hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-mulierum-affectibus-iiii 1.11
11 . Ὁκοίης δὲ χρῄζει καθάρσιος , γνώσῃ ὧδε · ὅταν τὰ ἐπιμήνια γίνηται , ῥάκος πτύξας ὅσον σπιθαμῆς , ἐπιτανύσαι ἐπὶ σποδιὴν λεπτήν · κἄπειτα ποιέειν ὡς ἐπὶ τοῦτο ἐπιῤῥυῇ τὰ ἀπιόντα · εἶναι δὲ δύο τὰ τρυχία χωρὶς ἑκάτερα , τὰ μεθ’ ἡμέρην τε καὶ νύκτωρ · καὶ τὰ μὲν ἡμερήσια πλύνειν χρὴ τῇ ὑστεραίῃ , τὰ δὲ νύκτωρ , ὁκόταν αὐτέοισιν ἡμέρη καὶ νὺξ γένηται , ἐπὶ τῇσι σποδιῇσι κειμένοισιν · ἐν δὲ τῇ πλύσει σκέπτεσθαι ὁκοῖα ἅσσα γίνεται τὰ ῥάκεα πλυθέντα , ὅταν ἐν ἡλίῳ τέρσηται · κράτιστον δὲ ἐν σκοταίῳ χωρίῳ . Ἢν μὲν οὖν φλέγμα ᾖ τὸ κωλῦον , μυξώδεα τὰ ῥάκεα ἔσται · ἢν δὲ ἅλμη τε καὶ χολὴ , πυῤῥά τε καὶ ὑποπέλιδνα . Ταῦτ’ οὖν ἐσιδὼν , καὶ γνώμῃ σκεθρῇ βασανίσας , ὅλον τὸ σῶμα ἀθρέειν , ἤν τε πολλῆς καθάρσιος δοκέῃ δεῖσθαι , ἤν τε μὴ , ἀποσκεψάμενος ἐς τὴν χροιὴν καὶ τὴν ἡλικίην καὶ ῥώμην καὶ ὥρην καὶ οἵῃ διαίτῃ χρέονται · ἰητρείη δὲ καὶ τοῦ σώματος παντὸς προνοεῖσθαι , καὶ τὰς ὑστέρας καὶ τὸ στόμα ἰῆσθαι · καὶ ἢν μὲν μεμυκὸς ᾖ , ἀναστομῶσαι · ἢν δὲ λοξωθέωσιν , ἐξιθύνειν χρή · ἢν δὲ ὑγραὶ ἔωσιν , αὐαίνειν , καὶ τἄλλα δρῇν ἐναντίον . Σχεδὸν δὲ πάσῃσιν ἡ πολλὴ θεραπείη ἡ αὐτή ἐστι , πλὴν τοῦ κατασπάσαι τὰ ἐμμήνια · ὅσῃσι γὰρ γίνεται , οὐδὲν δεῖ ταύτῃσι κατασπᾷν , ἀλλ’ ὅ τι κακὸν ἐν τοῖσιν ἐπιμηνίοισιν ἔνι , τοῦτο ἀφαιρέειν χρὴ , ὅταν φλεγματώδεα καὶ ὑμενώδεα ἴῃ καὶ χολώδεα καὶ ἰχωροεὶδέα καὶ λεπτὰ ἢ λευκὰ καὶ θρομβοειδέα , καὶ ὅταν μέλανά τε καὶ ἀνθρακώδεα , ἢ ζοφοειδέα , ἢ δριμέα , ἁλμυρὰ , θολερὰ , πυώδεα . Αὗται πᾶσαι αἱ προφάσιες ὑπεξαιρετέαι · κωλύουσι γὰρ λαμβάνειν ἐν γαστρί . Ὁκόσα μὲν οὖν φλεγματώδεα καὶ ὑμενοειδέα τῶν ἐπιμηνίων ἐστὶ , καὶ αὗται σαρκώδεές εἰσι , ταύτῃσι τὸ στόμα ἔξυγρον , καὶ πτύελον πουλὺ καὶ γλίσχρον , καὶ ἢν ὀξέος γεύηται ἢ δριμέος , τὸ πτύελον ἐν τῷ στόματι πλαδωδέστερόν τε ἔσται καὶ ἄναλτον , καὶ πρὸς πᾶν ὅ τι ἂν φάγωσιν ἢ πίωσιν ὄχλος προσίσταται αὐτέῃσι , καὶ ἀείρεται ἡ κοιλίη καὶ ναυσίη , καὶ ἀλυσμὸς πουλύς · ἀπό τε κεφαλῆς ῥεῦμα καταῤῥέει , καὶ πάντ’ ἐμπλάσσεται , καὶ πολλὴν ὑγρασίην ἐπάγεται , καὶ τὰ ὑποφθάλμια πελιδνὰ καὶ πεφυσημένα . Ταύτας χρὴ ὅλας πυριῇν , καὶ πυκνὰ ἐμέειν καὶ ἀπὸ σιτίων καὶ ἀπὸ νηστείης μαλάσσειν δὲ τὴν κάτω κοιλίην φαρμάκοισι πάμπαν κούφοισιν , ὁκόσα ἥκιστα χολὴν ἄγει , καὶ μονοσιτέειν , καὶ γυμνάζεσθαι συχνὰ , καὶ ὡς ξηροτάτῃ τροφῇ διαιτᾶσθαι , καὶ ποτῷ ἐλαχίστῳ ἀκρητεστέρῳ · κοιλίη δὲ εὔλυτος ἀμείνων διαφυλάσσεσθαι . Τὰς δὲ ὑστέρας χρὴ , ἢν μὴ πρὸς ταύτην τὴν διαίτην ἐνακούωσι , καθαίρειν φαρμάκοισιν ἀδήκτοισι προσθέτοισιν · προπυριῇν δὲ πρὸ τῶν καθαρσίων αἰεὶ , πρότερον μὲν τῇ πυρίῃ τῇ ἐκ τῶν μαράθρων , ἔπειτα δὲ τῇ ἐκ τῶν θυμιημάτων . Τὰς δὲ πυρίας ποιέεσθαι καὶ τὰς προσθέσιας τεκμαιρόμενον ὅκως ἅπαντα πεποιήσεται καὶ κατὰ τρόπον ἔσται , ἐν ᾧ χρόνῳ τὰ ἐπιμήνια εἴη . Ἢν μὲν οὖν καθαρά τε καὶ ἀκραιφνέα καὶ ἔναιμα γίνηται , οὕτως ἴτω παρὰ τὸν ἄνδρα ἐν ἀρχομένοισι τοῖσιν ἐπιμηνίοισιν · ἄριστον δὲ ἐν ἀπολείπουσι καὶ ἔτι ἰόντων μᾶλλον ἢ ἀφανέων . Ὅταν δὲ μέλλῃ ἰέναι παρὰ τὸν ἄνδρα , ὑποθυμιήσθω τι τῶν θυμιημάτων τῶν στυπτικῶν · θυμιήσθω δὲ διὰ τοῦ κανείου καὶ τοῦ καλάμου , ἐπὶ σποδιὴν θερμὴν ἐπιπάσσουσα τὸ φάρμακον · ὅταν δὲ ἐπιπάσσῃ , καὶ τὸ κανεῖον περιθεῖναι καὶ τὸν κάλαμον , καὶ καθεζομένην πυριῆσθαι . Ὁκόταν δὲ δέῃ αὐτὴν θυμιῆσθαι , τῷ μολυβδίῳ χρήσθω , ὡς ἀνεωγμένῳ τῷ στόματι θυμιῆται · εἶτα ὅταν ἀνίστηται , πάλιν ἐν τῇ κλίνῃ προσθέσθω τὸ μολύβδιον · εἶτα ἀφελομένη , αὐτίκα ξυνευναζέσθω τῷ ἀνδρὶ , καὶ ἢν τὰ ἀπὸ τοῦ ἀνδρὸς μὴ δῆλά οἱ ᾖ , ἐκτείνασα τὰ σκέλεα καὶ ἐπαλλάξασα ἠρεμείτω . Νηστείη δὲ ὄφελος ἐν ταύτῃ τῇ ἡμέρῃ , πλὴν κυκεῶνα , ἢν ἐθέλῃ , ἄναλτον ἐφ’ ὕδατι · τοῦτο δὲ πιέειν τότε , ὁκόταν μέλλῃ θυμιῆσθαι . Ἢν δὲ ξυγγενομένη τῷ ἀνδρὶ κατάσχῃ τῇ ὑστεραίῃ τὴν γονὴν καὶ μηδὲ ἐς τὴν ἑτέρην ἀπίῃ ἡμέρην , σιτίων μὲν εἴργεσθαι καὶ λουτρῶν , πίνειν δὲ ἄλφιτον ἐν ὕδατι ἄναλτον καὶ δὶς καὶ τρὶς τῆς ἡμέρης . Αὕτη δὲ ἡ δίαιτα ἔστω ἡμέρας ἓξ , ἀμείνων δὲ καὶ ἑπτὰ , ἢν μὴ ἀπίῃ τὰ ἀπὸ τοῦ ἀνδρὸς ὅταν ξυγγένηται . Ἀλουτείτω δὲ πάντα τὸν χρόνον , καὶ ἀκινητέειν ἐπιτηδευέτω · ἢν δὲ βούληται περιπατεῖν , περιπατείτω ἐν ὁμαλῷ χωρίῳ καὶ λείῳ , πρὸς ἄναντες δὲ μηδὲν , μηδὲ κάταντες · καθέζεσθαι δὲ ἐπὶ μαλθακὰ , ἢν ξυλλάβῃ · τὴν δ’ ἄλλην δίαιταν τὴν αὐτὴν ποιέεσθαι μέχρις ἡμερέων τριήκοντα . Ἀλουτεέτω δὲ , ἢ καὶ , ὅτε δέοι , λουθῆναι ὀλίγῳ καὶ μὴ λίην θερμῷ · τὴν δὲ κεφαλὴν μὴ βρέχειν . Σιτίοισι δὲ χρεέσθω καὶ ἄρτοισι καὶ μάζῃ , ἤν γε βούληται · κρεῶν δὲ φάσσῃ καὶ τοῖσι παραπλησίοισι , θαλασσίων δὲ ὁκόσα κοιλίην ἵστησιν · εἴργεσθαι δὲ λαχάνων δριμέων · οἴνῳ δὲ μέλανι χρεέσθω , κρέασι δὲ ὀπτοῖσι μᾶλλον ἢ ἑφθοῖσι , καὶ τῶν ἡμέρων καὶ τῶν θηρείων .
Lemmas: 11 . ὁποῖος δέ χρῄζω κάθαρσις , γιγνώσκω ὧδε · ὅταν ὁ ἐπιμήνιος γίγνομαι , ῥάκος πτύσσω ὅσος σπιθαμή , ἐπιτανύω ἐπί σποδιά λεπτός · ἔπειτα ποιέω ὡς ἐπί οὗτος ἐπιρρέω ὁ ἀπέρχομαι · εἰμί δέ δύο ὁ τρυχίον χωρίς ἑκάτερος , ὁ μετά ἡμέρα τε καί νύκτωρ · καί ὁ μέν ἡμερήσιος πλύνω χρή ὁ ὑστεραῖος , ὁ δέ νύκτωρ , ὁπόταν αύ̓τεος ἡμέρα καί νύξ γίγνομαι , ἐπί ὁ σποδιά κεῖμαι · ἐν δέ ὁ πλύσις σκοπέω ὁποῖος ὅστις γίγνομαι ὁ ῥάκος πλύνω , ὅταν ἐν ἥλιος τέρσομαι · κρατύς δέ ἐν σκοταῖος χωρίον . ἐάν μέν οὖν φλέγμα εἰμί ὁ κωλύω , μυξώδης ὁ ῥάκος εἰμί · ἐάν δέ ἅλμη τε καί χολή , πυρρός τε καί ὑποπέλιδνος . οὗτος οὖν εἰσοράω , καί γνώμη σκεθρός βασανίζω , ὅλος ὁ σῶμα ἀθρέω , ἐάν τε πολύς κάθαρσις δοκέω δέω , ἐάν τε μή , ἀποσκέπτομαι εἰς ὁ χροιά καί ὁ ἡλικία καί ῥώμη καί ὥρα καί οἷος δίαιτα χράω · ἰατρεία δέ καί ὁ σῶμα πᾶς προνοέω , καί ὁ ὑστέρα καί ὁ στόμα ἰάομαι · καί ἐάν μέν μύω εἰμί , ἀναστομόω · ἐάν δέ λοξόω , ἐξιθύνω χρή · ἐάν δέ ὑγρός εἰμί , αὐαίνω , καί ἄλλος δράω ἐναντίον . σχεδόν δέ πᾶς ὁ πολύς θεραπεία ὁ αὐτός εἰμί , πλήν ὁ κατασπάω ὁ ἐμμήνιος · ὅσος γάρ γίγνομαι , οὐδείς δέω οὗτος κατασπάω , ἀλλά ὅς τις κακός ἐν ὁ ἐπιμήνιος ἔνειμι , οὗτος ἀφαιρέω χρή , ὅταν φλεγματώδης καί ὑμενώδης ἔρχομαι καί χολώδης καί ἰχωροειδής καί λεπτός ἤ λευκός καί θρομβοειδής , καί ὅταν μέλας τε καί ἀνθρακώδης , ἤ ζοφοειδής , ἤ δριμύς , ἁλμυρός , θολερός , πυώδης . οὗτος πᾶς ὁ πρόφασις ὑπεξαιρετέος · κωλύω γάρ λαμβάνω ἐν γαστήρ . ὁπόσος μέν οὖν φλεγματώδης καί ὑμενοειδής ὁ ἐπιμήνιος εἰμί , καί οὗτος σαρκώδης εἰμί , οὗτος ὁ στόμα ἔξυγρος , καί πτύελον πολύς καί γλίσχρος , καί ἐάν ὀξύς γεύω ἤ δριμύς , ὁ πτύελον ἐν ὁ στόμα πλαδώδης τε εἰμί καί ἄναλτος , καί πρός πᾶς ὅς τις ἄν ἐσθίω ἤ πίνω ὄχλος προσίστημι αύ̓τεος , καί ἀείρω ὁ κοιλία καί ναυσιάω , καί ἀλυσμός πολύς · ἀπό τε κεφαλή ῥεῦμα καταρρέω , καί πᾶς ἐμπλάσσω , καί πολύς ὑγρασία ἐπάγω , καί ὁ ὑποφθάλμιος πελιδνός καί φυσάω . οὗτος χρή ὅλος πυριάω , καί πυκνός ἐμέω καί ἀπό σιτίον καί ἀπό νηστεία μαλάσσω δέ ὁ κάτω κοιλία φάρμακον πάμπαν κοῦφος , ὁπόσος ἦκα χολή ἄγω , καί μονοσιτέω , καί γυμνάζω συχνός , καί ὡς ξηρός τροφή διαιτάω , καί ποτός ἐλαχύς ἄκρατος · κοιλία δέ εὔλυτος ἀγαθός διαφυλάσσω . ὁ δέ ὑστέρα χρή , ἐάν μή πρός οὗτος ὁ διαιτάω ἐνακούω , καθαίρω φάρμακον ἄδηκτος πρόσθετος · προπυριάω δέ πρό ὁ κάθαρσις ἀεί , πρότερος μέν ὁ πυρία ὁ ἐκ ὁ μάραθρον , ἔπειτα δέ ὁ ἐκ ὁ θυμίαμα . ὁ δέ πυρία ποιέω καί ὁ πρόσθεσις