ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 1.28
Καὶ ἀπαγομένης , φησίν , ἀποθανεῖν , ἐξήγειρεν ὁ θεὸς τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον παιδαρίῳ νεωτέρῳ , ᾧ ὄνομα Δανιήλ , καὶ ἐβόησεν φωνῇ μεγάλῃ · καθαρὸς ἐγὼ ἀπὸ τοῦ αἵματος ταύτης . τί οὖν ἐστιν τὸ γεγενημένον , ἀγαπητοί ; πρόσχωμεν γάρ · διὰ ποίαν αἰτίαν πρὸ τοῦ κατακριθῆναι αὐτὴν οὐ γεγένηται ἡ ἐπισκοπὴ αὕτη παρὰ κυρίου , ἀλλ’ ἐν τῷ ἐπάγεσθαι αὐτὴν ἀπολέσθαι ; ἵνα ἡ μεγαλειότης καὶ ἡ δύναμις θεοῦ ἐπιδειχθῇ . πῶς οὖν ; ὅτε θέλει τινὰ τῶν δούλων αὐτοῦ ῥύσασθαι , δύναται ῥύσασθαι αὐτὸν καὶ σῶσαι , ἡνίκα ἂν θέλῃ καὶ ὡς ἂν θέλῃ . ὅτε δὲ θέλει παραλαβεῖν αὐτόν , ἀπόλλυσθαι ἐᾷ , ἵνα τὰς κολάσεις ὑπομείναντα ὡς γενναῖον ἀθλητὴν στεφανώσας δοξάσῃ . τῆς γὰρ Σουσάννης προσευξαμένης καὶ εἰσακουσθείσης , ἐξαπεστάλη ἄγγελος κυρίου ἔκδικος αὐτῆς καὶ βοηθὸς γενάμενος , ἵνα τοὺς κατ’ αὐτῆς ἐπιβούλους διολέσῃ . οὗ τὴν ὁρμὴν θεασάμενος ὁ μακάριος Δανιήλ , ἅτε προφήτης ὑπάρχων καὶ πνεῦμα θεοῦ κεκτημένος , ἐβόησεν λέγων καθαρὸς ἐγὼ ἀπὸ τοῦ αἵματος ταύτης , ἵνα μὴ καὶ αὐτὸς αἴτιος φόνου γενηθῇ , ὃν τρόπον καὶ ὁ Πιλάτος ἐπὶ τοῦ Χριστοῦ ἐποίησεν , ὃς ἀπενίψατο τὰς χεῖρας ὕδατι λέγων · καθαρὸς ἐγὼ ἀπὸ τοῦ αἵματος τούτου .
Lemmas: καί ἀπάγω , φημί , ἀποθνῄσκω , ἐξεγείρω ὁ θεός ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος παιδάριον νέος , ὅς ὄνομα Δανιήλ , καί βοάω φωνή μέγας · καθαρός ἐγώ ἀπό ὁ αἷμα οὗτος . τίς οὖν εἰμί ὁ γίγνομαι , ἀγαπητός ; προέχω γάρ · διά ποῖος αἴτιος πρό ὁ κατακρίνω αὐτός οὖον γίγνομαι ὁ ἐπισκοπή οὗτος παρά κύριος , ἀλλά ἐν ὁ ἐπάγω αὐτός ἀπόλλυμι ; ἵνα ὁ μεγαλειότης καί ὁ δύναμις θεός ἐπιδείκνυμι . πῶς οὖν ; ὅτε ἐθέλω τις ὁ δοῦλος αὐτός ῥύομαι , δύναμαι ῥύομαι αὐτός καί σῴζω , ἡνίκα εἄν ἐθέλω καί ὡς εἄν ἐθέλω . ὅτε δέ ἐθέλω παραλαμβάνω αὐτός , ἀπόλλυμι ἐάω , ἵνα ὁ κολάζω ὑπομένω ὡς γενναῖος ἀθλητής στεφανόω δοξάζω . ὁ γάρ Σουσάννα προσεύχομαι καί εἰσακούω , ἐξαποστέλλω ἄγγελος κύριος ἔκδικος αὐτός καί βοηθός γίγνομαι , ἵνα ὁ κατά αὐτός ἐπίβουλος διόλλυμι . ὅς ὁ ὁρμή θεάομαι ὁ μακάριος Δανιήλ , ἅτε προφήτης ὑπάρχω καί πνεῦμα θεός κτάομαι , βοάω λέγω καθαρός ἐγώ ἀπό ὁ αἷμα οὗτος , ἵνα μή καί αὐτός αἴτιος φόνος γίγνομαι , ὅς τρόπος καί ὁ Πιλάτος ἐπί ὁ Χριστός ποιέω , ὅς ἀπονίζω ὁ χείρ ὕδωρ λέγω · καθαρός ἐγώ ἀπό ὁ αἷμα οὗτος .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 1.30
Ἀλλ’ ἐπειδὴ φθάσαντες ἐν τῷ προοιμίῳ διηγησάμεθα ὅτι οἱ δύο πρεσβύτεροι εἰς τύπον ἀναφέρονται τῶν δύο λαῶν , τοῦ τε ἐκ περιτομῆς καὶ τοῦ ἐξ ἐθνῶν , οἳ καὶ ἀεὶ ἐπίβουλοι γίνονται τῆς ἐκκλησίας , ἴδωμεν τὰ ῥήματα αὐτοῦ τοῦ Δανιήλ καὶ μάθωμεν ὅτι ἐν μηδενὶ ἡμᾶς διαψεύδεται ἡ γραφή . ἐν γὰρ τῷ εἰπεῖν τῷ πρώτῳ πεπαλαιωμένε ἡμερῶν κακῶν , νῦν ἥκασιν αἱ ἁμαρτίαι σου ἃς ἐποίεις τὸ πρότερον κρίνων κρίσεις ἀδίκους καὶ τοὺς μὲν ἀθῴ ους κατακρίνων , ἀπολύων δὲ τοὺς αἰτίους , λέγοντος τοῦ κυρίου ἀθῷον καὶ δίκαιον οὐκ ἀποκτενεῖς , ὡς νομομαθεῖ ἐλάλει καὶ ὡς ἀγαπῶντι τὸν νόμον . τῷ δὲ ἑτέρῳ οὐχ οὕτως ἐλάλησεν , ἀλλ’ εἶπεν αὐτῷ σπέρμα Χαναὰν καὶ οὐκ Ἰούδα . Χαναναῖον αὐτὸν ἀποκαλῶν οἷον ἐθνικὸν ὄντα ἐπέδειξεν , ὡς ἀπεριτμήτῳ λαλήσας αὐτῷ · οὕτως ἐπιθυμία ἐξηπάτησέ σε καὶ τὸ κάλλος διέστρεψε τὴν καρδίαν σου ; οὕτως ἐποιεῖτε θυγατράσιν Ἰσραήλ , κἀκεῖναι φοβούμεναι ὡμίλουν ὑμῖν , ἀλλ’ οὐ θυγάτηρ Ἰούδα ὑπέμεινεν τὴν ἀσχημοσύνην ὑμῶν . νῦν οὖν ταύτην εἴπερ εἶδες , εἶπον · ὑπὸ τί δένδρον εἶδες αὐτοὺς ὁμιλοῦντας ἀλλήλοις ; ὁ δὲ εἶπεν · ὑπὸ πρῖνον . εἶπεν δὲ Δανιήλ · ὀρθῶς ἐψεύσω καὶ σὺ εἰς τὴν σεαυτοῦ κεφαλήν · μέλλει γὰρ ὁ ἄγγελος τοῦ θεοῦ πρίσαι σε μέσον , ὅπως ἐξολοθρεύσῃ ὑμᾶς .
Lemmas: ἀλλά ἐπεί φθάνω ἐν ὁ προοίμιον διηγέομαι ὅτι ὁ δύο πρέσβυς εἰς τύπος ἀναφέρω ὁ δύο λαός , ὁ τε ἐκ περιτομή καί ὁ ἐκ ἔθνος , ἕ καί ἀεί ἐπίβουλος γίγνομαι ὁ ἐκκλησία , ὁράω ὁ ῥῆμα αὐτός ὁ Δανιήλ καί μανθάνω ὅτι ἐν μηδείς ἐγώ διαψεύδω ὁ γραφεύς . ἐν γάρ ὁ εἶπον ὁ πρῶτος παλαιόω ἡμέρα κακός , νῦν ἥκω ὁ ἁμαρτία σύ ὅς ποιέω ὁ πρότερος κρίνω κρίσις ἄδικος καί ὁ μέν Ἄθως ους κατακρίνω , ἀπολύω δέ ὁ αἴτιος , λέγω ὁ κύριος ἀθῷος καί Δίκαιος οὐ ἀποκτείνω , ὡς νομομαθέω λαλέω καί ὡς ἀγάπη ὁ νόμος . ὁ δέ ἕτερος οὐ οὕτως λαλέω , ἀλλά εἶπον αὐτός σπέρμα Χαναάν καί οὐ Ἰούδας . Χαναναῖος αὐτός ἀποκαλέω οἷος ἐθνικός εἰμί ἐπιδείκνυμι , ὡς ἀπερίτμητος λαλέω αὐτός · οὕτως ἐπιθυμία ἐξαπατάω σύ καί ὁ κάλλος διαστρέφω ὁ Καρδία σύ ; οὕτως ποιέω θυγάτηρ Ἰσραήλ , κἀκείνης φοβέω ὁμιλέω σύ , ἀλλά οὖον θυγάτηρ Ἰούδας ὑπομένω ὁ ἀσχημοσύνη σύ . νῦν οὖν οὗτος εἴπερ ὁράω , εἶπον · ὑπό τίς δένδρον ὁράω αὐτός ὁμιλέω ἀλλήλων ; ὁ δέ εἶπον · ὑπό πρῖνος . εἶπον δέ Δανιήλ · ὀρθῶς ψεύδω καί σύ εἰς ὁ σεαυτοῦ κεφαλή · μέλλω γάρ ὁ ἄγγελος ὁ θεός ὠνέομαι σύ μέσος , ὅπως ἐξολοθρεύω σύ .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 1.31
Ἵνα οὖν ἐν πᾶσιν τὸ σεμνὸν τῶν ἁγίων γραφῶν φυλαχθῇ καὶ τὸ καθαρὸν στόμα τῶν μακαρίων προφητῶν καθαρὸν ἀποδειχθῇ , ῥήματι ῥῆμα συγκρίνωμεν καὶ φράσει φράσεις συμβάλλομεν . τῶν μὲν γὰρ πρεσβυτέρων τότε βουλομένων διὰ κακῶν ῥημάτων ἐξαπατῆσαι τὴν ἑαυτῶν ὄρεξιν καὶ ἀναιδῶς εἰπόντῶν · εἴδομεν συγγινομένους αὐτούς , ὁ μακάριος Δανιήλ ἐκόσμησεν τὸ ὑπὸ τούτων αἰσχρῶς τε καὶ μιερῶς λελαλημένον , λέγων αὐτοῖς ὑπὸ τί δένδρον εἶδες αὐτοὺς ὁμιλοῦντας ἀλλήλοις ; ἄλλη γὰρ ἔννοιά ἐστιν ὁμιλίας καὶ ἄλλη συνουσίας .
