hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-mulierum-affectibus-iiii 1.36
36 . Ἢν δὲ γυναικὶ μετὰ τοῦ παιδίου ἐν τῷ τόκῳ μὴ ἴῃ τὸ ὑγρὸν ὡς χρὴ , ἀλλὰ μεῖον , ἢν μὲν ἐν τῇ κεφαλῇ ἔχῃ τὸ ὑγρὸν ὑπὸ θέρμης εἰρυσθὲν ἐν τόκῳ καὶ πρὶν ὀλίγον , κεφαλαλγήσει · ἢν δὲ ἐς τὴν κοιλίην ἔλθῃ ἅλες , ἐπειδὰν συθῇ , διαταράξειεν αὐτὴν καὶ οὐχὶ πόῤῥω . Τιμωρέειν δὲ ὡς μὴ ἐκ τούτου διάῤῥοια ἐπιγενομένη σώματι φλαύρως ἔχοντι πονήσει μιν . Ἢν δὲ ἀπὸ κεφαλῆς ἐλθὸν τὸ ῥεῦμα ἐς τὴν λοχείην κάθαρσιν τραπῇ καὶ πολλὰ συθῇ , ῥηΐζει · ἢν δὲ πλέον τοῦ μετρίου , μελεδαίνειν · ἢν δὲ ἐς τὴν κοιλίην , ῥηϊτέρη ἂν ἡ ἔξοδος τῷ παιδίῳ γένοιτο . Εἰ δὲ ἡ κάθαρσις τῇ γυναικὶ ὁλίγη χωρέοι , πόνος λάζυται ἰσχυρὸς ἰξύας τε καὶ τὸν ἀμφὶ τὰ αἰδοῖα πάντα χῶρον , καὶ οἰδέει , καὶ οἱ μηροὶ πίμπρανται , καὶ ἐκ τοῦ στόματος καὶ ἐκ τῶν ῥινέων ῥέει φλέγμα ὑδαρὲς , καὶ ἀλγέει κεφαλὴν , καὶ πῦρ ἔχει , καὶ φρίκη , καὶ ἰδίει , καὶ οἱ ὀδόντες βρύχουσι , καὶ ἀψυχέει , καὶ ἡ γαστήρ οἱ στεγνὴ ἔσται καὶ ἡ κύστις , καὶ τὤμματα ἀναδινέει , καὶ ζοφοειδὲς ὁρῇ . Γυναικὶ δὲ ἐκ τόκου ἐούσῃ ἡ κάθαρσις ἐπὴν ᾖ , οὐκ εὐμαρέως χωρέει , οἷα τῶν μητρέων ἐν φλογμῷ γενομένων , καὶ τοῦ στόματος σφέων μύσαντος · περιιδνοῦται γὰρ ὁ στόμαχος τοῦ αἰδοίου μετὰ τὸ παιδίον ποιήσασθαι τὴν ἐκχώρησιν · ἢν γὰρ τούτων τι ᾖ , οὐ χωρήσει οἱ ἡ κάθαρσις · ἢν δὲ μὴ χωρέῃ οἱ ἡ κάθαρσις , ξυμβήσεται ὥστε μιν πυρεταίνειν , καὶ φρίκην ἔχειν , καὶ τὴν γαστέρα μεγάλην εἶναι · ἢν δὲ ψαύσῃ αὐτῆς , ἀλγέειν πᾶν τὸ σῶμα , μάλιστα ἤν τις τῆς γαστρὸς ψαύσῃ , καὶ καρδιώσσει ἄλλοτε καὶ ἄλλοτε , καὶ ὀσφὺν πονέει , καὶ ἀσιτίη καὶ ἀγρυπνίη καὶ νυγμός . Ἔπειτα ἡμέρῃ πέμπτῃ ἢ ἑβδόμῃ ἔστιν ὅτε ἡ κοιλίη ταράσσεται , καὶ ὑποχωρέει μέλανα καὶ κάκοδμα κάρτα , ἄλλοτε καὶ ἄλλοτε καὶ ὡς ὄνειον οὖρον , καὶ ἢν ὑπέλθῃ , δοκέει οἱ ῥηΐτερον εἶναι , καὶ μελεδαινομένη ἐν τάχει ὑγιὴς γίνεται · ἢν δὲ μὴ , κινδυνεύσει διαῤῥοίης αὐτῇ ἰσχυρῆς