hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 3.17
Τότε τοίνυν ἀκούσας ὁ βασιλεὺς τὰ περὶ αὐτοῦ ἐκέλευσεν ἀχθῆναι τὸν Δανιήλ καί φησιν πρὸς αὐτόν · σὺ εἶ Δανιήλ ὁ ἀπὸ τῶν υἱῶν τῆς αἰχμαλωσίας τῆς Ἰουδαίας , ἧς ἤγαγεν Ναβουχοδονόσορ ὁ πατήρ μου ; ἤκουσα περὶ σοῦ , ὅτι δύνασαι κρίματα συγκρῖναι . νῦν οὖν ἐὰν δυνηθῇς τὴν γραφὴν ταύτην ἀναγνῶναι καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτῆς γνωρίσαι μοι , πορφύραν ἐνδύσῃ καὶ ὁ μανιάκης ὁ χρυσοῦς ἔσται ἐπὶ τὸν τράχηλόν σου , καὶ τρίτος ἐν τῇ βασιλείᾳ μου ἄρξεις . ὁ δὲ μακάριος Δανιήλ , μὴ δώροις ἐπιγείοις χαιρόμενος , μηδὲ δόξῃ βασιλικῇ ὑπεραιρόμενος ἀπεκρίθη · τὰ δόματά σου , βασιλεῦ , σοὶ ἔστω , καὶ τὴν δωρεὰν τοῦ οἴκου σου ἑτέρῳ δός · ἐγὼ δὲ τὴν γραφὴν ἀναγνώσομαι καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτῆς γνωρίσω σοι . καὶ οὕτως ἀρξάμενος πάντα καθεξῆς τὰ τῷ πατρὶ αὐτοῦ συμβάντα διηγήσατο τῷ βασιλεῖ , ἅμα μὲν ἐκδιδάσκων αὐτὸν τὰ γενόμενα , ἅμα δὲ καὶ συνετίζων μὴ ἀλαζονεύεσθαι μηδὲ ὑπερηφανεῖν παρὰ τὸ δέον ἐν τῇ τοῦ θεοῦ ἐξουσίᾳ ὑπάρχοντα . φησὶν οὖν πρὸς αὐτόν · ὁ θεὸς ὁ ὕψιστος τὴν βασιλείαν καὶ τὴν μεγαλωσύνην καὶ τὴν τιμὴν καὶ τὴν δόξαν ἔδωκεν Ναβουχοδονόσορ τῷ πατρί σου . καὶ ἀπὸ τῆς μεγαλωσύνης ἧς ἔδωκεν αὐτῷ πάντες οἱ λαοί , φυλαί , γλῶσσαι ἦσαν τρέμοντες καὶ φοβούμενοι ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ . οὓς ἠβούλετο αὐτὸς ἀνῄρει καὶ οὓς ἠβούλετο αὐτὸς ἔτυπτεν καὶ οὓς ἠβούλετο αὐτὸς ὕψου καὶ οὓς ἠβούλετο αὐτὸς ἐταπείνου . καὶ ὅτε ὑψώθη ἡ καρδία αὐτοῦ καὶ τὸ πνεῦμα αὐτοῦ ἐκραταιώθη τοῦ ὑπερηφανεύεσθαι , κατηνέχθη ἀπὸ τοῦ θρόνου τῆς βασιλείας καὶ ἡ τιμὴ ἀφῃρέθη ἀπ’ αὐτοῦ · καὶ ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων ἐξεδιώχθη καὶ ἡ καρδία αὐτοῦ μετὰ θηρίων ἐδόθη καὶ μετὰ ὀνάγρων ἡ κατοικία αὐτοῦ , χόρτον ὡς βοῦν ἐψώμιζον αὐτόν , καὶ ἀπὸ τῆς δρόσου τοῦ οὐρανοῦ τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐβάφη , ἕως οὗ ἔγνω , ὅτι κυριεύει ὁ ὕψιστος τῆς βασιλείας τῶν ἀνθρώπων καὶ ᾧ ἂν δόξῃ δώσει αὐτήν . καὶ ταῦτα εἰπὼν ἐπήνεγκεν τὰ ἀκόλουθα · ἅμα μὲν ἐπιπλήσσων τῷ βασιλεῖ καὶ πρόσωπον τούτου μὴ λαμβάνων , ἵνα ἀκούσας φοβηθῇ καὶ ὃ ἐποίησεν ἁμάρτημα εὐθέως ἐπιγνῷ . λέγει οὖν · καὶ σὺ ὁ υἱὸς αὐτοῦ Βαλτάσαρ οὐκ ἐταπείνωσας τὴν καρδίαν σου κατέναντι τοῦ θεοῦ οὗ ταῦτα πάντα ἔγνως , καὶ ἐπὶ κύριον τὸν θεὸν τοῦ οὐρανοῦ ὑψώθης καὶ τὰ σκεύη τοῦ οἴκου αὐτοῦ ἤνεγκας ἐνώπιόν σου , καὶ σὺ καὶ οἱ μεγιστᾶνές σου καὶ αἱ παλλακαί σου καὶ αἱ παράκοιτοί σου οἶνον ἐπίνετε ἐν αὐτοῖς , καὶ τοὺς θεοὺς τοὺς χρυσοῦς καὶ ἀργυροῦς καὶ χαλκοῦς καὶ σιδηροῦς καὶ ξυλίνους καὶ λιθίνους , οἳ οὐ βλέπουσιν καὶ οἳ οὐκ ἀκούουσιν καὶ οὐ γινώσκουσιν ᾔνεσας καὶ τὸν θεόν , οὗ ἡ πνοή σου ἐν χειρὶ αὐτοῦ καὶ πᾶσαι αἱ ὁδοί σου , αὐτὸν οὐκ ἐδόξασας . διὰ τοῦτο ἐκ προσώπου αὐτοῦ ἀπεστάλη ἀστράγαλος χειρὸς καὶ τὴν γραφὴν ταύτην ἔταξεν · μανὴ θεκὲλ φαρές . τοῦτο τὸ σύγκριμα τοῦ ῥήματος · μανή , ἐμέτρησεν ὁ θεὸς τὴν βασιλείαν σου καὶ ἐπλήρωσεν αὐτήν · θεκέλ , ἐστάθη ἐν ζυγῷ καὶ εὑρέθη ὑστεροῦσα · φαρές , διῄρηται ἡ βασιλεία σου καὶ ἐδόθη Μήδοις καὶ Πέρσαις .
Lemmas: τότε τοίνυν ἀκούω ὁ βασιλεύς ὁ περί αὐτός κελεύω ἄγω ὁ Δανιήλ καί φημί πρός αὐτός · σύ εἰμί Δανιήλ ὁ ἀπό ὁ υἱός ὁ αἰχμαλωσία ὁ Ἰουδαῖος , ὅς ἄγω Ναβουχοδονόσορ ὁ πατήρ ἐγώ ; ἀκούω περί σύ , ὅτι δύναμαι κρίμα συγκρίνω . νῦν οὖν ἐάν δύναμαι ὁ γραφή οὗτος ἀναγιγνώσκω καί ὁ σύγκρισις αὐτός γνωρίζω ἐγώ , πορφύρα ἐνδύω καί ὁ μανιάκης ὁ χρύσεος εἰμί ἐπί ὁ τράχηλος σύ , καί τρίτος ἐν ὁ βασίλεια ἐγώ ἄρχω . ὁ δέ μακάριος Δανιήλ , μή δῶρον ἐπίγειος χαίρω , μηδέ δόξα βασιλικός ὑπεραίρω ἀποκρίνω · ὁ δόμα σύ , βασιλεύς , σύ ἵστημι , καί ὁ δωρεά ὁ οἶκος σύ ἕτερος δίδωμι · ἐγώ δέ ὁ γραφή ἀναγιγνώσκω καί ὁ σύγκρισις αὐτός γνωρίζω σύ . καί οὕτως ἄρχω πᾶς καθεξῆς ὁ ὁ πατήρ αὐτός συμβαίνω