hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 3.5
Ὁμοίως οὖν καὶ τῷ Ναβουχοδονόσορ συνέβη · ὀκτωκαιδεκάτου μέντοι γὰρ ἔτους ἀρχομένου ἔστησεν τὴν εἰκόνα , καθὼς ἐν τῇ πρὸ ταύτης βίβλῳ εἴρηται καὶ τὰ μέτρα ταύτης ἀποδέδεικται · πληρωθέντος δὲ τοῦ ἐνιαυτοῦ μετὰ δωδεκάμηνον ἀφῃρέθη ἀπ’ αὐτοῦ ἡ βασιλεία , ἵνα τὸ ἐνύπνιον τὸ ὑπ’ αὐτοῦ ἑωραμένον πληρωθῇ καὶ ὁ ἑτέρους αἰχμαλωτεύσας αὐτὸς ἐν τοῖς ὄρεσιν φυγὰς γένηται καὶ ὁ ἐν γῇ ἀλλοτρίᾳ τοὺς Ἑβραίους κολάσας καὶ αὐτὸς ἐν γῇ ἐρήμῳ ἀξίως κολασθήσεται · καθὰ ἡ γραφὴ ὑφηγεῖται λέγουσα · τότε Δανιήλ , οὗ τὸ ὄνομα Βαλτάσαρ , ἀπηνεώθη ὡσεὶ ὥραν μίαν , καὶ οἱ διαλογισμοὶ αὐτοῦ συνετάρασσον αὐτόν . καὶ ἀπεκρίθη Βαλτάσαρ καὶ εἶπεν · κύριε , ἔστω τὸ ἐνύπνιον τοῖς μισοῦσίν σε καὶ ἡ σύγκρισις αὐτοῦ τοῖς ἐχθροῖς σου . τὸ δένδρον ὃ εἶδες τὸ μεγαλυνθὲν καὶ ἰσχυκός , οὗ τὸ ὕψος ἔφθασεν εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ τὸ κύτος αὐτοῦ εἰς πᾶσαν τὴν γῆν καὶ τὰ φύλλα αὐτοῦ εὐθαλῆ καὶ ὁ καρπὸς αὐτοῦ πολὺς καὶ τροφὴ πᾶσιν ἦν ἐν αὐτῷ , ὑποκάτω αὐτοῦ κατῴκουν τὰ θηρία τὰ ἄγρια καὶ ἐν τοῖς κλάδοις αὐτοῦ κατεσκήνουν τὰ ὄρνεα τοῦ οὐρανοῦ — σὺ εἶ , βασιλεῦ , ὅτι ἐμεγαλύνθης καὶ ἴσχυσας , καὶ ἡ μεγαλωσύνη σου ἐμεγαλύνθη καὶ ἔφθασεν εἰς τὸν οὐρανόν , καὶ ἡ κυρεία σου εἰς τὰ πέρατα τῆς γῆς . καὶ ὅτι εἶδεν ὁ βασιλεὺς εἲρ καὶ ἅγιον καταβαίνοντα ἀπ’ οὐρανοῦ καὶ εἶπεν · ἐκτίλατε τὸ δένδρον καὶ διαφθείρατε αὐτό , πλὴν τὴν φυὴν τῶν ῥιζῶν αὐτοῦ ἐν τῇ γῇ ἐάσατε , καὶ ἐν δεσμῷ χαλκῷ καὶ σιδηρῷ καὶ ἐν τῇ χλόῃ τῇ ἔξω καὶ τῇ δρόσῳ τοῦ οὐρανοῦ αὐλισθήσεται καὶ μετὰ θηρίων ἀγρίων ἡ μερὶς αὐτοῦ , ἕως οὗ ἑπτὰ καιροὶ ἀλλαγήσονται ἐπ’ αὐτῷ . τοῦτο ἡ σύγκρισις αὐτοῦ , βασιλεῦ , καὶ σύγκριμα ὑψίστου ἐστίν , ὃ ἔφθασεν ἐπὶ τὸν κύριόν μου τὸν βασιλέα · καὶ σὲ ἐκδιώξουσιν ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων καὶ μετὰ θηρίων ἀγρίων ἡ κατοικία σου , καὶ χόρτον