hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-morbis-iiii 4.50
50 . Ἢν δὲ μὴ αὐτῶν πλήθει κρατήσῃ , εἴτε ἐς ἅπαξ πολλὴ γενομένη εἴτε καὶ κατὰ σμικρὸν συλλέγεται , καὶ τὸ ἄλλο σῶμα ὀδυνᾶται , τοῦτο γενόμενον ὑπὸ ἰσχύος ἀναφέρει , μέχρις οὗ ἀρχή τις ἐπιγένηται , καὶ ἢν τὸ πλεῖον γενόμενον ὑγρὸν μὴ ἀποκαθαίρηται ὁ ἄνθρωπος , νοῦσος ἔνθεν γίνεται τρόπῳ τοιῷδε . Ἀρχαί εἰσι τρεῖς ἀφ’ ὧν αἱ νοῦσοι γίνονται καὶ μία μὲν ἤδη εἴρηταί μοι ὁκοῖα ἅσσα ἐργάζεται ἐν τῷ σώματι ἀπέδειξα γὰρ ὅκως τε καὶ διότι , ἢν μὴ ἀποκαθαίρηται ὁ ἄνθρωπος , νοσέει δευτέρα δέ ἐστιν ἢν συμβῇ τὰ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἀνεπιτήδεια καὶ παρὰ δίαιταν εἶναι · τρίτη δὲ , ἤν τι βίαιον προσπέσῃ · βίαιον δὲ λέγω εἶναι καὶ πτῶμα καὶ τραῦμα καὶ πλήγην καὶ ταλαπωρίην καὶ εἴ τι ἄλλο ἐστὶ τοιοῦτον . Τούτων δὲ τῶν ἀρχέων μεγίστη ἐστὶ βίη , ἢν μεγάλη ἔῃ , ἢν δὲ μικρὴ , οὐ μεγίστη δευτέρη δὲ , ἢν μὴ ἀποκαθαίρηται ὁ ἄνθρωπος · τρίτη δὲ , ἢν τὰ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἀνεπιτήδεια ἔῃ πρὸς τὴν ὑγιείην . Τούτων τοιγαροῦν δεῖ φυλακὴν ἔχειν · ἕκαστα δ’ αὐτῶν τοιοῦτον ἐργάζεται ἐν τῷ σώματι , ὁκοῖον ἐγὼ ἐρέω . Ἢν μὲν τρῶμα γένηται , δῆλον ὅτι ή σὰρξ διεκόπη καὶ ἕλκος ἐγένετο τοῦτο δὲ νούσημα ὀνομάζω εἶναι . Ἢν δὲ φλάσμα γένηται πληγέντος ἢ πεσόντος ἤ τι ἄλλο τοιοῦτο παθόντος καὶ οἴδημα γένηται , τὸ αἷμα αὐτίκα θερμανθὲν ὑπὸ τῆς βίης καὶ ὑποδραμὸν ἐς τὰς φλέβας χανούσας , οὐκ ἔχον ἔξοδον ὑπὸ πλήθεος ἀπελθεῖν , συνεστράφη , καὶ τὸ οἴδημα διὰ τοῦτο ἐγένετο καὶ μέχρι τούτου πάρεστι , μέχρις ἀποκαθαρθῇ καθότι ἀπὸ τῶν χωρίων εἴρηται , ἢ κατ’ αὐτὸ τὸ οἴδημα εἴτε σὺν χειρουργίῃ εἴτε καὶ μὴ δίοδος γένηται τῷ αἵματι ἢ πυωθέντι ὑπὸ χρόνου ἢ καὶ μή . Καὶ ἡ ταλαιπωρίη δὲ τοιοῦτον ἐργάζεται · ὁκόταν γὰρ οἱ ἄνθρωποι ταλαιπωρέωσιν , οἷσιν ἂν μάλιστα τοῦ αἵματος ταλαιπωρίη ᾖ , κεῖθι στηρίζεται καὶ θερμαίνεται , καὶ πόνος ἐκ τοῦ τοιούτου γίνεται ἢν δὴ κρατήσῃ , μὲν τούτων , κάρτα δὲ πλῆθος γεννήσῃ ταλαιπωρίη , καὶ ἡ κοιλίη καὶ κύστις μηδαμῶς διηθήσῃ ἐν τάχει τὸ πλῆθος , πῦρ ἐπιπέσοι ἂν ἐκ τούτου . Κἢν μὲν ἡ πρόσθεν ἰσάσῃ ἰκμὰς , οὐδαμῶς · ἢν δ’ ἐν τῇ ταλαιπωρίῃ αὐτέων πλείστη ἐν τῷ σώματι καταμένῃ , κρατέει κείνη . Ταῦτα δέ μοι εἴρηται περὶ βίης , ὁκοῖα ἐν τῷ σώματι κατεργάζεται · καὶ αὗται μὲν δύο ἀρχαὶ ἐοῦσαι , ἥ τε βίη καὶ ἡ πληθώρη , ἢν μὴ ἀποκαθαίρωνται οἱ ἄνθρωποι , θερμαίνουσι τὰ σώματα .
