hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-morbis-iiii 3.16
16 . Πλευρῖτις · ὁκόταν δὲ πλευρῖτις λάβῃ , τάδε πάσχει · ὀδύνη τὴν πλευρὴν καὶ πυρετὸς καὶ φρίκη ἴσχει , καὶ ἀναπνέει πυκνὸν , καὶ ὀρθοπνοίη ἔχει , καὶ ἀναβήσσει ὑπόχολα οἷον ἀπὸ σιδίου , ἢν μὴ ῥήγματα ἔχῃ · ἢν δὲ ἔχῃ , καὶ αἷμα ἀπὸ τῶν ῥηγμάτων · ἐν δὲ τῇ αἱματώδει ὕφαιμον . Ἔστι δὲ ἡ μὲν χολώδης ἠπιωτέρη , ἢν μὴ ῥήγματα ἔχῃ ὁ κάμνων · εἰ δὲ μὴ , ἐπιπονωτέρη μὲν , θανατωδεστέρη δὲ οὔ · ἡ δὲ αἱματώδης ἰσχυρὴ καὶ ἐπίπονος καὶ θανατώδης ; ὁκόταν οὖν προσῇ καὶ λὺγξ ἅμα καὶ αἵματος θρόμβους ἀποβήσσῃ ἅμα τῷ σιάλῳ μέλανας , οὗτος ἀποθνήσκει ἑβδομαῖος · δέκα δὲ ἡμέρας διαφυγὼν , τὴν μὲν πλευρῖτιν ὑγιὴς γίνεται , εἰκοστῇ δὲ ἐμπυΐσκεται , καὶ ἀποβήσσει πῦον , τελευτῶν δὲ καὶ ἀπεμέει , καὶ πάνυ εὐθεράπευτος οὐ γίνεται . Εἰσὶ δὲ καὶ ξηραὶ πλευρίτιδες ἄπτυστοι , χαλεπαὶ δὲ αὗται · αἱ δὲ κρίσιες ὅμοιαι τῇσιν ἄλλῃσιν · ὑγρασίης δὲ πλέονος δέονται τῶν ἄλλων ἐν τῷ ποτῷ . Αἱ δὲ χολώδεες καὶ αἱματώδεες κρίνουσιν ἐνναταῖαι καὶ ἑνδεκαταῖαι , καὶ οὗτοι ὑγιέες μᾶλλον γίνονται . Ἢν δὲ κατ’ ἀρχὰς μὲν μαλθακαί τινες ἔχωσιν ὀδύναι , ἀπὸ τῆς πέμπτης δὲ καὶ ἕκτης ὀξέαι , αὗται τελευτῶσι μέχρι δυοκαιδεκάτης , καὶ οὐ μάλα ἀποθνήσκουσι · κίνδυνος δὲ μάλιστα μὲν μέχρις ἑβδόμης , ἀτὰρ καὶ ἐς τὴν δυοκαιδεκάτην , μετὰ δὲ ταύτας ὑγιαίνονται . Αἱ δὲ ἐξ ἀρχῆς μὲν μαλθακαὶ , ἀπὸ δὲ τῆς ἑβδόμης καὶ ὀγδόης ὀξεῖαι , πρὸς τὰς τεσσαρεσκαίδεκα κρίνουσί τε καὶ ὑγιαίνονται . Ἡ δὲ ἐς τὸ νῶτον πλευρῖτις τοσόνδε διαφέρει τῶν ἄλλων · τὸ νῶτον ὀδυνᾶται ὡς ἐκ πληγῆς , καὶ στένει , καὶ ἀναπνεῖ ἀθρόον · εὐθὺς δὲ πτύει ὀλίγα , καὶ κοπιᾷ τὸ σῶμα · τρίτῃ δ’ ἢ τετάρτῃ οὐρέει ἰχῶρα ὕφαιμον · ἀποθνήσκει δὲ μάλιστα πεμπταῖος · εἰ δὲ μή γε , ἑβδομαῖος · ταύτας δὲ διαφυγὼν ζώει , καὶ ἡ νοῦσος ἠπίη καὶ ἧσσον θανατώδης · φυλάσσειν δὲ χρὴ μέχρι τῶν τεσσαρεσκαίδεκα · μετὰ δὲ ταῦτα ὑγιὴς γίνεται . Ἐνίοις δὲ τῶν πλευριτικῶν τὸ μὲν σίαλον καθαρὸν , ἡ δὲ οὔρησις αἱματώδης , οἷον ἀπὸ κρεῶν ὀπτῶν ἰχωρῶδες · ὀδύναι δὲ ὀξεῖαι διὰ τῆς ῥάχιος ἐς τὸ στῆθος καὶ ἐς τὸν βουβῶνα τείνουσιν · οὗτος τὴν ἑβδόμην διαφυγὼν ὑγιαίνει . Ὁκόταν δὲ τούτων τῶν πλευριτίδων τινὶ προσγένηται τὸ νῶτον ἐρυθριᾷν , καὶ τοὺς ὤμους θερμαίνεσθαι , καὶ ἀνακαθίζοντα βαρύνεσθαι , καὶ ἡ γαστὴρ ἐκταράσσηται χλωρῷ καὶ δυσώδεϊ σφόδρα , οὗτος διὰ τὴν ὑποχώρησιν τῆς γαστρὸς εἰκοστῇ καὶ μιῇ ἀποθνήσκει · ταύτας δὲ διαφυγὼν ὑγιαίνει . Οἷσι δὲ αἱ πτύσιες εὐθὺς παντοδαπαί εἰσι καὶ τὰ ἀλγήματα πάνυ ὀξέα , οὗτοι τριταῖοι θνήσκουσι , ταύτας δὲ διαφυγόντες ὑγιαίνουσιν · ὁ μὴ γενόμενος δὲ ὑγιὴς τῇ ἑβδόμῃ ἢ τῇ ἐννάτῃ ἢ τῇ ἑνδεκάτῃ ἄρχεται ἐμπυΐσκεσθαι · κρέσσον δὲ ἐμπυῆσαι · ἧσσον γὰρ θανατῶδες , ἐπίπονον δέ . Πρὸς δὲ τοῖσι σημηΐοισι τοῖσιν εἰρημένοισιν ἐν ἑκάστῃ τῶν πλευριτίδων καὶ τάδε χρὴ σκοπέεσθαι τὴν γλῶσσαν · πομφόλυγος γὰρ ὑποπελίδνου γινομένης ἐπὶ τῆς γλώσσης , οἷα σιδηρίου βαφέντος εἰς ἔλαιον , εἰ μὲν ἐν ἀρχῇ γένοιτο τρηχείη , χαλεπωτέρη ἡ ἀπάλλαξις τῆς νούσου , καὶ ἀνάγκῃ αἷμα ἀποβῆξαι ἐν τῇσιν ἡμέρῃσιν , ἐν ᾗσι δεῖ · εἰ δὲ καὶ προκεχωρηκυίης τῆς νούσου γένοιτο , αἱ μὲν κρίσιες ἐς τὴν τετάρτην καὶ δεκάτην ἡμέρην , ἀνάγκη δὲ πτύσαι αἷμα . Ἔχει δὲ ὧδε περὶ τῆς ἀπαλλάξιος · εἰ μὲν τριταίῳ ἄρχοιτο πεπαίνεσθαι καὶ πτύεσθαι , θάσσους αἱ ἀπαλλάξιες · εἰ δὲ ὕστερον πεπαίνοιτο , ὕστερον καὶ αἱ κρίσιες γίνονται , ὡς ἐν τοῖσι τῆς κεφαλῆς σημηΐοισι . Τὰ δὲ ἀλγήματα τὰ ἐν ἁπάσῃσι τῇσι πλευρίτισιν ὡς ἐπιτοπουλὺ κουφίζει μεθ’ ἡμέρην μᾶλλον ἢ νύκτωρ . Θεραπεύειν δὲ χρὴ τὰς πλευρίτιδας οὕτως · τὰ μὲν πολλὰ ὡς τὴν φρενῖτιν καὶ περιπλευμονίην , πλὴν λουτροῖσι χρῆσθαι θερμοῖσι καὶ οἴνοισι γλυκέσιν . Ἢν μὲν οὖν τῇ πρώτῃ ἢ τῇ ἐπιούσῃ λάβῃς τῆς ἐπιλήψιος , ἢν μὲν ὑπεληλύθῃ ἡ κόπρος καθαρὴ ἢ ἀτρέμα χολώδης καὶ ὀλίγη , ὑποκλύσαι θαψίῃ · ἢν δὲ κινηθεῖσα ἡ κοιλίη τὴν μὲν νύκτα χαλάσῃ , τῇ δὲ ὑστεραίῃ ὀδύνη καὶ στρόφος ἔχῃ , πάλιν ὑποκλύσαι . Ἢν δὲ ὁ κάμνων χολώδης ᾖ τῇ φύσει καὶ ληφθῇ τῇ νούσῳ ἀκάθαρτος ἐὼν , πρὶν ἀναπτύεσθαι τὸ σίαλον χολῶδες , καὶ τῷ φαρμάκῳ καθῆραι χολὴν εὖ · ἐκπτύοντι δὲ ἤδη χολώδεα μὴ δίδου τὸ φάρμακον · ἢν γὰρ δῷς , τὸ πτύσμα οὐ δυνήσεται ἄνω ἀνιέναι , ἀλλ’ ἑβδομαῖος ἢ ἐνναταῖος ἀποπνιγήσεται · ἢν δὲ πρὸς τῇσιν ἐν τῇσι πλευρῇσιν ὀδύνῃσι καὶ τὰ ὑποχόνδρια ἀλγέῃ , ὑποκλύσαι , δεῖ , καὶ πιέειν δοῦναι · νήστει ἀριστολοχίαν καὶ ὕσσωπον καὶ κύμινον καὶ σίλφιον καὶ μήκωνα λευκὴν καὶ ἄνθος χαλκοῦ καὶ μέλι καὶ ὄξος καὶ ὕδωρ . Πρὸς μὲν τὰ φάρμακα οὕτω δεῖ ποιέεσθαι τὰς θεραπείας τὰς πρώτας · τὰ δ’ ἄλλα ὧδε ἔχει · λούειν πολλῷ θερμῷ πρὸς τὴν δύναμιν τοῦ κάμνοντος , πλὴν τῆς κεφαλῆς , καὶ ὁκόταν αἱ κρίσιες ὦσι , τὰ ὀδυνώμενα χλιαίνειν ὑγρῇσι πυρίῃσιν ὑπαλείφων ἐλαίῳ . Ὁκόταν δὲ καταιγίζωσιν αἱ νοῦσοι , ἡσυχάζειν καὶ τὸν κάμνοντα καὶ τὸν ἰητρὸν τῇσι θεραπείῃσιν , ὅκως μὴ κατεργάσηταί τε κακόν · πτισάνης δὲ χυλὸν κάθεφθον διδόναι , ὀλίγῳ παχύτερον , μελιχροποιέων . Μετὰ δὲ τὰ λουτρὰ καὶ οἶνον γλυκὺν ὑδαρέα προπίνειν , μὴ ψυχρὸν , ὀλίγον ἐκ βομβυλίου οὐκ εὐρυστόμου · καὶ ὁκόταν βῆχες