hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-locis-in-homine 13
13 . Ὅταν δ’ ἐς ὀφθαλμοὺς ῥεῦμα ἴῃ , φλεγμαίνουσιν οἱ ὀφθαλμοὶ καὶ οἰδέουσιν · τοῦτον χρὴ φαρμάκῳ ἢ τῷ ὑγρῷ ἢ τῷ ξηρῷ ἐν παστῷ ἰᾶσθαι · ἢν δ’ εὐθέως φλεγμήνωσι , μὴ ἔγχριε μηδὲν , ἀλλ’ ἢ κλύσαι κάτω τῷ ἰσχυροτάτῳ , ἢ ἄλλῳ τινὶ ἀπισχνῆναι ὑποχωρητικῷ φαρμάκῳ , φυλασσόμενος μὴ ἔμετον ποίησῃς · ἢν δὲ οἷον λίθοι ὑποτρέχωσιν , φάρμακον ἐγχρίειν ὅ τι πλεῖστον ἄγειν δάκρυον μέλλει , καὶ τὸ ἄλλο σῶμα ὑγραίνοντα καὶ φλεγμαίνειν ποιέοντα , ὡς ὑγρότεροι οἱ ὀφθαλμοὶ γένωνται καὶ ἐκκεκλυσμένοι , ὡς τὸ δάκρυον συμπεπηγὸς ὑποτρέχειν ποιέῃς . Ὅταν δ’ ἐς τοὺς ὀφθαλμοὺς κατὰ σμικρὸν ῥέῃ , καὶ κνιπότητα παρέχῃ , τοῦτον ἐγχρίειν μαλθακώδει , ὅ τι μέλλει ξηραίνειν ἅμα καὶ δάκρυον ὀλίγον ἄγειν , καὶ πρὸς τὰς ῥῖνας φάρμακον προσφέρειν ἢ ἑκάστης ἡμέρης , ἢ διὰ τρίτης , γνώμῃ τῇ αὐτῇ χρώμενος · τοιόνδε ἔστω τὸ φάρμακον , ὅ τι μὴ πλεῖον ἢ ἐμβάφιον ἀπάγειν μέλλει κατὰ τὰς ῥῖνας , ἀπάγειν δὲ κατὰ σμικρὸν , τὸ δὲ κατὰ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἀποξηραίνειν , ὡς ὅ τι ἂν τὸ τῶν ὀφθαλμῶν φάρμακον ἀποξηρήνῃ καὶ ἀποφράξῃ , κατὰ τὰς ῥῖνας ἀποτράπηται . Τὰ δὲ φάρμακα τὰ τῆς κεφαλῆς καθαρτήρια , ἃ μὲν αὐτῶν ἰσχυρά ἐστιν , ἀπὸ τῆς κεφαλῆς ἄγουσιν ὅλης · ἅσσα δὲ ἀσθενέα , ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν , καὶ αὐτόθεν ἀπὸ τῶν πέλας τῆς ῥινός . Ἢν δ’ ἀπὸ τῆς σαρκὸς καὶ τοῦ ὀστέου , μύξης ὑποστάσης μεταξὺ τοῦ ὀστέου καὶ τῆς σαρκὸς , ῥεῦμα ἐς τοὺς ὀφθαλμοὺς γένηται , τῷδε δῆλόν ἐστιν , ὅτι ἐντεῦθεν ῥεῖ · τὸ δέρμα τὸ ἐπὶ τῇ κεφαλῇ φλιβόμενον ὑπείκει , καὶ ἕλκεα ἐς τὴν κεφαλὴν ἐκθύουσι , καὶ κατὰ τοὺς ὀφθαλμοὺς δακρύουσι , καὶ οὐχ ἑλκοῦνται τὰ βλέφαρα , οὐδὲ δάκνει , οὐδ’ ἀμβλυώσσειν ποιέει , ἀλλ’ ὀξὺ ὁρῶν γίνεται · τὸ γὰρ ῥεῦμα οὐχ ἁλμυρόν ἐστιν , ὡς οὐκ ἀπὸ τοῦ ἐγκεφάλου , ἀλλὰ μυξῶδες μᾶλλον . Τοῦτον ὧδε χρὴ ἰᾶσθαι · φαρμάκῳ καθαίρειν χρὴ τὴν κεφαλὴν μὴ ἰσχυρῷ , καὶ τὸ σῶμα ἰσχναίνειν καὶ σιτίοισι καὶ φαρμάκοισι κάτω ὑπάγοντα , ὡς ἀποξηρανθῇ ἰσχναινομένου τοῦ σώματος , ἢ ἐκτρεφθῇ τῷ κατὰ τὰς ῥῖνας προστιθεμένῳ φαρμάκῳ · πρὸς δὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς οὐδὲν δεῖ φάρμακον προσφέρειν . Ἢν δὲ δὴ μηδ’ οὕτως ὑγιὴς γίνηται , τὴν κεφαλὴν κατατάμνειν ἔστ’ ἂν