hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-morbis-iiii 4.55
55 . Περὶ δὲ λιθίδος , ἀρχὴ μὲν ἐγγίνεται ἀπὸ τοῦ γάλακτος τῇ νούσῳ , ἐπὴν τὸ παιδίον θηλάζῃ γάλα μὴ καθαρόν · τὸ δὲ γάλα γίνεται ἐν τῇ τροφῷ οὐ καθαρὸν , ἐπὴν φλεγματώδεσι τροφῇσι καὶ σιτίοισι καὶ ποτοῖσι χρῆται μὴ καθαροῖσιν · ξυμβάλλεται γὰρ πάντα τὰ ἐς τὴν κοιλίην πίπτοντα , ἐς τὸ γάλα . Ἔχει δὲ καὶ τόδε οὕτως · ἢν ἡ τροφὸς μὴ ὑγιηρὴ ἔῃ , ἀλλὰ χολώδης ἢ ὑδρωποειδὴς ἢ αἱματώδης ἢ φλεγματώδης , καὶ γάλα γίνεται πονηρὸν τῷ παιδίῳ · συμβάλλεται γὰρ τὸ σῶμα καὶ ἡ κοιλίη · πλεῖστον δὲ ἄγει αὐτὸ ἐς τὸ γάλα ὅ τι ἂν αὐτὸ πλεῖστον ἔχῃ ἐν ἑωυτῷ . Καὶ τὸ παιδίον ἢν θηλάζῃ ἀπὸ τῆς τροφοῦ γάλα μὴ καθαρὸν , ἀλλὰ χολῶδες , ὡς ἔλεξα , ἐπίνοσον γίνεται καὶ ἀσθενὲς , καὶ τὸ παρὸν μάλιστα λυπέει , μέχρις ἂν θηλάζῃ γάλα πονηρὸν καὶ ἐπίνοσον . Καὶ ἐπὴν θηλάζῃ γάλα μὴ καθαρὸν , ἀλλὰ γεῶδες καὶ φλεγματῶδες , καὶ ἔχῃ τὸ παιδίον τὰς φλέβας τὰς ἀπὸ τῆς κοιλίης ἐς τὴν κύστιν τεινούσας , εὐρείας καὶ ὁλκοὺς , χωρέηται δὲ καὶ τὸ ποτὸν καὶ τὸ γάλα ὑπὸ τῆς τροφοῦ ἐς τὴν κοιλίην τοῦ παιδίου , [ χωρέεται ] ὁκοῖον ἕλκει ἀπὸ τῆς κοιλίης ἀπὸ τοῦ γάλακτος , τὸ πᾶν ὁμοίως ὅ τι ἂν αἱ φλέβες διωθέειν δύνωνται ἐς τὴν κύστιν · καὶ ἤν τι ἐπὶ τῷ γάλακτι μὴ καθαρὸν ᾖ , τὸ ἐπαυρισκόμενον ἐν τῇ κύστει γίνεται λίθος τρόπῳ τοιῷδε . Ὥσπερ ἐφ’ ὕδατι μὴ καθαρῷ ταραχθέντι ἐν κύλικι ἢ ἐν χαλκῷ καὶ καταστάντι ὑποστάθμη ἅλις γίνεται ἐν τῷ μέσῳ , οὕτω καὶ ἐν τῇ κύστει ἀπὸ τοῦ οὔρου , μὴ καθαροῦ ἐόντος · καὶ οὐκ ἐξουρέεται , ἅτε ἐν τῷ κοίλῳ ἐοῦσα , καὶ μάλιστα ἁλὴς γινομένη ὑπὸ ὀδύνης οὐ διέρχεται διὰ τῆς οὐρήσιος · πήγνυταί τε ὑπὸ τοῦ φλέγματος ὠμοῦ ἐόντος , κόλλα γὰρ γίνεται τῇ ὑποστάθμῃ τὸ φλέγμα μεμιγμένον , καὶ τὸ πρῶτον μικρὴ ἄχνη ἐπιγίνεται , ἔπειτα τὸ ἐπιὸν ψαμμῶδες προσγίνεται , κόλλης γενομένης τοῦ φλέγματος τοῦ ἐν τῇ κύστει ἐνεόντος ἀπὸ τοῦ γάλακτος , καὶ αὔξεται , καὶ ὅ τι μὲν ἂν ὑγρὸν ἐν τῇ κολλήσει ἐπιγένηται ἐξουρέεται · Αὖθις δὲ ἡ ὑποστάθμη στερεοῦται ἢ λιθοειδὴς γίνεται · ὥσπερ σίδηρος ἐκ τῶν λίθων καὶ τῆς γῆς συγκαιομένης γίνεται , καὶ ἐν μὲν τῇ πρώτῃ ἐς τὸ πῦρ ἐμβολῇ κεκόλληνται τῇ σκωρίῃ οἱ λίθοι καὶ ἡ γῆ πρὸς ἄλληλα , καὶ ἐπὴν τὸ δεύτερον καὶ τὸ τρίτον ἐς τὸ πῦρ ἐμβληθῇ , ἡ μὲν σκωρίη ἔξω ἔρχεται τηκομένη ἐκ τοῦ σιδήρου , καὶ ὄψει ὁρᾶται τὸ γενόμενον · ὁ δὲ σίδηρος λιμπάνεται ἐν τῷ πυρὶ καὶ συμπίπτει προσδιδούσης τῆς σκωρίης καὶ γίνεται στερεός τε καὶ πυκνός · οὕτω δὴ καὶ ἡ ὑποστάθμη ἐν τῇ κύστει · κόλλης γινομένης τοῦ φλέγματος , ἐξουρέεται τὸ τηκόμενον ὑπὸ τοῦ οὔρου , αὕτη δὲ συμπίπτει καὶ πυκνὴ γίνεται καὶ στερεοῦται ὥσπερ σίδηρος . Ἐπὴν δὲ συμπέσῃ καὶ στερεωθῇ , κλονέεται ἐν τῇ κύστει ἄνω καὶ κάτω , καὶ πόνον παρέχει κόπτουσα τὴν κύστιν , καὶ ἀποφέρει τι ἀπ’ αὐτῆς ἐπὴν ἰσχυρῶς κόπτῃ καὶ ἕλκῃ · τὸ δὲ ἀποφερόμενον ἔτι μᾶλλον τῷ ἐπιόντι ψαμμώδεϊ σύμπηξιν ἐργάζεται · καὶ ὁ λίθος γίνεται τρόπῳ τοιῷδε ἀπὸ τοῦ γάλακτος ἐν τῇ κύστει . Ἔστι δ’ ὅτε γίνεται πρὸς τὸ αἰδοῖον ἢ ἄλλη τις κώλυσις ἀπὸ τούτου γίνεται · ἄλλοτε γὰρ καὶ ἄλλοτε , ἐπὴν οὐρήσῃ , ταχέως ἐπιλαμβάνεται τῆς οὐρήθρης . Ἢν δὲ τοῦ παιδίου ἤδη αὐξανομένου λίθος γένηται ἀπὸ γεωτραγίης , ὁ πόνος οὐ πάρεστίν οἱ πρὶν ἢ σῖτον αὐτὸς ἑωυτῷ αἴρηται . Καὶ ταῦτα μὲν ἐς τοῦτό μοι εἴρηται . Σημήϊα δὲ ἡ νοῦσος ἔχει πέντε · ἐπήν τε οὐρῆσαι θέλῃ , πονέεται , καὶ τὸ οὖρον κατ’ ὀλίγον ῥέει ὥσπερ στραγγουρικοῖσι , καὶ ἔστιν ὕφαιμον οἷα τῆς κύστιος ἡλκωμένης ὑπὸ τοῦ λίθου , καὶ ἡ κύστις φλεγμαίνει · ἀλλὰ τοῦτο μὲν ἀφανές · σημήϊον δὲ ἀκροποσθίη · ἔστιν ὅτε διουρέεται ψαμμώδεα . Ὑπὸ τοιούτων δὲ οἵων ἐγὼ ἐρέω , διουρέεται · ἔστιν ὅτε λίθοι δύο ἢ καὶ πλείονες ἕτεροι σμικροὶ τρόπῳ τῷ αὐτῷ , ὥσπερ καὶ τὴν μίαν εἴρηκα , γίνονται · γίνεται δὲ καὶ ὑπὸ τοιούτου · ἐπὴν ὁ λίθος ξυμπαγῇ , καὶ βάθος γένηται ἐς τὴν κύστιν τῇ ψάμμῳ τῇ γενομένῃ χωρὶς , ἐλθούσης δὲ τῆς ψάμμου ὁ λίθος μὴ προσλάβῃ πρὸς ἑωυτῷ , ἀλλὰ βαρυτέρη καὶ πλείων γένηται , [ ἢ ] ὥστε μὴ πήγνυσθαι αὐτὴν πρὸς ἑωυτὴν , καὶ οὕτως δύο λίθοι γίνονται · γίνονται δὲ καὶ πλείονες τρόπῳ τῷ αὐτῷ , καὶ ξυγκρουομένων πρὸς ἀλλήλους ἐν τῇ κλονήσει περιθραύεται καὶ διουρέεται τὸ ψαμμῶδες . Ἔστι δ’ ὅτε καὶ ἐπὴν κατέλθῃ ψάμμος ἐς τὴν κύστιν , καὶ μὴ προσπαγῇ .
Lemmas: 55 . περί δέ λιθίς , ἀρχή μέν ἐγγίγνομαι ἀπό ὁ γάλα ὁ νόσος , ἐπήν ὁ παιδίον θηλάζω γάλα μή καθαρός · ὁ δέ γάλα γίγνομαι ἐν ὁ τροφός οὐ καθαρός , ἐπήν φλεγματώδης τροφή καί σιτίον καί ποτόν χράω μή καθαρός · συμβάλλω γάρ πᾶς ὁ εἰς ὁ κοιλία πίπτω , εἰς ὁ γάλα . ἔχω δέ καί ὅδε οὕτως · ἐάν ὁ τροφός μή ὑγιηρός εἰμί , ἀλλά χολώδης ἤ ὑδρωποειδής ἤ αἱματώδης ἤ φλεγματώδης , καί γάλα γίγνομαι πονηρός ὁ παιδίον · συμβάλλω γάρ ὁ σῶμα καί ὁ κοιλία · πολύς δέ ἄγω αὐτός εἰς ὁ γάλα ὅς τις ἄν αὐτός πολύς ἔχω ἐν ἑαυτοῦ . καί ὁ παιδίον ἐάν θηλάζω ἀπό ὁ τροφός γάλα μή καθαρός , ἀλλά χολώδης , ὡς λέγω , ἐπίνοσος γίγνομαι καί ἀσθενής , καί ὁ πάρειμι μάλα λυπέω , μέχρι ἄν θηλάζω γάλα πονηρός καί ἐπίνοσος . καί ἐπήν θηλάζω γάλα μή καθαρός , ἀλλά γεώδης καί φλεγματώδης , καί ἔχω ὁ παιδίον ὁ φλέψ ὁ ἀπό ὁ κοιλία εἰς ὁ κύστις τείνω , εὐρύς καί ὁλκός , χωρέω δέ καί ὁ ποτός καί ὁ γάλα ὑπό ὁ τροφός εἰς ὁ κοιλία ὁ παιδίον , [ χωρέω ] ὁποῖος ἕλκω ἀπό ὁ κοιλία ἀπό ὁ γάλα , ὁ πᾶς ὅμοιος ὅς τις ἄν ὁ φλέψ διωθέω δύναμαι εἰς ὁ κύστις · καί ἐάν τις ἐπί ὁ γάλα μή καθαρός εἰμί , ὁ ἐπαυρέω ἐν ὁ κύστις γίγνομαι λίθος τρόπος τοιόσδε . ὥσπερ ἐπί ὕδωρ μή καθαρός ταράσσω ἐν κύλιξ ἤ ἐν χαλκός καί καθίστημι ὑποστάθμη ἅλις γίγνομαι ἐν ὁ μέσος , οὕτως καί ἐν ὁ κύστις ἀπό ὁ οὖρον , μή καθαρός εἰμί · καί οὐ ἐξουρέω , ἅτε ἐν ὁ κοῖλος εἰμί , καί μάλα ἁλής γίγνομαι ὑπό ὀδύνη οὐ διέρχομαι διά ὁ οὔρησις · πήγνυμι τε ὑπό ὁ φλέγμα ὠμός εἰμί , κόλλα γάρ γίγνομαι ὁ ὑποστάθμη ὁ φλέγμα μείγνυμι , καί ὁ πρῶτος μικρός ἄχνη ἐπιγίγνομαι , ἔπειτα ὁ ἐπέρχομαι ψαμμώδης προσγίγνομαι , κόλλα γίγνομαι ὁ φλέγμα ὁ ἐν ὁ κύστις ἔνειμι ἀπό ὁ γάλα , καί αὐξάνω , καί ὅς τις μέν ἄν ὑγρός ἐν ὁ κόλλησις ἐπιγίγνομαι ἐξουρέω · αὖθις δέ ὁ ὑποστάθμη στερεόω ἤ λιθοειδής γίγνομαι · ὥσπερ σίδηρος ἐκ ὁ λίθος