ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 2.24
Τρία γὰρ αὐτοῖς δι’ ἑνὸς λόγου προέθετο ὁ βασιλεὺς ῥήματα ὡς περὶ τῶν τριῶν βραβείων ἀγωνιζομένοις , ἵνα κἂν ἑνὶ ῥήματι παγιδεύσας τούτους πτερνίσῃ . οἱ δὲ πρὸς τὰ τρία γενναίως ἀπεκρίθησαν ἐν μηδενὶ ἡττηθῆναι βουλόμενοι . τὸ μὲν γὰρ πρῶτον ἐξουθένησαν τὸ ῥῆμα τοῦ βασιλέως , ἐνδεικνύμενοι , ὅτι μηδὲ λόγου τινὸς ἄξιον εἴη τὸ εἴδωλον τὸ ὑπ’ αὐτοῦ προσκυνούμενον . τὸ δὲ δεύτερον ἐδίδαξαν τὸν βασιλέα τίνα δεῖ φοβεῖσθαι καὶ προσκυνεῖν , λέγοντες · ἔστιν θεός , ᾧ ἡμεῖς λατρεύομεν , δυνατὸς ἐξελέσθαι ἡμᾶς ἐκ τῆς καμίνου τοῦ πυρὸς τῆς καιομένης . ἔπειτα τὸ τρίτον τὴν ἑαυτῶν πίστιν ἐπιδεῖξαι βουλόμενοι ἔφασαν · καὶ ἐὰν μή , γνωστὸν ἔστω σοι , βασιλεῦ , ὅτι τοῖς θεοῖς σου οὐ λατρεύομεν καὶ τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ ᾗ ἔστησας οὐ προσκυνοῦμεν . τοῦτο γάρ ἐστιν , ὃ ἠσφαλίσαντο διὰ τοῦ ῥητοῦ , μήποτε ἐμβληθέντων αὐτῶν ἐν τῇ καμίνῳ καὶ κατακαυθέντων καυχήσωνται οἱ Χαλδαῖοι καὶ πλανήσωσιν τὸν βασιλέα λέγοντες · μὴ λυποῦ , βασιλεῦ , ἐνίκησας καὶ ἔλαβες βραβεῖον κατ’ αὐτῶν · ἔκραζον γὰρ ἐν τῷ πυρὶ καιόμενοι καὶ ἔλεγον · ἐρωτῶμεν , κύριε βασιλεῦ , ποιοῦμεν τὰ ὑπὸ σου κελευόμενα , προσκυνοῦμεν τὴν εἰκόνα . ἵνα οὖν καὶ μετὰ θάνατον πιστοὶ μάρτυρες κληθῶσιν , κατὰ πάντα τρόπον ἑαυτοὺς ἠσφαλίσαντο , τόπον ἀφορμῆς τῷ διαβόλῳ διδόναι μὴ θέλοντες . πᾶσαν γὰρ τὴν ἐξουσίαν καὶ τὴν δόξαν ἀνήνεγκαν τῷ θεῷ πιστεύοντες , ὅτι δυνατός ἔστιν ἐξελέσθαι ἡμᾶς · ἐὰν δὲ μὴ θελήσῃ , ἡμεῖς μᾶλλον ἡδέως ἀποθνήσκομεν , ἢ ποιοῦμεν τὰ ὑπὸ σου προστεταγμένα .
Lemmas: τρία γάρ αὐτός διά εἷς λόγος προτίθημι ὁ βασιλεύς ῥῆμα ὡς περί ὁ τρεῖς βραβεῖον ἀγωνίζομαι , ἵνα κἀν εἷς ῥῆμα παγιδεύω οὗτος πτερνίζω . ὁ δέ πρός ὁ τρεῖς γενναῖος ἀποκρίνω ἐν μηδείς ἡσσάομαι βούλομαι . ὁ μέν γάρ πρῶτος ἐξουθενέω ὁ ῥῆμα ὁ βασιλεύς , ἐνδείκνυμι , ὅτι μηδέ λόγος τις ἄξιος εἰμί ὁ εἴδωλον ὁ ὑπό αὐτός προσκυνέω . ὁ δέ δύο διδάσκω ὁ βασιλεύς τίς δεῖ φοβέω καί προσκυνέω , λέγω · εἰμί θεός , ὅς ἐγώ λατρεύω , δυνατός ἐξαιρέω ἐγώ ἐκ ὁ κάμινος ὁ πυρός ὁ καίω . ἔπειτα ὁ τρίτος ὁ ἑαυτοῦ πίστις ἐπιδείκνυμι βούλομαι φημί · καί ἐάν μή , γνωστός ἵστημι σύ , βασιλεύς , ὅτι ὁ θεός σύ οὖον λατρεύω καί ὁ εἰκών ὁ χρύσεος ὅς ἵστημι οὖον προσκυνέω . οὗτος γάρ εἰμί , ὅς ἀσφαλίζω διά ὁ ῥητός , μήποτε ἐμβάλλω αὐτός ἐν ὁ κάμινος καί κατακαίω καυχάομαι ὁ Χαλδαῖος καί πλανάω ὁ βασιλεύς λέγω · μή λυπέω , βασιλεύς , νικάω καί λαμβάνω βραβεῖον κατά αὐτός · κράζω γάρ ἐν ὁ πῦρ καίω καί λέγω · ἐρωτάω , κύριος βασιλεύς , ποιέω ὁ ὑπό σύ κελεύω , προσκυνέω ὁ εἰκών . ἵνα οὖν καί μετά θάνατος πιστός μάρτυς καλέω , κατά πᾶς τρόπος ἑαυτοῦ ἀσφαλίζω , τόπος ἀφορμή ὁ διάβολος δίδωμι μή ἐθέλω . πᾶς γάρ ὁ ἐξουσία καί ὁ δόξα ἀναφέρω ὁ θεός πιστεύω , ὅτι δυνατός εἰμί ἐξαιρέω ἐγώ · ἐάν δέ μή ἐθέλω , ἐγώ μᾶλλον ἡδύς ἀποθνῄσκω , ἢ ποιέω ὁ ὑπό σύ προστάσσω .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 2.25
Τότε Ναβουχοδονόσορ ἐπλήσθη θυμοῦ καὶ ἡ ὄψις τοῦ προσώπου αὐτοῦ ἠλλοιώθη ἐπὶ Σεδράκ , Μισὰκ καὶ Ἀβδεναγώ , καὶ εἶπεν · ἐκκαύσατε τὴν κάμινον ἑπταπλασίως , ἕως οὗ εἰς τέλος ἐκκαῇ . καὶ ἄνδρας ἰσχυροὺς ἐν ἰσχύϊ εἶπεν πεδήσαντας αὐτοὺς ἐμβαλεῖν εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρὸς τὴν καιομένην . τότε οἱ ἄνδρες ἐκεῖνοι ἐπεδήθησαν σὺν τοῖς ἐνδύμασιν καὶ τοῖς σαβάροις αὐτῶν καὶ ἐβλήθησαν εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρὸς τὴν καιομένην κατὰ τὸ ῥῆμα τοῦ βασιλέως . ὑπερίσχυον μὲν οὖν γε , εἰ δεῖ τὰ ἀληθῆ λέγειν , οἱ παῖδες . Ὅσον γὰρ τὸ ῥῆμα τῶν παίδων ὑπερίσχυε , τοσοῦτον ἐθυμοῦτο ὁ βασιλεύς · καὶ εἶπεν · τὴν κάμινον ἐκκαύσατε ἑπταπλασίως , πάντως ὡς ἤδη ὑπ’ αὐτῶν ἡττώμενος . ἐν μὲν γὰρ τοῖς ἐπιγείοις ὑπερίσχυσεν ὁ βασιλεύς , ἐν δὲ τῇ πίστει τῇ πρὸς τὸν θεὸν ὑπερίσχυσαν οἱ τρεῖς παῖδες . — ἀλλ’ ἐρεῖ τις · οὐκ ἠδύνατο οὖν Δανιήλ φίλος ὢν τοῦ βασιλέως παρακαλέσαι ὑπὲρ αὐτῶν καὶ ἐξαιτήσασθαι τοῦς τρεῖς παῖδας ; ἠδύνατο , ἀλλ’ ἵνα τὰ μεγάλα τοῦ θεοῦ δειχθῇ ἔργα καὶ μάθωσιν Βαβυλώνιοι τὸν θεὸν φοβεῖσθαι , διὰ τοῦτο ἡσύχαζεν , ἵνα καὶ ἡ τούτων πίστις δειχθῇ καὶ ὁ θεὸς ἐν αὐτοῖς δοξασθῇ . εἰ γὰρ τοῦτο ἐγεγόνει , ἤμελλον ἂν λέγειν Βαβυλώνιοι · εἰ μὴ Δανιήλ ὑπὲρ αὐτῶν τὸν βασιλέα παρεκάλεσεν , ἐν πυρὶ ἂν οὗτοι σήμερον ἀπωλώλεισαν — καὶ ἀνθρωπίνη χάρις μᾶλλον ἐνομίζετο εἶναι , οὐκέτι θεοῦ δύναμις .
Lemmas: τότε Ναβουχοδονόσορ πίμπλημι θυμός καί ὁ ὄψις ὁ πρόσωπον αὐτός ἀλλοιόω ἐπί Σεδράκ , Μισάκ καί Ἀβδεναγώ , καί εἶπον · ἐκκαίω ὁ κάμινος ἑπταπλάσιος , ἠώς ὅς εἰς τέλος ἐκκαίω . καί ἀνήρ ἰσχυρός ἐν ἰσχύς εἶπον πεδάω αὐτός ἐμβάλλω εἰς ὁ κάμινος ὁ πυρός ὁ καίω . τότε ὁ ἀνήρ ἐκεῖνος πεδάω σύν ὁ ἔνδυμα καί ὁ σαβάρος αὐτός καί βάλλω εἰς ὁ κάμινος ὁ πυρός ὁ καίω κατά ὁ ῥῆμα ὁ βασιλεύς . ὑπερισχύω μέν οὖν γε , εἰμί δεῖ ὁ ἀληθής λέγω , ὁ παῖς . ὅσος γάρ ὁ ῥῆμα ὁ παῖς ὑπερισχύω , τοσοῦτος θυμόω ὁ βασιλεύς · καί εἶπον · ὁ κάμινος ἐκκαίω ἑπταπλάσιος , πάντως ὡς ἤδη ὑπό αὐτός ἡσσάομαι . ἐν μέν γάρ ὁ ἐπίγειος ὑπερισχύω ὁ βασιλεύς , ἐν δέ ὁ πίστις ὁ πρός ὁ θεός υπερισχύω ὁ τρεῖς παῖς . — ἀλλά εἴρω τις · οὐ δύναμαι οὖν Δανιήλ φίλος εἰμί ὁ βασιλεύς παρακαλέω ὑπέρ αὐτός καί ἐξαιτέω ὁ τρεῖς παῖς ; δύναμαι , ἀλλά ἵνα ὁ μέγας ὁ θεός δείκνυμι ἔργον καί μανθάνω Βαβυλώνιος ὁ θεός φοβέω , διά οὗτος ἡσυχάζω , ἵνα καί ὁ οὗτος πίστις δείκνυμι καί ὁ θεός ἐν αὐτός δοξάζω . εἰμί γάρ οὗτος γίγνομαι , μέλλω εἄν λέγω Βαβυλώνιος · εἰμί μή Δανιήλ ὑπέρ αὐτός ὁ βασιλεύς παρακαλέω , ἐν πῦρ εἄν οὗτος σήμερον ἀπόλλυμι — καί ἀνθρώπινος χάρις μᾶλλον νομίζω εἰμί , οὐκέτι θεός δύναμις .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 2.26
Τί δὲ ὅλως ὁ βασιλεὺς εἰδὼς τὸν Δανιήλ Ἰουδαῖον ὄντα οὐ κατενύγη καὶ εἶπεν αὐτῷ · σὺ διὰ τί οὐ προσκυνεῖς τῇ εἰκόνι ; πάντως ἂν εἰρήκει τῷ βασιλεῖ · ὅτι οὐ σέβομαι ἔργα χειροποίητα , ἀλλὰ τὸν ζῶντα θεὸν τὸν ποιήσαντα τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ ἔχοντα πάσης σαρκὸς κυρείαν , ὥσπερ ἀπεκρίθη τῷ Κύρρῳ ἐπὶ τοῦ Βήλ . συναρπαγεὶς εἶπεν αὐτῷ ὁ βασιλεὺς τὸν Βήλ , πλὴν ἢ κατὰ γνώμην τῶν σατραπῶν · τὸ ἕως ἡμερῶν τριάκοντα ἐὰν αἰτήσηται παρὰ παντὸς θεοῦ ἢ ἀνθρώπου ἀλλ’ ἢ παρὰ τοῦ βασιλέως , ἐμβληθήσεται εἰς τὸν λάκκον τῶν λεόντων . ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐν τῇ καμίνῳ τοὺς τρεῖς παῖδας μόνους ἔδει δοξασθῆναι , ἐπὶ δὲ τοῦ Βὴλ βασιλεύοντος Κύρρου τὸν Δανιήλ μόνον εἰς τὸν λάκκον τῶν λεόντων ἐμβληθῆναι , εἷς ἕκαστος αὐτῶν τῇ ἰδίᾳ διατάξει καὶ τῷ ἰδίῳ καιρῷ ἐτηρεῖτο , ἵνα καὶ Ναβουχοδονόσορ ὁ βασιλεὺς τῶν Βαβυλωνίων ἰδὼν τοὺς τρεῖς παῖδας ὑπὸ τοῦ πυρὸς μηδὲν διαφθαρέντας τὸν θεὸν δοξάσῃ , καὶ Κύρρος ὁ Πέρσης ἰδὼν τὸν Δανιήλ ὑπὸ τῶν λεόντων μὴ καταποθέντα τὸν θεὸν τοῦ οὐρανοῦ θεὸν ὄντα μόνον διδαχθῇ . οὕτως οὖν ὁ θεὸς κατὰ καιροὺς διὰ τῶν δούλων αὐτοῦ τῶν προφητῶν οἰκονομῶν τὰ πράγματα πείθει πάντας ἀνθρώπους εἰς τὴν ἑαυτοῦ ἐπίγνωσιν ἐλθεῖν .
