iamblichus-philosophy.de-communi-mathematica-scientia 6
Νοητέον δέ ἐστι περὶ πάντα τὰ τοιαῦτα μαθήματα τόδε , ὡς ἐὰν μέν τις τούτων ἕκαστα ὀρθῶς λαμβάνῃ , μέγα ὄφελος γίνεται τῷ παραλαμβάνοντι κατὰ τρόπον , εἰ δὲ μή , θεὸν ἄμεινον ἀεὶ καλεῖν . ὁ δὲ τρόπος ὅδε · ἀνάγκη γὰρ τό γε τοσοῦτον φράζειν . πᾶν διάγραμμα ἀριθμοῦ τε σύστημα καὶ ἁρμονίας σύστασιν ἅπασαν τῆς τε τῶν ἄστρων περιφορᾶς τὴν ἀναλογίαν οὖσαν μίαν ἁπάντων ἀναφανῆναι δεῖ τῷ κατὰ τρόπον μανθάνοντι . φανήσεται δέ , ἐὰν ὃ λέγομεν ὀρθῶς τις ἐμβλέπων μανθάνῃ · δεσμὸς γὰρ πεφυκὼς πάντων τούτων εἷς ἀναφανήσεται διανοουμένοις . εἰ δ’ ἄλλως πως μεταχειριεῖταί τις , τύχην δεῖ καλεῖν , ὥσπερ καὶ λέγομεν · οὐ γὰρ ἄνευ γε τούτων μήποτέ τις ἐν πόλεσιν εὐδαίμων γένηται φύσις , ἀλλ’ οὗτος ὁ τρόπος , αὕτη τροφή , ταῦτα μαθήματα , εἴτε χαλεπὰ εἴτε ῥᾴδια , ταύτῃ πορευτέον . ἀμελῆσαι δὲ οὐ θεμιτόν ἐστι θεῶν , καταφανοῦς γενομένης τῆς πάντων αὐτῶν κατὰ τρόπον λεγομένης φήμης εὐτυχοῦς . τὸν δὲ ξύμπαντα ταῦτα οὕτως εἰληφότα , τοῦτον λέγω τὸν ἀληθέστατα σοφώτατον · τὴν γὰρ πάντων καλλίστην καὶ θειοτάτην φύσιν , ὅσην ἀνθρώποις θεὸς ἔδωκε κατιδεῖν , οὔποτε ἄνευ τῶν νῦν δὴ εἰρημένων μὴ κατιδὼν ἐπεύξηταί τις ῥαστώνῃ παραλαβεῖν . πρὸς τούτοις τε τὸ καθ’ ἕν τε καὶ κατ’ εἴδη προσακτέον ἐν ἑκάσταις ταῖς τῶν μαθημάτων εἰδήσεσιν , ἕως ἂν ἐξεύρωμεν τὸν ὅλον κόσμον , ὃν ἔταξε λόγος ὁ πάντων θειότατος ὁρατόν · ὃν ὁ εὐδαίμων πρῶτον μὲν ἐθαύμασεν , ἔπειτα δὲ ἔρωτα ἔσχε τοῦ καταμαθεῖν ὁπόσα θνητῇ φύσει δυνατά , ἡγούμενος ἄριστα οὕτως εὐτυχέστατά 〈 τε 〉 διάξειν τὸν βίον , τελευτήσας τε εἰς τόπους ἥξειν προσήκοντας ἀρετῇ , καὶ μεμυημένος ἀληθῶς τε καὶ ὄντως , μεταλαβὼν φρονήσεως εἷς ὢν μιᾶς , τὸν ἐπίλοιπον χρόνον θεωρὸς τῶν καλλίστων γενόμενος , ὅσα κατ’ ὄψιν , διατελεῖν . δεῖ δὲ καὶ τὰ χύδην μαθήματα ἐν τῇ παιδείᾳ γενόμενα συνάγειν εἰς σύνοψιν οἰκειότητός τε ἀλλήλων τῶν μαθημάτων καὶ τῆς τοῦ ὄντος φύσεως · μόνη γὰρ ἡ τοιαύτη μάθησις βέβαιος ἐν οἷς ἂν γένηται . δεῖ | δὲ καὶ ὀμμάτων καὶ τῆς ἄλλης αἰσθήσεως δυνατοὺς γίγνεσθαι μεθιεμένους ἐπ’ αὐτὸ τὸ ὂν μετ’ ἀληθείας ἰέναι . δεῖ δὲ καὶ μονίμους εἶναι ἐν τοῖς μαθήμασι καὶ ὀξεῖς καὶ τὰ ἄλλα ἔχοντας ὅσα τῇ φύσει τῇ ἀρίστῃ προσήκει · ὡς , ἐὰν μὲν ἀρτιμελεῖς τε καὶ ἀρτίφρονας ἐπὶ τοσαύτην μάθησιν καὶ τοσαύτην ἄσκησιν κομίσαντες παιδεύωμεν , ἥ τε δίκη ἡμῖν οὐ μέμψεται αὐτή , τήν τε πόλιν καὶ πολιτείαν σώσομεν , ἀλλοίους δὲ ἄγοντες ἐπὶ ταῦτα , τἀναντία πάντα πράξομεν καὶ φιλομαθείας ἔτι πλείω γέλωτα καταντλήσομεν . εἰ δὲ δεῖ τὸ ἀληθὲς εἰπεῖν ὅλον ὡς ἔχει , ἐν τούτοις τοῖς μαθήμασιν ἑκάστου ὄργανόν τι ψυχῆς ἐκκαθαίρεταί τε καὶ ἀναζωπυρεῖται ἀπολλύμενον καὶ τυφλούμενον ὑπὸ τῶν ἄλλων ἐπιτηδευμάτων , κρεῖττον ὂν σωθῆναι μυρίων ὀμμάτων · μόνῳ γὰρ αὐτῷ ἀλήθεια ὁρᾶται . οἷς μὲν οὖν ταῦτα ξυνδοκεῖ , ἀμηχάνως ὡς εὖ δοκεῖ λέγεσθαι τὰ παρόντα · ὅσοι δὲ τούτου μηδαμῇ ᾐσθημένοι , εἰκότως ἡγήσονται ἡμᾶς λέγειν οὐδέν · ἄλλην γὰρ ἀπ’ αὐτῶν οὐχ ὁρῶσιν ἀξίαν λόγου ὠφέλειαν . τὸ δ’ , ὡς ἔοικεν , οὐκ ὀστράκου ἂν εἴη περιστροφή , ἀλλὰ ψυχῆς περιαγωγή , ἐκ νυκτερινῆς τινος ἡμέρας εἰς ἀληθινὴν τοῦ ὄντος οὖσαν ἐπάνοδον , ἣν δὴ φιλομάθειαν ἀληθινὴν φήσομεν εἶναι . οὐκοῦν δεῖ σκοπεῖσθαι τί τῶν μαθημάτων ἔχει τοιαύτην δύναμιν , καὶ τί μάθημα ψυχῆς ὁλκόν ἐστιν ἀπὸ τοῦ γιγνομένου ἐπὶ τὸ ὄν . λέγω τοίνυν ὡς τὰ μὲν ἐν ταῖς αἰσθήσεσιν οὐ παρακαλοῦντα τὴν νόησιν εἰς ἐπίσκεψιν , ὡς ἱκανῶς ὑπὸ τῆς αἰσθήσεως κρινόμενα , τὰ δὲ παντάπασι διακελευόμενα ἐκείνην ἐπισκέψασθαι , ὡς τῆς αἰσθήσεως οὐδὲν ὑγιὲς ποιούσης · καὶ τὰ μὲν οὐ παρακαλοῦντα , ὅσα μὴ ἐκβαίνει εἰς ἐναντίαν αἴσθησιν ἅμα , τὰ δ’ ἐκβαίνοντα ὡς παρακαλοῦντα τίθημι , ἐπειδὰν ἡ αἴσθησις μηδὲν μᾶλλον τοῦτο ἢ τὸ ἐναντίον δηλοῖ , εἴτε ἐγγύθεν προσπίπτουσα εἴτε πόρρωθεν . ὧδε δὲ ἃ λέγω σαφέστερον εἰσόμεθα . οὗτοι , φαμέν , τρεῖς ἂν εἶεν δάκτυλοι , ὅ τε σμικρότατος καὶ ὁ δεύτερος καὶ ὁ μέσος · ὡς ἐγγύθεν τοίνυν ὁρωμένους λέγοντός μου διανοοῦ . ἀλλά μοι περὶ αὐτῶν τόδε σκόπει · δάκτυλος μέν που αὐτῶν φαίνεται ὁμοίως ἕκαστος , καὶ ταύτῃ γε οὐδὲν διαφέρει , ἐάν τε ἐν μέσῳ ὁρᾶται ἐάν τ’ ἐπ’ ἐσχάτῳ , ἐάν τε λευκὸς ἑάν τε μέλας , ἐάν τε παχὺς ἐάν τε λεπτός , καὶ πᾶν ὅ τι τοιοῦτον · ἐν πᾶσι γὰρ τούτοις οὐκ ἀναγκάζεται τῶν πολλῶν ἡ ψυχὴ τὴν νόησιν ἐπερέσθαι , τί ποτ’ ἐστὶ δάκτυλος · οὐδαμοῦ γὰρ ἡ ὄψις αὐτὴ ἅμα ἐσήμαινε τὸν δάκτυλον τοὐναντίον ἢ δάκτυλον εἶναι . οὐκοῦν εἰκότως τό γε τοιοῦτον νοήσεως οὐκ ἂν παρακλητικὸν εἴη . τί δὲ δή ; τὸ μέγεθος αὐτῶν καὶ τὴν μικρότητα ἡ ὄψις ἆρα ἱκανῶς ὁρᾷ , καὶ οὐδὲν αὐτῇ διαφέρει ἐν μέσῳ αὐτῶν τινα κεῖσθαι ἢ ἐπ’ ἐσχάτῳ ; καὶ ὡσαύτως πάχος καὶ λεπτότητα καὶ σκληρότητα ἡ ἁφή ; καὶ αἱ ἄλλαι αἰσθήσεις ἆρα οὐκ ἐνδεῶς τὰ τοιαῦτα δηλώσουσιν ; ἢ ὧδε ποιεῖ ἑκάστῃ αὐτῶν · πρῶτον ἡ ἐπὶ τῷ σκληρῷ τεταγμένη αἴσθησις ἠνάγκασται καὶ ἐπὶ τῷ μαλακῷ τετάχθαι , καὶ παραγγέλλει τῇ ψυχῇ ὡς ταὐτὸν σκληρόν τε καὶ μαλακὸν αἰσθανομένη ; οὐκοῦν ἀναγκαῖον ἐν τοῖς τοιούτοις αὖ τὴν ψυχὴν ἀπορεῖν , τί ποτε σημαίνει αὐτὴ ἡ αἴσθησις τὸ σκληρόν , εἴπερ τὸ αὐτὸ καὶ μαλακὸν λέγει , καὶ ἡ τοῦ κούφου καὶ ἡ τοῦ βαρέος , τί τὸ κοῦφον καὶ βαρύ , εἰ τό τε βαρὺ κοῦφον καὶ τὸ κοῦφον βαρὺ σημαίνει · αὗται