iamblichus-philosophy.de-communi-mathematica-scientia 15
Πρῶτον οὖν πειραθῶμεν εἰπεῖν ὅτι περὶ ὅλην φιλοσοφίαν διήκει καὶ περὶ πᾶσαν αὐτῆς θεωρίαν τῶν τε ὄντων καὶ γιγνομένων , αὐτή τε ἡ ὅλη καὶ τὰ γένη αὐτῆς καὶ τὰ στοιχεῖα καὶ αἱ ἀρχαί , ὅσα τ’ ἐστὶ γένη μαθηματικῆς ἢ εἴδη , διαπεφοίτηκεν εἰς ὅλην φιλοσοφίαν . ὅθεν δὴ καὶ πανταχοῦ χρῶνται οἱ ἄνδρες τοῖς μαθήμασιν , ὅταν τινὰ φιλόσοφον θεωρίαν ποιῶνται . ἀσώματα γὰρ ὄντα καὶ μέσα , καὶ πᾶσιν ἐναρμόζεσθαι δυνάμενα τοῖς οὖσι καὶ ἀφομοιοῦσθαι , πρὸς πάσας τὰς ἐν φιλοσοφίᾳ ἐπιστήμας ἡμῖν μεγάλα συναίρεται . τῇ τε γὰρ θεολογίᾳ παρασκευὴν προευτρεπίζει καὶ ἐπιτηδειότητα , ὁμοιότητά τε | πρὸς αὐτὴν παρέχει καὶ ἀναγωγὴν καὶ ἀποκάθαρσιν , τὰ μὲν νοερὰ ὄργανα ἀπολύουσαν τῶν δεσμῶν καὶ ἀποκαθαίρουσαν συνάπτουσάν τε πρὸς τὸ ὄν , τῷ δὲ κάλλει καὶ τῇ εὐταξίᾳ τῶν θεωρουμένων ἐν τοῖς μαθήμασιν πλησιάζουσάν πως τοῖς νοητοῖς , διὰ δὲ τῆς τῶν ἀμεταπτώτων καὶ ἀκινήτων θεωρίας πρὸς τὰ ἑστῶτα κατὰ τὰ αὐτὰ καὶ ὡσαύτως νοητὰ καὶ ὡρισμένα ἀφομοιουμένην , ἐθίζουσαν δὲ τὴν διάνοιαν ἠρέμα πρὸς τὸ φανὸν τοῦ ὄντος ἐπιβάλλειν , τῶν τε σωμάτων ἀπάγουσαν , καὶ πίστιν περὶ τῆς τῶν ἀσωμάτων οὐσίας ἐντιθεῖσαν , βεβαιότητά τε ἐπιστημονικὴν καὶ ἀκρίβειαν παρέχουσαν . πάντα γὰρ τὰ τοιαῦτα φέρει μεγάλην ἀφορμὴν εἰς τὴν τῶν ὄντων καὶ νοητῶν κατανόησιν . ἀλλὰ μὴν τῷ γε φυσικῷ συνεργεῖ οὐ μετρίως , συμμετρίαν τῶν ἐν τῇ φύσει παραδεικνύουσα , εὐταξίαν τε εἰς ὑπερβολὴν καὶ ἀναλογίαν τὴν διὰ πάντων τῶν ἐν τῇ φύσει διήκουσαν , κάλλος τε ἐπισκοπουμένη καὶ εἴδη φυσικὰ καὶ τοὺς περὶ αὐτῶν λόγους , στοιχεῖά τε καὶ ἁπλούστατα καὶ τὰ σχήματα αὐτῶν , καὶ τὰ κυριώτατα γένη καὶ εἴδη · πᾶσι γὰρ τούτοις οἱ γνησίως ἀπὸ τῶν πρώτων ἀρχῶν φυσιολογοῦντες χρῶνται . τῷ γε μὴν πολιτικῷ συμ βάλλεται κινήσεως τεταγμένης τῶν πράξεων ἐξηγουμένη , κίνησίν τε τῶν θεωρημάτων τῶν ἑστηκότων παρέχουσα , ἰσότητά τε πᾶσιν ἐντιθεῖσα καὶ ὁμολογίαν τὴν προσήκουσαν . τῷ δὲ ἠθικῷ συναίρεται λόγους ἀρετῶν περιέχουσα καὶ παραδείγματα μαθηματικὰ εἴδη ἐκφαίνουσα , οἷον φιλίας ἢ εὐδαιμονίας ἢ ἄλλου τινὸς τῶν μεγίστων ἀγαθῶν . προτίθησι δὲ καὶ πάντων τῶν ἐν τῷ βίῳ παραδείγματα μαθηματικά , οἷον εὐγονίας ἀγονίας , εὐφορίας ἀφορίας , καὶ πάντων τοιούτων . ὅθεν δὴ καὶ πανταχοῦ δεῖ χρῆσθαι τοῖς μαθήμασιν , ὥσπερ ἐν παραδείγμασι τούτοις τὴν φιλοσοφίαν ὑπογράφοντας . τὰ αὐτὰ μὲν οὖν οὐ λαμβάνομεν πανταχοῦ παραδείγματα , τὰ δ’ οἰκεῖα ἐφ’ ἑκάστων κατὰ τὰ ἴδια γένη τῆς ἐπιστήμης παρατιθέμεθα . διήκει μὲν οὖν καὶ ἡ ὅλη τῆς μαθηματικῆς οὐσία αὐτή τε καὶ τὰ ἐν αὐτῇ γένη καὶ στοιχεῖα καὶ ὅσαι εἰσὶν ἀρχαὶ περὶ πᾶσαν φιλοσοφίαν . ἔνεστι γὰρ κοινῶς ἐφ’ ὅλην διατείνειν αὐτὴν τοὺς μαθηματικοὺς λόγους , ἔνεστι δὲ καὶ περὶ τὰ μέρη τῆς φιλοσοφίας διατείνειν αὐτά , ὅπως ἂν ἡ τοῦ λόγου χρεία ἀπαιτῇ . ἐπικοινωνεῖ δὲ πρὸς αὐτά , καθ’ ὅσον ἔχει τινὰ πρὸς αὐτὰ ὁμοιότητα , καὶ συντέλειαν πρὸς αὐτὰ παρέχεται τὴν διαβιβάζουσαν πρὸς αὐτὰ καὶ ὁδηγοῦσαν . καὶ πρὸς μὲν τὰ ἑστηκότα καὶ ὡρισμένα εἴδη , καὶ οὐ ποτὲ μὲν ὄντα ποτὲ δὲ μὴ ὄντα , ἀεί τε ὡσαύτως ἔχοντα , ἀναφέρειν καὶ συνάγειν πέφυκεν , ὡς ἂν ἀπολειπομένη αὐτῶν τελειότητι καὶ καθαρότητι καὶ τῇ τῆς ἀσωματίας , ἵν’ οὕτως εἴπωμεν , λεπτότητι , ὁμοιῶταί τε πρὸς αὐτὰ ὡς πρὸς ὑπερέχοντα · τῶν δὲ ἐν γενέσει ἐνύλων εἰδῶν χωριστὰ τῶν σωμάτων παραδείγματα προτείνει ἐν εἴδεσι μαθηματικοῖς · καὶ οὕτως συνεργεῖ πρὸς ἀμφότερα . Πρὸς μὲν οὖν φιλοσοφίαν ὅλην καὶ τὰ μόρια αὐτῆς τοιαύτην συντέλειαν παρασκευάζει .
Lemmas: Πρῶτος οὖν πειράω εἶπον ὅτι περί ὅλος φιλοσοφία διήκω καί περί πᾶς αὐτός θεωρία ὁ τε εἰμί καί γίγνομαι , αὐτός τε ὁ ὅλος καί ὁ γένος αὐτός καί ὁ στοιχεῖον καί ὁ ἀρχή , ὅσος τε εἰμί γένος μαθηματικός ἢ εἶδος , διαφοιτάω εἰς ὅλος φιλοσοφία . ὅθεν δή καί πανταχοῦ χράω ὁ ἀνήρ ὁ μάθημα , ὅταν τις φιλόσοφος θεωρία ποιέω . ἀσώματος γάρ εἰμί καί μέσος , καί πᾶς ἐναρμόζω δύναμαι ὁ εἰμί καί ἀφομοιόω , πρός πᾶς ὁ ἐν φιλοσοφία ἐπιστήμη ἐγώ μέγας συναίρω . ὁ τε γάρ θεολογία παρασκευή προευτρεπίζω καί ἐπιτηδειότης , ὁμοιότης τε | πρός αὐτός παρέχω καί ἀναγωγή καί ἀποκάθαρσις , ὁ μέν νοερός ὄργανον ἀπολύω ὁ δεσμός καί ἀποκαθαίρω συνάπτω τε πρός ὁ εἰμί , ὁ δέ κάλλος καί ὁ εὐταξία ὁ θεωρέω ἐν ὁ μάθημα πλησιάζω πως ὁ νοητός , διά δέ ὁ ὁ ἀμετάπτωτος καί ἀκίνητος θεωρία πρός ὁ ἵστημι κατά ὁ αὐτός καί ὡσαύτως νοητός καί ὁρίζω ἀφομοιόω , ἐθίζω δέ ὁ διάνοια ἠρέμα πρός ὁ ὅτι ὁ εἰμί ἐπιβάλλω , ὁ τε σῶμα ἀπάγω , καί πίστις περί ὁ ὁ ἀσώματος οὐσία ἐντίθημι , βεβαιότητα τε ἐπιστημονικός καί ἀκρίβεια παρέχω . πᾶς γάρ ὁ τοιοῦτος φέρω μέγας ἀφορμή εἰς ὁ ὁ εἰμί καί νοητός κατανόησις . ἀλλά μήv ὁ γε φυσικός συνεργέω οὖον μέτριος , συμμετρία ὁ ἐν ὁ φύσις παραδείκνυμι , εὐταξία τε εἰς ὑπερβολή καί ἀναλογία ὁ διά πᾶς ὁ ἐν ὁ φύσις διακούω , κάλλος τε ἐπισκοπέω καί εἶδος φυσικός καί ὁ περί αὐτός λόγος , στοιχεῖον τε καί ἁπλόος καί ὁ σχῆμα αὐτός , καί ὁ κύριος γένος καί εἶδος · πᾶς γάρ οὗτος ὁ γνήσιος ἀπό ὁ πρῶτος ἀρχή φυσιολογέω χράω . ὁ γε μήv πολιτικός συμ βάλλω κίνησις τάσσω ὁ πρᾶξις ἐξηγέομαι , κίνησις τε ὁ θεώρημα ὁ ἵστημι παρέχω , ἰσότης τε πᾶς ἐντίθημι καί ὁμολογία ὁ προσήκω . ὁ δέ ἠθικός συναίρω λόγος ἀρετή περιέχω καί παράδειγμα μαθηματικός εἶδος ἐκφαίνω , οἷος φίλιος ἢ εὐδαιμονία ἢ ἄλλος τις ὁ μέγας ἀγαθός . προτίθημι δέ καί πᾶς ὁ ἐν ὁ βίος παράδειγμα μαθηματικός , οἷος εὐγονία Ἀγονίας , εὐφορία ἀφορία , καί πᾶς τοιοῦτος . ὅθεν δή καί πανταχοῦ δεῖ χράω ὁ μάθημα , ὥσπερ ἐν παράδειγμα οὗτος ὁ φιλοσοφία ὑπογράφω . ὁ αὐτός μέν οὖν οὖον λαμβάνω πανταχοῦ παράδειγμα , ὁ δέ οἰκεῖος ἐπί ἕκαστος κατά ὁ ἴδιος γένος ὁ ἐπιστήμη παρατίθημι . διήκω μέν οὖν καί ὁ ὅλος ὁ μαθηματικός οὐσία αὐτός τε καί ὁ ἐν αὐτός γένος καί στοιχεῖον καί ὅσος εἰμί ἀρχή περί πᾶς φιλοσοφία . ἔνειμι γάρ κοινῶς ἐπί ὅλος διατείνω αὐτός ὁ μαθηματικός λόγος , ἔνειμι δέ καί περί ὁ μέρος ὁ φιλοσοφία διατείνω αὐτός , ὅπως εἄν ὁ ὁ λόγος χρεία ἀπαιτέω . ἐπικοινωνέω δέ πρός αὐτός , κατά ὅσος ἔχω τις πρός αὐτός ὁμοιότης , καί συντέλεια πρός αὐτός παρέχω ὁ διαβιβάζω πρός αὐτός καί ὁδηγέω . καί πρός μέν ὁ ἵστημι καί ὁρίζω εἶδος , καί οὖον ποτέ μέν εἰμί ποτέ δέ μή εἰμί , ἀεί τε ὡσαύτως ἔχω , ἀναφέρω καί συνάγω φύω , ὡς εἄν ἀπολείπω αὐτός τελειότης καί καθαρότης καί ὁ ὁ ἀσωματία , ἵνα οὕτως εἶπον , λεπτότης , ὁμοιόω τε πρός αὐτός ὡς πρός ὑπερέχω · ὁ δέ ἐν γένεσις ἔνυλος εἶδος χωριστός ὁ σῶμα παράδειγμα προτείνω ἐν εἶδος μαθηματικός · καί οὕτως συνεργέω πρός ἀμφότερος . πρός μέν οὖν φιλοσοφία ὅλος καί ὁ μόριον αὐτός τοιοῦτος συντέλεια παρασκευάζω .