iamblichus-philosophy.de-communi-mathematica-scientia 34
Ὠνόμασται δὲ ἡ τῶν μαθημάτων ἐπιστήμη , ἐπειδὴ ἀπὸ τῆς περὶ τῶν νοητῶν νοήσεως κάτεισί τις εἰς αὐτὴν μάθησις , καὶ ἔστι πρὸς αὐτὴν οἰκεία αὕτη ἡ θεωρία , περὶ ἃ δὲ νόησίς ἐστι καὶ ἐπιστήμη , περὶ ταῦτα καὶ μάθησις παραγίγνεται , καὶ ταῦτα ἂν εἴη μόνα τῶν ἄλλων μαθητά , διὸ καὶ μαθήματα προσηγόρευται . ἐδόκει δὲ τοῖς Πυθαγορείοις ὥσπερ οἰκεῖά τινα ὄργανα πεπορίσθαι ταυτὶ τὰ μαθήματα πρὸς τὸ ἀναπτύξαι τὴν τῶν ὄντων φύσιν , καὶ πᾶσαν ἀφελεῖν τὴν ἀχλὺν τὴν ἐπισκοτοῦσαν τοῖς πράγμασιν , ὥστε εἰλικρινῶς τὴν ἀλήθειαν αὐτὴν θεᾶσθαι · ἔτι δὲ καὶ τῆς περὶ τὰ ἤθη ὁμολογίας συνεξευπορήσειν τὴν αἰτίαν τὴν τοιαύτην μάθησιν , ἀγαθοῦ τε καὶ κακοῦ τὴν φύσιν συναποκαλύψειν φιλοσοφίᾳ προσαρωγὸν γιγνομένην , τῆς τε περὶ τὸν κόσμον τάξεως καὶ τῆς περὶ τὸν οὐρανὸν ἐγκυκλίου φορᾶς τὴν συμμετρίαν δι’ αὐτῆς θεωρεῖσθαι . διόπερ ἐνόμιζον χωρὶς αὐτῆς μὴ οἷόν τε εἶναι φιλοσοφῆσαι . ἔτι τοίνυν πολλά , ὥσπερ διὰ κατόπτρων φανότητι διαφερόντων , θηρᾷ εἴδωλα τῶν τῆς φύσεως ἔργων , ὅπερ μαθηματικὸν μέρος τῆς φιλοσοφίας ὠνόμαζον , καὶ τοὺς ἐμπείρους τῶν τοιῶνδε λόγων μαθηματικοὺς ἀπέφαινον . ἐνόμιζον δὲ καὶ κάλλιστα παραδείγματα εἶναι τὰ ἐν τοῖς μαθήμασι τῶν τῇδε , διότι πρὸς νόησιν ἐστάθμηται ταῦτα μόνιμά τε ὄντα καὶ ἀκίνητα καὶ κατὰ τὰ αὐτὰ ἀεὶ ὡσαύτως ἔχοντα , πρὸς ἅπερ ἀποβλέπων τις καὶ μιμούμενος ἀπεργάζοιτο ἂν ἕκαστα τά τε σταθηρὰ καὶ βέβαια ἔργα . ἔχει δὲ ὁ μαθηματικὸς λόγος καὶ τὸ καθαρὸν καὶ ἐπιστημονικὸν καὶ ἀνέλεγκτον . πρότερός τε εἶναι δοκεῖ τοῖς παλαιοῖς ὁ μαθηματικὸς τοῦ φυσικοῦ καὶ ἀρχηγικώτερος · ἐκ γὰρ τούτου ἐκκρέμασθαι ὑπελάμβανε τὴν τῶν ἄλλων εἰλικρινῆ νόησιν . χαρακτὴρ μὲν οὖν οὗτός ἐστι τοῦ μαθηματικοῦ λόγου . προσέχειν δὲ δεῖ ἐν τῷ τὸ εἶδος αὐτοῦ ἐπικρίνειν τῇ ἀκριβείᾳ καὶ τῇ ἀνελέγκτῳ γνώσει καὶ τῇ ὀρθότητι τῶν λόγων καὶ τῇ συμφωνίᾳ πρὸς τὰ ὄντα · μετὰ γὰρ τούτων τὸ εἶδος αὐτοῦ ἄριστα διαφαίνεται . ἔστω δὴ καὶ ταῦτα τὰ ἡμῖν προσκείμενα μετὰ τῶν ἔμπροσθεν περὶ τούτων διωρισμένων .
