hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-morbis-iiii 1.19
19 . Φῦμα δὲ γίνεται ἐν τῷ πλεύμονι ὧδε · ὁκόταν φλέγμα ἢ χολὴ ξυστραφῇ , σήπεται , καὶ ἕως μὲν ἂν ἔτι ὠμότερον ἕῃ , ὀδύνην τε παρέχει λεπτὴν καὶ βῆχα ξηρήν · ὁκόταν δὲ πεπαίνηται , ὀδύνη γίνεται καὶ πρόσθεν καὶ ὄπισθεν ὀξέη , καὶ θέρμαι λαμβάνουσι καὶ βὴξ ἰσχυρή · καὶ ἢν μὲν ὅτι τάχιστα πεπανθῇ , καὶ ῥαγῇ , καὶ ἄνω τράπηται τὸ πῦον , καὶ ἀναπτυσθῇ πᾶν , καὶ ἡ κοιλίη , ἐν ᾗ τὸ πῦον ἔνι , προσπέσῃ τε καὶ ἀναξηρανθῇ , ὑγιὴς γίνεται παντελῶς · ἢν δὲ ῥαγῇ μὲν ὅτι τάχιστα καὶ πεπανθῇ καὶ ἀνακαθαίρηται , ἀποξηρανθῆναι δὲ παντάπασι μὴ δύνηται , ἀλλ’ αὐτὸ ἀφ’ ἑωυτοῦ τὸ φῦμα ἀναδιδῷ τὸ πῦον , ὀλέθριον τοῦτο , καὶ ἀπὸ τῆς κεφαλῆς τε καὶ τοῦ ἄλλου σώματος φλέγμα καταῤῥέον ἐς τὸ φῦμα σήπεταί τε καὶ πῦον γίνεται καὶ πτύεται , δι’ οὗ ἐφθάρη . Διαφθείρεται δὲ ὑπὸ γαστρὸς ῥυείσης , ἀφ’ ὧν περ καὶ ἐπὶ τῶν πρόσθεν εἴρηται · λεσχηνευομένου δὲ αὐτοῦ καὶ φρονέοντος πάντα χρήματα ὁμαλῶς ὡς καὶ ἐν τῷ πρὶν χρόνῳ , ἀποξηραίνεταί τε καὶ ἀποψύχεται , καὶ ξυμμύει τὰ φλέβια τὰ ἐν τῷ σώματι πάντα , ἅτε τοῦ αἵματος ἐξ αὐτέων ἐκκεκαυμένου ὑπὸ πυρετοῦ , ἐνίοτε δὲ ὑπὸ χρόνου τε πλήθεος , καὶ μεγέθεος τῆς νούσου , καὶ τῶν ἐνεόντων κακῶν , καὶ τῶν προσεπιγινομένων . Ἢν δὲ μὴ δύνηται πολλοῦ χρόνου ῥαγῆναι , μήτε ἀπὸ ταυτομάτου , μήτε ὑπὸ φαρμάκων , τήκεται ὁ ἀσθενέων ὑπὸ ὀδυνέων ἰσχυρῶν , καὶ ἀσιτίης , καὶ βηχὸς , καὶ πυρετῶν , καὶ ὡς τὰ πολλὰ διαφθείρεται . Ἢν δὲ ἤδη λελεπτυσμένῳ καὶ κλινοπετέϊ ἐόντι ῥαγῇ τὸ πῦον , οὐδ’ οὕτω μάλα ἀναφέρουσιν , ἀλλὰ διαφθείρονται τρόπῳ τῷ αὐτῷ . Ἢν δὲ ῥαγῇ μὲν ὅτι τάχιστα καὶ πεπανθῇ , πεπανθὲν δὲ ἐκχυθῇ ἐπὶ τὰς φρένας τὸ πολλὸν αὐτοῦ , τὸ παραυτίκα μὲν δοκέει ῥᾴων εἶναι · προϊόντος δὲ τοῦ χρόνου , ἢν μὲν ἀναπτύσῃ πᾶν , καὶ ἡ κοιλίη , ἐν ᾗ τὸ πῦος ἔνι , προσπέσῃ τε καὶ ἀναξηρανθῇ , ὑγιὴς γίνεται · ἢν δὲ ὅ τε χρόνος πλείων γένηται , καὶ αὐτὸς ἀσθενέστερος , καὶ ἀναπτύσαι μὴ δύνηται , ἀλλὰ καυθῇ ἢ τμηθῇ , καὶ τὸ πῦος ἐξέλθῃ , παραυτίκα μὲν καὶ οὕτω δή τι δοκέει ῥᾴων γεγονέναι , προϊόντος δὲ τοῦ χρόνου , διαφθείρεται ὑπὸ τῶν αὐτῶν , ὑφ’ ὧν περ καὶ ἐν τῇ πρώτῃ εἴρηται .