Lemmas: τις δέ ὅλως ὁ βασιλεύς εἰδοί ὁ Δανιήλ Ἰουδαῖος εἰμί οὖον κατανύσσομαι καί εἶπον αὐτός · σύ διά τίς οὖον προσκυνέω ὁ εἰκών ; πάντως εἄν εἴρω ὁ βασιλεύς · ὅτι οὖον σέβομαι ἔργον χειροποίητος , ἀλλά ὁ ζῶ θεός ὁ ποιέω ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ καί ἔχω πᾶς σάρξ κυριεία , ὥσπερ ἀποκρίνω ὁ Κύρρος ἐπί ὁ Βήλ . συναρπάζω εἶπον αὐτός ὁ βασιλεύς ὁ Βήλ , πλήν ἢ κατά γνώμη ὁ σατράπης · ὁ ἠώς ἡμέρα τριάκοντα ἐάν αἰτέω παρά πᾶς θεός ἢ ἄνθρωπος ἀλλά ἢ παρά ὁ βασιλεύς , ἐμβάλλω εἰς ὁ λάκκος ὁ λέων . ἀλλά ἐπεί ἐν ὁ κάμινος ὁ τρεῖς παῖς μόνος ἐσθίω δοξάζω , ἐπί δέ ὁ Βήλ βασιλεύω Κύρρος ὁ Δανιήλ μόνος εἰς ὁ λάκκος ὁ λέων ἐμβάλλω , εἷς ἕκαστος αὐτός ὁ ἴδιος διάταξις καί ὁ ἴδιος καιρός τηρέω , ἵνα καί Ναβουχοδονόσορ ὁ βασιλεύς ὁ Βαβυλώνιος εἶδον ὁ τρεῖς παῖς ὑπό ὁ πυρός μηδείς διαφθείρω ὁ θεός δοξάζω , καί Κύρρος ὁ Πέρσης εἶδον ὁ Δανιήλ ὑπό ὁ λέων μή καταπίνω ὁ θεός ὁ οὐρανός θεός εἰμί μόνος διδάσκω . οὕτως οὖν ὁ θεός κατά καιρός διά ὁ δοῦλος αὐτός ὁ προφήτης οἰκονομέω ὁ πρᾶγμα πείθω πᾶς ἄνθρωπος εἰς ὁ ἑαυτοῦ ἐπίγνωσις ἔρχομαι .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 2.28
Τούτων τοίνυν γεγενημένων φησὶν ἡ γραφή · καὶ οἱ ἄνδρες οἱ τρεῖς οὗτοι Σεδράκ , Μισὰκ καὶ Ἀβδεναγὼ ἐπέπεσον εἰς μέσον τῆς καμίνου πεπεδημένοι καὶ περιεπάτουν ἐν μέσῳ τῆς φλογός , ὑμνοῦντες τὸν θεὸν καὶ εὐλογοῦντες τὸν κύριον . τὰ μὲν οὖν δεσμὰ ἃ περιέθηκεν αὐτοῖς ὁ βασιλεύς , ταῦτα εὐθέως τὸ πῦρ κατεδαπάνησεν , τῶν δὲ ἱματίων αὐτῶν καὶ τῶν σαραβάρων οὐχ ἥψατο , ἵνα καὶ ἐν τούτῳ τὸ μεγαλεῖον τοῦ θεοῦ ἔργον δειχθῇ . ἐπειδὴ γὰρ τὰ ἱμάτια περὶ τὰ σώματα τῶν παίδων ἦν περικείμενα , καὶ ταῦτα σὺν αὐτοῖς ἡγιάσθη καὶ ὑπὸ τοῦ πυρὸς οὐκ ἐφθάρη , ἀλλὰ τῇ τούτων μαρτυρίᾳ σὺν αὐτοῖς ἐτιμήθη . — λεγέτωσάν μοι οἱ αἱρεσιάρχαι οἱ τὴν ἑαυτῶν ἀνάστασιν ἀρνούμενοι , πῶς λέγουσιν σαρκὸς ἀνάστασιν μὴ εἶναι , ὁπότε φθαρτὰ ἱμάτια καὶ ὑποδήματα ἐκ νεκρῶν ζώων γεγονότα ὑπὸ τοῦ πυρὸς οὐ διεφθάρη διὰ τὸ περὶ σῶμα ἅγιον περικεῖσθαι ; πῶς οὐχὶ καὶ σὰρξ φθαρτὴ ὑπάρχουσα περὶ ψυχὴν ἁγίαν περικειμένη καὶ αὐτὴ σὺν αὐτῇ ἁγιασθήσεται καὶ εἰς ἀφθαρσίαν μετατεθήσεται ; εἰ γὰρ τὰ φύσει φθαρτὰ ὄντα φθορὰν οὐκ ἐδέξαντο , πῶς τὸ μὴ γενάμενον φύσει φθαρτόν , ἀλλὰ διὰ τῆς παρακοῆς νεκρωθέν , πάλιν ζωοποιηθὲν δυνάμει θεοῦ οὐκ ἀναστήσεται ; ὥστε κατὰ πάντα τρόπον πείθει ἡμᾶς ἡ γραφὴ πιστεύειν ἐξ ὅλης καρδίας θεῷ , ὃν τρόπον κἀκεῖνοι πιστεύσαντες ἐκ καμίνου πυρὸς ὁλόκληροι σὺν ἐσθῆτι καὶ σαραβάροις διεσώθησαν . εἰ γὰρ ἐκείνους τότε τὸ πῦρ οὐκ ἐδαμάσατο , πῶς τῶν ἁγίων καὶ ὁμοίως πιστευόντων θεῷ τὸ αἰώνιον πῦρ κυριεῦσαι δύναται ;
Lemmas: οὗτος τοίνυν γίγνομαι φημί ὁ γραφεύς · καί ὁ ἀνήρ ὁ τρεῖς οὗτος Σεδράκ , Μισάκ καί Ἀβδεναγώ ἐπιπίπτω εἰς μέσος ὁ κάμινος πεδάω καί περιπατέω ἐν μέσος ὁ φλόξ , ὑμνέω ὁ θεός καί εὐλογέω ὁ κύριος . ὁ μέν οὖν δεσμός ὁ περιτίθημι αὐτός ὁ βασιλεύς , οὗτος εὐθύς ὁ πῦρ καταδαπανάω , ὁ δέ ἱμάτιον αὐτός καί ὁ σαράβαρα οὐ ἅπτω , ἵνα καί ἐν οὗτος ὁ μεγαλεῖον ὁ θεός ἔργον δείκνυμι . ἐπεί γάρ ὁ ἱμάτιον περί ὁ σῶμα ὁ παῖς εἰμί περίκειμαι , καί οὗτος σύν αὐτός ἁγίζω καί ὑπό ὁ πυρός οὐ φθείρω , ἀλλά ὁ οὗτος μαρτυρία σύν αὐτός τιμάω . — λέγω ἐγώ ὁ αἱρεσιάρχης ὁ ὁ ἑαυτοῦ ἀνάστασις ἀρνέομαι , πῶς λέγω σάρξ ἀνάστασις μή εἰμί , ὁπότε φθαρτός ἱμάτιον καί ὑπόδημα ἐκ νεκρός ζῷον γίγνομαι ὑπό ὁ πυρός οὖον διαφθείρω διά ὁ περί σῶμα ἅγιος περίκειμαι ; πῶς οὐ καί σάρξ φθαρτός ὑπάρχω περί ψυχή ἅγιος περίκειμαι καί αὐτός σύν αὐτός ἁγιάζω καί εἰς ἀφθαρσία μετατίθημι ; εἰμί γάρ ὁ φύσις φθαρτός εἰμί φθορά οὐ δέχομαι , πῶς ὁ μή γίγνομαι φύσις φθαρτός , ἀλλά διά ὁ παρακοή νεκρόω , πάλιν ζῳοποιέω δύναμις θεός οὐ ἀνίστημι ; ὥστε κατά πᾶς τρόπος πείθω ἐγώ ὁ γραφή πιστεύω ἐκ ὅλος Καρδία θεός , ὅς τρόπος ἐκεῖνος πιστεύω ἐκ κάμινος πυρός ὁλόκληρος σύν ἐσθής καί σαράβαρα διασῴζω . εἰμί γάρ ἐκεῖνος τότε ὁ πῦρ οὐ δαμάζω , πῶς ὁ ἅγιος καί ὁμοίως πιστεύω θεός ὁ αἰώνιος πῦρ κυριεύω δύναμαι ;
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 2.31
Οἱ μὲν οὖν Βαβυλώνιοι ὁρῶντες τοὺς τρεῖς παῖδας ἐν τῇ καμίνῳ ὑμνοῦντας οὐ διέλιπον καίοντες νάφθαν καὶ πίσσαν , στυπίον καὶ κληματίδα καὶ διεχεῖτο ἡ φλὸξ ἐπάνω τῆς καμίνου πήχεις τεσσαράκοντα ἐννέα , δυνάμει καὶ αὐτοὶ θεῷ ἀντιμαχόμενοι καὶ διώδευσεν τὸ πῦρ , φησίν , καὶ ἐνεπύρισεν οὓς εὗρεν περὶ τὴν κάμινον τῶν Χαλδαίων . ὁρᾶτε πῶς αὐτὸ τὸ πῦρ φρόνιμον ὑπάρχει , ἐπιγινῶσκον καὶ κολάζον τοὺς αἰτίους ; τῶν μὲν γὰρ δούλων τοῦ θεοῦ οὐχ ἥψατο , τοὺς δὲ ἀπίστους καὶ ἀθέους τῶν Χαλδαίων κατεφλόγισεν · καὶ οἱ μὲν ἔσω ὄντες ἐν τῇ καμίνῳ ὑπὸ τοῦ ἀγγέλου ἐδροσίζοντο , οἱ δὲ δοκοῦντες ἔξω τῆς καμίνου ἀμέριμνοι ἑστάναι αὐτοὶ ὑπὸ τοῦ πυρὸς διεφθάρησαν . καὶ ὡς ἡ γραφὴ λέγει · ὁ δὲ ἄγγελος τοῦ θεοῦ συγκατέβη ἅμα τοῖς περὶ τὸν Ἀζαρίαν εἰς τὴν κάμινον καὶ ἐξετίναξεν τὴν φλόγα τοῦ πυρὸς τῆς καμίνου καὶ ἐποίησεν τὸ μέσον τῆς καμίνου ὡς πνεῦμα δρόσου διασυρίζον , καὶ οὐχ ἥψατο αὐτῶν τὸ καθόλου τὸ πῦρ οὐδὲ ἐλύπησεν οὐδὲ παρηνώχλησεν αὐτούς .
Lemmas: ὁ μέν οὖν Βαβυλώνιος ὁράω ὁ τρεῖς παῖς ἐν ὁ κάμινος ὑμνέω οὖον διαλείπω καίω νάφθα καί πίσσα , στυππεῖον καί κληματίς καί διαχέω ὁ φλόξ ἐπάνω ὁ κάμινος πῆχυς τεσσαράκοντα ἐννέα , δύναμις καί αὐτός θεός αντιμαχόμενος καί διοδεύω ὁ πῦρ , φημί , καί ἐμπυρίζω ὅς εὑρίσκω περί ὁ κάμινος ὁ Χαλδαῖος . ὁράω πῶς αὐτός ὁ πῦρ Φρόνιμον ὑπάρχω , ἐπιγιγνώσκω καί κολάζω ὁ αἴτιος ; ὁ μέν γάρ δοῦλος ὁ θεός οὐ ἅπτω , ὁ δέ ἄπιστος καί ἄθεος ὁ Χαλδαῖος καταφλογίζω · καί ὁ μέν εἴδομαι εἰμί ἐν ὁ κάμινος ὑπό ὁ ἄγγελος δροσίζω , ὁ δέ δοκέω ἔξω ὁ κάμινος ἀμέριμνος ἵστημι αὐτός ὑπό ὁ πυρός διαφθείρω . καί ὡς ὁ γραφή λέγω · ὁ δέ ἄγγελος ὁ θεός συγκαταβαίνω ἅμα ὁ περί ὁ Ἀζαρίας εἰς ὁ κάμινος καί ἐκτινάσσω ὁ φλόξ ὁ πυρός ὁ κάμινος καί ποιέω ὁ μέσος ὁ κάμινος ὡς πνεῦμα δρόσος διασυρίζω , καί οὐ ἅπτω αὐτός ὁ καθόλου ὁ πῦρ οὐδέ λυπέω οὐδέ παρανοχλέω αὐτός .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 2.33
Τότε ἰδὼν Ναβουχοδονόσορ τὸ γενόμενον ἐθαύμασεν καὶ ἐξανέστη ἐν σπουδῇ καὶ ἤκουσεν ὑμνούντων αὐτῶν καὶ εἶπεν τοῖς μεγιστᾶσιν αὐτοῦ · οὐχὶ τρεῖς ἄνδρας ἐβάλομεν εἰς τὸ μέσον τοῦ πυρὸς πεπεδημένους ; οἱ δὲ εἶπαν · ἀληθῶς , βασιλεῦ . ὁ δὲ ἀποκριθεὶς ἔφη · ὧδε ἐγὼ ὁρῶ ἄνδρας τέσσαρας λελυμένους καὶ περιπατοῦντας ἐν μέσῳ τοῦ πυρὸς καὶ διαφθορὰ οὐκ ἔστιν ἐν αὐτοῖς καὶ ἡ ὅρασις τοῦ τετάρτου ὁμοία υἱῷ θεοῦ . εἰπέ μοι , Ναβουχοδονόσορ , πότε γὰρ εἶδες τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ , ἵνα υἱὸν θεοῦ τοῦτον ὁμολογήσῃς ; τίς δὲ ὁ τὴν καρδίαν σου κατανύξας , ἵνα τοιοῦτον ῥῆμα ἀποφθέγξῃ ; ποίοις δὲ ὀφθαλμοῖς ἠδυνήθης τὸ τούτου φῶς ἐσοπτρίσασθαι ; διὰ τί δέ σοι μόνῳ καὶ οὐδενὶ τῶν ἄλλων σατραπῶν ἐπεδείχθη , ἀλλ’ ἢ ἐπεὶ γεγραμμένον ἦν καρδία βασιλέως ἐν χειρὶ θεοῦ ; αὕτη ἡ τοῦ θεοῦ χείρ , ὅπερ ἦν ὁ λόγος , τὴν καρδίαν τούτου κατένυξεν , ἵνα ἐπιγνοὺς τοῦτον ἐν τῇ καμίνῳ δοξάσῃ . καὶ τοῦτο δὲ οὐκ ἀργὸν τὸ ὑφ’ ἡμῶν νενοημένον . ἐπειδὴ γὰρ ἤμελλον οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ τὸν υἱον τοῦ θεοῦ ἰδόντες ἐν κόσμῳ μὴ πιστεύειν , προαπέδειξεν ἡ γραφὴ ὅτι μελλήσουσιν τὰ ἔθνη τοῦτον ἔνσαρκον ἐπιγινώσκειν , ὃν πάλαι ἄσαρκον ἰδὼν ἐπέγνω ἐν καμίνῳ ὁ Ναβουχοδονόσορ καὶ υἱὸν θεοῦ τοῦτον εἶναι ὡμολόγησεν .