ὡς βοῦν ψωμιοῦσίν σε , καὶ ἀπὸ τῆς δρόσου τοῦ οὐρανοῦ αὐλισθήσῃ , καὶ ἑπτὰ καιροὶ ἀλλαγήσονται ἐπί σε , ἕως οὗ γνῷς , ὅτι κυριεύει ὁ ὕψιστος τῆς βασιλείας τῶν ἀνθρώπων , καὶ ᾧ ἂν δόξῃ δώσει αὐτήν . καὶ ὅτι εἶπεν · ἐάσατε τὴν φυὴν τῶν ῥιζῶν τοῦ δένδρου , ἡ βασιλεία σού σοι μενεῖ , ἀφ’ ἧς ἂν γνῴς τὴν ἐξουσίαν τὴν οὐράνιον . διὰ τοῦτο , βασιλεῦ , ἡ βουλή μου ἀρεσάτω σοι καὶ τὰς ἁμαρτίας σου ἐν ἐλεημοσύναις λύτρωσαι καὶ τὰς ἀδικίας σου ἐν οἰκτιρμοῖς πενήτων · ἴσως ἔσται μακροθυμία τοῖς παραπτώμασίν σου . — ταῦτα πάντα ἔφθασεν ἐπὶ Ναβουχοδονόσορ τὸν βασιλέα . μετὰ δωδεκάμηνον ἐν τῷ ναῷ τῆς βασιλείας αὐτοῦ ἐν Βαβυλῶνι περιπατῶν ἀπεκρίθη ὁ βασιλεὺς καὶ εἶπεν · οὐχ αὕτη ἐστὶν Βαβυλὼν ἡ μεγάλη , ἣν ἐγὼ ᾠκοδόμησα εἰς οἶκον βασιλείας ἐν τῷ κράτει τῆς ἰσχύος μου εἰς τιμὴν τῆς δόξης μου ; ἔτι τοῦ λόγου ἐν τῷ στόματι τοῦ βασιλέως ὄντος φωνὴ ἀπ’ οὐρανοῦ ἐγένετο · σοὶ λέγουσιν , Ναβουχοδονόσορ βασιλεῦ , ἡ βασιλεία σου παρῆλθεν ἀπὸ σοῦ καὶ ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων σε ἐκδιώξουσιν , καὶ μετὰ θηρίων ἀγρίων ἡ κατοικία σου , καὶ χόρτον ὡς βοῦν ψωμιοῦσίν σε , καὶ ἑπτὰ καιροὶ ἀλλαγήσονται ἐπὶ σοί , ἕως οὗ γνῷς ὅτι κυριεύει ὁ ὕψιστος τῆς βασιλείας τῶν ἀνθρώπων καὶ ᾧ ἂν δόξῃ δώσει αὐτήν . αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ὁ λόγος συνετελέσθη ἐπὶ Ναβουχοδονόσορ , καὶ ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων ἐξ εδιώχθη καὶ χόρτον ὡς βοῦς ἤσθιεν καὶ ὑπὸ τῆς δρόσου τοῦ οὐρανοῦ τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐβάφη , ἕως αἱ τρίχες αὐτοῦ ὡς λεόντων ἐμεγαλύνθησαν καὶ οἱ ὄνυχες αὐτοῦ ἐγένοντο ὡς ὀρνέων . καὶ μετὰ τὸ τέλος τῶν ἡμερῶν ἐγὼ Ναβουχοδονόσορ τοὺς ὀφθαλμούς μου εἰς τὸν οὐρανὸν ἀνέλαβον καὶ αἱ φρένες μου ἐπ’ ἐμὲ ἐπεστράφησαν , καὶ τὸν ὕψιστον ηὐλόγησα καὶ τῷ ζῶντι εἰς τὸν αἰῶνα ᾔνεσα καὶ ἐδόξασα , ὅτι ἡ ἐξουσία αὐτοῦ ἐξουσία αἰώνιος καὶ ἡ βασιλεία αὐτοῦ εἰς γενεὰν καὶ γενεάν , καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες τὴν γῆν εἰς οὐδὲν ἐλογίσθησαν , καὶ κατὰ τὸ θέλημα αὐτοῦ ποιεῖ ἐν τῇ δυνάμει τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἐν τῇ κατοικίᾳ τῆς γῆς , καὶ οὐκ ἔστιν ὃς ἀντιστήσεται τῇ χειρὶ αὐτοῦ καὶ ἐρεῖ αὐτῷ · τί ἐποίησας ;
Lemmas: ὅμοιος οὖν καί ὁ Ναβουχοδονόσορ συμβαίνω · ὀκτωκαιδέκατος μέντοι γάρ ἔτος ἄρχω ἵστημι ὁ εἰκών , καθώς ἐν ὁ πρό οὗτος Βίβλος εἴρω καί ὁ μέτρον οὗτος ἀποδείκνυμι · πληρόω δέ ὁ ἐνιαυτός μετά δωδεκάμηνος ἀφαιρέω ἀπό αὐτός ὁ βασίλειος , ἵνα ὁ ἐνύπνιον ὁ ὑπό αὐτός ὁράω πληρόω καί ὁ ἕτερος αἰχμαλωτεύω αὐτός ἐν ὁ ὄρος φυγάς γίγνομαι καί ὁ ἐν γῆ ἀλλότριος ὁ Ἑβραῖος κολάζω καί αὐτός ἐν γῆ ἐρῆμος ἀξίως κολάζω · καθά ὁ γραφή ὑφηγέομαι λέγω · τότε Δανιήλ , ὅς ὁ ὄνομα Βαλτάσαρ , ἀπανωθέω ὡσεί ὥρα εἷς , καί ὁ διαλογισμός αὐτός συνταράσσω αὐτός . καί ἀποκρίνω Βαλτάσαρ καί εἶπον · κύριος , ἵστημι ὁ ἐνύπνιον ὁ μισέω σύ καί ὁ σύγκρισις αὐτός ὁ ἐχθρός σύ . ὁ δένδρον ὅς ὁράω ὁ μεγαλύνω καί ἰσχύω , ὅς ὁ ὕψος φθάνω εἰς ὁ οὐρανός καί ὁ κύτος αὐτός εἰς πᾶς ὁ γῆ καί ὁ φύλλον αὐτός εὐθαλής καί ὁ καρπός1 αὐτός πολύς καί τροφή πᾶς εἰμί ἐν αὐτός , ὑποκάτω αὐτός κατοικέω ὁ θηρίον ὁ ἄγριος καί ἐν ὁ κλάδος αὐτός κατασκηνόω ὁ ὄρνεον ὁ οὐρανός — σύ εἰμί , βασιλεύς , ὅτι μεγαλύνω καί ἰσχύω , καί ὁ μεγαλωσύνη σύ μεγαλύνω καί φθάνω εἰς ὁ οὐρανός , καί ὁ κυρεία σύ εἰς ὁ πέρας ὁ γῆ . καί ὅτι ὁράω ὁ βασιλεύς ἔρις καί ἅγιος καταβαίνω ἀπό οὐρανός καί εἶπον · ἐκτίλλω ὁ δένδρον καί διαφθείρω αὐτός , πλήν ὁ φυή ὁ ῥίζα αὐτός ἐν ὁ γῆ ἐάω , καί ἐν δεσμός χαλκός καί σιδήρεος καί ἐν ὁ χλόη ὁ ἔξω καί ὁ δρόσος ὁ οὐρανός αὐλίζομαι καί μετά θηρίον ἄγριος ὁ μερίς αὐτός , ἠώς ὅς ἑπτά καιρός ἀλλάσσω ἐπί αὐτός . οὗτος ὁ σύγκρισις αὐτός , βασιλεύς , καί σύγκριμα ὕψιστος εἰμί , ὅς φθάνω ἐπί ὁ κύριος ἐγώ ὁ βασιλεύς · καί σύ ἐκδιώκω ἀπό ὁ ἄνθρωπος καί μετά θηρίον ἄγριος ὁ κατοίκιος σύ , καί χόρτος ὡς βοῦς ψωμίζω σύ , καί ἀπό ὁ δρόσος ὁ οὐρανός αὐλίζομαι , καί ἑπτά καιρός ἀλλάσσω ἐπί σύ , ἠώς ὅς γιγνώσκω , ὅτι κυριεύω ὁ ὕψιστος ὁ βασίλεια ὁ ἄνθρωπος , καί ὅς εἄν δόξα δίδωμι αὐτός . καί ὅτι εἶπον · ἐάω ὁ φυή ὁ ῥίζα ὁ δένδρον , ὁ βασίλειος σῦς σύ μένω , ἀπό ὅς εἄν γιγνώσκω ὁ ἐξουσία ὁ οὐράνιος . διά οὗτος , βασιλεύς , ὁ βουλή ἐγώ ἀρέσκω σύ καί ὁ ἁμαρτία σύ ἐν ἐλεημοσύνη λυτρόω καί ὁ ἀδικία σύ ἐν οἰκτιρμός πένης · ἴσως εἰμί μακροθυμία ὁ παράπτωμα σύ . — οὗτος πᾶς φθάνω ἐπί Ναβουχοδονόσορ ὁ βασιλεύς . μετά δωδεκάμηνος ἐν ὁ ναός ὁ βασίλεια αὐτός ἐν Βαβυλών περιπατέω ἀποκρίνω ὁ βασιλεύς καί εἶπον · οὐ οὗτος εἰμί Βαβυλών ὁ μέγας , ὅς ἐγώ οἰκοδομέω εἰς οἶκος βασίλεια ἐν ὁ κράτος ὁ ἰσχύς ἐγώ εἰς τιμή ὁ δόξα ἐγώ ; ἔτι ὁ λόγος ἐν ὁ στόμα ὁ βασιλεύς εἰμί φωνή ἀπό οὐρανός γίγνομαι · σύ λέγω , Ναβουχοδονόσορ βασιλεύς , ὁ βασίλειος σύ παρέρχομαι ἀπό σύ καί ἀπό ὁ ἄνθρωπος σύ ἐκδιώκω , καί μετά θηρίον ἄγριος ὁ κατοίκιος σύ , καί χόρτος ὡς βοῦς ψωμίζω σύ , καί ἑπτά καιρός ἀλλάσσω ἐπί σύ , ἠώς ὅς γιγνώσκω ὅτι κυριεύω ὁ ὕψιστος ὁ βασίλεια ὁ ἄνθρωπος καί ὅς εἄν δόξα δίδωμι αὐτός . αὐτός ὁ ὥρα ὁ λόγος συντελέω ἐπί Ναβουχοδονόσορ , καί ἀπό ὁ ἄνθρωπος ἐκ διώκω καί χόρτος ὡς βοῦς ἐσθίω καί ὑπό ὁ δρόσος ὁ οὐρανός ὁ σῶμα αὐτός βάπτω , ἠώς ὁ θρίξ αὐτός ὡς λέων μεγαλύνω καί ὁ ὄνυξ αὐτός γίγνομαι ὡς ὄρνις . καί μετά ὁ τέλος ὁ ἡμέρα ἐγώ Ναβουχοδονόσορ ὁ ὀφθαλμός ἐγώ εἰς ὁ οὐρανός ἀναλαμβάνω καί ὁ φρήν ἐγώ ἐπί ἐγώ ἐπιστρέφω , καί ὁ ὕψιστος εὐλογέω καί ὁ ζῶ εἰς ὁ αἰών αἰνέω καί δοξάζω , ὅτι ὁ ἐξουσία αὐτός ἐξουσία αἰώνιος καί ὁ βασίλειος αὐτός εἰς γενεά καί γενεά , καί πᾶς ὁ κατοικέω ὁ γῆ εἰς οὐδείς λογίζομαι , καί κατά ὁ θέλημα αὐτός ποιέω ἐν ὁ δύναμις ὁ οὐρανός καί ἐν ὁ κατοίκιος ὁ γῆ , καί οὐ εἰμί ὅς ἀνθίστημι ὁ χείρ αὐτός καί εἴρω αὐτός · τίς ποιέω ;