hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-morbis-popularibus-epidemiae 2.2.24
24 . Ἦν δὲ τῶν κυναγχικῶν τὰ παθήματα τάδε · τοῦ τραχήλου οἱ σπόνδυλοι ἔσω ἔῤῥεπον , τοῖσι μὲν ἐπὶ πλέον , τοῖσι δ᾿ ἐπ᾿ ἔλασσον · καὶ ἔξωθεν ἦν δῆλος ἔγκοιλον ἔχων ὁ τράχηλος · καὶ ἤλγεε ταύτῃ ψαυόμενος · ἦν δὲ καὶ κατωτέρω τινὶ τοῦ ὀδόντος καλεομένου , ὃ οὐχ ὁμοίως ὀξύ ἐστιν · ἔστι δ᾿ οἷσι καὶ πάνυ περιφερὲς , μέζονι περιφερείῃ . Εἰ μὴ ξὺν τῷ ὀδόντι καλεομένῳ , φάρυγξ οὐ φλεγμαίνουσα , κειμένη δέ . Τὰ ὑπὸ γνάθους ὀγκηρὰ , οὐ φλεγμαίνουσιν εἴκελα · οὐδὲ βουβῶνες οὐδενὶ ᾤδησαν , ἀλλὰ τῇ φύσει μᾶλλον · καὶ γλῶσσαν οὐ ῥηϊδίως στρέφοντες , ἀλλὰ μέζων τε αὐτέοισιν ἐδόκεεν εἶναι , καὶ προπετεστέρη · καὶ ὐπὸ γλώσσῃ φλέβες ἐμφανέες . Καταπίνειν οὐκ ἠδύναντο , ἢ πάνυ χαλεπῶς , ἀλλ᾿ ἐς τὰς ῥῖνας ἔφευγεν , εἰ πάνυ ἐβίαζον · καὶ διὰ τῶν ῥινῶν διελέγοντο . Πνεῦμα δὲ τουτέοισιν οὐ πάνυ μετέωρον . Ἔστι δ᾿ οἷσι φλέβες αἱ ἐν κροτάφοισι , καὶ ἐν κεφαλῇσι , καὶ ἐπ᾿ αὐχένι ἐπηρμέναι . Βραχὺ δέ τι τουτέων τοῖσι παλιγκοτωτάτοισι , κρόταφοι θερμοὶ , εἰ καὶ τἄλλα μὴ πυρεταίνοιεν . Οὐ μὴν πνιγόμενοι οἱ πλεῖστοι , εἰ μὴ καταπίνειν προθυμέοιντο ἢ πτύαλον , ἢ ἄλλο τι · οὐδ᾿ οἱ ὀφθαλμοὶ ἐγκαθήμενοι . Οἷσι μὲν οὖν ἦν ἐς ὀρθὸν ἐξόγκωμα , μήτε ἐτερόῤῥοπον , οὗτοι παραπληκτικοὶ οὐκ ἐγένοντο · ἀπολόμενον δὲ εἴ τινα εἶδον , ἀναμνήσομαι · οὓς δὲ οἶδα νῦν , περιεγένοντο . Ἦν δὲ τὰ μὲν τάχιστα ῥηίζοντα , τὰ δὲ πλεῖστα καὶ ἐς τεσσαράκοντα ἡμέρας περιῄει · τοῦτο δὲ , οἱ πλεῖστοι καὶ ἄπυροι · πουλλοὶ δὲ καὶ πάνυ ἐπὶ πουλὺν χρόνον ἔχοντές τι μέρος τοῦ ἐξογκώματος , καὶ κατάποσις , καὶ φωνὴ ἐνσημαίνουσα κίονές τε τηκόμενοι μινύθησίν τινα παρεῖχον πονηρὴν , οὐδὲν δοκέοντες κακὸν ἔχειν . Οἱ δὲ ἑτερόῤῥοπα ἔχοντες , οὗτοι , ὁκόθεν ἂν ἐγκλιθείησαν οἱ σπόνδυλοι , ταύτῃ παρελύοντο , τὰ δ᾿ ἐπὶ θάτερα εἵλκοντο . Ἦν δὲ ταῦτα ἐν προσώπῳ καταφανέα μάλιστα , καὶ τῷ στόματι , καὶ τῷ κατὰ γαργαρεῶνα διαφράγματι · ἀτὰρ καὶ γνάθοι αἱ κάτω παρηλλάσσοντο κατὰ λόγον . Αἱ δὲ παραπληγίαι οὐ διὰ παντὸς τοῦ σώματος ἐγίνοντο , οἷον ἐξ ἄλλων , ἀλλὰ μέχρι χειρὸς τὰ ὑπὸ τοῦ κυναγχικοῦ . Οὗτοι καὶ πέπονα ἀναπτύοντες , καὶ βραγυμογέες ἦσαν · οἷσι δ᾿ ἐς ὀρθὸν , καὶ ἀνέπτυον · οἷσι δὲ καὶ ξὺν πυρετῷ , οὗτοι πολλῷ μᾶλλον καὶ δύσπνοοι καὶ διαλεγόμενοι σιαλοχόοι , καὶ φλέβες τουτέοισι μᾶλλον ἐπηρμέναι · καὶ πόδες πάντων μὲν ψυχρότατοι , τούτων δὲ μάλιστα · καὶ ὀρθοστατεῖν οὗτοι ἀδυνατώτεροι , καὶ οἵτινες μὴ αὐτίκα ἔθνησκον · οὓς δὲ ἐγὼ οἶδα , πάντες ἔθνησκον .
