hippocrates-et-corpus-hippocraticum.epistulae 11
11 . Ἱπποκράτης Ἀβδηριτῶν τῇ βουλῇ καὶ τῷ δήμῳ χαίρειν . Ὁ πολίτης ὑμέων Ἀμελησαγόρης ἦλθεν ἐς Κῶ , καὶ ἔτυχε τότ’ ἐοῦσα τῆς ῥάβδου ἡ ἀνάληψις ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρῃ καὶ ἐτήσιος ἑορτὴ , ὡς ἴστε , πανήγυρις ἡμῖν καὶ πομπὴ πολυτελὴς ἐς κυπάρισσον , ἣν ἔθος ἀνάγειν τοῖς τῷ θεῷ προσήκουσιν . Ἐπεὶ δὲ σπουδάζειν ἐῴκει καὶ ἐκ τῶν λόγων καὶ ἐκ τῆς πρσσόψιος ὃ Ἀμελησαγόρης , πεισθεὶς , ὅπερ ἦν , ἐπείγειν τὸ πρῆγμα , ἀνέγνων τε ὑμέων τὴν ἐπιστολὴν , καὶ ἐθαύμασά ὅτε περὶ ἑνὸς ἀνθρώπου ὡς εἷς ἄνθρωπος ἡ πόλις θορυβεῖσθε . Μακάριοί γε δῆμοι ὁκόσοι ἴσασι τοὺς ἀγαθοὺς ἄνδρας ἐρύματα ἑωυτῶν , καὶ οὐ τοὺς πύργους οὐδὲ τὰ τείχεα , ἀλλὰ σοφῶν ἀνδρῶν σοφὰς γνώμας . Ἐγὼ δὲ πειθόμενος τέχνας μὲν εἶναι θεῶν χάριτας , ἀνθρώπους δὲ ἔργα φύσιος , καὶ μὴ νεμεσήσητε , ἄνδρες Ἀβδηρῖται , οὐχ ὑμᾶς δοκέω , ἀλλὰ φύσιν αὐτὴν καλέειν με ἀνασώσασθαι ποίημα ἑωυτῆς , κινδυνεῦον ὑπὸ νόσου διαπεσεῖν . Ὥστε πρὸ ὑμέων ἐγὼ νῦν φύσει καὶ θεοῖς ὑπακούων σπεύδω νοσέοντα Δημόκριτον ἰήσασθαι , εἴπερ δὴ καὶ τοῦτο νοῦσος ἐστὶν , ἀλλὰ μὴ ἀπάτῃ συσκιάζεσθε , ὅπερ εὔχομαι · καὶ γένοιτο πλέον τῆς ἐν ὑμῖν εὐνοίας τεκμήριον καὶ πρὸς ὑπόνοιαν ταραχθῆναι . Ἀργύριον δὲ μοι ἐρχομένῳ οὔτ’ ἂν φύσις οὔτ’ ἂν θεὸς ὑπόσχοιτο , ὥστε μηδ’ ὑμεῖς , ἀνέρες Ἀβδηρῖται , βιάζεσθε , ἀλλ’ ἐᾶτε ἐλευθέρης τέχνης ἐλεύθερα καὶ τὰ ἔργα . Οἱ δὲ μισθαρνεῦντες δουλεύειν ἀναγκάζουσι τὰς ἐπιστήμας , ὥσπερ ἐξανδραποδίζοντες αὐτὰς ἐκ τῆς προτέρης παῤῥησίης · εἶθ’ ὡς εἰκὸς καὶ ψεύσαιντο ἂν ὡς περὶ μεγάλης νούσου , καὶ ἀρνηθεῖεν ἂν ὡς περὶ σμικρῆς , καὶ οὐκ ἂν ἔλθοιεν ὑποσχόμενοι , καὶ πάλιν ἔλθοιεν μὴ κληθέντες . Οἰκτρός γε ὁ τῶν ἀνθρώπων βίος , ὅτι δι’ ὅλου αὐτοῦ ὡς πνεῦμα χειμέριον ἡ ἀφόρητος φιλαργυρίη διαδέδυκεν , ἐφ’ ἣν εἴθε μᾶλλον ἄπαντες ἰητροὶ ξυνῄεσαν ἐλθόντες ἀποθεραπεῦσαι χαλεπωτέρην μανίης νοῦσον , ὅτι καὶ μακαρίζεται νοῦσος ἐοῦσα καὶ κακοῦσα . Οἶμαι δὲ ἔγωγε καὶ τὰ τῆς ψυχῆς νουσήματα