hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-morbis-iiii 2.54
54 . Ἄορτρα τοῦ πλεύμονος σπασθέντα · ἐπὴν ἄορτρον σπασθῇ τοῦ πλεύμονος , τὸ πτύσμα λεπτὸν πτύει , ἐνίοτε δὲ αἱματῶδες , ἀφρονέει τε καὶ πυρετὸς ἴσχει , καὶ ὀδύνη τὸ στῆθος καὶ τὸ μετάφρενον καὶ τὸ πλευρὸν , καὶ ἢν στραφῇ , βήσσεται καὶ πτάρνυται . Τοῦτον ᾗ ἂν ὀδύνη ἔχῃ , χλιάσματα προστιθέναι , καὶ διδόναι προῤῥοφάνειν κενταύριον καὶ δαῦκον , καὶ ἐλελισφάκου φύλλα τρίβων , καὶ μέλι καὶ ὄξος ἐπιχέων καὶ ὕδωρ , διδόναι καταῤῥοφάνειν · καὶ πτισάνης χυλὸν προῤῥοφανέτω , καὶ ἐπιπινέτω οἶνον ὑδαρέα . Ἐπὴν δὲ τῆς ὀδύνης παύσηται , ἐλελίσφασκον κόψας καὶ σήσας , καὶ ὑπερικὸν καὶ ἐρύσιμον λεῖα καὶ ἄλφιτον , ἴσον ἑκάστου , ταῦτ’ ἐπιβαλὼν ἐπὶ οἶνον κεκρημένον , διδόναι πίνειν νήστει , καὶ ἢν μὴ νῆστις ᾖ , διδόναι δὲ ῥοφάνειν ἔτνος ἄναλτον · ἢν δὲ θάλπος ᾖ , σιτίοισι διαχρῆσθαι ὡς μαλθακωτάτοισιν , ἀνάλτοισι καὶ ἀκνίσοισιν , ἐπὴν ἤδη ἐπιεικέως ἔχη τὸ σῶμα καὶ τὸ στῆθος καὶ τὸ νῶτον . Ἢν δὲ ἀμφότερα σπασθῶσι , βὴξ ἴσχει , καὶ τὸ σίαλον πτύεται παχὺ λευκὸν , καὶ ὀδύνη ὀξέη ἴσχει ἐς τὸ στῆθος καὶ ὑπὸ τὰς ὠμοπλάτας καὶ τὸ πλευρὸν , καὶ καῦμα ἔχει , καὶ καταπίμπλαται . φῴδων , καὶ ξυσμὴ ἔχει , καὶ οὐκ ἀνέχεται οὔτε καθήμενος οὔτε κείμενος οὔτε ἑστηκὼς , ἀλλὰ δυσθενέει . Οὗτος τεταρταῖος μάλιστα ἀποθνήσκει · ἢν δὲ ταύτας ὑπερφύγῃ , ἐλπίδες μὲν οὐ πολλαί · κινδυνεύει δὲ καὶ ἐν τῇσιν ἑπτά · ἢν δὲ καὶ ταύτας διαφύγῃ , ὑγιάζεται . Τοῦτον , ὅταν οὕτως ἔχῃ , λούειν πολλῷ θερμῷ δὶς τῆς ἡμέρης , καὶ ὅταν ἡ ὀδύνη ἔχῃ , χλιάσματα προστιθέναι , καὶ διδόναι πίνειν μέλι καὶ ὄξος , ῥοφάνειν δὲ χυλὸν πτισάνης , καὶ ἐπιπίνειν οἶνον λευκὸν οἰνώδεα . Ἢν δὲ πρὸς τὸ λουτρὸν καὶ τὰ χλιάσματα πονέῃ καὶ μὴ ἀνέχηται , προσφέρειν αὐτῷ ῥάκια ἡμιτυβίου , καὶ βάπτων ἐς ὕδωρ ἐπὶ τὰ στήθεα ἐπιτιθέναι καὶ ἐπὶ τὸ νῶτον , καὶ πίνειν διδόναι κηρίον ἐν ὕδατι ἀποβρέχων ὡς ψυχρότατον , καὶ τὸν χυλὸν ψυχρὸν καὶ ὕδωρ ἐπιπίνειν , καὶ κεῖσθαι πρὸς τὸ ψῦχος . Ταῦτα ποιέειν · ἡ δὲ νοῦσος θανατώδης .