Lemmas: τότε εἶδον Ναβουχοδονόσορ ὁ γίγνομαι θαυμάζω καί ἐξανίστημι ἐν σπουδή καί ἀκούω ὑμνέω αὐτός καί εἶπον ὁ μεγιστάν αὐτός · οὐ τρεῖς ἀνήρ βάλλω εἰς ὁ μέσος ὁ πυρός πεδάω ; ὁ δέ εἶπον · ἀληθής , βασιλεύς . ὁ δέ ἀποκρίνω φημί · ὧδε ἐγώ ὁράω ἀνήρ τέσσαρες λύω καί περιπατέω ἐν μέσος ὁ πυρός καί διαφθορά οὐ εἰμί ἐν αὐτός καί ὁ ὅρασις ὁ τέταρτος ὅμοιος υἱός θεός . εἶπον ἐγώ , Ναβουχοδονόσορ , πότε γάρ ὁράω ὁ υἱός ὁ θεός , ἵνα υἱός θεός οὗτος ὁμολογέω ; τίς δέ ὁ ὁ Καρδία σύ κατανύσσω , ἵνα τοιοῦτος ῥῆμα ἀποφθέγγομαι ; ποῖος δέ ὀφθαλμός δύναμαι ὁ οὗτος φάος εἰσοπτρίζω ; διά τίς δέ σύ μόνος καί οὐδείς ὁ ἄλλος σατράπης ἐπιδείκνυμι , ἀλλά ἢ ἐπεί γράφω εἰμί καρδία βασιλεύς ἐν χείρ θεός ; οὗτος ὁ ὁ θεός χείρ , ὅσπερ εἰμί ὁ λόγος , ὁ Καρδία οὗτος κατανύσσω , ἵνα ἐπιγιγνώσκω οὗτος ἐν ὁ κάμινος δοξάζω . καί οὗτος δέ οὐ ἀργός1 ὁ ὑπό ἐγώ νοέω . ἐπεί γάρ μέλλω ὁ υἱός Ἰσραήλ ὁ υἱος ὁ θεός ὁράω ἐν κόσμος μή πιστεύω , προαποδείκνυμι ὁ γραφή ὅτι μέλλω ὁ ἔθνος οὗτος ἔνσαρκος ἐπιγιγνώσκω , ὅς πάλαι ἄσαρκος εἶδον ἐπιγιγνώσκω ἐν κάμινος ὁ Ναβουχοδονόσορ καί υἱός θεός οὗτος εἰμί ὁμολογέω .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 2.34
Τότε προσῆλθεν Ναβουχοδονόσορ πρὸς τὴν θύραν τῆς καμίνου τῆς καιομένης καὶ εἶπεν · Σεδράκ , Μισὰκ καὶ Ἀβδεναγώ , οἱ δοῦλοι τοῦ θεοῦ τοῦ ὑψίστου , ἐξέλθετε καὶ δεῦτε . ἐπειδὴ γὰρ αὐτὸς εἰς τὴν κάμινον εἰσελθεῖν οὐκ ἠδύνατο , ἐκείνους ἐκάλει ἔξω ἐλθεῖν . καὶ τῶν μὲν τριῶν τὰ ὀνόματα ἐκάλεσεν , τοῦ δὲ τετάρτου οὐχ εὗρεν ἐξειπεῖν · οὐδέπω γὰρ ἦν ἐκ τῆς παρθένου γεγεννημένος ὁ Ἰησοῦς . καὶ συνάγονται οἱ σατράπαι καὶ οἱ στρατηγοὶ καὶ τοπάρχαι καὶ δυνάσται τοῦ βασιλέως καὶ ἐθεώρουν τοὺς ἄνδρας , ὅτι οὐκ ἐκυρίευσεν τὸ πῦρ τοῦ σώματος αὐτῶν καὶ θρὶξ τῆς κεφαλῆς αὐτῶν οὐκ ἐφλογίσθη , καὶ τὰ σαράβαρα αὐτῶν οὐκ ἠλλοιώθη καὶ ὀσμὴ πυρὸς οὐκ ἦν ἐν αὐτοῖς .
Lemmas: τότε πρόσειμι Ναβουχοδονόσορ πρός ὁ θύρα ὁ κάμινος ὁ καίω καί εἶπον · Σεδράκ , Μισάκ καί Ἀβδεναγώ , ὁ δοῦλος ὁ θεός ὁ ὕψιστος , ἐξέρχομαι καί δεῦρο . ἐπεί γάρ αὐτός εἰς ὁ κάμινος εἰσέρχομαι οὐ δύναμαι , ἐκεῖνος καλέω ἔξω ἔρχομαι . καί ὁ μέν τρεῖς ὁ ὄνομα καλέω , ὁ δέ τέταρτος οὐ εὑρίσκω ἐξεῖπον · οὐδέπω γάρ εἰμί ἐκ ὁ παρθένος γεννάω ὁ Ἰησοῦς . καί συνάγω ὁ σατράπης καί ὁ στρατηγός καί τοπάρχης καί δυνάστης ὁ βασιλεύς καί θεωρέω ὁ ἀνήρ , ὅτι οὐ κυριεύω ὁ πῦρ ὁ σῶμα αὐτός καί θρίξ ὁ κεφαλή αὐτός οὐ φλογίζω , καί ὁ σαράβαρα αὐτός οὐ ἀλλοιόω καί ὀσμή πυρός οὐ εἰμί ἐν αὐτός .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 2.36
Δεῖ οὖν τὸν ἄνθρωπον τῇ βουλῇ τοῦ θεοῦ μὴ ἀντιπίπτειν . ἐάν τε γὰρ ζῶμεν , τῷ κυρίῳ ζῶμεν · ἐάν τε ἀποθνήσκωμεν , τῷ κυρίῳ ἀποθνήσκομεν · ἐάν τε ζῶμεν , ἐάν τε ἀποθνήσκωμεν , τοῦ κυρίου ἐσμέν . ἐρρύσατο τὸν Ἰωνᾶν ἐκ κοιλίας τοῦ κήτους , ἐπεὶ ἠθέλησεν . ἐρρύσατο καὶ τὸν Πέτρον ἐκ χειρὸς Ἡρώδου ἐξαγαγὼν αὐτὸν ἐκ τῆς φυλακῆς , ἐπεὶ καὶ τοῦτον ἔτι καὶ ζῆν ἠθέλησεν · παρέλαβεν κατὰ χρόνον ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος σταυρωθέντα , ὅτε αὐτὸς ἠθέλησεν . Παῦλον ἐρρύσατο ἐκ κινδύνων πολλῶν ἐπεὶ ἠθέλησεν · παρέλαβεν αὐτὸν ἀποκεφαλισθέντα μετὰ χρόνον , καὶ τοῦτον ὅτε ἠθέλησεν . Στέφανον εἴασεν λιθασθῆναι ὑπὸ Ἰουδαίων . ἀλλὰ ὑπομείναντα τοῦτον ἐστεφάνωσεν . πῶς σὺ σήμερον ἤμελλες μαρτυρεῖν , εἰ μὴ ἐκεῖνοι πρῶτοι μαρτυρήσαντες ἐμακαρίσθησαν ; ἔχεις οὖν ἐν τῇ παλαιᾷ διαθήκῃ πολλοὺς μὲν μαρτυρήσαντας , πολλοὺς δὲ καὶ ῥυσθέντας , ἵνα εἷς καὶ ὁ αὐτὸς θεὸς πάλαι καὶ νῦν ὢν ἐπιδειχθῇ καὶ ἐξουσίαν ἔχων ἐκ τῶν δούλων αὐτοῦ ποιεῖν ὅπερ ἂν θέλῃ . ἔλθωμεν δὲ καὶ ἐπ’ αὐτὸν τὸν βασιλέα τῆς δόξης καὶ εἴπωμεν περὶ τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ . οὐκ ἠδύνατο ὁ θεὸς ῥύσασθαι τὸν Χριστὸν αὐτοῦ , ἵνα μὴ παραδοθῇ τοῖς Ἰουδαίοις ; ναί , ἠδύνατο · ἀλλ’ εἴασεν αὐτὸν παθεῖν , ἵνα ἡμεῖς διὰ τοῦ θανάτου τοῦ σταυροῦ αὐτοῦ ζήσωμεν · καὶ διὰ τοῦτο εἰδὼς ὁ κύριος τὴν βουλὴν τοῦ θεοῦ ἔλεγεν · πάτερ , μὴ τὸ ἐμὸν θέλημα , ἀλλὰ τὸ σὸν γενέσθω .
