hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-mulierum-affectibus-iiii 1.66
66 . Ὅσα δὲ ἑλκώματα γίνεται ἐν τῇσιν ὑστέρῃσιν ἀπὸ τρωσμοῦ ἢ ὑπ’ ἄλλου τινὸς , ταῦτα χρὴ ἀποσκεπτόμενον εἰς τὸ οὖλον σῶμα θεραπεύειν πάντα , ὁκοίης ἂν δοκέῃ δέεσθαι θεραπείης , ἤν τέ σοι δοκέῃ ἐξ ἅπαντος τοῦ σώματος ἡ ἄνθρωπος θεραπευτέη εἶναι , ἤν τε ἀπ’ αὐτέων . Γνώσῃ δὲ εἰ ἀπ’ αὐτέων τῶν ὑστερέων ἐστὶν ὧδε · τὰ μὲν ἀπ’ αὐτέων τῶν ἑλκωμάτων τὴν κάθαρσιν παρέχει πυοειδέα τε καὶ ξυνεστηκυίην , τὰ δὲ μὴ ἀπ’ αὐτέων λεπτήν τε καὶ ἰχωροειδέα . Ὅσα μὲν οὖν ἐστι λεπτὰ τῶν ῥευμάτων , ταύτας μὲν χρὴ θεραπεύειν ἐν φαρμάκῳ , καὶ διδόναι καὶ ἄνω καὶ κάτω , πρῶτον δὲ ἄνω · καὶ ἢν μὲν μετὰ τὴν φαρμακείην τὰ ῥεύματα ἐλάσσω γίνηται καὶ εὐπετέστερα ᾖ , διαλείποντα αὖθις φαρμακεύειν τὸν αὐτὸν τρόπον · μετὰ δὲ τὴν φαρμακείην διαιτῇν διαίτῃ τοιαύτῃ , ἐν ὁποίῃ ἂν εἴη μάλιστα ξηροτάτη ἡ ἄνθρωπος · ἔσται δὲ , ἢν αὐτὴν πυριῇς δι’ ἡμέρης τρίτης ἢ τετάρτης ὅλον τὸ σῶμα , καὶ ἐμέτους ποιέῃς ἐκ τῶν πυριέων εὐθύς · μετὰ δὲ τοὺς ἐμέτους καὶ τὰς πυρίας διαιτῇν ἀλουσίῃσί τε καὶ ὀλιγοποσίῃσι καὶ ἀρτοσιτίῃσιν · ποτῷ δὲ μηδενὶ , ἀλλ’ ἢ οἴνῳ ἀκρήτῳ μέλανι , λαχάνῳ δὲ μηδενί · ὅταν δὲ τὸν ἔμετον παρασκευάζῃς , τότε χρὴ λαχάνων πολλῶν καὶ δριμέων ἐμπιπλάναι καὶ σιτίων πολλῶν καὶ ὄψου ὁκοίου ἂν βούλωνται , καὶ οἴνου πολλοῦ ἐμπιπλάναι ὑδαρέος , καὶ λούειν ἐκ τῶν πυριῶν πολλῷ θερμῷ . Αὕτη μὲν ἡ θεραπείη τῶν τοιουτοτρόπων ῥευμάτων · ἄμεινον δὲ ἄμφω φαρμακεύειν , καὶ ἐμέειν καὶ ἄνω ἕλκειν · δίαιτα δὲ ξηραντικὴ κρέσσων καὶ ἀλουσίη . Τὰς δὲ ὑστέρας χρὴ θεραπεύειν ὧδε · πρῶτα μὲν πυριῇν ὕδατι ἀκτῆς ἀφεψῶντα τὰ φύλλα · ἔπειτα μετὰ τὴν πυρίην κλύζειν ἐκ τῆς ἰλύος τῷ σμήγματι · ἢν μὲν σηπεδὼν ἐν τοῖς ἕλκεσιν ᾖ καὶ τὰ ἀπιόντα δυσώδεα , ἀκρητεστέρῳ τῷ σμήγματι ἢν δὲ μηδὲν ᾖ τοιοῦτον , ὑδαρεστέρῳ μετὰ δὲ τὴν ἰλὺν , ὕδατι ἐν δὲ τῷ ὕδατι ἐναφεψεῖν μυρσίνην καὶ δάφνην καὶ ἐλελίσφακον μετὰ δὲ τοῦτο οἴνῳ κλύζειν ἀκρήτῳ λευκῷ χλιαρῷ . Ὁκόταν δὲ δάκνηται ἤδη ὑπὸ τῶν κλυσμάτων , τότε ἤδη καθαρά ἐστι τὰ ἕλκεα · κλύζειν οὐν χρὴ ὑδαρεστέρῃ τῇ ἰλύϊ καὶ οἴνῳ μέλανι μετὰ δὲ τὸν οἶνον πιμελὴν ὑὸς τήξαντα νεηρὴν , ἐλαιον παραμίξαντα , ἢν μὲν ᾖ , χηνὸς , ἢν δὲ μὴ , ἄλλου του , μάλιστα ὄρνιθος , εἰ δὲ μὴ , τὸ ἐκ τῶν ἐλαιῶν παλαιὸν , τούτῳ χλιαρῷ κλύζειν , μετὰ δὲ τῷ οἴνῳ ἐςιἕτερον κλυστῆρα ἐγχέαντα · ἐς δὲ τὸ στόμα , κἢν ᾖ εἱλκωμένον , κἢν μὴ , μοτοὺς ποιεῦντα τῶν μαλθακτηρίων προστιθέναι , καὶ ἢν καῦμα παρέχωσι προσκείμενοι , ἀφελομένην τὴν γυναῖκα κελεύειν νίψασθαι ὕδατι χλιαρῷ τοιούτῳ οἵῳ περ ἐκλύζετο . Ἢν δὲ πρὸς τὴν δίαιταν τήνδε τὰ ῥεύματα μὴ ἀπαλλάσσηται , ἐλάσσω δὲ γίνηται καὶ δάκνηται σφοδρῶς , καὶ τὰ ἀποῤῥέοντα χολή τε εἴη καὶ ἅλμη , καὶ μὴ μόνον τὰ ἔνδον , ἀλλὰ καὶ τὰ ἔξω ἑλκοῖ , μεταβάλλειν χρὴ τὴν δίαιταν , καὶ ἐξυγραίνεινι πᾶσαν , ὅκως τὰ ῥεύματα ὡς ὑδαρέστατα ἔσται καὶ ἥκιστα δηκτικὰ λουτροῖσι θερμοῖσι πουλλοῖσι , μάζῃ , λαχάνοισιν ἑφθοῖσιοπᾶσι λιπαροῖσιν , ἰχθύσι τοῖσι σελάχεσι , σὺν κρομύοισι . καὶ κορίοισιν ἕψοντα ἐν ἅλμῃ γλυκείῃ , ἑψεῖν δὲ λιπαρῶς , κρέασιν ἑφθοῖσι πᾶσι , πλὴν βοὸς καὶ αἰγὸς , διέφθοισιν ἐν ἀνήθοισι καὶ μαράθροισιν , οἴνῳ · μελιχρόῳ , κιῤῥῷ , ὑδαρεῖ , πλέονι , γαλακτοποσίῃ μετ’ οἴνου γλυκέος · τὰ δ’ ἄλλα περὶ τῶν κλυσμάτων ποιέειν κατὰ τὸν ὑφηγημένον λόγον . Αὕτη μὲν νῦν τῶν τοιούτων ἡ θεραπείη . Ὅσα δὲ πυοειδέα τε καὶ ξυνεστεῶτα ἄπεισι , τούτων τὸ μὲν οὖλον σῶμα οὐδὲν δεῖ κινέειν , κλύζειν δὲ καὶ ἀπὸ τούτων τὴν θεραπείην πᾶσαν ποιέεσθαι , κλύζειν δὲ τοῖσιν αὐτέοισι κλύσμασιν οἷσι πρόσθεν εἴρηται τὸν αὐτὸν τρόπον . Γεγράψεται δὲ καὶ ἄλλα κλύσματα . Ἑλκέων ἴησις · ἐλάφου στέαρ χλωρὸν προσθετόν · κλύζειν δὲ χρὴ αὐτίκα οἴνῳ σιραίῳ , κράτιστον δὲ ψιμυθίῳ , ἢν ἕλκεα ᾖ , καὶ ἐλαίῳ ναρκισσίνῳ · σιτίοισι δὲ μαλθακωτάτοισι χρῆσθαι καὶ μὴ δριμέσιν . Ἢν δὲ ῥερυπωμένα ᾖ καὶ νέμηται , καὶ τὸν πελαστάτω χῶρον διακναίῃ , καθαίρειν , καὶ νέην σάρκα φύειν , καὶ ἐς ὠτειλὰς ἄγειν τὴν σάρκα , ῥηϊδίως γὰρ ἀναχαλᾶται καὶ κακοήθεα οὐ γίνεται , καὶ λούειν συχνῶς .
