hippocrates-et-corpus-hippocraticum.prorrheticon 2.4
4 . Ἐγὼ μὲν νῦν τόνδε τὸν τρόπον ἐσηγέομαι τῶν ἐπισκεψίων , καὶ περὶ τῶν οἴκοι μενόντων , οἷα ἐξαμαρτάνουσιν , καὶ περὶ τῶν γυμναζομένων τε καὶ τῶν ἄλλων πάντων · τὰς δ’ ἀκριβείας κείνας ἀκούω τε καὶ καταγελῶ τῶν ἀπαγγελλόντων · σμικρὰ μὲν γὰρ ἀπειθούντων τῶν ἀνθρώπων , οὐκ οἶδ ὅπως ἂν ἐλέγξαιμι · εἰ δ’ εἴη μείζονα τὰ ἁμαρτήματα , ὅντινα τρόπον ἐπισκέπτεσθαι χρὴ γράφω . Χρὴ δὲ πρῶτον μὲν τὸν ἄνθρωπον ἐν ᾧ μέλλει τις γνώσεσθαι τὰ ἀπειθεύμενα , ἅπασαν ἡμέρην ὁρᾷν ἐν τῷ αὐτῷ τε χωρίῳ καὶ τὴν αὐτὴν ὥρην , μάλιστά τ’ ἦμος ἠέλιος νεωστὶ καταλάμπει · τοῦτον γὰρ τὸν χρόνον ὑποκεκενωμένος ἂν εἴη , καὶ νῆστις ἂν ἔτι ἐστὶ , καὶ τεταλαιπωρηκὼς οὐδὲν πλὴν τῶν ὀρθρινῶν περιπάτων , ἐν οἷς ἥκιστα ἀπειθεῖ , ἤν γε ἐπανεγερθεὶς ὥνθρωπος ἐς τὴν περίοδον καταστῇ , ὥστε ἀνάγκη τὸν δικαίως διαιτώμενον μάλιστα ταύτην τὴν ὥρην ὁμαλῶς ἔχειν τὴν κατάστασιν τοῦ χρώματός τε καὶ τοῦ ξύμπαντος σώματος , διὸ καὶ ὁ ἐπιμελόμενος ὀξύτατός τ’ ἂν εἴη καὶ τὸν νόον καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑπὸ τοῦτον τὸν χρόνον . Ἐνθυμέεσθαι δὲ χρὴ καὶ τοῦ ἀνθρώπου τῆς τε γνώμης τοὺς τρόπους , τοῦ τε σώματος τὴν δύναμιν · ἄλλοι γὰρ ἄλλα ῥηϊδίως ἐπιτελοῦσι τῶν προστασσομένων καὶ χαλεπῶς . Πρῶτον μὲν οὖν ὁ λιμαγχεόμενος εἰ πλείονα φάγοι τε καὶ , πίοι , τούτοισι δῆλος ἔσται · καὶ ὀγκηρότερον αὐτοῦ τὸ σῶμα φανεῖται , καὶ λιπαρώτερον καὶ εὐχρούστερον ἔσται , ἢν μὴ κακῶς διακεχωρήκῃ τὰ ἀπὸ τῆς γαστρὸς αὐτῷ · ἔσται δὲ καὶ εὐθυμότερος ἐν τῇ ταλαιπωρίῃ . Σκεπτέον δὲ καὶ ἤν τι ἐρυγγάνῃ ἢ ὑπὸ φύσης ἔχηται · ταῦτα γὰρ προσήκει γίνεσθαι τοῖσιν ὧδε διακειμένοισιν ἐπὶ ταύτῃ τῇ ἁμαρτάδι . Ἢν δὲ ἐσθίειν τε ἤδη ἀναγκαζόμενος συχνὰ καὶ ταλαιπωρέειν ἰσχυρῶς , ἢ τὸ σιτίον μὴ καταφάγῃ , ἢ θωρηχθῇ , ἢ μὴ περιέλθῃ ἀπὸ τοῦ δείπνου συχνοῦ , ὧδ’ ὑποσκέπτεσθαι · τὸ μὲν δεῖπνον εἰ καταφάγοι , περιπατήσαι δὲ τὰ μεμαθηκότα , ἡδίων τε ἂν προσιδεῖν , ὀξύτερός τε καὶ ἐργαστικώτερος ἐν τοῖσι γυμνασίοισιν · ὁ δ’ ἀπόπατος σμικρότερός τε καὶ ξυνεστηκὼς