Lemmas: Δεύς οὖν ὁ ἄνθρωπος ὁ βουλή ὁ θεός μή ἀντιπίπτω . ἐάν τε γάρ ζῶ , ὁ κύριος ζῶ · ἐάν τε ἀποθνῄσκω , ὁ κύριος ἀποθνῄσκω · ἐάν τε ζῶ , ἐάν τε ἀποθνῄσκω , ὁ κύριος εἰμί . ῥύομαι ὁ Ἰωνᾶς ἐκ κοιλία ὁ κῆτος , ἐπεί ἐθέλω . ῥύομαι καί ὁ Πέτρος ἐκ χείρ Ἡρώδης ἐξάγω αὐτός ἐκ ὁ φυλακή , ἐπεί καί οὗτος ἔτι καί ζῶ ἐθέλω · παραλαμβάνω κατά χρόνος ὑπέρ ὁ ὄνομα σταυρωθείς , ὅτε αὐτός ἐθέλω . Παῦλος ῥύομαι ἐκ κίνδυνος πολύς ἐπεί ἐθέλω · παραλαμβάνω αὐτός ἀποκεφαλίζω μετά χρόνος , καί οὗτος ὅτε ἐθέλω . Στέφανος ἐάω λιθάζω ὑπό Ἰουδαῖος . ἀλλά ὑπομένω οὗτος στεφανόω . πῶς σύ σήμερον μέλλω μαρτυρέω , εἰμί μή ἐκεῖνος πρῶτος μαρτυρέω μακαρίζω ; ἔχω οὖν ἐν ὁ παλαιός διαθήκη πολύς μέν μαρτυρέω , πολύς δέ καί ἐρύω , ἵνα εἷς καί ὁ αὐτός θεός πάλαι καί νῦν εἰμί ἐπιδείκνυμι καί ἐξουσία ἔχω ἐκ ὁ δοῦλος αὐτός ποιέω ὅσπερ εἄν ἐθέλω . ἔρχομαι δέ καί ἐπί αὐτός ὁ βασιλεύς ὁ δόξα καί εἶπον περί ὁ υἱός ὁ θεός . οὐ δύναμαι ὁ θεός ῥύομαι ὁ Χριστός αὐτός , ἵνα μή παραδίδωμι ὁ Ἰουδαῖος ; ναί , δύναμαι · ἀλλά ἐάω αὐτός πάσχω , ἵνα ἐγώ διά ὁ θάνατος ὁ σταυρός αὐτός ζῶ · καί διά οὗτος εἰδοί ὁ κύριος ὁ βουλή ὁ θεός λέγω · πατήρ , μή ὁ ἐμός θέλημα , ἀλλά ὁ σός γίγνομαι .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 2.37
Τί δέ σοι συμφέρει , ὦ ἄνθρωπε , μαρτυρήσαντα ἐν δόξῃ ἐξελθεῖν ἐκ τοῦ κόσμου τούτου , ἢ ῥυσθέντα καὶ ἐνθάδε ἀπομείναντα ἁμαρτάνειν ; πολλοὺς γὰρ ἴσμεν ὁμολογήσαντας πρὸ βήματος καὶ δι’ ἀφορμῆς τινος κατὰ θεοῦ πρόνοιαν ἀπολυθέντας καὶ τούτους χρόνον ἐπιβιώσαντας ἱκανὸν καὶ ἐν παραπτώμασιν εὑρεθέντας . τί τούτους ὠφέλησεν ἡ εἰς θεὸν ὁμολογία ; συνέφερεν γὰρ αὐτοῖς μᾶλλον , εἰ ἐξεληλύθασιν ἐκ τοῦ κόσμου τούτου καθαροί , ἔχοντες τὸν ἐπουράνιον στέφανον ἢ ἀπομείναντας ἐπισωρεύειν ἑαυτοῖς ἁμαρτίας , περὶ ὧν λόγον ἀποδοῦναι ἔχουσιν . ὥστε εὐχέσθω ὁ ἕνεκεν τοῦ ὀνόματος προσφερόμενος οἵῳ δήποτε τρόπῳ μαρτυρήσας ἐξελθεῖν . οὗτος γὰρ οὐκέτι οὐδὲ κρίνεται ἀλλὰ κρινεῖ , μέρος ἴδιον ἐν τῇ πρώτῃ ἀναστάσει ἔχων . ἑδραῖος οὖν γενοῦ , ὦ ἄνθρωπε , μήποτε τῇ πίστει βαμβαίνων , καὶ ὅταν κληθῇς εἰς μαρτύριον προθύμως ἐπάκουσον , ἵνα ἡ πίστις σου φανῇ . τυχὸν δὲ ὁ θεὸς ἐπείρασέν σε ὡς τὸν Ἀβραάμ , ἡνίκα ᾔτησεν τὸν Ἰσαάκ . ἐάν σε προσενεχθέντα θελήσῃ ῥύσασθαι , καὶ ἐν τούτῳ τὸν θεὸν δόξαζε . μίμησαι καὶ σὺ τοὺς τρεῖς παῖδας καὶ τὴν τούτων πίστιν κατανόησον · εἶπαν γὰρ τῷ βασιλεῖ · δυνατὸς ὁ θεὸς ἐξελέσθαι ἡμᾶς , ἐὰν δὲ μὴ θελήσῃ , ἐν τῇ τοῦ θεοῦ ἐξουσίᾳ ἐσμέν · ἡδέως ἀποθνήσκομεν ἢ ποιοῦμεν τὸ ὑπό σου προστεταγμένον . οὓς καὶ ἰδὼν τότε Ναβουχοδονόσορ καθαροὺς καὶ ἀμώμους ἐκ τῆς καμίνου ἐξελθόντας καταπλαγεὶς ἐθαύμασεν · οὔτε γὰρ θρὶξ τούτων ἐφλογίσθη , οὔτε τὰ σαράβαρα αὐτῶν ἠλλοιώθη , ἀλλ’ οὐδὲ ὀσμὴ πυρὸς ἦν ἐν αὐτοῖς .
Lemmas: τις δέ σύ συμφέρω , εἰμί ἄνθρωπος , μαρτυρέω ἐν δόξα ἐξέρχομαι ἐκ ὁ κόσμος οὗτος , ἢ ῥύομαι καί ἐνθάδε ἀπομένω ἁμαρτάνω ; πολύς γάρ οἶδα ὁμολογέω πρό βῆμα καί διά ἀφορμή τις κατά θεός πρόνοια ἀπολύω καί οὗτος χρόνος ἐπιβιώσαντας ἱκανός καί ἐν παράπτωμα εὑρίσκω . τίς οὗτος ὠφελέω ὁ εἰς θεός ὁμολογία ; συμφέρω γάρ αὐτός μᾶλλον , εἰμί ἐξέρχομαι ἐκ ὁ κόσμος οὗτος καθαρός , ἔχω ὁ ἐπουράνιος στέφανος ἢ ἀπομένω ἐπισωρεύω ἑαυτοῦ ἁμαρτία , περί ὅς λόγος ἀποδίδωμι ἔχω . ὥστε εὔχομαι ὁ ἕνεκα ὁ ὄνομα προσφέρω οἷος δήποτε τρόπος μαρτυρέω ἐξέρχομαι . οὗτος γάρ οὐκέτι οὐδέ κρίνω ἀλλά κρίνω , μέρος ἴδιος ἐν ὁ πρῶτος ἀνάστασις ἔχω . ἑδραῖος οὖν γίγνομαι , εἰμί ἄνθρωπος , μήποτε ὁ πίστις βαμβαίνω , καί ὅταν καλέω εἰς μαρτύριον προθύμως ἐπακούω , ἵνα ὁ πίστις σύ φαίνω . τυγχάνω δέ ὁ θεός πειράω σύ ὡς ὁ Ἀβραάμ , ἡνίκα αἰτέω ὁ Ἰσαάκ . ἐάν σύ προσφέρω ἐθέλω ῥύομαι , καί ἐν οὗτος ὁ θεός δοξάζω . μιμέομαι καί σύ ὁ τρεῖς παῖς καί ὁ οὗτος πίστις κατανοέω · εἶπον γάρ ὁ βασιλεύς · δυνατός ὁ θεός ἐξαιρέω ἐγώ , ἐάν δέ μή ἐθέλω , ἐν ὁ ὁ θεός ἐξουσία εἰμί · ἡδύς ἀποθνῄσκω ἢ ποιέω ὁ ὑπό σύ προστάσσω . ὅς καί εἶδον τότε Ναβουχοδονόσορ καθαρός καί ἄμωμος ἐκ ὁ κάμινος ἐξέρχομαι καταπλάσσω θαυμάζω · οὔτε γάρ θρίξ οὗτος φλογίζω , οὔτε ὁ σαράβαρα αὐτός ἀλλοιόω , ἀλλά οὐδέ ὀσμή πυρός εἰμί ἐν αὐτός .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 2.38
Οὕτως οὖν ἀποκριθεὶς Ναβουχοδονόσορ ἔφη · εὐλογητὸς ὁ θεὸς τοῦ Σεδράκ , Μισὰκ καὶ Ἀβδεναγώ , ὃς ἀπέστειλεν τὸν ἄγγελον αὐτοῦ καὶ ἐρρύσατο τοὺς παῖδας αὐτοῦ ὅτι ἐπεποίθεισαν ἐπ’ αὐτῷ , καὶ τὸ ῥῆμα τοῦ βασιλέως ἠλλοίωσαν καὶ παρέδωκαν τὰ σώματα αὐτῶν , ὅπως μὴ λατρεύσωσιν παντὶ θεῷ , ἀλλ’ ἢ τῷ θεῷ αὐτῶν . κἀγὼ ἐκτίθεμαι δόγμα · πᾶς λαός , φυλή , γλῶσσα ἐὰν εἴπῃ βλασφημίαν κατὰ τοῦ θεοῦ Σεδράκ , Μισὰκ καὶ Ἀβδεναγὼ εἰς ἀπώλειαν ἔσονται καὶ οἱ οἶκοι αὐτῶν εἰς διαρπαγήν · ὅτι οὐκ ἔστιν θεὸς ἕτερος , ὅστις δυνήσεται ῥύσασθαι οὕτως . καὶ κατεύθυνεν τὸν Σεδράκ , Μισὰκ καὶ Ἀβδεναγὼ ἐν τῇ χώρᾳ Βαβυλῶνος καὶ ηὔξησεν αὐτοὺς καὶ ἠξίωσεν ἡγεῖσθαι πάντων τῶν Ἰουδαίων τῶν ὄντων ἐν τῇ βασιλείᾳ αὐτοῦ . — δεῖ οὖν ἐνορᾶν , ἀγαπητοί , πόσην χάριν παρέχει ἡ πρὸς τὸν θεὸν πίστις . ὥσπερ γὰρ αὐτὸν τὸν θεὸν ἐδόξασαν , ἑαυτοὺς τῷ θανάτῳ παραδόντες , οὕτως πάλιν καὶ αὐτοὶ οὐ μόνον ὑπὸ θεοῦ , ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τοῦ βασιλέως ἐδοξάσθησαν καὶ τὰ ἀλλόφυλα καὶ βάρβαρα ἔθνη τὸν θεὸν σέβειν ἐδίδαξαν . καὶ γάρ ἐστιν ἀληθῶς καταλαβέσθαι ἕως νῦν τοῦτο γινόμενον . ἡνίκα γὰρ ἄν τις τῶν ἀγίων ἐπὶ μαρτύριον κληθῇ καὶ μεγαλεῖά τινα ὑπὸ θεοῦ εἰς αὐτὸν γενηθῇ , εὐθέως πάντες ἰδόντες θαυμάζουσιν , πολλοὶ δὲ δι’ αὐτῶν πιστεύσαντες οὕτως καὶ αὐτοὶ μάρτυρες θεοῦ γίνονται . ᾧ πιστεύσαντες καὶ ἡμεῖς ἀξίους ἑαυτοὺς θεῷ παραστήσωμεν , σωφρονοῦντες σώματι καὶ ψυχῇ καὶ πνεύματι , ἵνα τὸν τῆς ἀφθαρσίας στέφανον καὶ ἡμεῖς λαβόντες ἅμα τοῖς μακαρίοις μάρτυσιν σὺν αὐτοῖς τὸν θεὸν ὑμνήσωμεν . αὐτῷ γὰρ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . ἀμήν .
Lemmas: οὕτως οὖν ἀποκρίνω Ναβουχοδονόσορ φημί · εὐλογητός ὁ θεός ὁ Σεδράκ , Μισάκ καί Ἀβδεναγώ , ὅς ἀποστέλλω ὁ ἄγγελος αὐτός καί ῥύομαι ὁ παῖς αὐτός ὅτι πείθω ἐπί αὐτός , καί ὁ ῥῆμα ὁ βασιλεύς ἀλλοιόω καί παραδίδωμι ὁ σῶμα αὐτός , ὅπως μή λατρεύω πᾶς θεός , ἀλλά ἢ ὁ θεός αὐτός . ἐγώ ἐκτίθημι δόγμα · πᾶς λαός , φυλή , γλῶσσα ἐάν εἶπον βλασφημία κατά ὁ θεός Σεδράκ , Μισάκ καί Ἀβδεναγώ εἰς ἀπώλεια εἰμί καί ὁ οἶκος αὐτός εἰς διαρπαγή · ὅτι οὐ εἰμί θεός ἕτερος , ὅστις δύναμαι ῥύομαι οὕτως . καί κατευθύνω ὁ Σεδράκ , Μισάκ καί Ἀβδεναγώ ἐν ὁ χώρα Βαβυλών καί αὐξάνω αὐτός καί ἀξιόω ἡγέομαι πᾶς ὁ Ἰουδαῖος ὁ εἰμί ἐν ὁ βασίλεια αὐτός . — δεῖ οὖν ἐνοράω , ἀγαπητός , πόσος χάρις παρέχω ὁ πρός ὁ θεός πίστις . ὥσπερ γάρ αὐτός ὁ θεός δοξάζω , ἑαυτοῦ ὁ θάνατος παραδίδωμι , οὕτως πάλιν καί αὐτός οὖον μόνος ὑπό θεός , ἀλλά καί ὑπό ὁ βασιλεύς δοξάζω καί ὁ ἀλλόφυλος καί βάρβαρος ἔθνος ὁ θεός σέβω διδάσκω . καί γάρ εἰμί ἀληθής καταλαμβάνω ἠώς νῦν οὗτος γίγνομαι . ἡνίκα γάρ ἄν τις ὁ Ἀγίων ἐπί μαρτύριον καλέω καί μεγαλεῖος τις ὑπό θεός εἰς αὐτός γίγνομαι , εὐθύς πᾶς ὁράω θαυμάζω , πολύς δέ διά αὐτός πιστεύω οὕτως καί αὐτός μάρτυς θεός γίγνομαι . ὅς πιστεύω καί ἐγώ ἄξιος ἑαυτοῦ θεός παρίστημι , σωφρονέω σῶμα καί Ψυχή καί πνεῦμα , ἵνα ὁ ὁ ἀφθαρσία στέφανος καί ἐγώ λαμβάνω ἅμα ὁ μακάριος μάρτυς σύν αὐτός ὁ θεός ὑμνέω . αὐτός γάρ ὁ δόξα εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 3.1
Ναβουχοδονόσορ ὁ βασιλεὺς πᾶσιν τοῖς λαοῖς φυλαῖς γλώσσαις τοῖς οἰκοῦσιν ἐν πάσῃ τῇ γῇ · εἰρήνη ὑμῖν πληθυνθείη . τὰ σημεῖα καὶ τὰ τέρατα , ἃ ἐποίησεν μετ’ ἐμοῦ ὁ θεός , ἤρεσεν ἐναντίον μου ἀπαγγεῖλαι ὑμῖν ὡς μεγάλα καὶ ἰσχυρά · ἡ βασιλεία αὐτοῦ βασιλεία αἰώνιος καὶ ἡ ἐξουσία αὐτοῦ εἰς γενεὰν καὶ γενεάν . ἐγὼ Ναβουχοδονόσορ εὐθηνῶν ἤμην ἐν τῷ οἴκῳ μου καὶ εὐθαλῶν . ἐνύπνιον ἴδον καὶ ἐφοβέρισέ με καὶ ἐταράχθην ἐπὶ τῆς κοίτης μου καὶ αἱ ὁράσεις τῆς κεφαλῆς μου συνετάραξάν με . καὶ δι’ ἐμοῦ ἐτέθη δόγμα τοῦ εἰσαγαγεῖν ἐνώπιόν μου πάντας τοὺς σοφοὺς Βαβυλῶνος , ὅπως τὴν σύγκρισιν τοῦ ἐνυπνίου γνωρίσωσίν μοι . καὶ εἰσεπορεύοντο Μάγοι , Γαζαρηνοί , Χαλδαῖοι · καὶ τὸ ἐνύπνιον εἶπον ἐγὼ ἐνώπιον αὐτῶν , καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ οὐκ ἐγνώρισάν μοι , ἕως οὗ ἦλθεν Δανιήλ , οὗ τὸ ὄνομα Βαλτάσαρ κατὰ τὸ ὄνομα τοῦ θεοῦ μου , ὃς πνεῦμα θεοῦ ἅγιον ἐν αὑτῷ ἔχει · ᾧ εἶπα · Βαλτάσαρ ὁ ἄρχων τῶν ἐπαοιδῶν , ὃν ἐγὼ ἔγνων ὅτι πνεῦμα θεοῦ ἅγιον ἐν σοὶ καὶ πᾶν μυστήριον οὐκ ἀδυνατήσει σοι , ἄκουσον τοῦ ἐνυπνίου οὗ ἴδον καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ εἶπόν μοι .