Lemmas: 50 . ἐάν δέ μή αὐτός πλῆθος κρατέω , εἴτε εἰς ἅπαξ πολύς γίγνομαι εἴτε καί κατά μικρός συλλέγω , καί ὁ ἄλλος σῶμα ὀδυνάω , οὗτος γίγνομαι ὑπό ἰσχύς ἀναφέρω , μέχρι ὅς ἀρχή τις ἐπιγίγνομαι , καί ἐάν ὁ πολύς γίγνομαι ὑγρός μή ἀποκαθαίρω ὁ ἄνθρωπος , νόσος ἔνθεν γίγνομαι τρόπος τοιόσδε . ἀρχή εἰμί τρεῖς ἀπό ὅς ὁ νόσος γίγνομαι καί εἷς μέν ἤδη λέγω ἐγώ ὁποῖος ὅστις ἐργάζομαι ἐν ὁ σῶμα ἀποδείκνυμι γάρ ὅπως τε καί διότι , ἐάν μή ἀποκαθαίρω ὁ ἄνθρωπος , νοσέω δεύτερος δέ εἰμί ἐάν συμβαίνω ὁ ἐκ ὁ οὐρανός ἀνεπιτήδειος καί παρά δίαιτα εἰμί · τρίτος δέ , ἐάν τις βίαιος προσπίπτω · βίαιος δέ λέγω εἰμί καί πτῶμα καί τραῦμα καί πλήσσω καί ταλαπωρία καί εἰ τις ἄλλος εἰμί τοιοῦτος . οὗτος δέ ὁ ἀρχή μέγας εἰμί βία , ἐάν μέγας εἰμί , ἐάν δέ μικρός , οὐ μέγας δεύτερος δέ , ἐάν μή ἀποκαθαίρω ὁ ἄνθρωπος · τρίτος δέ , ἐάν ὁ ἐκ ὁ οὐρανός ἀνεπιτήδειος εἰμί πρός ὁ ὑγίεια . οὗτος τοιγαροῦν δέω φυλακή ἔχω · ἕκαστος δέ αὐτός τοιοῦτος ἐργάζομαι ἐν ὁ σῶμα , ὁποῖος ἐγώ λέγω . ἐάν μέν τραῦμα γίγνομαι , δῆλος ὅτι ὴ σάρξ διακόπτω καί ἕλκος γίγνομαι οὗτος δέ νόσημα ὀνομάζω εἰμί . ἐάν δέ φλάσμα γίγνομαι πλήσσω ἤ πίπτω ἤ τις ἄλλος τοιοῦτος πάσχω καί οἴδημα γίγνομαι , ὁ αἷμα αὐτίκα θερμαίνω ὑπό ὁ βία καί ὑποτρέχω εἰς ὁ φλέψ χάσκω , οὐ ἔχω ἔξοδος ὑπό πλῆθος ἀπέρχομαι , συστρέφω , καί ὁ οἴδημα διά οὗτος γίγνομαι καί μέχρι οὗτος πάρειμι , μέχρι ἀποκαθαίρω καθότι ἀπό ὁ χωρίον λέγω , ἤ κατά αὐτός ὁ οἴδημα εἴτε σύν χειρουργία εἴτε καί μή δίοδος γίγνομαι ὁ αἷμα ἤ πυόω ὑπό χρόνος ἤ καί μή . καί ὁ ταλαιπωρία δέ τοιοῦτος ἐργάζομαι · ὁπόταν γάρ ὁ ἄνθρωπος ταλαιπωρέω , ὅς ἄν μάλα ὁ αἷμα ταλαιπωρία εἰμί , ἐκεῖθι στηρίζω καί θερμαίνω , καί πόνος ἐκ ὁ τοιοῦτος γίγνομαι ἐάν δή κρατέω , μέν οὗτος , κάρτα δέ πλῆθος γεννάω ταλαιπωρία , καί ὁ κοιλία καί κύστις μηδαμῶς διηθέω ἐν τάχος ὁ πλῆθος , πῦρ ἐπιπίπτω ἄν ἐκ οὗτος . ἐάν μέν ὁ πρόσθεν ἰσάζω ἰκμάς , οὐδαμῶς · ἐάν δέ ἐν ὁ ταλαιπωρία αὐτός πολύς ἐν ὁ σῶμα καταμένω , κρατέω ἐκεῖνος . οὗτος δέ ἐγώ λέγω περί βία , ὁποῖος ἐν ὁ σῶμα κατεργάζομαι · καί οὗτος μέν δύο ἀρχή εἰμί , ὁ τε βία καί ὁ πληθώρα , ἐάν μή ἀποκαθαίρω ὁ ἄνθρωπος , θερμαίνω ὁ σῶμα .