Lemmas: 66 . ὅσος δέ ἕλκωμα γίγνομαι ἐν ὁ ὑστέρα ἀπό τρωσμός ἤ ὑπό ἄλλος τις , οὗτος χρή ἀποσκέπτομαι εἰς ὁ οὖλος σῶμα θεραπεύω πᾶς , ὁποῖος ἄν δοκέω δέω θεραπεία , ἐάν τε σύ δοκέω ἐκ ἅπας ὁ σῶμα ὁ ἄνθρωπος θεραπευτέον εἰμί , ἐάν τε ἀπό αὐτός . γιγνώσκω δέ εἰ ἀπό αὐτός ὁ ὑστέρα εἰμί ὧδε · ὁ μέν ἀπό αὐτός ὁ ἕλκωμα ὁ κάθαρσις παρέχω πυοειδής τε καί συνεστηκυίιηνω , ὁ δέ μή ἀπό αὐτός λεπτός τε καί ἰχωροειδής . ὅσος μέν οὖν εἰμί λεπτός ὁ ῥεῦμα , οὗτος μέν χρή θεραπεύω ἐν φάρμακον , καί δίδωμι καί ἄνω καί κάτω , πρῶτος δέ ἄνω · καί ἐάν μέν μετά ὁ φαρμακεία ὁ ῥεῦμα ἐλαχύς γίγνομαι καί εὐπετής εἰμί , διαλείπω αὖθις φαρμακεύω ὁ αὐτός τρόπος · μετά δέ ὁ φαρμακεία διαιτάω δίαιτα τοιοῦτος , ἐν ὁποῖος ἄν εἰμί μάλα ξηρός ὁ ἄνθρωπος · εἰμί δέ , ἐάν αὐτός πυριάω διά ἡμέρα τρίτος ἤ τέταρτος ὅλος ὁ σῶμα , καί ἔμετος ποιέω ἐκ ὁ πυρία εὐθύς · μετά δέ ὁ ἔμετος καί ὁ πυρία διαιτάω ἀλουσία τε καί ὀλιγοποσία καί ἀρτοσιτία · ποτός δέ μηδείς , ἀλλά ἤ οἶνος ἄκρατος μέλας , λάχανον δέ μηδείς · ὅταν δέ ὁ ἔμετος παρασκευάζω , τότε χρή λάχανον πολύς καί δριμύς ἐμπίμπλημι καί σιτίον πολύς καί ὄψον ὁποῖος ἄν βούλομαι , καί οἶνος πολύς ἐμπίμπλημι ὑδαρής , καί λούω ἐκ ὁ πυρία πολύς θερμός . οὗτος μέν ὁ θεραπεία ὁ τοιουτότροπος ῥεῦμα · ἀγαθός δέ ἄμφω φαρμακεύω , καί ἐμέω καί ἄνω ἕλκω · δίαιτα δέ ξηραντικός κρατύς καί ἀλουσία . ὁ δέ ὑστέρα χρή θεραπεύω ὧδε · πρῶτος μέν πυριάω ὕδωρ ἀκτή ἀφεψάω ὁ φύλλον · ἔπειτα μετά ὁ πυρία κλύζω ἐκ ὁ ἰλύς ὁ σμῆγμα · ἐάν μέν σηπεδών ἐν ὁ ἕλκος εἰμί καί ὁ ἀπέρχομαι δυσώδης , ἄκρατος ὁ σμῆγμα ἐάν δέ μηδείς εἰμί τοιοῦτος , ὑδαρής μετά δέ ὁ ἰλύς , ὕδωρ ἐν δέ ὁ ὕδωρ ἐναφέψω μυρσίνη καί δάφνη