Lemmas: ἵνα οὖν ἐν πᾶς ὁ σεμνός ὁ ἅγιος γραφεύς φυλάσσω καί ὁ καθαρός στόμα ὁ μακάριος προφήτης καθαρός ἀποδείκνυμι , ῥῆμα ῥῆμα συγκρίνω καί φράζω φράζω συμβάλλω . ὁ μέν γάρ πρέσβυς τότε βούλομαι διά κακός ῥῆμα ἐξαπατάω ὁ ἑαυτοῦ ὄρεξις καί ἀναιδής εἶπον · ὁράω συγγίγνομαι αὐτός , ὁ μακάριος Δανιήλ κοσμέω ὁ ὑπό οὗτος αἰσχρῶς τε καί μιερός λαλέω , λέγω αὐτός ὑπό τίς δένδρον ὁράω αὐτός ὁμιλέω ἀλλήλων ; ἄλλος γάρ ἔννοια εἰμί ὁμιλία καί ἄλλος συνουσία .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 1.32
Τούτου τοίνυν γινομένου , ἀνεβόησεν , φησίν , πᾶσα ἡ συναγωγὴ φωνῇ μεγάλῃ καὶ ἔδωκεν αἶνον τῷ θεῷ ὅτι συνέστησεν αὐτοὺς Δανιήλ ἐκ τοῦ στόματος αὐτῶν ψευδομαρτυρήσαντας . τί οὖν ἐροῦμεν ; ἐν τῷ εἰπεῖν τὸν μὲν ἕνα σχῖνον , τὸν δὲ ἕτερον πρῖνον , ἐν τούτῳ ἡ ἀπόδειξις γεγένηται . τί γὰρ ἐβούλοντο λέγειν ; ἐν τῷ θέλειν ἡμᾶς τοῦ νεανίσκου ἐγκρατεῖς γενέσθαι , οὐκ ἴδομεν ἀσφαλῶς ποῖον ἦν τὸ δένδρον . ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐν πᾶσιν ἡ θεία γραφὴ σοφίζει ἡμᾶς ὁδηγοῦσα πρὸς τὴν ἀλήθειαν , ἐν τούτῳ δεῖ νοεῖν ὅτι ἠναγκάζοντο ὑπὸ τοῦ πνεύματος τοιαῦτα δένδρα ὀνομάζειν , ἅτινα οὐκ ἦν ἐν τῷ παραδείσῳ πεφυτευμένα , ἵνα ἐκ τοῦ ἰδίου στόματος αὐτοὶ ἑαυτοὺς κατηγορήσωσιν . εἰ μὲν γάρ τι τῶν ἐκεῖ πεφυτευμένων ὠνόμασαν , ἴσως ἂν τούτῳ τῷ ῥήματι ἐπεπεί κησαν τὸν λαόν . νυνὶ δὲ οὐχ οὕτως , ἀλλὰ τὰ μὴ ὄντα ἀπεφήνατο . τοῦ γὰρ Δανιήλ τὰ ἐνθύμια τῆς καρδίας αὐτῶν διὰ τῶν ῥημάτων ἐλέγξαντος καὶ τὴν δεινὴν αὐτῶν ἐπιθυμίαν , ἣν ἔτι εἶχον ἐν ὀφθαλμοῖς , ἐξειπόντος , τὰ τε τούτων κρύφια ἀπ’ ἀρχῆς σφάλματα , ἃ ἐποίουν εἰς τὰς θυγατέρας Ἰσραήλ , φανερώσαντος , αὐτοὶ ἐλεγχόμενοι ὑπὸ τοῦ ἁγίου πνεύματος , ἐσκοτισμένοι τῷ νοΐ , ξένα δένδρα ὠνόμασαν , ἵνα διὰ τοῦ ῥήματος αὐτοὶ ὑφ’ ἑαυτῶν συμποδισθῶσιν .
Lemmas: οὗτος τοίνυν γίγνομαι , ἀναβοάω , φημί , πᾶς ὁ συναγωγή φωνή μέγας καί δίδωμι αἶνος ὁ θεός ὅτι συνίστημι αὐτός Δανιήλ ἐκ ὁ στόμα αὐτός ψευδομαρτυρέω . τίς οὖν εἴρω ; ἐν ὁ εἶπον ὁ μέν εἷς σχῖνος , ὁ δέ ἕτερος πρῖνος , ἐν οὗτος ὁ ἀπόδειξις γίγνομαι . τίς γάρ βούλομαι λέγω ; ἐν ὁ ἐθέλω ἐγώ ὁ νεανίσκος ἐγκρατής γίγνομαι , οὐ ὁράω ἀσφαλῶς ποῖος εἰμί ὁ δένδρον . ἀλλά ἐπεί ἐν πᾶς ὁ θεῖος γραφή σοφίζω ἐγώ ὁδηγέω πρός ὁ ἀλήθεια , ἐν οὗτος δεῖ νοέω ὅτι ἀναγκάζω ὑπό ὁ πνεῦμα τοιοῦτος δένδρον ὀνομάζω , ὅστις οὐ εἰμί ἐν ὁ παράδεισος φυτεύω , ἵνα ἐκ ὁ ἴδιος στόμα αὐτός ἑαυτοῦ κατηγορέω . εἰμί μέν γάρ τίς ὁ ἐκεῖ φυτεύω ὀνομάζω , ἴσως εἄν οὗτος ὁ ῥῆμα ἐπέπω κησαν ὁ λαός . νυνί δέ οὐ οὕτως , ἀλλά ὁ μή εἰμί ἀποφαίνω . ὁ γάρ Δανιήλ ὁ ἐνθύμιος ὁ Καρδία αὐτός διά ὁ ῥῆμα ἐλέγχω καί ὁ δεινός αὐτός ἐπιθυμία , ὅς ἔτι ἔχω ἐν ὀφθαλμός , ἐκλέγω , ὁ τε οὗτος κρύφιος ἀπό ἀρχή σφάλμα , ὁ ποιέω εἰς ὁ θυγάτηρ Ἰσραήλ , φανερόω , αὐτός ἐλέγχω ὑπό ὁ ἅγιος πνεῦμα , σκοτίζω ὁ νόος , ξένος δένδρον ὀνομάζω , ἵνα διά ὁ ῥῆμα αὐτός ὑπό ἑαυτοῦ συμποδίζω .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 1.33
Ὅθεν ἀκούσας πᾶς ὁ λαὸς καὶ πάντες οἱ συγγενεῖς αὐτῆς ἐβόησαν λέγοντες · ἐψεύσαντο · οὔτε γὰρ σχῖνος οὔτε πρῖνος ἐν τῷ παραδείσῳ πεφύτευται . μετὰ τοῦτο ἐγερθεῖσα πᾶσα ἡ συναγωγὴ ἔδωκεν αἶνον τῷ θεῷ τῷ σῴζοντι τοὺς ἐλπίζοντας ἐπ’ αὐτόν . καὶ ἀνέστησαν ἐπὶ τοὺς δύο πρεσβυτέρους καὶ ἐποίησαν αὐτοῖς ὃν τρόπον ἐπονηρεύσαντο τῷ πλησίον ποιῆσαι καὶ ἀπέκτειναν αὐτούς , ὅτι συνέστησεν αὐτοὺς Δανιήλ ἐκ τοῦ στόματος αὐτῶν ψευδομαρτυρήσαντας , ἵνα πληρωθῇ τὸ εἰρημένον ὁ ὀρύσσων βόθρον τῷ πλησίον ἐμπεσεῖται εἰς αὐτὸν αὐτός , καὶ ἐσώθη αἷμα ἀναίτιον ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ . Χελκίας δὲ καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ ᾔνεσαν τὸν θεὸν περὶ τῆς θυγατρὸς αὐτῶν μετὰ Ἰωακεὶμ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς καὶ τῶν συγγενῶν πάντων , ὅτι οὐχ εὑρέθη ἐν αὐτῇ ἄσχημον πρᾶγμα . καὶ Δανιήλ ἐγένετο μέγας ἐνώπιον τοῦ λαοῦ ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης καὶ ἐπέκεινα .
Lemmas: ὅθεν ἀκούω πᾶς ὁ λαός καί πᾶς ὁ συγγενής αὐτός βοάω λέγω · ψεύδω · οὔτε γάρ σχῖνος οὔτε πρῖνος ἐν ὁ παράδεισος φυτεύω . μετά οὗτος ἐγείρω πᾶς ὁ συναγωγή δίδωμι αἶνος ὁ θεός ὁ σῴζω ὁ ἐλπίζω ἐπί αὐτός . καί ἀνίστημι ἐπί ὁ δύο πρέσβυς καί ποιέω αὐτός ὅς τρόπος πονηρεύομαι ὁ πλησίος ποιέω καί ἀποκτείνω αὐτός , ὅτι συνίστημι αὐτός Δανιήλ ἐκ ὁ στόμα αὐτός ψευδομαρτυρέω , ἵνα πληρόω ὁ εἴρω ὁ ὀρύσσω βόθρος ὁ πλησίος ἐμπίπτω εἰς αὐτός αὐτός , καί σῴζω αἷμα ἀναίτιος ἐν ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος . Χελκίας δέ καί ὁ γυνή αὐτός αἰνέω ὁ θεός περί ὁ θυγάτηρ αὐτός μετά Ιωακιμ ὁ ἀνήρ αὐτός καί ὁ συγγενής πᾶς , ὅτι οὐ εὑρίσκω ἐν αὐτός ἄσχημος πρᾶγμα . καί Δανιήλ γίγνομαι μέγας ἐνώπιος ὁ λαός ἀπό ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος καί ἐπέκεινα .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 1.34
Προσέχειν οὖν ὀφείλομεν ἐν πᾶσιν , ἀγαπητοί , φοβούμενοι μή τις ἔν τινι παραπτώματι κρατηθεὶς αὐτὸς ὑφ’ ἑαυτοῦ ἔνοχος γένηται τῆς ἰδίας ψυχῆς , γινώσκοντες ὅτι ἔκδικος ὁ θεὸς περὶ πάντων γίνεται , αὐτὸς ὢν ὅλος ὀφθαλμός , λανθάνει δὲ τοῦτον τῶν ἐν κόσμῳ πραττομένων οὐδέν . διὸ ἀεὶ ἐγρήγοροι καρδίαις καὶ σωφρόνως βιοῦντες τὴν Σουσάνναν μιμήσασθε καὶ τὸν παράδεισον ἐντρυφήσατε καὶ τοῦ ἀεννάου ὕδατος ἀπολαύσατε καὶ πάντα ῥύπον ἀποσμήξασθε καὶ ἐλαίῳ ἐπουρανίῳ ἁγιάσθητε , ἵνα σῶμα καθαρὸν θεῷ παραστήσητε καὶ τὰς λαμπάδας ἐξάψητε καὶ τὸν νυμφίον προσδοκήσητε , ἵνα κρούσαντα τοῦτον εἰσδέξησθε καὶ θεὸν διὰ Χριστοῦ ἀνυμνήσητε , ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας · ἀμήν .
Lemmas: προσέχω οὖν ὀφείλω ἐν πᾶς , ἀγαπητός , φοβέω μή τις ἐν τις παράπτωμα κρατέω αὐτός ὑπό ἑαυτοῦ ἔνοχος γίγνομαι ὁ ἴδιος Ψυχή , γιγνώσκω ὅτι ἔκδικος ὁ θεός περί πᾶς γίγνομαι , αὐτός εἰμί ὅλος ὀφθαλμός , λανθάνω δέ οὗτος ὁ ἐν κόσμος πράσσω οὐδείς . διό ἀεί ἐγρήγορος Καρδία καί σωφρόνως βία ὁ Σουσάννα μιμέομαι καί ὁ παράδεισος ἐντρυφάω καί ὁ ἀέναος ὕδωρ ἀπολαύω καί πᾶς ῥύπος ἀποσμήχω καί ἔλαιον ἐπουράνιος ἁγίζω , ἵνα σῶμα καθαρός θεός παρίστημι καί ὁ λαμπάς ἐξάπτω καί ὁ νυμφίος προσδοκάω , ἵνα κρούω οὗτος εἰσδέχομαι καί θεός διά Χριστός ἀνυμνέω , ὅς ὁ δόξα εἰς ὁ αἰών · ἀμήν .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 2.1
Ἐν τῷ ἔτει τῷ δευτέρῳ τῆς βασιλείας Ναβουχοδονόσορ ἐνυπνιάσθη Ναβουχοδονόσορ ἐνύπνιον καὶ ἐξέστη τὸ πνεῦμα αὐτοῦ , καὶ ὁ ὕπνος αὐτοῦ ἐγένετο ἀπ’ αὐτοῦ . καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς καλέσαι τοὺς ἐπαοιδοὺς καὶ τοὺς μάγους καὶ τοὺς φαρμακοὺς καὶ τοὺς Χαλδαίους τοῦ ἀναγγεῖλαι τῷ βασιλεῖ τὰ ἐνύπνια αὐτοῦ · καὶ ἦλθαν καὶ ἔστησαν ἐνώπιον τοῦ βασιλέως . καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ βασιλεύς · ἐνυπνιάσθην καὶ ἐξέστη τὸ πνεῦμά μου τοῦ γνῶναι τὸ ἐνύπνιον · καὶ ἐλάλησαν οἱ Χαλδαῖοι τῷ βασιλεῖ Συριστί · βασιλεῦ εἰς τοὺς αἰῶνας ζῆθι · σὺ τὸ ἐνύπνιον εἰπὲ τοῖς παισίν σου , καὶ τὴν σύγκρισιν ἀναγγελοῦμεν . ἀπεκρίθη δὲ ὁ βασιλεὺς τοῖς Χαλδαίοις · ὁ λόγος ἀπ’ ἐμοῦ ἀπέστη · ἐὰν οὖν μὴ γνωρίσητέ μοι τὸ ἐνύπνιον καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ , εἰς ἀπώλειαν ἔσεσθε καὶ οἱ οἶκοι ὑμῶν διαρπαγήσονται · ἐὰν δὲ τὸ ἐνύπνιον καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ γνωρίσητέ μοι , δόματα καὶ δωρεὰς καὶ τιμὴν πολλὴν λήψεσθε παρ’ ἐμοῦ · πλὴν τὸ ἐνύπνιον καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ ἀπαγγείλατε πρός με .