γὰρ ἄτοποι τῇ ψυχῇ αἱ ἑρμηνεῖαι καὶ ἐπισκέψεως δεόμεναι . εἰκότως οὖν ἐν τοῖς τοιούτοις πρῶτον μὲν πειρᾶται λογισμόν τε καὶ νόησιν ψυχὴ παρακαλοῦσα ἐπισκοπεῖν , εἴτε ἓν εἴη εἴτε δύο ἐστὶν ἕκαστα τῶν εἰσαγγελλομένων . οὐκοῦν ἐὰν δύο φαίνηται , ἕτερόν τε καὶ ἓν ἑκάτερον φαίνεται · εἰ ἄρα ἓν ἑκάτερον , ἀμφότερα δὲ δύο , τά γε δύο κεχωρισμένα νοήσει · οὐ γὰρ ἂν χωριστά γε δύο ἐνόει , ἀλλ’ ἕν . μέγα μὴν καὶ ἡ ὄψις καὶ σμικρὸν ἑώρα , ὥς φαμεν , ἀλλ’ οὐ κεχωρισμένον , ἀλλὰ συγκεχυμένον τι · διὰ δὲ τὴν τούτου σαφήνειαν μέγα αὖ καὶ σμικρὸν ἡ νόησις ἠναγκάσθη ἰδεῖν , οὐ συγκεχυμένα ἀλλὰ διωρισμένα , τοὐναντίον ἢ κείνη . οὐκοῦν ἐντεῦθέν ποθεν πρῶτον ἐπέρχεται ἐρέσθαι ἡμῖν · τί οὖν ποτ’ ἔσται τὸ μέγα αὖ καὶ τὸ σμικρόν ; καὶ οὕτω δὴ τὸ μὲν νοητόν , τὸ δ’ ὁρατὸν ἐκαλέσαμεν . ταῦτα τοίνυν καὶ ἄρτι ἐπεχείρουν λέγειν , ὡς τὰ μὲν παρακλητικὰ τῆς διανοίας ἐστί , τὰ δ’ οὔ , ἃ μὲν εἰς τὴν αἴσθησιν ἅμα τοῖς ἐναντίοις ἑαυτοῖς ἐμπίπτει , παρακλητικὰ ὁριζόμενος , ὅσα δὲ μή , οὐκ ἐγερτικὰ τῆς νοήσεως . τί οὖν ; ἀριθμός τε καὶ τὸ ἓν καὶ τὰ ἄλλα μαθήματα ποτέρων δοκεῖ εἶναι , ἐκ τῶν προειρημένων ἀναλογίζεσθαι ῥᾴδιον . εἰ μὲν γὰρ ἱκανῶς αὐτὸ ὁρᾶται ἢ ἄλλῃ τινὶ αἰσθήσει λαμβάνεται τὸ ἓν ἢ ἄλλο τι τῶν μαθημάτων , οὐκ ἂν ὁλκὸν εἴη ἐπὶ τὴν οὐσίαν , ὥσπερ ἐπὶ τοῦ δακτύλου ἐλέγομεν · εἰ δ’ ἀεί τι αὐτῷ ἅμα ὁρᾶται ἐναντίωμα , ὥστε μηδὲν μᾶλλον ἓν ἢ καὶ τοὐναντίον φαίνεσθαι , τοῦ ἐπικρινοῦντος δὴ δέοι ἂν ἤδη , καὶ ἀναγκάζοιτ’ ἂν ἐν αὐτῷ ψυχὴ ἀπορεῖν καὶ ζητεῖν κινοῦσα ἐν ἑαυτῇ τὴν ἔννοιαν , καὶ ἀνερωτᾶν τί ποτ’ ἐστὶν αὐτὸ τὸ ἕν , καὶ οὕτω τῶν ἀγωγῶν ἂν εἴη καὶ μεταστρεπτικῶν ἐπὶ τὴν τοῦ ὄντος θέαν ἡ περὶ τὸ ἓν μάθησις . ἀλλὰ μέντοι τοῦτό γε ἔχει οὐχ ἥκιστα ἡ περὶ αὐτὸ ὄψις · ἅμα γὰρ ταὐτὸν ὡς ἕν τε ὁρῶμεν καὶ ὡς ἄπειρα τὸ πλῆθος . οὐκοῦν , εἴπερ τὸ ἕν , καὶ ξύμπας ἀριθμὸς ταὐτὸν πέπονθε τούτῳ . ἀλλὰ μὴν λογιστική τε καὶ ἀριθμητικὴ περὶ ἀριθμὸν πᾶσα · ταῦτα δὲ φαίνεται ἀγωγὰ πρὸς ἀλήθειαν · ὑπερφυῶς ἄρα ὧν ζητοῦμεν , ὡς ἔοικε , μαθημάτων εἴη ἂν τοῦτο . καὶ τἆλλα δὲ ὡσαύτως χρήσιμα ἂν εἴη πρὸς ἐπιστήμην διὰ τὸ τῆς οὐσίας ἅπτεσθαι γενέσεως δὲ ἀπολύεσθαι , καὶ τὴν μὲν νόησιν παρακαλεῖν τῶν δὲ αἰσθήσεων ἀφιστάναι , καὶ ἐπὶ θέαν τῆς τῶν ὄντων φύσεως παρακαλεῖν , αὐτῆς δὲ τῆς ψυχῆς ῥᾳστώνην παρασκευάζειν τῆς μεταστροφῆς ἀπὸ γενέσεως ἐπ’ ἀλήθειάν τε καὶ οὐσίαν . δεῖ δὲ καὶ τοῦ γνωρίζειν ἕνεκα ἐπιτηδεύειν τὰ μαθήματα · οὕτω γὰρ σφόδρα ἄνω ποι ἀνάγεται ἡ ψυχή , καὶ περὶ αὐτῶν τῶν ὄντων ἀναγκάζει διαλέγεσθαι , οὐδαμῇ ἀποδεχομένους , ἐάν τις αὐτοῖς ὁρατὰ ἢ ἁπτὰ σώματα προτεινόμενος διαλέγηται · περὶ γὰρ τούτων λέγουσιν ὧν διανοηθῆναι μόνον ἐγχωρεῖ , ἄλλως δὲ οὐδαμῶς μεταχειρίσασθαι δυνατόν . ἀναγκαῖα οὖν κινδυνεύει εἶναι τὰ μαθήματα , ἐπειδὴ φαίνεται προσαναγκάζειν αὐτῇ τῇ νοήσει χρῆσθαι τὴν ψυχὴν ἐπ’ αὐτὴν τὴν ἀλήθειαν · καὶ μὴν καὶ ὀξυτέρους ποιεῖ αὐτοὺς ἑαυτῶν γίγνεσθαι , καὶ ἔτι πολὺν πόνον παρέχει μανθάνοντί τε καὶ μελετῶντι . Σκοπεῖσθαι δὲ δεῖ καὶ εἴ τι πρὸς ἐκεῖνο τείνει , πρὸς τὸ ποιεῖν κατιδεῖν ῥᾷον τὴν τοῦ ἀγαθοῦ ἰδέαν . τείνει δέ , φαμέν , πάντα αὐτόσ’ , ὅσα ἀναγκάζει ψυχὴν εἰς ἐκεῖνον τὸν τόπον μεταστρέφεσθαι , ἐν ᾧ ἐστι τὸ εὐδαιμονέστατον τοῦ ὄντος , ὃ δεῖ αὐτὴν παντὶ τρόπῳ ἰδεῖν . οὐκοῦν εἰ μὲν οὐσίαν ἀναγκάζει θεάσασθαι , προσήκει · εἰ δὲ γένεσιν , οὐ προσήκει . καὶ τὰ μὲν γνώσεως ἕνεκα ἐπιτηδευόμενα , ὡς μαθήματα ὄντα τιμητέον , ὅσα τοῦ ἀεὶ ὄντος γνώσεως , ἀλλ’ οὐ τοῦ ποτὲ γιγνομένου καὶ ἀπολλυμένου ἀντιλαμβάνεται . ὁλκὰ ἄρα ψυχῆς πρὸς ἀλήθειαν εἴη ἂν ταῦτα , καὶ ἀπεργαστικὰ φιλοσόφου διανοίας πρὸς τὸ ἄνω σχεῖν ἃ νῦν κάτω οὐ δέον ἔχομεν · μόνοις γὰρ αὐτοῖς ἀλήθεια ὁρᾶται . δεῖ τοίνυν συνεχῶς καὶ ἐντόνως ζητεῖσθαι αὐτά , ἵνα ἐκφανῆ γένηται ὅπῃ ἔχει . πρὸς γὰρ τοῖς ἄλλοις καὶ τὸ ἐπίχαρι διαφερόντως ἔχει , καὶ ἄνω ποιεῖ τὴν ψυχὴν βλέπειν . τοιαῦτα | δέ ἐστι μαθήματα ἐκεῖνα ὅσα ἂν περὶ τὸ ὂν ᾖ καὶ τὸ ἀόρατον , καὶ ὅσα λόγῳ καὶ διανοίᾳ ληπτά , ὄψει δὲ οὔ . καὶ παραδείγμασι μὲν χρηστέον τοῖς φαινομένοις · οὐ μέντοι ἐπισκοπεῖν αὐτὰ χρὴ σπουδῇ ὡς τὴν ἀλήθειαν ἐν αὐτοῖς ληψόμενον ἴσων ἢ διπλασίων ἢ ἄλλης τινὸς ξυμμετρίας . καὶ γὰρ ἄτοπον , εἰ νομίζοι τίς γίγνεσθαί τε ταῦτα ἀεὶ ὡσαύτως , καὶ οὐδαμῇ οὐδὲν παραλλάττειν σώματα ἔχοντα καὶ δρώμενα , καὶ ζητεῖν παντὶ τρόπῳ τὴν ἀλήθειαν αὐτῶν λαβεῖν . παρὰ πάντα δὲ ἐκεῖνο δεῖ φυλάττειν , μήποτέ τι αὐτῶν ἀτελὲς ἐπιχειρῶσιν ἡμῖν μανθάνειν οὓς παιδεύσομεν , καὶ οὐκ ἐξῆκον ἐκεῖσε ἀεί , οἷ πάντα δεῖ ἀφήκειν · χρήσιμα γὰρ οὕτως ἔσται πρὸς τὴν τοῦ καλοῦ καὶ ἀγαθοῦ ζήτησιν , ἄλλως δὲ μεταδιωκόμενα ἄχρηστα . οἶμαι δέ γε , καὶ ἡ τούτων πάντων τῶν μαθημάτων μέθοδος , ἐὰν μὲν ἐπὶ τὴν ἀλλήλων κοινωνίαν ἀφίκηται καὶ ξυγγένειαν , καὶ συλλογισθῇ ταῦτα ᾖ ἐστιν ἀλλήλοις οἰκεῖα , φέρειν αὐτῶν εἰς ἃ βουλόμεθα τὴν πραγματείαν καὶ οὐκ ἀνόνητα πονεῖσθαι · εἰ δὲ μή , ἀνόνητα . ἡ γὰρ λύσις ἀπὸ τῶν δεσμῶν καὶ μεταστροφὴ ἀπὸ τῶν σκιῶν ἐπὶ τὰ εἴδωλα καὶ τὸ φῶς , καὶ ἐκ τοῦ καταγείου καὶ αἰσθητοῦ εἰς τὸν ἥλιον ἐπάνοδος καὶ τἀγαθόν , καὶ ἐκεῖ πρὸς μὲν τὰ ζῷά τε καὶ τὰ φυτὰ καὶ τὸ τοῦ ἡλίου φῶς ἔτι ἀδυναμία βλέπειν , τουτέστι πρὸς τὰ καθαρὰ εἴδη καὶ γένη , πρὸς δὲ τὰ ἐν ὕδασι φαντάσματα θεῖα καὶ σκιὰς τῶν ὄντων , ἀλλ’ οὐκ εἰδώλων σκιὰς δι’ ἑτέρου τοιούτου φωτὸς ὡς πρὸς ἥλιον κρίνειν ἀποσκιαζομένας , πᾶσα αὕτη ἡ πραγματεία τῶν τεχνῶν , ἃς διήλθομεν , ταύτην ἔχει τὴν δύναμιν καὶ ἐπαναγωγὴν τοῦ βελτίστου ἐν ψυχῇ πρὸς τὴν τοῦ ἀρίστου ἐν τοῖς οὖσι θέαν , ὥσπερ τό〈τε 〉 τοῦ σαφεστάτου ἐν σώματι πρὸς τὴν τοῦ φανοτάτου ἐν τῷ σωματοειδεῖ τε καὶ ἀοράτῳ τόπῳ . τοιαύτη τίς ἐστιν ἡ ἀρίστη χρῆσις τῶν μαθημάτων , καὶ τὸ κυριώτατον αὐτῶν τέλος τοιόνδε ὑπάρχει .
Lemmas: νοητέον δέ εἰμί περί πᾶς ὁ τοιοῦτος μάθημα ὅδε , ὡς ἐάν μέν τις οὗτος ἕκαστος ὀρθῶς λαμβάνω , μέγας ὄφελος γίγνομαι ὁ παραλαμβάνω κατά τρόπος , εἰμί δέ μή , θεός ἀγαθός ἀεί καλέω . ὁ δέ τρόπος ὅδε · ἀνάγκη γάρ ὁ γε τοσοῦτος φράζω . πᾶς διάγραμμα ἀριθμός τε σύστημα καί ἁρμονία σύστασις ἅπας ὁ τε ὁ ἄστρον περιφορά ὁ ἀναλογία εἰμί εἷς ἅπας ἀναφαίνω δεῖ ὁ κατά τρόπος μανθάνω . φαίνω δέ , ἐάν ὅς λέγω ὀρθῶς τις ἐμβλέπω μανθάνω · δεσμός γάρ φύω πᾶς οὗτος εἷς ἀναφανάω διανοέομαι . εἰμί δέ ἄλλως πως μεταχειρίζω τις , Τύχη δεῖ καλέω , ὥσπερ καί λέγω · οὖον γάρ ἄνευ γε οὗτος μήποτε τις ἐν πόλις εὐδαίμων γίγνομαι φύσις , ἀλλά οὗτος ὁ τρόπος , οὗτος τροφή , οὗτος μάθημα , εἴτε χαλεπός εἴτε ῥᾴδιος , οὗτος πορευτέος . ἀμελέω δέ οὖον θεμιτός εἰμί θεός , καταφανής γίγνομαι ὁ πᾶς αὐτός κατά τρόπος λέγω φήμη εὐτυχής . ὁ δέ σύμπας οὗτος οὕτως λαμβάνω , οὗτος λέγω ὁ ἀληθής σοφός · ὁ γάρ πᾶς καλός καί θεῖος φύσις , ὅσος ἄνθρωπος θεός δίδωμι καθοράω , οὔποτε ἄνευ ὁ νῦν δή εἴρω μή κατεῖδον ἐπεύχομαι τις ῥαστώνη παραλαμβάνω . πρός οὗτος τε ὁ κατά εἷς τε καί κατά εἶδος προσακτέος ἐν ἕκαστος ὁ ὁ μάθημα εἴδησις , ἠώς εἄν ἐξευρίσκω ὁ ὅλος κόσμος , ὅς τάσσω λόγος ὁ πᾶς θεῖος ὁρατός · ὅς ὁ εὐδαίμων πρῶτος μέν θαυμάζω , ἔπειτα δέ Ἔρως ἔχω ὁ καταμανθάνω ὁπόσος θνητός φύσις δυνατός , ἡγέομαι ἀγαθός οὕτως εὐτυχής 〈 τε 〉 διάγω ὁ βίος , τελευτάω τε εἰς τόπος ἥκω προσήκω ἀρετή , καί μυέω ἀληθής τε καί εἰμί , μεταλαμβάνω φρόνησις εἷς εἰμί εἷς , ὁ ἐπίλοιπος χρόνος θεωρός ὁ καλός γίγνομαι , ὅσος κατά ὄψις , διατελέω . δεῖ δέ καί ὁ χύδην μάθημα ἐν ὁ παιδεία γίγνομαι συνάγω εἰς σύνοψις οἰκειότης τε ἀλλήλων ὁ μάθημα καί ὁ ὁ εἰμί φύσις · μόνος γάρ ὁ τοιοῦτος μάθησις βέβαιος ἐν ὅς εἄν γίγνομαι . δεῖ | δέ καί ὄμμα καί ὁ ἄλλος αἴσθησις δυνατός γίγνομαι μεθίημι ἐπί αὐτός ὁ εἰμί μετά ἀλήθεια εἶμι . δεῖ δέ καί μόνιμος εἰμί ἐν ὁ μάθημα καί ὀξύς καί ὁ ἄλλος ἔχω ὅσος ὁ φύσις ὁ ἀγαθός προσήκω · ὡς , ἐάν μέν ἀρτιμελής τε καί ἀρτίφρων ἐπί τοσοῦτος μάθησις καί τοσοῦτος ἄσκησις κομίζω παιδεύω , ὅς τε δίκη ἐγώ οὖον μέμφομαι αὐτός , ὁ τε πόλις καί πολιτεία σῴζω , ἀλλοῖος δέ ἄγω ἐπί οὗτος , τἀναντία πᾶς πράσσω καί φιλομάθεια ἔτι πλείων γέλως καταντλέω . εἰμί δέ δεῖ ὁ ἀληθής εἶπον ὅλος ὡς ἔχω , ἐν οὗτος ὁ μάθημα ἕκαστος ὄργανον τίς Ψυχή ἐκκαθαίρω τε καί ἀναζωπυρέω ἀπόλλυμι καί τυφλόω ὑπό ὁ ἄλλος ἐπιτήδευμα , ἀγαθός εἰμί σῴζω μυρίος ὄμμα · μόνος γάρ αὐτός ἀλήθεια ὁράω . ὅς μέν οὖν οὗτος συνδοκέω , ἀμήχανος ὡς εὕω δοκέω λέγω ὁ πάρειμι · ὅσος δέ οὗτος μηδαμός αἰσθάνομαι , εἰκότως ἡγέομαι ἐγώ λέγω οὐδείς · ἄλλος γάρ ἀπό αὐτός οὐ ὁράω ἄξιος λόγος ὠφέλεια . ὁ δέ , ὡς ἔοικα , οὐ ὄστρακον εἄν εἰμί περιστροφή , ἀλλά Ψυχή περιαγωγή , ἐκ νυκτερινός τις ἡμέρα εἰς ἀληθινός ὁ εἰμί εἰμί ἐπάνοδος , ὅς δή φιλομάθεια ἀληθινός φημί εἰμί . οὐκοῦν δεῖ σκοπέω τίς ὁ μάθημα ἔχω τοιοῦτος δύναμις , καί τίς μάθημα Ψυχή ὁλκός εἰμί ἀπό ὁ γίγνομαι ἐπί ὁ εἰμί . λέγω τοίνυν ὡς ὁ μέν ἐν ὁ αἴσθησις οὖον παρακαλέω ὁ νόησις εἰς ἐπίσκεψις , ὡς ἱκανῶς ὑπό ὁ αἴσθησις κρίνω , ὁ δέ παντάπασι διακελεύομαι ἐκεῖνος ἐπισκοπέω , ὡς ὁ αἴσθησις οὐδείς ὑγιής ποιέω · καί ὁ μέν οὖον παρακαλέω , ὅσος μή ἐκβαίνω εἰς ἐναντίος αἴσθησις ἅμα , ὁ δέ ἐκβαίνω ὡς παρακαλέω τίθημι , ἐπειδάν ὁ αἴσθησις μηδείς μᾶλλον οὗτος ἢ ὁ ἐναντίος δηλόω , εἴτε ἐγγύθεν προσπίπτω εἴτε πόρρωθεν . ὧδε δέ ὁ λέγω σαφής εἶμι . οὗτος , φημί , τρεῖς εἄν ἄγω δάκτυλος , ὅς τε μικρός καί ὁ δύο καί ὁ μέσος · ὡς ἐγγύθεν τοίνυν ὁράω λέγω3 ἐγώ διανοέομαι . ἀλλά ἐγώ περί αὐτός ὅδε σκοπέω · δάκτυλος μέν ποῦ αὐτός φαίνω ὁμοίως ἕκαστος , καί οὗτος γε οὐδείς διαφέρω , ἐάν τε ἐν μέσος ὁράω ἐάν τε ἐπί ἔσχατος , ἐάν τε λευκός ἐάν τε μέλας , ἐάν τε παχύς ἐάν τε λεπτός , καί πᾶς ὅς τίς τοιοῦτος · ἐν πᾶς γάρ οὗτος οὐ ἀναγκάζω ὁ πολύς ὁ ψυχή ὁ νόησις ἐπέρομαι , τίς πρός εἰμί δάκτυλος · οὐδαμοῦ γάρ ὁ ὄψις αὐτός ἅμα σημαίνω ὁ δάκτυλος ἐναντίος ἢ δάκτυλος εἰμί . οὐκοῦν εἰκότως ὁ γε τοιοῦτος νόησις οὐ εἄν παρακλητικός εἰμί . τίς δέ δή ; ὁ μέγεθος αὐτός καί ὁ μικρότης ὁ ὄψις ἆρα ἱκανῶς ὁράω , καί οὐδείς αὐτός διαφέρω ἐν μέσος αὐτός τις κεῖμαι ἢ ἐπί ἔσχατος ; καί ὡσαύτως πάχος καί λεπτότης καί σκληρότης ὁ ἁφή ; καί ὁ ἄλλος αἴσθησις ἆρα οὐ ἐνδεής ὁ τοιοῦτος δηλόω ; ἢ ὧδε ποιέω ἕκαστος αὐτός · πρῶτος ὁ ἐπί ὁ σκληρός τάσσω αἴσθησις ἀναγκάζω καί ἐπί ὁ μαλακός τάσσω , καί παραγγέλλω ὁ Ψυχή ὡς αὐτός σκληρός τε καί μαλακός αἰσθάνομαι ; οὐκοῦν ἀναγκαῖος ἐν ὁ τοιοῦτος αὖος ὁ ψυχή ἀπορέω , τίς ποτός σημαίνω αὐτός ὁ αἴσθησις ὁ σκληρός , εἴπερ ὁ αὐτός καί μαλακός λέγω , καί ὁ ὁ κοῦφος καί ὁ ὁ βαρύς , τίς ὁ κοῦφος καί βαρύς , εἰμί ὁ τε βαρύς κοῦφος καί ὁ κοῦφος βαρύς σημαίνω · οὗτος γάρ ἄτοπος