πρὸς τὸ ὀστέον ἴῃς , μὴ μετεώρους μηδ’ ἐπικαρσίους τὰς τομὰς ποιέειν · τάμνειν δὲ ἄχρι τούτου , ἄχρις ἂν τοῦ ὀστέου θίγῃς · τάμνειν δὲ πυκνὰ , ὡς ἂν τὸ συνεστηκὸς ἐξέλθῃ θᾶσσον διὰ τῶν ἑλκέων ἀποῤῥέον , ἅμα δὲ αἱ τομαὶ πυκναὶ ἐοῦσαι πρόστασιν ποιέωσι τῇ σαρκὶ πρὸς τὸ ὀστέον . Οὕτως ἰᾶσθαι δεῖ · τούτῳ τοιάδε ἡ ἀποτελεύτησις γίνεται , ἢν μή τις εὐτρεπίσῃ · οὐκ ἐκκέκλυσται , ὥστ’ ἐκκλυσόμενον ὀξὺ ὁρᾷν ποιέειν , αἰεὶ τῷ ἐφισταμένῳ μαρμαρυγώδης μᾶλλον γίνεται , καὶ τὸ ὀξὺ ὁρῶν τοῦ ἀνθρώπου ἀποσβέννυται . Ἢν δ’ ἐς τὴν ὄψιν ἐς τὸ ὑγρὸν καθαρὸν αἱματῶδές τι ἐσέλθῃ ὑγρὸν , τούτῳ ἡ ὄψις ἔνδον ἐμφαίνεται τοῦ ὀφθαλμοῦ οὐ στρογγύλον ἐὸν διὰ τόδε · ἐν ᾧ ἂν τὸ αἱματῶδες ἐνῇ , τοῦτο οὐκ ἐμφαίνεται , τούτῳ δὴ ἐλλείπει τὸ φαινόμενον περιφερὲς εἶναι , καὶ προκινέεσθαι αὐτῷ δοκέει πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν , καὶ οὐδὲν κατ’ ἀλήθειαν ὁρᾷ . Τούτου χρὴ τὰς φλέβας ἀποκαίειν τὰς πιεζούσας τὰς ὄψιας , αἳ σφύζουσιν αἰεὶ καὶ μεταξὺ τοῦ τε ὠτὸς καὶ τοῦ κροτάφου πεφύκασιν · καὶ ἐπειδὰν ταύτας ἀποφράξῃς , πρὸς τοὺς ὀφθαλμοὺς φάρμακα , ὅσα ὑγραίνει , πρόσφερε , καὶ δάκρυον ἄπαγε ὡς πλεῖστον , ὅπως τὸ συνεστηκὸς ἐν τοῖσιν ὀφθαλμοῖσιν ἐκκλυσθῇ τὸ τὴν νοῦσον παρέχον . Ἢν δὲ ὁ ὀφθαλμὸς ῥαγῇ , μαλθακοῖσι φαρμάκοισι χρῆσθαι καὶ στρυφνοῖσιν , ὡς στυφόμενον τὸ ἕλκος ἐς σμικρὸν συνίῃ , καὶ ἡ οὐλὴ λεπτὴ ᾖ . Ὅταν δ’ ἄργεμον ᾖ , δακρύειν τῷ ὀφθαλμῷ ἀρήγει .
Lemmas: 13 . ὅταν δέ εἰς ὀφθαλμός ῥεῦμα ἔρχομαι , φλεγμαίνω ὁ ὀφθαλμός καί οἰδέω · οὗτος χρή φάρμακον ἤ ὁ ὑγρός ἤ ὁ ξηρός ἐν παστός ἰάομαι · ἐάν δέ εὐθύς φλεγμαίνω , μή ἐγχρίω μηδείς , ἀλλά ἤ κλύζω κάτω ὁ ἰσχυρός , ἤ ἄλλος τις ἀπισχναίνω ὑποχωρητικός φάρμακον , φυλάσσω μή ἔμετος ποίηδω · ἐάν δέ οἷος λίθος ὑποτρέχω , φάρμακον ἐγχρίω ὅς τις πολύς ἄγω δάκρυον μέλλω , καί ὁ ἄλλος σῶμα ὑγραίνω καί φλεγμαίνω ποιέω , ὡς ὑγρός ὁ ὀφθαλμός γίγνομαι καί ἐκκλύζω , ὡς ὁ δάκρυον συμπήγνυμι ὑποτρέχω ποιέω . ὅταν δέ εἰς ὁ ὀφθαλμός κατά μικρός ῥέω , καί κνιπότης παρέχω , οὗτος ἐγχρίω μαλθακώδης , ὅς τις μέλλω ξηραίνω ἅμα καί δάκρυον ὀλίγος ἄγω , καί πρός ὁ ῥίς φάρμακον προσφέρω ἤ ἕκαστος ἡμέρα , ἤ διά τρίτος , γνώμη ὁ αὐτός χράω · τοιόσδε εἰμί ὁ φάρμακον , ὅς τις μή πολύς ἤ ἐμβάφιον ἀπάγω μέλλω κατά ὁ ῥίς , ἀπάγω δέ κατά μικρός , ὁ δέ κατά ὁ ὀφθαλμός ἀποξηραίνω , ὡς ὅς τις ἄν ὁ ὁ ὀφθαλμός φάρμακον ἀποξηραίνω καί ἀποφράζω , κατά ὁ ῥίς ἀποτρέπω . ὁ δέ φάρμακον ὁ ὁ κεφαλή καθαρτήριος , ὅς μέν αὐτός ἰσχυρός εἰμί , ἀπό ὁ κεφαλή ἄγω ὅλος · ὅστις δέ ἀσθενής , ἀπό ὁ ὀφθαλμός , καί αὐτόθεν ἀπό ὁ πέλας ὁ ῥίς . ἐάν δέ ἀπό ὁ σάρξ καί ὁ ὀστέον , μύξα ὑφίστημι μεταξύ ὁ ὀστέον καί ὁ σάρξ , ῥεῦμα εἰς ὁ ὀφθαλμός γίγνομαι , ὅδε δῆλος εἰμί , ὅτι ἐντεῦθεν ῥέω · ὁ δέρμα ὁ ἐπί ὁ κεφαλή φλίβω ὑπείκω , καί ἕλκος εἰς ὁ κεφαλή ἐκθύω , καί κατά ὁ ὀφθαλμός δακρύω , καί οὐ ἑλκέω ὁ βλέφαρον , οὐδέ δάκνω , οὐδέ ἀμβλυώσσω ποιέω , ἀλλά ὀξύς ὁράω γίγνομαι · ὁ γάρ ῥεῦμα οὐ ἁλμυρός εἰμί , ὡς οὐ ἀπό ὁ ἐγκέφαλος , ἀλλά μυξώδης μάλα . οὗτος ὧδε χρή ἰάομαι · φάρμακον καθαίρω χρή ὁ κεφαλή μή ἰσχυρός , καί ὁ σῶμα ἰσχναίνω καί σιτίον καί φάρμακον κάτω ὑπάγω , ὡς ἀποξηραίνω ἰσχναίνω ὁ σῶμα , ἤ ἐκτρέπω ὁ κατά ὁ ῥίς προστίθημι φάρμακον · πρός δέ ὁ ὀφθαλμός οὐδείς δέω φάρμακον προσφέρω . ἐάν δέ δή μηδέ οὕτως ὑγιής γίγνομαι , ὁ κεφαλή κατατέμνω ἔστε ἄν πρός ὁ ὀστέον ἔρχομαι , μή μετέωρος μηδέ ἐπικάρσιος ὁ τομή ποιέω · τέμνω δέ ἄχρι οὗτος , ἄχρι ἄν ὁ ὀστέον θιγγάνω · τέμνω δέ πυκνός , ὡς ἄν ὁ συνίστημι ἐξέρχομαι ταχύς διά ὁ ἕλκος ἀπορρέω , ἅμα δέ ὁ τομή πυκνός εἰμί πρόστασις ποιέω ὁ σάρξ πρός ὁ ὀστέον . οὕτως ἰάομαι δέω · οὗτος τοιόσδε ὁ ἀποτελεύτησις γίγνομαι , ἐάν μή τις εὐτρεπίζω · οὐ ἐκκλύζω , ὥστε ἐκκλύζω ὀξύς ὁράω ποιέω , ἀεί ὁ ἐφίστημι μαρμαρυγώδης μάλα γίγνομαι , καί ὁ ὀξύς ὁράω ὁ ἄνθρωπος ἀποσβέννυμι . ἐάν δέ εἰς ὁ ὄψις εἰς ὁ ὑγρός καθαρός αἱματώδης τις εἰσέρχομαι ὑγρός , οὗτος ὁ ὄψις ἔνδον ἐμφαίνω ὁ ὀφθαλμός οὐ στρογγύλος εἰμί διά ὅδε · ἐν ὅς ἄν ὁ αἱματώδης ἔνειμι , οὗτος οὐ ἐμφαίνω , οὗτος δή ἐλλείπω ὁ φαίνω περιφερής εἰμί , καί προκινέω αὐτός δοκέω πρό ὁ ὀφθαλμός , καί οὐδείς κατά ἀλήθεια ὁράω . οὗτος χρή ὁ φλέψ ἀποκαίω ὁ πιέζω ὁ ὄψις , ὅς σφύζω ἀεί καί μεταξύ ὁ τε οὖς καί ὁ κρόταφος φύω · καί ἐπειδάν οὗτος ἀποφράσσω , πρός ὁ ὀφθαλμός φάρμακον , ὅσος ὑγραίνω , προσφέρω , καί δάκρυον ἀπάγω ὡς πολύς , ὅπως ὁ συνίστημι ἐν ὁ ὀφθαλμός ἐκκλύζω ὁ ὁ νόσος παρέχω . ἐάν δέ ὁ ὀφθαλμός ῥήγνυμι , μαλθακός φάρμακον χράω καί στρυφνός , ὡς στύφω ὁ ἕλκος εἰς μικρός συνέρχομαι , καί ὁ οὐλή λεπτός εἰμί . ὅταν δέ ἄργεμον εἰμί , δακρύω ὁ ὀφθαλμός ἀρήγω .