Lemmas: ἐν ὁ ἔτος ὁ δύο ὁ βασίλεια Ναβουχοδονόσορ ἐνυπνιάζω Ναβουχοδονόσορ ἐνύπνιον καί ἐξίστημι ὁ πνεῦμα αὐτός , καί ὁ ὕπνος αὐτός γίγνομαι ἀπό αὐτός . καί εἶπον ὁ βασιλεύς καλέω ὁ ἐπαοιδός καί ὁ μάγος καί ὁ φαρμακός καί ὁ Χαλδαῖος ὁ ἀναγγέλλω ὁ βασιλεύς ὁ ἐνύπνιος αὐτός · καί ἔρχομαι καί ἵστημι ἐνώπιος ὁ βασιλεύς . καί εἶπον αὐτός ὁ βασιλεύς · ἐνυπνιάζω καί ἐξίστημι ὁ πνεῦμα ἐγώ ὁ γιγνώσκω ὁ ἐνύπνιον · καί λαλέω ὁ Χαλδαῖος ὁ βασιλεύς Συριστί · βασιλεύς εἰς ὁ αἰών ζάω · σύ ὁ ἐνύπνιον εἶπον ὁ παῖς σύ , καί ὁ σύγκρισις ἀναγγέλλω . ἀποκρίνω δέ ὁ βασιλεύς ὁ Χαλδαῖος · ὁ λόγος ἀπό ἐγώ ἀφίστημι · ἐάν οὖν μή γνωρίζω ἐγώ ὁ ἐνύπνιον καί ὁ σύγκρισις αὐτός , εἰς ἀπώλεια εἰμί καί ὁ οἶκος σύ διαρπάζω · ἐάν δέ ὁ ἐνύπνιον καί ὁ σύγκρισις αὐτός γνωρίζω ἐγώ , δόμα καί δωρεά καί τιμή πολύς λαμβάνω παρά ἐγώ · πλήν ὁ ἐνύπνιον καί ὁ σύγκρισις αὐτός ἀπαγγέλλω πρός ἐγώ .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 2.2
Τὸ μὲν οὖν ἐνύπνιον τὸ ὑπὸ τοῦ βασιλέως ἑωραμένον οὐκ ἦν ἐπίγειον , ἵνα ὑπὸ τῶν τοῦ κόσμου σοφῶν ἑρμηνευθῇ , ἀλλ’ ἦν ἐπουράνιον , κατὰ θεοῦ βουλὴν καὶ πρόνοιαν ἰδίοις καιροῖς πληρούμενον . καὶ διὰ τοῦτο ἀπεκρύβη μὲν ἀπὸ τῶν τὰ ἐπίγεια φρονούντων ἀνθρώπων , ἵνα τοῖς τὰ ἐπουράνια ζητοῦσι τὰ ἐπουράνια μυστήρια ἀποκαλυφθῇ . καὶ γὰρ ἐν Αἰγύπτῳ ἐπὶ τοῦ Φαραὼ ὁμοίως γέγονεν . ἰδὼν γὰρ τὰ ἐνύπνια ἐξηγήσατο ταῦτα πᾶσιν τοῖς ἐξηγηταῖς Αἰγύπτου , καὶ οὐδεὶς ὁ ἀπαγγέλλων αὐτὰ τῷ Φαραώ · ἡνίκα δὲ ὁ μακάριος Ἰωσὴφ παρῆν , εὐκαίρως ἐφανεροῦντο τὰ ὑπὸ ἑτέρων μὴ νοούμενα · καὶ διὰ τοῦτο θαυμάσας ὁ βασιλεὺς ἀπεκρίθη τοῖς παισὶν αὐτοῦ λέγων · ἆρα μὴ εὑρήσομεν ἄνδρα τοιοῦτον , ἐν ᾧ ἐστιν πνεῦμα θεοῦ ἐπ’ αὐτὸν ; δι’ ὃ σημαίνουσα ἡ γραφὴ ὅτι οὐδεὶς δυνατὸς ἔσται τὰ ἐπουράνια μυστήρια διηγήσασθαι , ἐὰν μὴ ᾖ συγκρίνων ὡς μέτοχος τοῦ ἁγίου πνεύματος . οὕτως οὖν καὶ ἐν Βαβυλῶνι ἀπεκρύβη τὸ ὅραμα ἀπὸ τοῦ βασιλέως , ἵνα ὑπὸ θεοῦ ἐκλελεγμένος Δανιήλ προφήτης ὢν ἀποδειχθῇ . ὅσα γὰρ ἀπὸ μὲν ἑτέρων ἀποκέκρυπται , ὑπὸ ἑτέρου δὲ φανεροῦται , ἐξ ἀνάγκης προφήτην ἀποδείκνυσιν τὸν λέγοντα .
Lemmas: ὁ μέν οὖν ἐνύπνιον ὁ ὑπό ὁ βασιλεύς ὁράω οὐ εἰμί ἐπίγειος , ἵνα ὑπό ὁ ὁ κόσμος σοφός ἑρμηνεύω , ἀλλά εἰμί ἐπουράνιος , κατά θεός βουλή καί πρόνοια ἴδιος καιρός πληρόω . καί διά οὗτος ἀποκρύπτω μέν ἀπό ὁ ὁ ἐπίγειος φρονέω ἄνθρωπος , ἵνα ὁ ὁ ἐπουράνιος ζητέω ὁ ἐπουράνιος μυστήριον ἀποκαλύπτω . καί γάρ ἐν Αἴγυπτος ἐπί ὁ Φαραώ ὁμοίως γίγνομαι . εἶδον γάρ ὁ ἐνύπνιος ἐξηγέομαι οὗτος πᾶς ὁ ἐξηγητής Αἴγυπτος , καί οὐδείς ὁ ἀπαγγέλλω αὐτός ὁ Φαραώ · ἡνίκα δέ ὁ μακάριος Ἰωσήφ πάρειμι , εὔκαιρος φανερόω ὁ ὑπό ἕτερος μή νοέω · καί διά οὗτος θαυμάζω ὁ βασιλεύς ἀποκρίνω ὁ παῖς αὐτός λέγω · ἆρα μή εὑρίσκω ἀνήρ τοιοῦτος , ἐν ὅς εἰμί πνεῦμα θεός ἐπί αὐτός ; διά ὅς σημαίνω ὁ γραφή ὅτι οὐδείς δυνατός εἰμί ὁ ἐπουράνιος μυστήριον διηγέομαι , ἐάν μή εἰμί συγκρίνω ὡς μέτοχος ὁ ἅγιος πνεῦμα . οὕτως οὖν καί ἐν Βαβυλών ἀποκρύπτω ὁ ὅραμα ἀπό ὁ βασιλεύς , ἵνα ὑπό θεός ἐκλέγω Δανιήλ προφήτης εἰμί ἀποδείκνυμι . ὅσος γάρ ἀπό μέν ἕτερος ἀποκρύπτω , ὑπό ἕτερος δέ φανερόω , ἐκ ἀνάγκη προφήτης ἀποδείκνυμι ὁ λέγω .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 2.3
Ἵνα οὖν μὴ ἔν τινι τρόπῳ μηχανησάμενοι οἱ Χαλδαῖοι ῥήμασιν πλάνης διαψεύσωνται τὸν βασιλέα , κατανυγεὶς Ναβουχοδονόσορ εἶπεν πρὸς αὐτούς · ἐπ’ ἀληθείας οἶδα ἐγὼ ὅτι καιρὸν ὑμεῖς ἐξαγοράζετε , καθότι ἴδετε ὅτι ἀπέστη ἀπ’ ἐμοῦ τὸ ῥῆμα · ἐὰν οὖν τὸ ἐνύπνιον μὴ ἀπαγγείλητέ μοι , οἶδα ὅτι ῥῆμα ψευδὲς καὶ διεστραμμένον συνέθεσθε εἰπεῖν ἐνώπιόν μου , ἕως οὗ ὁ καιρὸς παρέλθοι . ἀπεκρίθησαν οἱ Χαλδαῖοι τῷ βασιλεῖ λέγοντες ὅτι οὐκ ἔστιν ἄνθρωπος ἐπὶ τῆς γῆς ὅστις δυνήσεται τὸ ῥῆμα τοῦ βασιλέως γνωρίσαι , καθότι πᾶς βασιλεὺς μέγας καὶ ἄρχων ῥῆμα τοιοῦτο οὐκ ἐπερωτᾷ ἐπαοιδὸν μάγον φάρμακον ἢ Χαλδαῖον , ὅτι ὁ λόγος ὃν ὁ βασιλεὺς ἐπερωτᾷ βαρύς , καὶ ἕτερος οὐκ ἔστιν , ὃς ἀναγγελεῖ αὐτὸν ἐνώπιον τοῦ βασιλέως , ἀλλ’ ἢ οἱ θεοί , ὧν οὐκ ἔστιν ἡ κατοικία μετὰ πάσης σαρκός . τούτων εἰρημένων θυμωθεὶς ὁ βασιλεὺς ἐκέλευσεν ἀποκτανθῆναι πάντας τοῦς σοφοὺς Βαβυλῶνος . καὶ τὸ δόγμα ἐξῆλθεν καὶ οἱ σοφοὶ ἀπεκτέννοντο .
Lemmas: ἵνα οὖν μή ἐν τις τρόπος μηχανάομαι ὁ Χαλδαῖος ῥῆμα πλάνης διαψεύδω ὁ βασιλεύς , κατανύσσομαι Ναβουχοδονόσορ εἶπον πρός αὐτός · ἐπί ἀλήθεια οἶδα ἐγώ ὅτι καιρός σύ ἐξαγοράζω , καθότι ὁράω ὅτι ἀφίστημι ἀπό ἐγώ ὁ ῥῆμα · ἐάν οὖν ὁ ἐνύπνιον μή ἀπαγγέλλω ἐγώ , οἶδα ὅτι ῥῆμα ψευδής καί διαστρέφω συντίθημι εἶπον ἐνώπιον ἐγώ , ἠώς ὅς ὁ καιρός παρέρχομαι . ἀποκρίνω ὁ Χαλδαῖος ὁ βασιλεύς λέγω ὅτι οὐ εἰμί ἄνθρωπος ἐπί ὁ γῆ ὅστις δύναμαι ὁ ῥῆμα ὁ βασιλεύς γνωρίζω , καθότι πᾶς βασιλεύς μέγας καί ἄρχω ῥῆμα τοιοῦτος οὐ ἐπερωτάω ἐπαοιδός μάγος φάρμακον ἢ Χαλδαῖος , ὅτι ὁ λόγος ὅς ὁ βασιλεύς ἐπερωτάω βαρύς , καί ἕτερος οὐ εἰμί , ὅς ἀναγγέλλω αὐτός ἐνώπιος ὁ βασιλεύς , ἀλλά ἢ ὁ θεός , ὅς οὐ εἰμί ὁ κατοίκιος μετά πᾶς σάρξ . οὗτος εἴρω θυμόω ὁ βασιλεύς κελεύω ἀποκτείνω πᾶς ὁ σοφός Βαβυλών . καί ὁ δόγμα ἐξέρχομαι καί ὁ σοφός ἀποκτέννω .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 2.4
Ἐπεὶ οὖν ἀδύνατον ἔφησαν ὑπὸ ἀνθρώπου τοῦτο λεχθῆναι τὸ ὑπὸ τοῦ βασιλέως ζητούμενον , ἐπέδειξεν αὐτοῖς ὁ θεὸς ὅτι τὰ παρ’ ἀνθρώποις ἀδύνατα , ταῦτα δυνατὰ ἦν παρὰ θεῷ . μέλλοντος γὰρ Ἀριὼχ τοῦ ἀρχιμαγείρου ἀναιρεῖν τόν τε Δανιήλ καὶ τοὺς τρεῖς φίλους αὐτοῦ — αὐτὸς γὰρ ἐξῆλθεν ἀνελεῖν τοὺς σοφοὺς Βαβυλῶνος · ἀρχιμάγειρον αὐτὸν εἶπεν ἡ γραφὴ τὸν ἄρχοντα τῆς μαχαίρας · ὥσπερ γὰρ ὁ μάγειρος πάντα τὰ ζῷα ἀναιρεῖ καὶ μαγειρεύει , τῷ αὐτῷ τρόπῳ καὶ οἱ ἄρχοντες τοῦ κόσμου τούτου ἀναιροῦσι τοὺς ἀνθρώπους ὡς ἄλογα ζῷα μαγειρεύοντες αὐτούς — προσελθὼν Δανιήλ ἔφη · περὶ τίνος ἐξῆλθεν ἡ γνώμη ἡ ἀναιδὴς αὕτη ἐκ προσώπου τοῦ βασιλέως ; ἐζήτησεν γὰρ τὴν αἰτίαν μαθεῖν παρ’ αὐτοῦ , τίνι λόγῳ ἀναιροῦνται οἱ Βαβυλώνιοι . ὁ δὲ Ἀριὼχ ἐγνώρισεν τὸ ῥῆμα τῷ Δανιήλ . ὁ δὲ ἀκούσας ἠξίωσεν αὐτόν , ὅπως χρόνον δῷ αὐτῷ καὶ τὸ σύγκριμα τῷ βασιλεῖ γνωρίσῃ .
