iamblichus-philosophy.de-communi-mathematica-scientia 24
Τὸ δὴ μετὰ τοῦτο καὶ τὴν συνήθειαν ἄξιον εἰπεῖν τῆς ἐν τοῖς μαθήμασι διατριβῆς τῶν Πυθαγορείων . ἐκεῖνοι τοίνυν ἀπὸ τῶν αἰσθητῶν ἀπέστησαν τοὺς περὶ τῶν μαθημάτων λόγους , εἴς τε πίστιν ἀσωμάτου οὐσίας περιῆγον δι’ αὐτῶν τὴν διάνοιαν , διαπορθμεύουσί τε αὐτοῖς ἐχρῶντο ἐπὶ τὰ νοητά , καὶ ἐν τοῖς μάλιστα ἐσκόπουν τί πρὸς τὰ καθαρὰ εἴδη καὶ τοὺς ἑνιαίους λόγους ἐστὶν ἐν αὐτοῖς ἀπεικασμένον . τοῖς μὲν οὖν θεωρήμασι τοῦτον προσεφέροντο τὸν τρόπον , ἅπαξ δὲ ἀποστήσαντες αὐτῶν τὴν ἐπιστήμην τῆς κοινῆς καὶ δεδημοσιευμένης γνώσεως , καὶ τὴν μετάδοσιν ἐποιοῦντο αὐτῶν κατὰ τὰ αὐτὰ ἐν ἀπορρήτοις · ὀλίγοις τε πάνυ τῆς γνώσεως αὐτῶν ἐκοινώνουν , καὶ εἴ πού τι ἔκφορον γένοιτο εἰς τοὺς πολλούς , ἀφωσιοῦντο τοῦτο ὡς ἀσέβημα · διόπερ ἀπωθοῦντο καὶ τοὺς ἔξω τῆς συνηθείας , ὡς ἀναξίους ὄντας αὐτῶν μεταλαμβάνειν . ὑπέλαβε γὰρ Πυθαγόρας οὐ πᾶσι δεῖν κοινωνεῖν τῆς ἐν τοῖς μαθήμασι φιλοσοφίας , ἀλλ’ αὐτοῖς μόνοις , οἷσπερ ἄν τις τοῦ παντὸς βίου κοινωνήσειε . καὶ πρὸς ταύτην τὴν ὁμιλίαν οὐκ εἰκῇ προσίετο οὐδὲ τοὺς τυχόντας , ἀλλὰ πεῖράν τε λαμβάνων ἐν πολλῷ χρόνῳ καὶ τοὺς ἀναξίους ἀπωθούμενος . καὶ τοῖς μὲν ἔξω τῆς συνηθείας οὐκ ἐποιήσατο κοινὴν τὴν δι’ αὑτοῦ γενομένην ἐπίδοσιν ἀπορρήτους ποιησάμενος πρὸς τοὺς ἄλλους τοὺς περὶ αὐτῶν λόγους , ἐν δὲ τοῖς ὀνομασθεῖσι Πυθαγορείοις διὰ τὴν πρὸς ἑαυτὸν ἑταιρίαν πολλὴν ἐπίδοσιν παρέσχε τῇ τε περὶ τὰ μαθήματα φιλοσοφίᾳ καὶ τῇ περὶ γεωμετρίαν θεωρίᾳ , καὶ σχεδὸν ἁπάντων τῶν ὕστερον ἐπὶ πλέον προελθόντων εὕροι τις ἂν τὰς ἀρχὰς ἡμῖν παρ’ ἐκείνου γεγενημένας . ἠγάπα δ’ ἐν αὐτοῖς οὐχ ὥσπερ ἔνιοι τῶν ὕστερον τὴν δύναμιν , ἀφ’ ἧς οἷοί τ’ ἔσονται τὸ προβληθὲν εὑρίσκειν , ἀλλ’ αὐτὰ τὰ θεωρήματα · καὶ τούτων οὐχ ὅσα χαλεπώτατα ἦν εὑρεῖν , καθάπερ [ ἦν ] οἱ πλεῖστοι τῶν ὕστερον , ἀλλ’ ἐν οἷς ἦν μάλιστα αὐτῶν κατανοῆσαι τάξιν ἤ τι σύμπτωμα φυσικόν . ἔπαθον δὲ τοῦτο διὰ τὸ τῆς ὅλης φύσεως οἴεσθαι τὰς ἀρχὰς ὑπάρχειν ἐν τούτοις καὶ μάλιστα εὐθεωρήτους εἶναι τίνες τέ εἰσι καὶ πόσαι , διὰ τὸ περὶ μένουσάν τε φύσιν εἶναι καὶ κινήσεως ἀπηλλαγμένην , ἔτι δὲ ἁπλῆν · διόπερ οὔτε τῶν προβληματικῶν ἥψαντο , πλὴν ὅσα ἦν στοιχειώδη , καθάπερ ἡ παραβολὴ καὶ ὁ τετραγωνισμός , οὔτ’ ἐν τοῖς θεωρήμασιν ἐπραγματεύοντο πάντα ἐπεξιέναι βουλόμενοι καὶ μηδὲν τῶν ἐνδεχομένων παραλιπεῖν , ἀλλ’ αὐτὰς μόνον τὰς ἀρχὰς ἰδεῖν ἐν ἑκάστοις ἐζήτουν . γυμνασίαν δὲ ἐν ταῖς ἐπιστήμαις ταύταις καὶ ἐξεργασίαν λογικὴν ἐποιοῦντο ἀκριβῆ θεωρητικὴν εἰς ἐπιστήμην οἰκείαν , τάξιν τε ἐν ταῖς ἐπιστήμαις προσέθηκαν τὴν προσήκουσαν , ὀλίγα τε κατ’ ἀρχὰς παραλαβόντες ἐξειργάσαντο ταῦτα , καὶ μάλιστα τὰ τιμιώτατα καὶ σεμνότατα τῶν θεωρημάτων ἐτελεώσαντο , ἄλλως τε ἀσκούμενα τὰ θεωρήματα ἐπ’ ἄλλα περιήγαγον , τάξιν τ’ ἐν αὐτοῖς ἐποιοῦντο τοιαύτην ὡς τὰ μὲν ἁπλούστερα 〈 πρότερα 〉 παραδιδόναι τὰ δὲ συνθέσεως ἐφαπτόμενα δεύτερα , καὶ τῇ φύσει τῶν ὄντων ἑπομένως συνέταττον τὰ θεωρήματα καὶ τῇ ἡμετέρᾳ δυνάμει προσφόρως καὶ τῇ ἀξίᾳ τῶν παραλαμβανόντων αὐτὰ οἰκείως τῇ τε πρὸς ἀρετὴν ἀγωγῇ καὶ τῇ ὅλῃ παιδείᾳ ὁμολογουμένως καὶ τῇ καθάρσει τῆς ψυχῆς προσηκόντως . Τοιαῦτα ἄν τις καὶ περὶ τούτου γνωρίσματα τοῦ Πυθαγορικοῦ τύπου ποιήσαιτο , περὶ ὧν πλείονα ἐροῦμεν ἐν τοῖς κατ’ ἰδίαν περὶ ἑκάστου τῶν μαθημάτων λεχθησομένοις .
Lemmas: ὁ δή μετά οὗτος καί ὁ συνήθεια ἄξιος εἶπον ὁ ἐν ὁ μάθημα διατριβή ὁ Πυθαγόρειος . ἐκεῖνος τοίνυν ἀπό ὁ αἰσθητής ἀφίστημι ὁ περί ὁ μάθημα λόγος , εἰς τε πίστις ἀσώματος οὐσία περιάγω διά αὐτός ὁ διάνοια , διαπορθμεύω τε αὐτός χράω ἐπί ὁ νοητός , καί ἐν ὁ μάλιστα σκοπέω τίς πρός ὁ καθαρός εἶδος καί ὁ ενιαίος λόγος εἰμί ἐν αὐτός ἀπεικάζω . ὁ μέν οὖν θεώρημα οὗτος προσφέρω ὁ τρόπος , ἅπαξ δέ ἀφεστήξω αὐτός ὁ ἐπιστήμη ὁ κοινός καί δημοσιεύω γνῶσις , καί ὁ μετάδοσις ποιέω αὐτός κατά ὁ αὐτός ἐν ἀπόρρητος · ὀλίγος τε πάνυ ὁ γνῶσις αὐτός κοινωνέω , καί εἰμί πού τίς ἔκφορος γίγνομαι εἰς ὁ πολύς , ἀφοσιόω οὗτος ὡς ἀσέβημα · διόπερ ἀποθέω καί ὁ ἔξω ὁ συνήθεια , ὡς ἀνάξιος εἰμί αὐτός μεταλαμβάνω . ὑπολαμβάνω γάρ Πυθαγόρας οὖον πᾶς δήω κοινωνέω ὁ ἐν ὁ μάθημα