hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-prisca-medicina 10
ὅτι δʼ οὐδὲν ἐλάσσους ἀπὸ κενώσιος ἀκαίρου κακοπάθειαι γίνονται τῷ ἀνθρώπῳ ἢ ἀπὸ πληρώσιος , καταμανθάνειν καλῶς ἔχει ἐπαναφέροντας ἐπὶ τοὺς ὑγιαίνοντας . ἔστι γὰρ οἷσιν αὐτῶν συμφέρει μονοσιτεῖν , καὶ τοῦτο διὰ τὸ συμφέρον οὕτως αὐτοὶ ἐτάξαντο , ἄλλοισι δὲ ἀριστῆν διὰ τὴν αὐτὴν ἀνάγκην · οὕτω γὰρ αὐτοῖσι συμφέρει . καὶ μὴν τοῦτʼ εἰσὶ οἳ διʼ ἡδονὴν ἢ διʼ ἄλλην τινὰ συγκυρίην ἐπετήδευσαν ὁπότερον αὐτῶν . τοῖς μὲν γὰρ πλείστοισι τῶν ἀνθρώπων οὐδὲν διαφέρει , ὁπότερον ἂν ἐπιτηδεύσωσιν , εἴτε μονοσιτεῖν εἴτε ἀριστῆν , τούτῳ τῷ ἔθει χρῆσθαι . εἰσὶ δέ τινες οἳ οὐκ ἂν δύναιντο ἔξω τοῦ συμφέροντος ποιέοντες ῥηϊδίως ἀπαλλάσσειν , ἀλλὰ συμβαίνει αὐτῶν ἑκατέροισι παρʼ ἡμέρην μιαν καὶ ταύτην οὐχ ὅλην μεταβάλλουσιν ὑπερφυὴς κακοπάθεια . οἱ μὲν γὰρ ἢν ἀριστήσωσιν μὴ συμφέροντος αὐτοῖσι , εὐθέως βαρέες καὶ νωθροὶ καὶ τὸ σῶμα καὶ τὴν γνώμην χάσμης τε καὶ νυσταγμοῦ καὶ δίψης πλήρεες · ἢν δὲ καὶ ἐπιδειπνήσωσι , καὶ φῦσα καὶ στρόφος καὶ ἡ κοιλίη καταρρήγνυται . καὶ πολλοῖσιν ἀρχὴ νούσου αὕτη μεγάλης ἐγένετο , καὶ ἢν τὰ σιτία , ἃ μεμαθήκεσαν ἅπαξ ἀναλίσκειν , ταῦτα δὶς προσενέγκωνται καὶ μηδὲν πλείω . τοῦτο δέ , ἢν ἀριστῆν μεμαθηκώς τις — καὶ οὕτως αὐτῷ συμφέρον ἦν — μὴ ἀριστήσῃ , ὅταν τάχιστα παρέλθῃ ἡ ὥρη , εὐθὺς ἀδυναμίη δεινή , τρόμος , ἀψυχίη · ἐπὶ τούτοις ὀφθαλμοὶ κοῖλοι , οὖρον χλωρότερον καὶ θερμότερον , στόμα πικρόν , καὶ τὰ σπλάγχνα δοκεῖ οἱ κρέμασθαι , σκοτοδινίη , δυσθυμίη , δυσεργείη . ταῦτα δὲ πάντα , καὶ ὅταν δειπνεῖν ἐπιχειρήσῃ , ἀηδέστερος μὲν ὁ σῖτος , ἀναλίσκειν δὲ οὐ δύναται ὅσα ἀριστιζόμενος πρότερον ἐδείπνει . ταῦτα δὲ αὐτὰ μετὰ στρόφον καὶ ψόφου καταβαίνοντα συγκαίει τὴν κοιλίην , δυσκοιτέουσί τε καὶ ἐνυπνιάζουσι τεταραγμένα τε καὶ θορυβώδεα . πολλοῖσι δὲ καὶ τούτων αὕτη ἀρχὴ νούσου ἐγένετο .
Lemmas: ὅτι δέ οὐδείς ἐλαχύς ἀπό κένωσις ἄκαιρος κακοπάθεια γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος ἤ ἀπό πλήρωσις , καταμανθάνω καλός ἔχω ἐπαναφέρω ἐπί ὁ ὑγιαίνω . εἰμί γάρ ὅς αὐτός συμφέρω μονοσιτέω , καί οὗτος διά ὁ συμφέρω οὕτως αὐτός τάσσω , ἄλλος δέ Ἀριστήν διά ὁ αὐτός ἀνάγκη · οὕτως γάρ αὐτός συμφέρω . καί μήν οὗτος εἰμί ὅς διά ἡδονή ἤ διά ἄλλος τις συγκύριος ἐπιτηδεύω ὁπότερος αὐτός . ὁ μέν γάρ πολύς ὁ ἄνθρωπος οὐδείς διαφέρω , ὁπότερος ἄν ἐπιτηδεύω , εἴτε μονοσιτέω εἴτε Ἀριστήν , οὗτος ὁ ἔθος χράω . εἰμί δέ τις ὅς οὐ ἄν δύναμαι ἔξω ὁ συμφέρω ποιέω ῥᾴδιος ἀπαλλάσσω , ἀλλά συμβαίνω αὐτός ἑκάς παρά ἡμέρα μιαίνω καί οὗτος οὐ ὅλος μεταβάλλω ὑπερφυής κακοπάθεια . ὁ μέν γάρ ἐάν ἀριστάω μή συμφέρω αὐτός , εὐθύς βαρύς καί νωθρός καί ὁ σῶμα καί ὁ γνώμη χάσμη τε καί νυσταγμός καί δίψα πλήρης · ἐάν δέ καί ἐπιδειπνέω , καί φῦσα καί στρόφος καί ὁ κοιλία καταρρήγνυμι . καί πολύς ἀρχή νόσος οὗτος μέγας γίγνομαι , καί ἐάν ὁ σιτίον , ὅς μανθάνω ἅπαξ ἀναλίσκω , οὗτος δίς προσφέρω καί μηδείς πλείων . οὗτος δέ , ἐάν Ἀριστήν μανθάνω τις — καί οὕτως αὐτός συμφέρω εἰμί — μή ἀριστάω , ὅταν ταχύς παρέρχομαι ὁ ὥρα , εὐθύς ἀδυναμία δεινός , τρόμος , ἀψυχία · ἐπί οὗτος ὀφθαλμός κοῖλος , οὖρος χλωρός καί θερμός , στόμα πικρός , καί ὁ σπλάγχνον δοκέω ἕ κρεμάω , σκοτοδινία , δυσθυμία , δυσεργέω . οὗτος δέ πᾶς , καί ὅταν δειπνέω ἐπιχειρέω , ἀηδής μέν ὁ σῖτος , ἀναλίσκω δέ οὐ δύναμαι ὅσος ἀριστίζω πρότερος δειπνέω . οὗτος δέ αὐτός μετά στρόφος καί ψόφος καταβαίνω συγκαίω ὁ κοιλία , δυσκοιτέω τε καί ἐνυπνιάζω ταράσσω τε καί θορυβώδης . πολύς δέ καί οὗτος οὗτος ἀρχή νόσος γίγνομαι .