Lemmas: Ναβουχοδονόσορ ὁ βασιλεύς πᾶς ὁ λαός Φυλή γλῶσσα ὁ οἰκέω ἐν πᾶς ὁ γῆ · εἰρήνη σύ πληθύνω . ὁ σημεῖον καί ὁ τέρας , ὁ ποιέω μετά ἐγώ ὁ θεός , ἀρέσκω ἐναντίος ἐγώ ἀπαγγέλλω σύ ὡς μέγας καί ἰσχυρός · ὁ βασίλειος αὐτός βασίλειος αἰώνιος καί ὁ ἐξουσία αὐτός εἰς γενεά καί γενεά . ἐγώ Ναβουχοδονόσορ εὐθηνέω εἰμί ἐν ὁ οἶκος ἐγώ καί εὐθαλής . ἐνύπνιον ὁράω καί φοβερίζω ἐγώ καί ταράσσω ἐπί ὁ κοίτη ἐγώ καί ὁ ὅρασις ὁ κεφαλή ἐγώ συνταράσσω ἐγώ . καί διά ἐγώ τίθημι δόγμα ὁ εἰσάγω ἐνώπιον ἐγώ πᾶς ὁ σοφός Βαβυλών , ὅπως ὁ σύγκρισις ὁ ἐνύπνιος γνωρίζω ἐγώ . καί εἰσπορεύω Μάγος , γαζαρηνοί , Χαλδαῖος · καί ὁ ἐνύπνιον εἶπον ἐγώ ἐνώπιος αὐτός , καί ὁ σύγκρισις αὐτός οὐ γνωρίζω ἐγώ , ἠώς ὅς ἔρχομαι Δανιήλ , ὅς ὁ ὄνομα Βαλτάσαρ κατά ὁ ὄνομα ὁ θεός ἐγώ , ὅς πνεῦμα θεός ἅγιος ἐν ἑαυτοῦ ἔχω · ὅς εἶπον · Βαλτάσαρ ὁ ἄρχω ὁ ἐπαοιδός , ὅς ἐγώ γιγνώσκω ὅτι πνεῦμα θεός ἅγιος ἐν σύ καί πᾶς μυστήριον οὐ ἀδυνατέω σύ , ἀκούω ὁ ἐνύπνιος ὅς ὁράω καί ὁ σύγκρισις αὐτός εἶπον ἐγώ .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 3.3
Οὗ κληθέντος τότε καὶ ἐνώπιον τοῦ βασιλέως σταθέντος ἀπεκρίθη πρὸς αὐτόν · ἐπὶ τῆς κοίτης μου ἐθεώρουν , καὶ ἰδοὺ δένδρον ἐν μέσῳ τῆς γῆς καὶ τὸ ὕψος αὐτοῦ πολύ . ἐμεγαλύνθη τὸ δένδρον καὶ ἴσχυσεν καὶ τὸ ὕψος αὐτοῦ ἔφθασεν ἕως τοῦ οὐρανοῦ καὶ τὸ κύτος αὐτοῦ εἰς τὸ πέρας πάσης τῆς γῆς · τὰ φύλλα αὐτοῦ ὡραῖα καὶ ὁ καρπὸς αὐτοῦ πολύς , καὶ τροφὴ πάντων ἐν αὐτῷ · ὑποκάτω αὐτοῦ κατεσκήνουν τὰ θηρία τὰ ἄγρια , καὶ ἐν τοῖς κλάδοις αὐτοῦ κατῴκουν τὰ ὄρνεα τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἐξ αὐτοῦ ἐτρέφετο πᾶσα σάρξ . ἐθεώρουν ἐν ὁράματι τῆς νυκτὸς ἐπὶ τῆς κοίτης μου , καὶ ἰδοὺ εἲρ καὶ ἅγιος κατέβη ἀπὸ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἐφώνησεν ἐν ἰσχύϊ καὶ εἶπεν · ἐκκόψατε τὸ δένδρον καὶ ἐκτίλατε τοὺς κλάδους αὐτοῦ καὶ ἐκτινάξατε τὰ φύλλα αὐτοῦ καὶ διασκορπίσατε τὸν καρπὸν αὐτοῦ · σαλευθήτω τὰ θηρία ὑποκάτωθεν αὐτοῦ καὶ τὰ ὄρνεα ἀπὸ τῶν κλάδων αὐτοῦ · πλὴν τὴν φυὴν τῶν ῥιζῶν αὐτοῦ ἐν τῇ γῇ ἐάσατε καὶ ἐν δεσμῷ χαλκῷ καὶ σιδηρῷ καὶ ἐν τῇ χλόῃ τῇ ἔξω καὶ ἐν τῇ δρόσῳ τοῦ οὐρανοῦ κοιτασθήσεται καὶ μετὰ τῶν θηρίων ἡ μερὶς αὐτοῦ καὶ ἐν τῷ χόρτῳ τῆς γῆς . ἡ καρδία αὐτοῦ ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων ἀλλοιωθήσεται καὶ καρδία θηρίου δοθήσεται αὐτῷ καὶ ἑπτὰ καιροὶ ἀλλαγήσονται ἐπ’ αὐτόν · διὰ συγκρίματος εἲρ ὁ λόγος καὶ ῥῆμα ἅγιον τὸ ἐπερώτημα , ἵνα γνῶσιν οἱ ζῶντες , ὅτι κυριεύει ὁ ὕψιστος τῆς βασιλείας τῶν ἀνθρώπων καὶ ᾧ ἐὰν δόξῃ δώσει αὐτήν , καὶ ἐξουδένωμα ἀνθρώπων ἀναστήσει ἐπ’ αὐτήν . τοῦτο τὸ ἐνύπνιον ἴδον ἐγὼ Ναβουχοδονόσορ ὁ βασιλεύς , καὶ σὺ Βαλτάσαρ τὸ σύγκριμα αὐτοῦ εἶπον · ὅτι πάντες οἱ σοφοὶ τῆς βασιλείας μου οὐ δύνανται τὸ σύγκριμα αὐτοῦ δηλῶσαί μοι , σὺ δὲ Δανιήλ δύνασαι , ὅτι πνεῦμα ἅγιον ἐν σοί .
Lemmas: οὗ καλέω τότε καί ἐνώπιος ὁ βασιλεύς ἵστημι ἀποκρίνω πρός αὐτός · ἐπί ὁ κοίτη ἐγώ θεωρέω , καί ἰδού δένδρον ἐν μέσος ὁ γῆ καί ὁ ὕψος αὐτός πολύς . μεγαλύνω ὁ δένδρον καί ἰσχύω καί ὁ ὕψος αὐτός φθάνω ἠώς ὁ οὐρανός καί ὁ κύτος αὐτός εἰς ὁ πέρας πᾶς ὁ γῆ · ὁ φύλλον αὐτός ὡραῖος καί ὁ καρπός1 αὐτός πολύς , καί τροφή πᾶς ἐν αὐτός · ὑποκάτω αὐτός κατασκηνόω ὁ θηρίον ὁ ἄγριος , καί ἐν ὁ κλάδος αὐτός κατοικέω ὁ ὄρνεον ὁ οὐρανός καί ἐκ αὐτός τρέφω πᾶς σάρξ . θεωρέω ἐν ὅραμα ὁ νύξ ἐπί ὁ κοίτη ἐγώ , καί ἰδού ἔρις καί ἅγιος καταβαίνω ἀπό ὁ οὐρανός καί φωνέω ἐν ἰσχύς καί εἶπον · ἐκκόπτω ὁ δένδρον καί ἐκτίλλω ὁ κλάδος αὐτός καί ἐκτινάσσω ὁ φύλλον αὐτός καί διασκορπίζω ὁ καρπός αὐτός · σαλεύω ὁ θηρίον ὑποκάτωθεν αὐτός καί ὁ ὄρνεον ἀπό ὁ κλάδος αὐτός · πλήν ὁ φυή ὁ ῥίζα αὐτός ἐν ὁ γῆ ἐάω καί ἐν δεσμός χαλκός καί σιδήρεος καί ἐν ὁ χλόη ὁ ἔξω καί ἐν ὁ δρόσος ὁ οὐρανός κοιτάζω καί μετά ὁ θηρίον ὁ μερίς αὐτός καί ἐν ὁ χόρτος ὁ γῆ . ὁ καρδία αὐτός ἀπό ὁ ἄνθρωπος ἀλλοιόω καί καρδία θηρίον δίδωμι αὐτός καί ἑπτά καιρός ἀλλάσσω ἐπί αὐτός · διά σύγκριμα ἔρις ὁ λόγος καί ῥῆμα ἅγιος ὁ ἐπερώτημα , ἵνα γνῶσις ὁ ζῶ , ὅτι κυριεύω ὁ ὕψιστος ὁ βασίλεια ὁ ἄνθρωπος καί ὅς ἐάν δόξα δίδωμι αὐτός , καί ἐξουδένωμα ἄνθρωπος ἀνίστημι ἐπί αὐτός . οὗτος ὁ ἐνύπνιον ὁράω ἐγώ Ναβουχοδονόσορ ὁ βασιλεύς , καί σύ Βαλτάσαρ ὁ σύγκριμα αὐτός εἶπον · ὅτι πᾶς ὁ σοφός ὁ βασίλεια ἐγώ οὖον δύναμαι ὁ σύγκριμα αὐτός δηλόω ἐγώ , σύ δέ Δανιήλ δύναμαι , ὅτι πνεῦμα ἅγιος ἐν σύ .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 3.6
Τὸ μὲν οὖν ἐνύπνιον δοκεῖ αὐθερμήνευτον εἶναι καὶ πᾶσιν εὔδηλον , καθὼς καὶ ἡ γραφὴ διδάσκει ταῦτα οὕτως γεγενῆσθαι , καὶ αὐτὸς δὲ ὁ βασιλεὺς ὕστερον ἐξομολογούμενος τὰ συμβάντα αὐτῷ διηγήσατο . ἀλλὰ γοῦν ἡ χάρις τοῦ θεοῦ ἀφθόνως συνετίζει τὸν ἄνθρωπον , ἵνα ἐν πᾶσιν τὸν νοῦν ἀνεμπόδιστον ἔχοντες μὴ προσώποις ἀνθρώπων βασιλέων προσέχωμεν — ματαία γὰρ ἐλπὶς ἐπ’ ἄνθρωπον — , μηδὲ ἄρχοντας τοὺς ἐπ’ ἐξουσιῶν ὄντας τεταγμένους ἕνεκεν δόματος κολακεύωμεν , ἀλλὰ μόνῳ θεῷ προσκαρτεροῦντες καὶ τὰ εὐάρεστα τούτῳ ποιοῦντες καὶ τὸν νῦν βίον ἀκίνδυνον διατελέσωμεν καὶ τὴν μέλλουσαν κρίσιν εὐκόλως ἐκφύγωμεν . τί γὰρ ὠφελῆσαι δύναται βασιλεὺς καὶ δυνάστης ἄνθρωπον , ὁπότε καὶ αὐτὸς θνητὸς ὢν ὑπὸ τὴν τοῦ πεποιηκότος αὐτὸν κινεῖται ἐξουσίαν ; δύναται μὲν γὰρ ἐν τῷ νῦν βίῳ δόματά σοι πολλὰ καὶ μεγάλα παρασχεῖν , ἀλλὰ καὶ ταῦτα ἐπίγεια ὄντα ἐστὶν καὶ πρόσκαιρα τυγχάνει . πολλοὶ δὲ καὶ τιμῆς καὶ δωρεᾶς ὑπὸ βασιλέως λαχόντες καὶ ἐπ’ ἐξουσιῶν τινῶν κατασταθέντες , ὕστερον αὐτοὶ δι’ ἑαυτοὺς ἐκιν δύνευσαν , ἢ ὡς ἐπίβουλοι εὑρεθέντες , ἢ ὡς φίλοι βασιλέως ὑπὸ ἑτέρων ἀναιρεθέντες . τί τούτους ὠφέλησεν ἡ πρὸς τὸν βασιλέα φιλία , οἳ μήτε τῶν δομάτων ὧν ἔλαβον ἐνεπλήσθησαν , προσέτι δὲ καὶ τὴν ἑαυτῶν ψυχὴν προσαπώλεσαν ; φεῦγε οὖν τὰ τοιαῦτα πρόσωπα , ὦ ἄνθρωπε , μήποτε κινδυνεύσῃς δι’ αὐτούς . πᾶσα γὰρ σὰρξ χόρτος καὶ πᾶσα δόξα ἀνθρώπου ὡς ἄνθος χόρτου · ὁ χόρτος ἐξηράνθη καὶ τὸ ἄνθος ἐξέπεσεν . ἄκουσον τὸ ὑπὸ τοῦ ἀποστόλου Παύλου εἰρημένον , πῶς παραινεῖ Τιμοθέῳ γράφων · τοῖς πλουσίοις τοῦ νῦν αἰῶνος παράγγελλε μὴ ὑψηλοφρονεῖν , μηδὲ πεποιθέναι ἐπὶ πλούτου ἀδηλότητι , ἀλλ’ ἠλπικέναι ἐπὶ θεὸν ζῶντα , ὅς ἐστιν σωτὴρ πάντων ἀνθρώπον , μάλιστα δὲ πιστῶν .
