hippocrates-et-corpus-hippocraticum.prorrheticon 2.3
3 . Ἀμφὶ δὲ · τῶν γυμναζομένων καὶ ταλαιπωρεόντων τὰς μὲν ἀτρεκείας τὰς λεγομένας ὡς λέγουσιν οἱ λέγοντες οὔτε δοκέω εἶναι , οὔτ’ εἴ τις δοκέει , κωλύω δοκέειν · ὑπὸ σημείου μὲν γὰρ οὐδενὸς βλάπτεται τὰ ὑπονοήματα οὔτε καλοῦ οὔτε κακοῦ , ᾧ χρὴ πιστεύσαντα εἰδέναι εἴτε ὀρθῶς ἀπήγγελται εἴτ’ οὔ · ἄλλως δὲ ἐκποιέει τῷ βουλομένῳ πιστεύειν , οὐ γὰρ ἐμποδὼν ἵσταμαι . Δοκέω δὲ αὐτῶν εἴ τι ἀληθὲς λέγεται ἢ τῶνδε τῶν περὶ τοὺς γυμναζομένους , ἢ ἐκείνων τῶν πρότερον γεγραμμένων , πρῶτον μὲν τῶν σημείων ὧν λέγω τεκμήρασθαι τοῦτο γνόντα , ἔπειτα ἐνδοιαστῶς τε καὶ ἀνθρωπίνως προειπεῖν , ἅμα δὲ καὶ τοὺς ἀπαγγέλλοντας τερατωδεστέρως διηγεῖσθαι ἢ ὡς ἐγένετο . Ἐπεὶ οὐδ’ ἐν τῇσι νούσοισιν εὐπετὲς γινώσκειν τὰ ἁμαρτήματα · καί τοι κατάκεινταί γε οἱ ἄνθρωποι καὶ διαιτήμασιν ὀλιγοτρόφοισι χρῶνται , ὥστε μὴ πάμπολλα δεῖ ὁρᾶσθαι ὑποσκεπτόμενον τὸν μελεδαίνοντα . Οἱ μὲν γὰρ πίνουσι μόνον , οἱ δὲ πρὸς τῷ πίνειν ἢ ῥόφημα ἢ σιτίον ὀλίγιστον ἐπιφέρονται · ἀνάγκη οὖν ἐν τῷ τοιούτῳ τοὺς μὲν τῷ ποτῷ πλέονι χρησαμένους δυσπνοωτέρους γίνεσθαι , καὶ οὐρέοντας πλέον φαίνεσθαι , τοὺς δὲ τῷ ῥοφήματι ἢ τῷ σιτίῳ πλεονάσαντας διψᾷν τε μᾶλλον καὶ πυρεταίνειν · εἰ δέ τις ἀμφότερα , καὶ τῷ ποτῷ καὶ τοῖσι περὶ τὰ σιτία ἀμέτρως χρήσαιτο , πρὸς τῷ πυρεταίνειν καὶ δυσπνοεῖν καὶ τὴν γαστέρα περιτεταμένην ἂν καὶ μείζω ἔχειν . Ἔξεστι δὲ καὶ ταῦτα πάντα καταβασανίζειν κάλλιστα καὶ τἄλλα τοῖσι δοκιμίοισιν , οἷσιν ἔχομέν τε καὶ χρεόμεθα εὖ πάντα . Πρῶτον μὲν γὰρ τῇ γνώμῃ τε καὶ τοῖσιν ὀφθαλμοῖσιν ἄνθρωπον κατακείμενον ἐν τῷ αὐτῷ καὶ ἀτρεκέως διαιτώμενον ῥᾷόν ἐστι γνῶναι , ἤν τι ἀπειθήσῃ , ἢ περιοδοιπορέοντα καὶ πάμπολλα ἐσθίοντα · ἔπειτα τῇσι χερσὶ ψαύσαντα τῆς γαστρός τε καὶ τῶν φλεβῶν ἧσσόν ἐστιν ἐξαπατᾶσθαι ἢ μὴ ψαύσαντα . Αἵ τε ῥῖνες ἐν μὲν τοῖσι πυρεταίνουσι πολλά τε καὶ καλῶς σημαίνουσιν · αἱ γὰρ ὀδμαὶ μέγα διαφέρουσιν · ἐν δὲ τοῖσιν ἰσχύουσί τε καὶ ὀρθῶς διαιτωμένοισιν οὐκ οἶδα τί ἂν χρησαίμην , οὐδ’ ἐν τούτῳ τῷ δοκιμίῳ . Ἔπειτα τοῖς ὠσὶ τῆς φωνῆς ἀκούσαντα καὶ τοῦ πνεύματος , ἔστι διαγινώσκειν , ἃ ἐν τοῖσιν ἰσχύουσιν οὐχ ὁμοίως ἐστὶ δῆλα . Ἀλλ’ ὅμως πρόσθεν ἢν μὴ τὰ ἤθεα τῶν νοσημάτων τε καὶ τῶν ἀλγεόντων ἐκμάθῃ ὁ ἰητρὸς , οὐ χρὴ προλέγειν οὐδέν · καὶ γὰρ ἂν δυσπνούστερος ὥνθρωπος γένοιτο , ἔτι πλανωμένης τῆς νούσου , καὶ πυρετήνειεν ὀξυτέρῳ πυρὶ , καὶ ἡ γαστὴρ ἐπιταθείη · ὥστε διὰ ταῦτα οὐκ ἀσφαλὲς προλέγειν πρόσθεν πρὶν ἂν κατάστασιν λαβεῖν τὸ νόσημα · μετὰ δὲ τοῦτον τὸν χρόνον ὅ τι ἂν παράλογον γένηται λέγειν χρή . Δῆλα δὲ τὰ διὰ τὴν ἀπειθίην γινόμενα κακά · αἵ τε γὰρ δύσπνοιαι καὶ τἄλλα ταῦτα τῇ ὑστεραίῃ πεπαύσεται , ἢν δι’ ἁμαρτάδα γένηται · ἢν οὖν τις ταύτην τὴν κρίσιν προϊδὼν λέγῃ , οὐχ ἁμαρτήσεται .
