hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-morbis-iiii 4.57
57 . Χωρέει δὲ τὸ ποτὸν ἐς τὴν κοιλίην , καὶ ἐπὴν πλησθῇ , ὁ σπλὴν ἀπ’ αὐτῆς δέχεται καὶ διδοῖ ἐς τὰς φλέβας καὶ ἐς τὸ ἐπίπλοον καὶ ἐς τὸ κάταντες , ἔς τε τὴν ὄσχην καὶ ἐς τὰ σκέλεα καὶ ἐς τοὺς πόδας , καὶ ἐπὴν νοῦσος ἐπιγένηται , τῷ ὕδατι πολλῷ χωρέει ὑπὸ τῆς κοιλίης , καὶ ἐς τὸν σπλῆνα ἔρχεται ἀεὶ ἀπὸ τοῦ ποτοῦ , ἐπὴν πίῃ ὁ ἄνθρωπος . Γίνεται δὲ ἐπὶ τῆς νούσου ταύτης ὥστε μὴ πυρεταίνειν , ἀλλ’ ἢν ἐν τῇ κοιλίῃ καῦμά τι ᾖ , ἢ ὁκόταν ὁ ἄνθρωπος διψῇ , ἡ δὲ κύστις καὶ ἡ κοιλίη μὴ διηθέωσι κατὰ τρόπον , μηδὲ ἐπιτηδείῃ διαίτῃ ὁ ἄνθρωπος χρῆται . Ὁ δὲ σπλὴν ὑπονοσέων ἕλκει ἀπὸ τῆς κοιλίης ἀπὸ τοῦ ποτοῦ , ἡ δὲ νοῦσος γίνεται , καὶ ἡ ὄσχη διαφανὴς γίνεται , καὶ αἱ κληῖδες καὶ ὁ τράχηλος καὶ τὰ στήθεα καταλεπτύνεται · τήκεται γὰρ ὑπὸ τῆς νούσου ταύτης , καὶ καταῤῥέει ἐς τὴν κοιλίην , τά τε κάτω ὕδατος πλέα ἐστὶ , καὶ ἀσιτέει ἡ κοιλίη , καὶ ὁτὲ μὲν κάρτα στέγει , ὁτὲ δὲ καταῤῥέει , ἥ τε κύστις οὐ διηθέει κατὰ τρόπον · ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖον φρίκη τε διαΐσσει ἄλλοτε καὶ ἄλλοτε διὰ τοῦ σώματος , καὶ πῦρ ἔστιν ὅτε ἐπιλαμβάνει , καὶ τὸ πρόσωπον τῶν μὲν οἰδαλέον γίνεται , τῶν δὲ οὔ · ἔστι δ’ οἷσι καὶ καταῤῥήγνυνται αἱ κνῆμαι , ἐπὴν χρόνιον τὸ νούσημα γένηται . καὶ ῥεῖ αὐτόθεν ὕδωρ , καὶ ἀγρυπνίη ἐπιπίπτει καὶ ἀδυναμίη τοῦ σώματος καὶ μάλιστα τῆς ὀσφύος , καὶ ἐπήν τι φάγῃ ἢ πίῃ καὶ ὀλίγῳ πλέον , πονέεται ὁ σπλὴν , καὶ τὸ πνεῦμα πυκνὸν ἀεὶ ἀφίει . Ταῦτα δὲ σημήϊα ὕδρωπός εἰσιν . Ἔστι δὲ καὶ περὶ τὴν κοιλίην μοῦνον ἢ καὶ πυρὸς λαβόντος ἢ καὶ οὐχὶ , καὶ ἡ γαστὴρ μεγάλη γίνεται , καὶ τὰ σκέλεα οὐ πίμπλαται ὕδατος , τὰ δὲ ἄνω τοῦ σώματος λεπτὰ γίνεται · οὕτω