hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-morbis-popularibus-epidemiae 1.9
9 . Περὶ δὲ ἰσημερίην καὶ μέχρι πληϊάδος καὶ ὑπὸ χειμῶνα , παρείποντο μὲν οἱ καῦσοι · ἀτὰρ καὶ φρενιτικοὶ πλεῖστοι τηνικαῦτα ἐγένοντο , καὶ ἔθνησκον τουτέων οἱ πλεῖστοι · ἐγένοντο δὲ καὶ κατὰ θέρος ὀλίγοι . Τοῖσι μὲν οὖν καυσώδεσιν ἀρχομένοισιν ἐπεσήμαινεν , οἷσι τὰ ὀλέθρια ξυνέπιπτεν · αὐτίκα γὰρ ἀρχομένοισι πυρετὸς ὀξὺς , ἐπεῤῥίγεον σμικρά · ἄγρυπνοι , ἀδήμονες , διψώδεες , ἀσώδεες · σμικρὰ ἐφίδρουν , περὶ μέτωπον καὶ κληἳδας , οὐδεὶς δι᾿ ὅλου · πουλλὰ παρέλεγον · φόβοι , δυσθυμίαι , ἄκρεα περίψυχρα , πόδες ἄκροι , μάλιστα δὲ τὰ περὶ χεῖρας · οἱ παροξυσμοὶ ἐν ἀρτίῃσι · τοῖσι δὲ πλείστοισι τεταρταίοισιν οἱ πόνοι μέγιστοι , καὶ ἱδρὼς ἐπὶ πλεῖστον ὑπόψυχρος , καὶ ἄκρεα οὐκ ἔτι ἐθερμαίνοντο , ἀλλ᾿ ἦσαν πελιδνὰ καὶ ψυχρά · καὶ οὐδ᾿ ἐδίψων ἔτι · ἐπὶ τούτοισιν οὖρα μέλανα , ὀλίγα , λεπτά · καὶ κοιλίαι ἐφίσταντο · οὐδ᾿ ᾑμοῤῥάγησεν ἐκ ῥινῶν οὐδενὶ , οἷσι ταῦτα ξυμπίπτοι , ἀλλὰ σμικρὰ ἔσταξεν · οὐδὲ ἐς ὑποστροφὴν οὐδενὶ τουτέων ἦλθεν , ἀλλ᾿ ἑκταῖοι ἀπέθνησκον , ξὺν ἱδρῶτι . Τοῖσι δὲ φρενιτικοῖσιν οὐ ξυνέπιπτε μὲν τὰ ὑπογεγραμμένα πάντα · ἐκρίνετο δὲ τουτέοισιν , ὡς ἐπὶ τὸ πουλὺ ἑνδεκαταίοισιν · ἔστι δ᾿ οἷσι καὶ εἰκοσταίοισιν , οἷσιν εὐθὺς οὐκ ἐξ ἀρχῆς ἡ φρενῖτις ἤρξατο περὶ τρίτην ἢ τετάρτην ἡμέρην , ἀλλὰ μετρίως ἔχουσιν ἐν τῷ πρώτῳ χρόνῳ , περὶ τὴν ἑβδόμην ἐς ὀξύτητα τὸ νούσημα μετέπεσεν . Πλῆθος μὲν οὖν τῶν νουσημάτων ἑγένετο · ἐκ δὲ τῶν καμνόντων ἀπέθνησκον μάλιστα μειράκια , νέοι , ἀκμάζοντες , λεῖοι , ὑπολευκοχρῶτες , ἰθύτριχες , μελανότριχες , μελανόφθαλμοι , οἱ εἰκῆ καὶ ἐπὶ τὸ ῥᾴθυμον βεβιωκότες , ἰσχνόφωνοι , τρηχύφωνοι , τραυλοὶ , ὀργίλοι · καὶ γυναῖκες πλεῖσται ἐκ τουτέου τοῦ εἴδεος ἀπέθνησκον . Ἐν δὲ τῇ καταστάσει ταύτῃ ἐπὶ σημείων μάλιστα τεσσάρων διεσώζοντο · οἷσι