πάντα μανίας εἶναι σφοδρὰς ἐμποιούσας δόξας τινὰς καὶ φαντασίας τῷ λογισμῷ , ὧν ὁ δι’ ἀρετῆς ἀποκαθαρθεὶς ὑγιάζεται . Ἐγὼ δὲ εἰ πλουτέειν ἐξ ἅπαντος ἐβουλόμην , ὦ ἄνδρες Ἀβδηρῖται , οὐκ ἂν εἵνεκα δέκα ταλάντων διέβαινον πρὸς ὑμέας , ἀλλ’ ἐπὶ τὸν μέγαν ἂν ἠρχόμην Περσέων βασιλέα , ἔνθα πόλιες ὅλαι προσῄεσαν τῆς ἐξ ἀνθρώπων εὐδαιμονίης γεγεμισμέναι · ἰῴμην δ’ ἂν τὸν ἐκεῖ λοιμὸν ἀνιὼν , ἀλλ’ ἀπηρνησάμην ἐχθρὴν Ἑλλάδι χώρην ἐλευθερῶσαι κακῆς νούσου , κᾀγὼ τό γε ἐπ’ ἐμοὶ καταναυμαχῶν τοὺς βαρβάρους · εἶχον δ’ ἂν αἰσχύνην τὸν παρὰ βασιλέως πλοῦτον καὶ πατρίδος ἐχθρὴν περιουσίην , περιεκείμην δ’ ἂν αὐτὰ , ὡς ἑλέπολις τῆς Ἑλλάδος ὑπάρχων . Οὐκ ἔστι πλοῦτος τὸ πανταχόθεν χρηματίζεσθαι · μεγάλα γὰρ ἱερὰ τῆς ἀρετῆς ἐστὶν ὑπὸ δικαιοσύνης οὐ κρυπτόμενα , ἀλλ’ ἐμφανέα ἐόντα · ἢ οὐκ οἴεσθε ἴσον ἁμάρτημα εἶναι σώζειν πολεμίους καὶ φίλους ἰᾶσθαι μισθοῦ ; ἀλλ’ οὐχ ὧδε ἔχει τὰ ἡμέτερα , ὦ δῆμε , οὐ καρποῦμαι νούσους , οὐδὲ δι’ εὐχῆς ἤκουσα τὴν Δημοκρίτεω παράκρουσιν , ὃς , εἴτε ὑγιαίνει , φίλος ἔσται , εἴτε νοσέει , θεραπευθεὶς , πλέον ὑπάρξει . Πυνθάνομαι δὲ αὐτὸν ἐμβριθέα καὶ στεῤῥὸν τὰ ἤθεα , καὶ τῆς ὑμετέρης πόλιος ἐόντα κόσμον . Ἔῤῥωσθε .
Lemmas: 11 . Ἱπποκράτης Ἀβδηρίτης ὁ βουλή καί ὁ δῆμος χαίρω . ὁ πολίτης σύ Ἀμελησαγόρας ἔρχομαι εἰς Κῶς , καί τυγχάνω τότε εἰμί ὁ ῥάβδος ὁ ἀνάληψις ἐν ἐκεῖνος ὁ ἡμέρα καί ἐτήσιος ἑορτή , ὡς οἶδα , πανήγυρις ἐγώ καί πομπή πολυτελής εἰς κυπάρισσος , ὅς ἔθος ἀνάγω ὁ ὁ θεός προσήκω . ἐπεί δέ σπουδάζω ἔοικα καί ἐκ ὁ λόγος καί ἐκ ὁ πρσσόψις ὅς Ἀμελησαγόρας , πείθω , ὅς εἰμί , ἐπείγω ὁ πρᾶγμα , ἀναγιγνώσκω τε σύ ὁ ἐπιστολή , καί θαυμάζω ὅτε περί εἷς ἄνθρωπος ὡς εἷς ἄνθρωπος ὁ πόλις θορυβέω . μακάριος γε δῆμος ὁπόσος οἶδα ὁ ἀγαθός ἀνήρ ἔρυμα ἑαυτοῦ , καί οὐ ὁ πύργος οὐδέ ὁ τεῖχος , ἀλλά σοφός ἀνήρ σοφός γνώμη . ἐγώ δέ πείθω τέχνη μέν εἰμί θεός χάρις , ἄνθρωπος δέ ἔργον φύσις , καί μή νεμεσάω , ἀνήρ Ἀβδηρίτης , οὐ σύ δοκέω , ἀλλά φύσις αὐτός καλέω ἐγώ ἀνασῴζω ποίημα ἑαυτοῦ , κινδυνεύω