μάλιστ’ ἂν τούτῳ γένοιτο . Ἢν δὲ τὸ δεῖπνον καταφαγὼν μὴ περιπατήσῃ , ἐρυγγάνοι τ’ ἂν καὶ φυσώδης εἴη , καὶ πλῆθος οὐκ ἔλασσον φαίνοιτο , καὶ ἱδρώη ἂν · μᾶλλον ἢ πρόσθεν ἐν τῇ ταλαιπωρίῃ , καὶ δύσπνοος ἂν εἴη καὶ βαρύς · αἵ τε διέξοδοι τῆς κοιλίης μέζονές τε καὶ ἧσσον γλίσχραι τουτέῳ γένοιντ’ ἄν . Εἰ δὲ μήτε τὸ σιτίον καταναλώσειε , μήτε περιπατήσειε , νωθρότερος ἂν , εἴη καὶ ὀκνωδέστερος . Εἰ δὲ μεθυσθείη , ἱδρώη τ’ ἂν μᾶλλον ἢ πρόσθεν , καὶ δύσπνοος ἂν εἴη , καὶ βαρύτερος αὐτὸς ἑωυτοῦ καὶ ὑγῥότερος · εἴη δ’ ἂν καὶ εὐθυμότερος , ἢν μή τι αὐτῷ ἡ κεφαλὴ ἀνιῷτο . Γυναικὶ δὲ χρησάμενος ἅπαξ , ὀξύτερός τ’ ἂν εἴη καὶ λελυμένος μᾶλλον · εἰ δὲ πλειστάκις διαπρήξαιτο , σκληρότερος ἂν γένοιτο , καὶ αὐχμηρόν τι ἔχων , καὶ ἀχρούστερός τε καὶ κοπιώδης μᾶλλον . Ἀποπάτους δὲ χρὴ διαχωρέειν τοῖσι ταλαιπωρέουσιν , ἔστ’ ἂν ὀλιγοσιτέωσί τε καὶ ὀλιγοποτέωσι , σμικρούς τε καὶ σκληροὺς , ἀνὰ δὲ πᾶσαν ἡμέρην · ἢν δὲ διὰ τρίτης , ἢ τετάρτης , ἢ διὰ πλέονος χρόνου διαχωρέῃ , κίνδυνος ἢ πυρετὸν ἢ διαῤῥοίην ἐπιλαβεῖν . Ὅσα δὲ ὑγρότερά ἐστι τῶν διαχωρημάτων ἢ ὥστε ἐκτυποῦσθαι ἐν τῇ διεξόδῳ , ταῦτα δὲ πάντα κακίω . Τοῖσι δὲ συχνὰ ἐσθίουσιν ἤδη καὶ πολλὰ ταλαιπωρέουσι τὴν διέξοδον χρὴ μαλθακὴν ἐοῦσαν ξηρὴν εἶναι , πλῆθός τε τῶν εἰσιόντων κατὰ λόγον καὶ τῆς ταλαιπωρίης · διαχωρέει δὲ ἀπὸ τῶν ἴσων σιτίων τοῖσι μὲν ἐλάχιστα ταλαιπωρέουσι πλεῖστα , τοῖσι δὲ ταλαιπωρέουσι πλεῖστα σμικρὸν , ἢν ὑγιαίνωσί τε καὶ δικαίως διαιτῶνται · ἄλλα πρὸς ταῦτα συμβάλλεσθαι . Αἱ δὲ ὑγρότεραι τῶν διαχωρήσεων καὶ ἄτερ πυρετῶν γινόμεναι , καὶ ἑβδομαῖαι , καὶ θᾶσσον κρινόμεναι , λυσιτελέες , ἐς ἅπαξ πᾶσαι γινόμεναι , καὶ μὴ ὑποστρέφουσαι · εἰ δ’ ἐπιπυρεταίνοιεν οἱ ἄνθρωποι , ἢ ὑποστρέφοιεν αἱ διάῤῥοιαι , εἰ μακραὶ γίγνοιντο , πάντως πονηραὶ , εἴ τε χολώδεες εἴησαν , εἴ τε φλεγματώδεες , εἴ τε ὠμαὶ , καὶ διαιτημάτων τε ἰδίων προσδεόμεναι ἕκασται , καὶ φαρμακευσίων ἄλλαι ἄλλων . Οὖρον δὲ χρὴ κατά τε τὸ τοῦ πινομένου πλῆθος διουρέεσθαι , καὶ ἴσον αἰεὶ , καὶ ἀθρόον ὡς μάλιστα , καὶ ῥοπῇ ὀλίγῳ παχύτερον ἢ οἷον ἐπόθη . Εἰ δὲ εἴη ὑδατῶδές τε καὶ πλεῖον τοῦ προστασσομένου πίνεσθαι , σημαίνει μὴ πείθεσθαι τὸν ἄνθρωπον , ἄλλὰ πλέονι ποτῷ χρῆσθαι , ἢ οὐ δύνασθαι ἀνατραφῆναι , ἔστ’ ἂν τὰ τοιαῦτα ποιέῃ τὸ οὖρον . Εἰ δὲ κατ’ ὀλίγον τρύζοι τὸ οὖρον , σημαίνει ἢ φαρμακεύσιος δεῖσθαι τὸν ἄνθρωπον , ἢ νόσημά τι τῶν περὶ κύστιν ἔχειν . Αἷμα δὲ οὐρῆσαι ὀλιγάκις μὲν καὶ ἄτερ πυρετοῦ καὶ ὀδύνης οὐδὲν κακὸν σημαίνει , ἀλλὰ κόπων λύσις γίνεται · εἰ δὲ πολλάκις οὐρέοι , ἤ τι τούτων προσγίνοιτο , δεινόν · ἀλλὰ προλέγειν , ἤν τε ξὺν ὀδύνῃσιν οὐρέηται , ἤν τε ξὺν πυρετῷ , πῦον ἐπιδιουρήσειν , καὶ οὕτω παύσεσθαι τῶν ἀλγεόντων . Παχὺ δὲ οὖρον λευκὴν ὑπόστασιν ἔχον σημαίνει ἢ περὶ τὰ ἄρθρα τινὰ ὀδύνην καὶ ἔπαρσιν ἢ περὶ τὰ σπλάγχνα · χλωρὴν δὲ , καθαραίην τοῦ σώματος δηλοῖ ἢ περὶ τὰ σπλάγχνα καὶ τούτων ὀδύνην τε καὶ ἔπαρσιν . Αἱ δ’ ἄλλαὶ ὑποστάσεις αἱ ἐν τοῖσιν οὔροισι τῶν γυμναζομένων πᾶσαι ἀπὸ τῶν νοσημάτων γίνονται τῶν περὶ τὴν κύστιν · δῆλον δὲ ποιήσουσι , ξὺν ὀδύνῃσί τε γὰρ ἐσονται καὶ δυσαπάλλακτοι . Καὶ ταῦτα μὲν γράφω περὶ , τούτων , καὶ λέγω τοιαῦτα ἕτερα . Ὧν δὲ δι’ ἀκρίβειαν κατηγορέονται τῶν προῤῥήσεων , τοῖσι μὲν αὐτῶν αὐτὸς ξυνεγενόμην , τῶν δὲ παισί τε καὶ μαθητῇσιν ἐλεσχηνευσάμην , τῶν δὲ ξυγγράμματα ἔλαβον · ὥστε , εὖ εἰδὼς οἷα ἕκαστος αὐτῶν ἐφρόνει , καὶ τὰς ἀκριβείας οὐδαμοῦ εὑρὼν , ἐπεχείρησα τάδε γράφειν .
Lemmas: 4 . ἐγώ μέν νῦν ὅδε ὁ τρόπος εἰσηγέομαι ὁ ἐπίσκεψις , καί περί ὁ οἴκοι μένω , οἷος ἐξαμαρτάνω , καί περί ὁ γυμνάζω τε καί ὁ ἄλλος πᾶς · ὁ δέ ἀκρίβεια ἐκεῖνος ἀκούω τε καί καταγελάω ὁ ἀπαγγέλλω · μικρός μέν γάρ ἀπειθέω ὁ ἄνθρωπος , οὐ ὀῖδ ὅπως ἄν ἐλέγχω · εἰ δέ εἰμί μέγας ὁ ἁμάρτημα , ὅστις τρόπος ἐπισκοπέω χρή γράφω . χρή δέ πρῶτος μέν ὁ ἄνθρωπος ἐν ὅς μέλλω τις γιγνώσκω ὁ ἀπειθέω , ἅπας ἡμέρα ὁράω ἐν ὁ αὐτός τε χωρίον καί ὁ αὐτός ὥρα , μάλα τε ἦμος ἥλιος νεωστί καταλάμπω · οὗτος γάρ ὁ χρόνος ὑποκενόω ἄν εἰμί , καί νῆστις ἄν ἔτι εἰμί , καί ταλαιπωρέω οὐδείς πλήν ὁ ὀρθρινός περίπατος , ἐν ὅς ἦκα ἀπειθέω , ἐάν γε ἐπανεγείρω