hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-locis-in-homine 14
14 . Ὁπόταν δὲ ἐς τὸν κίθαρον ῥέῃ καὶ χολὴ ᾖ , τῷδε δῆλόν ἐστιν · ὀδύνη ἔχει ἐς τὴν λαπάρην καὶ ἐς τὴν κληβδα τὴν ἐς τὴν λαπάρην , καὶ πυρετὸς , καὶ ἡ γλῶσσα τὰ ἄνω χλωρὴ γίνεται , καὶ ἀποχρέμπτεται ξυμπεπηγότα · ταύτης τῆς νούσου ἑβδομαίῳ ὁ κίνδυνός ἐστιν ἢ ἐνναταίῳ . Ὁκόταν ἀμφότερα τὰ πλευρὰ ἀλγέῃ , τὰ δ’ ἄλλα ὅμοια ᾖ τῇ ἑτέρῃ , αὕτη μὲν περιπλευμονίη ἐστὶν , ἡ δ’ ἑτέρη πλευρῖτις · αὗται δὲ γίνονται διὰ τόδε · ὅταν ἐς τὸν πλεύμονα ῥεύσῃ ἐκ τῆς κεφαλῆς διὰ τοῦ βρόγχου καὶ τῶν ἀρτηριῶν , ὁ πλεύμων , ἅτε ψαφαρὸς ἐὼν καὶ ξηρὸς φύσει , ἕλκει ἐφ’ ἑωυτὸν τὸ ὑγρὸν ὅ τι ἂν δύνηται · καὶ ἐπὴν εἰρύσῃ , μέζων γίνεται , καὶ ὅταν μὲν ἐς ὅλον ῥεύσῃ , μέζων ὁ λοβὸς γενόμενος ἀμφοτέρων ἔψαυσε τῶν πλευρέων , καὶ περιπλευμονίην ἐποίησεν · ὅταν δὲ τῆς ἑτέρης μοῦνον , πλευρῖτιν . Ἡ περιπλευμονίη πολὺ ἐπικινδυνοτέρη ἐστὶ , καὶ ὀδύναι πολὺ ἰσχυρότεραί εἰσιν αἱ ἐς τὰς λαπάρας καὶ ἐς τὰς κλὴβδας , καὶ ἡ γλῶσσα πολὺ ὠχροτέρη , καὶ τὴν φάρυγγα ἀλγέει ὑπὸ τοῦ ῥεύματος , καὶ κόπος ἔχει ἰσχυρὸς , καὶ πνεῦμα ἑκταῖον ἢ ἑβδομαῖον λάζεται . Τοῦτον ἢν μὴ ἑβδομαῖον ὁ πυρετὸς ἀφῇ , ἀποθνήσκει , ἢ ἀποπυΐσκεται , ἢ ἀμφότερον · ἢν δ’ ἐναταῖον δύο ἡμέρας διαλιπὼν λάζηται , ὡς τὰ πολλὰ καὶ οὗτος ἢ ἀποθνήσκει , ἢ ἔμπυος διαφεύγει · ἢν δὲ δωδεκαταῖον , ἔμπυος γίνεται · ἢν δὲ τεσσαρεσκαιδεκαταῖον , ὑγιὴς γίνεται . Καὶ ἔμπυοι ὅσοι ὑπὸ περιπλευμονίης ἢ πλευρίτιδος γίνονται , οὐκ ἀποθνήσκουσιν , ἀλλ’ ὑγιέες γίνονται · ὡς τὰ πολλὰ ἔμπυοι γίνονται , ὅταν ῥεῦμα ἐς τὸ αὐτὸ ὥσπερ ἐπὶ τῇσι χολῇσι γένηται · ἀλλὰ τῇσι μὲν χολῇσι πολὺ ἀποῤῥεῖ , καὶ ἀποῤῥεῦσαν παύεται · τοῖσι δ’ ἐμπύοισιν ἔλασσόν τε ῥεῖ καὶ οὐ παύεται , καὶ ἔμπυοι γίνονται , ὅταν ἔλασσον ἀποχρέμπτωνται ἢ ἐπιῤῥεῖ ἐς τὸν πλεύμονα . Τοῦτο γὰρ , τὸ ἐν τῷ πλεύμονι συνιστάμενόν τε καὶ ἐπιῤῥέον , πῦον γίνεται · τὸ δὲ πῦον συνιστάμενον ἐν τῷ πλεύμονι καὶ ἐν τῷ κιθάρῳ ἑλκοῖ καὶ σήπει · καὶ ἐπὴν ἑλκωθῇ , ἀπὸ τοῦ ἡλκωμένου ἐπιῤῥεῖ καὶ ἐπαναχρεμπτομένου · ἅμα μὲν ἡ κεφαλὴ μᾶλλον ῥεῖ σειομένη , ἅμα δὲ ἐκ τοῦ ἡλκωμένου ἐν τῷ κιθάρῳ καὶ τῷ πλεύμονι μᾶλλον ῥεῖ , καὶ τὰ ἕλκεα κινεύμενα ἐπαναῤῥήγνυται , ὥστε καὶ εἰ παύσαιτο τὸ ἀπὸ τῆς κεφαλῆς ῥέον , τὸ ἀπ’ αὐτέων τῶν ἑλκέων ἱκανὸν ἔσται νοῦσον παρασχεῖν . Γίνεται δὲ καὶ ἀπὸ ἕλκους ἔμπυος , καὶ ῥᾴων αὕτη ἡ νοῦσος · γίνεται δὲ καὶ ἐκτὸς τοῦ πλεύμονος μάλοστα μὲν ἀπὸ ῥήγματος , καὶ ὅταν ἡ σὰρξ φλασθῇ · κατὰ τοῦτο γὰρ πῦον ξυνίσταται , καὶ ξυνιστάμενον , εἴ τις σείοι τὸ σῶμα , κλυδάζεται , καὶ ψόφον παρέχει , καὶ καίονται ταῦτα . Φθίσις δὲ γίνεται , ὅταν ἐς τὸ αὐτὸ , ὥσπερ τῷ ἐμπύῳ , ὁ ῥόος γένηται διὰ τοῦ βρόγχου καὶ τῶν ἀορτρέων , αἳ ξυνέχουσι τὸν πλεύμονα καὶ τὸν βρόγχον · ἐς δὲ τὸν πλεύμονα ῥέει θαμινὰ κατ’ ὀλίγον , καὶ ὑγρότητα ἐν τῷ πλεύμονι οὐ ποιέει πολλήν · ξηραινόμενον γὰρ τὸ ἐπιῤῥέον ἐν τῷ βρόγχῳ πεπηγὸς , ὥστε οὐκ ἐκκλυζόμενον , ἀλλὰ κατ’ ὀλίγον ἐπιῤῥέον καὶ ἐνεχόμενον βῆχα ποιέει · ἔν τε τῇσιν ἀορτρῇσιν ἐνεχόμενον τὸ ῥέον , ὥστε στενὰς διατρήσιας ἐχούσας τὰς ἀορτρὰς , στενοχωρίην τῷ πνεύματι παρέχει , καὶ τοῦτο ποιέει πνεῦμα ἔχειν · ὥστε γὰρ αἰεὶ λειπόμενον αἰεὶ ἐπιθυμέει ἀναπνεῖν , καὶ ἐν τῷ πλεύμονι , ὥστε οὐκ ἰσχυρῶς ὑγρῷ ἐόντι , ξυσμὸς ἐγγίνεται · ὅταν δὲ πολὺ ἀποῤῥυῇ τῆς κεφαλῆς , οὔτ’ ἐν τῷ πλεύμονι ξυσμὸς γίνεται · πολὺ γὰρ αὐτέῳ τὸ ἐπιῤῥέον ἐστὶ , καὶ ἔμπυοι ἐκ τῶν φθισίων τούτων γίνονται , ὅταν ὑγρότερον τὸ σῶμα γένηται · καὶ ὅταν ξηρότερον γένηται , ἐκ τῶν ἐμπύων φθισιῶντες . Ἔμπυοι τῷδε δῆλοι γίνονται · τὴν λαπάρην ἀρχομένων πόνος ἔχει · ἐπὴν δὲ πῦον ξυνεστήκῃ , ὅ τε πόνος ὁμοίως ἔχει , βήξ τε γίνεται , καὶ ἐπαναχρέμπτεται πῦον , καὶ πνεῦμα ἔχει . Ἢν δὲ μήπω ἐῤῥώγῃ , ἐν τῇ λαπάρῃ σείεται καὶ ψοφέει οἷον ἐν ἀσκῷ · ἢν δὲ τούτων μηδὲν προσημήνῃ , ἔμπυος δὲ ᾖ , τοισίδε χρὴ τεκμαίρεσθαι · πνεῦμα πουλὺ ἔχει , φθέγγεταί τε ὑποβραγχότερον , καὶ οἱ πόδες οἰδέουσι καὶ τὰ γούνατα , μᾶλλον δὲ κατὰ τὴν λαπάρην , ἐν ᾗ τὸ πῦον ἔνεστι · καὶ ὁ κίθαρος συγκεκαμμένος ἐστὶ , καὶ λυσιγυῖα γίνεται , καὶ ἱδρὼς περιχεῖται ὅλον τὸ σῶμα , καὶ τοτὲ μὲν δοκέει θερμὸς αὐτὸς ἑωυτῷ εἶναι , τοτὲ δὲ ψυχρός · καὶ οἱ ὄνυχες περιτέταμένοι εἰσὶ , καὶ ἡ κοιλίη θερμὴ γίνεται · τούτοισι χρὴ γινώσκειν τοὺς ἐμπύους .
