hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-morbis-iiii 3.17
17 . Ψυκτήρια δὲ τάδε δίδου ἐπὶ τοῖσι καύσοισι πίνειν , ὁκόταν βούλῃ · πολλὰ δὲ ἀπεργάζεται · τὰ μὲν γὰρ οὔρησιν ποιέει , τὰ δὲ διαχώρησιν , τὰ δὲ ἄμφω , τὰ δὲ οὐδέτερα , ἀλλὰ ψύχει μοῦνον ὡς ἄγγος ὕδατος ζέον , ἤν τις ἐπιχέῃ ψυχρὸν ὕδωρ ἢ ψυχρῷ αὐτὸ τὸ ἄγγος πνεύματι προσαγάγῃ · δίδου δὲ ἄλλα ἄλλοισιν · οὔτε γὰρ τὰ γλυκέα πᾶσι συμφέρει , οὔτε τὰ στρυφνὰ , οὔτε τὰ αὐτὰ πίνειν δύνανται . Τοῦτο μὲν , κηρίων ξηρῶν ὅσον δύο κοτύλας βρέχων ὕδατι καὶ ἀνατρίβων γευέσθω , ἕως ἂν ὑπόγλυκυ γένηται , εἶτα διηθήσας , σέλινα ἐμβαλὼν , δίδου πίνειν . Τοῦτο δὲ , λίνου καρποῦ ὀξύβαφον , ὕδατος κοτύλας δέκα ἐπιχέας , ἑψεῖν ἐν καινῇ χύτρῃ ἐπὶ ἀνθράκων ἄζεστον , ἵνα ἀναπνέῃ , ἕως ἂν ὁ χυλὸς ἁπτομένῳ λιπαρὸς γένηται . Τοῦτο δὲ , μελικρήτου ὑδαρέος καθεψήσας τὸ ἥμισυ λείπειν · ἔπειτα σέλινα ἐπιβαλὼν , τοῦτο ψυχρὸν κατ’ ὀλίγον δίδου . Τοῦτο δὲ , κριθὰς ἀχιλληΐδας κοτύλην αὐήνας , ἄρας τὸν ἀθέρα καὶ πλύνας εὖ , ἐπιχέας ὕδατος χοέα , ἕψει , καὶ τὸ ἥμισυ ἀπολείπων , ψύχων , δίδου πίνειν . Τοῦτο δὲ , Αἰθιοπικοῦ κυμίνου κοτύλης δέκατον μέρος , ἐπιχέας τρία ἡμιχόεα , ἕψε , πῃλῷ τριχώδεϊ καταλείψας , ἄζεστον , ἕως τρίτον μέρος λείπῃς , καὶ ψύχων δίδου τοῦτο πρὸς πάντα καῦσον καὶ λοιπὸν πυρετόν . Τοῦτο δὲ , ὕδωρ οὐράνιον αὐτὸ καθ’ αὑτό . Τοῦτο δὲ , πτισάνης κοτύλην χοέα ὕδατος ἐπιχέας , λείπειν τὸ ἥμισυ ἑψῶν · ἔπειτα διηθήσας , σέλινα ἐπιβαλὼν , δίδου ψυχρόν . Τοῦτο δὲ , οἱ σταφίδιοι λευκοὶ οἶνοι ὑδαρέες . Τοῦτο δὲ , τρύγες στεμφυλίτιδες σταφιδευταῖαι ὑδαρέες . Τοῦτο δὲ , ἄσταφις λευκὴ ἄνευ γιγάρτων κοτύλη , καὶ πενταφύλλου ῥιζέων χεῖρα πλέην φλάσας , εἴκοσι κοτύλας ὕδατος ἐπιχέας , ἀφεψᾐσας καὶ τὸ ἥμισυ λείπων , δίδου ψυχρὸν κατ’ ὀλίγον . Τοῦτο δὲ , κρίμνων κριθέων ἁδρῶν ἡμιχοίνικον , ὕδατος χοέα ἐπιχέας , ὁκόταν ἤδη ἀνοιδέῃ τὰ κρίμνα , τρίβειν τῇσι χερσὶν ἕως ἂν λευκὸν τὸ ὕδωρ γένηται , καὶ ἀδιάντου δραχμίδα ἐμβαλὼν , ἀπαιθριάσας δίδου . Τοῦτο δὲ , ὠῶν τὸ λευκὸν τριῶν ἢ τεσσάρων κατακυκῶν ἐν ὕδατος χοῒ πινέτω · τοῦτο ψύχει σφόδρα καὶ τὴν κοιλίην ὑπάγει · ἢν δὲ δοκέῃ μᾶλλον ὑπάγειν , τὴν λινόζωστιν προσκατακύκα . Τοῦτο δὲ , ἡμιχοίνικον καχρύων εὖ ἀποπλύνας , ἐν ὕδατος χοῒ ζέσας δὶς ἢ τρὶς , ψυχρὸν δίδου . Τοῦτο δὲ , πτισάνης χυλὸν κάθεφθον λεπτὸν καὶ οἶνον γλυκὺν δίδου · τοῦτο οὐκ ἄγει . Τοῦτο δὲ , σικύου πέπονος ἄνευ τοῦ δέρματος πάλης , ἐφ’ ὕδατι · τοῦτο οὐρέεται καὶ ψύχει καὶ τὴν δίψαν παύει . Τοῦτο δὲ , ὀρόβους ἐν ὕδατι προεψήσας , εἶτα χύτρην καινὴν ἐν χύτρῃ μείζονι θεὶς πλέῃ ὕδατος , ἐπιχέας ἕτερον ὕδωρ τοῖσιν ὀρόβοισιν , ἕψε ὀλίγον χρόνον , εἶτα ἀποχέας τὸ τρίτον μέρος , ἐπειδὰν κάθεφθοι ἔωσιν οἱ ὄροβοι , ψύξας δίδου , κατὰ κύαθον ἐπιπάσσων τῆς τοῦ σικύου πάλης τὴν ἐκ τῶν ὀρόβων πάλην · τοῦτο δὲ βεβαίως δίψαν παύει . Τοῦτο δὲ , Θάσιον οἶνον παλαιὸν , πέντε καὶ εἴκοσιν ὕδατος καὶ ἕνα οἴνου δίδου . Τοῦτο δὲ , τρίφυλλον , τὸ σικυῶδες ἐν ὕδατι καὶ κρίμνα κριθέων βρέχων δίδου . Τοῦτο δὲ , σέλινα , ὅσον τρὶς τῇ χειρὶ περιλαβεῖν , καὶ γλήχους δραχμίδας δύο ἑψῶν ἐν ὄξους κοτύλῃσι δέκα ἕως τρίτον μέρος λείπῃς · τοῦτο μέλιτι καὶ ὕδατι κεραννὺς ὑδαρὲς πινέτω , ἀδιάντου δραχμίδα ἐμβαλών · τοῦτο οὖρον ἄγει και τὴν κοιλίην λύει . Τοῦτο δὲ , μῆλα εὐώδεα γλυκέα , φλάσας , καὶ ἐν ὕδατι ἀποβρέξας , δίδου πίνειν τὸ ὕδωρ . Τοῦτο δὲ , μῆλα κυδώνια ὡσαύτως , ἢν ἡ κοιλίη λελυμένη ᾖ , ἐν πυρετῷ καυσώδεϊ . Ἰκτέρου δε ἐπιλαβόντος , ἀστάφιδος λευκῆς ἄνευ γιγάρτων καὶ ἐρεβίνθων λευκῶν , ἡμικοτύλιον ἀμφοτέρων , καὶ κριθέων ἀχιλληΐδων ἴσον , καὶ κνίκου ἴσον , ὕδατος κοτύλας δέκα , καὶ σέλινα , καὶ μίνθην , καὶ κορίανον , ὀλίγον ἑκάστου ἀνατρίβειν , ἕως ἂν ἠρέμα γλυκανθῇ , καὶ ἀδιάντου δραχμίδα ὕστερον ἐμβαλὼν , αἰθριήσας δίδου . Τοῦτο δὲ καὶ τὰ τούτοισιν ὅμοια μιμέεσθαι · πάντα δὲ τῷ πυρέσσοντι ᾐθριασμένα δίδου , πλὴν οἷσιν αἱ κοιλίαι μᾶλλον τοῦ δέοντος ῥέουσιν . Τοῦτο δὲ , γλήχους δραχμίδας τρεῖς , σελίνου διπλάσιον , ἐν οἴνῳ κεκρημένῳ ἑψῶν δίδου · τοῦτο καὶ οὐρέεται καὶ διὰ τῆς κοιλίης χολἥν ἄγει .