ἐπίωσιν , ἐπιπίνειν καὶ χρέμπτεσθαι ὡς μάλιστα , καὶ τῷ ποτῷ ὑγραίνειν , ἵνα ὁ πλεύμων ὑγρότερος ἐὼν ῥᾷον καὶ θᾶσσον ἀποδιδῷ τὸ πτύσμα καὶ ἡ βὴξ ἧσσον πονέῃ · καὶ ῥοιῆς δὲ γλυκείης ἢ οἰνώδεος χυλὸν , γάλακτι αἰγείῳ ὀλίγῳ καὶ μέλιτι μιγνὺς , κατὰ σμικρὸν πολλάκις δίδου νύκτωρ τε καὶ μεθ’ ἡμέρην · καὶ ὕπνον δ’ ὡς μάλιστα διακωλύειν , ἵνα κάθαρσις γένηται θάσσων τε καὶ πλείων . Τὴν δὲ αἱματώδεα πλευρῖτιν θεραπεύειν χρὴ οὕτως · μετὰ δὲ τὰς κρίσιας ἀνακομίζειν σιτίοισι κούφοισι , καὶ ἡσυχάζειν , καὶ φυλάσσεσθαι περισσῶς ἡλίους , ἀνέμους , πλησμονὰς , ὀξέα , ἁλυκὰ , λιπαρὰ , καπνὸν , φύσας τὰς ἐν τῇ κοιλίῃ , πόνους , λαγνείας · ἢν γὰρ ἡ νοῦσος ὑποτροπιάσῃ , θάνατος ἕψεται . Ἐν δὲ τῇσι πτύσεσιν , ἢν ὀδύνη τε ἔχῃ καὶ μὴ δύνηται ἀποπτύειν , νήστει δίδου ἄνθος χαλκοῦ ὅσον κοτινάδα , καὶ ὀποῦ σιλφίου ἥμισυ , καὶ τριφύλλου καρποῦ ὀλίγον . ἐν μέλιτι λείχειν · ἢ πεπέρεος κόκκους πέντε καὶ ὀποῦ σιλφίου ὅσον κύαμον , καὶ μέλι καὶ ὄξος καὶ ὕδωρ πίνειν χλιαρὸν νήστει δίδου · τοῦτο καὶ τὰς ὀδύνας παύει . Ἢν δὲ μὴ δύνηται πτύειν κατὰ λόγον , ἀλλ’ ἐνίσχηται αὐτῷ καὶ ῥέγχῃ ἐν τοῖσι στήθεσιν , ἄρου τοῦ μεγάλου ῥίζης χηραμίδα καὶ ἔλαιον σὺν μέλιτι μίξαι , ἐπιῤῥοφεῖν δὲ ὄξος κεκρημένον . Ἄλλο ἰσχυρόν · ἄνθος χαλκοῦ ὅσον κύαμον καὶ νίτρον ὀπτὸν διπλάσιον καὶ ὕσσωπον ὅσον τοῖσι τρισὶ δακτύλοισι λαβεῖν , μέλιτι μίξας , καὶ ὕδωρ καὶ ἔλαιον μικρὸν ἐπιστάξας , χλιάνας ἐν χηραμίδι , ἐγχέειν ἵνα μὴ ἀποπνιγῇ . Καὶ ἐν περιπλευμονίῃ , ἢν μὴ καθαίρηται , τοῦτο δεῖ ποιέειν . Ἢν δὲ μήτε ῥέγχῃ μήτε πτύῃ ὡς δεῖ , καππάριος καρποῦ ὅσον τοῖσι τρισὶ δακτύλοισι λαβεῖν , καὶ πέπερι καὶ νίτρον ὀλίγον καὶ μέλι καὶ ὄξος καὶ ὕδωρ μίξας τοῦτο χλιαρὸν ἐπιῤῥοφεῖν · τὴν δὲ ἄλλην ἡμέρην ὕσσωπον ἐν ὄξει καὶ μέλιτι καὶ ὕδατι ἀναζέσας ἐπιῤῥοφεΐν . Τοῦτο καὶ τοῖσι ῥέγχουσι διδόναι καὶ μὴ δυναμένοισι καθαίρεσθαι . Εἰ δὲ ἰσχυρότερον βούλοιο ποιέειν , ὑσσώπου καὶ νάπυος καὶ καρδάμου κόγχην ἢ χηραμίδα τρίψας ἐν μέλιτι καὶ ὕδατι , καὶ ἀναζέσας , καὶ διηθήσας , ἐπιῤῥοφεῖν χλιαρὸν δίδου . Οὕτω ταῦτα τὰ νουσήματα θεραπευθέντα ὑγιέα γίνεται , ἢν μή τι τοῦ πτύσματος ὑπολειφθὲν ἐν τῷ πλεύμονι πῦος γένηται , ὑφ’ οὗ βήσσουσι ξηρὰ βηχία , καὶ πῦρ καὶ φρίκη ἴσχει , καὶ ὀρθοπνοίη ἔχει , καὶ πυκνὸν καὶ ἀθρόον ἀναπνεῖ , καὶ ἡ φωνὴ βαρυτέρη ὀλίγῳ , καὶ εὐχροίη σὺν τῇ θέρμῃ τὸ πρόσωπον ἴσχει · προϊόντος δὲ τοῦ χρόνου , μᾶλλον καὶ ἡ νοῦσος σάφα δηλοῦται , Τοῦτον εἰ ἐντὸς τῶν δέκα ἡμερέων λάβοις , θερμήναντα χρὴ διαίτῃ καὶ λουτρῷ θερμῷ ἐγχέαι ἐς