καί ὁ γῆ συγκαίω γίγνομαι , καί ἐν μέν ὁ πρῶτος εἰς ὁ πῦρ ἐμβολή κολλάω ὁ σκωρία ὁ λίθος καί ὁ γῆ πρός ἀλλήλων , καί ἐπήν ὁ δεύτερος καί ὁ τρίτος εἰς ὁ πῦρ ἐμβάλλω , ὁ μέν σκωρία ἔξω ἔρχομαι τήκω ἐκ ὁ σίδηρος , καί ὄψις ὁράω ὁ γίγνομαι · ὁ δέ σίδηρος λείπω ἐν ὁ πῦρ καί συμπίπτω προσδίδωμι ὁ σκωρία καί γίγνομαι στερεός τε καί πυκνός · οὕτως δή καί ὁ ὑποστάθμη ἐν ὁ κύστις · κόλλα γίγνομαι ὁ φλέγμα , ἐξουρέω ὁ τήκω ὑπό ὁ οὖρον , οὗτος δέ συμπίπτω καί πυκνός γίγνομαι καί στερεόω ὥσπερ σίδηρος . ἐπήν δέ συμπίπτω καί στερεόω , κλονέω ἐν ὁ κύστις ἄνω καί κάτω , καί πόνος παρέχω κόπτω ὁ κύστις , καί ἀποφέρω τις ἀπό αὐτός ἐπήν ἰσχυρός κόπτω καί ἕλκω · ὁ δέ ἀποφέρω ἔτι μάλα ὁ ἐπέρχομαι ψαμμώδης σύμπηξις ἐργάζομαι · καί ὁ λίθος γίγνομαι τρόπος τοιόσδε ἀπό ὁ γάλα ἐν ὁ κύστις . εἰμί δέ ὅτε γίγνομαι πρός ὁ αἰδοῖον ἤ ἄλλος τις κώλυσις ἀπό οὗτος γίγνομαι · ἄλλοτε γάρ καί ἄλλοτε , ἐπήν οὐρέω , ταχύς ἐπιλαμβάνω ὁ οὐρήθρα . ἐάν δέ ὁ παιδίον ἤδη αὐξάνω λίθος γίγνομαι ἀπό γεωτραγία , ὁ πόνος οὐ πάρειμι ἕ πρίν ἤ σῖτος αὐτός ἑαυτοῦ ἀείρω . καί οὗτος μέν εἰς οὗτος ἐγώ λέγω . σημεῖον δέ ὁ νόσος ἔχω πέντε · ἐπήν τε οὐρέω ἐθέλω , πονέω , καί ὁ οὖρος κατά ὀλίγος ῥέω ὥσπερ στραγγουρικός , καί εἰμί ὕφαιμος οἷος ὁ κύστις ἑλκόω ὑπό ὁ λίθος , καί ὁ κύστις φλεγμαίνω · ἀλλά οὗτος μέν ἀφανής · σημεῖον δέ ἀκροποσθία · εἰμί ὅτε διουρέω ψαμμώδης . ὑπό τοιοῦτος δέ οἷος ἐγώ λέγω , διουρέω · εἰμί ὅτε λίθος δύο ἤ καί πολύς ἕτερος μικρός τρόπος ὁ αὐτός , ὥσπερ καί ὁ εἷς λέγω , γίγνομαι · γίγνομαι δέ καί ὑπό τοιοῦτος · ἐπήν ὁ λίθος συμπήγνυμι , καί βάθος γίγνομαι εἰς ὁ κύστις ὁ ψάμμος ὁ γίγνομαι χωρίς , ἔρχομαι δέ ὁ ψάμμος ὁ λίθος μή προσλαμβάνω πρός ἑαυτοῦ , ἀλλά βαρύς καί πολύς γίγνομαι , [ ἤ ] ὥστε μή πήγνυμι αὐτός πρός ἑαυτοῦ , καί οὕτως δύο λίθος γίγνομαι · γίγνομαι δέ καί πολύς τρόπος ὁ αὐτός , καί συγκρούω πρός ἀλλήλων ἐν ὁ κλόνησις περιθραύω καί διουρέω ὁ ψαμμώδης . εἰμί δέ ὅτε καί ἐπήν κατέρχομαι ψάμμος εἰς ὁ κύστις , καί μή προσπήγνυμι .