Lemmas: 19 . φῦμα δέ γίγνομαι ἐν ὁ πνεύμων ὧδε · ὁπόταν φλέγμα ἤ χολή συστρέφω , σήπω , καί ἕως μέν ἄν ἔτι ὠμός ἵημι , ὀδύνη τε παρέχω λεπτός καί βήξ ξηρός · ὁπόταν δέ πεπαίνω , ὀδύνη γίγνομαι καί πρόσθεν καί ὄπισθεν ὀξύς , καί θέρμη λαμβάνω καί βήξ ἰσχυρός · καί ἐάν μέν ὅτι ταχύς πεπαίνω , καί ῥήγνυμι , καί ἄνω τρέπω ὁ πυός , καί ἀναπτύω πᾶς , καί ὁ κοιλία , ἐν ὅς ὁ πυός ἔνειμι , προσπίπτω τε καί ἀναξηραίνω , ὑγιής γίγνομαι παντελής · ἐάν δέ ῥήγνυμι μέν ὅτι ταχύς καί πεπαίνω καί ἀνακαθαίρω , ἀποξηραίνω δέ παντάπασι μή δύναμαι , ἀλλά αὐτός ἀπό ἑαυτοῦ ὁ φῦμα ἀναδίδωμι ὁ πυός , ὀλέθριος οὗτος , καί ἀπό ὁ κεφαλή τε καί ὁ ἄλλος σῶμα φλέγμα καταρρέω εἰς ὁ φῦμα σήπω τε καί πυός γίγνομαι καί πτύω , διά ὅς φθείρω . διαφθείρω δέ ὑπό γαστήρ ῥέω , ἀπό ὅς περ καί ἐπί ὁ πρόσθεν λέγω · λεσχηνεύω δέ αὐτός καί φρονέω πᾶς χρῆμα ὁμαλής ὡς καί ἐν ὁ πρίν χρόνος , ἀποξηραίνω τε καί ἀποψύχω , καί συμμύω ὁ φλέβιον ὁ ἐν ὁ σῶμα πᾶς , ἅτε ὁ αἷμα ἐκ αὐτός ἐκκαίω ὑπό πυρετός , ἐνίοτε δέ ὑπό χρόνος τε πλῆθος , καί μέγεθος ὁ νόσος , καί ὁ ἔνειμι κακός , καί ὁ προσεπιγίγνομαι . ἐάν δέ μή δύναμαι πολύς χρόνος ῥήγνυμι , μήτε ἀπό ταυτόματον , μήτε ὑπό φάρμακον , τήκω ὁ ἀσθενέω ὑπό ὀδύνη ἰσχυρός , καί ἀσιτία , καί βήξ , καί πυρετός , καί ὡς ὁ πολύς διαφθείρω . ἐάν δέ ἤδη λεπτύνω καί κλινοπετής εἰμί ῥήγνυμι ὁ πυός , οὐδέ οὕτως μάλα ἀναφέρω , ἀλλά διαφθείρω τρόπος ὁ αὐτός . ἐάν δέ ῥήγνυμι μέν ὅτι ταχύς καί πεπαίνω , πεπαίνω δέ ἐκχέω ἐπί ὁ φρήν ὁ πολύς αὐτός , ὁ παραυτίκα μέν δοκέω ῥᾴδιος εἰμί · προέρχομαι δέ ὁ χρόνος , ἐάν μέν ἀναπτύω πᾶς , καί ὁ κοιλία , ἐν ὅς ὁ πῦος ἔνειμι , προσπίπτω τε καί ἀναξηραίνω , ὑγιής γίγνομαι · ἐάν δέ ὁ τε χρόνος πολύς γίγνομαι , καί αὐτός ἀσθενής , καί ἀναπτύω μή δύναμαι , ἀλλά καίω ἤ τέμνω , καί ὁ πῦος ἐξέρχομαι , παραυτίκα μέν καί οὕτως δή τις δοκέω ῥᾴδιος γίγνομαι , προέρχομαι δέ ὁ χρόνος , διαφθείρω ὑπό ὁ αὐτός , ὑπό ὅς περ καί ἐν ὁ πρῶτος λέγω .