hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-locis-in-homine 47
47 . Τὰ γυναικεῖα νοσεύματα καλεύμενα · αἱ ὑστέραι πάντων τῶν νοσημάτων αἴτιαί εἰσιν · αὗται γὰρ ὅπη ἂν ἐκ τῆς φύσιος μετακινηθέωσι , νούσους παρέχουσιν , ἤν τε προέλθωσιν , ἤν τε παραχωρήσωσιν . Καὶ ὅταν μὲν μὴ βάλλουσαι τὸ στόμα αἱ μῆτραι καὶ μὴ ψαύουσαι τῶν κρημνῶν μετακεκινημέναι ἔωσιν ἔξω , σμικροτάτη νοῦσός ἐστιν · ἐπεὶ δὲ προκινηθέωσιν ἐς τὸ ἔμπροσθεν καὶ ἐμβάλλωσι τὸ στόμα ἐς τὸν κρημνὸν , πρῶτον μὲν ψαύσασα πόνον παρέσχεν , εἶτα ἀποφραχθεῖσα ἡ μήτρη καὶ ἐπιπωμασθεῖσα ὑπὸ τῆς ἐμβλήσεως τῆς ἐς τὸν κρημνὸν , οὐ γίνεται ῥόος τὰ καταμήνια καλεύμενα · τοῦτο δὲ συνιστάμενον οἶδός τε καὶ ὀδύνην παρέχει . Καὶ ἢν μὲν κάτω κατελθοῦσα καὶ ἀποστραφεῖσα ἐμβάλλῃ ἐς τὸν βουβῶνα , ὀδύνην παρέξει · ἢν δὲ ἄνω ἐπαναχωρήσασα ἀποστραφῇ καὶ ἀποφραχθῇ , καὶ οὕτω διὰ τὴν ἀραιότητα νοῦσον παρέχει · ὁπόταν δὲ διὰ τοῦτο νοσέῃ , ἐς τὰ ἰσχία καὶ τὴν κεφαλὴν ὀδύνην ποιέει . Ὁπόταν δὲ αἱ μῆτραι πρησθεῖσαι συνοιδήσωσιν , οὐ ῥεῖ οὐδὲν , καὶ πλέαι γίνονται · ἐπὴν δὲ πλέαι γίνωνται , ψαύουσι τῶν ἰσχίων · ἐπὴν δὲ πλησθεῖσαι αἱ μῆτραι ὑγρότητος διευρυνόμεναι οὐ χωρέωνται , ψαύωσι δὲ τῶν ἰσχίων , ὀδύνας παρέχουσι καὶ ἐς τὰ ἰσχία καὶ ἐς τὸν βουβῶνα , καὶ οἷον σφαῖραι ἐν τῇ γαστρὶ ὑποτρέχουσι , καὶ τὴν κεφαλὴν πονέουσι , τοτὲ μὲν ἐς τὸ ἕτερον μέρος , τοτὲ δὲ ὅλην , οἵη γίνεται καὶ ἡ νοῦσος . Ὧδε δὴ ταῦτα εὐτρεπιστέον · ἢν μὲν προέλθῃ μοῦνον καὶ ᾖ διαχρίειν , χρῶ ᾧ τινι βούλει τῶν κακόδμων , ἢ κέδρῳ , ἢ μυσσωτῷ , ἢ ἄλλῳ τινὶ τῶν βαρυτέρων καὶ κακὸν ὀζομένων , καὶ κάπνιζε , καὶ μὴ πυρία , μηδὲ σιτίῳ μηδὲ πότῳ οὐρητικῷ χρῶ τούτου τοῦ χρόνου , μηδὲ λοῦε θερμῷ . Ἢν δὲ ἀνακεχωρήκῃ καὶ μὴ ἀπεστραμμένη ᾖ , τοῖσιν εὐόδμοισι προσθετοῖσι χρῶ , ὅσα ἀναθερμαίνουσιν ἅμα · ταῦτα δὲ τοιάδε εἰσί · σμύρνῃ , ἢ μύρῳ , εἴθ’ ἑνὶ ἄλλῳ εὐόδμῳ καὶ θερμαίνοντι ἅμα · τοιούτοισι προσθετοῖσι χρῶ · καὶ πυριᾷν οἴνῳ κάτωθεν , καὶ θερμῷ ὕδατι λούειν , καὶ διουρητικοῖσι χρῶ . Τὸ δὲ δῆλόν ἐστιν , ἢν μὴ ἀποστραφῇ ἀνακεχωρηκυῖα , ῥεῦμα γίνεται · ἢν δὲ ἀπεστραμμένη ᾖ , οὐ γίνεται ῥόος τὰ καταμηνία καλεύμενα · τοῦτο τὸ νόσημα πυρίῃ πρῶτον τοιῇδε χρὴ ἰᾶσθαι , ἐς οἶνον ἐρινέα ἐμβάλλοντα , θερμαίνοντα τοῦτον , περιθέντα σικυωνίην περὶ τὸ στόμα τοῦ τεύχεος , ἐν ᾧ ἂν θερμαίνηται , ὧδε ποιῆσαι · σικυωνίην μέσην διαταμὼν , ἐκκενώσας , τὸ ἄκρον ἀποταμὼν σμικρὸν , ὡς ἐπ’ ἀσκίων τοῦτο περιπωμάσαι , ὅπως ἂν ἡ ὀδμὴ διὰ τοῦ στενοῦ ἰεῖσα πρὸς τὴν μήτρην ἀφίκηται · καὶ θερμῷ ὕδατι αἰονᾷν , καὶ φαρμάκοισι θερμαίνουσι χρῆσθαι προσθετοῖσι . Θερμαίνοντα δ’ ἐστὶ τὰ ἄγοντα τῶν πρόσθεν , τὰ δὲ τοιάδε , βόλβιτον , χολὴ βοὸς , σμύρνα , στυπτηρίη , χαλβάνη , καὶ ἄλλο ὃ τοιοῦτόν ἐστι , τούτων ὡς πλείστοισι , καὶ ὑπεξάγειν ἐλατηρίοισι φαρμάκοισι κάτω ὅσα ἔμετον οὐ ποιέουσιν , ἀσθενέουσιν , ὅπως μὴ ἰνηθμὸς γένηται ἐκ τῆς ὑπερινήσιος . Τὰ δὲ προσθετὰ ὧδε χρὴ ποιέειν , ἢν βούλῃ ἰσχυρὰ ποιέειν · μέλι ἡμίεφθον ποιέων , ἐμβαλέων γεγραμμένων προσθετῶν τῶν ἄγειν ποιούντων , καὶ ἐπὴν ἐμβάλλῃς , ποίησον ὥσπερ τὰς βαλάνους τὰς πρὸς τὴν ἕδρην προστιθεμένας , μακρὰς δὲ ποίει καὶ λεπτὰς ταύτας · τὴν δὲ γυναῖκα ὑπτίην κατακλίνας , ἄνω τοὺς πόδας ποιήσας τῆς κλίνης τοὺς πρὸς ποδῶν , ἔπειτα πρόσθες , καὶ θέρμαινε ἢ ἐν ἀμίδι ἢ ἄλλῳ τινὶ , ἕως ἂν κατατακῇ · ἢν δὲ ἀσθενέστερον βούλῃ τὸ προσθετὸν προστιθέναι , ἐς ὀθόνιον ἐνδέων . Καὶ ἢν ὑγρότητος ἔμπλεαι οὖσαι αἱ μῆτραι τὸ στόμα συνοιδήσωσιν καὶ ἀῤῥοίην παράσχωσι , ῥόον χρὴ ποιέοντα ἰᾶσθαι προσθετοῖσι φαρμάκοισι , καὶ πυριῶντα ὡς γέγραπται , οὕτω ποιεῦντα , ὥσπερ κατὰ τὴν πρόσθεν ἀῤῥοίην · καὶ εἰ ἐς τὸ πρόσθεν προσχωρέουσα ἀποστραφῇ , ῥόον χρὴ ποιέειν ὥσπερ ἐπὶ τῆς πρότερον ἀῤῥοίης . Ὅταν δὲ ῥόος ᾖ λίην , οὔτε θερμαίνειν χρὴ θερμῷ ὕδατι οὔτ’ ἄλλῳ οὐδενὶ , οὔτε οὐρητικοῖσι χρῆσθαι οὔτε σιτίοισι διαχωρητικοῖσι · τῆς γε κλίνης τὰ πρὸς ποδῶν ὑψηλότερα εἶναι , ὡς μὴ ἡ κατάκλισις εὔροος ᾖ · καὶ προσθετοῖσιν ἅμα τοῖς στύφουσι χρῶ . Οἱ δὲ ῥόοι , ὁπόταν μὲν εὐθέως ἵκηται ἡ κάθαρσις , εὐθέως ὑφαίμονες γίνονται , ὁπόταν δ’ ἧσσον ἴῃ , πυώδεες · καὶ τῇσι νεωτέρῃσιν ὕφαιμα μᾶλλον , αἱ δὲ πρεσβύτεραι μυξώδεα μᾶλλον ἔχουσι τὰ καταμήνια καλεύμενα .
Lemmas: 47 . ὁ γυναικεῖος νόσευμα καλέω · ὁ ὑστέρα πᾶς ὁ νόσημα αἴτιος εἰμί · οὗτος γάρ ὅπῃ ἄν ἐκ ὁ φύσις μετακινέω , νόσος παρέχω , ἐάν τε προέρχομαι , ἐάν τε παραχωρέω . καί ὅταν μέν μή βάλλω ὁ στόμα ὁ μήτρα καί μή ψαύω ὁ κρημνός μετακινέω εἰμί ἔξω , μικρός νόσος εἰμί · ἐπεί δέ προκινέω εἰς ὁ ἔμπροσθεν καί ἐμβάλλω ὁ στόμα εἰς ὁ κρημνός , πρῶτος μέν ψαύω πόνος παρέχω , εἶτα ἀποφράσσω ὁ μήτρα καί ἐπιπωμάζω ὑπό ὁ ἔμβλησις ὁ εἰς ὁ κρημνός , οὐ γίγνομαι ῥόος ὁ καταμήνιος καλέω · οὗτος δέ συνίστημι οἶδος τε καί ὀδύνη παρέχω . καί ἐάν μέν κάτω κατέρχομαι καί ἀποστράπτω ἐμβάλλω εἰς ὁ βουβών , ὀδύνη παρέχω · ἐάν δέ ἄνω ἐπαναχωρέω ἀποστράπτω καί ἀποφράσσω , καί οὕτως διά ὁ ἀραιότης νόσος παρέχω · ὁπόταν δέ διά οὗτος νοσέω , εἰς ὁ ἰσχίον καί ὁ κεφαλή ὀδύνη ποιέω . ὁπόταν δέ ὁ μήτρα πίμπρημι συνοιδέω , οὐ ῥέω οὐδείς , καί πλέως γίγνομαι · ἐπήν δέ πλέως γίγνομαι , ψαύω ὁ ἴσχιον · ἐπήν δέ πίμπλημι ὁ μήτρα ὑγρότης διευρύνω οὐ χωρέω , ψαύω δέ ὁ ἴσχιον , ὀδύνη παρέχω καί εἰς ὁ ἰσχίον καί εἰς ὁ βουβών , καί οἷος σφαῖρα ἐν ὁ γαστήρ ὑποτρέχω , καί ὁ κεφαλή πονέω , τότε μέν εἰς ὁ ἕτερος μέρος , τότε δέ ὅλος , οἷος γίγνομαι καί ὁ νόσος . ὧδε δή οὗτος εὐτρεπίζω · ἐάν μέν προέρχομαι μόνος καί εἰμί διαχρίω , χράω ὅς τις βούλομαι ὁ κάκοδμος , ἤ κέδρον , ἤ μυσσωτός , ἤ ἄλλος τις ὁ βαρύς καί κακός ὄζω , καί καπνίζω , καί μή πυρία , μηδέ σιτίον μηδέ πότος οὐρητικός χράω οὗτος ὁ χρόνος , μηδέ λούω θερμός . ἐάν δέ ἀναχωρέω καί μή ἀποστρέφω εἰμί , ὁ εὔοσμος προσθετέω χράω , ὅσος ἀναθερμαίνω ἅμα · οὗτος δέ τοιόσδε εἰμί · σμύρνα , ἤ μύρον , εἴτε εἷς ἄλλος εὔοσμος καί θερμαίνω ἅμα · τοιοῦτος προσθετέω χράω · καί πυριάω οἶνος κάτωθεν , καί θερμός ὕδωρ λούω , καί διουρητικός χράω . ὁ δέ δῆλος εἰμί , ἐάν μή ἀποστράπτω ἀναχωρέω , ῥεῦμα γίγνομαι · ἐάν δέ ἀποστρέφω εἰμί , οὐ γίγνομαι ῥόος ὁ καταμηνιάω καλέω · οὗτος ὁ νόσημα πυρία πρῶτος τοιόσδε χρή ἰάομαι , εἰς οἶνος ἐρίνεος ἐμβάλλω , θερμαίνω οὗτος , περιτίθημι σικυωνία περί ὁ στόμα ὁ τεῦχος , ἐν ὅς ἄν θερμαίνω , ὧδε ποιέω · σικυωνία μέσος διατέμνω , ἐκκενόω , ὁ ἄκρον ἀποτέμνω μικρός , ὡς ἐπί ἀσκίον οὗτος περιπωμάζω , ὅπως ἄν ὁ ὀσμή διά ὁ στενός ἵημι πρός ὁ μήτρα ἀφικνέομαι · καί θερμός ὕδωρ αἰονάω , καί φάρμακον θερμαίνω χράω προσθετέω . θερμαίνω δέ εἰμί ὁ ἄγω ὁ πρόσθεν , ὁ δέ τοιόσδε , βόλβιτον , χολή βοῦς , σμύρνα , στυπτηρία , χαλβάνη , καί ἄλλος ὅς τοιοῦτος εἰμί , οὗτος ὡς πολύς , καί ὑπεξάγω ἐλατήριος φάρμακον κάτω ὅσος ἔμετος οὐ ποιέω , ἀσθενέω , ὅπως μή ἰνηθμός γίγνομαι ἐκ ὁ ὑπερίνησις . ὁ δέ προσθετόν ὧδε χρή ποιέω , ἐάν βούλομαι ἰσχυρός ποιέω · μέλι ἡμίεφθος ποιέω , ἐμβάλλω γράφω προσθέτης ὁ ἄγω ποιέω , καί ἐπήν ἐμβάλλω , ποιέω ὥσπερ ὁ βάλανος ὁ πρός ὁ ἕδρα προστίθημι , μακρός δέ ποιέω καί λεπτός οὗτος · ὁ δέ γυνή ὕπτιος κατακλίνω , ἄνω ὁ πούς ποιέω ὁ κλίνη ὁ πρός πούς , ἔπειτα προστίθημι , καί θερμαίνω ἤ ἐν ἀμίς ἤ ἄλλος τις , ἕως ἄν κατατήκω · ἐάν δέ ἀσθενής βούλομαι ὁ προσθετόν προστίθημι , εἰς ὀθόνιον ἐνδέω . καί ἐάν ὑγρότης ἔμπλεος εἰμί ὁ μήτρα ὁ στόμα συνοιδέω καί ἄρροια παρέχω , ῥόος χρή ποιέω ἰάομαι προσθετέω φάρμακον , καί πυριάω ὡς γράφω , οὕτως ποιέω , ὥσπερ κατά ὁ πρόσθεν ἄρροια · καί εἰ εἰς ὁ πρόσθεν προσχωρέω ἀποστράπτω , ῥόος χρή ποιέω ὥσπερ ἐπί ὁ πρότερος ἄρροια . ὅταν δέ ῥόος εἰμί λίαν , οὔτε θερμαίνω χρή θερμός ὕδωρ οὔτε ἄλλος οὐδείς , οὔτε οὐρητικός χράω οὔτε σιτίον διαχωρητικός · ὁ γε κλίνη ὁ πρός πούς ὑψηλός εἰμί , ὡς μή ὁ κατάκλισις εὔροος εἰμί · καί προσθετέω ἅμα ὁ στύφω χράω . ὁ δέ ῥόος , ὁπόταν μέν εὐθύς ἱκνέομαι ὁ κάθαρσις , εὐθύς ὑφαίμων γίγνομαι , ὁπόταν δέ ἥσσων ἔρχομαι , πυώδης · καί ὁ νέος ὕφαιμος μάλα , ὁ δέ πρέσβυς μυξώδης μάλα ἔχω ὁ καταμήνιος καλέω .