Lemmas: 17 . ψυκτήριον δέ ὅδε δίδωμι ἐπί ὁ καῦσος πίνω , ὁπόταν βούλομαι · πολύς δέ ἀπεργάζομαι · ὁ μέν γάρ οὔρησις ποιέω , ὁ δέ διαχώρησις , ὁ δέ ἄμφω , ὁ δέ οὐδέτερος , ἀλλά ψύχω μόνος ὡς ἄγγος ὕδωρ ζέω , ἐάν τις ἐπιχέω ψυχρός ὕδωρ ἤ ψυχρός αὐτός ὁ ἄγγος πνεῦμα προσάγω · δίδωμι δέ ἄλλος ἄλλος · οὔτε γάρ ὁ γλυκύς πᾶς συμφέρω , οὔτε ὁ στρυφνός , οὔτε ὁ αὐτός πίνω δύναμαι . οὗτος μέν , κηρίον ξηρός ὅσος δύο κοτύλη βρέχω ὕδωρ καί ἀνατρίβω γεύω , ἕως ἄν ὑπόγλυκυς γίγνομαι , εἶτα διηθέω , σέλινον ἐμβάλλω , δίδωμι πίνω . οὗτος δέ , λίνος καρπός ὀξύβαφον , ὕδωρ κοτύλη δέκα ἐπιχέω , ἑψέω ἐν καινός χύτρα ἐπί ἄνθραξ ἄζεστος , ἵνα ἀναπνέω , ἕως ἄν ὁ χυλός ἅπτω λιπαρός γίγνομαι . οὗτος δέ , μελίκρητον ὑδαρής καθέψω ὁ ἥμισυς λείπω · ἔπειτα σέλινον ἐπιβάλλω , οὗτος ψυχρός κατά ὀλίγος δίδωμι . οὗτος δέ , κριθή ἀχιλληΐς κοτύλη αὐαίνω , ἀείρω ὁ ἀθήρ καί πλύνω εὖ , ἐπιχέω ὕδωρ χοεύς , ἕψω , καί ὁ ἥμισυς ἀπολείπω , ψύχω , δίδωμι πίνω . οὗτος δέ , Αἰθιοπικός κύμινον κοτύλη δέκατος μέρος , ἐπιχέω τρεῖς ἡμιχο͂υ , ἕψω , πῃύς τριχώδης καταλείβω , ἄζεστος , ἕως τρίτος μέρος λείπω , καί ψύχω δίδωμι οὗτος πρός πᾶς καῦσος καί λοιπός πυρετός . οὗτος δέ , ὕδωρ οὐράνιος αὐτός κατά ἑαυτοῦ . οὗτος δέ , πτισάνη κοτύλη χοή ὕδωρ ἐπιχέω , λείπω ὁ ἥμισυς ἑψέω · ἔπειτα διηθέω , σέλινον ἐπιβάλλω , δίδωμι ψυχρός . οὗτος δέ , ὁ σταφίδιοι λευκός οἶνος ὑδαρής . οὗτος δέ , τρύξ στεμφυλῖτις σταφιδευταῖος ὑδαρής . οὗτος δέ , ἄσταφις λευκός ἄνευ γίγαρτον κοτύλη , καί πεντάφυλλον ῥίζα χείρ πολύς φλάω , εἴκοσι κοτύλη ὕδωρ ἐπιχέω , ἀφέψω καί ὁ ἥμισυς λείπω , δίδωμι ψυχρός κατά ὀλίγος . οὗτος δέ , κρίμνος κριθή ἁδρός ἡμιχοίνικος , ὕδωρ χοεύς ἐπιχέω , ὁπόταν ἤδη ἀνοιδέω ὁ κρίμνον , τρίβω ὁ χείρ ἕως ἄν λευκός ὁ ὕδωρ γίγνομαι , καί ἀδίαντος