hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-morbis-iiii 4.56
56 . Λέγουσι δέ τινες ὅτι τὸ πινόμενον ἐς τὸν πλεύμονα ἔρχεται , ἐκ δὲ τούτου ἐς τὸ ἄλλο σῶμα · οὗτοι δὲ οἱ ταῦτα λέγοντες διαβάλλονται τούτῳ , ᾧ μέλλω ἐρέειν · ὅτι ὁ πλεύμων κοῖλός ἐστι καὶ πρὸς αὐτῷ ἐστι σύριγξ · ὁ δὲ πλεύμων εἰ μὴ κοῖλος ἦν καί οἱ ἡ σύριγξ προσείχετο , οὐκ ἂν ἐφώνει τὰ ζῶα · φθεγγόμεθα γὰρ ἀπὸ τοῦ πλεύμονος ὅτι κοῖλός ἐστι καί οἱ ἡ σύριγξ πρὅσεστι · διαρθροῖ δὲ τὸν φθόγγον τὰ χείλεα καὶ ἡ γλῶσσα · κάλλιον δέ μοι περὶ τούτου δεδήλωται ἐν τῇ περιπλευμονίῃ . Τοῖσιν οὖν δοκέουσιν ἀνθρώποισιν τὸ ποτὸν ἐς τὸν πλεύμονα φέρεσθαι ἐναντιώσομαι · ἔχει δὲ οὕτως · χωρέει τὸ ποτὸν ἐς τὴν κοιλίην , ἀπὸ δὲ τῆς κοιλίης τὸ ἄλλο σῶμα ἀπαυρίσκεται . Νοῆσαι δὲ χρὴ ὁκόσα μέλλω ἐρέειν · λέγω δὲ ἱστόρια , ὅτι τὸ ποτὸν οὐ χωρέει ἐς τὸν πλεύμονα , ἀλλὰ ἐς τὴν κοιλίην , τάδε . Εἰ γὰρ τὸ ποτὸν χωρέει ἐς τὸν πλεύμονα , ὁκόταν ὁ πλεύμων πλησθῇ , οὐκ ἂν ῥηϊδίως [ φημὶ ] τὸν ἄνθρωπον ἀναπνέειν οὐδὲ φθέγγεσθαι δύνασθαι · οὐ γὰρ ἂν εἴη τὸ ἀντηχέον τῷ πλεύμονι πλήρεϊ ἐόντι · καὶ ἓν μὲν τοῦτο ἱστόριόν ἐστιν . Ἔπειτα εἰ ἐχώρεε τὸ ποτὸν ἐς τὸν πλεύμονα , τὰ σιτία ἐν ἡμῖν ξηρὰ ἐόντα οὐκ ἂν ὁμοίως ἐπέσσετο · δύο δὲ ἱστόρια ταῦτά ἐστι . Καὶ τὰ φάρμακα δὲ τὰ ὑπήλατα ἐπὴν πίωμεν , χωρέει ἡμῖν ἔξω τῆς κοιλίης · ἔχει δὲ καὶ τόδε οὕτως · ὁκόσα φάρμακα καθαρτικά ἐστιν ἢ ἄνω ἢ κάτω ἢ καὶ ἀμφότερα , ταὐτὰ ποιέει · πάντα καίει κάρτα , καὶ τὰ μὲν ἰσχυρὰ αὐτῶν ἢν τύχῃ ἅψασθαί τι τῶν ἁπαλῶν τοῦ σώματος , ἑλκοῖ · τὰ δὲ μαλακώτερα ἄραδον ποιέει , τοῦ χρωτὸς ὅ τι ἂν ἀλειφθῇ · εἰ δὲ ἔλθοι τι τούτων τῶν φαρμάκων ἐς τὸν πλεύμονα , δοκέει ἄν μοί τι μέγα ποιῆσαι κακόν · τὸ γὰρ φλέγμα τὸ ἀπὸ τῆς κεφαλῆς ἐν κάρτα ὀλίγῳ χρόνῳ ἑλκοῖ · ἁπαλὸν γὰρ καὶ ἀραιὸν χρῆμά ἐστιν ὁ πλεύμων , καὶ ἢν ἑλκωθῇ , οὐ καλῶς ἕξει κεῖνος ὁ ἄνθρωπος διά γε πολλά . Ἡ δὲ κοιλίη ὑπὸ τοῦ φαρμάκου οὐχ ἑλκοῦται , ὅτι χρῆμά ἐστιν ἰσχυρὸν ὥσπερ δέρμα · καὶ τῶν μὲν Λιβύων χρέονται οἱ πλεῖστοι τῶν κτηνέων τοῖσι μὲν δέρμασιν ἀντὶ ἱματίων , τῇσι δὲ κοιλίῃσιν ἀντὶ θυλάκων · ἰσχυρὸν γὰρ χρἤμα ἡ κοιλίη ἐστίν . Ἔπειτα ἐπὴν ὑπὸ οἴνου μέλανος θωρηχθῶσιν οἱ ἄνθρωποι , ἀποπατέουσι μέλανα . Ταῦτα δὲ πάντα ἱστόριά ἐστι , καὶ ἐπὴν σκόροδα φάγωμεν ἤ τι ἄλλο ὀδμαλέον βρῶμα , διουρέομεν ὀζόμενον τοῦ βρώματος . Ταῦτα μὲν τὰ ἱστόριά ἐστιν · ἔξεστι δὲ σκέψασθαι καὶ τόδε ὅ τι μέλλω ἐρέειν · εἴ τις κυκεῶνα πίοι ἢ ἄλητον ἑφθὸν ῥοφοίη , ἤ τι ἄλλο τοιοῦτο , καὶ ἔλθοι ἐς τὸν πλεύμονα τοῦτο , δοκέομεν ἂν αὐτὸν οὐδὲ ζώειν οὐδὲ ὀλίγον χρόνον · ἐπὴν γάρ τι μικρὸν ἔλθῃ ἐς τὸν πλεύμονα φλέγμα ἢ ἐς τὴν σύριγγα αὐτοῦ , πολλὴ βήξ τε καὶ ἰσχυρὴ γίνεται καὶ σπασμός · εἰ δ’ οὖν ἄρα καὶ ζώει ὁ ἄνθρωπος πιὼν τὸν κυκεῶνα ἢ τὸ ἄλητον ῥοφέων , πεσσομένου τοῦ ῥοφήματος , θέρμην ἂν δοκέω πολλήν τε καὶ ἰσχυρὴν τῷ σώματι γίνεσθαι καὶ πόνον πολλὸν , ὥστε μὴ ἀποπατοίη κατὰ τρόπον εἰ ἐς τὸν πλεύμονα ἔλθοι . Ταῦτα δὲ ἱστόρια ἑπτά ἐστιν · ἔπειτα τὸ γάλα πῶς ἂν ἔτρεφε τὰ παιδία , εἴ γε χωρέοι πρὸς τὸν πλεύμονα ; τοῦτο δὲ ἱστόριον ἄλλο μοι , καὶ ταῦτα οὐδ’ ἂν ἐπηγαγόμην ἔγωγε τῷ λόγῳ τοιοῦτο ἱστόριον οὐδὲν , εἰ μὴ ὅτι πολλοὶ κάρτα τῶν ἀνθρώπων τὸ ποτὸν δοκέουσιν ἐς τὸν πλεύμονα χωρέειν , καὶ ἀνάγκη ἐστὶ πρὸς τὰ ἰσχυρῶς δοκέοντα , τὰ πολλὰ ἱστόρια ἐπάγεσθαι , εἴ τις μέλλει τὸν ἀκόντα ἐκ τῆς πρὶν γνώμης μεταστρέψαι τοῖσιν ἑωυτοῦ λόγοισι πείσειν . Καὶ διὰ τόδε οὐ χωρέει τὸ ποτὸν ἐς τὸν πλεύμονα , ἀλλ’ ἐς τὴν κοιλίην , ὅτι προσαφὴς αὐτῇ ἐστιν ὁ στόμαχος τοῦ ἀνθρώπου ἀεὶ χάσκων , καὶ χωρέει ἐς ἐκεῖνον , καὶ ἅμα ἐπίκειται τῇ σύριγγι τοῦ πλεύμονος , ὥσπερ κισσοῦ φύλλον , ὥστε οὐκ ἂν παρακαθιεῖ ἐν τῇ καταπόσει , εἰ χωρέει ἐς αὐτόν . Καὶ ταῦτα ἐς τοῦτό μοι εἴρηται .