γὰρ ἦν ἢ διὰ ῥινῶν αἱμοῤῥαγῆσαι , ἢ κατὰ κύστιν οὖρα πουλλὰ , καὶ πουλλὴν ὑπόστασιν καὶ καλὴν ἔχοντα ἔλθοι , ἢ κατὰ κοιλίην ταραχώδεα , χολώδεα , ἐπικαίρως , ἢ δυσεντερικοὶ γενοίατο · πολλοῖσι δὲ ξυνέπιπτε μὴ ἐφ᾿ ἑνὸς κρίνεσθαι τῶν ὑπογεγραμμένων σημείων , ἀλλὰ διεξιέναι διὰ πάντων τοῖσι πλείστοισι , καὶ δοκέειν μὲν ἔχειν ὀχληροτέρως · διεσώζοντο δὲ πάντες , οἷσι ταῦτα ξυνεμπίπτοι . Γυναιξὶ δὲ καὶ παρθένοισι ξυνέπιπτε μὲν καὶ τὰ ὑπογεγραμμένα σημεῖα πάντα · ᾗσι δὲ ἢ τουτέων τι καλῶς γένοιτο , ἢ τὰ γυναικεῖα δαψιλέως ἐπιφανεία , διὰ τουτέων ἐσώζοντο , καὶ ἔκρινε , καὶ οὐδεμίην οἶδα ἀπολομένην , ᾗσι τουτέων τι καλῶς γένοιτο · Φίλωνος γὰρ τῇ θυγατρὶ ἐκ ῥινῶν λαῦρον ἐῤῥύη , ἑβδομαίη δὲ ἐοῦσα ἐδείπνησεν ἀκαιροτέρως , ἀπέθανεν . Οἷσιν ἐν πυρετοῖσιν ὀξέσι , μᾶλλον δὲ καυσώδεσιν , ἀέκουσι δάκρυα παραῤῥεῖ , τούτοισιν ἀπὸ ῥινῶν αἱμοῤῥαγίην προσδέχεσθαι , ἢν καὶ τἄλλα μὴ ὀλεθρίως ἔχωσιν · ἐπεὶ τοῖσί γε φλαύρως ἔχουσιν , οὐχ αἱμοῤῥαγίην , ἀλλὰ θάνατον σημαίνει . Τὰ παρὰ τὰ ὦτα ἐν πυρ ετοῖσιν ἐπαιρόμενα μετ᾿ ὀδύνης , ἔστιν οἷσιν ἐκλείποντος τοῦ πυρετοῦ κρισίμως οὔτε καθίστατο , οὔτε ἐξεπύει , τουτέοισι διάῤῥοια χολωδέων , ἢ δυσεντερίη , ἢ παχέων οὔρων ὑπόστασις γενομένη , ἔλυσεν , οἷον Ἑρμίππῳ τῷ Κλαζομενίῳ . Τὰ δὲ περὶ τὰς κρίσιας , ἐξ ὧν καὶ διεγιγνώσκομεν , ἢ ὅμοια ἢ ἀνόμοια · οἷον οἱ δύο ἀδελφεοὶ , οἳ ἤρξαντο ὁμοῦ τὴν αὐτὴν ὥρην · κατέκειντο παρὰ τὸ θέατρον Ἐπιγένεος ἀδελφεοί · τουτέων τῷ πρεσβυτέρῳ ἔκρινεν ἕκτῃ · τῷ δὲ νεωτέρῳ , ἑβδόμῃ · ὑπέστρεψεν ἀμφοτέροισιν ὁμοῦ τὴν αὐτὴν ὥρην , καὶ διέλιπεν ἡμέρας πέντε · ἐκ δὲ τῆς ὑποστροφῆς , ἐκρίθη ἀμφοτέροισιν ὁμοῦ τὸ ξύμπαν ἑπτακαιδεκαταίοισιν . Ἔκρινε δὲ τοῖσι πλείστοισιν ἑκταίοισι , διέλιπεν ἕξ · ἐκ δὲ τῶν ὑποστροφέων , ἔκρινε πεμπταίοισιν . Οἷσι δὲ ἔκρινεν ἑβδομαίοισι , διέλιπεν ἑπτά · ἐκ δὲ τῆς ὑποστρὸφῆς , ἔκρινεν