Lemmas: ὁ μέν οὖν ἐνύπνιον δοκέω αὐθερμήνευτος εἰμί καί πᾶς εὔδηλος , καθώς καί ὁ γραφή διδάσκω οὗτος οὕτως γίγνομαι , καί αὐτός δέ ὁ βασιλεύς ὕστερος ἐξομολογέομαι ὁ συμβαίνω αὐτός διηγέομαι . ἀλλά γοῦν ὁ χάρις ὁ θεός ἄφθονος συνετίζω ὁ ἄνθρωπος , ἵνα ἐν πᾶς ὁ νόος ἀνεμπόδιστος ἔχω μή πρόσωπον ἄνθρωπος βασιλεύς προσέχω — μάταιος γάρ Ἐλπὶς ἐπί ἄνθρωπος — , μηδέ ἄρχω ὁ ἐπί ἐξουσία εἰμί τάσσω ἕνεκα δόμα κολακεύω , ἀλλά μόνος θεός προσκαρτερέω καί ὁ εὐάρεστος οὗτος ποιέω καί ὁ νῦν βίος ἀκίνδυνος διατελέω καί ὁ μέλλω κρίσις εὐκόλως ἐκφεύγω . τίς γάρ ὠφελέω δύναμαι βασιλεύς καί δυνάστης ἄνθρωπος , ὁπότε καί αὐτός θνητός εἰμί ὑπό ὁ ὁ ποιέω αὐτός κινέω ἐξουσία ; δύναμαι μέν γάρ ἐν ὁ νῦν βίος δόμα σύ πολύς καί μέγας παρέχω , ἀλλά καί οὗτος ἐπίγειος εἰμί εἰμί καί πρόσκαιρος τυγχάνω . πολύς δέ καί τιμή καί δωρεά ὑπό βασιλεύς λαγχάνω καί ἐπί ἐξουσία τις καθίστημι , ὕστερος αὐτός διά ἑαυτοῦ κίς δυνεος , ἢ ὡς ἐπίβουλος εὑρίσκω , ἢ ὡς φίλος βασιλεύς ὑπό ἕτερος ἀναιρέω . τίς οὗτος ὠφελέω ὁ πρός ὁ βασιλεύς φίλιος , ἕ μήτε ὁ δόμα ὅς λαμβάνω ἐμπίμπλημι , προσέτι δέ καί ὁ ἑαυτοῦ ψυχή προσαπόλλυμι ; φεύγω οὖν ὁ τοιοῦτος πρόσωπον , εἰμί ἄνθρωπος , μήποτε κινδυνεύω διά αὐτός . πᾶς γάρ σάρξ χόρτος καί πᾶς δόξα ἄνθρωπος ὡς ἄνθος χόρτος · ὁ χόρτος ξηραίνω καί ὁ ἄνθος ἐκπίπτω . ἀκούω ὁ ὑπό ὁ ἀπόστολος Παῦλος εἴρω , πῶς παραινέω Τιμόθεος γράφω · ὁ πλούσιος ὁ νῦν αἰών παραγγέλλω μή ὑψηλοφρονέω , μηδέ πείθω ἐπί πλοῦτος ἀδηλότης , ἀλλά ἐλπίζω ἐπί θεός ζῶ , ὅς εἰμί σωτήρ πᾶς ἄνθρωπος , μάλιστα δέ πιστός .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 3.10
Εἶτα λέγει · καὶ ἐν τῇ χλόῃ τῇ ἔξω καὶ ἐν τῇ δρόσῳ τοῦ οὐρανοῦ αὐλισθήσεται , καὶ ἑπτὰ καιροὶ ἀλλαγήσονται ἐπ’ αὐτόν , ἕως οὗ γνῷ ὅτι κυριεύει ὁ θεὸς ὁ ὕψιστος τῆς βασιλείας τῶν ἀνθρώπων . ἑπτὰ μὲν οὖν καιρούς τινες ἑπτὰ ἐνιαυτοὺς ψηφίζουσιν · τινὲς δὲ ἑπτὰ καιροὺς κατὰ τρίμηνον ἀλλασσομένους — ὁ γὰρ ἐνιαυτὸς τέσσαρας καιροὺς ἔχει , χειμῶνα , ἔαρ , θέρος καὶ μετόπωρον — , ὡς ἑπτὰ καιροὺς τότε ἐπὶ τὸν βασιλέα ἀλλαγῆναι . τὸ δὲ εἰπεῖν αὐτὸν τὴν φυὴν τῶν ῥιζῶν τοῦ δένδρου ἐάσατε ἐν τῇ γῇ δηλοῖ ὅτι ἤμελλεν πάλιν κατὰ βούλησιν θεοῦ ἀποκαθίστασθαι εἰς τὴν ἰδίαν ἀρχήν . τοῦτο γὰρ πρὸς παιδείαν ἐγένετο τῷ βασιλεῖ , ἵνα μηκέτι ὑψηλοφρονῶν δυνηθῇ λοιπὸν λέγειν · καὶ πάντας τοὺς πορευομένους ἐν ὑπερηφανίᾳ δύναται ταπεινῶσαι .
Lemmas: εἶτα λέγω · καί ἐν ὁ χλόη ὁ ἔξω καί ἐν ὁ δρόσος ὁ οὐρανός αὐλίζομαι , καί ἑπτά καιρός ἀλλάσσω ἐπί αὐτός , ἠώς ὅς γιγνώσκω ὅτι κυριεύω ὁ θεός ὁ ὕψιστος ὁ βασίλεια ὁ ἄνθρωπος . ἑπτά μέν οὖν καιρός τις ἑπτά ἐνιαυτός ψηφίζω · τις δέ ἑπτά καιρός κατά τρίμηνος ἀλλάσσω — ὁ γάρ ἐνιαυτός τέσσαρες καιρός ἔχω , χειμών , ἔαρ , θέρος καί μετόπωρον — , ὡς ἑπτά καιρός τότε ἐπί ὁ βασιλεύς ἀλλάσσω . ὁ δέ εἶπον αὐτός ὁ φυή ὁ ῥίζα ὁ δένδρον ἐάω ἐν ὁ γῆ δηλόω ὅτι μέλλω πάλιν κατά βούλησις θεός ἀποκαθίστημι εἰς ὁ ἴδιος ἀρχή . οὗτος γάρ πρός παιδεία γίγνομαι ὁ βασιλεύς , ἵνα μηκέτι ὑψηλοφρονέω δύναμαι λοιπός λέγω · καί πᾶς ὁ πορεύω ἐν ὑπερηφανία δύναμαι ταπεινόω .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 3.12
Τὰ μὲν οὖν συμβάντα τῷ βασιλεῖ Ναβουχοδονόσορ τοῖς τότε καιροῖς τοιαῦτα ἦν πρὸς νουθεσίαν καὶ ὑπόμνησιν πάντων τῶν ἀνθρώπων ἀναγραφέντα , ὡς καὶ Δανιήλ ἐν τοῖς εἴδεσιν καὶ ὁράμασιν ὄντως ταῦτα γενόμενα διηγήσατο , περὶ ὧν ἐὰν ἐπιβησώμεθα ἐπὶ τὸν τόπον , ἀμφότερα συγκρίναντες ὅμοια καὶ ἀληθῆ ταῦτα εἶναι ἐπιδείξομεν . δύο μὲν γὰρ ἐνύπνια εἶδεν Ναβουχοδονόσορ , τὸ τῆς ποικίλης εἰκόνος , ἔπειτα περὶ τοῦ δένδρου , ἅτινα Δανιήλ μὲν συνέκρινεν , κατὰ καιρὸν δὲ καὶ πληρωθήσεται . ὁμοίως ἃ καὶ Δανιήλ τέσσαρα θηρία θεωρεῖ ἀναβαίνοντα ἐκ τῆς θαλάσσης , ἐξ ὧν τινὰ μὲν ἤδη ἐγένοντο , τινὰ δὲ γενήσεται , ἵνα ἐπιδείξωμεν τὴν προφητείαν τοῦ Δανιήλ ὁμοίαν τοῖς λοιποῖς καὶ ἴσην , ἐν μηδενὶ διαλλάσσουσαν , πρὸς ἀπόδειξιν τῶν ἤδη μὲν γεγονότων καὶ ὄντων καὶ αὖθις ἐσομένων . εἰ γὰρ πιστεύομεν τοῖς ἤδη γεγονόσιν ὡς ἀληθεύει , πῶς οὐχὶ καὶ ἅπαντα τὰ ἐρχόμενα ἔσται ἀληθῆ , ἅτινα οἱ μακάριοι προφῆται ἐσόμενα προαπήγγειλαν ; κατὰ δὲ βουλὴν θεοῦ ἰδίοις καιροῖς προκόπτοντα ἅπαντα πληρωθήσεται .
Lemmas: ὁ μέν οὖν συμβαίνω ὁ βασιλεύς Ναβουχοδονόσορ ὁ τότε καιρός τοιοῦτος εἰμί πρός νουθεσία καί ὑπόμνησις πᾶς ὁ ἄνθρωπος ἀναγράφω , ὡς καί Δανιήλ ἐν ὁ εἶδος καί ὅραμα εἰμί οὗτος γίγνομαι διηγέομαι , περί ὅς ἐάν ἐπιβαίνω ἐπί ὁ τόπος , ἀμφότερος συγκρίνω ὅμοιος καί ἀληθής οὗτος εἰμί ἐπιδείκνυμι . δύο μέν γάρ ἐνύπνιος ὁράω Ναβουχοδονόσορ , ὁ ὁ ποικίλος εἰκών , ἔπειτα περί ὁ δένδρον , ὅστις Δανιήλ μέν συγκρίνω , κατά καιρός δέ καί πληρόω . ὁμοίως ὁ καί Δανιήλ τέσσαρες θηρίον θεωρέω ἀναβαίνω ἐκ ὁ θάλασσα , ἐκ ὅς τις μέν ἤδη γίγνομαι , τις δέ γίγνομαι , ἵνα ἐπιδείκνυμι ὁ προφητεία ὁ Δανιήλ ὅμοιος ὁ λοιπός καί ἴσος , ἐν μηδείς διαλλάσσω , πρός ἀπόδειξις ὁ ἤδη μέν γίγνομαι καί εἰμί καί αὖθις εἰμί . εἰμί γάρ πιστεύω ὁ ἤδη γίγνομαι ὡς ἀληθεύω , πῶς οὐ καί ἅπας ὁ ἐρχόμενος εἰμί ἀληθής , ὅστις ὁ μακάριος προφήτης εἰμί προαπαγγέλλω ; κατά δέ βουλή θεός ἴδιος καιρός προκόπτω ἅπας πληρόω .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 3.13
Ἴδωμεν οὖν τί λέγει ἡ γραφή · Βαλτάσαρ ὁ βασιλεὺς ἐποίησεν δεῖπνον μέγα τοῖς μεγιστᾶσιν αὐτοῦ χιλίοις , καὶ κατέναντι τούτων ὁ οἶνος , καὶ πίνων Βαλτάσαρ εἶπεν ἐν τῇ γεύσει τοῦ οἴνου ἐνεγκεῖν τὰ σκεύη τὰ χρυσᾶ καὶ τὰ ἀργυρᾶ , ἃ ἐξήνεγκεν Ναβουχοδονόσορ ὁ πατὴρ αὐτοῦ ἐκ τοῦ ναοῦ τοῦ ἐν Ἱερουσαλήμ , καὶ πινέτωσαν ἐν αὐτοῖς ὁ βασιλεὺς καὶ οἱ μεγιστᾶνες αὐτοῦ καὶ αἱ παλλακαὶ αὐτοῦ καὶ αἱ παράκοιτοι αὐτοῦ . καὶ ἠνέχθησαν τὰ σκεύη τὰ χρυσᾶ καὶ τὰ ἀργυρᾶ , ἃ ἐξήνεγκεν Ναβουχοδονόσορ ὁ πατὴρ αὐτοῦ ἐκ τοῦ ναοῦ τοῦ θεοῦ τοῦ ἐν Ἱερουσαλήμ , καὶ ἔπινον ἐν αὐτοῖς ὁ βασιλεὺς καὶ οἱ μεγιστᾶνες αὐτοῦ καὶ αἱ παλλακαὶ αὐτοῦ καὶ αἱ παράκοιτοι αὐτοῦ . ἔπινον οἶνον καὶ ᾔνεσαν τοὺς θεοὺς τοὺς χρυσοῦς καὶ ἀργυροῦς καὶ χαλκοῦς καὶ σιδηροῦς καὶ ξυλίνους καὶ λιθίνους . ἐν αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ἐξῆλθον δάκτυλοι χειρὸς ἀνθρώπου καὶ ἔγραφον κατέναντι τῆς λαμπάδος ἐπὶ τῷ κονιάματι τοῦ τοίχου τοῦ οἴκου τοῦ βασιλέως , καὶ ὁ βασιλεὺς ἐθεώρει τοὺς ἀστραγάλους τῆς χειρὸς τῆς γραφούσης . τότε τοῦ βασιλέως ἡ μορφὴ ἠλλοιώθη καὶ οἱ διαλογισμοὶ αὐτοῦ συνετάρασσον αὐτὸν καὶ οἱ σύνδεσμοι τῆς ὀσφύος αὐτοῦ διελύοντο καὶ τὰ γόνατα αὐτοῦ συνεκροτοῦντο . καὶ ἐβόησεν ὁ βασιλεὺς ἐν ἰσχύϊ τοῦ εἰσαγαγεῖν μάγους Χαλδαίους γαζαρηνούς · καὶ εἶπεν τοῖς σοφοῖς Βαβυλῶνος · ὃς ἂν ἀναγνῷ τὴν γραφὴν ταύτην καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτῆς γνωρίσῃ μοι , πορφύραν ἐνδύσεται καὶ ὁ μανιάκης ὁ χρυσοῦς ἐπὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ καὶ τρίτος ἐν τῇ βασιλείᾳ μου ἄρξει . καὶ εἰσεπορεύοντο πάντες οἱ σοφοὶ τοῦ βασι λέως καὶ οὐκ ἠδύναντο τὴν γραφὴν ἀναγνῶναι οὐδὲ τὴν σύγκρισιν γνωρίσαι τῷ βασιλεῖ . καὶ ὁ Βαλτάσαρ ἐταράχθη καὶ ἡ μορφὴ αὐτοῦ ἠλλοιώθη καὶ οἱ μεγιστᾶνες αὐτοῦ συνεταράσσοντο .
