hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-morbis-iiii 4.52
52 . Νῦν δὲ ἐρέω τὰ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ , ἢν ἀνεπιτήδεια γένηται φύντα ἐν τῷ σώματι , τίνα ἐργάζεται καὶ ὁκόταν κρατέῃ ἐν τῷ σώματι τοῦ ὑγροῦ . Φημὶ δὲ τὸ μέν τι ξυστρέφεσθαι καὶ παχύνεσθαι τῆς ἐν τῷ ἀνθρώπῳ ἰκμάδος , ἐπὴν τηχθῇ ἕως νοῦσον ἀποτέκῃ , τὸ δὲ διευρύνεσθαι καὶ διακρίνεσθαι . Ἔοικε δὲ καὶ τοῦτο τὸ πάθος γάλακτι · ἐπήν τις ὁπὸν ἐμβάλῃ , ἐς τὸ γάλα , ψύξις γενομένη ἐπ’ αὐτῷ τῷ γάλακτι συνεπάχυνε τὸ γάλα καὶ ὁμοῦ ἐποίησε , περὶ δὲ τὸ παχυνθὲν ὁ ὀῤῥός ἐστιν · οὕτω δὴ καὶ ἐν τῷ ἀνθρώπῳ τὸ ὑγρὸν τῆς ἐπινόσου ψύξιος γενομένης ξυνεστράφη καὶ ξυνεπαχύνθη · περὶ δὲ αὐτὸν τὸν ὕδρωπα ἔτι καὶ τὸ ἄλλο ὑγρὸν , ὁκόσῳ ἂν πλεῖον ἔῃ ἐν τῷ ἄλλῳ σώματι , ξυμμέμικται · ἄλλ’ ἢν μὲν ἐς τὴν κοιλίην ἔλθῃ , διετάραξε τὴν κόπρον καὶ στρόφον ἐν τῇ κοιλίῃ ἐποίησε καὶ διεξῆλθεν ἔξω , οὐδὲν μέγα σῖνος παρασχόν · ἢν δὲ μὴ ἐς τὴν κοιλίην ἔλθῃ , στηρίζει τοῦ σώματός πη , ἵνα οἱ εὐρυχωρίη πλείστη . Εἰλέεται οὖν ἐξευρὸν ἑαυτῷ εὐρυχωρίην , καὶ τοῦ μὲν ὕδρωπος τὸ ἀποκριθὲν ἀπὸ τῆς συστροφῆς ἔρχεται , ἅτε ψυχρότατον καὶ βαρύτατον ἐὸν ἐν τῷ σώματι , ἐς τὸ κάτω , καὶ περὶ τὰ ὀστέα καὶ περὶ τὰ νεῦρα εἰλούμενον ἔτι μᾶλλον τὸ σῶμα ἐς φλεγμονὴν ἄγει , καὶ δηλονότι περὶ τὰ νεῦρα καὶ μάλιστα περὶ τὰ ὀστέα ὅ ὕδρωψ ὁ τὸν κρυμὸν ποιέων ἐστί . Τὰ γὰρ ὀστώδεα τοῦ σώματος μάλιστα ῥιγεῖ ὁ ἄνθρωπος , καὶ αἱ τρίχες ὀρθαὶ Ἵστανται ξυστραφείσης τῆς ἐπιδερμίδος καὶ ξηροτέρης γινομένης ἢ ἐν τῷ πρὶν χρόνῳ , ἅτε τοῦ ὕδρωπος ἐκλείποντος αὐτόθεν καὶ περὶ τὰ ὀστέα εἰληθέντος . Ἐντεῦθεν δὴ μοῦνον τὸ χωρίον , ὅκου ἐστὶ τὸν πρῶτον χρόνον , οὐ δύναται κρυμὸν ποιέειν , ὅθεν καὶ τὸ ῥῖγος γίνεται · τὸ δὲ ἄλλο ὑγρὸν , τὸ ἰσώτατον παχυνθὲν , τὸ μὲν ἐν τῷ σώματι παντί