Lemmas: 14 . ὁπόταν δέ εἰς ὁ κίθαρος ῥέω καί χολή εἰμί , ὅδε δῆλος εἰμί · ὀδύνη ἔχω εἰς ὁ λαπάρα καί εἰς ὁ κληβδα ὁ εἰς ὁ λαπάρα , καί πυρετός , καί ὁ γλῶσσα ὁ ἄνω χλωρός γίγνομαι , καί ἀποχρέμπτομαι συμπήγνυμι · οὗτος ὁ νόσος ἑβδομαῖος ὁ κίνδυνος εἰμί ἤ ἐνναταῖος . Ὁπόταν ἀμφότερος ὁ πλευρόν ἀλγέω , ὁ δέ ἄλλος ὅμοιος εἰμί ὁ ἕτερος , οὗτος μέν περιπλευμονία εἰμί , ὁ δέ ἕτερος πλευρῖτις · οὗτος δέ γίγνομαι διά ὅδε · ὅταν εἰς ὁ πλεύμων ῥέω ἐκ ὁ κεφαλή διά ὁ βρόγχος καί ὁ ἀρτηρία , ὁ πλεύμων , ἅτε ψαφαρός εἰμί καί ξηρός φύσις , ἕλκω ἐπί ἑαυτοῦ ὁ ὑγρός ὅς τις ἄν δύναμαι · καί ἐπήν ἐρύω , μέγας γίγνομαι , καί ὅταν μέν εἰς ὅλος ῥέω , μέγας ὁ λοβός γίγνομαι ἀμφότερος ψαύω ὁ πλευρά , καί περιπλευμονία ποιέω · ὅταν δέ ὁ ἕτερος μόνος , πλευρῖτις . ὁ περιπλευμονία πολύς ἐπικίνδυνος εἰμί , καί ὀδύνη πολύς ἰσχυρός εἰμί ὁ εἰς ὁ λαπάρα καί εἰς ὁ κλήβς , καί ὁ γλῶσσα πολύς ὠχρός , καί ὁ φάρυγξ ἀλγέω ὑπό ὁ ῥεῦμα , καί κόπος ἔχω ἰσχυρός , καί πνεῦμα ἑκταῖος ἤ ἑβδομαῖος λάζομαι . οὗτος ἐάν μή ἑβδομαῖος ὁ πυρετός ἀφίημι , ἀποθνῄσκω , ἤ ἀποπυΐσκω , ἤ ἀμφότερος · ἐάν δέ ἐναταῖος δύο ἡμέρα διαλείπω λάζομαι , ὡς ὁ πολύς καί οὗτος ἤ ἀποθνῄσκω , ἤ ἔμπυος διαφεύγω · ἐάν δέ δωδεκαταῖος , ἔμπυος γίγνομαι · ἐάν δέ τεσσαρεσκαιδεκαταῖος , ὑγιής γίγνομαι . καί ἔμπυος ὅσος ὑπό περιπλευμονία ἤ πλευρῖτις γίγνομαι , οὐ ἀποθνῄσκω , ἀλλά ὑγιής γίγνομαι · ὡς ὁ πολύς ἔμπυος γίγνομαι , ὅταν ῥεῦμα εἰς ὁ αὐτός ὥσπερ ἐπί ὁ χολή γίγνομαι · ἀλλά ὁ μέν χολή πολύς ἀπορρέω , καί ἀπορρέω παύω · ὁ δέ ἔμπυος ἐλαχύς τε ῥέω καί οὐ παύω , καί ἔμπυος γίγνομαι , ὅταν ἐλαχύς ἀποχρέμπτομαι ἤ ἐπιρρέω εἰς ὁ πλεύμων . οὗτος γάρ , ὁ ἐν ὁ πνεύμων συνίστημι τε καί ἐπιρρέω , πυός γίγνομαι · ὁ δέ πυός συνίστημι ἐν ὁ πνεύμων καί ἐν ὁ κίθαρος ἑλκόω καί σήπω · καί ἐπήν ἑλκόω , ἀπό ὁ ἑλκόω