Lemmas: ἐπεί οὖν ἀδύνατος φημί ὑπό ἄνθρωπος οὗτος λέγω ὁ ὑπό ὁ βασιλεύς ζητέω , ἐπιδείκνυμι αὐτός ὁ θεός ὅτι ὁ παρά ἄνθρωπος ἀδύνατος , οὗτος δυνατός εἰμί παρά θεός . μέλλω γάρ Ἀριώχ ὁ ἀρχιμάγειρος ἀναιρέω ὁ τε Δανιήλ καί ὁ τρεῖς φίλος αὐτός — αὐτός γάρ ἐξέρχομαι ἀναιρέω ὁ σοφός Βαβυλών · ἀρχιμάγειρος αὐτός εἶπον ὁ γραφή ὁ ἄρχω ὁ μάχαιρα · ὥσπερ γάρ ὁ μάγειρος πᾶς ὁ ζῷον ἀναιρέω καί μαγειρεύω , ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ ἄρχω ὁ κόσμος οὗτος ἀναιρέω ὁ ἄνθρωπος ὡς ἄλογος ζῷον μαγειρεύω αὐτός — προσέρχομαι Δανιήλ φημί · περί τίς ἐξέρχομαι ὁ γνώμη ὁ ἀναιδής οὗτος ἐκ πρόσωπον ὁ βασιλεύς ; ζητέω γάρ ὁ αἴτιος μανθάνω παρά αὐτός , τίς λόγος ἀναιρέω ὁ Βαβυλώνιος . ὁ δέ Ἀριώχ γνωρίζω ὁ ῥῆμα ὁ Δανιήλ . ὁ δέ ἀκούω ἀξιόω αὐτός , ὅπως χρόνος δίδωμι αὐτός καί ὁ σύγκριμα ὁ βασιλεύς γνωρίζω .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 2.5
Τότε Δανιήλ εἰσῆλθεν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ καὶ τῷ Ἀνανίᾳ καὶ τῷ Μισαὴλ καὶ τῷ Ἀζαρίᾳ ἐγνώρισεν τὸ ῥῆμα . καὶ οἰκτιρμοὺς ἐζήτουν παρὰ τοῦ θεοῦ τοῦ οὐρανοῦ , ὅπως μὴ καὶ αὐτοὶ ἀπόλωνται σὺν τοῖς ἐπιλοίποις σοφοῖς Βαβυλῶνος . τότε τῷ Δανιήλ ἐν ὁράματι τῆς νυκτὸς τὸ μυστήριον ἀπεκαλύφθη . καὶ εὐλόγησεν τὸν θεὸν τοῦ οὐρανοῦ Δανιὴλ εἰπών · εἴη τὸ ὄνομα κυρίου εὐλογημένον ἀπὸ τοῦ αἰῶνος καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος , ὅτι ἡ σοφία καὶ ἡ σύνεσις καὶ ἡ ἰσχὺς αὐτοῦ ἐστιν · καὶ αὐτὸς ἀλλοιοῖ καιροὺς καὶ χρόνους , καθιστᾷ βασιλεῖς καὶ μεθιστᾷ , διδοὺς σοφίαν τοῖς σοφοῖς καὶ φρόνησιν τοῖς εἰδόσιν σύνεσιν · αὐτὸς ἀποκαλύπτει βαθέα καὶ ἀπόκρυφα , γινώσκων τὰ ἐν τῷ σκότει καὶ τὸ φῶς μετ’ αὐτοῦ ἐστιν . σοί , ὁ θεὸς τῶν πατέρων μου , ἐξομολογοῦμαι καὶ αἰνῶ , ὅτι σοφίαν καὶ δύναμιν ἔδωκάς μοι καὶ ἐγνώρισάς μοι ἃ ἠξιώσαμεν παρὰ σοῦ , καὶ τὸ ῥῆμα τοῦ βασιλέως ἐγνώρισάς μοι . δεῖ οὖν νοεῖν ἡμᾶς τὴν τοῦ θεοῦ εὐσπλαγχνίαν , πῶς τοῖς ἀξίοις καὶ φοβουμένοις αὐτὸν ταχέως ἀποκαλύπτει καὶ φανεροῖ ἀποπληρῶν τὰς δεήσεις καὶ τὰ αἰτήματα αὐτῶν , ὡς ὁ προφήτης λέγει · τίς σοφὸς καὶ συνήσει ταῦτα ; καὶ ἄνθρωπος συνετὸς καὶ γνώσεται ταῦτα ;
Lemmas: τότε Δανιήλ εἰσέρχομαι εἰς ὁ οἶκος αὐτός καί ὁ Ἀνανίας καί ὁ Μισαήλ καί ὁ Ἀζαρίας γνωρίζω ὁ ῥῆμα . καί οἰκτιρμός ζητέω παρά ὁ θεός ὁ οὐρανός , ὅπως μή καί αὐτός ἀπόλλυμι σύν ὁ ἐπίλοιπος σοφός Βαβυλών . τότε ὁ Δανιήλ ἐν ὅραμα ὁ νύξ ὁ μυστήριον ἀποκαλύπτω . καί εὐλογέω ὁ θεός ὁ οὐρανός Δανιήλ εἶπον · εἰμί ὁ ὄνομα κύριος εὐλογέω ἀπό ὁ αἰών καί ἠώς ὁ αἰών , ὅτι ὁ σοφία καί ὁ σύνεσις καί ὁ ἰσχύς αὐτός εἰμί · καί αὐτός ἀλλοιόω καιρός καί χρόνος , καθιστάω βασιλεύς καί μεθίστημι , δίδωμι σοφία ὁ σοφός καί φρόνησις ὁ οἶδα σύνεσις · αὐτός ἀποκαλύπτω βαθύς καί ἀπόκρυφος , γιγνώσκω ὁ ἐν ὁ σκότος καί ὁ φάος μετά αὐτός εἰμί . σύ , ὁ θεός ὁ πατήρ ἐγώ , ἐξομολογέω καί αἰνέω , ὅτι σοφία καί δύναμις δίδωμι ἐγώ καί γνωρίζω ἐγώ ὁ ἀξιόω παρά σύ , καί ὁ ῥῆμα ὁ βασιλεύς γνωρίζω ἐγώ . δεῖ οὖν νοέω ἐγώ ὁ ὁ θεός εὐσπλαγχνία , πῶς ὁ ἄξιος καί φοβέω αὐτός ταχέως ἀποκαλύπτω καί φανερόω ἀποπληρόω ὁ δήω καί ὁ αἴτημα αὐτός , ὡς ὁ προφήτης λέγω · τίς σοφός καί συνίημι οὗτος ; καί ἄνθρωπος συνετός καί γιγνώσκω οὗτος ;
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 2.8
Τούτων ἀκούσας Ναβουχοδονόσορ ὑπομνησθεὶς τοῦ ἐνυπνίου ἐπέγνω , ὅτι καὶ τὰ λελαλημένα ὑπὸ τοῦ Δανιήλ ἔσται ἀληθῆ , καὶ πεσὼν ἐπὶ πρόσωπον τῷ Δανιήλ προσεκύνησεν καὶ μαναὰ καὶ εὐωδίας εἶπεν σπεῖσαι αὐτῷ πόσον ἰσχύει χάρις θεοῦ , ἀγαπητοί , ἵνα τὸν πρὸ μικροῦ μέλλοντα ἀναιρεῖσθαι μετὰ τῶν ἐπιλοίπων σοφῶν Βαβυλῶνος , τοῦτον ὁ βασιλεὺς μηκέτι ὡς ἄνθρωπον ἀλλ’ ὡς θεὸν πεσὼν προσκυνήσῃ . μαναά τε καὶ εὐωδίας εἶπεν σπένδεσθαι αὐτῷ . καὶ γὰρ πάλαι τῷ Μωϋσῇ τὸ ὅμοιον ἐπηγγείλατο ὁ κύριος λέγων ἰδοὺ δέδωκά σε εἰς θεὸν τῷ Φαραώ , ἵνα διὰ τῶν σημείων τῶν ὑπ’ αὐτοῦ ἐν Αἰγύπτῳ γινομένων μηκέτι Μωϋσῆς ἄνθρωπος ὢν νομισθῇ , ἀλλ’ ὡς θεὸς ὑπὸ τῶν Αἰγυπτίων προσκυνηθῇ .
Lemmas: οὗτος ἀκούω Ναβουχοδονόσορ ὑπομιμνῄσκω ὁ ἐνύπνιος ἐπιγιγνώσκω , ὅτι καί ὁ λαλέω ὑπό ὁ Δανιήλ εἰμί ἀληθής , καί πίπτω ἐπί πρόσωπον ὁ Δανιήλ προσκυνέω καί μαναά καί εὐωδία εἶπον σπένδω αὐτός πόσος ἰσχύω χάρις θεός , ἀγαπητός , ἵνα ὁ πρό μικρός μέλλω ἀναιρέω μετά ὁ ἐπίλοιπος σοφός Βαβυλών , οὗτος ὁ βασιλεύς μηκέτι ὡς ἄνθρωπος ἀλλά ὡς θεός πίπτω προσκυνέω . μαναά τε καί εὐωδία εἶπον σπένδω αὐτός . καί γάρ πάλαι ὁ Μωϋσῆς ὁ ὅμοιος ἐπαγγέλλω ὁ κύριος λέγω ἰδού δίδωμι σύ εἰς θεός ὁ Φαραώ , ἵνα διά ὁ σημεῖον ὁ ὑπό αὐτός ἐν Αἴγυπτος γίγνομαι μηκέτι Μωϋσῆς ἄνθρωπος εἰμί νομίζω , ἀλλά ὡς θεός ὑπό ὁ Αἰγύπτιος προσκυνέω .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 2.9
Καταπλαγεὶς οὖν Ναβουχοδονόσορ ἐπὶ τῶν λεγομένων ὑπὸ τοῦ Δανιήλ ἔφη · ἐπ’ ἀληθείας ὁ θεὸς ὑμῶν αὐτός ἐστιν θεὸς θεῶν καὶ κύριος τῶν κυριευόντων καὶ ἀποκαλύπτων μυστήρια , ὅτι ἠδυνήθης ἀποκαλύψαι τὸ μυστήριον τοῦτο . καὶ ἐμεγάλυνεν ὁ βασιλεὺς τὸν Δανιήλ καὶ δόματα πολλὰ καὶ μεγάλα ἔδωκεν αὐτῷ καὶ κατέστησεν αὐτὸν ἐπὶ πάσης χώρας Βαβυλῶνος καὶ ἄρχοντα σατραπῶν , ἐπὶ πάντας σοφοὺς Βαβυλῶνος . ἐπειδὴ γὰρ αὐτὸς ἑαυτὸν ἐσμίκρυνεν καὶ ἐλάχιστον παρὰ πάντας ἀνθρώπους εἶναι ἀπεφήνατο , ηὔξησεν γὰρ αὐτὸν ὁ βασιλεὺς καὶ κατέστησεν αὐτὸν ἄρχοντα πάσης χώρας Βαβυλῶνος . ὃν τρόπον ἐποίησεν καὶ ὁ Φαραὼ τῷ Ἰωσήφ , τότε καταστήσας αὐτὸν ἄρχοντα ἐπὶ πάσης τῆς γῆς Αἰγύπτου . ἐν πάσῃ γὰρ Αἰγύπτῳ οὐδεὶς ηὕρηται ἀνθρώπων , δυνατὸς τὰ ὁράματα ἀπαγγεῖλαι τῷ Φαραώ , εἰ μὴ μόνος Ἰωσήφ , ἐν δὲ Βαβυλῶνι οὐδεὶς τῶν σοφῶν ἠδυνήθη ἐξειπεῖν τὸ ὅραμα τῷ βασιλεῖ , εἰ μὴ μόνος ὁ Δανιήλ . κατὰ γὰρ γενεὰν καὶ γενεὰν ἀνθρώπους ἁγίους ὁ θεὸς προσάγει ἑαυτῷ , δέων εἰς πάντα τὸν κόσμον δοξασθῆναι .