ἐπιπεσούσης , καὶ τὰ λοχεῖά οἱ κεκρύψεται . Ἢν δὲ ἡ κοιλίη οἱ μὴ ταράσσηται , μηδὲ ἡ κάθαρσις χωρέῃ αὐτομάτη , μηδέ οἱ προσφέρηται ἐν τάχει τὰ ἐπιτήδεια , ὁ δὲ χρόνος προΐῃ , πονήσει τὰ προειρημένα μᾶλλον , καὶ ἐπὶ τουτέοισι κινδυνεύσει πελιδνὴ γενέσθαι ὡς μόλιβδος , καὶ ὑδερωθῆναι , καὶ ὁ ὀμφαλὸς ἐκστήσεται αὐτῇ , ἀειρόμενος ὑπὸ τῶν μητρέων , καὶ ἔσται μελάντερος τῶν πέριξ . Καὶ ἐπὴν ταῦτα γένηται , οὐχ οἵη τέ ἐστι περιγενέσθαι ἡ γυνή θνήσκὁυσι δὲ ἄλλαι ἄλλῳ χρόνῳ , ὅκως ἂν καὶ τὰ τοῦ σώματος ἔχωσι καὶ τὰ τῆς πάθης · μιῆς δὲ καὶ εἴκοσιν ἡμερέων οὐχ ὑπερβάλλουσιν , ὡς ἐπὶ τὸ πλέον οὕτω ξυμβαίνει . Ἢν δέ οἱ ῥαγῇ ἡ κάθαρσις εἴτε καὶ ὑπὸ φαρμάκων εἴτε καὶ αὐτομάτη , γίνεται γὰρ καὶ τοῦτο , ἢν χαλάσωσι τὸ στόμα αἱ μῆτραι βιασθεῖσαι ὑπὸ τοῦ αἵματος ἀλέως ἐξαπίνης κατελθόντος , καὶ ἢν ῥαγῇ , ἀποκαθαίρεται δύσοδμα καὶ πυώδεα , ἔστι δ’ ὅτε καὶ μέλανα , καὶ ῥηΐτερον ἔσται , καὶ μελεδανθεῖσα ὑγιαίνεται . Γίνεται δὲ καὶ ἕλκεα ἐν τῇσι μήτρῃσιν οἷα τῶν λοχείων σαπέντων · καὶ ἢν γένηται , πλέονος μελεδώνης δεήσεται , ὅκως μή οἱ τὰ ἕλκα μεγάλα καὶ σηπεδονώδεα ἔσται · κίνδυνος δὲ ἢ θανεῖν ἢ ἄφορον γενέσθαι . Σημήϊα δὲ ταῦτα γίνεται ἢν ἕλκεα ἐνῇ · ἐπὴν χωρέῃ ἡ κάθαρσις , δοκέει ὡς ἀκάνθια διὰ τῶν μητρέων ἰέναι , καὶ πῦρ λάζεται τὴν κοιλίην . Φιλέει δὲ ταῦτα ἐπιλαμβάνειν · ἀλγέει ἐπαφωμένη τὸ κάτω τοῦ ὀμφαλοῦ , ὡς ἕλκεος καθαροῦ νευρώδεος εἰ θίγοις · ἔπειτα ὀδύναι ἰσχυραὶ ἄλλοτε καὶ ἄλλοτε ἐμπίπτουσιν ἐς τὰς μήτρας , καὶ πυρετὸς , ἔστι δ’ ὅτε πρὸς χεῖρα βληχρὸς , καὶ ἄλλοτε καὶ ἄλλοτε ὑποκακοήθεα χωρέει τὰ λοχεῖα , πυώδεα , δύσοδμα . Ταῦτα σημήϊά ἐστιν , ἢν ἕλκεα ἐν τῇσι μήτρῃσιν ᾖ , καὶ δέεται πολλῆς μελεδώνης . Ταύτης μὲν οὖν ἀμφὶ τῆς νούσου τόσαι τελευταί εἰσιν . Ἢν δὲ ἡ κάθαρσις ἡ λοχείη τὰς μὲν πρώτας ἡμέρας τρεῖς ἢ τέσσαρας χωρήσῃ , ἔπειτα ἀπόληται ἐξαπίνης , αὕτη πάσχει παθήματα τῇ προτέρῃ ἀδελφέα , ἧσσον δέ · καὶ ἢν μεταπίπτῃ ἡ νοῦσος , ἐς τωὐτὸ μεταπείσεται · χρονίη δὲ καὶ βληχροτέρη ἔσται τῆς προτέρης . Διαιτεομένη δὲ ἡ γυνὴ περιγίνεται , ἢν ἁρμοϊ μελεδαίνηται . Ἁμφὶ δὲ τῆς νούσου ταύτης ὧδε ἔχει .