τεκμαίρομαι ὅπως ἅπας ποιέω καί κατά τρόπος εἰμί , ἐν ὅς χρόνος ὁ ἐπιμήνιος εἰμί . ἐάν μέν οὖν καθαρός τε καί ἀκραιφνής καί ἔναιμος γίγνομαι , οὕτως ἔρχομαι παρά ὁ ἀνήρ ἐν ἄρχω ὁ ἐπιμήνιος · ἄριστον δέ ἐν ἀπολείπω καί ἔτι ἔρχομαι μάλα ἤ ἀφανής . ὅταν δέ μέλλω ἔρχομαι παρά ὁ ἀνήρ , ὑποθυμιάω τις ὁ θυμίαμα ὁ στυπτικός · θυμιάω δέ διά ὁ κάνεον καί ὁ κάλαμος , ἐπί σποδιά θερμός ἐπιπάσσω ὁ φάρμακον · ὅταν δέ ἐπιπάσσω , καί ὁ κανεῖον περιτίθημι καί ὁ κάλαμος , καί καθέζομαι πυριάω . Ὁπόταν δέ δέω αὐτός θυμιάω , ὁ μολύβδιον χράω , ὡς ἀνιώζω ὁ στόμα θυμιάω · εἶτα ὅταν ἀνίστημι , πάλιν ἐν ὁ κλίνη προστίθημι ὁ μολύβδιον · εἶτα ἀφαιρέω , αὐτίκα συνευνάζομαι ὁ ἀνήρ , καί ἐάν ὁ ἀπό ὁ ἀνήρ μή δῆλος ἕ εἰμί , ἐκτείνω ὁ σκέλος καί ἐπαλλάσσω ἠρεμέω . νηστεία δέ ὄφελος ἐν οὗτος ὁ ἡμέρα , πλήν κυκεών , ἐάν ἐθέλω , ἄναλτος ἐπί ὕδωρ · οὗτος δέ πίνω τότε , ὁπόταν μέλλω θυμιάω . ἐάν δέ συγγίγνομαι ὁ ἀνήρ κατέχω ὁ ὑστεραῖος ὁ γονή καί μηδέ εἰς ὁ ἕτερος ἀπέρχομαι ἡμέρα , σιτίον μέν ἔργω καί λουτρόν , πίνω δέ ἄλφιτον ἐν ὕδωρ ἄναλτος καί δίς καί τρίς ὁ ἡμέρα . οὗτος δέ ὁ δίαιτα εἰμί ἡμέρα ἕξ , ἀγαθός δέ καί ἑπτά , ἐάν μή ἀπέρχομαι ὁ ἀπό ὁ ἀνήρ ὅταν συγγίγνομαι . ἀλουτέω δέ πᾶς ὁ χρόνος , καί ἀκινητέω ἐπιτηδεύω · ἐάν δέ βούλομαι περιπατέω , περιπατέω ἐν ὁμαλός χωρίον καί λεῖος , πρός ἀνάντης δέ μηδείς , μηδέ κατάντης · καθέζομαι δέ ἐπί μαλθακός , ἐάν συλλαμβάνω · ὁ δέ ἄλλος δίαιτα ὁ αὐτός ποιέω μέχρι ἡμέρα τριάκοντα . ἀλουτέω δέ , ἤ καί , ὅτε δέω , λούω ὀλίγος καί μή λίαν θερμός · ὁ δέ κεφαλή μή βρέχω . σιτίον δέ χράω καί ἄρτος καί μᾶζα , ἐάν γε βούλομαι · κρέας δέ φάσσα καί ὁ παραπλήσιος , θαλάσσιος δέ ὁπόσος κοιλία ἵστημι · ἔργω δέ λάχανον δριμύς · οἶνος δέ μέλας χράω , κρέας δέ ὀπτός μάλα ἤ ἑφθός , καί ὁ ἥμερος καί ὁ θήρειος .