Lemmas: καταπλάσσω οὖν Ναβουχοδονόσορ ἐπί ὁ λέγω ὑπό ὁ Δανιήλ φημί · ἐπί ἀλήθεια ὁ θεός σύ αὐτός εἰμί θεός θεός καί κύριος ὁ κυριεύω καί ἀποκαλύπτω μυστήριον , ὅτι δύναμαι ἀποκαλύπτω ὁ μυστήριον οὗτος . καί μεγαλύνω ὁ βασιλεύς ὁ Δανιήλ καί δόμα πολύς καί μέγας δίδωμι αὐτός καί καθίστημι αὐτός ἐπί πᾶς χώρα Βαβυλών καί ἄρχω σατράπης , ἐπί πᾶς σοφός Βαβυλών . ἐπεί γάρ αὐτός ἑαυτοῦ εἰσμικρύνω καί μικρός παρά πᾶς ἄνθρωπος εἰμί ἀποφαίνω , αὐξάνω γάρ αὐτός ὁ βασιλεύς καί καθίστημι αὐτός ἄρχω πᾶς χώρα Βαβυλών . ὅς τρόπος ποιέω καί ὁ Φαραώ ὁ Ἰωσήφ , τότε καθίστημι αὐτός ἄρχω ἐπί πᾶς ὁ γῆ Αἴγυπτος . ἐν πᾶς γάρ Αἴγυπτος οὐδείς εὑρίσκω ἄνθρωπος , δυνατός ὁ ὅραμα ἀπαγγέλλω ὁ Φαραώ , εἰμί μή μόνος Ἰωσήφ , ἐν δέ Βαβυλών οὐδείς ὁ σοφός δύναμαι ἐξεῖπον ὁ ὅραμα ὁ βασιλεύς , εἰμί μή μόνος ὁ Δανιήλ . κατά γάρ γενεά καί γενεά ἄνθρωπος ἅγιος ὁ θεός προσάγω ἑαυτοῦ , δήω εἰς πᾶς ὁ κόσμος δοξάζω .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 2.10
Καὶ Δανιήλ ᾐτήσατο παρὰ τοῦ βασιλέως καὶ κατέστησεν ἐπὶ τὰ ἔργα τῆς χὼρας Βαβυλῶνος τὸν Σεδράκ , Μισάκ , Ἀβδεναγώ . καὶ τοῦτο δὲ πίστεως καὶ ἐπαίνου ἄξιον τὸ ὑπὸ τοῦ Δανιήλ γεγενημένον . ἐπειδὴ γὰρ αὐτοὶ ἐν τῇ προσευχῇ συνηγόρησαν τῷ Δανιήλ πρὸς τὸν θεόν , ἵνα τὸ ὅραμα αὐτῷ ἀποκαλυφθῇ , καὶ αὐτὸς Δανιήλ ἀξίαν καὶ τιμὴν λαβὼν παρὰ τοῦ βασιλέως ἐμνήσθη τούτων , ἀναθέμενος τῷ βασιλεῖ τὸ ἔργον τὸ ὑπ’ αὐτῶν γεγενημένον , ἵνα καὶ αὐτοὶ τιμῆς τινος ἀξιωθῶσιν ὡς συμμύσται καὶ θεοσεβεῖς ἄνδρες . αἰτησάμενοι γὰρ τὰ ἐπουράνια παρὰ τοῦ κυρίου , ἔτυχον καὶ τῶν ἐπιγείων παρὰ τοῦ βασιλέως .
Lemmas: καί Δανιήλ αἰτέω παρά ὁ βασιλεύς καί καθίστημι ἐπί ὁ ἔργον ὁ χώρα Βαβυλών ὁ Σεδράκ , Μισάκ , Ἀβδεναγώ . καί οὗτος δέ πίστις καί ἔπαινος ἄξιος ὁ ὑπό ὁ Δανιήλ γίγνομαι . ἐπεί γάρ αὐτός ἐν ὁ προσευχή συνηγορώ ὁ Δανιήλ πρός ὁ θεός , ἵνα ὁ ὅραμα αὐτός ἀποκαλύπτω , καί αὐτός Δανιήλ ἄξιος καί τιμή λαμβάνω παρά ὁ βασιλεύς μιμνήσκω οὗτος , ἀνατίθημι ὁ βασιλεύς ὁ ἔργον ὁ ὑπό αὐτός γίγνομαι , ἵνα καί αὐτός τιμή τις ἀξιόω ὡς συμμύστης καί θεοσεβής ἀνήρ . αἰτέω γάρ ὁ ἐπουράνιος παρά ὁ κύριος , τυγχάνω καί ὁ ἐπίγειος παρά ὁ βασιλεύς .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 2.12
Πῶς οὖν οὐ μὴ νοήσωμεν τὰ πάλαι ἐν Βαβυλῶνι ὑπὸ Δανιήλ πεπροφητευμένα καὶ νῦν ἔτι ἐν κόσμῳ πληρούμενα ; ἡ γὰρ εἰκὼν ἡ κατ’ ἐκεῖνον τὸν καιρὸν δειχθεῖσα τῷ Ναβουχοδονόσορ τὸν τύπον περιεῖχεν τῆς βασιλείας τοῦ παντὸς κόσμου . ἐν οἷς καιροῖς ἐβασίλευσαν τότε Βαβυλώνιοι , ὡς κεφαλὴ χρυσῆ τῆς εἰκόνος ὑπάρχοντες . ἔπειτα μετ’ αὐτοὺς ἐκράτησαν Πέρσαι ἐπὶ ἔτη διακόσια τεσσαράκοντα πέντε , ὡς δείκνυσθαι τούτους εἶναι τὸν ἄργυρον . μετὰ τούτους ἐκράτησαν Ἕλληνες ἀρξάμενοι ἀπὸ Ἀλεξάνδρου τοῦ Μακεδόνος ἐπὶ ἔτη τριακόσια , ὡς εἶναι τούτους τὸν χαλκόν . μετὰ τούτους Ῥωμαῖοι , κνῆμαι σιδηραί τῆς εἰκόνος ὑπάρχοντες , ἰσχυροὶ ὄντες ὡς ὁ σίδηρος . εἶτα δάκτυλοι ποδῶν , ἵνα δειχθῶσιν αἱ κατὰ τόπον δημοκρατίαι αἱ μέλλουσαι γίνεσθαι , διαιρούμεναι εἰς τοὺς δέκα δακτύλους τῆς εἰκόνος , ἐν οἷς ἔσται ὁ σίδηρος ἀναμεμιγμένος τῷ ὀστράκῳ .
Lemmas: Πῶς οὖν οὖον μή νοέω ὁ πάλαι ἐν Βαβυλών ὑπό Δανιήλ προφητεύω καί νῦν ἔτι ἐν κόσμος πληρόω ; ὁ γάρ εἰκών ὁ κατά ἐκεῖνος ὁ καιρός δείκνυμι ὁ Ναβουχοδονόσορ ὁ τύπος περιέχω ὁ βασίλεια ὁ πᾶς κόσμος . ἐν ὅς καιρός βασιλεύω τότε Βαβυλώνιος , ὡς κεφαλή χρύσεος ὁ εἰκών ὑπάρχω . ἔπειτα μετά αὐτός κρατέω Πέρσης ἐπί ἔτος διακόσιοι τεσσαράκοντα πέντε , ὡς δείκνυμι οὗτος εἰμί ὁ ἄργυρος . μετά οὗτος κρατέω Ἕλλην ἄρχω ἀπό Ἀλέξανδρος ὁ Μακεδών ἐπί ἔτος τριακόσιοι , ὡς εἰμί οὗτος ὁ χαλκός . μετά οὗτος Ῥωμαῖος , κνήμη σιδηρά ὁ εἰκών ὑπάρχω , ἰσχυρός εἰμί ὡς ὁ σίδηρος . εἶτα δάκτυλος πούς , ἵνα δείκνυμι ὁ κατά τόπος δημοκρατία ὁ μέλλω γίγνομαι , διαιρέω εἰς ὁ δέκα δάκτυλος ὁ εἰκών , ἐν ὅς εἰμί ὁ σίδηρος ἀναμίσγω ὁ ὄστρακον .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 2.13
Μετὰ ταῦτα τί φησιν Δανιήλ ; ἐτμήθη λίθος ἄνευ χειρῶν καὶ ἐπάταξεν τὴν εἰκόνα . τοῦ γοῦν σιδήρου μετὰ τοῦ ὀστράκου ἀναμιγέντος καὶ ἐπὶ τὰ ἄκρα τῶν δακτύλων χωρήσαντος καὶ ἀσυμφώνων ἀλλήλοις τῶν ἀνθρώπων γεναμένων , τί δεῖ λοιπὸν περιμένειν , ἀλλ’ ἢ Χριστὸν ἀπ’ οὐρανῶν ἐρχόμενον , ὡς λίθον ἀπὸ ὄρους τεμνόμενον , ἵνα τὰς τοῦ κόσμου τούτου βασιλείας μεταστήσῃ , ἀναστήσῃ δὲ τὴν ἐπουράνιον τῶν ἁγίων βασιλείαν , ἥτις εἰς τοὺς αἰῶνας οὐ διαφθαρήσεται , αὐτὸς ὄρος καὶ πόλις τῶν ἁγίων γινόμενος πληρῶν πᾶσαν τὴν γῆν . καὶ διὰ τοῦτο ὁ μακάριος Δανιήλ ἔφη · καὶ μετὰ τὸ τέλος τῶν ἡμερῶν ἐκείνων ἀναστήσει ὁ θεὸς τοῦ οὐρανοῦ βασιλείαν , ἥτις εἰς τοὺς αἰῶνας οὐ διαφθαρήσεται , καὶ ἡ βασιλεία αὐτοῦ λαῷ ἑτέρῳ οὐχ ὑπολειφθήσεται . ἵνα οὖν μή τις δυσπιστήσῃ ἐπὶ τοῖς εἰρημένοις εἰ ἄρα ὄντως ταῦτα ἔσται ἢ οὔ , ἐπεσφράγισεν ὁ προφήτης λέγων καὶ ἀληθινὸν τὸ ἐνύπνιον καὶ πιστὴ ἡ σύγκρισις αὐτοῦ .
Lemmas: μετά οὗτος τίς φημί Δανιήλ ; τέμνω λίθος ἄνευ χείρ καί πατάσσω ὁ εἰκών . ὁ γοῦν σίδηρος μετά ὁ ὄστρακον ἀναμείγνυμι καί ἐπί ὁ ἄκρος ὁ δάκτυλος χωρέω καί ἀσύμφωνος ἀλλήλων ὁ ἄνθρωπος γίγνομαι , τίς δεῖ λοιπός περιμένω , ἀλλά ἢ Χριστός ἀπό οὐρανός ἔρχομαι , ὡς λίθος ἀπό ὄρος τέμνω , ἵνα ὁ ὁ κόσμος οὗτος βασίλεια μεθίστημι , ἀνίστημι δέ ὁ ἐπουράνιος ὁ ἅγιος βασίλειος , ὅστις εἰς ὁ αἰών οὖον διαφθείρω , αὐτός ὄρος καί πόλις ὁ ἅγιος γίγνομαι πληρόω πᾶς ὁ γῆ . καί διά οὗτος ὁ μακάριος Δανιήλ φημί · καί μετά ὁ τέλος ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος ἀνίστημι ὁ θεός ὁ οὐρανός βασίλειος , ὅστις εἰς ὁ αἰών οὖον διαφθείρω , καί ὁ βασίλειος αὐτός λαός ἕτερος οὐ ὑπολείπω . ἵνα οὖν μή τις δυσπιστέω ἐπί ὁ εἴρω εἰμί ἄρα εἰμί οὗτος εἰμί ἢ οὖον , ἐπισφραγίζω ὁ προφήτης λέγω καί ἀληθινός ὁ ἐνύπνιον καί πιστός ὁ σύγκρισις αὐτός .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 2.14
Ἔτους ὀκτωκαιδεκάτου Ναβουχοδονόσορ ὁ βασιλεὺς ἐποίησεν εἰκόνα χρυσῆν , ὕψος αὐτῆς πήχεων ἑξήκοντα , εὖρος αὐτῆς πήχεων ἕξ , καὶ ἔστησεν αὐτὴν ἐν πεδίῳ Δεειρᾷ ἐν χώρᾳ Βαβυλῶνος . καὶ ἀπέστειλεν συναγαγεῖν τοὺς ὑπάτους , στρατηγοὺς καὶ τοπάρχας , ἡγουμένους καὶ τυράννους καὶ τοὺς ἐπ’ ἐξουσιῶν καὶ πάντας τοὺς ἄρχοντας τῶν χωρῶν , ἐλθεῖν εἰς τὰ ἐγκαίνια τῆς εἰκόνος , ἧς ἔστησεν Ναβουχοδονόσορ ὁ βασιλεύς . καὶ συνήχθησαν ἅπαντες καὶ ἦλθον · καὶ ἔστησαν ἐνώπιον τῆς εἰκόνος . καὶ ὁ κήρυξ ἐβόα ἐν ἰσχύι · ὑμῖν λέγεται , λαοί , φυλαί , γλῶσσαι , ἣν ἂν ὥραν ἀκούσητε τῆς φωνῆς τῆς σάλπιγγος , σύριγγός τε καὶ κιθάρας , σαμβύκης καὶ ψαλτηρίου καὶ παντὸς γένους μουσικῶν , πίπτοντες προσκυνεῖτε τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ · καὶ ὃς ἂν μὴ πεσὼν προσκυνήσῃ , αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ἐμβληθήσεται εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρὸς τὴν καιομένην .