διηγέομαι ὁ βασιλεύς , ἅμα μέν ἐκδιδάσκω αὐτός ὁ γίγνομαι , ἅμα δέ καί συνετίζω μή ἀλαζονεύομαι μηδέ ὑπερηφανέω παρά ὁ δήω ἐν ὁ ὁ θεός ἐξουσία ὑπάρχω . φημί οὖν πρός αὐτός · ὁ θεός ὁ ὕψιστος ὁ βασίλειος καί ὁ μεγαλωσύνη καί ὁ τιμή καί ὁ δόξα δίδωμι Ναβουχοδονόσορ ὁ πατήρ σύ . καί ἀπό ὁ μεγαλωσύνη ὅς δίδωμι αὐτός πᾶς ὁ λαός , Φυλή , γλῶσσα εἰμί τρέμω καί φοβέω ἀπό πρόσωπον αὐτός . ὅς βούλομαι αὐτός ἀναιρέω καί ὅς βούλομαι αὐτός τύπτω καί ὅς βούλομαι αὐτός ὑψόω καί ὅς βούλομαι αὐτός ταπεινόω . καί ὅτε ὑψόω ὁ καρδία αὐτός καί ὁ πνεῦμα αὐτός κραταιόω ὁ ὑπερηφανεύω , καταφέρω ἀπό ὁ θρόνος ὁ βασίλεια καί ὁ τιμή ἀφαιρέω ἀπό αὐτός · καί ἀπό ὁ ἄνθρωπος ἐκδιώκω καί ὁ καρδία αὐτός μετά θηρίον δίδωμι καί μετά ὄναγρος ὁ κατοίκιος αὐτός , χόρτος ὡς βοῦς ψωμίζω αὐτός , καί ἀπό ὁ δρόσος ὁ οὐρανός ὁ σῶμα αὐτός βάπτω , ἠώς ὅς γιγνώσκω , ὅτι κυριεύω ὁ ὕψιστος ὁ βασίλεια ὁ ἄνθρωπος καί ὅς εἄν δόξα δίδωμι αὐτός . καί οὗτος εἶπον ἐπιφέρω ὁ ἀκόλουθος · ἅμα μέν ἐπιπλήσσω ὁ βασιλεύς καί πρόσωπον οὗτος μή λαμβάνω , ἵνα ἀκούω φοβέω καί ὅς ποιέω ἁμάρτημα εὐθύς ἐπιγιγνώσκω . λέγω οὖν · καί σύ ὁ υἱός αὐτός Βαλτάσαρ οὐ ταπεινόω ὁ Καρδία σύ κατεναντίον ὁ θεός ὅς οὗτος πᾶς γιγνώσκω , καί ἐπί κύριος ὁ θεός ὁ οὐρανός ὑψόω καί ὁ σκεῦος ὁ οἶκος αὐτός φέρω ἐνώπιον σύ , καί σύ καί ὁ μεγιστάν σύ καί ὁ παλλακή σύ καί ὁ παράκοιτος σύ οἶνος πίνω ἐν αὐτός , καί ὁ θεός ὁ χρύσεος καί ἀργύρεος καί χάλκεος καί Σιδηροῦς καί ξύλινος καί λίθινος , ἕ οὖον βλέπω καί ἕ οὐ ἀκούω καί οὖον γιγνώσκω αἰνέω καί ὁ θεός , ὅς ὁ πνοή σύ ἐν χείρ αὐτός καί πᾶς ὁ ὁδός σύ , αὐτός οὐ δοξάζω . διά οὗτος ἐκ πρόσωπον αὐτός ἀποστέλλω ἀστράγαλος χείρ καί ὁ γραφή οὗτος τάσσω · μανός θεκέλ Φαρές . οὗτος ὁ σύγκριμα ὁ ῥῆμα · μαίνομαι , μετρέω ὁ θεός ὁ βασίλειος σύ καί πληρόω αὐτός · θεκέλ , ἵστημι ἐν ζυγόν καί εὑρίσκω ὑστερέω · Φαρές , διαιρέω ὁ βασίλειος σύ καί δίδωμι Μῆδος καί Πέρσης .