hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 3.2
Τὰ μὲν οὖν συμβάντα τότε ἐπὶ τῶν τριῶν παίδων θαυμάσια ἰδὼν Ναβουχοδονόσορ καὶ καταπλαγείς , πᾶσιν τοῖς ὑπ’ αὐτὸν οὖσιν λαοῖς , φυλαῖς , γλώσσαις προθεὶς διὰ δόγματος δημοσίως ἀνήγγειλεν , ὅπως καὶ αὐτοὶ ἀκούσαντες τὰ γενόμενα τὸν θεὸν φοβηθέντες δοξάσωσιν , καθὼς καὶ αὐτὸς αἰνῶν ἔλεγεν ἡ βασιλεία αὐτοῦ βασιλεία αἰώνιος καὶ ἡ ἐξουσία αὐτοῦ εἰς γενεὰν καὶ γενεάν . ἔπειτα τὸ συμβὰν ἐπὶ τῷ δευτέρῳ αὐτοῦ ὁράματι διηγήσατο , ὡς οὐδεὶς τῶν μάγων , γαζαρηνῶν , Χαλδαίων ἠδυνήθη τὸ ῥῆμα ἀπαγγεῖλαι τῷ βασιλεῖ , ἕως ἐκλήθη Δανιήλ ὁ καὶ τὸ πρῶτον αὐτῷ ὅραμα διηγησάμενος , ἵνα ἐν πᾶσιν ὁ θεὸς τοὺς ἰδίους αὐτοῦ δούλους τοὺς προφήτας δοξάσῃ παρὰ τὰ λοιπὰ βάρβαρα καὶ ἀλλόφυλα ἔθνη , ἃ ἐδόκουν ἐν τῇ ἑαυτῶν τῇ ἀνθρωπίνῃ σοφίᾳ ἐπαίρεσθαι ἐπίγειον μάθησιν ἠσκημένα . ἡ μὲν γὰρ παρὰ θεοῦ χάρις καὶ δωρεὰ ἄνωθέν ἐστιν ἀπ’ οὐρανοῦ ἦν παρέχουσα τὸν ἑαυτῆς πλοῦτον τοῖς ἀξίοις , ἧς μετεῖχον οἱ μακάριοι προφῆται ὑπὸ τοῦ ἁγίου πνεύματος ἀεὶ συνετιζόμενοι . καθὰ καὶ ὁ ἀπόστολος πρὸς Κορινθίους γράφων φησίν · κἀγὼ ἦλθον πρὸς ὑμᾶς οὐκ ἐν διδακτοῖς ἀνθρωπίνης σοφίας λόγοις , καταγγέλλων ὑμῖν τὸ μυστήριον τοῦ Χριστοῦ , ἀλλ’ ἐν διδακτοῖς πνεύματος , πνευματικοῖς πνευματικὰ συγκρίνοντες . οὕτως οὖν καὶ ἐν Βαβυλῶνι τῶν μὲν σοφῶν πάντων ἡ ἐπίγειος σοφία ἐμωράνθη , μὴ δυνηθέντων τὸ ἐνύπνιον τοῦ βασιλέως συγκρῖναι , ἕως οὗ ἦλθεν Δανιήλ , ὃς πνεῦμα θεοῦ ἅγιον εἶχεν ἐν αὑτῷ , καθ’ ὃ καὶ αὐτὸς ὁ βασιλεὺς ἐν πολλοῖς τοῦτον δοκιμάσας ἐμαρτύρησεν , καὶ τοῦτο γραπτῶς δημοσίᾳ προέθηκεν , ἵνα μὴ μόνον ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ βασιλέως ἔντιμος ὢν φανῇ , ἀλλὰ καὶ ὑπὸ πάντων τῶν ὑποτεταγμένων τῷ βασιλεῖ ὡς θεοῦ ἄνθρωπος καὶ μέγας προφήτης ὀνομασθῇ . ὥσπερ καὶ οἱ Αἰγύπτιοι πάλαι ἰδόντες τὰ διὰ Μωϋσέως θαυμάσια ἔργα ἐπὶ τῇ δεκαπλήγῳ γεγενημένα φοβηθέντες Μεννουθὶμ τοῦτον ὠνόμασαν , ὅ ἐστιν αἰγυπτιστὶ ἄνθρωπος τοῦ θεοῦ · τὸ γὰρ μεννοῦ καλεῖται ἄνθρωπος , θὶμ δὲ θεός · οὕτως καὶ Ναβουχοδονόσορ περὶ τοῦ Δανιήλ ἐμαρτύρησεν , ὅτι πνεῦμα θεοῦ ἅγιον ἐν αὑτῷ ἔχει .