δ’ ἔχουσι τὰ σημήϊα ἅπαντα βληχρότερά ἐστι , καὶ ἅμα καὶ ἐν τοῖσι σκέλεσιν ὕδωρ οὐκ ἐπιγίνεται , καὶ ὁ πόνος τοσούτῳ ἐλάσσων . Περὶ δὲ τὴν κοιλίην μοῦνον διὰ τόδε ὕδρωψ γίνεται · ἐπὴν γὰρ ἁλὲς ἐπιγένηται , καὶ ὁδὸς ἐν ἀρχῇσι μὴ γίνηται ἐς τὸ κάτω , ἀλλ’ ἀποληφθῇ ἁλὲς ἐν τοῖσι φλεβίοισιν . ἅτε καὶ ἀναπνοὴν μὴ ἔχον μήτε ἄνω μήτε κάτω , ἀποστήριξιν ἔχει . Ὥσπερ εἴ τις ἄγγος μέγα μικρόστομον ἀπολαβὼν καταστρέψειεν ἐν τάχει , εἶτα καθ’ ἡσυχίην ἀπὸ τοῦ στόματος ἀφέλοι τὸ ἐπικείμενον , καὶ ἢν τοῦτο ποιήσῃ , τὸ ὕδωρ οὐκ . ἂν ῥεύσειεν ἔξω · οὐ γὰρ ἔχει πνοὴν , ἀλλ’ ἀποκέκλεισται ἀπὸ τοῦ ἐντὸς πνεύματος · ἐνεὸν γὰρ τὸ πνεῦμα πληροῖ τὸ ἄγγος καὶ ἀντιστηρίζει τῷ ἔξω πνεύματι , καὶ οὐκ ἔστι τῷ ὕδατι ἐκδρομὴ ὑπὸ τοῦ πνεύματος τοῦ πληροῦντος τὸ ἄγγος καὶ ἅμα ἐπικειμένου τοῦ ἠέρος · ἢν δέ τις κλίνειε καθ’ ἡσυχίην τὸ ἄγγος ἢ κατὰ πυθμένα τρήσειεν , ἐξελεύσεται τὸ πνεῦμα ἐκ τοῦ ἄγγεος · ἐξιόντος δὲ τοῦ πνεύματος , χωρέει καὶ τὸ ὕδωρ ἔξω . Οὕτω δὴ καὶ τῷ ὕδρωπι · ἢν μὲν παραπνοὴ ἢ ἄνω ἢ κάτω διὰ τῶν φλεβίων γένηται ἐν ἀρχῇ τῆς νούσου , ἔρχεται ἐς τὰ σκέλεα καὶ ἐς τοὺς πόδας ὁ ὕδρωψ · ἢν δὲ μὴ , αὐτοῦ μοῦνον εἰλέεται περὶ τὴν κοιλίην . Καὶ οὕτω μέν μοι περὶ τούτων εἴρηται . Γίνεται δὲ καὶ τῇσι γυναιξὶν ὁ ὕδρωψ ἐν τῇσι μήτρῃσι , καὶ τὰ ἐν τῇσι κοιλίῃσι , καὶ τὰ ἐν τοῖσι σκέλεσι , καὶ τἄλλα σημήϊα ταὐτὰ ἴσχει · ἀποπέφανται δέ μοι ἐν τοῖσι γυναικείοισι νουσήμασι περὶ αὐτοῦ . Αὗται αἱ τρεῖς ἰδέαι τῶν νουσημάτων ἀπὸ τοῦ ὕδρωπος . Γίνεται δὲ τὰ νουσήματα πάντα ταχέως χαλεπὰ , καὶ πάντα αὔξεται ταχέως · ἔτι δὲ χαλεπώτερα γίνεται , ἢν ἐξ ἑτέρης νούσου τὸ σῶμα τηχθὲν ἐς τοῦτο περιέλθῃ . Ἢν μὲν οὖν ἐν τάχει προκαταλαβηται τὸ νούσημα τὸν ἄνθρωπον , θνήσκει , ἅτε τῆς νούσου χρονιωτάτης γενομένης · ἐπὴν δὲ καὶ ἡ κοιλίη εὔροος γένηται , κάρτα θνήσκει τάχιστα , ἐπαΐων τε καὶ διαλεγόμενος . Ταῦτα δέ μοι εἰρηται περὶ ὕδρωπος , ὅθεν τε γίνεται καὶ ὅτι τὰ σημήϊα αὐτοῦ τάδε .