Lemmas: 3 . ἀμφί δέ · ὁ γυμνάζω καί ταλαιπωρέω ὁ μέν ἀτρέκεια ὁ λέγω ὡς λέγω ὁ λέγω οὔτε δοκέω εἰμί , οὔτε εἰ τις δοκέω , κωλύω δοκέω · ὑπό σημεῖον μέν γάρ οὐδείς βλάπτω ὁ ὑπονόημα οὔτε καλός οὔτε κακός , ὅς χρή πιστεύω οἶδα εἴτε ὀρθός ἀπαγγέλλω εἴτε οὐ · ἄλλος δέ ἐκποιέω ὁ βούλομαι πιστεύω , οὐ γάρ ἐμποδών ἵστημι . δοκέω δέ αὐτός εἰ τις ἀληθής λέγω ἤ ὅδε ὁ περί ὁ γυμνάζω , ἤ ἐκεῖνος ὁ πρότερος γράφω , πρῶτος μέν ὁ σημεῖον ὅς λέγω τεκμαίρομαι οὗτος γιγνώσκω , ἔπειτα ἐνδοιαστής τε καί ἀνθρώπινος προλέγω , ἅμα δέ καί ὁ ἀπαγγέλλω τερατώδης διηγέομαι ἤ ὡς γίγνομαι . ἐπεί οὐδέ ἐν ὁ νόσος εὐπετής γιγνώσκω ὁ ἁμάρτημα · καί τοι κατάκειμαι γε ὁ ἄνθρωπος καί διαίτημα ὀλιγότροφος χράω , ὥστε μή πάμπολυς δέω ὁράω ὑποσκέπτομαι ὁ μελεδαίνω . ὁ μέν γάρ πίνω μόνος , ὁ δέ πρός ὁ πίνω ἤ ῥόφημα ἤ σιτίον ὀλίγος ἐπιφέρω · ἀνάγκη οὖν ἐν ὁ τοιοῦτος ὁ μέν ὁ ποτός πολύς χράω δύσπνοος γίγνομαι , καί οὐρέω πολύς φαίνω , ὁ δέ ὁ ῥόφημα ἤ ὁ σιτίον πλεονάζω διψάω τε μάλα καί πυρεταίνω · εἰ δέ τις ἀμφότερος , καί ὁ ποτός καί ὁ περί ὁ σιτίον ἄμετρος χράω , πρός ὁ πυρεταίνω καί δυσπνοέω καί ὁ γαστήρ περιτείνω ἄν καί μέγας ἔχω . ἔξεστι δέ καί οὗτος πᾶς καταβασανίζω καλός καί ἄλλος ὁ δοκιμεῖον , ὅς ἔχω τε καί χράω εὖ πᾶς . πρῶτος μέν γάρ ὁ γνώμη τε καί ὁ ὀφθαλμός ἄνθρωπος κατάκειμαι ἐν ὁ αὐτός καί ἀτρεκής διαιτάω ῥᾴδιος εἰμί γιγνώσκω , ἐάν τις ἀπειθέω , ἤ περιοδοιπορέω καί πάμπολυς ἐσθίω · ἔπειτα ὁ χείρ ψαύω ὁ γαστήρ τε καί ὁ φλέψ ἥσσων εἰμί ἐξαπατάω ἤ μή ψαύω . ὁ τε ῥίς ἐν μέν ὁ πυρεταίνω πολύς τε καί καλός σημαίνω · ὁ γάρ ὀσμή μέγας διαφέρω · ἐν δέ ὁ ἰσχύω τε καί ὀρθός διαιτάω οὐ οἶδα τίς ἄν χράω , οὐδέ ἐν οὗτος ὁ δοκιμεῖον . ἔπειτα ὁ οὖς ὁ φωνή ἀκούω καί ὁ πνεῦμα , εἰμί διαγιγνώσκω , ὅς ἐν ὁ ἰσχύω οὐ ὅμοιος εἰμί δῆλος . ἀλλά ὅμως πρόσθεν ἐάν μή ὁ ἦθος ὁ νόσημα τε καί ὁ ἀλγέω ἐκμανθάνω ὁ ἰατρός , οὐ χρή προλέγω οὐδείς · καί γάρ ἄν δύσπνοος ἄνθρωπος γίγνομαι , ἔτι πλανάω ὁ νόσος , καί πυρεταίνω ὀξύς πῦρ , καί ὁ γαστήρ ἐπιτείνω · ὥστε διά οὗτος οὐ ἀσφαλής προλέγω πρόσθεν πρίν ἄν κατάστασις λαμβάνω ὁ νόσημα · μετά δέ οὗτος ὁ χρόνος ὅς τις ἄν παράλογος γίγνομαι λέγω χρή . δῆλος δέ ὁ διά ὁ ἀπειθία γίγνομαι κακός · ὁ τε γάρ δύσπνοια καί ἄλλος οὗτος ὁ ὑστεραῖος παύω , ἐάν διά ἁμαρτάς γίγνομαι · ἐάν οὖν τις οὗτος ὁ κρίσις προοράω λέγω , οὐ ἁμαρτάνω .