τρίτῃ . Οἷσι δὲ ἔκρινεν ἑβδομαίοισι , διαλιπόντας τρεῖς , ἔκρινεν ἑβδόμῃ . Οἷσι δὲ ἔκρινεν ἑκταίοισι , διαλιπόντας ἓξ , ἐλάμβανε τρισίν · διέλιπε μίαν , μίαν ἐλάμβανεν , ἔκρινεν , οἷον Εὐάγοντι τῷ Δαϊθάρσεος . Οἷσι δὲ ἔκρινεν ἑκταίοισι , διέλιπεν ἑπτά · ἐκ δὲ τῆς ὑποστροφῆς , ἔκρινε τετάρτῃ , οἷον τῇ Ἀγλαΐδου θυγατρί . Οἱ μὲν οὖν πλεῖστοι τῶν νοσησάντων , ἐν τῇ καταστάσει ταύτῃ , τούτῳ τῷ τρόπῳ διενόσησαν · καὶ οὐδένα οἶδα τῶν περιγενομένων ᾧτινι οὐχ ὑπέστρεψαν αἱ κατὰ λόγον ὑποστροφαὶ γενόμεναι · καὶ διεσώζοντο πάντες οὓς ἐγὼ οἶδα , οἷσιν αἱ ὑποστροφαὶ διὰ τοῦ εἴδεος τούτου γενοίατο · οὐδὲ τῶν διανοσησάντων διὰ τούτου τοῦ τρόπου οὐδενὶ οἶδα ὑποστροφὴν γενομένην πάλιν . Ἔθνησκον δὲ ἐν τοῖσι νουσήμασι τούτοισιν οἱ πλεῖστοι , ἑκταῖοι , οἷον Ἐπαμινώνδας , καὶ Σιληνὸς , καὶ Φιλίσκος ὁ Ἀνταγόρεω . Οἷσι δὲ τὰ παρὰ τὰ ὦτα γενοίατο , ἔκρινε μὲν εἰκοσταίοισι , κατέσβη δὲ πᾶσι , καὶ οὐκ ἐξεπύησεν , ἀλλ᾿ ἐπὶ κύστιν ἐτράπετο · Κρατιστώνακτι , ὃς παρὰ Ἡρακλείῳ ᾤκει , καὶ Σκύμνου τοῦ γναφέως θεραπαίνῃ , ἐξεπύησεν , ἀπέθανον . Οἷσι δ᾿ ἔκρινεν ἑβδομαίοισι , διέλιπεν ἐννέα , ὑπέστρεψεν , ἔκρινεν ἐκ τῆς ὑποστροφῆς τεταρταίοισι , Παντακλεῖ , ὃς ᾤκει παρὰ Διονύσιον . Οἷσι δ᾿ ἔκρινεν ἑβδομαίοισι , διέλιπεν ἕξ · ὑποστροφή · ἐκ δὲ τῆς ὑποστροφῆς ἔκρινεν ἑβδομαίοισι , Φανοκρίτῳ , ὃς κατέκειτο παρὰ Γνάθωνι τῷ γραφεῖ . Ὑπὸ δὲ χειμῶνα περὶ ἡλίου τροπὰς χειμερινὰς , καὶ μέχρις ἰσημερίης , παρέμενον μὲν καὶ οἱ καῦσοι καὶ τὰ φρενιτικὰ , καὶ ἔθνησκον πολλοί . Αἱ μέντοι κρίσιες μετέπεσον , καὶ ἐκρίνετο τοῖσι πλείστοισιν ἐξ ἀρχῆς πεμπταίοισι , διέλιπε τέσσαρας , ὑπέστρεψεν · ἐκ δὲ τῆς ὑποστροφῆς , ἔκρινε πεμπταίοισι , τὸ ξύμπαν τεσσαρεσκαιδεκαταίοισιν · ἔκρινε δὲ παιδίοισιν οὕτω τοῖσι πλείστοισιν , ἀτὰρ καὶ πρεσβυτέροισιν . Ἔστι δ᾿ οἷσιν ἔκρινεν ἑνδεκαταίοισιν · ὑποστροφὴ τεσσαρεσκαιδεκάτῃ · ἔκρινε τελείως εἰκοστῇ · εἰ δέ τινες ἐπεῤῥίγεον περὶ τὴν εἰκοστὴν , τουτέοισιν ἔκρινε τεσσαρακοστῇ . Ἐπεῤῥίγεον δ᾿ οἱ πλεῖστοι περὶ κρίσιν τὴν ἐξ ἀρχῆς · οἱ δ᾿ ἐπιῤῥιγώσαντες ἐξ ἀρχῆς περὶ κρίσιν , καὶ ὲν τῇσιν ὑποστροφῇσιν ἅμα κρίσει . Ἐπεῤῥίγεον δ᾿ ἐλάχιστοι μὲν τοῦ ἦρος , θέρεος πλείους , φθινοπώρου ἔτι πλείους , ὑπὸ δὲ χειμῶνα πουλὺ πλεῖστοι · αἱ δ᾿ αἱμοῤῥαγίαι ὑπέληγον .
Lemmas: 9 . περί δέ ἰσημερία καί μέχρι πληϊάδες καί ὑπό χειμών , παρέπομαι μέν ὁ καῦσος · ἀτάρ καί φρενιτικός πολύς τηνικαῦτα γίγνομαι , καί θνῄσκω οὗτος ὁ πολύς · γίγνομαι δέ καί κατά θέρος ὀλίγος . ὁ μέν οὖν καυσώδης ἄρχω ἐπισημαίνω , ὅς ὁ ὀλέθριος συμπίπτω · αὐτίκα γάρ ἄρχω πυρετός ὀξύς , ἐπιρριγέω μικρός · ἄγρυπνος , ἀδήμων , διψώδης , ἀσώδης · μικρός ἐφιδρόω , περί μέτωπον καί κλείς , οὐδείς διά ὅλος · πολύς παραλέγω · φόβος , δυσθυμία , ἄκρις περίψυχρος , πούς ἄκρος , μάλα δέ ὁ περί χείρ · ὁ παροξυσμός ἐν ἄρτιος · ὁ δέ πολύς τεταρταῖος ὁ πόνος μέγας , καί ἱδρώς ἐπί πολύς ὑπόψυχρος , καί ἄκρις οὐ ἔτι θερμαίνω , ἀλλά εἰμί πελιδνός καί ψυχρός · καί οὐδέ διψάω ἔτι · ἐπί οὗτος οὖρον μέλας , ὀλίγος , λεπτός · καί κοιλία ἐφίστημι · οὐδέ αἱμορραγέω ἐκ ῥίς οὐδείς , ὅς οὗτος συμπίπτω , ἀλλά μικρός στάζω · οὐδέ εἰς ὑποστροφή οὐδείς οὗτος ἔρχομαι , ἀλλά ἑκταῖος ἀποθνῄσκω , σύν ἱδρώς . ὁ δέ φρενιτικός οὐ συμπίπτω μέν ὁ ὑπογράφω πᾶς · κρίνω δέ τόυτεος , ὡς ἐπί ὁ πολύς ἑνδεκαταῖος · εἰμί δέ ὅς καί εἰκοσταῖος , ὅς εὐθύς οὐ ἐκ ἀρχή ὁ φρενῖτις ἄρχω περί τρίτος ἤ τέταρτος ἡμέρα , ἀλλά μέτριος ἔχω ἐν ὁ πρῶτος χρόνος , περί ὁ ἕβδομος εἰς ὀξύτης ὁ νόσημα μεταπίπτω . πλῆθος μέν οὖν ὁ νόσημα ἑγίγνομαι · ἐκ δέ ὁ κάμνω ἀποθνῄσκω μάλα μειράκιον , νέος , ἀκμάζω , λεῖος , ὑπολευκοχρώς , ἰθύθριξ , μελανόθριξ , μελανόφθαλμος , ὁ εἰκῇ καί ἐπί ὁ ῥᾴθυμος βιόω , ἰσχνόφωνος , τρηχύφωνος , τραυλός , ὀργίλος · καί