Lemmas: 57 . χωρέω δέ ὁ ποτόν εἰς ὁ κοιλία , καί ἐπήν πίμπλημι , ὁ σπλήν ἀπό αὐτός δέχομαι καί δίδωμι εἰς ὁ φλέψ καί εἰς ὁ ἐπίπλοον καί εἰς ὁ κατάντης , εἰς τε ὁ ὄσχη καί εἰς ὁ σκέλος καί εἰς ὁ πούς , καί ἐπήν νόσος ἐπιγίγνομαι , ὁ ὕδωρ πολύς χωρέω ὑπό ὁ κοιλία , καί εἰς ὁ σπλήν ἔρχομαι ἀεί ἀπό ὁ ποτόν , ἐπήν πίνω ὁ ἄνθρωπος . γίγνομαι δέ ἐπί ὁ νόσος οὗτος ὥστε μή πυρεταίνω , ἀλλά ἐάν ἐν ὁ κοιλία καῦμα τις εἰμί , ἤ ὁπόταν ὁ ἄνθρωπος διψάω , ὁ δέ κύστις καί ὁ κοιλία μή διηθέω κατά τρόπος , μηδέ ἐπιτήδειος δίαιτα ὁ ἄνθρωπος χράω . ὁ δέ σπλήν ὑπονοσέω ἕλκω ἀπό ὁ κοιλία ἀπό ὁ ποτός , ὁ δέ νόσος γίγνομαι , καί ὁ ὄσχη διαφανής γίγνομαι , καί ὁ κλεῖδες καί ὁ τράχηλος καί ὁ στῆθος καταλεπτύνω · τήκω γάρ ὑπό ὁ νόσος οὗτος , καί καταρρέω εἰς ὁ κοιλία , ὁ τε κάτω ὕδωρ πλέως εἰμί , καί ἀσιτέω ὁ κοιλία , καί ὅτε μέν κάρτα στέγω , ὅτε δέ καταρρέω , ὁ τε κύστις οὐ διηθέω κατά τρόπος · ὡς ἐπί ὁ πολύς φρίκη τε διαίσσω ἄλλοτε καί ἄλλοτε διά ὁ σῶμα , καί πῦρ εἰμί ὅτε ἐπιλαμβάνω , καί ὁ πρόσωπον ὁ μέν οἰδαλέος γίγνομαι , ὁ δέ οὐ · εἰμί δέ ὅς καί καταρρήγνυμι ὁ κνήμη , ἐπήν χρόνιος ὁ νόσημα γίγνομαι . καί ῥέω αὐτόθεν ὕδωρ , καί ἀγρυπνία ἐπιπίπτω καί ἀδυναμία ὁ σῶμα καί μάλα ὁ ὀσφῦς , καί ἐπήν τις ἐσθίω ἤ πίνω καί ὀλίγος πολύς , πονέω ὁ σπλήν , καί ὁ πνεῦμα πυκνός ἀεί ἀφίημι . οὗτος δέ σημεῖον ὕδρωψ εἰμί . εἰμί δέ καί περί ὁ κοιλία μόνος ἤ καί πῦρ λαμβάνω ἤ καί οὐ , καί ὁ γαστήρ μέγας γίγνομαι , καί ὁ σκέλος οὐ πίμπλημι ὕδωρ , ὁ δέ ἄνω ὁ σῶμα λεπτός γίγνομαι · οὕτως δέ ἔχω ὁ σημεῖον ἅπας βληχρός εἰμί , καί ἅμα καί ἐν ὁ σκέλος ὕδωρ οὐ ἐπιγίγνομαι , καί ὁ πόνος τοσοῦτος ἐλαχύς . περί δέ ὁ κοιλία μόνος διά ὅδε ὕδρωψ γίγνομαι · ἐπήν γάρ ἁλής ἐπιγίγνομαι , καί ὁδός ἐν ἀρχή μή γίγνομαι εἰς ὁ κάτω , ἀλλά ἀπολαμβάνω ἁλής ἐν ὁ φλέβιον . ἅτε καί ἀναπνοή μή ἔχω μήτε ἄνω μήτε κάτω , ἀποστήριξις ἔχω . ὥσπερ εἰ τις ἄγγος μέγας μικρόστομος ἀπολαμβάνω καταστρέφω ἐν τάχος , εἶτα κατά ἡσυχία ἀπό ὁ στόμα ἀφαιρέω ὁ ἐπίκειμαι , καί ἐάν οὗτος ποιέω , ὁ ὕδωρ οὐ . ἄν ῥέω ἔξω · οὐ γάρ ἔχω πνοή , ἀλλά ἀποκλείω ἀπό ὁ ἐντός πνεῦμα · ἔνειμι γάρ ὁ πνεῦμα πληρόω ὁ ἄγγος καί ἀντιστηρίζω ὁ ἔξω πνεῦμα , καί οὐ εἰμί ὁ ὕδωρ ἐκδρομή ὑπό ὁ πνεῦμα ὁ πληρόω ὁ ἄγγος καί ἅμα ἐπίκειμαι ὁ ἀήρ · ἐάν δέ τις κλίνω κατά ἡσυχία ὁ ἄγγος ἤ κατά πυθμήν τετραίνω , ἐξέρχομαι ὁ πνεῦμα ἐκ ὁ ἄγγος · ἐξέρχομαι δέ ὁ πνεῦμα , χωρέω καί ὁ ὕδωρ ἔξω . οὕτως δή καί ὁ ὕδρωψ · ἐάν μέν παραπνοή ἤ ἄνω ἤ κάτω διά ὁ φλέβιον γίγνομαι ἐν ἀρχή ὁ νόσος , ἔρχομαι εἰς ὁ σκέλος καί εἰς ὁ πούς ὁ ὕδρωψ · ἐάν δέ μή , αὐτοῦ μόνος εἰλέω περί ὁ κοιλία . καί οὕτως μέν ἐγώ περί οὗτος λέγω . γίγνομαι δέ καί ὁ γυνή ὁ ὕδρωψ ἐν ὁ μήτρα , καί ὁ ἐν ὁ κοιλία , καί ὁ ἐν ὁ σκέλος , καί ἄλλος σημεῖον αὐτός ἴσχω · ἀποφαίνω δέ ἐγώ ἐν ὁ γυναικεῖος νόσημα περί αὐτός . οὗτος ὁ τρεῖς ἰδέα ὁ νόσημα ἀπό ὁ ὕδρωψ . γίγνομαι δέ ὁ νόσημα πᾶς ταχύς χαλεπός , καί πᾶς αὐξάνω ταχύς · ἔτι δέ χαλεπός γίγνομαι , ἐάν ἐκ ἕτερος νόσος ὁ σῶμα τήκω εἰς οὗτος περιέρχομαι . ἐάν μέν οὖν ἐν τάχος προκαταλαιβημι ὁ νόσημα ὁ ἄνθρωπος , θνῄσκω , ἅτε ὁ νόσος χρόνιος γίγνομαι · ἐπήν δέ καί ὁ κοιλία εὔροος γίγνομαι , κάρτα θνῄσκω ταχύς , ἐπαΐω τε καί διαλέγω . οὗτος δέ ἐγώ ἐρω περί ὕδρωψ , ὅθεν τε γίγνομαι καί ὅτι ὁ σημεῖον αὐτός ὅδε .