hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-morbis-popularibus-epidemiae 6.7.1
1 . Βῆχες ἤρξαντο περὶ ἡλίου τροπὰς τὰς χειμερινὰς ἢ πέμπτῃ καὶ δεκάτῃ , ἢ εἰκοστῇ ἡμέρῃ ἐκ μεταβολῆς πυκνῆς νοτίων καὶ βορείων καὶ χιονωδέων · ἐκ τουτέων τὰ μὲν βραχὖτερα , τὰ δὲ μακρότερα ἐγένετο · καὶ περιπλευμονικὰ συχνὰ μετὰ ταῦτα . Πρὸ ἰσημερίης αὖτις ὑπέστρεφε τοὺς πλείστους ὡς ἐπὶ τὸ πουλὺ τεσσαρακοσταίους ἀπὸ τῆς ἀρχῆς · καὶ τοῖσι μὲν βραχέα πάνυ καὶ εὔκριτα ἐγίνετο · τοῖσι δὲ φάρυγγες ἐφλέγμηναν , τοῖσι δὲ κυνάγχαι · τοῖσι δὲ παραπληγικά · τοῖσι δὲ νυκτάλωπες , μᾶλλον δὲ παιδίοισιν · περιπλευμονικὰ δὲ πάνυ βραχέα ἐγένετο . Νυκτάλωπες μὲν οὖν οὐδὲν βήξασι τὸ ὕστερον ἢ πάνυ βραχὺ ἀντὶ τῆς βηχὸς ἐγίνοντο , φάρυγγες δὲ βραχέαι , μᾶλλον δὲ νυκταλώπων . Κυνάγχαι δὲ καὶ παραπληγικὰ , ἢ σκληρὰ καὶ ξηρὰ , ἢ σμικρὰ καὶ ὀλιγάκις ἀνάγουσαι πέπονα , ἔστι δ᾿ οἷσι καὶ κάρτα . Οἱ μὲν οὖν ἢ φωνῇσι πλέον ταλαιπωρήσαντες , ἢ ῥιγώσαντες , ἐς κυνάγχας μᾶλλον ἐτελεύτων . Οἱ δὲ τῇ χειρὶ πονήσαντες , ἐς χεῖρας μοῦνον παραπληγικοὶ , οἱ δ᾿ ἱππεύσαντες ἢ πλείω ὁδοιπορήσαντες , ἢ ἄλλο τι τοῖσι σκέλεσι ταλαιπωρήσαντες , τουτέοισι δὲ ἐς ὀσφὺν ἢ σκέλεα ἀκρασίαι παραπληγικαί · καὶ ἐς μηροὸς καὶ κνήμας κόπος καὶ πόνος · σκληρόταται δὲ καὶ βιαιόταται , αἱ ἐς τὰ παραπληγικὰ ἄγουσαι . Πάντα δὲ ταῦτα ἐπὶ τῇσιν ὑποστροφῇσιν ἐγένετο , ἐν ἀρχῇσι δὲ οὐ μάλα . Πολλοῖσι δὲ τουτέων ἀνῆκαν μὲν αἱ βῆχες ἐν τῷ μέσῳ , ἐξέλιπον δὲ τελέως οὔ · ἀλλὰ συνῆσαν τῇ ὑποστροφῇ . Οἷσι φωναὶ ἀπεῤῥήγνυντο ἐς τὸ βηχῶδες , τουτέων οἱ πλεῖστοι οὐδὲ ἐπυρέταινον , οἱ δέ τινες , βραχέα · ἀτὰρ οὐδὲ περιπλευμονικὰ ἐγίνετο τουτέων οὐδενὶ , οὐδὲ παραπληγικὰ , οὐδὲ ἄλλο οὐδὲν ἐπεσημάνθη , ἀλλ᾿ ἐν τῇ φωνῇ μούνῃ ἐκρίνετο . Τὰ δὲ νυκταλωπικὰ ἱδρύετο , ὡς καὶ τὰ ἐξ ἄλλων προφασίων γινόμενα · ἐγίνετο δὲ νυκταλωπικὰ τοῖσι παιδίοισι μάλιστα · ὀμμάτων δὲ , τὰ μέλανα , ὑποποίκιλα , ὅσα τὰς μὲν κόρας σμικρὰς ἔχει , τὸ δὲ ξύμπαν μέλαν ὡς ἐπὶ τὸ πουλύ · μεγαλόφθαλμοι δὲ μᾶλλον , καὶ οὐ σμικρόφθαλμοι , καὶ ἰθύτριχες οἱ πλεῖστοι , καὶ μελανότριχες . Γυναῖκες δὲ οὐχ ὁμοίως ἐπόνησαν ὑπὸ τῆς βηχὸς , ἀλλ᾿ ὀλίγαι τε ἐπυρέτηναν , καὶ τουτέων πάνυ ὀλίγαι