ὑπό νόσος διαπίπτω . ὥστε πρό σύ ἐγώ νῦν φύσις καί θεός ὑπακούω σπεύδω νοσέω Δημόκριτος ἰάομαι , εἴπερ δή καί οὗτος νόσος εἰμί , ἀλλά μή ἀπάτη συσκιάζω , ὅς εὔχομαι · καί γίγνομαι πολύς ὁ ἐν σύ εὔνοια τεκμήριον καί πρός ὑπόνοια ταράσσω . ἀργύριον δέ ἐγώ ἔρχομαι οὔτε ἄν φύσις οὔτε ἄν θεός ὑπισχνέομαι , ὥστε μηδέ σύ , ἀνήρ Ἀβδηρίτης , βιάζω , ἀλλά ἐάω ἐλεύθερος τέχνη ἐλεύθερος καί ὁ ἔργον . ὁ δέ μισθαρνέω δουλεύω ἀναγκάζω ὁ ἐπιστήμη , ὥσπερ ἐξανδραποδίζω αὐτός ἐκ ὁ πρότερος παρρησία · εἶτα ὡς ἔοικα καί ψεύδω ἄν ὡς περί μέγας νόσος , καί ἀρνέομαι ἄν ὡς περί μικρός , καί οὐ ἄν ἔρχομαι ὑπισχνέομαι , καί πάλιν ἔρχομαι μή καλέω . οἰκτρός γε ὁ ὁ ἄνθρωπος βίος , ὅτι διά ὅλος αὐτός ὡς πνεῦμα χειμέριος ὁ ἀφόρητος φιλαργυρία διαδύνω , ἐπί ὅς εἴθε μάλα ἀπάντομαι ἰατρός συνέρχομαι ἔρχομαι ἀποθεραπεύω χαλεπός μανία νόσος , ὅτι καί μακαρίζω νόσος εἰμί καί κακόω . οἴομαι δέ ἐγώ καί ὁ ὁ ψυχή νόσημα πᾶς μανία εἰμί σφοδρός ἐμποιέω δόξα τις καί φαντασία ὁ λογισμός , ὅς ὁ διά ἀρετή ἀποκαθαίρω ὑγιάζω . ἐγώ δέ εἰ πλουτέω ἐκ ἅπας βούλομαι , ὦ ἀνήρ Ἀβδηρίτης , οὐ ἄν ἕνεκα δέκα τάλαντον διαβαίνω πρός σύ , ἀλλά ἐπί ὁ μέγας ἄν ἄρχω Πέρσης βασιλεύς , ἔνθα πόλις ὅλος προσέρχομαι ὁ ἐκ ἄνθρωπος εὐδαιμονία γεμίζω · ἰάομαι δέ ἄν ὁ ἐκεῖ λοιμός ἀνέρχομαι , ἀλλά ἀπαρνέομαι ἐχθρός Ἑλλάς χώρα ἐλευθερόω κακός νόσος , ἐͅγώ ὁ γε ἐπί ἐγώ καταναυμαχέω ὁ βάρβαρος · ἔχω δέ ἄν αἰσχύνη ὁ παρά βασιλεύς πλοῦτος καί πατρίς ἐχθρός περιουσία , περίκειμαι δέ ἄν αὐτός , ὡς ἑλέπολις ὁ Ἑλλάς ὑπάρχω . οὐ εἰμί πλοῦτος ὁ πανταχόθεν χρηματίζω · μέγας γάρ ἱερόν ὁ ἀρετή εἰμί ὑπό δικαιοσύνη οὐ κρύπτω , ἀλλά ἐμφανής εἰμί · ἤ οὐ οἴομαι ἴσος ἁμάρτημα εἰμί σῴζω πολέμιος καί φίλος ἰάομαι μισθός ; ἀλλά οὐ ὧδε ἔχω ὁ ἡμέτερος , ὦ δῆμος , οὐ καρπέω νόσος , οὐδέ διά εὐχή ἀκούω ὁ Δημοκρίτης παράκρουσις , ὅς , εἴτε ὑγιαίνω , φίλος εἰμί , εἴτε νοσέω , θεραπεύω , πολύς ὑπάρχω . πυνθάνομαι δέ αὐτός ἐμβριθής καί στερρός ὁ ἦθος , καί ὁ ὑμέτερος πόλις εἰμί κόσμος . ῥώννυμι .