Lemmas: 36 . ἐάν δέ γυνή μετά ὁ παιδίον ἐν ὁ τόκος μή ἔρχομαι ὁ ὑγρός ὡς χρή , ἀλλά μείων , ἐάν μέν ἐν ὁ κεφαλή ἔχω ὁ ὑγρός ὑπό θέρμη εἰρύω ἐν τόκος καί πρίν ὀλίγος , κεφαλαλγέω · ἐάν δέ εἰς ὁ κοιλία ἔρχομαι ἅλς , ἐπειδάν σεύω , διαταράσσω αὐτός καί οὐ πρόσω . τιμωρέω δέ ὡς μή ἐκ οὗτος διάρροια ἐπιγίγνομαι σῶμα φλαῦρος ἔχω πονέω μιν . ἐάν δέ ἀπό κεφαλή ἔρχομαι ὁ ῥεῦμα εἰς ὁ λοχεῖος κάθαρσις τρέπω καί πολύς σεύω , ῥαίζω · ἐάν δέ πολύς ὁ μέτριος , μελεδαίνω · ἐάν δέ εἰς ὁ κοιλία , ῥᾴδιος ἄν ὁ ἔξοδος ὁ παιδίον γίγνομαι . εἰ δέ ὁ κάθαρσις ὁ γυνή ὅλιγυς χωρέω , πόνος λάζομαι ἰσχυρός ἰξύα τε καί ὁ ἀμφί ὁ αἰδοῖον πᾶς χῶρος , καί οἰδέω , καί ὁ μηρός πίμπρημι , καί ἐκ ὁ στόμα καί ἐκ ὁ ῥίνη ῥέω φλέγμα ὑδαρής , καί ἀλγέω κεφαλή , καί πῦρ ἔχω , καί φρίκη , καί ἰδίω , καί ὁ ὀδούς βρύκω , καί ἀψυχέω , καί ὁ γαστήρ ἕ στεγνός εἰμί καί ὁ κύστις , καί ὄμμα ἀναδινέω , καί ζοφοειδής ὁράω . γυνή δέ ἐκ τόκος εἰμί ὁ κάθαρσις ἐπήν εἰμί , οὐ εὐμαρής χωρέω , οἷος ὁ μήτρα ἐν φλογμός γίγνομαι , καί ὁ στόμα σφεῖς μύω · περιιδνόομαι γάρ ὁ στόμαχος ὁ αἰδοῖον μετά ὁ παιδίον ποιέω ὁ ἐκχώρησις · ἐάν γάρ οὗτος τις εἰμί , οὐ χωρέω ἕ ὁ κάθαρσις · ἐάν δέ μή χωρέω ἕ ὁ κάθαρσις , συμβαίνω ὥστε μιν πυρεταίνω , καί φρίκη ἔχω , καί ὁ γαστήρ μέγας εἰμί · ἐάν δέ ψαύω αὐτός , ἀλγέω πᾶς ὁ σῶμα , μάλα ἐάν τις ὁ γαστήρ ψαύω , καί καρδιώσσω ἄλλοτε καί ἄλλοτε , καί ὀσφῦς πονέω , καί ἀσιτία καί ἀγρυπνία καί νυγμός . ἔπειτα ἡμέρα πέμπτος ἤ ἕβδομος εἰμί ὅτε ὁ κοιλία ταράσσω , καί ὑποχωρέω μέλας καί κάκοδμος κάρτα , ἄλλοτε καί ἄλλοτε καί ὡς ὄνειος οὖρος , καί ἐάν ὑπέρχομαι , δοκέω ἕ ῥᾴδιος εἰμί , καί μελεδαίνω ἐν τάχος ὑγιής γίγνομαι · ἐάν δέ μή , κινδυνεύω διάρροια αὐτός ἰσχυρός ἐπιπίπτω , καί ὁ λοχεῖος