hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-natura-muliebri 109
109 . Γυναικεῖα καθαρτήρια · ἢν μὴ πορεύηται ἡ κάθαρσις , λαβὼν σικύης ἐντεριώνην ὅσον τριώβολον καὶ ἀρτεμισίην ποίην καὶ λιβανωτοῦ ὀβολὸν , τρίψας , ἐν μέλιτι μίξας , ἐς εἰρίον ἐνελίξας , πρόσθες πρὸς τὸ στόμα τῆς μήτρης , τῆς ἡμέρης πεντάκις τοῦτο ποιῶν . Τὸ ἀμπέλιον τρίβων χλωρὸν ἐν μέλιτι , καὶ ἐς εἰρίον ἐνελίξας , προστιθέναι τὸν αὐτὸν τρόπον . Τῆς κυπαρίσσου τὸν καρπὸν καὶ σικυώνης ἐντεριώνην καὶ λιβανωτὸν τρίψας ἐν τῷ αὐτῷ , ῥοδίνῳ μύρῳ διεὶς καὶ μέλιτι , ἐνελίξας ἐν εἰρίῳ , πρόσθες τὸν αὐτὸν τρόπον . Τῆς κυπαρίσσου τὸν καρπὸν καὶ λιβανωτὸν τρίψας ἐν τῷ αὐτῷ , ῥοδίνῳ μύρῳ διεὶς καὶ μέλιτι , ἐνελίξας ἐν εἰρίῳ , πρόσθες . Ἀβρότονον ὅσον τριώβολον τρίψας ἐν μέλιτι , ἐς εἰρίον ἐνελίξας , προστίθει . Ἐλατηρίου ὀβολὸν καὶ σμύρνης ὀβολὸν τρίψας , καὶ μέλιτι ἐς εἰρίον ἐνελίξας , προστίθει . Ἢν γυνὴ μὴ κυΐσκηται , καθαρτήριον · ταύρου οὖρον ξυλλέξαι ὅσον τρεῖς κοτύλας , ἔπειτα λαβὼν ἀρτεμισίην ποίην ἢ παρθένιον ἢ ἀδίαντον καὶ δάφνην χλωρὴν καὶ κέδρου πρίσματα , κόψον λεῖα ἐν ὅλμῳ , εἶτα ὀρύξας βόθρον , ἐγκαύσας τε ἄνθρακας , καὶ ἐπιθεὶς χύτραν , ἔγχεον τὸ οὖρον τοῦ ταύρου , καὶ ἔμβαλε τὰ κεκομμένα ἐν τῷ ὅλμῳ · ἔπειτα περιθεὶς δίφρον , ἐπίθες τῆς ἀρτεμισίης ποίης , ἢ ὕσσωπον , ἢ ὀρίγανον · εἶτα ἐπικαθίσας τὴν γυναῖκα , πυρίησον ἕως ἂν ἱδρώσῃ · ὅταν δὲ ἱδρώσῃ , λοῦσαι θερμῷ · ἐς δὲ τὸ λουτρὸν ἐμβαλεῖν τὴν ἀρτεμισίην καὶ δάφνην · εἶτα πρόσθετον ποιῆσαι ἢ ἀρτεμισίην , ἢ βόλβιον ἐν οἴνῳ λευκῷ τρίψας , εἰρίῳ ἐνειλίξας , προστιθέτω · ταῦτα ποιέειν ἐφ’ ἡμέρας τρεῖς · εἶτα κοιμάσθω παρὰ ἀνδρί . Προσθετὸν κυητήριον · ἐκ νίτρου καὶ λιβανωτοῦ βάλανον ποιήσας ἐν μέλιτι πρόσθες . Προσθετὸν καθαρτήριον μαλθακτικόν · ἰσχάδα λαβὼν , ἐψήσας , ἕως ἂν τὰς κεγχραμίδας ἀποβάλῃ , τοῦτο ἀποπιέσας , τρίψας ὡς λειότατον , προσθέσθω ἐν εἰρίῳ καὶ ῥοδίνῳ μύρῳ . Ἕτερον δριμύτερον · κράμβης , πηγάνου , ἑκάτερον ἴσον τρίψας , χρῶ τὸν αὐτὸν τρόπον . Ἕτερον προσθετὸν μαλθακόν τε καὶ καθαρτήριον · χηνὸς μυελὸν ἢ βοὸς ἢ ἐλάφου , ὅσον κύαμον , παραχέοντα μύρου ῥοδίνου καὶ γάλα γυναικὸς , τρίβειν ὥσπερ τὸ μαλθακὸν φάρμακον τρίβεται · εἶτα ὑπαλείφειν ἐκ τούτου τὸ στόμα τῆς μήτρης . Ἕτερον χλιερὸν καθαρτήριον · χηνὸς . μυελὸν ὅσον κάρυον , ῥητίνης σχινίνης ἢ τερεβινθίνης ὅσον κάρυον , ταῦτα τήξας ἐν μύρῳ ῥοδίνῳ ἐπὶ πυρὸς μαλθακοῦ , καὶ ποιήσας ὥσπερ κηρωτὴν , εἶτα τουτέῳ χλιερῷ ἐναλείφειν τὸ στόμα τῆς μήτρης , καὶ τὸν κτένα καταβρέχειν . Γλυκυσίδης κόκκους τοὺς ἐρυθροὺς τρεῖς ἢ τέσσαρας , τουτέους τρίβοντα ἐν οἴνῳ , δοῦναι πιεῖν · ἢν δὲ μᾶλλον κατασπάσαι θέλῃς , τῶν μελάνων τῆς γλυκυσίδης τρίψας τὸν αὐτὸν τρόπον , δὸς πιεῖν . Ἕτερον καθαρτήριον καὶ κατασπαστικόν · δαφνίδας εἴκοσι τὰς πλείστας καὶ σεσέλιος ἥμισυ ὀξυβάφου τρίψας μετὰ οἴνου πινέτω . Ταύρου χολὴν ὅσον τρία ἡμιωβόλια Ἀττικὰ τρίψας , ἐν οἴνῳ δοῦναι πιεῖν νήστει , καὶ περιπλάσσων καταπότια δίδου . Ἄλευρον σιτάνιον , σμύρνης ὅσον τριώβολον , κρόκου τὸ ἴσον , καστορίου ὀβολὸν , ταῦτα τρίψας ἐν · μύρῳ ῥοδίνῳ , προστιθέσθω . Ἕτερον καθαρτήριον · κνίδης καρπὸν καὶ μαλάχης χυλὸν ἐν στέατι χηνὸς τρίψαντα προσθεῖναι . Ἢν μὴ καθαρθῇ , τῆς πάλης τοῦ ἐκτόμου ὅσον τοῖς τρισὶ δακτύλοις ἑψήσας μέλιτι , ἐγχέαι , καὶ συμπλάσαι τὴν πάλην , καὶ δοῦναι πιεῖν . Ὑστέρης ἀναστομωτήριον τὸ αὐτὸ καὶ καθαρτικόν · κανθαρίδας τρῖβε πέντε , ὄξος λευκὸν παραχέων , καὶ μὴ ὑγρὸν πάνυ ποίει , ἀλλ’ ὡς ἐκμάσσεσθαι δάκτυλον · λαβὼν δὲ σύκου λευκοῦ πίονος , ἄνευ τῶν κεγχραμίδων καὶ τοῦ δέρματος , διπλάσιον ξυμμίξας μέρος τῆς κανθαρίδος , λεῖον ποιήσας , εἰρίῳ λεπτῷ καθελίξας , προσθέσθω . Καθαρτήριον · ἢν ἐκ τόκου μὴ καθαρθῇ , τοῦ τριφύλλου ἐν οἴνῳ λευκῷ πίνειν · τοῦτο δὲ καὶ τὰ καταμήνια καταῤῥήγνυσι καὶ ἔμβρυον ἐκβάλλει . Μητρέων καθαρτήριον · ὁκόταν παιδίου ἐναποθανόντος αἷμα ἐμμείνῃ , κολοκύνθην ἀγρίην τρίψας ἐν μέλιτι , λειχέτω ἢ προστιθέσθω . Αἵματος καθαρτικὸν , αἷμα ἐξελάσαι ἐκ μητρέων · λευκοΐου καρπὸν τρίβων λεῖον , οἴνῳ διεὶς , διδόναι πίνειν . Αἷμα ὡσαύτως ἐξελάσεις ἐκ μητρέων · ῥοῦ τὸν καρπὸν , ὁκόταν ἐρυθρὸς ᾖ , τρίβων κόκκους τριήκοντα χλωροὺς καὶ κυνὸς ῥόδα ἐρυθρὰ , περιλέγων τὸ ἐρυθρὸν , διδόναι πίνειν ἐν οἴνῳ , ἔστ’ ἂν τὸ αἷμα ῥαγῇ . Προσθετὸν καθαρτήριον · ἢν τὰ γυναικεῖα μὴ φαίνηται , στύρακα καὶ ὀρίγανον τρίψας λεῖα καὶ ξυμμίξας , ἐπίχεον χηνὸς ἔλαιον , ἔπειτα προστιθέσθω . Προσθετὸν καθαρτικὸν , ὥστε μήτρας ἐκκαθαίρειν καὶ κενοῦν · ἀψινθίου ῥίζαν τρίψας λείην , καὶ περιμίξας μέλι , προσθεῖναι σὺν ἐλαίῳ . Προσθετὰ ὑστερέων καθαρτικὰ , ἀναστομωτήρια , καὶ ὕδωρ ἄγοντα · σκίλλης ὅσον ἑξαδάκτυλον τὸ μῆκος , πάχος δὲ ὡς ὁ μικρὸς δάκτυλος , τουτέου περιξύσας ὅσον δύο δακτύλους , λεῖον ποιήσας , καθελίξας τὸ λοιπὸν ἐν εἰρίῳ ῥυπαρῷ , καὶ τὸ μὲν ἀπεξεσμένον πρὸς τὸ στόμα τῶν ὑστερέων ἐῇν προσκεῖσθαι ἡμέρην καὶ εὐφρόνην · λουσαμένη δὲ καὶ ἀφαιρεομένη , διανιζέσθω ὕδατι εὐώδει . Καθαρτικὸν μαλθακὸν , ὅπερ ὕδωρ ἄγει καὶ φλέγματα , χλωρά τε καὶ ὕφαιμα καταμήνια κατασπᾷ , ἢν μὴ πολυχρόνια ᾗ , καὶ τὸ στόμα μαλθάσσει · μύρον ναρκίσσινον , κύμινον ὃ ἐσθίομεν , σμύρναν τε καὶ λιβανωτὸν , ἀψίνθιον , κυπάρισσον , ἅλας , ῥόδινον ἄλειφα , τῶν μὲν ἄλλων χοῦν ἑκάστων , τοῦ δὲ ναρκισσίνου τέσσαρας μοίρας , ἐπικτένιον ὠμόλινον ξυμμίξας , ἅπαντα τρίψας , ποιήσας βάλανον , περὶ τῷ πτερῷ ῥάκος λεπτὸν περιθεὶς , καταδῆσαι καὶ ἐμβάψαι ἐς ἄλειφα λευκὸν Αἰγύπτιον , προσθεῖναι , καὶ ἐῇν ὅλην ἡμέρην προσκεῖσθαι · εἶτα λουσαμένη καὶ ἀφαιρευμένη διανιζέσθω ἐν ὕδατι εὐώδει .
Lemmas: 109 . γυναικεῖος καθαρτήριος · ἐάν μή πορεύω ὁ κάθαρσις , λαμβάνω σικύα ἐντεριώνη ὅσος τριώβολον καί ἀρτεμισία πόα καί λιβανωτός ὀβολός , τρίβω , ἐν μέλι μείγνυμι , εἰς εἰρέω ἐνελίσσω , προστίθημι πρός ὁ στόμα ὁ μήτρα , ὁ ἡμέρα πεντάκις οὗτος ποιέω . ὁ ἀμπέλιον τρίβω χλωρός ἐν μέλι , καί εἰς εἰρέω ἐνελίσσω , προστίθημι ὁ αὐτός τρόπος . ὁ κυπάρισσος ὁ καρπός καί σικυώνη ἐντεριώνη καί λιβανωτός τρίβω ἐν ὁ αὐτός , ῥόδινος μύρον διΐημι καί μέλι , ἐνελίσσω ἐν ἔριον , προστίθημι ὁ αὐτός τρόπος . ὁ κυπάρισσος ὁ καρπός καί λιβανωτός τρίβω ἐν ὁ αὐτός , ῥόδινος μύρον διΐημι καί μέλι , ἐνελίσσω ἐν ἔριον , προστίθημι . Ἀβρότονον ὅσος τριώβολον τρίβω ἐν μέλι , εἰς εἰρέω ἐνελίσσω , προστίθημι . ἐλατήριος ὀβολός καί σμύρνα ὀβολός τρίβω , καί μέλι εἰς εἰρέω ἐνελίσσω , προστίθημι . ἐάν γυνή μή κυίσκομαι , καθαρτήριος · ταῦρος οὖρος συλλέγω ὅσος τρεῖς