δραχμίς ἐμβάλλω , ἀπαιθριάζω δίδωμι . οὗτος δέ , ᾠόν ὁ λευκός τρεῖς ἤ τέσσαρες κατακυκάω ἐν ὕδωρ χοῦς πίνω · οὗτος ψύχω σφόδρα καί ὁ κοιλία ὑπάγω · ἐάν δέ δοκέω μάλα ὑπάγω , ὁ λινοζῶστις προσκατακυκάω . οὗτος δέ , ἡμιχοίνικος κάχρυς εὖ ἀποπλύνω , ἐν ὕδωρ χοῦς ζέω δίς ἤ τρίς , ψυχρός δίδωμι . οὗτος δέ , πτισάνη χυλός κάθεφθος λεπτός καί οἶνος γλυκύς δίδωμι · οὗτος οὐ ἄγω . οὗτος δέ , σίκυος πέπων ἄνευ ὁ δέρμα πάλα , ἐπί ὕδωρ · οὗτος οὐρέω καί ψύχω καί ὁ δίψα παύω . οὗτος δέ , ὄροβος ἐν ὕδωρ προέψω , εἶτα χύτρα καινός ἐν χύτρα μέγας τίθημι πολύς ὕδωρ , ἐπιχέω ἕτερος ὕδωρ ὁ ὄροβος , ἕψω ὀλίγος χρόνος , εἶτα ἀποχέω ὁ τρίτος μέρος , ἐπειδάν κάθεφθος εἰμί ὁ ὄροβος , ψύχω δίδωμι , κατά κύαθος ἐπιπάσσω ὁ ὁ σίκυος πάλα ὁ ἐκ ὁ ὄροβος πάλη · οὗτος δέ βέβαιος δίψα παύω . οὗτος δέ , Θάσιος οἶνος παλαιός , πέντε καί εἴκοσι ὕδωρ καί εἷς οἶνος δίδωμι . οὗτος δέ , τρίφυλλος , ὁ σικυώδης ἐν ὕδωρ καί κρίμνον κριθή βρέχω δίδωμι . οὗτος δέ , σέλινον , ὅσος τρίς ὁ χείρ περιλαμβάνω , καί γληχ͂ος δραχμίς δύο ἑψέω ἐν ὄξος κοτύλη δέκα ἕως τρίτος μέρος λείπω · οὗτος μέλι καί ὕδωρ κεράννυμι ὑδαρής πίνω , ἀδίαντος δραχμίς ἐμβάλλω · οὗτος οὖρος ἄγω και ὁ κοιλία λύω . οὗτος δέ , μῆλον εὐώδης γλυκύς , φλάω , καί ἐν ὕδωρ ἀποβρέχω , δίδωμι πίνω ὁ ὕδωρ . οὗτος δέ , μῆλον κυδώνιος ὡσαύτως , ἐάν ὁ κοιλία λύω εἰμί , ἐν πυρετός καυσώδης . ἴκτερος δε ἐπιλαμβάνω , ἀστάφις λευκός ἄνευ γίγαρτον καί ἐρέβινθος λευκός , ἡμικοτύλιον ἀμφότερος , καί κριθή ἀχιλληίς ἴσος , καί κνίκος ἴσος , ὕδωρ κοτύλη δέκα , καί σέλινον , καί μίνθη , καί κορίανος , ὀλίγος ἕκαστος ἀνατρίβω , ἕως ἄν ἠρέμα γλυκαίνω , καί ἀδίαντος δραχμίς ὕστερον ἐμβάλλω , αἰθριάω δίδωμι . οὗτος δέ καί ὁ οὗτος ὅμοιος μιμέομαι · πᾶς δέ ὁ πυρέσσω ᾀθριάζω δίδωμι , πλήν ὅς ὁ κοιλία μάλα ὁ δέω ῥέω . οὗτος δέ , γλήχης δραχμίς τρεῖς , σέλινον διπλάσιος , ἐν οἶνος χράω ἑψέω δίδωμι · οὗτος καί οὐρέω καί διά ὁ κοιλία χολή ἄγω .