ἕ κρύπτω . ἐάν δέ ὁ κοιλία ἕ μή ταράσσω , μηδέ ὁ κάθαρσις χωρέω αὐτόματος , μηδέ ἕ προσφέρω ἐν τάχος ὁ ἐπιτήδειος , ὁ δέ χρόνος προίημι , πονέω ὁ προλέγω μάλα , καί ἐπί οὗτος κινδυνεύω πελιδνός γίγνομαι ὡς μόλυβδος , καί ὑδερόομαι , καί ὁ ὀμφαλός ἐξίστημι αὐτός , ἀείρω ὑπό ὁ μήτρα , καί εἰμί μελάντερος ὁ πέριξ . καί ἐπήν οὗτος γίγνομαι , οὐ οἷος τε εἰμί περιγίγνομαι ὁ γυνή θνῄσκω δέ ἄλλος ἄλλος χρόνος , ὅπως ἄν καί ὁ ὁ σῶμα ἔχω καί ὁ ὁ πάθη · εἷς δέ καί εἴκοσι ἡμέρα οὐ ὑπερβάλλω , ὡς ἐπί ὁ πολύς οὕτως συμβαίνω . ἐάν δέ ἕ ῥήγνυμι ὁ κάθαρσις εἴτε καί ὑπό φάρμακον εἴτε καί αὐτόματος , γίγνομαι γάρ καί οὗτος , ἐάν χαλάω ὁ στόμα ὁ μήτρα βιάζω ὑπό ὁ αἷμα ἀλής ἐξαπίνης κατέρχομαι , καί ἐάν ῥήγνυμι , ἀποκαθαίρω δύσοσμος καί πυώδης , εἰμί δέ ὅτε καί μέλας , καί ῥᾴδιος εἰμί , καί μελεδαντίθημι ὑγιαίνω . γίγνομαι δέ καί ἕλκος ἐν ὁ μήτρα οἷος ὁ λοχεῖος σήπω · καί ἐάν γίγνομαι , πολύς μελεδώνη δέω , ὅπως μή ἕ ὁ ἕλκος μέγας καί σηπεδονώδης εἰμί · κίνδυνος δέ ἤ θνῄσκω ἤ ἄφορος γίγνομαι . σημεῖον δέ οὗτος γίγνομαι ἐάν ἕλκος ἔνειμι · ἐπήν χωρέω ὁ κάθαρσις , δοκέω ὡς ἀκάνθιον διά ὁ μήτρα ἔρχομαι , καί πῦρ λάζομαι ὁ κοιλία . φιλέω δέ οὗτος ἐπιλαμβάνω · ἀλγέω ἐπαφάω ὁ κάτω ὁ ὀμφαλός , ὡς ἕλκος καθαρός νευρώδης εἰ θιγγάνω · ἔπειτα ὀδύνη ἰσχυρός ἄλλοτε καί ἄλλοτε ἐμπίπτω εἰς ὁ μήτρα , καί πυρετός , εἰμί δέ ὅτε πρός χείρ βληχρός , καί ἄλλοτε καί ἄλλοτε ὑποκακοήθης χωρέω ὁ λοχεῖος , πυώδης , δύσοσμος . οὗτος σημεῖον εἰμί , ἐάν ἕλκος ἐν ὁ μήτρα εἰμί , καί δέω πολύς μελεδώνη . οὗτος μέν οὖν ἀμφί ὁ νόσος τόσος τελευτή εἰμί . ἐάν δέ ὁ κάθαρσις ὁ λοχεῖος ὁ μέν πρῶτος ἡμέρα τρεῖς ἤ τέσσαρες χωρέω , ἔπειτα ἀπόλλυμι ἐξαπίνης , οὗτος πάσχω πάθημα ὁ πρότερος ἀδελφή , ἥσσων δέ · καί ἐάν μεταπίπτω ὁ νόσος , εἰς αὐτός μεταπείθω · χρόνιος δέ καί βληχρός εἰμί ὁ πρότερος . διαιτάω δέ ὁ γυνή περιγίγνομαι , ἐάν ἁρμο̈ μελεδαίνω . ἀμφί δέ ὁ νόσος οὗτος ὧδε ἔχω .