Lemmas: ὀνομάζω δέ ὁ ὁ μάθημα ἐπιστήμη , ἐπεί ἀπό ὁ περί ὁ νοητός νόησις κατέρχομαι τις εἰς αὐτός μάθησις , καί εἰμί πρός αὐτός οἰκεῖος οὗτος ὁ θεωρία , περί ὁ δέ νόησις εἰμί καί ἐπιστήμη , περί οὗτος καί μάθησις παραγίγνομαι , καί οὗτος εἄν εἰμί μόνος ὁ ἄλλος μαθητής , διό καί μάθημα προσαγορεύω . δοκέω δέ ὁ Πυθαγόρειος ὥσπερ οἰκεῖος τις ὄργανον πορίζω οὗτος ὁ μάθημα πρός ὁ ἀναπτύσσω ὁ ὁ εἰμί φύσις , καί πᾶς ἀφαιρέω ὁ ἀχλύς ὁ ἐπισκοτέω ὁ πρᾶγμα , ὥστε εἰλικρινής ὁ ἀλήθεια αὐτός θεάομαι · ἔτι δέ καί ὁ περί ὁ ἦθος ὁμολογία συνεξευπορέω ὁ αἴτιος ὁ τοιοῦτος μάθησις , ἀγαθός τε καί κακός ὁ φύσις συναποκαλύπτω φιλοσοφία προσαρωγός γίγνομαι , ὁ τε περί ὁ κόσμος τάξις καί ὁ περί ὁ οὐρανός ἐγκύκλιος φορός ὁ συμμετρία διά αὐτός θεωρέω . διόπερ νομίζω Χωρὶς αὐτός μή οἷος τε εἰμί φιλοσοφέω . ἔτι τοίνυν πολύς , ὥσπερ διά κάτοπτρον φανότης διαφέρω , θηράω εἴδωλον ὁ ὁ φύσις ἔργον , ὅσπερ μαθηματικός μέρος ὁ φιλοσοφία ὀνομάζω , καί ὁ ἔμπειρος ὁ τοιόσδε λόγος μαθηματικός ἀποφαίνω . νομίζω δέ καί καλῶς παράδειγμα εἰμί ὁ ἐν ὁ μάθημα ὁ ὅδε , διότι πρός νόησις σταθμάω οὗτος μόνιμος τε εἰμί καί ἀκίνητος καί κατά ὁ αὐτός ἀεί ὡσαύτως ἔχω , πρός ὅσπερ ἀποβλέπω τις καί μιμέομαι ἀπεργάζομαι εἄν ἕκαστος ὁ τε σταθηρὰ καί βέβαιος ἔργον . ἔχω δέ ὁ μαθηματικός λόγος καί ὁ καθαρός καί ἐπιστημονικός καί ἀνέλεγκτος . πρότερος τε εἰμί δοκέω ὁ παλαιός ὁ μαθηματικός ὁ φυσικός καί ἀρχηγικός · ἐκ γάρ οὗτος ἐκκρεμάννυμι ὑπολαμβάνω ὁ ὁ ἄλλος εἰλικρινής νόησις . χαρακτήρ μέν οὖν οὗτος εἰμί ὁ μαθηματικός λόγος . προσέχω δέ δεῖ ἐν ὁ ὁ εἶδος αὐτός ἐπικρίνω ὁ ἀκρίβεια καί ὁ ἀνέλεγκτος γνῶσις καί ὁ ὀρθότης ὁ λόγος καί ὁ συμφωνία πρός ὁ εἰμί · μετά γάρ οὗτος ὁ εἶδος αὐτός ἀγαθός διαφαίνω . ἵστημι δή καί οὗτος ὁ ἐγώ πρόσκειμαι μετά ὁ ἔμπροσθεν περί οὗτος διά-ὁρίζω .