ἐς τὸ περιπλευμονικὸν ἦλθον , καὶ αὗται πρεσβύτεραι , καὶ πᾶσαι περιεγένοντο . ᾘτιώμην τοῦτο , καὶ τὸ μὴ ἐξιέναι ὁμοίως ἀνδράσι , καὶ ὅτι οὐδ᾿ ἄλλως ὁμοίως ἀνδράσιν ἁλίσκονται . Κυνάγκαι δὲ ἐγίνοντο μὲν καὶ ἐλευθέρῃσι δισσῇσι , καὶ αὗται τοῦ εὐηθεστάτου τρόπου , περισσοτέρως δὲ δούλῃσιν , ὅσῃσί τε ἐγίνοντο βιαιόταται , καὶ ταχύτατα ἀπώλλυντο . Ἀνδράσι δὲ πολλοῖσιν ἐγίνοντο , καὶ οἱ μὲν διέφυγον , οἱ δὲ ἀπώλλυντο . Τὸ δὲ ξύμπαν , οἱ μὲν μὴ δυνάμενοι καταπίνειν μοῦνον , πάνυ εὐήθη καὶ εὔφορα · οἱ δὲ καὶ διαλεγόμενοι πρὸς τούτοισιν ἀσαφέως , καὶ ὀχλωδέστερα καὶ χρονιώτερα · οἷσι δὲ καὶ φλέβες αἱ περὶ κρόταφον καὶ αὐχένα ἐπῄροντο , ὑποπόνηρα · οἷσι δὲ καὶ πνεῦμα ξυνεμετεωρίζετο , κάκιστον , οὗτοι γὰρ καὶ ἐπεχλιαίνοντο . Ὡς γὰρ γέγραπται , οὕτως αἱ ξυγκληρίαι τῶν παθημάτων ἦσαν · τὰ μὲν πρῶτον γεγραμμένα καὶ ἄνευ τῶν ὕστερον γεγραμμένων ἐγίνετο · τὰ δ᾿ ὕστερον , οὐκ ἄνευ τῶν πρότερον · τάχιστα δ᾿ ἔθνησκον , ὅτ᾿ ἐπιῤῥιγώσειαν πυρετώδει ῥίγει . Τούτους οὐδὲ ἀναστάσει πιεζομένους οὐδὲν ἄξιον λόγου ὠφέλει , οὔτε γαστρὸς ταραχὴ , οὔτε φλεβοτομίη , ὅσα ἐπειράθην · ἔταμον δὲ καὶ ὑπὸ γλῶσσαν · οὓς δὲ καὶ ἄνω ἐφαρμάκευσα . Ταῦτα μὲν οὖν καὶ διὰ παντὸς ἐν τῷ θέρει , ὡς δὲ καὶ τὰ ἐπιῤῥηγνύμενα πάμπολλα , πρῶτον μὲν ἐν τοῖσιν αὐχμοῖσιν ὀφθαλμίαι ἐπεδήμησαν ὀδυνώδεες .
Lemmas: 1 . βήξ ἄρχω περί ἥλιος τροπή ὁ χειμερινός ἤ πέμπτος καί δέκατος , ἤ εἰκοστός ἡμέρα ἐκ μεταβολή πυκνός νότιος καί βόρειος καί χιονώδης · ἐκ οὗτος ὁ μέν βραχύς , ὁ δέ μακρός γίγνομαι · καί περιπλευμονικός συχνός μετά οὗτος . πρό ἰσημερία αὖθις ὑποστρέφω ὁ πολύς ὡς ἐπί ὁ πολύς τεσσαρακοσταῖος ἀπό ὁ ἀρχή · καί ὁ μέν βραχύς πάνυ καί εὔκριτος γίγνομαι · ὁ δέ φάρυγξ φλεγμαίνω , ὁ δέ κυνάγχης · ὁ δέ παραπληγικός · ὁ δέ νυκτάλωψ , μάλα δέ παιδίον · περιπλευμονικός δέ πάνυ βραχύς γίγνομαι . νυκτάλωψ μέν οὖν οὐδείς βήσσω ὁ ὕστερον ἤ πάνυ βραχύς ἀντί ὁ βήξ γίγνομαι , φάρυγξ δέ βραχύς , μάλα δέ νυκταλωπάω . κυνάγχης δέ καί παραπληγικός , ἤ σκληρός καί ξηρός , ἤ μικρός καί ὀλιγάκις ἀνάγω πέπων , εἰμί δέ ὅς καί κάρτα . ὁ μέν οὖν ἤ φωνή πολύς ταλαιπωρέω , ἤ ῥιγόω , εἰς κυνάγχη μάλα τελευτάω . ὁ δέ ὁ χείρ πονέω , εἰς χείρ μόνος παραπληγικός , ὁ δέ ἱππεύω ἤ πολύς ὁδοιπορέω , ἤ ἄλλος τις ὁ σκέλος ταλαιπωρέω , οὗτος δέ εἰς ὀσφῦς ἤ σκέλος ἀκρασία παραπληγικός · καί εἰς μηρός καί κνήμη κόπος καί πόνος · σκληρός δέ καί βίαιος , ὁ εἰς ὁ παραπληγικός ἄγω . πᾶς δέ οὗτος ἐπί ὁ ὑποστροφή γίγνομαι , ἐν ἀρχή δέ οὐ μάλα . πολύς δέ οὗτος ἀνίημι μέν ὁ βήξ ἐν ὁ μέσος , ἐκλείπω δέ τέλειος οὐ · ἀλλά σύνειμι ὁ ὑποστροφή . ὅς φωνή ἀπορρήγνυμι εἰς ὁ βηχώδης , οὗτος ὁ πολύς οὐδέ πυρεταίνω , ὁ δέ τις , βραχύς · ἀτάρ οὐδέ περιπλευμονικός γίγνομαι οὗτος οὐδείς , οὐδέ παραπληγικός , οὐδέ ἄλλος οὐδείς ἐπισημαίνω , ἀλλά ἐν ὁ φωνή μόνος κρίνω . ὁ δέ νυκταλωπικός ἱδρύω , ὡς καί ὁ ἐκ ἄλλος πρόφασις γίγνομαι · γίγνομαι δέ νυκταλωπικός ὁ παιδίον μάλα · ὄμμα δέ , ὁ μέλας , ὑποποίκιλος , ὅσος ὁ μέν κόρη μικρός ἔχω , ὁ δέ σύμπας μέλας ὡς ἐπί ὁ πολύς · μεγαλόφθαλμος δέ μάλα , καί οὐ σμικρόφθαλμος , καί ἰθύθριξ ὁ πολύς , καί μελανόθριξ . γυνή δέ οὐ ὅμοιος πονέω ὑπό ὁ βήξ , ἀλλά ὀλίγος τε πυρεταίνω , καί οὗτος πάνυ ὀλίγος εἰς ὁ περιπλευμονικός ἔρχομαι , καί οὗτος πρέσβυς , καί πᾶς περιγίγνομαι . αἰτιάομαι οὗτος , καί ὁ μή ἐξέρχομαι ὅμοιος ἀνήρ , καί ὅτι οὐδέ ἄλλος ὅμοιος ἀνήρ ἁλίσκομαι . κυνάγκη δέ γίγνομαι μέν καί ἐλεύθερος δισσός , καί οὗτος ὁ εὐήθης τρόπος , περισσός δέ δοῦλος , ὅσος τε γίγνομαι βίαιος , καί ταχύς ἀπόλλυμι . ἀνήρ δέ πολύς γίγνομαι , καί ὁ μέν διαφεύγω , ὁ δέ ἀπόλλυμι . ὁ δέ σύμπας , ὁ μέν μή δύναμαι καταπίνω μόνος , πάνυ εὐήθης καί εὔφορος · ὁ δέ καί διαλέγω πρός οὗτος ἀσαφής , καί ὀχλώδης καί χρόνιος · ὅς δέ καί φλέψ ὁ περί κρόταφος καί αὐχήν ἐπιλέγω , ὑποπόνηρος · ὅς δέ καί πνεῦμα συμμετεωρίζομαι , κακός , οὗτος γάρ καί ἐπιχλιαίνω . ὡς γάρ γράφω , οὕτως ὁ συγκληρία ὁ πάθημα εἰμί · ὁ μέν πρῶτος γράφω καί ἄνευ ὁ ὕστερον γράφω γίγνομαι · ὁ δέ ὕστερον , οὐ ἄνευ ὁ πρότερος · ταχύς δέ θνῄσκω , ὅτε ἐπιρριγόω πυρετώδης ῥῖγος . οὗτος οὐδέ ἀνάστασις πιέζω οὐδείς ἄξιος λόγος ὠφελέω , οὔτε γαστήρ ταραχή , οὔτε φλεβοτομία , ὅσος ἐπιλέγω · τέμνω δέ καί ὑπό γλῶσσα · ὅς δέ καί ἄνω φαρμακεύω . οὗτος μέν οὖν καί διά πᾶς ἐν ὁ θέρος , ὡς δέ καί ὁ ἐπιρρήγνυμι πάμπολυς , πρῶτος μέν ἐν ὁ αὐχμός ὀφθαλμία ἐπιδημέω ὀδυνώδης .