hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-mulierum-affectibus-iiii 1.1
1 . Τὰ δὲ ἀμφὶ γυναικείων νούσων · . φημὶ γυναῖκα ἄτοκον ἐοῦσαν ἢ τετοκυῖαν χαλεπώτερον καὶ θᾶσσον ἀπὸ τῶν καταμηνίων νοσέειν · ὁκόταν γὰρ τέκῃ , εὐροώτερά οἱ τὰ φλέβιά ἐστιν ἐς τὰ καταμήνια · εὔροα δέ σφιν ποιέει γίνεσθαι ἡ λοχίη κάθαρσις καὶ ἡ καταῤῥαγὴ τοῦ σώματος · τὰ πλησιάζοντα δὲ μάλιστα τῆς τε κοιλίης καὶ τῶν μαζῶν καταῤῥήγνυται · καταῤῥήγνυται δὲ καὶ τὸ ἄλλο σῶμα · ὑπ’ ὅτευ δὲ γίνεται , εἴρηταί μοι ἐν τῇ φύσει τοῦ παιδίου τοῦ ἐν τόκῳ · καταῤῥαγέντος δὲ τοῦ σώματος , ἀνάγκη τὰς φλέβας μᾶλλον στομοῦσθαι καὶ εὐροωτέρας γίνεσθαι ἐς τὰ καταμήνια , καὶ τὰς μήτρας μᾶλλον στομοῦσθαι , οἷα τοῦ παιδίου χωρήσαντος διὰ σφέων καὶ βίην καὶ πόνον παρασχόντος · καὶ τουτέων ὧδε ἐχόντων , τὰ καταμήνια ἀκαματώτερον ἀποκαθαίρεται ἡ γυνὴ , ἐπὴν λοχίων ἔμπειρος γένηται . Εἰ δὲ καί τι πάθημα τῇ γυναικὶ γένοιτο τῇ ἤδη τετοκυίῃ , ὥστε τὰ καταμήνια μὴ δύνασθαι καθαρθῆναι , ῥηϊτέρως τὸν πόνον οἴσει ἢ εἰ ἄτοκος ἦν · ἠθάδες γὰρ αἱ μῆτραι καὶ τὸ σῶμα ἐπιτήδειον πληροῦσθαι , ἅτε ἐν γαστρὶ ἐχούσῃ , καὶ ἅμα εὐρυχωρίη ἐστὶν ἐν τῷ σώματι πλείων τῷ αἵματι , ἐπὴν τέκῃ , οἷα τοῦ σώματος καταῤῥαγέντος , καὶ ἐν εὐρυχωρίῃ ἐὸν τὸ αἷμα ἀπονώτερον γίνεται , ἢν μὴ ὑπερπιμπλῶνται αἱ φλέβες καὶ ὑπερτονέωσιν . Ἀτόκῳ δὲ ἐούσῃ , τοῦ τε σώματος οὐ ξυνήθεος ἐόντος , ἐπὴν πληρωθῇ , ἰσχυροτέρου τε καὶ στερεωτέρου καὶ πυκνοτέρου ἐόντος , ἢ εἰ λοχίων ἔμπειρος γένοιτο , καὶ τῶν μητρέων ἀστομωτέρων ἐουσέων , τὰ ἐπιμήνια ἐπιπονωτέρως χωρέει , καὶ τὰ παθήματα προσπίπτει πλείονα , ὥστε τὰ καταμήνια ἀποφράσσεσθαι , ἐπὴν ἄτοκος ᾖ . Ἔχει δὲ ὧδε ὥς μοι καὶ πρὶν εἴρηται · φημὶ τὴν γυναῖκα ἀραιοσαρκοτέρην καὶ ἁπαλωτέρην εἶναι ἢ τὸν ἄνδρα · καὶ τουτέου ὧδε ἔχοντος , ἀπὸ τῆς κοιλίης ἕλκει τὴν ἰκμάδα καὶ τάχιον καὶ μᾶλλον τὸ σῶμα τῆς γυναικὸς ἢ τοῦ ἀνδρός . Καὶ γὰρ εἴ τις ὑπὲρ ὕδατος ἢ καὶ χωρίου ὑδρηλοῦ δύο ἡμέρας καὶ δύο εὐφρόνας θείη εἴρια καθαρὰ καὶ εἷμα καθαρὸν καὶ βεβυσμένον εὐστάθμως ἴσον