hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-morbis-iiii 1.26
26 . Πλευρῖτις δὲ καὶ περιπλευμονίη γίνονται ὧδε · ἡ μὲν πλευρῖτις , ὁκόταν πόσιες ἁλέες τε καὶ ἰσχυραὶ κάρτα λάβωσι · διαθερμαίνεται γὰρ τὸ σῶμα ἅπαν ὑπὸ τοῦ οἴνου καὶ ὑγραίνεται , μάλιστα δὲ ἥ τε χολὴ καὶ τὸ φλέγμα διαθερμαίνεταί τε καὶ ὑγραίνεται . Ὁκόταν οὖν , τούτων κεκινημένων τε καὶ διυγρασμένων , ξυγκυρήσῃ ὥστε ῥιγῶσαι μεθύοντα ἢ νήφοντα , ἅτε ἐὸν τὸ πλευρὸν ψιλὸν φύσει σαρκὸς μάλιστα τοῦ σώματος , καὶ οὐκ ἐόντος αὐτῷ ἔσωθεν τοῦ ἀντιστηρίζοντος οὐδενὸς , ἀλλὰ κοιλίης , αἰσθάνεται μάλιστα τοῦ ῥίγεος · καὶ ὁκόταν ῥιγώσῃ τε καὶ ψυχθῇ , ξυνέλκεταί τε καὶ συσπᾶται ἥ τε σὰρξ ἡ ἐπὶ τῷ πλευρῷ , καὶ τὰ φλέβια · καὶ ὅσον ἐν αὐτῇ τῇ σαρκὶ ἔνι χολῆς καὶ φλέγματος ἢ ἐν τοῖσιν ἐν αὐτῇ φλεβίοισι , τούτου τὸ πολλὸν ἢ πᾶν ἀποκρίνεται ἔσω πρὸς τὸ θερμὸν , πυκνουμένης τῆς σαρκὸς ἔξωθεν , καὶ προσπήγνυται πρὸς τῷ πλευρῷ , καὶ ὀδύνην παρέχει ἰσχυρὴν , καὶ διαθερμαίνεται , καὶ διὰ τῆς θερμότητος ἄγει ἐφ’ ἑωυτὸ ἀπὸ τῶν πλησίον καὶ φλεβῶν καὶ σαρκῶν φλέγμα τε καὶ χολήν . Γίνεται μὲν οὖν τούτῳ τῷ τρόπῳ . Ὁκόταν δὲ τὰ πρὸς τῷ πλευρῷ προσπαγέντα σαπῇ καὶ πτυσθῇ , ὑγιέες γίνονται · ἢν δὲ τό τε ἀρχαῖον πολλὸν προσπαγῇ πρὸς τῷ πλευρῷ , καὶ ἄλλο προσεπιγένηται , αὐτίκα ἀπόλλυνται , οὐ δυνάμενοι ἀναπτύσαι ὑπὸ πλήθεος τοῦ σιάλου , ἢ ἔμπυοι γίνονται · καὶ οἱ μὲν ἀπόλλυνται , οἱ δὲ διαφεύγουσιν · διαδηλοῖ δὲ ταῦτα ἐν τῇσιν ἑπτὰ ἡμέρῃσιν , ἢ ἐννέα , ἢ ἕνδεκα , ἢ τεσσαρεσκαίδεκα . Ὀδύνην δὲ παρέχει ἐς τὸν ὦμον καὶ ἐς τὴν κληῖδα καὶ ἐς τὴν μασχάλην διὰ τόδε · ἡ φλὲψ ἡ σπληνῖτις καλεομένη τείνει ἀπὸ τοῦ σπληνὸς ἐς τὸ πλευρὸν , ἐκ δὲ τοῦ πλευροῦ ἐς τὸν ὦμον καὶ ἐς τὴν χεῖρα τὴν ἀριστερήν · ἡ δὲ ἡπατῖτις ἐς τὰ δεξιὰ ὡσαύτως · καὶ ὁκόταν ταύτης τὸ ἐπὶ τοῦ πλευροῦ συνειρυσθῇ ὑπὸ τοῦ ῥίγεος , καὶ φρίξῃ τὸ αἷμα τὸ ἐν αὐτῇ , ἔς τε τὴν μασχάλην καὶ τὴν κληῗδα καὶ τὸν ὦμον ξυνέρχεταί τε καὶ σπᾷ , καὶ ὀδύνην παρέχει . Κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν λόγον καὶ τὰ περὶ τὸν νῶτον χωρία διαθερμαίνεται ὑπὸ τοῦ προσπεπηγότος ὑγροῦ πρὸς τῷ πλευρῷ , φλέγματός τε καὶ χολῆς . Παρέχει δὲ ὀδύνην ἐνίοτε καὶ τοῖσι τοῦ πλευροῦ κάτωθεν χωρίοισι · πολλάκις δὲ ἢν ἐς τὰ κάτω τράπηται ὀδύνη , διαδιδοῖ ἐς τὴν κύστιν διὰ τῶν φλεβίων , καὶ οὐρέει πολλόν τε καὶ χολῶδες · νομίζουσι δὲ ταύτης τῆς νούσου τὸ ῥῖγος αἴτιον εἶναι καὶ ἀρχήν .
