hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-prisca-medicina 20
λέγουσι δέ τινες ἰητροὶ καὶ σοφισταί , ὡς οὐκ εἴη δυνατὸν ἰητρικὴν εἰδέναι ὅστις μὴ οἶδεν ὅ τί ἐστιν ἄνθρωπος . ἀλλὰ τοῦτο δεῖ καταμαθεῖν τὸν μέλλοντα ὀρθῶς θεραπεύσειν τοὺς ἀνθρώπους . τείνει δὲ αὐτοῖς ὁ λόγος ἐς φιλοσοφίην , καθάπερ Ἐμπεδοκλῆς ἢ ἄλλοι οἳ περὶ φύσιος γεγράφασιν ἐξ ἀρχῆς ὅ τί ἐστιν ἄνθρωπος , καὶ ὅπως ἐγένετο πρῶτον καὶ ὁπόθεν συνεπάγη . ἐγὼ δὲ τοῦτο μέν , ὅσα τινὶ εἴρηται ἢ σοφιστῇ ἢ ἰητρῷ ἢ γέγραπται περὶ φύσιος , ἧσσον νομίζω τῇ ἰητρικῇ τέχνῃ προσήκειν ἢ τῇ γραφικῇ . νομίζω δὲ περὶ φύσιος γνῶναί τι σαφὲς οὐδαμόθεν ἄλλοθεν εἶναι ἢ ἐξ ἰητρικῆς · τοῦτο δὲ οἷόν τε καταμαθεῖν , ὅταν αὐτήν τις τὴν ἰητρικὴν ὀρθῶς περιλάβῃ · μέχρι δὲ τούτου πολλοῦ μοι δοκεῖ δεῖν · λέγω δὲ ταύτην τὴν ἱστορίην εἰδέναι , ἄνθρωπος τί ἐστιν καὶ διʼ οἵας αἰτίας γίνεται καὶ τἄλλα ἀκριβέως . ἐπεὶ τοῦτό γέ μοι δοκεῖ ἀναγκαῖον εἶναι ἰητρῷ περὶ φύσιος εἰδέναι καὶ πάνυ σπουδάσαι ὡς εἴσεται , εἴπερ τι μέλλει τῶν δεόντων ποιήσειν , ὅ τί τέ ἐστιν ἄνθρωπος πρὸς τὰ ἐσθιόμενά τε καὶ πινόμενα καὶ ὅ τι πρὸς τὰ ἄλλα ἐπιτηδεύματα , καὶ ὅ τι ἀφʼ ἑκάστου ἑκάστῳ συμβήσεται , καὶ μὴ ἁπλῶς οὕτως · πονηρόν ἐστιν βρῶμα τυρός . πόνον γὰρ παρέχει τῷ πληρωθέντι αὐτοῦ , ἀλλὰ τίνα τε πόνον καὶ διὰ τί καὶ τίνι τῶν ἐν τῷ ἀνθρώπῳ ἐνεόντων ἀνεπιτήδειον . ἔστι γὰρ καὶ ἄλλα πολλὰ βρώματα καὶ πόματα πονηρά , ἃ διατίθησι τὸν ἄνθρωπον οὐ τὸν αὐτὸν τρόπον . οὕτως οὖν μοι ἔστω οἷον · οἶνος ἄκρητος πολλὸς ποθεὶς διατίθησί πως τὸν ἄνθρωπον · καὶ πάντες ἂν οἱ εἰδότες τοῦτο γνοίησαν , ὅτι † αὕτη δύναμις οἴνου καὶ αὐτὸς αἴτιος · † καὶ οἷσί γε τῶν ἐν τῷ ἀνθρώπῳ τοῦτο δύναται μάλιστα , οἴδαμεν . τοιαύτην δὴ βούλομαι ἀληθείην καὶ περὶ τῶν ἄλλων φανῆναι . τυρὸς γάρ , ἐπειδὴ τούτῳ σημείῳ ἐχρησάμην , οὐ πάντας ἀνθρώπους ὁμοίως λυμαίνεται , ἀλλʼ εἰσὶν οἵτινες αὐτοῦ πληρούμενοι οὐδʼ ὁτιοῦν βλάπτονται , ἀλλὰ καὶ ἰσχύν , οἷσιν ἂν συμφέρῃ , θαυμασίως παρέχεται . εἰσὶ δʼ οἳ χαλεπῶς ἀπαλλάσσουσι . διαφέρουσιν οὖν τούτων αἱ φύσιες . διαφέρουσιν δὲ κατὰ τοῦτο , ὅπερ ἐν τῷ σώματι ἔνεστι πολέμιον τυρῷ καὶ ὑπὸ τούτου ἐγείρεταί τε καὶ κινεῖται · οἷς ὁ τοιοῦτος χυμὸς τυγχάνει πλείων ἐνεὼν καὶ μᾶλλον ἐνδυναστεύων ἐν τῷ σώματι , τούτους μᾶλλον καὶ κακοπαθεῖν εἰκός . εἰ δὲ πάσῃ τῇ ἀνθρωπίνῃ φύσει ἦν κακόν , πάντας ἂν ἐλυμήνατο . ταῦτα δὲ εἴ τις εἰδείη , οὐκ ἂν πάσχοι τάδε .