Lemmas: 56 . λέγω δέ τις ὅτι ὁ πίνω εἰς ὁ πλεύμων ἔρχομαι , ἐκ δέ οὗτος εἰς ὁ ἄλλος σῶμα · οὗτος δέ ὁ οὗτος λέγω διαβάλλω οὗτος , ὅς μέλλω λέγω · ὅτι ὁ πλεύμων κοῖλος εἰμί καί πρός αὐτός εἰμί σῦριγξ · ὁ δέ πλεύμων εἰ μή κοῖλος εἰμί καί ἕ ὁ σῦριγξ προσέχω , οὐ ἄν φωνέω ὁ ζῷον · φθέγγομαι γάρ ἀπό ὁ πλεύμων ὅτι κοῖλος εἰμί καί ἕ ὁ σῦριγξ πρόσειμι · διαρθρόω δέ ὁ φθόγγος ὁ χεῖλος καί ὁ γλῶσσα · καλός δέ ἐγώ περί οὗτος δηλόω ἐν ὁ περιπλευμονία . ὁ οὖν δοκέω ἄνθρωπος ὁ ποτός εἰς ὁ πλεύμων φέρω ἐναντιόομαι · ἔχω δέ οὕτως · χωρέω ὁ ποτόν εἰς ὁ κοιλία , ἀπό δέ ὁ κοιλία ὁ ἄλλος σῶμα ἀπαυρίσκομαι . νοέω δέ χρή ὁπόσος μέλλω λέγω · λέγω δέ ἱστόριον , ὅτι ὁ ποτόν οὐ χωρέω εἰς ὁ πλεύμων , ἀλλά εἰς ὁ κοιλία , ὅδε . εἰ γάρ ὁ ποτός χωρέω εἰς ὁ πλεύμων , ὁπόταν ὁ πλεύμων πίμπλημι , οὐ ἄν ῥᾴδιος [ φημί ] ὁ ἄνθρωπος ἀναπνέω οὐδέ φθέγγομαι δύναμαι · οὐ γάρ ἄν εἰμί ὁ ἀντηχέω ὁ πνεύμων πλήρης εἰμί · καί εἷς μέν οὗτος ἱστόριον εἰμί . ἔπειτα εἰ χωρέω ὁ ποτόν εἰς ὁ πλεύμων , ὁ σιτίον ἐν ἐγώ ξηρός εἰμί οὐ ἄν ὅμοιος πέσσω · δύο δέ ἱστόριον οὗτος εἰμί . καί ὁ φάρμακον δέ ὁ ὑπήλατος ἐπήν πίνω , χωρέω ἐγώ ἔξω ὁ κοιλία · ἔχω δέ καί ὅδε οὕτως · ὁπόσος φάρμακον καθαρτικός εἰμί ἤ ἄνω ἤ κάτω ἤ καί ἀμφότερος , αὐτός ποιέω · πᾶς καίω κάρτα , καί ὁ μέν ἰσχυρός αὐτός ἐάν τυγχάνω ἅπτω τις ὁ ἁπαλός ὁ σῶμα , ἑλκόω · ὁ δέ μαλακός ἄραδος ποιέω , ὁ χρώς ὅς τις ἄν ἀλείφω · εἰ δέ ἔρχομαι τις οὗτος ὁ φάρμακον εἰς ὁ πλεύμων , δοκέω ἄν ἐγώ τις μέγας ποιέω κακός · ὁ γάρ φλέγμα ὁ ἀπό ὁ κεφαλή ἐν κάρτα ὀλίγος χρόνος ἑλκόω · ἁπαλός γάρ καί ἀραιός