τὸν πλεύμονα ὅ τι πῦον ἄξει , καὶ τοῖσιν ἄλλοισι χρῆσθαι τοῖσι τὸ πῦον ἄγουσι ; καὶ διαιτᾷν ὡς ἔμπυον , καὶ τὴν κεφαλὴν ἀποξηραίνειν , ἵνα μὴ ἐπιῤῥέῃ . Ἢν δ’ ἐν τῷ ἐγχύτῳ μὴ σήπηται καὶ ἀνάγηται τὸ πῦον , ῥήγνυται αὐτῷ ἐκ τοῦ πλεύμονος ἐς τὸν θώρηκα , καὶ μετὰ τὴν ῥῆξιν δοκέει ὑγιὴς εἶναι , ὅτι ἐκ τῆς στενοχωρίης ἐς τὴν εὐρυχωρίην ἦλθε τὸ πῦον , καὶ τὸ πνεῦμα ὃ ἀναπνέομεν ἕδρην ἔσχεν ἐν τῷ πλεύμονι · προϊόντος δὲ τοῦ χρόνου , τὰ στήθεα πύου πληροῦται , καὶ αἱ βῆχες καὶ οἱ πυρετοὶ καὶ τἄλλα ἀλγήματα πάντα μᾶλλον πιέζει αὐτὸν , καὶ ἡ νοῦσος διαδηλοῦται . Τοῦτον μετὰ τὴν ἔκρηξιν ἐᾶσαι δεῖ ἡμέρας πεντεκαίδεκα , ὅκως πάλιν πεπανθῇ τὸ πῦον · ἅτε γὰρ ἐς εὐρυχωρίην ἐλθὸν ἀνέψυξέ τε καὶ τὸ ὑπάρχον ὑγρὸν ἐν τῷ θώρηκι προσγάγετο πρὸς ἑωυτὸ , ὥστε αὐτὸ ἡμισαπὲς εἶναι . Ἢν μὲν οὖν αὐτόματον ἄρξηται πτύεσθαι ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ , ἢ φαρμάκοισι τιμωρέειν ἢ ποτοῖσιν , ἐν δὲ τῇσι τελευταίῃσιν ἡμέρῃσι τῶν ἡμερέων τῶν πεντεκαίδεκα σπεύδειν ἀναστῆναι πρὶν μᾶλλον τρύχεσθαι τὸ σῶμα , φυλάσσων τὴν κεφαλὴν καθαρὴν τῶν ἐπιῤῥοῶν εἵνεκεν . Ἢν δὲ μὴ πτύηται , ἀποσημήνῃ δὲ ἐς τὰς πλευρὰς , ταμέειν ἢ καῦσαι . Ἢν δὲ μήτε πτύηται μήτε ἀποσημήνῃ ἐς τὰς πλευρὰς , λούσας πολλῷ καὶ θερμῷ νῆστιν καὶ ἄποτον , καθίσας ἐπὶ ἕδρης ἀκινήτου , ἕτερος μὲν τῶν ὤμων ἀναλαβέτω , αὐτὸς δὲ σεῖε τοῦτον , τὸ οὖς παραβάλλων πρὸς τὰς πλευρὰς , ἵν’ εἱδῇς ὁκοτέρωθεν ἀποσημαίνει · βούλου δὲ μᾶλλον πρὸς τὰ ἀριστερά · θανατωδέστερον γὰρ καίειν καὶ τάμνειν πρὸς τὰ δεξιά · ὁκόσῳ γὰρ ἰσχυρότερά ἐστι τὰ δεξιὰ , τόσῳ καὶ τὰ νουσήματα ἐν αὐτοῖσιν ἰσχυρότερα δείκνυται . Ἢν δὲ ὑπὸ πάχεος τὸ ὑγρὸν μὴ κλυδάζηται , μηδὲ ψόφος ᾖ ἐν τῷ στήθεϊ , πυκνὸν δὲ ἕλκῃ τὸ πνεῦμα καὶ οἱ πόδες ἐποιδέωσι , καὶ βήχιόν τι προσῇ , μὴ ἐξαπατάτω , ἀλλ’ εὖ ἴσθι πλήρη ἐόντα τὸν θώρηκα πύου · ἐς οὖν ἐρετριάδα γῆν ὑγρὴν καὶ λείην τετριμμένην καὶ χλιαρὴν ἐπιβάψας ὀθόνιον λεπτὸν , περικάλυψον κύκλῳ τὸν θώρηκα , καὶ ὅκου ἂν πρῶτον ξηραίνηται , ταύτῃ χρὴ τάμνειν ἢ καίειν ὡς ἐγγυτάτω τῶν φρενῶν , φυλασσόμενος αὐτῶν τῶν φρενῶν . Ἢν δὲ βούλῃ , ἀλείφων τῇ ἐρετριάδι , σκόπει ὁμοίως ὡς ἐν τῷ ὀθονίῳ , πολλοὶ δὲ ἅμα ἀλειφόντων , ἵνα μὴ τὰ πρῶτα ἀλειφόμενα ἀποξηραίνηται . Μετὰ δὲ τὴν τομὴν ἢ τὴν καῦσιν τῷ μοτῷ τῷ ἐκ τοῦ ὠμολίνου χρῶ , καὶ ἐξίει κατ’ ὀλίγον τὸ πῦον . Ὁκόταν δὲ μέλλῃς τάμνειν ἢ καίειν , ὑποσημαίνου τωὐτὸ σχῆμα ἔχοντα , ὅπερ ἂν μέλλῃς ἔχοντα καίειν ἢ τάμνειν , ἵνα μὴ ἐξαπατήσῃ ἀνωτέρω γενόμενον ἢ κατωτέρω τὸ δέρμα , ἐν τῇ μεταβολῇ τοῦ σχήματος · καὶ τὰς βῆχας φυλάσσειν ἐκ τῆς διαίτης , ὅκως μὴ ἀντισπάσουσι πάλιν ἐς τὸν πλεύμονα τὸ πῦον , κακὸν γὰρ , ἀλλ’ ὡς τάχιστα ὑποξηραίνεσθαι · ἐπειδὰν δὲ δωδεκαταῖος ἦ , ἅπαν ἀφιέναι τὸ λοιπὸν πῦον , καὶ ἀπὸ τοῦ ὀθονίου μοτοῦν , καὶ ἀφιέναι δὶς τῆς ἡμέρης τὸ πῦον , καὶ τὴν ἄνω κοιλίην ἐκ τῆς διαίτης ὡς μάλιστα ξηραίνειν . Ὧδε χρὴ καὶ τὰς ἐκ τῶν τρωμάτων καὶ ἐκ περιπλευμονίης καὶ ἐκ καταῤῥοῶν μεγάλων ἐκπυήσιας , καὶ προσπεσόντος τοῦ πλεύμονος τῇσι πλευρῇσι σκοπεῖν καὶ θεραπεύειν .
Lemmas: 16 . πλευρῖτις · ὁπόταν δέ πλευρῖτις λαμβάνω , ὅδε πάσχω · ὀδύνη ὁ πλευρά καί πυρετός καί φρίκη ἴσχω , καί ἀναπνέω πυκνός , καί ὀρθοπνοία ἔχω , καί ἀναβήσσω ὑπόχολος οἷος ἀπό σίδιον , ἐάν μή ῥῆγμα ἔχω · ἐάν δέ ἔχω , καί αἷμα ἀπό ὁ ῥῆγμα · ἐν δέ ὁ αἱματώδης ὕφαιμος . εἰμί δέ ὁ μέν χολώδης ἤπιος , ἐάν μή ῥῆγμα ἔχω ὁ κάμνω · εἰ δέ μή , ἐπίπονος μέν , θανατώδης δέ οὐ · ὁ δέ αἱματώδης ἰσχυρός καί ἐπίπονος καί θανατώδης ; ὁπόταν οὖν προσέρχομαι καί λύγξ ἅμα καί αἷμα θρόμβος ἀποβήσσω ἅμα ὁ σίαλος μέλας , οὗτος ἀποθνῄσκω ἑβδομαῖος · δέκα δέ ἡμέρα διαφεύγω , ὁ μέν πλευρῖτις ὑγιής γίγνομαι , εἰκοστός δέ ἐμπυΐσκω , καί ἀποβήσσω πυός , τελευτάω δέ καί ἀπεμέω , καί πάνυ εὐθεράπευτος οὐ γίγνομαι . εἰμί δέ καί ξηρός πλευρῖτις ἄπτυστος , χαλεπός δέ οὗτος · ὁ δέ κρίσις ὅμοιος ὁ ἄλλος · ὑγρασία δέ πολύς δέω ὁ ἄλλος ἐν ὁ ποτός . ὁ δέ χολώδης καί αἱματώδης κρίνω ἐνναταῖος καί ἑνδεκαταῖος , καί οὗτος ὑγιής μάλα γίγνομαι . ἐάν δέ κατά ἀρχή μέν μαλθακός τις ἔχω ὀδύνη , ἀπό ὁ πέμπτος δέ καί ἕκτος ὀξύς , οὗτος τελευτάω μέχρι δυοκαιδεκάτη , καί οὐ μάλα ἀποθνῄσκω · κίνδυνος δέ μάλα μέν μέχρι ἕβδομος , ἀτάρ καί εἰς ὁ δυοκαιδέκατος , μετά δέ οὗτος ὑγιαίνω . ὁ δέ ἐκ ἀρχή μέν μαλθακός , ἀπό δέ ὁ ἕβδομος καί ὄγδοος ὀξύς , πρός ὁ τεσσαρεσκαίδεκα κρίνω τε καί ὑγιαίνω . ὁ δέ εἰς ὁ νῶτον πλευρῖτις τοσόσδε διαφέρω ὁ ἄλλος · ὁ νῶτον ὀδυνάω ὡς ἐκ πληγή , καί στένω , καί ἀναπνέω ἀθρόος · εὐθύς δέ πτύω ὀλίγος , καί κοπιάω ὁ σῶμα · τρίτος δέ ἤ τέταρτος οὐρέω ἰχώρ ὕφαιμος · ἀποθνῄσκω δέ μάλα πεμπταῖος · εἰ δέ μή γε , ἑβδομαῖος · οὗτος δέ διαφεύγω ζάω , καί ὁ νόσος ἤπιος καί ἥσσων θανατώδης · φυλάσσω δέ χρή μέχρι ὁ τεσσαρεσκαίδεκα · μετά δέ οὗτος ὑγιής γίγνομαι . ἔνιοι δέ ὁ πλευριτικός ὁ μέν σίαλον καθαρός , ὁ δέ οὔρησις αἱματώδης , οἷος ἀπό κρέας ὀπτός ἰχωρώδης · ὀδύνη δέ ὀξύς διά ὁ ῥάχις εἰς ὁ στῆθος καί εἰς ὁ βουβών τείνω · οὗτος ὁ ἕβδομος διαφεύγω ὑγιαίνω . Ὁπόταν δέ οὗτος ὁ πλευρῖτις τις προσγίγνομαι ὁ νῶτον ἐρυθριάω , καί ὁ ὦμος θερμαίνω , καί ἀνακαθίζω βαρύνω , καί ὁ γαστήρ ἐκταράσσω χλωρός καί δυσώδης σφόδρα , οὗτος διά ὁ ὑποχώρησις ὁ γαστήρ εἰκοστός καί εἷς ἀποθνῄσκω · οὗτος δέ διαφεύγω ὑγιαίνω . ὅς δέ ὁ πτύσις εὐθύς παντοδαπός εἰμί καί ὁ ἄλγημα πάνυ ὀξύς , οὗτος τριταῖος θνῄσκω , οὗτος δέ διαφεύγω ὑγιαίνω · ὁ μή γίγνομαι δέ ὑγιής ὁ ἕβδομος ἤ ὁ ἐννᾶτος ἤ ὁ ἑνδέκατος ἄρχω ἐμπυΐσκω · κρατύς δέ ἐμπυέω · ἥσσων γάρ θανατώδης , ἐπίπονος δέ . πρός δέ ὁ σημεῖον ὁ λέγω ἐν ἕκαστος ὁ πλευρῖτις καί ὅδε χρή σκοπέω ὁ γλῶσσα · πομφόλυξ γάρ ὑποπέλιδνος γίγνομαι ἐπί ὁ γλῶσσα , οἷος σιδήριον βάπτω εἰς ἔλαιον , εἰ μέν ἐν ἀρχή γίγνομαι τρηχεῖος , χαλεπός ὁ ἀπάλλαξις ὁ νόσος , καί ἀνάγκη αἷμα ἀποβήσσω ἐν ὁ ἡμέρα , ἐν ὅς δέω · εἰ δέ καί προχωρέω ὁ νόσος γίγνομαι , ὁ μέν κρίσις εἰς ὁ τέταρτος καί δέκατος ἡμέρα , ἀνάγκη δέ πτύω αἷμα . ἔχω δέ ὧδε περί ὁ ἀπάλλαξις · εἰ μέν τριταῖος ἄρχω πεπαίνω καί πτύω , ταχύς ὁ ἀπαλλαγή · εἰ δέ ὕστερον πεπαίνω , ὕστερον καί ὁ κρίσις γίγνομαι , ὡς ἐν ὁ ὁ κεφαλή σημεῖον . ὁ δέ ἄλγημα ὁ ἐν ἅπασος ὁ πλευρῖτις ὡς ἐπιτοπουλὺ κουφίζω μετά ἡμέρα μάλα ἤ νύκτωρ . θεραπεύω δέ χρή ὁ πλευρῖτις οὕτως · ὁ μέν πολύς ὡς ὁ φρενῖτις καί περιπλευμονία , πλήν λουτρόν χράω θερμός καί οἶνος γλυκύς . ἐάν μέν οὖν ὁ πρῶτος ἤ ὁ ἐπέρχομαι λαμβάνω ὁ ἐπίληψις , ἐάν μέν ὑπέρχομαι ὁ κόπρος καθαρός ἤ ἀτρέμας χολώδης καί ὀλίγος , ὑποκλύζω θαψία · ἐάν δέ κινέω ὁ κοιλία ὁ μέν νύξ χαλάω , ὁ δέ ὑστεραῖος ὀδύνη καί στρόφος ἔχω , πάλιν ὑποκλύζω . ἐάν δέ ὁ κάμνω χολώδης εἰμί ὁ φύσις καί λαμβάνω ὁ νόσος ἀκάθαρτος εἰμί , πρίν ἀναπτύω ὁ σίαλον χολώδης , καί ὁ φάρμακον καθαίρω χολή εὖ · ἐκπτύω δέ ἤδη χολώδης μή δίδωμι ὁ φάρμακον · ἐάν γάρ δίδωμι , ὁ πτύσμα οὐ δύναμαι ἄνω ἀνίημι , ἀλλά ἑβδομαῖος ἤ ἐναταῖος ἀποπνίγω · ἐάν δέ πρός ὁ ἐν ὁ πλευρά ὀδύνη καί ὁ ὑποχόνδριος ἀλγέω , ὑποκλύζω , δέω , καί πίνω δίδωμι · νῆστις ἀριστολόχεια καί ὕσσωπον καί κύμινον καί σίλφιον καί μήκων λευκός καί ἄνθος χαλκός καί μέλι καί ὄξος καί ὕδωρ . πρός μέν ὁ φάρμακον οὕτως δέω ποιέω ὁ θεραπεία ὁ πρῶτος · ὁ δέ ἄλλος ὧδε ἔχω · λούω πολύς θερμός πρός ὁ δύναμις ὁ κάμνω , πλήν ὁ κεφαλή , καί ὁπόταν ὁ κρίσις εἰμί , ὁ ὀδυνάω χλιαίνω ὑγρός πυρία ὑπαλείφω ἔλαιον . Ὁπόταν δέ καταιγίζω ὁ νόσος , ἡσυχάζω καί ὁ κάμνω καί ὁ ἰατρός ὁ θεραπεία , ὅπως μή κατεργάζομαι τε κακός · πτισάνη δέ χυλός κάθεφθος δίδωμι , ὀλίγος παχύς , μελιχροποιός . μετά δέ ὁ λουτρόν καί οἶνος γλυκύς ὑδαρής προπίνω , μή ψυχρός , ὀλίγος ἐκ βομβύλιον οὐ εὐρύστομος · καί ὁπόταν βήξ ἐπέρχομαι , ἐπιπίνω καί χρέμπτομαι ὡς μάλα , καί ὁ ποτός ὑγραίνω , ἵνα ὁ πλεύμων ὑγρός εἰμί ῥᾴδιος καί ταχύς ἀποδίδωμι ὁ πτύσμα καί ὁ βήξ ἥσσων πονέω · καί ῥοιά δέ γλυκύς ἤ οἰνώδης χυλός , γάλα αἴγειος ὀλίγος καί μέλι μείγνυμι , κατά μικρός πολλάκις δίδωμι νύκτωρ τε καί μετά ἡμέρα · καί ὕπνος δέ ὡς μάλα διακωλύω , ἵνα κάθαρσις γίγνομαι ταχύς τε καί πολύς . ὁ δέ αἱματώδης πλευρῖτις θεραπεύω χρή οὕτως · μετά δέ ὁ κρίσις ἀνακομίζω σιτίον κοῦφος , καί ἡσυχάζω , καί φυλάσσω περισσός ἥλιος , ἄνεμος , πλησμονή , ὀξύς , ἁλυκός , λιπαρός , καπνός , φῦσα ὁ ἐν ὁ κοιλία , πόνος , λαγνεία · ἐάν γάρ ὁ νόσος ὑποτροπιάζω , θάνατος ἕπομαι . ἐν δέ ὁ πτύσις , ἐάν ὀδύνη τε ἔχω καί μή δύναμαι ἀποπτύω , νῆστις δίδωμι ἄνθος χαλκός ὅσος κοτινάς , καί ὀπός σίλφιον ἥμισυς , καί τρίφυλλον καρπός ὀλίγος . ἐν μέλι λείχω · ἤ πέπερι κόκκος πέντε καί ὀπός σίλφιον ὅσος κύαμος , καί μέλι καί ὄξος καί ὕδωρ πίνω χλιαρός νῆστις δίδωμι · οὗτος καί ὁ ὀδύνη παύω . ἐάν δέ μή δύναμαι πτύω κατά λόγος , ἀλλά ἐνίσχω αὐτός καί ῥέγκω ἐν ὁ στῆθος , ἄρον ὁ μέγας ῥίζα χηραμίς καί ἔλαιον σύν μέλι μείγνυμι , ἐπιρροφέω δέ ὄξος χράω . ἄλλος ἰσχυρός · ἄνθος χαλκός ὅσος κύαμος καί νίτρον ὀπτός διπλάσιος καί ὕσσωπον ὅσος ὁ τρεῖς δάκτυλος λαμβάνω , μέλι μείγνυμι , καί ὕδωρ καί ἔλαιον μικρός ἐπιστάζω , χλιαίνω ἐν χηραμίς , ἐγχέω ἵνα μή ἀποπνίγω . καί ἐν περιπλευμονία , ἐάν μή καθαίρω , οὗτος δέω ποιέω . ἐάν δέ μήτε ῥέγκω μήτε πτύω ὡς δέω , κάππαρις καρπός ὅσος ὁ τρεῖς δάκτυλος λαμβάνω , καί πέπερι καί νίτρον ὀλίγος καί μέλι καί ὄξος καί ὕδωρ μείγνυμι οὗτος χλιαρός ἐπιρροφέω · ὁ δέ ἄλλος ἡμέρα ὕσσωπος ἐν ὄξος καί μέλι καί ὕδωρ ἀναζέω ἐπιρροφεΐ . οὗτος καί ὁ ῥέγκω δίδωμι καί μή δύναμαι καθαίρω . εἰ δέ ἰσχυρός βούλομαι ποιέω , ὕσσωπος καί νᾶπυ καί κάρδαμον κόγχη ἤ χηραμίς τρίβω ἐν μέλι καί ὕδωρ , καί ἀναζέω , καί διηθέω , ἐπιρροφέω χλιαρός δίδωμι . οὕτως οὗτος ὁ νόσημα θεραπεύω ὑγιής γίγνομαι , ἐάν μή τις ὁ πτύσμα ὑπολείπω ἐν ὁ πνεύμων πῦος γίγνομαι , ὑπό ὅς βήσσω ξηρός βηχία , καί πῦρ καί φρίκη ἴσχω , καί ὀρθοπνοία ἔχω , καί πυκνός καί ἀθρόος ἀναπνέω , καί ὁ φωνή βαρύς ὀλίγος , καί εὐχροία σύν ὁ θέρμη ὁ πρόσωπον ἴσχω · προέρχομαι δέ ὁ χρόνος , μάλα καί ὁ νόσος σάφα δηλόω , Τοῦτος εἰ ἐντός ὁ δέκα ἡμέρα λαμβάνω , θερμαίνω χρή δίαιτα καί λουτρόν θερμός ἐγχέω εἰς ὁ πλεύμων ὅς τις πυός ἄγω , καί ὁ ἄλλος χράω ὁ ὁ πυός ἄγω ; καί διαιτάω ὡς ἔμπυος , καί ὁ κεφαλή ἀποξηραίνω , ἵνα μή ἐπιρρέω . ἐάν δέ ἐν ὁ ἔγχυτος