Lemmas: λέγω δέ τις ἰατρός καί σοφιστής , ὡς οὐ εἰμί δυνατός ἰατρικός οἶδα ὅστις μή οἶδα ὅς τις εἰμί ἄνθρωπος . ἀλλά οὗτος δέω καταμανθάνω ὁ μέλλω ὀρθός θεραπεύω ὁ ἄνθρωπος . τείνω δέ αὐτός ὁ λόγος εἰς φιλοσοφία , καθά Ἐμπεδοκλῆς ἤ ἄλλος ὅς περί φύσις γράφω ἐκ ἀρχή ὅς τις εἰμί ἄνθρωπος , καί ὅπως γίγνομαι πρῶτος καί ὁπόθεν συμπήγνυμι . ἐγώ δέ οὗτος μέν , ὅσος τις λέγω ἤ σοφιστής ἤ ἰατρός ἤ γράφω περί φύσις , ἥσσων νομίζω ὁ ἰατρικός τέχνη προσήκω ἤ ὁ γραφικός . νομίζω δέ περί φύσις γιγνώσκω τις σαφής οὐδαμόθεν ἄλλοθεν εἰμί ἤ ἐκ ἰατρικός · οὗτος δέ οἷος τε καταμανθάνω , ὅταν αὐτός τις ὁ ἰατρικός ὀρθός περιλαμβάνω · μέχρι δέ οὗτος πολύς ἐγώ δοκέω δέω · λέγω δέ οὗτος ὁ ἱστορία οἶδα , ἄνθρωπος τίς εἰμί καί διά οἷος αἰτία γίγνομαι καί ἄλλος ἀκριβής . ἐπεί τούτος γε ἐγώ δοκέω ἀναγκαῖος εἰμί ἰατρός περί φύσις οἶδα καί πάνυ σπουδάζω ὡς οἶδα , εἴπερ τις μέλλω ὁ δέω ποιέω , ὅς τις τε εἰμί ἄνθρωπος πρός ὁ εἰσθέω τε καί πίνω καί ὅς τις πρός ὁ ἄλλος ἐπιτήδευμα , καί ὅς τις ἀπό ἕκαστος ἕκαστος συμβαίνω , καί μή ἁπλῶς οὕτως · πονηρός εἰμί βρῶμα τυρός . πόνος γάρ παρέχω ὁ πληρόω αὐτός , ἀλλά τίς τε πόνος καί διά τίς καί τίς ὁ ἐν ὁ ἄνθρωπος ἔνειμι ἀνεπιτήδειος . εἰμί γάρ καί ἄλλος πολύς βρῶμα καί πόμα πονηρός , ὅς διατίθημι ὁ ἄνθρωπος οὐ ὁ αὐτός τρόπος . οὕτως οὖν ἐγώ εἰμί οἷος · οἶνος ἄκρατος πολύς πίνω διατίθημι πως ὁ ἄνθρωπος · καί πᾶς ἄν ὁ οἶδα οὗτος γιγνώσκω , ὅτι † οὗτος δύναμις οἶνος καί αὐτός αἴτιος · † καί ὅς γε ὁ ἐν ὁ ἄνθρωπος οὗτος δύναμαι μάλιστα , οἶδα . τοιοῦτος δή βούλομαι ἀλήθεια καί περί ὁ ἄλλος φαίνω . τυρός γάρ , ἐπειδή οὗτος σημεῖον χράω , οὐ πᾶς ἄνθρωπος ὅμοιος λυμαίνομαι , ἀλλά εἰμί ὅστις αὐτός πληρόω οὐδέ ὁστισοῦν βλάπτω , ἀλλά καί ἰσχύς , ὅς ἄν συμφέρω , θαυμάσιος παρέχω . εἰμί δέ ὅς χαλεπός ἀπαλλάσσω . διαφέρω οὖν οὗτος ὁ φύσις . διαφέρω δέ κατά οὗτος , ὅς ἐν ὁ σῶμα ἔνειμι πολέμιος τυρός καί ὑπό οὗτος ἐγείρω τε καί κινέω · ὅς ὁ τοιοῦτος χυμός τυγχάνω πολύς ἔνειμι καί μάλα ἐνδυναστεύω ἐν ὁ σῶμα , οὗτος μάλα καί κακοπαθέω ἔοικα . εἰ δέ πᾶς ὁ ἀνθρώπινος φύσις εἰμί κακός , πᾶς ἄν λυμαίνομαι . οὗτος δέ εἰ τις οἶδα , οὐ ἄν πάσχω ὅδε .