Lemmas: 26 . πλευρῖτις δέ καί περιπλευμονία γίγνομαι ὧδε · ὁ μέν πλευρῖτις , ὁπόταν πόσις ἁλής τε καί ἰσχυρός κάρτα λαμβάνω · διαθερμαίνω γάρ ὁ σῶμα ἅπας ὑπό ὁ οἶνος καί ὑγραίνω , μάλα δέ ὁ τε χολή καί ὁ φλέγμα διαθερμαίνω τε καί ὑγραίνω . Ὁπόταν οὖν , οὗτος κινέω τε καί διυγράζω , συγκυρέω ὥστε ῥιγόω μεθύω ἤ νήφω , ἅτε εἰμί ὁ πλευρόν ψιλός φύσις σάρξ μάλα ὁ σῶμα , καί οὐ εἰμί αὐτός ἔσωθεν ὁ ἀντιστηρίζω οὐδείς , ἀλλά κοιλία , αἰσθάνομαι μάλα ὁ ῥῖγος · καί ὁπόταν ῥιγόω τε καί ψύχω , συνέλκω τε καί συσπάω ὁ τε σάρξ ὁ ἐπί ὁ πλευρόν , καί ὁ φλέβιον · καί ὅσος ἐν αὐτός ὁ σάρξ ἔνειμι χολή καί φλέγμα ἤ ἐν ὁ ἐν αὐτός φλέβιον , οὗτος ὁ πολύς ἤ πᾶς ἀποκρίνω ἔσω πρός ὁ θερμός , πυκνόω ὁ σάρξ ἔξωθεν , καί προσπήγνυμι πρός ὁ πλευρόν , καί ὀδύνη παρέχω ἰσχυρός , καί διαθερμαίνω , καί διά ὁ θερμότης ἄγω ἐπί ἑαυτοῦ ἀπό ὁ πλησίον καί φλέψ καί σάρξ φλέγμα τε καί χολή . γίγνομαι μέν οὖν οὗτος ὁ τρόπος . Ὁπόταν δέ ὁ πρός ὁ πλευρόν προσπήγνυμι σήπω καί πτύω , ὑγιής γίγνομαι · ἐάν δέ ὁ τε ἀρχαῖος πολύς προσπήγνυμι πρός ὁ πλευρόν , καί ἄλλος προσεπιγίγνομαι , αὐτίκα ἀπόλλυμι , οὐ δύναμαι ἀναπτύω ὑπό πλῆθος ὁ σίαλον , ἤ ἔμπυος γίγνομαι · καί ὁ μέν ἀπόλλυμι , ὁ δέ διαφεύγω · διαδηλόω δέ οὗτος ἐν ὁ ἑπτά ἡμέρα , ἤ ἐννέα , ἤ ἕνδεκα , ἤ τεσσαρεσκαίδεκα . ὀδύνη δέ παρέχω εἰς ὁ ὦμος καί εἰς ὁ κλείς καί εἰς ὁ μασχάλη διά ὅδε · ὁ φλέψ ὁ σπληνῖτις καλέω τείνω ἀπό ὁ σπλήν εἰς ὁ πλευρόν , ἐκ δέ ὁ πλευρόν εἰς ὁ ὦμος καί εἰς ὁ χείρ ὁ ἀριστερός · ὁ δέ ἡπατῖτις εἰς ὁ δεξιός ὡσαύτως · καί ὁπόταν οὗτος ὁ ἐπί ὁ πλευρόν σύνειρω ὑπό ὁ ῥῖγος , καί φρίζω ὁ αἷμα ὁ ἐν αὐτός , εἰς τε ὁ μασχάλη καί ὁ κλείς καί ὁ ὦμος συνέρχομαι τε καί σπάω , καί ὀδύνη παρέχω . κατά δέ ὁ αὐτός λόγος καί ὁ περί ὁ νῶτον χωρίον διαθερμαίνω ὑπό ὁ προσπήγνυμι ὑγρός πρός ὁ πλευρόν , φλέγμα τε καί χολή . παρέχω δέ ὀδύνη ἐνίοτε καί ὁ ὁ πλευρόν κάτωθεν χωρίον · πολλάκις δέ ἐάν εἰς ὁ κάτω τρέπω ὀδύνη , διαδίδωμι εἰς ὁ κύστις διά ὁ φλέβιον , καί οὐρέω πολύς τε καί χολώδης · νομίζω δέ οὗτος ὁ νόσος ὁ ῥῖγος αἴτιος εἰμί καί ἀρχή .