Lemmas: ὁ μέν οὖν συμβαίνω τότε ἐπί ὁ τρεῖς παῖς θαυμάσιος εἶδον Ναβουχοδονόσορ καί καταπλήσσω , πᾶς ὁ ὑπό αὐτός εἰμί λαός , Φυλή , γλῶσσα προτίθημι διά δόγμα δημόσιος ἀναγγέλλω , ὅπως καί αὐτός ἀκούω ὁ γίγνομαι ὁ θεός φοβέω δοξάζω , καθώς καί αὐτός αἰνέω λέγω ὁ βασίλειος αὐτός βασίλειος αἰώνιος καί ὁ ἐξουσία αὐτός εἰς γενεά καί γενεά . ἔπειτα ὁ συμβαίνω ἐπί ὁ δύο αὐτός ὅραμα διηγέομαι , ὡς οὐδείς ὁ μάγος , γαζαρηνός , Χαλδαῖος δύναμαι ὁ ῥῆμα ἀπαγγέλλω ὁ βασιλεύς , ἠώς καλέω Δανιήλ ὁ καί ὁ πρῶτος αὐτός ὅραμα διηγέομαι , ἵνα ἐν πᾶς ὁ θεός ὁ ἴδιος αὐτός δοῦλος ὁ προφήτης δοξάζω παρά ὁ λοιπάς βάρβαρος καί ἀλλόφυλος ἔθνος , ὁ δοκέω ἐν ὁ ἑαυτοῦ ὁ ἀνθρώπινος σοφία ἐπαίρω ἐπίγειος μάθησις ἀσκέω . ὁ μέν γάρ παρά θεός χάρις καί δωρεά ἄνωθεν εἰμί ἀπό οὐρανός εἰμί παρέχω ὁ ἑαυτοῦ πλοῦτος ὁ ἄξιος , ὅς μετέχω ὁ μακάριος προφήτης ὑπό ὁ ἅγιος πνεῦμα ἀεί συνετίζω . καθά καί ὁ ἀπόστολος πρός Κορίνθιος γράφω φημί · ἐγώ ἔρχομαι πρός σύ οὐ ἐν διδακτός ἀνθρώπινος σοφία λόγος , καταγγέλλω σύ ὁ μυστήριον ὁ Χριστός , ἀλλά ἐν διδακτός πνεῦμα , πνευματικός πνευματικός συγκρίνω . οὕτως οὖν καί ἐν Βαβυλών ὁ μέν σοφός πᾶς ὁ ἐπίγειος σοφία μωραίνω , μή δύναμαι ὁ ἐνύπνιον ὁ βασιλεύς συγκρίνω , ἠώς ὅς ἔρχομαι Δανιήλ , ὅς πνεῦμα θεός ἅγιος ἔχω ἐν ἑαυτοῦ , κατά ὅς καί αὐτός ὁ βασιλεύς ἐν πολύς οὗτος δοκιμάζω μαρτυρέω , καί οὗτος γραπτός δημόσιος προτίθημι , ἵνα μή μόνος ὑπό αὐτός ὁ βασιλεύς ἔντιμος εἰμί φαίνω , ἀλλά καί ὑπό πᾶς ὁ ὑποτάσσω ὁ βασιλεύς ὡς θεός ἄνθρωπος καί μέγας προφήτης ὀνομάζω . ὥσπερ καί ὁ Αἰγύπτιος πάλαι ὁράω ὁ διά Μωϋσῆς θαυμάσιος ἔργον ἐπί ὁ δεκάπληγος γίγνομαι φοβέω Μεννουθὶμ οὗτος ὀνομάζω , ὅς εἰμί Αἰγυπτιστί ἄνθρωπος ὁ θεός · ὁ γάρ μένω καλέω ἄνθρωπος , θὶμ δέ θεός · οὕτως καί Ναβουχοδονόσορ περί ὁ Δανιήλ μαρτυρέω , ὅτι πνεῦμα θεός ἅγιος ἐν ἑαυτοῦ ἔχω .