hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-natura-hominis 5
5 . Εἶπον δὴ , ἃ ἂν φήσω τὸν ἄνθρωπον εἶναι , ἀποφανεῖν αἰεὶ ταὐτὰ ἐόντα καὶ κατὰ νόμον καὶ κατὰ φύσιν · φημὶ δὴ εἶναι αἷμα καὶ φλέγμα καὶ χολὴν ξανθήν τε καὶ μέλαιναν . Καὶ τουτέων πρῶτον μὲν κατὰ νόμον τὰ οὐνόματα διωρίσθαι φημὶ καὶ οὐδενὶ αὐτέων τωὐτὸ οὔνομα εἶναι , ἔπειτα κατὰ φύσιν τὰς ἰδέας κεχωρίσθαι , καὶ οὔτε τὸ φλέγμα οὐδὲν ἐοικέναι τῷ αἵματι , οὔτε τὸ αἷμα τῇ χολῇ , οὔτε τὴν χολὴν τῷ φλέγματι . Πῶς γὰρ ἂν ἐοικότα εἴη ταῦτα ἀλλήλοισιν , ὧν οὔτε τὰ χρώματα ὅμοια φαίνεται προσορώμενα , οὔτε τῇ χειρὶ ψαύοντι ὅμοια δοκέει εἶναι ; οὔτε γὰρ θερμὰ ὁμοίως ἐστὶν , οὔτε ψυχρὰ , οὔτε ξηρὰ , οὔτε ὑγρά . Ἀνάγκη τοίνυν , ὅτε τοσοῦτον διήλλακται ἀλλήλων τὴν ἰδέην τε καὶ τὴν δύναμιν , μὴ ἓν αὐτὰ εἶναι , εἴπερ μὴ πῦρ τε καὶ ὕδωρ ἕν τε καὶ ταὐτόν ἐστιν . Γνοίης δ’ ἂν τοῖσδε , ὅτι οὐχ ἓν ταῦτα πάντα ἐστὶν , ἀλλ’ ἕκαστον αὐτέων ἔχει δύναμίν τε καὶ φύσιν τὴν ἑωυτέου · ἢν γάρ τινι διδῷς ἀνθρώπῳ φάρμακον ὅ τι φλέγμα ἄγει , ἐμέεταί σοι φλέγμα , καὶ ἢν διδῷς φάρμακον ὅ τι χολὴν ἄγει , ἐμέεταί σοι χολή . Κατὰ ταὐτὰ δὲ καὶ χολὴ μέλαινα καθαίρεται , ἢν διδῷς φάρμακον ὅ τι χολὴν μέλαιναν ἄγει · καὶ ἢν τρώσῃς αὐτοῦ τοῦ σώματος μέρος τι ὥστε ἕλκος γενέσθαι , ῥυήσεται αὐτέῳ αἷμα . Καὶ ταῦτα ποιήσει σοι πάντα πᾶσαν ἡμέρην καὶ νύκτα καὶ χειμῶνος καὶ θέρεος , μέχρις ἂν δυνατὸς ᾖ τὸ πνεῦμα ἕλκειν ἐς ἑωυτὸν καὶ πάλιν μεθιέναι , δυνατὸς δὲ ἔσται ἔστ’ ἄν τινος τουτέων στερηθῇ τῶν ξυγγεγονότων . Ξυγγέγονε δὲ ταῦτα τὰ εἰρημένα · πῶς γὰρ οὐ ξυγγέγονε ; Πρῶτον μὲν φανερός ἐστιν ὥνθρωπος ἔχων ἐν ἑωυτῷ ταῦτα πάντα αἰεὶ ἕως ἂν ζῇ , ἔπειτα δὲ γέγονεν ἐξ ἀνθρώπου ταῦτα πάντα ἔχοντος , τέθραπταί τε ἐν ἀνθρώπῳ ταῦτα πάντα ἔχοντι , ὁκόσα ἐγώ γε νῦν φημί τε καὶ ἀποδείκνυμι .
Lemmas: 5 . λέγω δή , ὅς ἄν φημί ὁ ἄνθρωπος εἰμί , ἀποφαίνω ἀεί αὐτός εἰμί καί κατά νόμος καί κατά φύσις · φημί δή εἰμί αἷμα καί φλέγμα καί χολή ξανθός τε καί μέλας . καί οὗτος πρῶτος μέν κατά νόμος ὁ ὄνομα διορίζω φημί καί οὐδείς αὐτός αὐτός ὄνομα εἰμί , ἔπειτα κατά φύσις ὁ ἰδέα χωρίζω , καί οὔτε ὁ φλέγμα οὐδείς ἔοικα ὁ αἷμα , οὔτε ὁ αἷμα ὁ χολή , οὔτε ὁ χολή ὁ φλέγμα . πῶς γάρ ἄν ἔοικα εἰμί οὗτος ἀλλήλων , ὅς οὔτε ὁ χρῶμα ὅμοιος φαίνω προσοράω , οὔτε ὁ χείρ ψαύω ὅμοιος δοκέω εἰμί ; οὔτε γάρ θερμός ὅμοιος εἰμί , οὔτε ψυχρός , οὔτε ξηρός , οὔτε ὑγρός . ἀνάγκη τοίνυν , ὅτε τοσοῦτος διαλλάσσω ἀλλήλων ὁ ἰδέα τε καί ὁ δύναμις , μή εἷς αὐτός εἰμί , εἴπερ μή πῦρ τε καί ὕδωρ εἷς τε καί αὐτός εἰμί . γιγνώσκω δέ ἄν ὅδε , ὅτι οὐ εἷς οὗτος πᾶς εἰμί , ἀλλά ἕκαστος αὐτός ἔχω δύναμις τε καί φύσις ὁ ἑωύτου · ἐάν γάρ τις δίδωμι ἄνθρωπος φάρμακον ὅς τις φλέγμα ἄγω , ἐμέω σύ φλέγμα , καί ἐάν δίδωμι φάρμακον ὅς τις χολή ἄγω , ἐμέω σύ χολή . κατά αὐτός δέ καί χολή μέλας καθαίρω , ἐάν δίδωμι φάρμακον ὅς τις χολή μέλας ἄγω · καί ἐάν τιτρώσκω αὐτός ὁ σῶμα μέρος τις ὥστε ἕλκος γίγνομαι , ῥέω αὐτός αἷμα . καί οὗτος ποιέω σύ πᾶς πᾶς ἡμέρα καί νύξ καί χειμών καί θέρος , μέχρι ἄν δυνατός εἰμί ὁ πνεῦμα ἕλκω εἰς ἑαυτοῦ καί πάλιν μεθίημι , δυνατός δέ εἰμί ἔστε ἄν τις οὗτος στερέω ὁ συγγίγνομαι . συγγίγνομαι δέ οὗτος ὁ λέγω · πῶς γάρ οὐ συγγίγνομαι ; πρῶτος μέν φανερός εἰμί ἄνθρωπος ἔχω ἐν ἑαυτοῦ οὗτος πᾶς ἀεί ἕως ἄν ζάω , ἔπειτα δέ γίγνομαι ἐκ ἄνθρωπος οὗτος πᾶς ἔχω , τρέφω τε ἐν ἄνθρωπος οὗτος πᾶς ἔχω , ὁπόσος ἐγώ γε νῦν φημί τε καί ἀποδείκνυμι .