Lemmas: 24 . εἰμί δέ ὁ κυναγχικός ὁ πάθημα ὅδε · ὁ τράχηλος ὁ σφόνδυλος ἔσω ῥέπω , ὁ μέν ἐπί πολύς , ὁ δέ ἐπί ἐλαχύς · καί ἔξωθεν εἰμί δῆλος ἔγκοιλος ἔχω ὁ τράχηλος · καί ἀλγέω οὗτος ψαύω · εἰμί δέ καί κάτω τις ὁ ὀδούς καλέω , ὅς οὐ ὅμοιος ὀξύς εἰμί · εἰμί δέ ὅς καί πάνυ περιφερής , μέγας περιφέρεια . εἰ μή σύν ὁ ὀδούς καλέω , φάρυγξ οὐ φλεγμαίνω , κεῖμαι δέ . ὁ ὑπό γνάθος ὀγκηρός , οὐ φλεγμαίνω εἴκελος · οὐδέ βουβών οὐδείς οἰδέω , ἀλλά ὁ φύσις μάλα · καί γλῶσσα οὐ ῥᾴδιος στρέφω , ἀλλά μέγας τε αύ̓τεος δοκέω εἰμί , καί προπετής · καί ὑπό γλῶσσα φλέψ ἐμφανής . καταπίνω οὐ δύναμαι , ἤ πάνυ χαλεπός , ἀλλά εἰς ὁ ῥίς φεύγω , εἰ πάνυ βιάζω · καί διά ὁ ῥίς διαλέγω . πνεῦμα δέ τόυτεος οὐ πάνυ μετέωρος . εἰμί δέ ὅς φλέψ ὁ ἐν κρόταφος , καί ἐν κεφαλή , καί ἐπί αὐχήν ἐπαίρω . βραχύς δέ τις οὗτος ὁ παλίγκοτος , κρόταφος θερμός , εἰ καί ἄλλος μή πυρεταίνω . οὐ μήν πνίγω ὁ πολύς , εἰ μή καταπίνω προθυμέομαι ἤ πτύαλον , ἤ ἄλλος τις · οὐδέ ὁ ὀφθαλμός ἐγκάθημαι . ὅς μέν οὖν εἰμί εἰς ὀρθός ἐξόγκωμα , μήτε ἑτερόρροπος , οὗτος παραπληκτικός οὐ γίγνομαι · ἀπόλλυμι δέ εἰ τις ὁράω , ἀναμιμνῄσκω · ὅς δέ οἶδα νῦν , περιγίγνομαι . εἰμί δέ ὁ μέν ταχύς ῥαίζω , ὁ δέ πολύς καί εἰς τεσσαράκοντα ἡμέρα περιέρχομαι · οὗτος δέ , ὁ πολύς καί ἄπυρος · πολύς δέ καί πάνυ ἐπί πολύς χρόνος ἔχω τις μέρος ὁ ἐξόγκωμα , καί κατάποσις , καί φωνή ἐνσημαίνομαι κίων τε τήκω μινύθησις τις παρέχω πονηρός , οὐδείς δοκέω κακός ἔχω . ὁ δέ ἑτερόρροπος ἔχω , οὗτος , ὁπόθεν ἄν ἐγκλίνω ὁ σφόνδυλος , ταύτῃ παραλύω , ὁ δέ ἐπί ἕτερος ἕλκω . εἰμί δέ οὗτος ἐν πρόσωπον καταφανής μάλα , καί ὁ στόμα , καί ὁ κατά γαργαρεών διάφραγμα · ἀτάρ καί γνάθος ὁ κάτω παραλλάσσω κατά λόγος . ὁ δέ παραπληγίη οὐ διά πᾶς ὁ σῶμα γίγνομαι , οἷος ἐκ ἄλλος , ἀλλά μέχρι χείρ ὁ ὑπό ὁ κυναγχικός . οὗτος καί πέπων ἀναπτύω , καί βραγυμογής εἰμί · ὅς δέ εἰς ὀρθός , καί ἀναπτύω · ὅς δέ καί σύν πυρετός , οὗτος πολύς μάλα καί δύσπνοος καί διαλέγω σιαλοχόος , καί φλέψ οὗτος μάλα ἐπαίρω · καί πούς πᾶς μέν ψυχρός , οὗτος δέ μάλα · καί ὀρθοστατέω οὗτος ἀδύνατος , καί ὅστις μή αὐτίκα θνῄσκω · ὅς δέ ἐγώ οἶδα , πᾶς θνῄσκω .