γυνή πολύς ἐκ οὗτος ὁ εἶδος ἀποθνῄσκω . ἐν δέ ὁ κατάστασις οὗτος ἐπί σημεῖον μάλα τέσσαρες διασῴζω · ὅς γάρ εἰμί ἤ διά ῥίς αἱμορραγέω , ἤ κατά κύστις οὖρον πολύς , καί πολύς ὑπόστασις καί καλός ἔχω ἔρχομαι , ἤ κατά κοιλία ταραχώδης , χολώδης , ἐπίκαιρος , ἤ δυσεντερικός γίγνομαι · πολύς δέ συμπίπτω μή ἐπί εἷς κρίνω ὁ ὑπογράφω σημεῖον , ἀλλά διεξέρχομαι διά πᾶς ὁ πολύς , καί δοκέω μέν ἔχω ὀχληρός · διασῴζω δέ πᾶς , ὅς οὗτος συνεμπίπτω . γυνή δέ καί παρθένος συμπίπτω μέν καί ὁ ὑπογράφω σημεῖον πᾶς · ὅς δέ ἤ οὗτος τις καλός γίγνομαι , ἤ ὁ γυναικεῖος δαψιλής ἐπιφάνεια , διά οὗτος σῴζω , καί κρίνω , καί οὐδέμιος οἶδα ἀπόλλυμι , ὅς οὗτος τις καλός γίγνομαι · Φίλων γάρ ὁ θυγάτηρ ἐκ ῥίς λαῦρον ῥέω , ἑβδομαῖος δέ εἰμί δειπνέω ἄκαιρος , ἀποθνῄσκω . ὅς ἐν πυρετός ὀξύς , μάλα δέ καυσώδης , ἀέκων δάκρυον παραρρέω , οὗτος ἀπό ῥίς αἱμορραγία προσδέχομαι , ἐάν καί ἄλλος μή ὀλέθριος ἔχω · ἐπεί ὁ γε φλαῦρος ἔχω , οὐ αἱμορραγία , ἀλλά θάνατος σημαίνω . ὁ παρά ὁ οὖς ἐν πυρ ετόν ἐπαίρω μετά ὀδύνη , εἰμί ὅς ἐκλείπω ὁ πυρετός κρίσιμος οὔτε καθίστημι , οὔτε ἐξεφύω , οὗτος διάρροια χολώδης , ἤ δυσεντερία , ἤ παχύς ὅρος ὑπόστασις γίγνομαι , λύω , οἷος Ἕρμιππος ὁ Κλαζομένιος . ὁ δέ περί ὁ κρίσις , ἐκ ὅς καί διαγιγνώσκω , ἤ ὅμοιος ἤ ἀνόμοιος · οἷος ὁ δύο ἀδελφός , ὅς ἄρχω ὁμοῦ ὁ αὐτός ὥρα · κατάκειμαι παρά ὁ θέατρον Ἐπιγένης ἀδελφός · οὗτος ὁ πρέσβυς κρίνω ἕκτος · ὁ δέ νέος , ἕβδομος · ὑποστρέφω ἀμφότερος ὁμοῦ ὁ αὐτός ὥρα , καί διαλείπω ἡμέρα πέντε · ἐκ δέ ὁ ὑποστροφή , κρίνω ἀμφότερος ὁμοῦ ὁ σύμπας ἑπτακαιδεκαταῖος . κρίνω δέ ὁ πολύς ἑκταῖος , διαλείπω ἕξ · ἐκ δέ ὁ ὑποστροφή , κρίνω πεμπταῖος . ὅς δέ κρίνω ἑβδομαῖος , διαλείπω ἑπτά · ἐκ δέ ὁ ὑποστροφάω , κρίνω τρίτος . ὅς δέ κρίνω ἑβδομαῖος , διαλείπω τρεῖς , κρίνω ἕβδομος . ὅς δέ κρίνω ἑκταῖος , διαλείπω ἕξ , λαμβάνω τρεῖς · διαλείπω