hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-morbo-sacro 13
ἐν δὲ τῇσι μεταβολῇσι τῶν πνευμάτων διὰ τάδε φημὶ επιλήπτους γίνεσθαι , καὶ μάλιστα τοῖσι νοτίοισιν , ἔπειτα τοῖσι βορείοισιν , ἔπειτα τοῖσι λοιποῖσι πνεύμασι · ταῦτα δέ ἐστιν ὅσα τῶν πνευμάτων ἰσχυρότατά ἐστι καὶ ἀλλήλοισιν ἐναντιώτατα κατὰ τὴν στάσιν καὶ κατὰ τὴν δύναμιν . ὁ μὲν γὰρ βορέης ξυνίστησι τὸν ἠέρα καὶ τὸ θολερόν τε καὶ τὸ νεφῶδες ἐκκρίνει καὶ λαμπρόν τε καὶ διαφανέα . ποιέει · κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ τἄλλα πάντα ἐκ τῆς θαλάσσης ἀρξάμενα καὶ τῶν ἄλλων ὑδάτων · ἐκκρίνει γὰρ ἐξ ἁπάντων τὴν νοτίδα καὶ τὸ δνοφερὸν , καὶ ἐξ αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων , διὸ καὶ ὑγιεινότατός ἐστι τῶν ἀνέμων . ὁ δὲ νότος τἀναντία τουτέῳ ἐργάζεται · πρῶτον μὲν γὰρ ἄρχεται τὸν ἠέρα ξυνεστεῶτα τήκειν καὶ διαχέειν , καθότι καὶ οὐκ εὐθὺς πνέει μέγας , ἀλλὰ γαληνίζει πρῶτον , ὅτι οὐ δύναται ἐπικρατῆσαι τοῦ ἠέρος αὐτίκα , τοῦ πρόσθεν πυκνοῦ τε ἐόντος καὶ ξυνεστηκότος , ἀλλὰ τῷ χρόνῳ διαλύει · τὸ δʼ αὐτὸ τοῦτο καὶ τὴν γῆν ἐργάζεται καὶ τὴν θάλασσαν καὶ τοὺς ποταμοὺς καὶ τὰς κρήνας καὶ τὰ φρέατα καὶ ὅσα φύεται καὶ ἐν οἷσιν ὑγρὸν ἔνεστιν · ἔστι δὲ ἐν παντὶ , ἐν μὲν τῷ πλέον , ἐν δὲ τῷ ἔλασσον · ἅπαντα δὲ ταῦτα αἰσθάνεται τοῦ πνεύματος τούτου , καὶ ἔκ τε λαμπρῶν δνοφερώδεα γίνεται , ἔκ τε ψυχρῶν θερμὰ , καὶ ἐκ ξηρῶν νοτώδεα · ὁκόσα τε ἐν οἰκήμασι κεράμια ἢ κατὰ γῆς ἐστι μεστὰ οἴνου ἢ ἄλλου τινὸς ὑγροῦ , πάντα ταῦτα αἰσθάνεται τοῦ νότου καὶ διαλλάσσει τὴν μορφὴν ἐς ἕτερον εἶδος · τὸν δὲ ἥλιον καὶ τὴν σελήνην καὶ τὰ ἄστρα πουλὺ ἀμβλυωπότερα καθίστησι τῆς φύσιος . ὅτε οὖν καὶ τούτων οὕτω μεγάλων ἐόντων καὶ ἰσχυρῶν τοσοῦτον ἐπικρατέει καὶ τὸ σῶμα ποιέει αἰσθάνεσθαι καὶ μεταβάλλειν ἐκ τῶν ἀνέμων τούτων ἐν τῇσι μεταλλαγῇσιν , ἀνάγκη τοῖσι μὲν νοτίοισι λύεσθαί τε καὶ φλυδᾷν τὸν ἐγκέφαλον καὶ τὰς φλέβας χαλαρωτέρας εἶναι , τοῖσι δὲ βορείοισι ξυνίστασθαι τὸ ὑγιηρότατον τοῦ ἐγκεφάλου , τὸ δὲ νοσερώτατον καὶ ὑγρότατον ἐκκρίνεσθαι καὶ περικλύζειν ἔξωθεν , καὶ οὕτω τοὺς καταῤῥόους ἐπιγίνεσθαι ἐν τῇσι μεταβολῇσι τῶν πνευμάτων τούτων . οὕτως ἡ νοῦσος αὕτη γίνεται καὶ θάλλει ἀπὸ τῶν προσιόντων τε καὶ ἀπιόντων , καὶ οὐδέν ἐστιν ἀπορωτέρη τῶν ἄλλων οὔτε ἰῆσθαι οὔτε γνῶναι , οὐδὲ θειοτέρη ἢ αἱ ἄλλαι .