τοῖσιν εἰρίοισιν , ἀνελὼν εὑρήσει στήσας πολλῷ βαρύτερα τὰ εἴρια ἢ τὸ εἷμα · ὅτι δὲ τοῦτο γίνεται , αἰεὶ ἀποχωρέει ἐς τὸ ἀνεκὰς ἀπὸ ὕδατος ἐν ἀγγείῳ εὐρυστόμῳ ἐόντος , καὶ τὰ μὲν εἴρια , ἅτε ἀραιά τε καὶ μαλθακὰ ἐόντα , ἀναδέξεται τοῦ ἀποχωρέοντος πλέον , τὸ δὲ εἷμα , ἅτε πλῆρες ἐὸν καὶ βεβυσμένον , ἀποπληρώσεται τὸ πολλὸν οὐκ ἐπιδεχόμενον τοῦ ἀποχωρέοντος . Οὕτω δὴ καὶ ἡ γυνὴ , ἅτε ἀραιοτέρη ἐοῦσα , εἵλκυσε πλέον ἀπὸ τῆς κοιλίης τῷ σώματι τῆς ἰκμάδος καὶ θᾶσσον ἢ ὁ ἀνὴρ , καὶ ἅτε ἁπαλοσάρκῳ ἐούσῃ τῇ γυναικὶ , ἐπὴν πλησθῇ τοῦ αἵματος τὸ σῶμα , ἢν μὴ ἀποχωρήσῃ ἀπ’ αὐτέου , πληρευμένων τῶν σαρκῶν καὶ θερμαινομένων , πόνος γίνεται · θερμότερον γὰρ τὸ αἷμα ἔχει ἡ γυνὴ , καὶ διὰ τοῦτο θερμοτέρη ἐστὶ τοῦ ἀνδρός · ἢν δὲ τὸ πλεῖον ἐπιγενόμενον ἀποχωρέῃ , οὐ γίνεται ὁ πόνος καὶ ἡ θέρμη ὑπὸ τοῦ αἵματος . Ὁ δὲ ἀνὴρ στερεοσαρκότερος ἐὼν τῆς γυναικὸς οὔτε ὑπερπίμπλαται τοῦ αἵματος τόσον , ὥστε , ἢν μὴ ἀποχωρέῃ τι τοῦ αἵματος καθ’ ἕκαστον μῆνα , πόνον γίνεσθαι , ἕλκει τε ὁκόσον ἐς τροφὴν τοῦ σώματος , τό τε σῶμά οἱ οὐχ ἁπαλὸν ἐὸν οὐχ ὑπερτονέει , οὐδ’ ὑπερθερμαίνεται ὑπὸ πληθώρης ὡς τῇ γυναικί · μέγα δὲ ξυμβάλλεται ἐς τοῦτο τῷ ἀνδρὶ , ὅτι ταλαιπωρέει μᾶλλον τῆς γυναικός · ἡ γὰρ ταλαιπωρίη ἀπάγει τῆς ἰκμάδος .
Lemmas: 1 . ὁ δέ ἀμφί γυναικεῖος νόσος · . φημί γυνή ἄτοκος εἰμί ἤ τίκτω χαλεπός καί ταχύς ἀπό ὁ καταμήνιος νοσέω · ὁπόταν γάρ τίκτω , εὔροος ἕ ὁ φλέβιον εἰμί εἰς ὁ καταμήνιος · εὔροος δέ σφεῖς ποιέω γίγνομαι ὁ λόχιος κάθαρσις καί ὁ καταρραγή ὁ σῶμα · ὁ πλησιάζω δέ μάλα ὁ τε κοιλία καί ὁ μαστός καταρρήγνυμι · καταρρήγνυμι δέ καί ὁ ἄλλος σῶμα · ὑπό ὅστις δέ γίγνομαι , λέγω ἐγώ ἐν ὁ φύσις ὁ παιδίον ὁ ἐν τόκος · καταράσσω δέ ὁ σῶμα , ἀνάγκη ὁ φλέψ μάλα στομόω καί εὔροος γίγνομαι εἰς ὁ καταμήνιος , καί ὁ μήτρα μάλα στομόω , οἷος ὁ παιδίον χωρέω διά σφεῖς καί βία καί πόνος παρέχω · καί οὗτος ὧδε ἔχω , ὁ καταμήνιος ἀκάματος ἀποκαθαίρω ὁ γυνή , ἐπήν λοχέος ἔμπειρος γίγνομαι . εἰ δέ καί τις πάθημα ὁ γυνή γίγνομαι ὁ ἤδη τίκτω , ὥστε ὁ καταμήνιος μή δύναμαι καθαίρω , ῥᾴδιος ὁ πόνος φέρω ἤ εἰ ἄτοκος εἰμί · ἠθάς γάρ ὁ μήτρα καί ὁ σῶμα ἐπιτήδειος πληρόω , ἅτε ἐν γαστήρ ἔχω , καί ἅμα εὐρυχωρία εἰμί ἐν ὁ σῶμα πολύς ὁ αἷμα , ἐπήν τίκτω , οἷος ὁ σῶμα καταράσσω , καί ἐν εὐρυχωρία εἰμί ὁ αἷμα ἄπονος γίγνομαι , ἐάν μή ὑπερπίμπλημι ὁ φλέψ καί ὑπερτονέω . ἄτοκος δέ εἰμί , ὁ τε σῶμα οὐ συνήθης εἰμί , ἐπήν πληρόω , ἰσχυρός τε καί στερεός καί πυκνός εἰμί , ἤ εἰ λοχέος ἔμπειρος γίγνομαι , καί ὁ μήτρα ἄστομος εἰμί , ὁ ἐπιμήνιος ἐπίπονος χωρέω , καί ὁ πάθημα προσπίπτω πολύς , ὥστε ὁ καταμήνιος ἀποφράσσω , ἐπήν ἄτοκος εἰμί . ἔχω δέ ὧδε ὡς ἐγώ καί πρίν λέγω · φημί ὁ γυνή ἀραιόσαρκος καί ἁπαλός εἰμί ἤ ὁ ἀνήρ · καί οὗτος ὧδε ἔχω , ἀπό ὁ κοιλία ἕλκω ὁ ἰκμάς καί ταχύς καί μάλα ὁ σῶμα ὁ γυνή ἤ ὁ ἀνήρ . καί γάρ εἰ τις ὑπέρ ὕδωρ ἤ καί χωρίον ὑδρηλός δύο ἡμέρα καί δύο εὐφρόνη τίθημι ἔριον καθαρός καί εἷμα καθαρός καί βύω εὔσταθμος ἴσος ὁ ἔριον , ἀναιρέω εὑρίσκω ἵστημι πολύς βαρύς ὁ ἔριον ἤ ὁ εἷμα · ὅτι δέ οὗτος γίγνομαι , ἀεί ἀποχωρέω εἰς ὁ ἀνεκάς ἀπό ὕδωρ ἐν ἀγγεῖον εὐρύστομος εἰμί , καί ὁ μέν ἔριον , ἅτε ἀραιός τε καί μαλθακός εἰμί , ἀναδείκνυμι ὁ ἀποχωρέω πολύς , ὁ δέ εἷμα , ἅτε πλήρης εἰμί καί βύω , ἀποπληρόω ὁ πολύς οὐ ἐπιδέχομαι ὁ ἀποχωρέω . οὕτως δή καί ὁ γυνή , ἅτε ἀραῖος εἰμί , ἕλκω πολύς ἀπό ὁ κοιλία ὁ σῶμα ὁ ἰκμάς καί ταχύς ἤ ὁ ἀνήρ , καί ἅτε ἁπαλόσαρκος εἰμί ὁ γυνή , ἐπήν πίμπλημι ὁ αἷμα ὁ σῶμα , ἐάν μή ἀποχωρέω ἀπό αὔτεος , πληρόω ὁ σάρξ καί θερμαίνω , πόνος γίγνομαι · θερμός γάρ ὁ αἷμα ἔχω ὁ γυνή , καί διά οὗτος θερμός εἰμί ὁ ἀνήρ · ἐάν δέ ὁ πολύς ἐπιγίγνομαι ἀποχωρέω , οὐ γίγνομαι ὁ πόνος καί ὁ θέρμη ὑπό ὁ αἷμα . ὁ δέ ἀνήρ στερεόσαρκος εἰμί ὁ γυνή οὔτε ὑπερπίμπλημι ὁ αἷμα τόσος , ὥστε , ἐάν μή ἀποχωρέω τις ὁ αἷμα κατά ἕκαστος μείς , πόνος γίγνομαι , ἕλκω τε ὁπόσος εἰς τροφή ὁ σῶμα , ὁ τε σῶμα ἕ οὐ ἁπαλός εἰμί οὐ ὑπερτονέω , οὐδέ ὑπερθερμαίνω ὑπό πληθώρα ὡς ὁ γυνή · μέγας δέ συμβάλλω εἰς οὗτος ὁ ἀνήρ , ὅτι ταλαιπωρέω μάλα ὁ γυνή · ὁ γάρ ταλαιπωρία ἀπάγω ὁ ἰκμάς .