ἐστι · τὸ δὲ ὅσῳ πλέον , ἢν μὲν μὴ τύχῃ ἡ κοιλίη πλέη ἐοῦσα καὶ ὀλίγον ᾖ τὸ λυπέον , ἔρχεται ἔστιν ὅτε ἐς τὴν κοιλίην καὶ σῖνος οὐδὲν μέγα ἐποίησε , καὶ ποτὲ μὲν πῦρ οὐκ ἐπήγαγε , ποτὲ δὲ βληχρὸν καὶ ἀσινὲς , καὶ ἐξῆλθε τὸ πονέον ξὺν τῇ κόπρῳ . Ἢν δὲ ἡ κοιλίη πλήρης ἐοῦσα πολλὸν ἔχῃ τὸ λυπέον , κίνδυνός ἐστιν ἐξ αὐτέου νοῦσόν τινα γενέσθαι , ἤν πη στηρίζῃ τὸ σινεόμενον ἢ πρὸς πλευρὸν ἢ πρὸς σπλάγχνον τι , ἤ πη ἄλλῃ ξυνθερμαίνῃ , ἵνα ξυνετάραξε πρῶτον . Ἐκεῖνο δὲ οὐχὶ κάρτα πρὸς τῆς θέρμης ὑπὸ τοῦ ὕδρωπος νενικημένον , ἅτε περὶ τοῖσιν ὀστέοισιν ἐόντος καὶ πλησίον τοῦ μυελοῦ , χρόνῳ μᾶλλον ἐσᾴσσει , πρῶτον μὲν αὐτὸ τὸ χωρίον , ἔπειτά τὸ πλησίον αὐτοῦ , καὶ δὴ νέμεται ἐς τὸ προσωτέρω , καὶ ἡ κοιλίη οἱ προσλαμβάνει , θερμὴ ἐοῦσα · ἔπειτα ἐπὶ μᾶλλον θερμαίνει ἥ τε κοιλίη καὶ τὸ σινόμενον . Τὸ δὲ ὑγρὸν παχὺ θερμαινόμενον διαχέεται πρῶτον τὸ πλησίον τοῦ πονέοντος ἐόν · διαχεόμενον δὲ μίσγεται τῷ πονέοντι ὕδρωπι , εἶτα κενεώτερον ἐγένετο τοῦ σώματος ἐν τῇ ξυστροφῇ , καὶ μέχρι τούτου ῥῖγος ἔχει , μέχρις οὗ ὁ ὕδρωψ τῷ ἄλλῳ ὑγρῷ σύνεστιν .
Lemmas: 52 . νῦν δέ λέγω ὁ ἐκ ὁ οὐρανός , ἐάν ἀνεπιτήδειος γίγνομαι φύω ἐν ὁ σῶμα , τίς ἐργάζομαι καί ὁπόταν κρατέω ἐν ὁ σῶμα ὁ ὑγρός . φημί δέ ὁ μέν τις συστρέφω καί παχύνω ὁ ἐν ὁ ἄνθρωπος ἰκμάς , ἐπήν τήκω ἕως νόσος ἀποτίκτω , ὁ δέ διευρύνω καί διακρίνω . ἔοικα δέ καί οὗτος ὁ πάθος γάλα · ἐπήν τις ὁποῦ ἐμβάλλω , εἰς ὁ γάλα , ψῦξις γίγνομαι ἐπί αὐτός ὁ γάλα συμπαχύνω ὁ γάλα καί ὁμοῦ ποιέω , περί δέ ὁ παχύνω ὁ ὀρός εἰμί · οὕτως δή καί ἐν ὁ ἄνθρωπος ὁ ὑγρός ὁ ἐπίνοσος ψῦξις γίγνομαι συστρέφω καί συμπαχύνω · περί δέ αὐτός ὁ ὕδρωψ ἔτι καί ὁ ἄλλος ὑγρός , ὁπόσος ἄν πολύς εἰμί ἐν ὁ ἄλλος σῶμα , συμμείγνυμι · ἀλλά ἐάν μέν εἰς ὁ κοιλία ἔρχομαι , διαταράσσω ὁ κόπρος καί στρόφος ἐν ὁ κοιλία ποιέω