Lemmas: ἔτος ὀκτωκαιδέκατος Ναβουχοδονόσορ ὁ βασιλεύς ποιέω εἰκών χρύσεος , ὕψος αὐτός πῆχυς ἑξήκοντα , εὖρος αὐτός πῆχυς ἕξ , καί ἵστημι αὐτός ἐν πεδίον Δεειρά ἐν χώρα Βαβυλών . καί ἀποστέλλω συνάγω ὁ ὕπατος , στρατηγός καί τοπάρχης , ἡγέομαι καί τύραννος καί ὁ ἐπί ἐξουσία καί πᾶς ὁ ἄρχω ὁ χώρα , ἔρχομαι εἰς ὁ ἐγκαίνια ὁ εἰκών , ὅς ἵστημι Ναβουχοδονόσορ ὁ βασιλεύς . καί συνάγω ἅπας καί ἔρχομαι · καί ἵστημι ἐνώπιος ὁ εἰκών . καί ὁ κῆρυξ βοάω ἐν ἰσχύς · σύ λέγω , λαός , Φυλή , γλῶσσα , ὅς εἄν ὥρα ἀκούω ὁ φωνή ὁ σάλπιγξ , σῦριγξ τε καί κιθάρα , σαμβύκη καί ψαλτήριον καί πᾶς γένος μουσικός , πίπτω προσκυνέω ὁ εἰκών ὁ χρύσεος · καί ὅς εἄν μή πίπτω προσκυνέω , αὐτός ὁ ὥρα ἐμβάλλω εἰς ὁ κάμινος ὁ πυρός ὁ καίω .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 2.15
Χρόνου μὲν οὖν ἱκανοῦ διαδραμόντος καὶ ἐπιγενομένου ὀκτωκαιδεκάτου ἔτους , ὑπομνησθεὶς ὁ βασιλεὺς τοῦ ἐνυπνίου αὐτοῦ ἐποίησεν εἰκόνα χρυσῆν , ἧς τὸ μὲν ὕψος πήχεων ἑξήκοντα τὸ δὲ εὖρος αὐτῆς πήχεων ἕξ . ἐπειδὴ γὰρ ὁ μακάριος Δανιήλ ἐν τῷ συγκρῖναι αὐτὸν τὸ ἐνύπνιον ἀπεκρίθη τῷ βασιλεῖ λέγων σὺ εἶ ἡ κεφαλὴ τῆς εἰκόνος ἡ χρυσῆ , ἐν τούτῳ τῷ λόγῳ φυσιωθεὶς ὁ βασιλεὺς Ναβουχοδονόσορ καὶ τῇ καρδίᾳ ἐπαρθεὶς ἀντίτυπον ταύτης εἰκόνα ἐποίησεν , ἵνα ὡς θεὸς ὑπὸ πάντων προσκυνηθῇ . ταύτην μὲν οὖν μεγέθει κατασκευάσας ἔστησεν ἐν πεδίῳ Δεειρᾷ ἐν χώρᾳ Βαβυλῶνος . καὶ πέμψας μετεκαλέσατο τοὺς ὑπάτους καὶ τοὺς στρατηγοὺς καὶ τοὺς τοπάρχας καὶ πάντας τοὺς ἐπ’ ἐξουσιῶν ἐλθεῖν εἰς τὰ ἐγκαίνια τῆς εἰκόνος , ἧς ἔστησεν Ναβουχοδονόσορ ὁ βασιλεύς . τότε οὖν πάντων ἀνθρώπων ἐπὶ τὸ αὐτὸ συνελθόντων καὶ τῶν ὀργάνων ὁμοῦ ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἠχησάντων πίπτοντες λαοί , φυλαί , γλῶσσαι προσεκύνουν τῇ εἰκόνι , τινὲς μὲν αὐτῶν τὸν βασιλέα φοβούμενοι , οἱ δὲ πάντες εἰδωλολάτραι γινόμενοι , ὑπήκουον τῷ ῥήματι τῷ ὑπὸ τοῦ βασιλέως προστεταγμένῳ .
Lemmas: Χρόνος μέν οὖν ἱκανός διατρέχω καί ἐπιγίγνομαι ὀκτωκαιδέκατος ἔτος , ὑπομιμνῄσκω ὁ βασιλεύς ὁ ἐνύπνιος αὐτός ποιέω εἰκών χρύσεος , ὅς ὁ μέν ὕψος πῆχυς ἑξήκοντα ὁ δέ εὖρος αὐτός πῆχυς ἕξ . ἐπεί γάρ ὁ μακάριος Δανιήλ ἐν ὁ συγκρίνω αὐτός ὁ ἐνύπνιον ἀποκρίνω ὁ βασιλεύς λέγω σύ εἰμί ὁ κεφαλή ὁ εἰκών ὁ χρύσεος , ἐν οὗτος ὁ λόγος φυσιόω ὁ βασιλεύς Ναβουχοδονόσορ καί ὁ Καρδία ἐπαίρω ἀντίτυπος οὗτος εἰκών ποιέω , ἵνα ὡς θεός ὑπό πᾶς προσκυνέω . οὗτος μέν οὖν μέγεθος κατασκευάζω ἵστημι ἐν πεδίον Δεειρά ἐν χώρα Βαβυλών . καί πέμπω μετακαλέω ὁ ὕπατος καί ὁ στρατηγός καί ὁ τοπάρχης καί πᾶς ὁ ἐπί ἐξουσία ἔρχομαι εἰς ὁ ἐγκαίνια ὁ εἰκών , ὅς ἵστημι Ναβουχοδονόσορ ὁ βασιλεύς . τότε οὖν πᾶς ἄνθρωπος ἐπί ὁ αὐτός συνέρχομαι καί ὁ ὄργανον ὁμοῦ ἐπί ὁ αὐτός ἠχέω πίπτω λαός , Φυλή , γλῶσσα προσκυνέω ὁ εἰκών , τις μέν αὐτός ὁ βασιλεύς φοβέω , ὁ δέ πᾶς εἰδωλολάτρης γίγνομαι , ὑπακούω ὁ ῥῆμα ὁ ὑπό ὁ βασιλεύς προστάσσω .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 2.16
Τότε δὲ προσῆλθον τινὲς τῶν Χαλδαίων καὶ διέβαλλον τοὺς Ἰουδαίους τῷ βασιλεῖ · σὺ βασιλεῦ ἔθηκας δόγμα , πάντα ἄνθρωπον ὃς ἂν ἀκούσῃ τῆς φωνῆς τῆς σάλπιγγος , σύριγγός τε καὶ κιθάρας , σαμβύκης τε καὶ ψαλτηρίου καὶ συμφωνίας καὶ παντὸς γένους μουσικῶν , καὶ μὴ πεσὼν προσκυνήσῃ τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ , ἐμβληθῆναι αὐτὸν εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρὸς τὴν καιομένην . εἰσὶν δὲ ἄνδρες Ἰουδαῖοι , οὓς κατέστησας ἐπὶ τὰ ἔργα τῆς χώρας Βαβυλῶνος , Σεδράκ , Μισάκ , Ἀβδεναγώ , οἳ οὐχ ὑπήκουσαν , βασιλεῦ , τῷ δόγματί σου , τοῖς θεοῖς σου οὐ λατρεύουσιν καὶ τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ ᾗ ἔστησας οὐ προσκυνοῦσιν . τότε ἀκούσας ὁ βασιλεὺς ἐν θυμῷ καὶ ὀργῇ εἶπεν ἀχθῆναι αὐτούς , καὶ ἀποκριθεὶς ἔφη · εἰ ἀληθῶς , Σεδράκ , Μισὰκ καὶ Ἀβδεναγώ , τοῖς θεοῖς μου οὐ λατρεύετε καὶ τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ ᾗ ἔστησα οὐ προσκυνεῖτε ; νῦν οὖν εἰ ἔχετε ἑτοίμως , ὡς ἂν ἀκούσητε τῆς φωνῆς τῆς σάλπιγγος , σύριγγός τε καὶ κιθάρας , σαμβύκης τε καὶ ψαλτηρίου καὶ παντὸς γένους μουσικῶν , πεσόντες προσκυνήσατε τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ · εἰ δὲ μή , ἐν αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ἐμβληθήσεσθε εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρὸς τὴν καιομένην , καὶ τίς ἐστιν θεὸς ὃς ἐξελεῖται ὑμᾶς ἐκ τῶν χειρῶν μου ;
Lemmas: τότε δέ προσέρχομαι τις ὁ Χαλδαῖος καί διαβάλλω ὁ Ἰουδαῖος ὁ βασιλεύς · σύ βασιλεύς τίθημι δόγμα , πᾶς ἄνθρωπος ὅς εἄν ἀκούω ὁ φωνή ὁ σάλπιγξ , σῦριγξ τε καί κιθάρα , σαμβύκη τε καί ψαλτήριον καί συμφωνία καί πᾶς γένος μουσικός , καί μή πίπτω προσκυνέω ὁ εἰκών ὁ χρύσεος , ἐμβάλλω αὐτός εἰς ὁ κάμινος ὁ πυρός ὁ καίω . εἰμί δέ ἀνήρ Ἰουδαῖος , ὅς καθίστημι ἐπί ὁ ἔργον ὁ χώρα Βαβυλών , Σεδράκ , Μισάκ , Ἀβδεναγώ , ἕ οὐ ὑπακούω , βασιλεύς , ὁ δόγμα σύ , ὁ θεός σύ οὖον λατρεύω καί ὁ εἰκών ὁ χρύσεος ὅς ἵστημι οὖον προσκυνέω . τότε ἀκούω ὁ βασιλεύς ἐν θυμός καί ὀργή εἶπον ἄγω αὐτός , καί ἀποκρίνω φημί · εἰμί ἀληθής , Σεδράκ , Μισάκ καί Ἀβδεναγώ , ὁ θεός ἐγώ οὖον λατρεύω καί ὁ εἰκών ὁ χρύσεος ὅς ἵστημι οὖον προσκυνέω ; νῦν οὖν εἰμί ἔχω ἑτοίμως , ὡς εἄν ἀκούω ὁ φωνή ὁ σάλπιγξ , σῦριγξ τε καί κιθάρα , σαμβύκη τε καί ψαλτήριον καί πᾶς γένος μουσικός , πίπτω προσκυνέω ὁ εἰκών ὁ χρύσεος · εἰμί δέ μή , ἐν αὐτός ὁ ὥρα ἐμβάλλω εἰς ὁ κάμινος ὁ πυρός ὁ καίω , καί τίς εἰμί θεός ὅς ἐξελαύνω σύ ἐκ ὁ χείρ ἐγώ ;
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 2.17
Ἴδες ἀνθρώπου βασιλέως τυραννοῦντος ἀπειλήν , μὴ ἐγνωκότος τὸν εἰπόντα · μὴ φοβήθητε ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων τῶν δυναμένων ἀποκτεῖναι τὸ σῶμα , ταὐτῷ μὴ δυναμένων τὸ ἐσώτερον ἀποκτεῖναι · φοβήθητε δὲ μᾶλλον τὸν δυνάμενον καὶ ψυχὴν καὶ σῶμα ἀπολέσαι ἐν γεέννῃ . τούτους τοὺς λόγους μὴ καταπτήξαντες οἱ παῖδες ἀπεκρίθησαν λέγοντες · οὐ χρείαν ἔχομεν ἡμεῖς περὶ τοῦ ῥήματος τούτου ἀποκριθῆναί σοι . ἔστιν γὰρ θεός , ᾧ ἡμεῖς λατρεύομεν , δυνατὸς ἐξελέσθαι ἡμᾶς ἐκ τῆς καμίνου τοῦ πυρὸς τῆς καιομένης καὶ ἐκ τῶν χειρῶν σου , βασιλεῦ , ῥύσεται ἡμᾶς · καὶ ἐὰν μή , γνωστὸν ἔστω σοι , βασιλεῦ , ὅτι τοῖς θεοῖς σου οὐ λατρεύομεν καὶ τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ ᾗ ἔστησας οὐ προσκυνοῦμεν .
