hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-morbis-iiii 1.14
14 . Γίνεται δὲ καὶ ἀπὸ τῶνδε ἔμπυος ὁ πλεύμων · ὁκόταν τι τῶν ἐν αὐτῷ φλεβίων ῥαγῇ , ῥήγνυται δὲ ὑπὸ πόνων , καὶ ὅταν ῥαγῇ , αἱμοῤῥοεῖ τὸ φλέβιον · κἢν μὲν παχύτερον ἔῃ , μᾶλλον , ἢν δὲ λεπτότερον , ἧσσον · καὶ τὸ μὲν , παραυτίκα τοῦ αἵματος πτύει · τὸ δὲ , ἢν μὴ στεγνωθῇ ἡ φλὲψ , χεῖται ἐς τὸν πλεύμονα καὶ σήπεται ἐν αὐτῷ , καὶ , ὅταν σαπῇ , πῦον πτύει · προϊόντος δὲ τοῦ χρόνου , ἄλλοτε πῦον εἰλικρινὲς , ἄλλοτε πῦον ὕφαιμον , ἄλλοτε αἷμα · καὶ ἢν μᾶλλον πληρωθῇ τὸ φλέβιον , ἀπεμεῖ τὸ πλήρωμα ἀφ’ ἑωυτοῦ ἅλες τοῦ αἵματος , τό τε πῦον πτύεται παχὺ ὑπὸ τοῦ προσγινομένου καὶ ἐνσηπομένου φλέγματος . Οὗτος ἢν καταληφθῇ ἀρχομένου τοῦ νουσήματος πρὶν ἢ τὴν φλέβα αἱμοῤῥοεῖν ἢ χαλᾷν ἰσχυρῶς , πρίν τε λεπτυνθῆναι καὶ κλινοπετέα γενέσθαι , καὶ τὴν κεφαλὴν ἄρξασθαι φθίνειν , καὶ τὸ ἄλλο σῶμα τήκεσθαι , ἐξάντης τῆς τοιῆσδε νούσου γίνεται · ἢν δ’ ἀμεληθῇ καὶ ταῦτα καταλάβῃ , ὥστε παθέειν ἢ πάντα ἢ τὰ πλεῖστα , ἀπόλλυται · ἀπόλλυται δὲ οὗτος ἢ ὑπὸ τῶν αὐτῶν ἃ εἴρηκα ἔμπροσθεν , ἢ ὑπὸ ἐμέτου αἵματος πουλλοῦ καὶ πολλάκις ἐμευμένου . Ἢν δὲ τὸ φλέβιον παντάπασι μὲν μὴ διαῤῥαγῇ , σπάδων δ’ ἐν αὐτῷ ἐγγένηται , γίνεται δὲ μάλιστα οἷον κιρσός · ὃ καὶ παραυτίκα μὲν , ὅταν γένηται , ὀδύνην τινὰ παρέχει λεπτὴν καὶ βῆχα ξηρήν · ἢν δὲ χρονίσῃ τε καὶ ἀμεληθῇ , διαδιδοῖ αἷμα , τὸ μὲν πρῶτον ὀλίγον καὶ ὑπόμελαν , ἔπειτα δὲ ἐπὶ πλέον τε καὶ εἰλικρινέστερον , εἶτα πῦον , καὶ πάσχει ὅσα περ ἐν τοῖσιν ἔμπροσθεν εἴρηται · ξυμφέρει δὲ τοῖσι τοιούτοισιν , ἢν καταρχὰς λάβῃς ὥστε θεραπεύειν , φλέβες ἐξιέμεναι ἐκ τῶν χειρῶν , καὶ δίαιτα , ὑφ’ ἧς ἔσται ὡς ξηρότατός τε καὶ ἀναιμότατος . Τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον τοῦτον καὶ τὰ ἐν τῷ πλευρῷ φλέβια πάσχει , ὅσα ἔσω ἀκρόπλοά ἐστιν · ὁκόταν οὖν πονέσῃ , κιρσοειδέα τε γίνεται καὶ μετέωρα ἔνδον · καὶ ἢν μὲν ἀμεληθῇ , τάδε πάσχει · ἐκρήγνυται , καὶ πτύουσί τε ἀπὸ σφέων αἷμα , καὶ ἐνίοτε καὶ ἐμέουσι , καὶ ἔμπυοι γίνονται , καὶ ὡς τὰ πουλλὰ διεφθάρησαν · ἢν δὲ θεραπευθῶσιν ἀρχομένου τοῦ νουσήματος , αὖθις κατὰ χώρην ἱζάνουσι πρὸς τὸ πλευρὸν τὰ φλέβια , καὶ γίνεται ταπεινά . Καὶ ὁ μὲν πλεύμων ἀπὸ τούτων ἔμπυος γίνεται , καὶ ἀπ’ αὐτοῦ πάσχουσί τε τὰ τοιαῦτα καὶ τελευτῶσιν οὕτως .
Lemmas: 14 . γίγνομαι δέ καί ἀπό ὅδε ἔμπυος ὁ πλεύμων · ὁπόταν τις ὁ ἐν αὐτός φλέβιον ῥήγνυμι , ῥήγνυμι δέ ὑπό πόνος , καί ὅταν ῥήγνυμι , αἱμορροέω ὁ φλέβιον · ἐάν μέν παχύς εἰμί , μάλα , ἐάν δέ λεπτός , ἥσσων · καί ὁ μέν , παραυτίκα ὁ αἷμα πτύω · ὁ δέ , ἐάν μή στεγνόω ὁ φλέψ , χέω εἰς ὁ πλεύμων καί σήπω ἐν αὐτός , καί , ὅταν σήπω , πυός πτύω · προέρχομαι δέ ὁ χρόνος , ἄλλοτε πυός εἰλικρινής , ἄλλοτε πυός ὕφαιμος , ἄλλοτε αἷμα · καί ἐάν μάλα πληρόω ὁ φλέβιον , ἀπεμέω ὁ πλήρωμα ἀπό ἑαυτοῦ ἅλς ὁ αἷμα , ὁ τε πυός πτύω παχύς ὑπό ὁ προσγίγνομαι καί ἐνσήπω φλέγμα . οὗτος ἐάν καταλαμβάνω ἄρχω ὁ νόσημα πρίν ἤ ὁ φλέψ αἱμορροέω ἤ χαλάω ἰσχυρός , πρίν τε λεπτύνω καί κλινοπετής γίγνομαι , καί ὁ κεφαλή ἄρχω φθίω , καί ὁ ἄλλος σῶμα τήκω , ἐξαντάω ὁ τοιόσδε νόσος γίγνομαι · ἐάν δέ ἀμελέω καί οὗτος καταλαμβάνω , ὥστε πάσχω ἤ πᾶς ἤ ὁ πολύς , ἀπόλλυμι · ἀπόλλυμι δέ οὗτος ἤ ὑπό ὁ αὐτός ὅς λέγω ἔμπροσθεν , ἤ ὑπό ἔμετος αἷμα πολύς καί πολλάκις ἐμέω . ἐάν δέ ὁ φλέβιον παντάπασι μέν μή διαράσσω , σπάδων δέ ἐν αὐτός ἐγγίγνομαι , γίγνομαι δέ μάλα οἷος κιρσός · ὁ καί παραυτίκα μέν , ὅταν γίγνομαι , ὀδύνη τις παρέχω λεπτός καί βήξ ξηρός · ἐάν δέ χρονίζω τε καί ἀμελέω , διαδίδωμι αἷμα , ὁ μέν πρῶτος ὀλίγος καί ὑπομέλας , ἔπειτα δέ ἐπί πολύς τε καί εἰλικρινής , εἶτα πυός , καί πάσχω ὅσος περ ἐν ὁ ἔμπροσθεν λέγω · συμφέρω δέ ὁ τοιοῦτος , ἐάν καταρχή λαμβάνω ὥστε θεραπεύω , φλέψ ἐξίημι ἐκ ὁ χείρ , καί δίαιτα , ὑπό ὅς εἰμί ὡς ξηρός τε καί ἄναιμος . ὁ αὐτός δέ τρόπος οὗτος καί ὁ ἐν ὁ πλευρόν φλέβιον πάσχω , ὅσος ἔσω ἀκρόπλοος εἰμί · ὁπόταν οὖν πονέω , κιρσοειδής τε γίγνομαι καί μετέωρος ἔνδον · καί ἐάν μέν ἀμελέω , ὅδε πάσχω · ἐκρήγνυμι , καί πτύω τε ἀπό σφεῖς αἷμα , καί ἐνίοτε καί ἐμέω , καί ἔμπυος γίγνομαι , καί ὡς ὁ πολύς διαφθείρω · ἐάν δέ θεραπεύω ἄρχω ὁ νόσημα , αὖθις κατά χώρα ἱζάνω πρός ὁ πλευρόν ὁ φλέβιον , καί γίγνομαι ταπεινός . καί ὁ μέν πλεύμων ἀπό οὗτος ἔμπυος γίγνομαι , καί ἀπό αὐτός πάσχω τε ὁ τοιοῦτος καί τελευτάω οὕτως .