κοτύλη , ἔπειτα λαμβάνω ἀρτεμισία πόα ἤ παρθένιος ἤ ἀδίαντος καί δάφνη χλωρός καί κέδρος πρίσμα , κόπτω λεῖος ἐν ὅλμος , εἶτα ὀρύσσω βόθρος , ἐγκαίω τε ἄνθραξ , καί ἐπιτίθημι χύτρα , ἐγχύνω ὁ οὖρος ὁ ταῦρος , καί ἐμβάλλω ὁ κόπτω ἐν ὁ ὅλμος · ἔπειτα περιτίθημι δίφρος , ἐπιτίθημι ὁ ἀρτεμισία πόα , ἤ ὕσσωπον , ἤ ὀρίγανον · εἶτα ἐπικαθίζω ὁ γυνή , πυριάω ἕως ἄν ἱδρόω · ὅταν δέ ἱδρόω , λούω θερμός · εἰς δέ ὁ λουτρόν ἐμβάλλω ὁ ἀρτεμισία καί δάφνη · εἶτα πρόσθετος ποιέω ἤ ἀρτεμισία , ἤ βόλβιον ἐν οἶνος λευκός τρίβω , ἔριον ἐνελίσσω , προστίθημι · οὗτος ποιέω ἐπί ἡμέρα τρεῖς · εἶτα κοιμάω παρά ἀνήρ . προσθετός κυητήριος · ἐκ νίτρον καί λιβανωτός βάλανος ποιέω ἐν μέλι προστίθημι . προσθετόν καθαρτήριος μαλθακτικός · ἰσχάς λαμβάνω , ἐψέω , ἕως ἄν ὁ κεγχραμίς ἀποβάλλω , οὗτος ἀποπιέζω , τρίβω ὡς λεῖος , προστίθημι ἐν ἔριον καί ῥόδινος μύρον . ἕτερος δριμύς · κράμβη , πήγανον , ἑκάτερος ἴσος τρίβω , χράω ὁ αὐτός τρόπος . ἕτερος προσθετόν μαλθακός τε καί καθαρτήριος · χήν μυελός ἤ βοῦς ἤ ἔλαφος , ὅσος κύαμος , παραχέω μύρον ῥόδινος καί γάλα γυνή , τρίβω ὥσπερ ὁ μαλθακός φάρμακον τρίβω · εἶτα ὑπαλείφω ἐκ οὗτος ὁ στόμα ὁ μήτρα . ἕτερος χλιερός καθαρτήριος · χήν . μυελός ὅσος κάρυον , ῥητίνη σχίνινος ἤ τερεβινθίνη ὅσος κάρυον , οὗτος τήκω ἐν μύρον ῥόδινος ἐπί πῦρ μαλθακός , καί ποιέω ὥσπερ κηρωτή , εἶτα τούτεος χλιερός ἐναλείφω ὁ στόμα ὁ μήτρα , καί ὁ κτείς καταβρέχω . γλυκυσίδη κόκκος ὁ ἐρυθρός τρεῖς ἤ τέσσαρες , τοτέος τρίβω ἐν οἶνος , δίδωμι πίνω · ἐάν δέ μάλα κατασπάω ἐθέλω , ὁ μέλας ὁ γλυκυσίδη τρίβω ὁ αὐτός τρόπος , δίδωμι πίνω . ἕτερος καθαρτήριος καί κατασπαστικός · δαφνίς εἴκοσι ὁ πολύς καί σέσελις ἥμισυς ὀξύβαφον τρίβω μετά οἶνος πίνω . ταῦρος χολή ὅσος τρεῖς ἡμιωβόλιον Ἀττικός τρίβω , ἐν οἶνος δίδωμι πίνω νῆστις , καί περιπλάσσω καταπότιον δίδωμι . ἄλευρον σιτάνιον , σμύρνα ὅσος τριώβολον , κρόκος ὁ ἴσος , καστορίδες ὀβολός , οὗτος τρίβω ἐν · μύρον ῥόδινος , προστίθημι . ἕτερος καθαρτήριος · κνίδη καρπός καί μαλάχη χυλός ἐν στέαρ χήν τρίβω προστίθημι . ἐάν μή καθαίρω , ὁ πάλα ὁ ἔκτομον ὅσος ὁ τρεῖς δάκτυλος ἑψέω μέλι , ἐγχέω , καί συμπλάσσω ὁ πάλη , καί δίδωμι πίνω . ὑστέρα ἀναστομωτήριος ὁ αὐτός καί καθαρτικός · κανθαρίς τρίβω πέντε , ὄξος λευκός παραχέω , καί μή ὑγρός πάνυ ποιέω , ἀλλά ὡς ἐκμάσσω δάκτυλος · λαμβάνω δέ σῦκον λευκός πίων , ἄνευ ὁ κεγχραμίς καί ὁ δέρμα , διπλάσιος συμμείγνυμι μέρος ὁ κανθαρίς , λεῖος ποιέω , ἔριον λεπτός καθελίσσω , προστίθημι . καθαρτήριος · ἐάν ἐκ τόκος μή καθαίρω , ὁ τρίφυλλον ἐν οἶνος λευκός πίνω · οὗτος δέ καί ὁ καταμήνιος καταράσσω καί ἔμβρυον ἐκβάλλω . μήτρα καθαρτήριος · ὁπόταν παιδίον ἐναποθνῄσκω αἷμα ἐμμένω , κολοκύνθη ἄγριος τρίβω ἐν μέλι , λείχω ἤ προστίθημι . αἷμα καθαρτικός , αἷμα ἐξελαύνω ἐκ μήτρα · λευκόϊον καρπός τρίβω λεῖος , οἶνος διΐημι , δίδωμι πίνω . αἷμα ὡσαύτως ἐξελαύνω ἐκ μήτρα · ῥόος ὁ καρπός , ὁπόταν ἐρυθρός εἰμί , τρίβω κόκκος τριάκοντα χλωρός καί κύων ῥόδον ἐρυθρός , περιλέγω ὁ ἐρυθρός , δίδωμι πίνω ἐν οἶνος , ἔστε ἄν ὁ αἷμα ῥήγνυμι . προσθετός καθαρτήριος · ἐάν ὁ γυναικεῖος μή φαίνω , στύραξ καί ὀρίγανον τρίβω λεῖος καί συμμείγνυμι , ἐπιχέω χήν ἔλαιον , ἔπειτα προστίθημι . προσθετόν καθαρτικός , ὥστε μήτρα ἐκκαθαίρω καί κενόω · ἀψίνθιον ῥίζα τρίβω λεῖος , καί περιμίγνυμι μέλι , προστίθημι σύν ἔλαιον . προσθετόν ὑστέρα καθαρτικός , ἀναστομωτήριος , καί ὕδωρ ἄγω · σκίλλα ὅσος ἑξαδάκτυλος ὁ μῆκος , πάχος δέ ὡς ὁ μικρός δάκτυλος , οὗτος περιξύω ὅσος δύο δάκτυλος , λεῖος ποιέω , καθελίσσω ὁ λοιπός ἐν ἔριον ῥυπαρός , καί ὁ μέν ἀπεξεισμένω πρός ὁ στόμα ὁ ὑστέρα ἐάω πρόσκειμαι ἡμέρα καί εὐφρόνη · λούω δέ καί ἀφαιρέω , διανίζω ὕδωρ εὐώδης . καθαρτικός μαλθακός , ὅς ὕδωρ ἄγω καί φλέγμα , χλωρός τε καί ὕφαιμος καταμήνιος κατασπάω , ἐάν μή πολυχρόνιος ἵημι , καί ὁ στόμα μαλθάσσω · μύρον ναρκίσσινος , κύμινον ὅς ἐσθίω , σμύρνη τε καί λιβανωτός , ἀψίνθιον , κυπάρισσος , ἅλς , ῥόδινος ἄλειφαρ , ὁ μέν ἄλλος χοῦς ἕκαστος , ὁ δέ ναρκίσσινος τέσσαρες μοῖρα , ἐπικτένιον ὠμόλινος συμμείγνυμι , ἅπας τρίβω , ποιέω βάλανος , περί ὁ πτερόν ῥάκος λεπτός περιτίθημι , καταδέω καί ἐμβάπτω εἰς ἄλειφαρ λευκός Αἰγύπτιος , προστίθημι , καί ἐάω ὅλος ἡμέρα πρόσκειμαι · εἶτα λούω καί ἀφαιρέω διανίζω ἐν ὕδωρ εὐώδης .