hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-morbis-iiii 1.21
21 . Ὁκόσοι δὲ ἀπὸ τρωμάτων ἔμπυοι γίνονται , ἢν ὑπὸ δόρατος , ἢ ἐγχειριδίου , ἢ τοξεύματος ἐσωτέρω τρωθῶσιν , ἕως μὲν ἂν ἔχῃ τὸ ἕλκος ἔξω ἀναπνοὴν ἀνὰ τὸ ἀρχαῖον τρῶμα , ταύτῃ τε τὸ ψυχρὸν ἐπάγεται ἐφ’ ἑωυτὸ , καὶ τὸ θερμὸν ἀφ’ ἑωυτοῦ ταύτῃ ἀφίησι , καὶ ἀποκαθαίρεται εὐκόλως τὸ πῦον καὶ ἢν δή τι ἄλλο . Καὶ ἢν μὲν ὑγιανθῇ τό τ’ ἔνδον καὶ τὸ ἔξω ὁμοῦ , ὑγιὴς γίνεται παντελῶς · ἢν δὲ τὸ μὲν ἔξω ὑγιανθῇ , τὸ δὲ ἔσω μὴ ὑγιανθῇ , ἔμπυος γίνεται · καὶ ἢν ὑγιανθῇ μὲν ὁμοῦ καὶ τὸ ἔσω καὶ τὸ ἔξω , ἡ δὲ οὐλὴ ἔσω ἀσθενὴς γένηται καὶ τρηχείη καὶ πελιδνὴ , ἀνελκοῦται ἐνίοτε , καὶ ὧδε ἔμπυος γίνεται · ἀνελκοῦται δὲ καὶ ἤν τι πονέσῃ πλέον , καὶ ἢν λεπτυνθῇ , καὶ ἢν φλέγμα ἢ χολὴ πρὸς τῇ οὐλῇ προσπαγῇ , καὶ ἢν νούσῳ ἑτέρῃ ληφθεὶς λεπτυνθῇ . Ὅταν δὲ γένηται ἕλκος , ἤν τε οὕτως , ἤν τε προσυμφυῇ τὸ ἔξω τοῦ ἔσω , ὀδύνην τε παρέχει ὀξέην καὶ βῆχα καὶ πυρετόν · καὶ τήν τε ψύξιν ἐπάγεται αὐτὸ ἑωυτῷ τὸ ἕλκος διὰ τὸ πλέον τε καὶ θερμότερον εἶναι · καὶ αὐτὸ ἀφ’ ἑωυτοῦ ἀποπνεῖ τὸ θερμὸν , καὶ τὸ πῦον ἀποκαθαίρεται , καὶ προσιητρεύεταί τε διὰ πλείονος , καὶ σχολαίτερον ὑγιαίνεται · ἐνίοτε δὲ οὐδ’ ὑγιαίνεται · ἡ γὰρ σὰρξ ἡ τοῦ ἕλκεος ὑπὸ τοῦ καύματος τοῦ ἐν τῷ σῶματι ἕψεται , καὶ ὑπερυγραίνεται , ὥστε μὴ δύνασθαι μήτε ξηρανθῆναι , μήτε σαρκοφυῆσαι , μήτε ὑγιανθῆναι · ἀλλ’ ὅκοταν ὁ χρόνος προΐῃ , τελευτᾷ πάσχων τὰ τοιαῦτα , ἃ καὶ ἐν τῇ πρόσθεν εἴρηται . Ἢν δὲ τύχῃ ὥστε τρωθῆναί τι τῶν φλεβίων τῶν παχυτέρων , καὶ ἔσω ῥυῇ τὸ αἷμα καὶ ἐνσαπῇ , ἔμπυος γίνεται · καὶ ἢν μὲν τοῦτο τὸ πῦον πτυσθῇ πᾶν , καὶ ἡ φλὲψ ἡ τετρωμένη στεγνωθῇ , καὶ τὸ ἕλκος ὑγιανθῇ καὶ τὸ ἔσω καὶ τὸ ἔξω , ὑγιὴς γίνεται παντελῶς · ἢν δὲ μὴ δύνηται μήτε τὸ ἕλκος συμφυῆναι , μήτε ἡ φλὲψ στεγνωθῆναι , ἀλλ’ ἄλλοτε καὶ ἄλλοτε ἀναδιδῷ αἷμα , καὶ ἢ παραυτίκα ἐμέηται ἢ πτύηται , ἢ καὶ σήπηται καὶ πῦον πτύηται , διαφθείρεται ὡς τὰ πολλὰ , ἢ παραυτίκα ἐμέων αἷμα , ἢ ὑστέρῳ χρόνῳ , ὑφ’ ὧν καὶ ἐν τῇ πρόσθεν εἴρηται διαφθειρόμενος . Πολλάκις δὲ ὅσοι τι τῶν φλεβίων ἔσω τιτρώσκονται ὑπὸ τρωμάτων , ἢ ὑπό τινων πόνων , ἢ γυμνασίων , ἢ ὑπ’ ἄλλου του , ὁκόταν συμφυῇ καὶ δοκέῃ ὑγιὲς εἶναι τὸ φλέβιον , ἀναῤῥήγνυται ὕστερον χρόνῳ · ἀναῤῥήγνυται δὲ ὑπὸ τῶν αὐτῶν , ὑφ’ ὧν περ καὶ πρόσθεν · ὁκόταν δὲ ἀναῤῥαγῇ , αἱμοῤῥοέει , καὶ παραυτίκα ἀπόλλυνται ἐμέοντες αἷμα πολλόν τε καὶ πολλάκις , ἢ ἄλλοτε μὲν καὶ ἄλλοτε αἷμα ἐμέουσι πρόσφατον , πῦον δὲ πτύοντες ἀνὰ πάσην ἡμέρην πολλόν τε καὶ παχὺ , διεφθάρησαν τρόπῳ τοιούτῳ ἢ παραπλησίῳ , ὡς καὶ ἐν τῇσιν ἄλλῃσι νούσοισιν εἴρηται .
Lemmas: 21 . ὁπόσος δέ ἀπό τραῦμα ἔμπυος γίγνομαι , ἐάν ὑπό δόρυ , ἤ ἐγχειρίδιον , ἤ τόξευμα ἔσω τιτρώσκω , ἕως μέν ἄν ἔχω ὁ ἕλκος ἔξω ἀναπνοή ἀνά ὁ ἀρχαῖος τραῦμα , ταύτῃ τε ὁ ψυχρός ἐπάγω ἐπί ἑαυτοῦ , καί ὁ θερμός ἀπό ἑαυτοῦ ταύτῃ ἀφίημι , καί ἀποκαθαίρω εὔκολος ὁ πυός καί ἐάν δή τις ἄλλος . καί ἐάν μέν ὑγιαίνω ὁ τε ἔνδον καί ὁ ἔξω ὁμοῦ , ὑγιής γίγνομαι παντελής · ἐάν δέ ὁ μέν ἔξω ὑγιαίνω , ὁ δέ ἔσω μή ὑγιαίνω , ἔμπυος γίγνομαι · καί ἐάν ὑγιαίνω μέν ὁμοῦ καί ὁ ἔσω καί ὁ ἔξω , ὁ δέ οὐλή ἔσω ἀσθενής γίγνομαι καί τρηχεῖος καί πελιδνός , ἀνελκόομαι ἐνίοτε , καί ὧδε ἔμπυος γίγνομαι · ἀνελκόομαι δέ καί ἐάν τις πονέω πολύς , καί ἐάν λεπτύνω , καί ἐάν φλέγμα ἤ χολή πρός ὁ οὐλή προσπήγνυμι , καί ἐάν νόσος ἕτερος λαμβάνω λεπτύνω . ὅταν δέ γίγνομαι ἕλκος , ἐάν τε οὕτως , ἐάν τε προσυμφύω ὁ ἔξω ὁ ἔσω , ὀδύνη τε παρέχω ὀξύς καί βήξ καί πυρετός · καί ὁ τε ψῦξις ἐπάγω αὐτός ἑαυτοῦ ὁ ἕλκος διά ὁ πολύς τε καί θερμός εἰμί · καί αὐτός ἀπό ἑαυτοῦ ἀποπνέω ὁ θερμός , καί ὁ πυός ἀποκαθαίρω , καί προισιητρεύομαι τε διά πολύς , καί σχολαῖος ὑγιαίνω · ἐνίοτε δέ οὐδέ ὑγιαίνω · ὁ γάρ σάρξ ὁ ὁ ἕλκος ὑπό ὁ καῦμα ὁ ἐν ὁ σῶμα ἕπομαι , καί ὑπερυγραίνω , ὥστε μή δύναμαι μήτε ξηραίνω , μήτε σαρκοφυέω , μήτε ὑγιαίνω · ἀλλά ὅκοτἀν ὁ χρόνος προίημι , τελευτάω πάσχω ὁ τοιοῦτος , ὅς καί ἐν ὁ πρόσθεν λέγω . ἐάν δέ τυγχάνω ὥστε τιτρώσκω τις ὁ φλέβιον ὁ παχύς , καί ἔσω ῥέω ὁ αἷμα καί ἐνσήπω , ἔμπυος γίγνομαι · καί ἐάν μέν οὗτος ὁ πυός πτύω πᾶς , καί ὁ φλέψ ὁ τιτρώσκω στεγνόω , καί ὁ ἕλκος ὑγιαίνω καί ὁ ἔσω καί ὁ ἔξω , ὑγιής γίγνομαι παντελής · ἐάν δέ μή δύναμαι μήτε ὁ ἕλκος συμφύω , μήτε ὁ φλέψ στεγνόω , ἀλλά ἄλλοτε καί ἄλλοτε ἀναδίδωμι αἷμα , καί ἤ παραυτίκα ἐμέω ἤ πτύω , ἤ καί σήπω καί πυός πτύω , διαφθείρω ὡς ὁ πολύς , ἤ παραυτίκα ἐμέω αἷμα , ἤ ὕστερος χρόνος , ὑπό ὅς καί ἐν ὁ πρόσθεν λέγω διαφθείρω . πολλάκις δέ ὅσος τις ὁ φλέβιον ἔσω τιτρώσκω ὑπό τραῦμα , ἤ ὑπό τις πόνος , ἤ γυμνάσιον , ἤ ὑπό ἄλλος τις , ὁπόταν συμφύω καί δοκέω ὑγιής εἰμί ὁ φλέβιον , ἀναρρήγνυμι ὕστερον χρόνος · ἀναρρήγνυμι δέ ὑπό ὁ αὐτός , ὑπό ὅς περ καί πρόσθεν · ὁπόταν δέ ἀναρρήγνυμι , αἱμορροέω , καί παραυτίκα ἀπόλλυμι ἐμέω αἷμα πολύς τε καί πολλάκις , ἤ ἄλλοτε μέν καί ἄλλοτε αἷμα ἐμέω πρόσφατος , πυός δέ πτύω ἀνά πάσος ἡμέρα πολύς τε καί παχύς , διαφθείρω τρόπος τοιοῦτος ἤ παραπλήσιος , ὡς καί ἐν ὁ ἄλλος νόσος λέγω .