Lemmas: ὁράω ἄνθρωπος βασιλεύς τυραννέω ἀπειλή , μή γιγνώσκω ὁ εἶπον · μή φοβέω ἀπό ὁ ἄνθρωπος ὁ δύναμαι ἀποκτείνω ὁ σῶμα , αὐτός μή δύναμαι ὁ ἐσώτερος ἀποκτείνω · φοβέω δέ μᾶλλον ὁ δύναμαι καί ψυχή καί σῶμα ἀπόλλυμι ἐν γέεννα . οὗτος ὁ λόγος μή καταπτήσσω ὁ παῖς ἀποκρίνω λέγω · οὖον χρεία ἔχω ἐγώ περί ὁ ῥῆμα οὗτος ἀποκρίνω σύ . εἰμί γάρ θεός , ὅς ἐγώ λατρεύω , δυνατός ἐξαιρέω ἐγώ ἐκ ὁ κάμινος ὁ πυρός ὁ καίω καί ἐκ ὁ χείρ σύ , βασιλεύς , ῥύομαι ἐγώ · καί ἐάν μή , γνωστός ἵστημι σύ , βασιλεύς , ὅτι ὁ θεός σύ οὖον λατρεύω καί ὁ εἰκών ὁ χρύσεος ὅς ἵστημι οὖον προσκυνέω .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 2.18
Ἰδέ , τρεῖς παῖδες ὑπόδειγμα πᾶσιν ἀνθρώποις πιστοῖς γενάμενοι , οἵτινες οὐκ ὄχλον σατραπῶν ἐφοβήθησαν οὐδὲ τὰ τοῦ βασιλέως ῥήματα ἀκούσαντες ἐδειλίασαν οὐδὲ τὸ πῦρ τῆς καμίνου καιόμενον εἰδότες ἔπτηξαν , ἀλλὰ πάντων ἀνθρώπων καὶ ὅλου τοῦ κόσμου κατεφρόνησαν , τὸν φόβον τοῦ θεοῦ μόνον πρὸ ὀφθαλμῶν ἐσχηκότες . τούτους Δανιήλ , μακρόθεν ἑστὼς καὶ σιωπῶν , θαρρεῖν αὐτοὺς ἐδίδασκεν , μειδιῶν μὲν πρὸς αὐτούς , χαίρων δὲ καὶ αὐτὸς ἐπὶ τῇ τούτων μαρτυρίᾳ , ἐνορῶν τρεῖς παῖδας μέλλοντας κατὰ τοῦ διαβόλου στεφανοῦσθαι , μὴ τέχνῃ τούτους μουσικῇ ἀπατηθέντας , μηδὲ ἡδονῇ ὀργάνων δουλωθέντας , μηδὲ πλάνῃ Βαβυλωνίων ἀπαχθέν τας , μηδὲ δόγματι βασιλέως ὑποταγέντας , μηδὲ σφυρηλάτῳ εἰκόνι χρυσῇ γόνατα κλίναντας . τρεῖς οὗτοι πιστοὶ μάρτυρες ἐν Βαβυλῶνι εὑρεθέντες , ἵνα δι’ αὐτῶν ὁ θεὸς δοξασθῇ καὶ Ναβουχοδονόσορ καταισχυνθῇ καὶ Βαβυλωνίων τὰ εἴδωλα μηδὲν ὄντα φανῇ .
Lemmas: ἰδέ , τρεῖς παῖς ὑπόδειγμα πᾶς ἄνθρωπος πιστός γίγνομαι , ὅστις οὐ ὄχλος σατράπης φοβέω οὐδέ ὁ ὁ βασιλεύς ῥῆμα ἀκούω δειλιάω οὐδέ ὁ πῦρ ὁ κάμινος καίω οἶδα πτήσσω , ἀλλά πᾶς ἄνθρωπος καί ὅλος ὁ κόσμος καταφρονέω , ὁ φόβος ὁ θεός μόνος πρό ὀφθαλμός ἔχω . οὗτος Δανιήλ , μακρόθεν ἵστημι καί σιωπή , θαρσέω αὐτός διδάσκω , μειδάω μέν πρός αὐτός , χαίρω δέ καί αὐτός ἐπί ὁ οὗτος μαρτυρία , ἐνοράω τρεῖς παῖς μέλλω κατά ὁ διάβολος στεφανόω , μή τέχνη οὗτος μουσικός ἀπατάω , μηδέ ἡδονή ὄργανον δουλόω , μηδέ πλάνη Βαβυλώνιος απάγω ὅς , μηδέ δόγμα βασιλεύς ὑποτάσσω , μηδέ σφυρήλατος εἰκών χρύσεος γόνυ κλίνω . τρεῖς οὗτος πιστός μάρτυς ἐν Βαβυλών εὑρίσκω , ἵνα διά αὐτός ὁ θεός δοξάζω καί Ναβουχοδονόσορ καταισχύνω καί Βαβυλώνιος ὁ εἴδωλον μηδείς εἰμί φαίνω .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 2.19
Τολμήσω τι εἰπεῖν καὶ οὐ κινδυνεύσω ἐν τῷ λέγειν · οὗτοι τὸ ῥητὸν ἀναγνόντες τὸ παρὰ τοῦ προφήτου εἰρημένον ᾔδεσαν ὅτι περὶ αὐτῶν ἦν ἀπογεγραμμένον . πῶς γὰρ εἶπε τὸ ῥητὸν πρὸς τὴν Βαβυλῶνα μνησθήσομαι Ῥαὰβ καὶ Βαβυλῶνος τοῖς γινώσκουσίν με , εἰ μὴ προορῶν τῷ πνεύματι τὸ μυστήριον τὸ οἰκονομούμενον ἐκεῖ ; οὗτοι γὰρ τότε θεασάμενοι τοὺς πάντας ἀνθρώπους τῇ εἰκόνι προσκυνοῦντας καὶ τῷ προστάγματι τοῦ βασιλέως ὑπακούοντας ὑπέστησαν τὸν νοῦν λέγοντες · οὐκ ἀργῶς τοῦτο γεγραμμένον ἐστίν , ἀδελφοί · ἴσως ἐφ’ ἡμῖν τοῦτο νῦν πληρωθήσεται . ἰδοὺ γὰρ ἐνέστηκεν , καὶ τὸ πᾶν γένος ἡμῶν αἰχμάλωτον εἴληπται καὶ ὑπόδουλον Βαβυλωνίοις γεγένηται · Ναβουχοδονόσορ καθ’ ἡμῶν ὡς μέγας διάβολος τυραννεῖ καὶ εἰκόνα ποιήσας χρυσῆν εἰδωλολατρεῖν ἀναγκάζει . μείνωμεν πιστοὶ ἄχρι θανάτου , μὴ καταισχύνωμεν τὸν διδάσκαλον ἡμῶν Μωϋσῆν , μηδὲ ἐάσωμεν τὸ γένος ἡμῶν καταγελασθῆναι · νικήσωμεν οἱ τρεῖς τὴν πᾶσαν δύναμιν Βαβυλωνίων · ῥύσεται ἡμᾶς ὁ θεὸς ἐκ χειρὸς τοῦ βασιλέως , ὡς ἐξερρύσατο τοὺς πατέρας ἡμῶν ἐκ χειρὸς Φαραώ . μνησθῶμεν τὰ πάλαι ἐν γῇ Αἰγύπτου γεγενημένα · ὡς ἡ θάλασσα ῥάβδῳ παταχθεῖσα ἐφοβήθη , καὶ Ἰορδάνης θεασάμενος κιβωτὸν εἰς τὰ ὀπίσω ἀπεστράφη , Ῥαὰβ ἡ πόρνη πιστὴ ἐν πόλει Ἱεριχὼ εὑρεθεῖσα ἐκ φόνου μαχαίρας διεσώθη . καὶ νῦν δυνατὸς ὁ θεὸς τὸ πῦρ τῆς καμίνου εὐκόλως κατασβέσαι . εἰ μαχαίρᾳ ἀπειλεῖ τὸν θάνατον ὑπομείνωμεν · εἰ θηρσὶν ἀγρίοις παραβαλεῖν , τοὺς θῆρας μὴ καταπτήξωμεν · ὄχλος Βαβυλωνίων τὴν ἡμετέραν πίστιν μὴ νικησάτω . προτρεπόμενοι ἀλλήλους ὡς ἔμψυχοι ἀθληταὶ προηγοῦντο ὑπὸ τοῦ πνεύματος εἰς τὸ σκάμμα , τρεῖς παῖδες νεώτεροι πρὸς μυριάδας ἀνθρώπων ἀπίστων ἀγωνιζόμενοι .
Lemmas: τολμάω τίς εἶπον καί οὖον κινδυνεύω ἐν ὁ λέγω · οὗτος ὁ ῥητός ἀναγιγνώσκω ὁ παρά ὁ προφήτης εἴρω οἶδα ὅτι περί αὐτός εἰμί ἀπογράφω . πῶς γάρ εἶπον ὁ ῥητός πρός ὁ Βαβυλών μιμνήσκω Ῥαάβ καί Βαβυλών ὁ γιγνώσκω ἐγώ , εἰμί μή προοράω ὁ πνεῦμα ὁ μυστήριον ὁ οἰκονομέω ἐκεῖ ; οὗτος γάρ τότε θεάομαι ὁ πᾶς ἄνθρωπος ὁ εἰκών προσκυνέω καί ὁ πρόσταγμα ὁ βασιλεύς ὑπακούω ὑφίστημι ὁ νόος λέγω · οὐ ἀργός οὗτος γράφω εἰμί , ἀδελφός · ἴσως ἐπί ἐγώ οὗτος νῦν πληρόω . ἰδού γάρ ἐνίστημι , καί ὁ πᾶς γένος ἐγώ αἰχμάλωτος λαμβάνω καί ὑπόδουλος Βαβυλώνιος γίγνομαι · Ναβουχοδονόσορ κατά ἐγώ ὡς μέγας διάβολος τυραννέω καί εἰκών ποιέω χρύσεος εἰδωλολατρέω ἀναγκάζω . μένω πιστός ἄχρι θάνατος , μή καταισχύνω ὁ διδάσκαλος ἐγώ Μωϋσῆς , μηδέ ἐάω ὁ γένος ἐγώ καταγελάω · νικάω ὁ τρεῖς ὁ πᾶς δύναμις Βαβυλώνιος · ῥύομαι ἐγώ ὁ θεός ἐκ χείρ ὁ βασιλεύς , ὡς ἐκρέω ὁ πατήρ ἐγώ ἐκ χείρ Φαραώ . μιμνήσκω ὁ πάλαι ἐν γῆ Αἴγυπτος γίγνομαι · ὡς ὁ θάλασσα ῥάβδος πατάσσω φοβέω , καί Ἰορδάνης θεάομαι κιβωτός εἰς ὁ ὀπίσω ἀποστρέφω , Ῥαάβ ὁ πόρνη πιστός ἐν πόλις Ἰεριχώ εὑρίσκω ἐκ φόνος μάχαιρα διασῴζω . καί νῦν δυνατός ὁ θεός ὁ πῦρ ὁ κάμινος εὐκόλως κατασβέννυμι . εἰμί μάχαιρα ἀπειλέω ὁ θάνατος ὑπομένω · εἰμί θήρ ἄγριος παραβάλλω , ὁ θήρ μή καταπτήσσω · ὄχλος Βαβυλώνιος ὁ ἡμέτερος πίστις μή νικάω . προσρέπω ἀλλήλων ὡς ἔμψυχος ἀθλητής προηγέομαι ὑπό ὁ πνεῦμα εἰς ὁ σκάμμα , τρεῖς παῖς νέος πρός μυριάς ἄνθρωπος ἄπιστος ἀγωνίζομαι .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 2.20
Ἀλλ’ ἐρεῖ τις · ταῦτα πιθανολογεῖς . διδάχθητι , ἄνθρωπε , τὰ ἐπὶ Ἀντιόχου συμβάντα . ἡνίκα οἱ ἑπτὰ ἀδελφοὶ ἅμα τῇ μητρὶ συλληφθέντες μάστιξιν καὶ νευραῖς ἐτύπτοντο , εἷς δὲ αὐτῶν ἀποκριθεὶς ἔφη · τί μέλλεις ἐρωτᾶν καὶ μανθάνειν ; ἕτοιμοι γὰρ ἀποθνήσκειν ἐσμέν , ἢ παραβαίνειν τοὺς πατρῴους νόμους . ἔκθυμος δὲ ἐπὶ τούτῳ γενόμενος ὁ βασιλεὺς ἐκέλευσεν τήγανα καὶ λέβητας ἐκπυροῦσθαι παραχρῆμα , καὶ τὸν γενάμενον αὐτῶν προήγορον ἐκέλευσεν γλωσσοτομεῖσθαι καὶ περισκυθίσαντας ἀκρωτηριάζειν , τῶν δὲ λοιπῶν ἀδελφῶν ἐνορώντων · καὶ τῆς ἀτμίδος τοῦ τηγάνου ἐφ’ ἱκανὸν διαδιδούσης παρεκάλουν ἀλλήλους τῇ πατρῷᾳ φωνῇ λέγοντες · κύριος ὁ θεὸς ἐφορᾷ καὶ ταῖς ἀληθείαις ἐφ’ ἡμῖν παρακαλεῖται καθάπερ διὰ τῆς κατὰ πρόσωπον λελαλημένης ᾠδῆς διεσάφησεν πάλαι Μωϋσῆς λέγων · καὶ ἐπὶ τοῖς δούλοις αὐτοῦ παρακληθήσεται .