μή σήπω καί ἀνάγω ὁ πυός , ῥήγνυμι αὐτός ἐκ ὁ πλεύμων εἰς ὁ θώραξ , καί μετά ὁ ῥῆξις δοκέω ὑγιής εἰμί , ὅτι ἐκ ὁ στενοχωρία εἰς ὁ εὐρυχωρία ἔρχομαι ὁ πυός , καί ὁ πνεῦμα ὅς ἀναπνέω ἕδρα ἔχω ἐν ὁ πνεύμων · προέρχομαι δέ ὁ χρόνος , ὁ στῆθος πύον πληρόω , καί ὁ βήξ καί ὁ πυρετός καί ἄλλος ἄλγημα πᾶς μάλα πιέζω αὐτός , καί ὁ νόσος διαδηλόω . οὗτος μετά ὁ ἔκρηξις ἐάω δέω ἡμέρα πεντεκαίδεκα , ὅπως πάλιν πεπαίνω ὁ πυός · ἅτε γάρ εἰς εὐρυχωρία ἔρχομαι ἀναψύχω τε καί ὁ ὑπάρχω ὑγρός ἐν ὁ θώραξ πρεσγάγω πρός ἑαυτοῦ , ὥστε αὐτός ἡμισαπής εἰμί . ἐάν μέν οὖν αὐτόματος ἄρχω πτύω ἐν οὗτος ὁ χρόνος , ἤ φάρμακον τιμωρέω ἤ ποτόν , ἐν δέ ὁ τελευταῖος ἡμέρα ὁ ἡμέρα ὁ πεντεκαίδεκα σπεύδω ἀνίστημι πρίν μάλα τρύχω ὁ σῶμα , φυλάσσω ὁ κεφαλή καθαρός ὁ ἐπιρροή ἕνεκα . ἐάν δέ μή πτύω , ἀποσημαίνω δέ εἰς ὁ πλευρά , τέμνω ἤ καίω . ἐάν δέ μήτε πτύω μήτε ἀποσημαίνω εἰς ὁ πλευρά , λούω πολύς καί θερμός νῆστις καί ἄποτος , καθίζω ἐπί ἕδρα ἀκίνητος , ἕτερος μέν ὁ ὦμος ἀναλαμβάνω , αὐτός δέ σείω οὗτος , ὁ οὖς παραβάλλω πρός ὁ πλευρά , ἵνα οἶδα ὁκοτέρωθεν ἀποσημαίνω · βούλομαι δέ μάλα πρός ὁ ἀριστερός · θανατώδης γάρ καίω καί τέμνω πρός ὁ δεξιός · ὁπόσος γάρ ἰσχυρός εἰμί ὁ δεξιός , τόσος καί ὁ νόσημα ἐν αὐτός ἰσχυρός δείκνυμι . ἐάν δέ ὑπό πάχος ὁ ὑγρός μή κλυδάζομαι , μηδέ ψόφος εἰμί ἐν ὁ στῆθος , πυκνός δέ ἕλκω ὁ πνεῦμα καί ὁ πούς ἐποιδέω , καί βήχιον τις προσέρχομαι , μή ἐξαπατάω , ἀλλά εὖ οἶδα πλήρης εἰμί ὁ θώραξ πύον · εἰς οὖν ἐρετριάς γῆ ὑγρός καί λεῖος τρίβω καί χλιαρός ἐπιβάπτω ὀθόνιον λεπτός , περικαλύπτω κύκλος ὁ θώραξ , καί ὅπου ἄν πρῶτος ξηραίνω , οὗτος χρή τέμνω ἤ καίω ὡς ἐγγύς ὁ φρήν , φυλάσσω αὐτός ὁ φρήν . ἐάν δέ βούλομαι , ἀλείφω ὁ ἐρετριάς , σκοπέω ὅμοιος ὡς ἐν ὁ ὀθόνιον , πολύς δέ ἅμα ἀλείφω , ἵνα μή ὁ πρῶτος ἀλείφω ἀποξηραίνω . μετά δέ ὁ τομή ἤ ὁ καῦσις ὁ μοτός ὁ ἐκ ὁ ὠμόλινον χράω , καί ἐξίημι κατά ὀλίγος ὁ πυός . Ὁπόταν δέ μέλλω τέμνω ἤ καίω , ὑποσημαίνω αὐτός σχῆμα ἔχω , ὅς ἄν μέλλω ἔχω καίω ἤ τέμνω , ἵνα μή ἐξαπατάω ἀνώτερος γίγνομαι ἤ κάτω ὁ δέρμα , ἐν ὁ μεταβολή ὁ σχῆμα · καί ὁ βήξ φυλάσσω ἐκ ὁ δίαιτα , ὅπως μή ἀντισπάω πάλιν εἰς ὁ πλεύμων ὁ πυός , κακός γάρ , ἀλλά ὡς ταχύς ὑποξηραίνω · ἐπειδάν δέ δωδεκαταῖος ἠμί , ἅπας ἀφίημι ὁ λοιπός πυός , καί ἀπό ὁ ὀθόνιον μοτόω , καί ἀφίημι δίς ὁ ἡμέρα ὁ πυός , καί ὁ ἄνω κοιλία ἐκ ὁ δίαιτα ὡς μάλα ξηραίνω . ὧδε χρή καί ὁ ἐκ ὁ τραῦμα καί ἐκ περιπλευμονία καί ἐκ καταρροή μέγας ἐκπύησις , καί προσπίπτω ὁ πλεύμων ὁ πλευρά σκοπέω καί θεραπεύω .