χρῆμα εἰμί ὁ πλεύμων , καί ἐάν ἑλκόω , οὐ καλός ἔχω ἐκεῖνος ὁ ἄνθρωπος διά γε πολύς . ὁ δέ κοιλία ὑπό ὁ φάρμακον οὐ ἑλκόω , ὅτι χρῆμα εἰμί ἰσχυρός ὥσπερ δέρμα · καί ὁ μέν Λίβυς χράω ὁ πολύς ὁ κτῆνος ὁ μέν δέρμα ἀντί ἱμάτιον , ὁ δέ κοιλία ἀντί θῦλαξ · ἰσχυρός γάρ χρῆμα ὁ κοιλία εἰμί . ἔπειτα ἐπήν ὑπό οἶνος μέλας θωρήσσω ὁ ἄνθρωπος , ἀποπατέω μέλας . οὗτος δέ πᾶς ἱστόριον εἰμί , καί ἐπήν σκόροδον ἐσθίω ἤ τις ἄλλος ὀδμαλέος βρῶμα , διουρέω ὄζω ὁ βρῶμα . οὗτος μέν ὁ ἱστόριον εἰμί · ἔξεστι δέ σκοπέω καί ὅδε ὅς τις μέλλω λέγω · εἰ τις κυκεών πίνω ἤ ἄλητον ἑφθός ῥοφέω , ἤ τις ἄλλος τοιοῦτος , καί ἔρχομαι εἰς ὁ πλεύμων οὗτος , δοκέω ἄν αὐτός οὐδέ ζάω οὐδέ ὀλίγος χρόνος · ἐπήν γάρ τις μικρός ἔρχομαι εἰς ὁ πλεύμων φλέγμα ἤ εἰς ὁ σῦριγξ αὐτός , πολύς βήξ τε καί ἰσχυρός γίγνομαι καί σπασμός · εἰ δέ οὖν ἄρα καί ζάω ὁ ἄνθρωπος πίνω ὁ κυκεών ἤ ὁ ἄλητον ῥοφέω , πέσσω ὁ ῥόφημα , θέρμη ἄν δοκέω πολύς τε καί ἰσχυρός ὁ σῶμα γίγνομαι καί πόνος πολύς , ὥστε μή ἀποπατέω κατά τρόπος εἰ εἰς ὁ πλεύμων ἔρχομαι . οὗτος δέ ἱστόριον ἑπτά εἰμί · ἔπειτα ὁ γάλα πῶς ἄν τρέφω ὁ παιδίον , εἰ γε χωρέω πρός ὁ πλεύμων ; οὗτος δέ ἱστόριον ἄλλος ἐγώ , καί οὗτος οὐδέ ἄν ἐπάγω ἐγώ ὁ λόγος τοιοῦτος ἱστόριον οὐδείς , εἰ μή ὅτι πολύς κάρτα ὁ ἄνθρωπος ὁ ποτός δοκέω εἰς ὁ πλεύμων χωρέω , καί ἀνάγκη εἰμί πρός ὁ ἰσχυρός δοκέω , ὁ πολύς ἱστόριον ἐπάγω , εἰ τις μέλλω ὁ ἀκός ἐκ ὁ πρίν γνώμη μεταστρέφω ὁ ἑαυτοῦ λόγος πείθω . καί διά ὅδε οὐ χωρέω ὁ ποτός εἰς ὁ πλεύμων , ἀλλά εἰς ὁ κοιλία , ὅτι προσαφής αὐτός εἰμί ὁ στόμαχος ὁ ἄνθρωπος ἀεί χάσκω , καί χωρέω εἰς ἐκεῖνος , καί ἅμα ἐπίκειμαι ὁ σῦριγξ ὁ πλεύμων , ὥσπερ κισσός φύλλον , ὥστε οὐ ἄν παρακαθίζω ἐν ὁ κατάποσις , εἰ χωρέω εἰς αὐτός . καί οὗτος εἰς οὗτος ἐγώ λέγω .