καί ἐλελίσφακον μετά δέ οὗτος οἶνος κλύζω ἄκρατος λευκός χλιαρός . Ὁπόταν δέ δάκνω ἤδη ὑπό ὁ κλύσμα , τότε ἤδη καθαρός εἰμί ὁ ἕλκος · κλύζω ὀν χρή ὑδαρής ὁ ἰλύς καί οἶνος μέλας μετά δέ ὁ οἶνος πιμελή ὗς τήκω νεηρός , ἔλαιον παραμείγνυμι , ἐάν μέν εἰμί , χήν , ἐάν δέ μή , ἄλλος τις , μάλα ὄρνις , εἰ δέ μή , ὁ ἐκ ὁ ἐλαία παλαιός , οὗτος χλιαρός κλύζω , μετά δέ ὁ οἶνος εἶμι κλυστήρ ἐγχέω · εἰς δέ ὁ στόμα , ἐάν εἰμί εἱλκόω , ἐάν μή , μοτός ποιέω ὁ μαλθακτήριον προστίθημι , καί ἐάν καῦμα παρέχω πρόσκειμαι , ἀφαιρέω ὁ γυνή κελεύω νίζω ὕδωρ χλιαρός τοιοῦτος οἷος περ κλύζω . ἐάν δέ πρός ὁ δίαιτα ὅδε ὁ ῥεῦμα μή ἀπαλλάσσω , ἐλαχύς δέ γίγνομαι καί δάκνω σφοδρός , καί ὁ ἀπορρέω χολή τε εἰμί καί ἅλμη , καί μή μόνος ὁ ἔνδον , ἀλλά καί ὁ ἔξω ἑλκόω , μεταβάλλω χρή ὁ δίαιτα , καί ἐξυγραίνεινιομαι πᾶς , ὅπως ὁ ῥεῦμα ὡς ὑδαρής εἰμί καί ἦκα δηκτικός λουτρόν θερμός πολύς , μᾶζα , λάχανον ἑφθοῖσιοπάν λιπαρός , ἰχθῦς ὁ σέλαχος , σύν κρόμυον . καί κόριον ἕψω ἐν ἅλμη γλυκύς , ἑψέω δέ λιπαρής , κρέας ἑφθός πᾶς , πλήν βοῦς καί αἴξ , δίεφθος ἐν ἄνηθον καί μάραθρον , οἶνος · μελίχροος , κιρρός , ὑδαρής , πολύς , γαλακτοποσία μετά οἶνος γλυκύς · ὁ δέ ἄλλος περί ὁ κλύσμα ποιέω κατά ὁ ὑφηγέομαι λόγος . οὗτος μέν νῦν ὁ τοιοῦτος ὁ θεραπεία . ὅσος δέ πυοειδής τε καί συνίστημι ἀπέρχομαι , οὗτος ὁ μέν οὖλος σῶμα οὐδείς δέω κινέω , κλύζω δέ καί ἀπό οὗτος ὁ θεραπεία πᾶς ποιέω , κλύζω δέ ὁ αύ̓τεος κλύσμα ὅς πρόσθεν λέγω ὁ αὐτός τρόπος . γράφω δέ καί ἄλλος κλύσμα . ἕλκος ἴεσις · ἔλαφος στέαρ χλωρός προσθετόν · κλύζω δέ χρή αὐτίκα οἶνος σίραιον , κρατύς δέ ψιμύθιον , ἐάν ἕλκος εἰμί , καί ἔλαιον ναρκίσσινος · σιτίον δέ μαλθακός χράω καί μή δριμύς . ἐάν δέ ῥυπόομαι εἰμί καί νέμω , καί ὁ πελάστατος χῶρος διακναίω , καθαίρω , καί νέος σάρξ φύω , καί εἰς ὠτειλή ἄγω ὁ σάρξ , ῥᾴδιος γάρ ἀναχαλάω καί κακοήθης οὐ γίγνομαι , καί λούω συχνός .