ἄνθρωπος εἰς ὁ περίοδος καθίστημι , ὥστε ἀνάγκη ὁ δίκαιος διαιτάω μάλα οὗτος ὁ ὥρα ὁμαλής ἔχω ὁ κατάστασις ὁ χρῶμα τε καί ὁ σύμπας σῶμα , διό καί ὁ ἐπιμελέομαι ὀξύς τε ἄν εἰμί καί ὁ νόος καί ὁ ὀφθαλμός ὑπό οὗτος ὁ χρόνος . ἐνθυμέομαι δέ χρή καί ὁ ἄνθρωπος ὁ τε γνώμη ὁ τρόπος , ὁ τε σῶμα ὁ δύναμις · ἄλλος γάρ ἄλλος ῥᾴδιος ἐπιτελέω ὁ προστάσσω καί χαλεπός . πρῶτος μέν οὖν ὁ λιμαγχέω εἰ πολύς ἐσθίω τε καί , πίνω , οὗτος δῆλος εἰμί · καί ὀγκηρός αὐτός ὁ σῶμα φαίνω , καί λιπαρός καί εὔχρουν εἰμί , ἐάν μή κακός διαχωρέω ὁ ἀπό ὁ γαστήρ αὐτός · εἰμί δέ καί εὔθυμος ἐν ὁ ταλαιπωρία . σκοπέω δέ καί ἐάν τις ἐρυγγάνω ἤ ὑπό φύσις ἔχω · οὗτος γάρ προσήκω γίγνομαι ὁ ὧδε διάκειμαι ἐπί οὗτος ὁ ἁμαρτάς . ἐάν δέ ἐσθίω τε ἤδη ἀναγκάζω συχνός καί ταλαιπωρέω ἰσχυρός , ἤ ὁ σιτίον μή κατεσθίω , ἤ θωρήσσω , ἤ μή περιέρχομαι ἀπό ὁ δεῖπνον συχνός , ὧδε ὑποσκέπτομαι · ὁ μέν δεῖπνον εἰ κατεσθίω , περιπατέω δέ ὁ μανθάνω , ἡδύς τε ἄν προσοράω , ὀξύς τε καί ἐργαστικός ἐν ὁ γυμνάσιον · ὁ δέ ἀπόπατος μικρός τε καί συνίστημι μάλα ἄν οὗτος γίγνομαι . ἐάν δέ ὁ δεῖπνον κατεσθίω μή περιπατέω , ἐρυγγάνω τε ἄν καί φυσώδης εἰμί , καί πλῆθος οὐ ἐλαχύς φαίνω , καί ἱδρωμί ἄν · μάλα ἤ πρόσθεν ἐν ὁ ταλαιπωρία , καί δύσπνοος ἄν εἰμί καί βαρύς · ὁ τε διέξοδος ὁ κοιλία μέγας τε καί ἥσσων γλίσχρος τούτεος γίγνομαι ἄν . εἰ δέ μήτε ὁ σιτίον καταναλίσκω , μήτε περιπατέω , νωθρός ἄν , εἰμί καί ὀκνώδης . εἰ δέ μεθύσκω , ἱδρωμί τε ἄν μάλα ἤ πρόσθεν , καί δύσπνοος ἄν εἰμί , καί βαρύς αὐτός ἑαυτοῦ καί ὑγρός · εἰμί δέ ἄν καί εὔθυμος , ἐάν μή τις αὐτός ὁ κεφαλή ἀνιάω . γυνή δέ χράω ἅπαξ , ὀξύς τε ἄν εἰμί καί λύω μάλα · εἰ δέ πλειστάκις διαπράσσω , σκληρός ἄν γίγνομαι , καί αὐχμηρός τις ἔχω , καί ἄχροος τε καί κοπιώδης μάλα . ἀπόπατος δέ χρή διαχωρέω ὁ ταλαιπωρέω , ἔστε ἄν ὀλιγοσιτέω τε καί ὀλιγοποτέω , μικρός τε καί σκληρός , ἀνά δέ πᾶς ἡμέρα · ἐάν δέ διά τρίτος , ἤ τέταρτος , ἤ διά πολύς χρόνος διαχωρέω , κίνδυνος ἤ πυρετός ἤ διαρρέω ἐπιλαμβάνω . ὅσος δέ ὑγρός εἰμί ὁ διαχώρημα ἤ ὥστε ἐκτυπόω ἐν ὁ διέξοδος , οὗτος δέ πᾶς κακός . ὁ δέ συχνός ἐσθίω ἤδη καί πολύς ταλαιπωρέω ὁ διέξοδος χρή μαλθακός εἰμί ξηρός εἰμί , πλῆθος τε ὁ εἰσέρχομαι κατά λόγος καί ὁ ταλαιπωρία · διαχωρέω δέ ἀπό ὁ ἴσος σιτίον ὁ μέν ἐλαχύς ταλαιπωρέω πολύς , ὁ δέ ταλαιπωρέω πολύς μικρός , ἐάν ὑγιαίνω τε καί δίκαιος διαιτάω · ἄλλος πρός οὗτος συμβάλλω . ὁ δέ ὑγρός ὁ διαχώρησις καί ἄτερ πυρετός γίγνομαι , καί ἑβδομαῖος , καί ταχύς κρίνω , λυσιτελής , εἰς ἅπαξ πᾶς γίγνομαι , καί μή ὑποστρέφω · εἰ δέ ἐπιπυρεταίνω ὁ ἄνθρωπος , ἤ ὑποστρέφω ὁ διάρροια , εἰ μακρός γίγνομαι , πάντως πονηρός , εἰ τε χολώδης εἰμί , εἰ τε φλεγματώδης , εἰ τε ὠμός , καί διαίτημα τε ἴδιος προσδέω ἕκαστος , καί φαρμάκευσις ἄλλος ἄλλος . οὖρος δέ χρή κατά τε ὁ ὁ πίνω πλῆθος διουρέω , καί ἴσος ἀεί , καί ἀθρόος ὡς μάλα , καί ῥοπή ὀλίγος παχύς ἤ οἷος πίνω . εἰ δέ εἰμί ὑδατώδης τε καί πολύς ὁ προστάσσω πίνω , σημαίνω μή πείθω ὁ ἄνθρωπος , ἄλλος πολύς ποτός χράω , ἤ οὐ δύναμαι ἀνατρέφω , ἔστε ἄν ὁ τοιοῦτος ποιέω ὁ οὖρος . εἰ δέ κατά ὀλίγος τρύζω ὁ οὖρος , σημαίνω ἤ φαρμάκευσις δέω ὁ ἄνθρωπος , ἤ νόσημα τις ὁ περί κύστις ἔχω . αἷμα δέ οὐρέω ὀλιγάκις μέν καί ἄτερ πυρετός καί ὀδύνη οὐδείς κακός σημαίνω , ἀλλά κόπος λύσις γίγνομαι · εἰ δέ πολλάκις οὐρέω , ἤ τις οὗτος προσγίγνομαι , δεινός · ἀλλά προλέγω , ἐάν τε σύν ὀδύνη οὐρέω , ἐάν τε σύν πυρετός , πυός ἐπιδιουρέω , καί οὕτως παύω ὁ ἀλγέω . παχύς δέ οὖρος λευκός ὑπόστασις ἔχω σημαίνω ἤ περί ὁ ἄρθρον τις ὀδύνη καί ἔπαρσις ἤ περί ὁ σπλάγχνον · χλωρός δέ , καθαραῖος ὁ σῶμα δηλόω ἤ περί ὁ σπλάγχνον καί οὗτος ὀδύνη τε καί ἔπαρσις . ὁ δέ ἄλλος ὑπόστασις ὁ ἐν ὁ ὅρος ὁ γυμνάζω πᾶς ἀπό ὁ νόσημα γίγνομαι ὁ περί ὁ κύστις · δῆλος δέ ποιέω , σύν ὀδύνη τε γάρ ἐω καί δυσαπάλλακτος . καί οὗτος μέν γράφω περί , οὗτος , καί λέγω τοιοῦτος ἕτερος . ὅς δέ διά ἀκρίβεια κατηγορέω ὁ πρόρρησις , ὁ μέν αὐτός αὐτός συγγίγνομαι , ὁ δέ παῖς τε καί μαθητής λεσχηνεύω , ὁ δέ σύγγραμμα λαμβάνω · ὥστε , εὖ οἶδα οἷος ἕκαστος αὐτός φρονέω , καί ὁ ἀκρίβεια οὐδαμοῦ εὑρίσκω , ἐπιχειρέω ὅδε γράφω .