ὁ Ψυχή ὁ ἑρμηνεία καί ἐπίσκεψις δήω . εἰκότως οὖν ἐν ὁ τοιοῦτος πρῶτος μέν πειράω λογισμός τε καί νόησις ψυχή παρακαλέω ἐπισκοπέω , εἴτε εἷς εἰμί εἴτε δύο εἰμί ἕκαστος ὁ εἰσαγγέλλω . οὐκοῦν ἐάν δύο φαίνω , ἕτερος τε καί εἷς ἑκάτερος φαίνω · εἰμί ἄρα εἷς ἑκάτερος , ἀμφότερος δέ δύο , ὁ γε δύο χωρίζω νοέω · οὖον γάρ εἄν χωριστής γε δύο νοέω , ἀλλά εἷς . μέγας μήv καί ὁ ὄψις καί μικρός ὁράω , ὅς φημί , ἀλλά οὖον χωρίζω , ἀλλά συγχέω τίς · διά δέ ὁ οὗτος σαφήνεια μέγας αὖος καί μικρός ὁ νόησις ἀναγκάζω ὁράω , οὖον συγχέω ἀλλά διά-ὁρίζω , ἐναντίος ἢ ἐκεῖνος . οὐκοῦν ἐντεῦθεν πόθεν πρῶτος ἐπέρχομαι ἔρομαι ἐγώ · τίς οὖν πρός εἰμί ὁ μέγας αὖος καί ὁ μικρός ; καί οὗτος δή ὁ μέν νοητός , ὁ δέ ὁρατός καλέω . οὗτος τοίνυν καί ἄρτι ἐπιχειρέω λέγω , ὡς ὁ μέν παρακλητικός ὁ διάνοια εἰμί , ὁ δέ οὖον , ὁ μέν εἰς ὁ αἴσθησις ἅμα ὁ ἐναντίος ἑαυτοῦ ἐμπίπτω , παρακλητικός ὁρίζω , ὅσος δέ μή , οὐ ἐγερτικός ὁ νόησις . τίς οὖν ; ἀριθμός τε καί ὁ εἷς καί ὁ ἄλλος μάθημα πότερος δοκέω εἰμί , ἐκ ὁ προερέω ἀναλογίζομαι ῥᾴδιος . εἰμί μέν γάρ ἱκανῶς αὐτός ὁράω ἢ ἄλλος τις αἴσθησις λαμβάνω ὁ εἷς ἢ ἄλλος τίς ὁ μάθημα , οὐ εἄν ὁλκός εἰμί ἐπί ὁ οὐσία , ὥσπερ ἐπί ὁ δάκτυλος λέγω · εἰμί δέ ἀεί τίς αὐτός ἅμα ὁράω ἐναντίωμα , ὥστε μηδείς μᾶλλον εἷς ἢ καί ἐναντίος φαίνω , ὁ ἐπικρίνω δή δήω εἄν ἤδη , καί ἀναγκάζω εἄν ἐν αὐτός ψυχή ἀπορέω καί ζητέω κινέω ἐν ἑαυτοῦ ὁ ἔννοια , καί ἀνερωτάω τίς πρός εἰμί αὐτός ὁ εἷς , καί οὗτος ὁ ἀγωγός εἄν εἰμί καί μεταστρεπτικός ἐπί ὁ ὁ εἰμί θέα ὁ περί ὁ εἷς μάθησις . ἀλλά μέντοι οὗτος γε ἔχω οὐ ἥκιστος ὁ περί αὐτός ὄψις · ἅμα γάρ αὐτός ὡς εἷς τε ὁράω καί ὡς ἤπειρος ὁ πλῆθος . οὐκοῦν , εἴπερ ὁ εἷς , καί σύμπας ἀριθμός αὐτός πάσχω οὗτος . ἀλλά μήv λογιστικός τε καί ἀριθμητικός περί ἀριθμός πᾶς · οὗτος δέ φαίνω ἀγωγός πρός ἀλήθεια · ὑπερφυῶς ἄρα ὅς ζητέω , ὡς ἔοικα , μάθημα εἰμί εἄν οὗτος . καί ἄλλος δέ ὡσαύτως χρήσιμος εἄν εἰμί πρός ἐπιστήμη διά ὁ ὁ οὐσία ἅπτω γένεσις δέ ἀπολύω , καί ὁ μέν νόησις παρακαλέω ὁ δέ αἴσθησις ἀφίστημι , καί ἐπί θέα ὁ ὁ εἰμί φύσις παρακαλέω , αὐτός δέ ὁ Ψυχή ῥᾳστώνη παρασκευάζω ὁ μεταστροφή ἀπό γένεσις ἐπί ἀλήθεια τε καί οὐσία . δεῖ δέ καί ὁ γνωρίζω ἕνεκα ἐπιτηδεύω ὁ μάθημα · οὗτος γάρ σφόδρα ἄνω ποῖ ἀνάγω ὁ ψυχή , καί περί αὐτός ὁ εἰμί ἀναγκάζω διαλέγω , οὐδαμῇ ἀποδέχομαι , ἐάν τις αὐτός ὁρατός ἢ ἁπτός σῶμα προτείνω διαλέγω · περί γάρ οὗτος λέγω ὅς διανοέομαι μόνος ἐγχωρέω , ἄλλως δέ οὐδαμῶς μεταχειρίζω δυνατός . ἀναγκαῖος οὖν κινδυνεύω εἰμί ὁ μάθημα , ἐπεί φαίνω προσαναγκάζω αὐτός ὁ νοέω χράω ὁ ψυχή ἐπί αὐτός ὁ ἀλήθεια · καί μήv καί ὀξύς ποιέω αὐτός ἑαυτοῦ γίγνομαι , καί ἔτι πολύς πόνος παρέχω μανθάνω τε καί μελέτη . σκοπέω δέ δεῖ καί εἰμί τίς πρός ἐκεῖνος τείνω , πρός ὁ ποιέω καθοράω ῥᾳδίως ὁ ὁ ἀγαθός ἰδέα . τείνω δέ , φημί , πᾶς αὐτός , ὅσος ἀναγκάζω ψυχή εἰς ἐκεῖνος ὁ τόπος μεταστρέφω , ἐν ὅς εἰμί ὁ εὐδαίμων ὁ εἰμί , ὅς δεῖ αὐτός πᾶς τρόπος ὁράω . οὐκοῦν εἰμί μέν οὐσία ἀναγκάζω θεάομαι , προσήκω · εἰμί δέ γένεσις , οὖον προσήκω . καί ὁ μέν γνῶσις ἕνεκα ἐπιτηδεύω , ὡς μάθημα εἰμί τιμητέος , ὅσος ὁ ἀεί εἰμί γνῶσις , ἀλλά οὖον ὁ ποτέ γίγνομαι καί ἀπόλλυμι ἀντιλαμβάνω . ὁλκός ἄρα Ψυχή πρός ἀλήθεια εἰμί εἄν οὗτος , καί ἀπεργαστικός φιλόσοφος διάνοια πρός ὁ ἄνω ἔχω ὁ νῦν κάτω οὖον δήω ἔχω · μόνος γάρ αὐτός ἀλήθεια ὁράω . δεῖ τοίνυν συνεχῶς καί ἔντονος ζητέω αὐτός , ἵνα ἐκφανής γίγνομαι ὅπῃ ἔχω . πρός γάρ ὁ ἄλλος καί ὁ ἐπίχαρις διαφερόντως ἔχω , καί ἄνω ποιέω ὁ ψυχή βλέπω . τοιοῦτος | δέ εἰμί μάθημα ἐκεῖνος ὅσος εἄν περί ὁ εἰμί εἰμί καί ὁ ἀόρατος , καί ὅσος λόγος καί διάνοια ληπτός , ὁράω δέ οὖον . καί παράδειγμα μέν χρηστέον ὁ φαίνω · οὖον μέντοι ἐπισκοπέω αὐτός χρή σπουδή ὡς ὁ ἀλήθεια ἐν αὐτός λαμβάνω ἴσος ἢ διπλάσιος ἢ ἄλλος τις συμμετρία . καί γάρ ἄτοπος , εἰμί νομίζω τίς γίγνομαι τε οὗτος ἀεί ὡσαύτως , καί οὐδαμῇ οὐδείς παραλλάσσω σῶμα ἔχω καί δράω , καί ζητέω πᾶς τρόπος ὁ ἀλήθεια αὐτός λαμβάνω . παρά πᾶς δέ ἐκεῖνος δεῖ φυλάσσω , μήποτε τίς αὐτός ἀτελής ἐπιχειρέω ἐγώ μανθάνω ὅς παιδεύω , καί οὐ ἐξήκω ἐκεῖσε ἀεί , οἷ πᾶς δεῖ ἀφήκω · χρήσιμος γάρ οὕτως εἰμί πρός ὁ ὁ καλός καί ἀγαθός ζήτησις , ἄλλως δέ μεταδιώκω ἄχρηστος . οἴομαι δέ γε , καί ὁ οὗτος πᾶς ὁ μάθημα μέθοδος , ἐάν μέν ἐπί ὁ ἀλλήλων κοινωνία ἀφικνέομαι καί συγγένεια , καί συλλογίζομαι οὗτος εἰμί εἰμί ἀλλήλων οἰκεῖος , φέρω αὐτός εἰς ὁ βούλομαι ὁ πραγματεία καί οὐ ἀνόνητος πονέω · εἰμί δέ μή , ἀνόνητος . ὁ γάρ λύσις ἀπό ὁ δεσμός καί μεταστροφή ἀπό ὁ σκιά ἐπί ὁ εἴδωλον καί ὁ φάος , καί ἐκ ὁ κατάγειος καί αἰσθητής εἰς ὁ ἥλιος Ἐπάνοδος καί τἀγαθόν , καί ἐκεῖ πρός μέν ὁ ζῷον τε καί ὁ φυτόν καί ὁ ὁ ἥλιος φάος ἔτι ἀδυναμία βλέπω , τουτέστι πρός ὁ καθαρός εἶδος καί γένος , πρός δέ ὁ ἐν ὕδωρ φάντασμα θεῖον καί σκιά ὁ εἰμί , ἀλλά οὐ εἴδωλον σκιά διά ἕτερος τοιοῦτος φάος ὡς πρός ἥλιος κρίνω ἀποσκιάζω , πᾶς οὗτος ὁ πραγματεία ὁ τέχνη , ὅς διέρχομαι , οὗτος ἔχω ὁ δύναμις καί ἐπαναγωγή ὁ ἀγαθός ἐν Ψυχή πρός ὁ ὁ ἀγαθός ἐν ὁ εἰμί θέα , ὥσπερ τότε 〉 ὁ σαφής ἐν σῶμα πρός ὁ ὁ φανός ἐν ὁ σωματοειδής τε καί ἀόρατος τόπος . τοιοῦτος τίς εἰμί ὁ ἀγαθός χρῆσις ὁ μάθημα , καί ὁ κύριος αὐτός τέλος τοιόσδε ὑπάρχω .