Lemmas: εἶδον οὖν τίς λέγω ὁ γραφεύς · Βαλτάσαρ ὁ βασιλεύς ποιέω δεῖπνον μέγας ὁ μεγιστάν αὐτός χίλιοι , καί κατεναντίον οὗτος ὁ οἶνος , καί πίνω Βαλτάσαρ εἶπον ἐν ὁ γεύω ὁ οἶνος φέρω ὁ σκεῦος ὁ χρύσεος καί ὁ ἀργύρεος , ὁ ἐκφέρω Ναβουχοδονόσορ ὁ πατήρ αὐτός ἐκ ὁ ναός ὁ ἐν Ἱερουσαλήμ , καί πίνω ἐν αὐτός ὁ βασιλεύς καί ὁ μεγιστάν αὐτός καί ὁ παλλακή αὐτός καί ὁ παράκοιτος αὐτός . καί φέρω ὁ σκεῦος ὁ χρύσεος καί ὁ ἀργύρεος , ὁ ἐκφέρω Ναβουχοδονόσορ ὁ πατήρ αὐτός ἐκ ὁ ναός ὁ θεός ὁ ἐν Ἱερουσαλήμ , καί πίνω ἐν αὐτός ὁ βασιλεύς καί ὁ μεγιστάν αὐτός καί ὁ παλλακή αὐτός καί ὁ παράκοιτος αὐτός . πίνω οἶνος καί αἰνέω ὁ θεός ὁ χρύσεος καί ἀργύρεος καί χάλκεος καί Σιδηροῦς καί ξύλινος καί λίθινος . ἐν αὐτός ὁ ὥρα ἐξέρχομαι δάκτυλος χείρ ἄνθρωπος καί γράφω κατεναντίον ὁ λαμπάς ἐπί ὁ κονίαμα ὁ τοῖχος ὁ οἶκος ὁ βασιλεύς , καί ὁ βασιλεύς θεωρέω ὁ ἀστράγαλος ὁ χείρ ὁ γράφω . τότε ὁ βασιλεύς ὁ μορφή ἀλλοιόω καί ὁ διαλογισμός αὐτός συνταράσσω αὐτός καί ὁ σύνδεσμος ὁ ὀσφῦς αὐτός διαλύω καί ὁ γόνυ αὐτός συγκροτέω . καί βοάω ὁ βασιλεύς ἐν ἰσχύς ὁ εἰσάγω μάγος Χαλδαῖος γαζαρηνός · καί εἶπον ὁ σοφός Βαβυλών · ὅς εἄν ἀναγιγνώσκω ὁ γραφή οὗτος καί ὁ σύγκρισις αὐτός γνωρίζω ἐγώ , πορφύρα ἐνδύω καί ὁ μανιάκης ὁ χρύσεος ἐπί ὁ τράχηλος αὐτός καί τρίτος ἐν ὁ βασίλεια ἐγώ ἄρχω . καί εἰσπορεύω πᾶς ὁ σοφός ὁ βάσις Λέως καί οὐ δύναμαι ὁ γραφή ἀναγιγνώσκω οὐδέ ὁ σύγκρισις γνωρίζω ὁ βασιλεύς . καί ὁ Βαλτάσαρ ταράσσω καί ὁ μορφή αὐτός ἀλλοιόω καί ὁ μεγιστάν αὐτός συνταράσσω .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 3.16
Τίς οὖν ἡ αἰτία τοῦ τὴν βασίλισσαν εἰσελθεῖν καὶ μνείαν ποιεῖσθαι τοῦ Δανιήλ ; πάντες γὰρ οἱ μεγιστᾶνες καὶ οἱ φίλοι τοῦ βασιλέως οὐκ ᾔδεσαν τοῦτον ; ἢ οὐκ ἔγνωσαν τὰ ἐπὶ Ναβουχοδονόσορ συμβάντα , ὡς αὐτὸς μόνος τὰ ἐνύπνια αὐτῷ διέκρινεν , καὶ ἄρχοντα ἐπὶ τοὺς σοφοὺς Βαβυλῶνος τοῦτον κατέστησεν ; ᾔδεσαν καὶ αὐτοί , ἀλλὰ διαφθονούμενοι αὐτῷ , ἐπειδὴ σοφίᾳ ἐπουρανίῳ ἦν κεκοσμημένος , οὐκ ἠβούλοντο ἀναγγεῖλαι τῷ βασιλεῖ περὶ αὐτοῦ , ἵνα μὴ ἐλθόντος αὐτοῦ καὶ εἰπόντος τὴν γραφὴν ὕστερον αὐτοὶ καταισχυνθῶσιν . τοῦτο δὲ οὐ μόνον τότε ἐπὶ τῷ Δανιήλ ἐγένετο , ἀλλὰ καὶ ἕως νῦν ἐπὶ πολλοῖς συμβαίνει . ἡνίκα γάρ τις ἄξιος γενάμενος χάριν παρὰ θεοῦ κτήσηται καὶ σοφώτερος τῶν ἄλλων εὑρεθῇ , εὐθέως πάντες περιβλεπόμενοι μισοῦσιν τοῦτον , διώκουσιν , ὑβρίζουσιν , ἀτιμάζουσιν , καταλαλοῦσιν , ἐξουθενοῦσιν , ἵνα ἐν τούτῳ δόξωσιν αὐτοὶ εἶναί τι , μηδὲν ὄντες . τὸ ὅμοιον γὰρ καὶ ἐπὶ τοῖς προφήταις συνέβη καὶ ἐπὶ τῷ κυρίῳ καὶ ἐπὶ τοῖς ἀποστόλοις . οὕτως καὶ ἐπὶ τοῦ Δανιήλ τὰ ἐν Βαβυλῶνι συμβάντα νοήσομεν · προκόπτουσα γὰρ ἡ γραφὴ δείξει ταῦτα οὕτως γεγενημένα .
Lemmas: Τῖς οὖν ὁ αἰτία ὁ ὁ βασίλισσα εἰσέρχομαι καί μνεία ποιέω ὁ Δανιήλ ; πᾶς γάρ ὁ μεγιστάν καί ὁ φίλος ὁ βασιλεύς οὐ οἶδα οὗτος ; ἢ οὐ γιγνώσκω ὁ ἐπί Ναβουχοδονόσορ συμβαίνω , ὡς αὐτός μόνος ὁ ἐνύπνιος αὐτός διακρίνω , καί ἄρχω ἐπί ὁ σοφός Βαβυλών οὗτος καθίστημι ; οἶδα καί αὐτός , ἀλλά διαφθονέω αὐτός , ἐπεί σοφία ἐπουράνιος εἰμί κοσμέω , οὐ βούλομαι ἀναγγέλλω ὁ βασιλεύς περί αὐτός , ἵνα μή ἔρχομαι αὐτός καί εἶπον ὁ γραφή ὕστερος αὐτός καταισχύνω . οὗτος δέ οὖον μόνος τότε ἐπί ὁ Δανιήλ γίγνομαι , ἀλλά καί ἠώς νῦν ἐπί πολύς συμβαίνω . ἡνίκα γάρ τις ἄξιος γίγνομαι χάρις παρά θεός κτάομαι καί σοφός ὁ ἄλλος εὑρίσκω , εὐθύς πᾶς περιβλέπω μισέω οὗτος , διώκω , ὑβρίζω , ἀτιμάζω , καταλαλέω , ἐξουθενέω , ἵνα ἐν οὗτος δοκέω αὐτός εἰμί τίς , μηδείς εἰμί . ὁ ὅμοιος γάρ καί ἐπί ὁ προφήτης συμβαίνω καί ἐπί ὁ κύριος καί ἐπί ὁ ἀπόστολος . οὕτως καί ἐπί ὁ Δανιήλ ὁ ἐν Βαβυλών συμβαίνω νοέω · προκόπτω γάρ ὁ γραφή δείκνυμι οὗτος οὕτως γίγνομαι .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 3.18
Ὁ μὲν γὰρ βασιλεὺς ἀκούσας τὴν γραφὴν καὶ τὸ ταύτης σύγκριμα ἐλυπήθη ἐπὶ τοῖς εἰρημένοις , ἐκέλευσεν δὲ ἐνδυθῆναι τὸν Δανιήλ πορφύραν καὶ εἶναι αὐτὸν τρίτον ἄρχοντα ἐν τῇ βασιλείᾳ . ἐν αὐτῇ τῇ νυκτὶ ἀνῃρέθη Βαλτάσαρ ὁ βασιλεὺς ὁ Χαλδαῖος , καὶ Δαρεῖος ὁ Μῆδος παρέλαβεν τὴν βασιλείαν ὢν ἐτῶν ἑξήκοντα δύο . — τοῦ δὲ συγκρίματος , καθὼς ἡ γραφὴ περιέχει , ὑπὸ τοῦ Δανιήλ ἐπιλυθέντος , ἐν αὐτῇ τῇ νυκτὶ τό τε ῥῆμα ἐπληρώθη καὶ ἡ βασιλεία τῶν Βαβυλωνίων παρῆλθεν ἐπὶ τοὺς Μήδους , καθὼς ἂν ὑπὸ τοῦ Δανιήλ εἴρηται · καθιστᾷ βασιλεῖς καὶ μεθιστᾷ γινώσκων τὰ ἐν τῷ σκότει , καὶ τὸ φῶς μετ’ αὐτοῦ ἐστιν .
Lemmas: ὁ μέν γάρ βασιλεύς ἀκούω ὁ γραφή καί ὁ οὗτος σύγκριμα λυπέω ἐπί ὁ εἴρω , κελεύω δέ ἐνδύω ὁ Δανιήλ πορφύρα καί εἰμί αὐτός τρίτος ἄρχω ἐν ὁ βασίλεια . ἐν αὐτός ὁ νύξ ἀναιρέω Βαλτάσαρ ὁ βασιλεύς ὁ Χαλδαῖος , καί Δαρεῖος ὁ Μῆδος παραλαμβάνω ὁ βασίλειος εἰμί ἔτος ἑξήκοντα δύο . — ὁ δέ σύγκριμα , καθώς ὁ γραφή περιέχω , ὑπό ὁ Δανιήλ ἐπιλύω , ἐν αὐτός ὁ νύξ ὁ τε ῥῆμα πληρόω καί ὁ βασίλειος ὁ Βαβυλώνιος παρέρχομαι ἐπί ὁ Μῆδος , καθώς εἄν ὑπό ὁ Δανιήλ εἴρω · καθιστάω βασιλεύς καί μεθίστημι γιγνώσκω ὁ ἐν ὁ σκότος , καί ὁ φάος μετά αὐτός εἰμί .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 3.19
Παραλαβὼν οὖν Δαρεῖος ὁ ἐπικληθεὶς Ἀσουῆρος τὴν βασιλείαν κατέστησεν σατράπας ἑκατὸν εἴκοσι καὶ ἐπάνω αὐτῶν τακτικοὺς τρεῖς , ὃς ἦν Δανιήλ εἷς ἐξ αὐτῶν , τοῦ ἀποδιδόναι αὐτοῖς τοὺς σατράπας λόγον , ὅπως ὁ βασιλεὺς μὴ ἐνοχλῆται . καὶ ἦν Δανιήλ ὑπὲρ αὐτούς , ὅτι πνεῦμα περισσὸν ἐν αὐτῷ , καὶ ὁ βασιλεὺς κατέστησεν αὐτὸν ἐφ’ ὅλης τῆς βασιλείας αὐτοῦ . — ἀκούσας γὰρ τὰ περὶ αὐτοῦ Δαρεῖος ὁ Μῆδος τήν τε σοφίαν ἣν ἐκέκτητο καὶ τὸ τούτου ἐκ παιδὸς πιστόν τε καὶ εὐλαβές , κατέστησεν αὐτὸν πρωτεύειν πάντων τῶν φίλων αὐτοῦ καὶ κυριεύειν πάσης τῆς βασιλείας αὐτοῦ , ὡς ἐποίησεν ὁ Φαραώ , τῷ Ἰωσήφ δευτέρας τιμὰς τοῦ θρόνου τῆς αὐτοῦ βασιλείας χαρισάμενος καὶ πάντας τοὺς ἄρχοντας Αἰγύπτου ὑπηκόους τούτῳ ὑποτάξας . τούτου τοίνυν γεναμένου , φθόνῳ κινηθέντες οἱ τακτικοὶ καὶ οἱ σατράπαι ἐζήτουν πρόφασιν εὑρεῖν κατὰ Δανιήλ , ὅπως ἀφορμήν τινα κατ’ αὐτοῦ λαβόντες κατηγορήσαντες τοῦτον ἀποκτείνωσιν · ὅπως τὸ ῥητὸν πληρωθῇ , ὃ πρὸ μικροῦ εἴπαμεν , ὅτι ἐπὰν εὐλαβής τις ᾖ τὸν θεὸν φοβούμενος , ἔχων χάριν καὶ σοφίαν παρὰ θεοῦ , ὑπὸ τῶν λοιπῶν ἀνθρώπων μισεῖται , διότι καὶ αὐτοὶ τῆς αὐτῆς χάριτος οὐκ ἠξιώθησαν . οὕτως καὶ οἱ σατράπαι καὶ οἱ τακτικοὶ διὰ φθόνου ἐμίσουν τὸν Δανιήλ , ἐπειδὴ σοφώτερος καὶ πιστικώτερος πάντων ἦν . τοῦτο γὰρ ἡ γραφὴ ἐμαρτύρησεν λέγουσα · καὶ πᾶσαν πρόφασιν καὶ παράπτωμα καὶ ἀμπλάκημα οὐχ εὗρον κατ’ αὐτοῦ , ὅτι πιστὸς ἦν . οὐ γὰρ μόνον τὰς τοῦ θεοῦ ἐντολὰς κατὰ τὸν νόμον ἐφύλαττεν , ἀλλὰ καὶ τὰ τοῦ βασιλέως πράγματα μετὰ πολλῆς ἐπιμελείας καὶ ἀκριβείας διέπων ἦν , ἐν μηδενὶ ῥυπαρῷ πράγματι κέρδους ὀλίγου χάριν τὴν ἑαυτοῦ καθαρὰν συνείδησιν μολῦναι βουλόμενος .