καί διεξέρχομαι ἔξω , οὐδείς μέγας σῖνος παρέχω · ἐάν δέ μή εἰς ὁ κοιλία ἔρχομαι , στηρίζω ὁ σῶμα πη , ἵνα ἕ εὐρυχωρία πολύς . εἰλέω οὖν ἐξευρίσκω ἑαυτοῦ εὐρυχωρία , καί ὁ μέν ὕδρωψ ὁ ἀποκρίνω ἀπό ὁ συστροφή ἔρχομαι , ἅτε ψυχρός καί βαρύς εἰμί ἐν ὁ σῶμα , εἰς ὁ κάτω , καί περί ὁ ὀστέον καί περί ὁ νεῦρον εἴλω ἔτι μάλα ὁ σῶμα εἰς φλεγμονή ἄγω , καί δηλονότι περί ὁ νεῦρον καί μάλα περί ὁ ὀστέον ὅς ὕδρωψ ὁ ὁ κρυμός ποιέω εἰμί . ὁ γάρ ὀστώδης ὁ σῶμα μάλα ῥιγέω ὁ ἄνθρωπος , καί ὁ θρίξ ὀρθός Ἵστημι συστρέφω ὁ ἐπιδερμίς καί ξηρός γίγνομαι ἤ ἐν ὁ πρίν χρόνος , ἅτε ὁ ὕδρωψ ἐκλείπω αὐτόθεν καί περί ὁ ὀστέον εἴλω . ἐντεῦθεν δή μόνος ὁ χωρίον , ὅπου εἰμί ὁ πρῶτος χρόνος , οὐ δύναμαι κρυμός ποιέω , ὅθεν καί ὁ ῥῖγος γίγνομαι · ὁ δέ ἄλλος ὑγρός , ὁ ἴσος παχύνω , ὁ μέν ἐν ὁ σῶμα πᾶς εἰμί · ὁ δέ ὅσος πολύς , ἐάν μέν μή τυγχάνω ὁ κοιλία πολύς εἰμί καί ὀλίγος εἰμί ὁ λυπέω , ἔρχομαι εἰμί ὅτε εἰς ὁ κοιλία καί σῖνος οὐδείς μέγας ποιέω , καί ποτέ μέν πῦρ οὐ ἐπάγω , ποτέ δέ βληχρός καί ἀσινής , καί ἐξέρχομαι ὁ πονέω σύν ὁ κόπρος . ἐάν δέ ὁ κοιλία πλήρης εἰμί πολύς ἔχω ὁ λυπέω , κίνδυνος εἰμί ἐκ αὔτεος νόσος τις γίγνομαι , ἐάν πη στηρίζω ὁ σινέομαι ἤ πρός πλευρόν ἤ πρός σπλάγχνον τις , ἤ πη ἄλλῃ συνθερμαίνω , ἵνα συνταράσσω πρῶτος . ἐκεῖνος δέ οὐ κάρτα πρός ὁ θέρμη ὑπό ὁ ὕδρωψ νικάω , ἅτε περί ὁ ὀστέον εἰμί καί πλησίον ὁ μυελός , χρόνος μάλα εἰσαίσσω , πρῶτος μέν αὐτός ὁ χωρίον , ἔπειτα ὁ πλησίον αὐτός , καί δή νέμω εἰς ὁ πρόσω , καί ὁ κοιλία ἕ προσλαμβάνω , θερμός εἰμί · ἔπειτα ἐπί μάλα θερμαίνω ὁ τε κοιλία καί ὁ σίνομαι . ὁ δέ ὑγρός παχύς θερμαίνω διαχέω πρῶτος ὁ πλησίον ὁ πονέω εἰμί · διαχέω δέ μείγνυμι ὁ πονέω ὕδρωψ , εἶτα κενός γίγνομαι ὁ σῶμα ἐν ὁ συστροφάω , καί μέχρι οὗτος ῥῖγος ἔχω , μέχρι ὅς ὁ ὕδρωψ ὁ ἄλλος ὑγρός σύνειμι .