Lemmas: ἐν δέ ὁ μεταβολή ὁ πνεῦμα διά ὅδε φημί ἐπίληπτος γίγνομαι , καί μάλα ὁ νότιος , ἔπειτα ὁ βόρειος , ἔπειτα ὁ λοιπός πνεῦμα · οὗτος δέ εἰμί ὅσος ὁ πνεῦμα ἰσχυρός εἰμί καί ἀλλήλων ἐναντίος κατά ὁ στάσις καί κατά ὁ δύναμις . ὁ μέν γάρ βορέας συνίστημι ὁ ἀήρ καί ὁ θολερός τε καί ὁ νεφώδης ἐκκρίνω καί λαμπρός τε καί διαφανής . ποιέω · κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος καί ἄλλος πᾶς ἐκ ὁ θάλασσα ἄρχω καί ὁ ἄλλος ὕδωρ · ἐκκρίνω γάρ ἐκ ἅπας ὁ νοτίς καί ὁ δνοφερός , καί ἐκ αὐτός ὁ ἄνθρωπος , διό καί ὑγιεινός εἰμί ὁ ἄνεμος . ὁ δέ νότος ἐναντίος τούτεος ἐργάζομαι · πρῶτος μέν γάρ ἄρχω ὁ ἀήρ συνίστημι τήκω καί διαχέω , καθότι καί οὐ εὐθύς πνέω μέγας , ἀλλά γαληνίζω πρῶτος , ὅτι οὐ δύναμαι ἐπικρατέω ὁ ἀήρ αὐτίκα , ὁ πρόσθεν πυκνός τε εἰμί καί συνίστημι , ἀλλά ὁ χρόνος διαλύω · ὁ δέ αὐτός οὗτος καί ὁ γῆ ἐργάζομαι καί ὁ θάλασσα καί ὁ ποταμός καί ὁ κρήνη καί ὁ φρέαρ καί ὅσος φύω καί ἐν ὅς ὑγρός ἔνειμι · εἰμί δέ ἐν πᾶς , ἐν μέν ὁ πολύς , ἐν δέ ὁ ἐλαχύς · ἅπας δέ οὗτος αἰσθάνομαι ὁ πνεῦμα οὗτος , καί ἐκ τε λαμπρός δνοφερώδης γίγνομαι , ἐκ τε ψυχρός θερμός , καί ἐκ ξηρός νοτώδης · ὁπόσος τε ἐν οἴκημα κεράμιον ἤ κατά γῆ εἰμί μεστός οἶνος ἤ ἄλλος τις ὑγρός , πᾶς οὗτος αἰσθάνομαι ὁ νότος καί διαλλάσσω ὁ μορφή εἰς ἕτερος εἶδος · ὁ δέ ἥλιος καί ὁ σελήνη καί ὁ ἄστρον πολύς ἀμβλυωπός καθίστημι ὁ φύσις . ὅτε οὖν καί οὗτος οὕτως μέγας εἰμί καί ἰσχυρός τοσοῦτος ἐπικρατέω καί ὁ σῶμα ποιέω αἰσθάνομαι καί μεταβάλλω ἐκ ὁ ἄνεμος οὗτος ἐν ὁ μεταλλαγή , ἀνάγκη ὁ μέν νότιος λύω τε καί φλυδάω ὁ ἐγκέφαλος καί ὁ φλέψ χαλαρός εἰμί , ὁ δέ βόρειος συνίστημι ὁ ὑγιηρός ὁ ἐγκέφαλος , ὁ δέ νοσερός καί ὑγρός ἐκκρίνω καί περικλύζω ἔξωθεν , καί οὕτως ὁ κατάρροος ἐπιγίγνομαι ἐν ὁ μεταβολή ὁ πνεῦμα οὗτος . οὕτως ὁ νόσος οὗτος γίγνομαι καί θάλλω ἀπό ὁ προσέρχομαι τε καί ἀπέρχομαι , καί οὐδείς εἰμί ἄπορος ὁ ἄλλος οὔτε ἰάομαι οὔτε γιγνώσκω , οὐδέ θεῖος ἤ ὁ ἄλλος .