Lemmas: παραλαμβάνω οὖν Δαρεῖος ὁ ἐπικαλέω ασουεαρ ὁ βασίλειος καθίστημι σατράπης ἑκατόν εἴκοσι καί ἐπάνω αὐτός τακτικός τρεῖς , ὅς εἰμί Δανιήλ εἷς ἐκ αὐτός , ὁ ἀποδίδωμι αὐτός ὁ σατράπης λόγος , ὅπως ὁ βασιλεύς μή ἐνοχλέω . καί εἰμί Δανιήλ ὑπέρ αὐτός , ὅτι πνεῦμα περισσός ἐν αὐτός , καί ὁ βασιλεύς καθίστημι αὐτός ἐπί ὅλος ὁ βασίλεια αὐτός . — ἀκούω γάρ ὁ περί αὐτός Δαρεῖος ὁ Μῆδος ὁ τε σοφία ὅς κτάομαι καί ὁ οὗτος ἐκ παῖς πιστός τε καί εὐλαβής , καθίστημι αὐτός πρωτεύω πᾶς ὁ Φίλων αὐτός καί κυριεύω πᾶς ὁ βασίλεια αὐτός , ὡς ποιέω ὁ Φαραώ , ὁ Ἰωσήφ δύο τιμή ὁ θρόνος ὁ αὐτός βασίλεια χαρίζομαι καί πᾶς ὁ ἄρχω Αἴγυπτος ὑπήκοος οὗτος ὑποτάσσω . οὗτος τοίνυν γίγνομαι , φθόνος κινέω ὁ τακτικός καί ὁ σατράπης ζητέω πρόφασις εὑρίσκω κατά Δανιήλ , ὅπως ἀφορμή τις κατά αὐτός λαμβάνω κατηγορέω οὗτος ἀποκτείνω · ὅπως ὁ ῥητός πληρόω , ὅς πρό μικρός εἶπον , ὅτι ἐπάν εὐλαβής τις εἰμί ὁ θεός φοβέω , ἔχω χάρις καί σοφία παρά θεός , ὑπό ὁ λοιπός ἄνθρωπος μισέω , διότι καί αὐτός ὁ αὐτός χάρις οὐ ἀξιόω . οὕτως καί ὁ σατράπης καί ὁ τακτικός διά φθόνος μισέω ὁ Δανιήλ , ἐπεί σοφός καί πιστικός πᾶς εἰμί . οὗτος γάρ ὁ γραφή μαρτυρέω λέγω · καί πᾶς πρόφασις καί παράπτωμα καί ἀμπλάκημα οὐ εὑρίσκω κατά αὐτός , ὅτι πιστός εἰμί . οὖον γάρ μόνος ὁ ὁ θεός ἐντολή κατά ὁ νόμος φυλάσσω , ἀλλά καί ὁ ὁ βασιλεύς πρᾶγμα μετά πολύς ἐπιμέλεια καί ἀκρίβεια διέπω εἰμί , ἐν μηδείς ῥυπαρός πρᾶγμα κέρδος ὀλίγος χάρις ὁ ἑαυτοῦ καθαρός συνείδησις μολύνω βούλομαι .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 3.20
Πόσοι γὰρ τότε προσποιούμενοι ἦσαν φίλοι μὲν εἶναι τῷ Δανιήλ , τῇ δὲ καρδίᾳ τοῦτον μισοπονηροῦντες , καὶ δῶρα δι’ ἑτέρων προσώπων ὑπέπεμπον καὶ χρήματα ἱκανὰ δώσειν ἐπηγγείλαντο , τὴν τούτου ἁπλότητα πειράζειν βουλόμενοι , ὡς λοιπὸν πρόφασιν κατ’ αὐτοῦ ἐσχηκότες ἐντύχωσιν τῷ βασιλεῖ ὡς χαριζόμενον αὐτὸν τὰ τοῦ βασιλέως κτήματα , καὶ οὕτως ὡς ἐπίβουλος ἀναιρεθῇ . πάντοτε οὖν πολυμηχάνως ἐζήτουν κατ’ αὐτοῦ αἰτίαν · καὶ μὴ εὑρίσκοντες ὕστερον συνεβουλεύσαντο λέγοντες · οὐχ εὑρήσομεν κατὰ Δανιήλ πρόφασιν εἰ μὴ ἐν νομίμοις θεοῦ αὐτοῦ . τότε μὲν μίαν γνώμην ποιησάμενοι προσῆλθον τῷ βασιλεῖ καὶ εἶπαν · Δαρεῖε βασιλεῦ , εἰς τοὺς αἰῶνας ζῆθι · συνεβουλεύσαντο οἱ ἐπὶ τῆς βασιλείας σου στρατηγοὶ καὶ σατράπαι , ὕπατοι καὶ τοπάρχαι , τοῦ στῆσαι στάσει βασιλικῇ καὶ ἐνισχῦσαι ὁρισμόν , ὅπως ὃς ἂν αἰτήσῃ αἴτημα παρὰ παντὸς θεοῦ καὶ ἀνθρώπου ἕως ἡμερῶν τριάκοντα , ἀλλ’ ἢ παρὰ σοῦ , βασιλεῦ , ἐμβληθήσεται εἰς τὸν λάκκον τῶν λεόντων . νῦν οὖν , βασιλεῦ , στῆσον τὸν ὁρισμὸν καὶ ἔκθες γραφήν , ὅπως μὴ ἀλλοιωθῇ τὸ δόγμα Περσῶν καὶ Μήδων . τότε Δαρεῖος , ἀγνοῶν τὴν τούτων κακομήχανον ἣν ἐβουλεύσαντο γνώμην , ἐκέλευσεν γραφῆναι τὸ δόγμα καὶ δημοσίως τοῦτο προτεθῆναι . — καὶ γὰρ ὕστερον Ἀμάν , βουλόμενος ἀποκτεῖναι τὸν Μαρδοχαῖον καὶ τὸ τούτου γένος , προσελθὼν τῷ βασιλεῖ Ἀρταξέρξῃ τὰ ὅμοια συνεβουλεύσατο , ὅπως ἐκ βασιλικοῦ δόγματος τῇ τεσσαρεσκαιδεκάτῃ τοῦ δωδεκάτου μηνὸς μιᾷ ἡμέρᾳ οἱ πάντες Ἰουδαῖοι ἀποκτανθῶσιν .
Lemmas: πόσος γάρ τότε προσποιέω εἰμί φίλος μέν εἰμί ὁ Δανιήλ , ὁ δέ Καρδία οὗτος μισοπονηρέω , καί Δῶρα διά ἕτερος πρόσωπον ὑποπέμπω καί χρῆμα ἱκανός δίδωμι ἐπαγγέλλω , ὁ οὗτος ἁπλότης πειράζω βούλομαι , ὡς λοιπός πρόφασις κατά αὐτός ἔχω ἐντυγχάνω ὁ βασιλεύς ὡς χαρίζομαι αὐτός ὁ ὁ βασιλεύς κτῆμα , καί οὕτως ὡς ἐπίβουλος ἀναιρέω . πάντοτε οὖν πολυμήχανος ζητέω κατά αὐτός αἴτιος · καί μή εὑρίσκω ὕστερος συμβουλεύω λέγω · οὐ εὑρίσκω κατά Δανιήλ πρόφασις εἰμί μή ἐν νόμιμος θεός αὐτός . τότε μέν εἷς γνώμη ποιέω προσέρχομαι ὁ βασιλεύς καί εἶπον · Δαρεῖος βασιλεύς , εἰς ὁ αἰών ζάω · συμβουλεύω ὁ ἐπί ὁ βασίλεια σύ στρατηγός καί σατράπης , ὕπατος καί τοπάρχης , ὁ ἵστημι στάσις βασιλικός καί ἐνισχύω ὁρισμός , ὅπως ὅς εἄν αἰτέω αἴτημα παρά πᾶς θεός καί ἄνθρωπος ἠώς ἡμέρα τριάκοντα , ἀλλά ἢ παρά σύ , βασιλεύς , ἐμβάλλω εἰς ὁ λάκκος ὁ λέων . νῦν οὖν , βασιλεύς , ἵστημι ὁ ὁρισμός καί ἐκτίθημι γραφεύς , ὅπως μή ἀλλοιόω ὁ δόγμα Πέρσης καί Μῆδος . τότε Δαρεῖος , ἀγνοέω ὁ οὗτος κακομήχανος ὅς βουλεύω γνώμη , κελεύω γράφω ὁ δόγμα καί δημόσιος οὗτος προτίθημι . — καί γάρ ὕστερος ἀμάν , βούλομαι ἀποκτείνω ὁ Μαρδοχαῖος καί ὁ οὗτος γένος , προσέρχομαι ὁ βασιλεύς Ἀρταξέρξης ὁ ὅμοιος συμβουλεύω , ὅπως ἐκ βασιλικός δόγμα ὁ τεσσαρεσκαιδέκατος ὁ δωδέκατος μείς εἷς ἡμέρα ὁ πᾶς Ἰουδαῖος ἀποκτείνω .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 3.21
Ὁ μὲν οὖν Δανιήλ ἡνίκα ἔγνω τὸ γεγραμμένον , νοήσας τὴν εἰς αὐτὸν γεγενημένην ἐπιβουλὴν οὐκ ἐφοβήθη οὐδὲ ἐδειλίασεν , ἑτοίμως ἔχων βρῶμα τοῖς θηρίοις παραδοθῆναι ἢ ὑποταγῆναι τῷ προστάγματι τοῦ βασιλέως · καί τι ἔχων προκέντημα τὸ ἐπὶ τῶν τριῶν παίδων γεγενημένον , ὡς μὴ βουληθέντες τῇ εἰκόνι τοῦ βασιλέως προσκυνῆσαι ἐκ καμίνου πυρὸς διεσώθησαν . καὶ δὴ εἰσελθὼν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ ἤνοιξεν τὰς θυρίδας ἐν τοῖς ὑπερῴοις κατέναντι Ἱερουσαλὴμ καὶ καιροὺς τρεῖς τῆς ἡμέρας ἦν κάμπτων ἐπὶ τὰ γόνατα αὐτοῦ καὶ προσευχόμενος καὶ ἐξομολογούμενος ἐναντίον τοῦ θεοῦ αὐτοῦ , καθὼς ἦν ποιῶν ἔμπροσθεν .
Lemmas: ὁ μέν οὖν Δανιήλ ἡνίκα γιγνώσκω ὁ γράφω , νοέω ὁ εἰς αὐτός γίγνομαι ἐπιβουλή οὐ φοβέω οὐδέ δειλιάω , ἑτοίμως ἔχω βρῶμα ὁ θηρίον παραδίδωμι ἢ ὑποτάσσω ὁ πρόσταγμα ὁ βασιλεύς · καί τίς ἔχω προκέντημα ὁ ἐπί ὁ τρεῖς παῖς γίγνομαι , ὡς μή βούλομαι ὁ εἰκών ὁ βασιλεύς προσκυνέω ἐκ κάμινος πυρός διασῴζω . καί δή εἰσέρχομαι εἰς ὁ οἶκος αὐτός ἀνοίγνυμι ὁ θυρίς ἐν ὁ ὑπερῷος κατεναντίον Ἱεροσόλυμα καί καιρός τρεῖς ὁ ἡμέρα εἰμί κάμπτω ἐπί ὁ γόνυ αὐτός καί προσεύχομαι καί ἐξομολογέομαι ἐναντίος ὁ θεός αὐτός , καθώς εἰμί ποιέω ἔμπροσθεν .