hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-morbis-iiii 2.55
55 . Ἐρυσίπελας ἐν πλεύμονι · ἢν ἐρυσίπελας ἐν πλεύμονι γένηται , βὴξ ἔχει , καὶ τὸ σίαλον ἀποπτύει πουλὺ καὶ ὑγρὸν , οἷον ἀπὸ βράγχου , ἔστι δὲ οὐχ αἱματῶδες , καὶ ὀδύνη ἴσχει τὸ μετάφρενον καὶ τοὺς κενεῶνας καὶ τὰς λαπάρας , καὶ τὰ σπλάγχνα μύζει , καὶ ἐμέει λάπην καὶ οἷον ὄξος , καὶ τοὺς ὀδόντας αἱμωδιᾷ , καὶ πυρετὸς καὶ ῥῖγος καὶ δίψα λαμβάνει , καὶ ὅταν τι φάγῃ , ἐπὶ τοῖσι σπλάγχνοισι μύζει , καὶ ἐρεύγεται ὀξὺ , καὶ ἡ κοιλίη τρίζει , καὶ τὸ σῶμα ναρκᾷ , καὶ ὅταν ἐμέσῃ , δοκέει ῥᾴων εἶναι · ὅταν δὲ μὴ ἐμέσῃ , ἀπιούσης τῆς ἡμέρης , στρόφος καὶ ὀδύνη ἐγγίνεται ἐν τῇ γαστρὶ , καὶ ἀπόπατος ὑγρὸς γενόμενος διεχώρησεν . Ἡ δὲ νοῦσος μάλιστα γίνεται ἐκ θωρηξίων καὶ ἐκ κρεηφαγιέων καὶ ἐξ ὕδατος μεταβολῆς · ἴσχει δὲ καὶ ἄλλως . Τοῦτον φάρμακον πιπίσκειν κάτῳ , καὶ μεταπιπίσκειν γάλα ὄνου , ἢν μὴ σπληνώδης ᾖ , φύσει · ἢν δὲ σπληνώδης ᾖ , μὴ καθαίρειν μήτε χυλοῖσι μήτε γάλακτι μήτε ὀῤῥῷ , ἀλλ’ ὅ τι ὀλίγον ἐσελθὸν πολὺ ἐξάξει · ὑποκλύζειν δὲ τὰς κοιλίας , καὶ βαλάνους προστιθέναι , ἢν μὴ ἡ κοιλίη ὑποχωρέῃ , ἐν πάσῃσι τῇσι νούσοισι , καὶ ψυχρολουτέειν ἐν ταύτῃ τῇ νούσῳ , καὶ γυμνάζεσθαι , ὅταν οἱ πυρετοὶ ἀνῶσι καὶ δοκέῃ ἐπιεικέως ἔχειν τοῦ σώματος · καὶ τοῦ ἦρος καὶ τοῦ μετοπώρου ἔμετον ποιέειν · σκορόδων δὲ κεφαλὰς τρεῖς καὶ ὀριγάνου δραχμίδα ὅσην τρισὶ δακτύλοισι περιλαβεῖν , ἑψεῖν ἐπιχέαντα δύο , κοτύλας οἴνου γλυκέος καὶ κοτύλην ὄξεος ὡς ὀξυτάτου καὶ μέλιτος ὅσον τεταρτημόριον , ἑψεῖν δὲ ἕως ἂν ἡ τρίτη μοῖρα λειφθῇ · κἄπειτα γυμνάσας τὸν ἄνθρωπον καὶ λούσας ὕδατι χλιαρῷ πῖσαι θερμὸν , καὶ πιπίσκειν φάκιον , μέλι , καὶ ὄξος συμμίσγων , ἔστ’ ἂν ἐμπλησθῇ · ἔπειτα ἐμεέτω , καὶ τὴν ἡμέρην ταύτην πιὼν ἄλφιτον καὶ ὕδωρ ἐκνηστευέτω · ἐς ἑσπέρην . δὲ τεῦτλον φαγέτω καὶ μάζης σμικρὸν , καὶ πινέτω οἶνον ὑδαρέα · ἀνὰ δὲ τὸν ἄλλον χρόνον ἐμεέτω τοῖσι φακίοισι καὶ ἀπὸ σιτίων . Καὶ ἢν ἀφίστηται ἡ ὀδύνη ὑπὸ τὰς ὠμοπλάτας , σικύην προσβάλλειν , καὶ τὰς φλέβας ἀποτύψαι τὰς ἐν τῇσι χερσί · σιτίοισι δὲ χρῆσθαι ἀνάλτοισι καὶ μὴ λιπαροῖσι μηδὲ πίοσι · δριμέα δὲ καὶ ὀξέα ἐσθιέτω καὶ ψυχρὰ πάντα , καὶ περιπάτοισι χρήσθω . Ταῦτα ποιέων ἄριστα ἂν διαιτῷτο , καὶ διὰ πλείστου χρόνου ἡ νοῦσος γίνοιτο · ἔστι δὲ οὐ θανατώδης , ἀλλ’ ἀπογηράσκοντας ἀπολείπει . Εἰ δὲ βούλοιο νεώτερον ἐόντα θᾶσσον ἀπαλλάξαι τῆς νούσου , καθήρας αὐτὸν , καῦσον τά τε στήθεα καὶ τὸ μετάφρενον .
Lemmas: 55 . ἐρυσίπελας ἐν πνεύμων · ἐάν ἐρυσίπελας ἐν πνεύμων γίγνομαι , βήξ ἔχω , καί ὁ σίαλον ἀποπτύω πολύς καί ὑγρός , οἷος ἀπό βράγχος , εἰμί δέ οὐ αἱματώδης , καί ὀδύνη ἴσχω ὁ μετάφρενον καί ὁ κενεών καί ὁ λαπάρα , καί ὁ σπλάγχνον μύζω , καί ἐμέω λάπη καί οἷος ὄξος , καί ὁ ὀδούς αἱμωδιάω , καί πυρετός καί ῥῖγος καί δίψα λαμβάνω , καί ὅταν τις ἐσθίω , ἐπί ὁ σπλάγχνον μύζω , καί ἐρεύγομαι ὀξύς , καί ὁ κοιλία τρίζω , καί ὁ σῶμα ναρκάω , καί ὅταν ἐμέω , δοκέω ῥᾴδιος εἰμί · ὅταν δέ μή ἐμέω , ἀπέρχομαι ὁ ἡμέρα , στρόφος καί ὀδύνη ἐγγίγνομαι ἐν ὁ γαστήρ , καί ἀπόπατος ὑγρός γίγνομαι διαχωρέω . ὁ δέ νόσος μάλα γίγνομαι ἐκ θώρηξις καί ἐκ κρεηφαγία καί ἐκ ὕδωρ μεταβολή · ἴσχω δέ καί ἄλλος . οὗτος φάρμακον πιπίσκω κάτος , καί μεταπιπίσκω γάλα ὄνος , ἐάν μή σπληνώδης εἰμί , φύσις · ἐάν δέ σπληνώδης εἰμί , μή καθαίρω μήτε χυλός μήτε γάλα μήτε ὀρός , ἀλλά ὅς τις ὀλίγος εἰσέρχομαι πολύς ἐξάγω · ὑποκλύζω δέ ὁ κοιλία , καί βάλανος προστίθημι , ἐάν μή ὁ κοιλία ὑποχωρέω , ἐν πᾶς ὁ νόσος , καί ψυχρολουτέω ἐν οὗτος ὁ νόσος , καί γυμνάζω , ὅταν ὁ πυρετός ἄνειμι καί δοκέω ἐπιεικής ἔχω ὁ σῶμα · καί ὁ ἔαρ καί ὁ μετόπωρον ἔμετος ποιέω · σκόροδον δέ κεφαλή τρεῖς καί ὀρίγανος δραχμίς ὅσος τρεῖς δάκτυλος περιλαμβάνω , ἑψέω ἐπιχέω δύο , κοτύλη οἶνος γλυκύς καί κοτύλη ὄξος ὡς ὀξύς καί μέλι ὅσος τεταρτημόριον , ἑψέω δέ ἕως ἄν ὁ τρίτος μοῖρα λείπω · ἔπειτα γυμνάζω ὁ ἄνθρωπος καί λούω ὕδωρ χλιαρός πιπίσκω θερμός , καί πιπίσκω φάκιον , μέλι , καί ὄξος συμμείγνυμι , ἔστε ἄν ἐμπίμπλημι · ἔπειτα ἐμέω , καί ὁ ἡμέρα οὗτος πίνω ἄλφιτον καί ὕδωρ ἐκνηστεύω · εἰς ἑσπέρα . δέ τεῦτλον ἐσθίω καί μᾶζα μικρός , καί πίνω οἶνος ὑδαρής · ἀνά δέ ὁ ἄλλος χρόνος ἐμέω ὁ φάκιον καί ἀπό σιτίον . καί ἐάν ἀφίστημι ὁ ὀδύνη ὑπό ὁ ὠμοπλάτη , σικύα προσβάλλω , καί ὁ φλέψ ἀποτύφω ὁ ἐν ὁ χείρ · σιτίον δέ χράω ἄναλτος καί μή λιπαρός μηδέ πίων · δριμύς δέ καί ὀξύς ἐσθίω καί ψυχρός πᾶς , καί περίπατος χράω . οὗτος ποιέω ἀγαθός ἄν διαιτάω , καί διά πολύς χρόνος ὁ νόσος γίγνομαι · εἰμί δέ οὐ θανατώδης , ἀλλά ἀπογηράσκω ἀπολείπω . εἰ δέ βούλομαι νέος εἰμί ταχύς ἀπαλλάσσω ὁ νόσος , καθαίρω αὐτός , καίω ὁ τε στῆθος καί ὁ μετάφρενον .