φιλοσοφία , ἀλλά αὐτός μόνος , ὅσπερ ἄν τις ὁ πᾶς βίος κοινωνέω . καί πρός οὗτος ὁ ὁμιλία οὐ εἰκῇ προσίημι οὐδέ ὁ τυγχάνω , ἀλλά πείρω τε λαμβάνω ἐν πολύς χρόνος καί ὁ ἀνάξιος ἀπωθέω . καί ὁ μέν ἔξω ὁ συνήθεια οὐ ποιέω κοινός ὁ διά αὐτός γίγνομαι ἐπίδοσις ἀπόρρητος ποιέω πρός ὁ ἄλλος ὁ περί αὐτός λόγος , ἐν δέ ὁ ὀνομάζω Πυθαγόρειος διά ὁ πρός ἑαυτοῦ ἑταιρεία πολύς ἐπίδοσις παρέχω ὁ τε περί ὁ μάθημα φιλοσοφία καί ὁ περί γεωμετρία θεωρία , καί σχεδόν ἅπας ὁ ὕστερος ἐπί πλέω προέρχομαι εὑρίσκω τις εἄν ὁ ἀρχή ἐγώ παρά ἐκεῖνος γίγνομαι . ἀγαπάω δέ ἐν αὐτός οὐ ὥσπερ ἔνιοι ὁ ὕστερος ὁ δύναμις , ἀπό ὅς οἷος τε εἰμί ὁ προβάλλω εὑρίσκω , ἀλλά αὐτός ὁ θεώρημα · καί οὗτος οὐ ὅσος χαλεπός εἰμί εὑρίσκω , καθάπερ [ εἰμί ] ὁ πλεῖστος ὁ ὕστερος , ἀλλά ἐν ὅς εἰμί μάλιστα αὐτός κατανοέω τάξις ἤ τίς σύμπτωμα φυσικός . πάσχω δέ οὗτος διά ὁ ὁ ὅλος φύσις οἴομαι ὁ ἀρχή ὑπάρχω ἐν οὗτος καί μάλιστα εὐθεώρητος εἰμί τίς τε εἰμί καί πόσος , διά ὁ περί μένω τε φύσις εἰμί καί κίνησις ἀπαλλάσσω , ἔτι δέ ἁπλόος · διόπερ οὔτε ὁ προβληματικός ἅπτω , πλήν ὅσος εἰμί στοιχειώδης , καθάπερ ὁ παραβολή καί ὁ τετραγωνισμός , οὔτε ἐν ὁ θεώρημα πραγματεύομαι πᾶς ἐπέξειμι βούλομαι καί μηδείς ὁ ἐνδέχομαι παραλείπω , ἀλλά αὐτός μόνος ὁ ἀρχή ὁράω ἐν ἕκαστος ζητέω . γυμνασία δέ ἐν ὁ ἐπιστήμη οὗτος καί ἐξεργασία λογικός ποιέω ἀκριβής θεωρητικός εἰς ἐπιστήμη οἰκεῖος , τάξις τε ἐν ὁ ἐπιστήμη προστίθημι ὁ προσήκω , ὀλίγος τε κατά ἀρχή παραλαμβάνω ἐξεργάζομαι οὗτος , καί μάλιστα ὁ τίμιος καί σεμνός ὁ θεώρημα τελέω , ἄλλως τε ἀσκέω ὁ θεώρημα ἐπί ἄλλος περιάγω , τάξις τε ἐν αὐτός ποιέω τοιοῦτος ὡς ὁ μέν ἁπλόος 〈 πρότερος 〉 παραδίδωμι ὁ δέ σύνθεσις ἐφάπτω δύο , καί ὁ φύσις ὁ εἰμί ἑπομένως συντάσσω ὁ θεώρημα καί ὁ ἡμέτερος δύναμις προσφόρως καί ὁ ἄξιος ὁ παραλαμβάνω αὐτός οἰκεῖος ὁ τε πρός ἀρετή ἀγωγή καί ὁ ὅλος παιδεία ὁμολογουμένως καί ὁ κάθαρσις ὁ Ψυχή προσήκω . τοιοῦτος ἄν τις καί περί οὗτος γνώρισμα ὁ Πυθαγορικός τύπος ποιέω , περί ὅς πλείων εἴρω ἐν ὁ κατά ἴδιος περί ἕκαστος ὁ μάθημα λέγω .