Lemmas: 54 . ἄορτρα ὁ πλεύμων σπάω · ἐπήν ἄορτρον σπάω ὁ πλεύμων , ὁ πτύσμα λεπτός πτύω , ἐνίοτε δέ αἱματώδης , ἀφρονέω τε καί πυρετός ἴσχω , καί ὀδύνη ὁ στῆθος καί ὁ μετάφρενον καί ὁ πλευρόν , καί ἐάν στρέφω , βήσσω καί πτάρνυμαι . οὗτος ᾗ ἄν ὀδύνη ἔχω , χλίασμα προστίθημι , καί δίδωμι προρροφάνω κενταύριον καί δαῦκον , καί ἐλελίσφακος φύλλον τρίβω , καί μέλι καί ὄξος ἐπιχέω καί ὕδωρ , δίδωμι καταρροφάνω · καί πτισάνη χυλός προρροφάνω , καί ἐπιπίνω οἶνος ὑδαρής . ἐπήν δέ ὁ ὀδύνη παύω , ἐλελίσφασκος κόπτω καί σέω , καί ὑπερικόν καί ἐρύσιμον λεῖος καί ἄλφιτον , ἴσος ἕκαστος , οὗτος ἐπιβάλλω ἐπί οἶνος χράω , δίδωμι πίνω νῆστις , καί ἐάν μή νῆστις εἰμί , δίδωμι δέ ῥοφάνω ἔτνος ἄναλτος · ἐάν δέ θάλπος εἰμί , σιτίον διαχράομαι ὡς μαλθακός , ἄναλτος καί ἄκνισος , ἐπήν ἤδη ἐπιεικής χάω ὁ σῶμα καί ὁ στῆθος καί ὁ νῶτον . ἐάν δέ ἀμφότερος σπάω , βήξ ἴσχω , καί ὁ σίαλον πτύω παχύς λευκός , καί ὀδύνη ὀξύς ἴσχω εἰς ὁ στῆθος καί ὑπό ὁ ὠμοπλάτη καί ὁ πλευρόν , καί καῦμα ἔχω , καί καταπίμπλημι . φῴδω , καί ξυσμή ἔχω , καί οὐ ἀνέχω οὔτε κάθημαι οὔτε κεῖμαι οὔτε ἵστημι , ἀλλά δυσθενέω . οὗτος τεταρταῖος μάλα ἀποθνῄσκω · ἐάν δέ οὗτος ὑπερφεύγω , ἐλπίς μέν οὐ πολύς · κινδυνεύω δέ καί ἐν ὁ ἑπτά · ἐάν δέ καί οὗτος διαφεύγω , ὑγιάζω . οὗτος , ὅταν οὕτως ἔχω , λούω πολύς θερμός δίς ὁ ἡμέρα , καί ὅταν ὁ ὀδύνη ἔχω , χλίασμα προστίθημι , καί δίδωμι πίνω μέλι καί ὄξος , ῥοφάνω δέ χυλός πτισάνη , καί ἐπιπίνω οἶνος λευκός οἰνώδης . ἐάν δέ πρός ὁ λουτρόν καί ὁ χλίασμα πονέω καί μή ἀνέχω , προσφέρω αὐτός ῥάκιον ἡμιτύβιον , καί βάπτω εἰς ὕδωρ ἐπί ὁ στῆθος ἐπιτίθημι καί ἐπί ὁ νῶτον , καί πίνω δίδωμι κηρίον ἐν ὕδωρ ἀποβρέχω ὡς ψυχρός , καί ὁ χυλός ψυχρός καί ὕδωρ ἐπιπίνω , καί κεῖμαι πρός ὁ ψῦχος . οὗτος ποιέω · ὁ δέ νόσος θανατώδης .