εἷς , εἷς λαμβάνω , κρίνω , οἷος Εὐάγων ὁ Δαϊθάρσης . ὅς δέ κρίνω ἑκταῖος , διαλείπω ἑπτά · ἐκ δέ ὁ ὑποστροφή , κρίνω τέταρτος , οἷος ὁ Ἀγλαίδης θυγάτηρ . ὁ μέν οὖν πολύς ὁ νοσέω , ἐν ὁ κατάστασις οὗτος , οὗτος ὁ τρόπος διανοσέω · καί οὐδείς οἶδα ὁ περιγίγνομαι ὅστις οὐ ὑποστρέφω ὁ κατά λόγος ὑποστροφή γίγνομαι · καί διασῴζω πᾶς ὅς ἐγώ οἶδα , ὅς ὁ ὑποστροφή διά ὁ εἶδος οὗτος γίγνομαι · οὐδέ ὁ διανοσέω διά οὗτος ὁ τρόπος οὐδείς οἶδα ὑποστροφή γίγνομαι πάλιν . θνῄσκω δέ ἐν ὁ νόσημα οὗτος ὁ πολύς , ἑκταῖος , οἷος Ἐπαμινώνδας , καί Σειληνός , καί Φιλίσκος ὁ Ἀνταγόρας . ὅς δέ ὁ παρά ὁ οὖς γίγνομαι , κρίνω μέν εἰκοσταῖος , κατασβέννυμι δέ πᾶς , καί οὐ ἐκπυάω , ἀλλά ἐπί κύστις τρέπω · κρατιστώναξ , ὅς παρά Ἡράκλειος οἰκέω , καί Σκύμνος ὁ κναφεύς θεράπαινα , ἐκπυάω , ἀποθνῄσκω . ὅς δέ κρίνω ἑβδομαῖος , διαλείπω ἐννέα , ὑποστρέφω , κρίνω ἐκ ὁ ὑποστροφή τεταρταῖος , Παντακλῆς , ὅς οἰκέω παρά Διονύσιος . ὅς δέ κρίνω ἑβδομαῖος , διαλείπω ἕξ · ὑποστροφή · ἐκ δέ ὁ ὑποστροφή κρίνω ἑβδομαῖος , Φανόκριτος , ὅς κατάκειμαι παρά Γνάθων ὁ γραφεύς . ὑπό δέ χειμών περί ἥλιος τροπή χειμερινός , καί μέχρι ἰσημερία , παραμένω μέν καί ὁ καῦσος καί ὁ φρενιτικός , καί θνῄσκω πολύς . ὁ μέντοι κρίσις μεταπίπτω , καί κρίνω ὁ πολύς ἐκ ἀρχή πεμπταῖος , διαλείπω τέσσαρες , ὑποστρέφω · ἐκ δέ ὁ ὑποστροφή , κρίνω πεμπταῖος , ὁ σύμπας τεσσαρεσκαιδεκαταῖος · κρίνω δέ παίδιος οὕτως ὁ πολύς , ἀτάρ καί πρέσβυς . εἰμί δέ ὅς κρίνω ἑνδεκαταῖος · ὑποστροφή τεσσαρεσκαιδέκατος · κρίνω τέλειος εἰκοστός · εἰ δέ τις ἐπιρριγέω περί ὁ εἰκοστός , τόυτεος κρίνω τεσσαρακοστός . ἐπιρριγέω δέ ὁ πολύς περί κρίσις ὁ ἐκ ἀρχή · ὁ δέ ἐπιρριγόω ἐκ ἀρχή περί κρίσις , καί εἰμί ὁ ὑποστροφή ἅμα κρίσις . ἐπιρριγέω δέ ἐλαχύς μέν ὁ ἔαρ , θέρος πολύς , φθινόπωρον ἔτι πολύς , ὑπό δέ χειμών πολύς πολύς · ὁ δέ αἱμορραγία ὑπολήγω .