ἐπιρρέω καί ἐπαναχρέμπτομαι · ἅμα μέν ὁ κεφαλή μάλα ῥέω σείω , ἅμα δέ ἐκ ὁ ἑλκόω ἐν ὁ κίθαρος καί ὁ πνεύμων μάλα ῥέω , καί ὁ ἕλκος κινέω ἐπαναρρήγνυμι , ὥστε καί εἰ παύω ὁ ἀπό ὁ κεφαλή ῥέω , ὁ ἀπό αὐτός ὁ ἕλκος ἱκανός εἰμί νόσος παρέχω . γίγνομαι δέ καί ἀπό ἕλκος ἔμπυος , καί ῥᾴδιος οὗτος ὁ νόσος · γίγνομαι δέ καί ἐκτός ὁ πλεύμων μάστα μέν ἀπό ῥῆγμα , καί ὅταν ὁ σάρξ φλάω · κατά οὗτος γάρ πυός συνίστημι , καί συνιστάω , εἰ τις σείω ὁ σῶμα , κλυδάζομαι , καί ψόφος παρέχω , καί καίω οὗτος . φθίσις δέ γίγνομαι , ὅταν εἰς ὁ αὐτός , ὥσπερ ὁ ἔμπυος , ὁ ῥόος γίγνομαι διά ὁ βρόγχος καί ὁ ἄορτρα , ὅς συνέχω ὁ πλεύμων καί ὁ βρόγχος · εἰς δέ ὁ πλεύμων ῥέω θαμινός κατά ὀλίγος , καί ὑγρότης ἐν ὁ πνεύμων οὐ ποιέω πολύς · ξηραίνω γάρ ὁ ἐπιρρέω ἐν ὁ βρόγχος πήγνυμι , ὥστε οὐ ἐκκλύζω , ἀλλά κατά ὀλίγος ἐπιρρέω καί ἐνέχω βήξ ποιέω · ἐν τε ὁ ἀορτραί ἐνέχω ὁ ῥέω , ὥστε στενός διάτρησις ἔχω ὁ ἄορτρα , στενοχωρία ὁ πνεῦμα παρέχω , καί οὗτος ποιέω πνεῦμα ἔχω · ὥστε γάρ ἀεί λείπω ἀεί ἐπιθυμέω ἀναπνέω , καί ἐν ὁ πνεύμων , ὥστε οὐ ἰσχυρός ὑγρός εἰμί , ξυσμός ἐγγίγνομαι · ὅταν δέ πολύς ἀπορρέω ὁ κεφαλή , οὔτε ἐν ὁ πνεύμων ξυσμός γίγνομαι · πολύς γάρ αὐτός ὁ ἐπιρρέω εἰμί , καί ἔμπυος ἐκ ὁ φθίσις οὗτος γίγνομαι , ὅταν ὑγρός ὁ σῶμα γίγνομαι · καί ὅταν ξηρός γίγνομαι , ἐκ ὁ ἔμπυος φθισιάω . ἔμπυος ὅδε δῆλος γίγνομαι · ὁ λαπάρα ἄρχω πόνος ἔχω · ἐπήν δέ πυός συνίστημι , ὁ τε πόνος ὅμοιος ἔχω , βήξ τε γίγνομαι , καί ἐπαναχρέμπτομαι πυός , καί πνεῦμα ἔχω . ἐάν δέ μήπω ῥήγνυμι , ἐν ὁ λαπάρα σείω καί ψοφέω οἷος ἐν ἀσκός · ἐάν δέ οὗτος μηδείς προσημαίνω , ἔμπυος δέ εἰμί , τοίσιδος χρή τεκμαίρομαι · πνεῦμα πολύς ἔχω , φθέγγομαι τε ὑπόβραγχος , καί ὁ πούς οἰδέω καί ὁ γόνυ , μάλα δέ κατά ὁ λαπάρα , ἐν ὅς ὁ πυός ἔνειμι · καί ὁ κίθαρος συγκάπτω εἰμί , καί λυσιγυῖα γίγνομαι , καί ἱδρώς περιχέω ὅλος ὁ σῶμα , καί τότε μέν δοκέω θερμός αὐτός ἑαυτοῦ εἰμί , τότε δέ ψυχρός · καί ὁ ὄνυξ περιτέταομαι εἰμί , καί ὁ κοιλία θερμός γίγνομαι · οὗτος χρή γιγνώσκω ὁ ἔμπυος .