Lemmas: ἀλλά εἴρω τις · οὗτος πιθανολογώ . διδάσκω , ἄνθρωπος , ὁ ἐπί Ἀντίοχος συμβαίνω . ἡνίκα ὁ ἑπτά ἀδελφός ἅμα ὁ μήτηρ συλλαμβάνω μάστιξ καί νευρά τύπτω , εἷς δέ αὐτός ἀποκρίνω φημί · τίς μέλλω ἐρωτάω καί μανθάνω ; ἑτοῖμος γάρ ἀποθνήσκω εἰμί , ἢ παραβαίνω ὁ πατρῷος νόμος . ἔκθυμος δέ ἐπί οὗτος γίγνομαι ὁ βασιλεύς κελεύω τάγηνον καί λέβης ἐκπυρόω παραχρῆμα , καί ὁ γίγνομαι αὐτός προήγορος κελεύω γλωσσοτομέω καί περισκυθίζω ἀκρωτηριάζω , ὁ δέ λοιπός ἀδελφός ἐνοράω · καί ὁ ἀτμίς ὁ τάγηνον ἐπί ἱκανός διαδίδωμι παρακαλέω ἀλλήλων ὁ πατρῷος φωνή λέγω · κύριος ὁ θεός ἐφοράω καί ὁ ἀλήθεια ἐπί ἐγώ παρακαλέω καθάπερ διά ὁ κατά πρόσωπον λαλέω ᾠδή διασαφέω πάλαι Μωϋσῆς λέγω · καί ἐπί ὁ δοῦλος αὐτός παρακαλέω .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 2.21
Ὁρᾷς πῶς τὸ πνεῦμα τοῦ πατρὸς μελετᾶν τοὺς μάρτυρας διδάσκει προτρεπόμενον αὐτοὺς καὶ παραμυθούμενον καταφρονεῖν μὲν τοῦ θανάτου τούτου , σπεύδειν δὲ ἐπὶ τοῦ βελτίονος . ἐὰν γάρ τις χωρὶς ἁγίου πνεύματος ᾖ , οὗτος δειλιῶν ἀγωνιᾷ καὶ φοβούμενος κρύβεται καὶ τὸν πρόσκαιρον θάνατον εὐλαβεῖται καὶ μάχαιραν καταπτήσσει καὶ κόλασιν οὐχ ὑπομένει , τὸν κόσμον τοῦτον πρὸ ὀφθαλμῶν ἔχει , τὰ τοῦ βίου μεριμνᾷ , τὴν γυναῖκα προτιμᾷ καὶ ἴδια τέκνα ἀγαπᾷ καὶ πλοῦτον κτημάτων ἐπιζητεῖ · ὁ τοιοῦτος δύναμιν ἐπουράνιον μὴ κεκτημένος εὐχερῶς ἀπόλλυται . δεῖ οὖν πάντα ἄνθρωπον τῷ λόγῳ προσιόντα ἀκούειν , τί προστάσσει ὁ ἐπουράνιος βασιλεὺς καὶ δεσπότης · ὃς ἂν μὴ ἄρῃ τὸν σταυρὸν αὐτοῦ καὶ ἀκολουθήσῃ ὀπίσω μου , οὐκ ἔστιν μου ἄξιος · καὶ ὃς μὴ ἀποτάξηται πᾶσιν τοῖς ὑπάρχουσιν αὐτῷ , οὐ δύναται εἶναι μου μαθητής .
Lemmas: ὁράω πῶς ὁ πνεῦμα ὁ πατήρ μελετάω ὁ μάρτυς διδάσκω προτρέπω αὐτός καί παραμυθέομαι καταφρονέω μέν ὁ θάνατος οὗτος , σπεύδω δέ ἐπί ὁ ἀγαθός . ἐάν γάρ τις Χωρὶς ἅγιος πνεῦμα εἰμί , οὗτος δειλιάω ἀγωνιάω καί φοβέω κρύπτω καί ὁ πρόσκαιρος θάνατος εὐλαβέομαι καί μάχαιρα καταπτήσσω καί κόλασις οὐ ὑπομένω , ὁ κόσμος οὗτος πρό ὀφθαλμός ἔχω , ὁ ὁ βίος μεριμνάω , ὁ γυνή προτιμάω καί ἴδιος τέκνον ἀγαπάω καί πλοῦτος κτῆμα ἐπιζητέω · ὁ τοιοῦτος δύναμις ἐπουράνιος μή κτάομαι εὐχερής ἀπόλλυμι . δεῖ οὖν πᾶς ἄνθρωπος ὁ λόγος πρόσειμι ἀκούω , τίς προστάσσω ὁ ἐπουράνιος βασιλεύς καί δεσπότης · ὅς εἄν μή ἀείρω ὁ σταυρός αὐτός καί ἀκολουθέω ὀπίσω ἐγώ , οὐ εἰμί ἐγώ ἄξιος · καί ὅς μή ἀποτάσσω πᾶς ὁ ὑπάρχω αὐτός , οὖον δύναμαι εἰμί ἐγώ μαθητής .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 2.22
Οὕτως οὖν καὶ τότε οἱ τρεῖς παῖδες ἐν Βαβυλῶνι μαθηταὶ τῆς πίστεως ὄντες ἀπεκρίθησαν τῷ βασιλεῖ λέγοντες · οὐ χρείαν ἔχομεν ἡμεῖς περὶ τοῦ ῥήματος τούτου ἀποκριθῆναι σοι . ὁ δὲ Δανιήλ ἀκούσας τῶν ῥημάτων τούτων ἐπῄνεσεν . οἱ δὲ πάλιν · ἔστιν θεός , ᾧ ἡμεῖς λατρεύομεν , δυνατὸς ἐξελέσθαι ἡμᾶς ἐκ τῆς καμίνου τοῦ πυρὸς τῆς καιομένης καὶ ἐκ τῶν χειρῶν σου , βασιλεῦ , ῥύσεται ἡμᾶς . ὁ δὲ μακάριος Δανιήλ , ἅτε προφήτης ὑπάρχων καὶ προβλέπων τὸ μέλλον , ἐπένευσεν ὡς ἀληθῶς ἔσται τοῦτο τὸ ὑπ’ αὐτῶν λελαλημένον , καὶ οἱ παῖδες , ἵνα ἐνδείξωνται τῷ βασιλεῖ τὸ τῆς πίστεως αὐτῶν ἀνυπέρβλητον , προσέθηκαν λέγοντες · καὶ ἐὰν μή , γνωστὸν ἔστω σοι , βασιλεῦ , ὅτι τοῖς θεοῖς σου οὐ λατρεύομεν καὶ τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ ᾗ ἔστησας οὐ προσκυνοῦμεν . ὧν πάλιν ἀκούσας ὁ μακάριος Δανιήλ τὴν τρίτην φωνήν , θαυμάσας τούτους ὡς καλοὺς ἀθλητὰς τῇ πίστει ἐστεφάνωσεν .
Lemmas: οὕτως οὖν καί τότε ὁ τρεῖς παῖς ἐν Βαβυλών μαθητής ὁ πίστις εἰμί ἀποκρίνω ὁ βασιλεύς λέγω · οὖον χρεία ἔχω ἐγώ περί ὁ ῥῆμα οὗτος ἀποκρίνω σύ . ὁ δέ Δανιήλ ἀκούω ὁ ῥῆμα οὗτος ἐπαινέω . ὁ δέ πάλιν · εἰμί θεός , ὅς ἐγώ λατρεύω , δυνατός ἐξαιρέω ἐγώ ἐκ ὁ κάμινος ὁ πυρός ὁ καίω καί ἐκ ὁ χείρ σύ , βασιλεύς , ῥύομαι ἐγώ . ὁ δέ μακάριος Δανιήλ , ἅτε προφήτης ὑπάρχω καί προβλέπω ὁ μέλλω , ἐπινεύω ὡς ἀληθής εἰμί οὗτος ὁ ὑπό αὐτός λαλέω , καί ὁ παῖς , ἵνα ἐνδείκνυμι ὁ βασιλεύς ὁ ὁ πίστις αὐτός ἀνυπέρβλητος , προστίθημι λέγω · καί ἐάν μή , γνωστός ἵστημι σύ , βασιλεύς , ὅτι ὁ θεός σύ οὖον λατρεύω καί ὁ εἰκών ὁ χρύσεος ὅς ἵστημι οὖον προσκυνέω . ὅς πάλιν ἀκούω ὁ μακάριος Δανιήλ ὁ τρίτος φωνή , θαυμάζω οὗτος ὡς καλός ἀθλητής ὁ πίστις στεφανόω .
hippolytus-of-rome.commentarii-in-danielem 2.23
Ἴδετε ἀσφάλειαν λόγων δι’ ἑνὸς στόματος λαλουμένων , ἵνα ἐν μηδενὶ ῥήματι πταίσωσιν . τοῦ γὰρ βασιλέως ἀπειλησαμένου καὶ εἰπόντος · διὰ τί τοῖς θεοῖς μου οὐ λατρεύετε καὶ τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ ᾗ ἔστησα οὐ προσκυνεῖτε ; ἀπεκρίθησαν . οὐ χρείαν ἔχομεν ἡμεῖς περὶ τοῦ ῥήματος τούτου ἀποκριθῆναι σοι , μηδὲ ἄξιον αὐτὸν περὶ τοιούτου ἀπολογίας ἡγούμενοι . ἔπειτα τοῦ βασιλέως εἰπόντος · ἐμβληθήσεσθε εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρὸς τὴν καιομένην , καὶ τίς ἐστιν θεός , ὃς δυνήσεται ῥύσασθαι ὑμᾶς ἐκ χειρῶν μου ; , ἀντέπεσαν τῷ ῥήματι τῷ ὑπὸ τοῦ βασιλέως λελαλημένῳ καὶ εἶπαν · ἔστιν θεός , ᾧ ἡμεῖς λατρεύομεν , δυνατὸς ἐξελέσθαι ἡμᾶς ἐκ τῆς καμίνου τοῦ πυρὸς τῆς καιομένης καὶ ἐκ τῶν χειρῶν σου , βασιλεῦ , ῥύσεται ἡμᾶς . τοῦ δὲ βασιλέως πάλιν εἰπόντος · νῦν οὖν εἰ ἑτοίμως ἔχετε , ὡς ἂν ἀκούσητε τῆς φωνῆς τῆς σάλπιγγος , σύριγγός τε καὶ κιθάρας , σαμβύκης τε καὶ ψαλτηρίου καὶ παντὸς γένους μουσικῶν , πεσόντες προσκυνήσατε τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ , οἱ δὲ πρὸς αὐτόν · γνωστὸν ἔστω σοι , βασιλεῦ , ὅτι τοῖς θεοῖς σου οὐ λατρεύομεν καὶ τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ ᾗ ἔστησας οὐ προσκυνοῦμεν .
Lemmas: εἶδον ἀσφάλεια λόγος διά εἷς στόμα λαλέω , ἵνα ἐν μηδείς ῥῆμα πταίω . ὁ γάρ βασιλεύς ἀπειλέω καί εἶπον · διά τίς ὁ θεός ἐγώ οὖον λατρεύω καί ὁ εἰκών ὁ χρύσεος ὅς ἵστημι οὖον προσκυνέω ; ἀποκρίνω . οὖον χρεία ἔχω ἐγώ περί ὁ ῥῆμα οὗτος ἀποκρίνω σύ , μηδέ ἄξιος αὐτός περί τοιοῦτος ἀπολογία ἡγέομαι . ἔπειτα ὁ βασιλεύς εἶπον · ἐμβάλλω εἰς ὁ κάμινος ὁ πυρός ὁ καίω , καί τίς εἰμί θεός , ὅς δύναμαι ῥύομαι σύ ἐκ χείρ ἐγώ ; , ἀντεφέζομαι ὁ ῥῆμα ὁ ὑπό ὁ βασιλεύς λαλέω καί εἶπον · εἰμί θεός , ὅς ἐγώ λατρεύω , δυνατός ἐξαιρέω ἐγώ ἐκ ὁ κάμινος ὁ πυρός ὁ καίω καί ἐκ ὁ χείρ σύ , βασιλεύς , ῥύομαι ἐγώ . ὁ δέ βασιλεύς πάλιν εἶπον · νῦν οὖν εἰμί ἑτοίμως ἔχω , ὡς εἄν ἀκούω ὁ φωνή ὁ σάλπιγξ , σῦριγξ τε καί κιθάρα , σαμβύκη τε καί ψαλτήριον καί πᾶς γένος μουσικός , πίπτω προσκυνέω ὁ εἰκών ὁ χρύσεος , ὁ δέ πρός αὐτός · γνωστός ἵστημι σύ , βασιλεύς , ὅτι ὁ θεός σύ οὖον λατρεύω καί ὁ εἰκών ὁ χρύσεος ὅς ἵστημι οὖον προσκυνέω .