hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-humidorum-usu 6
6 . Τὸ ψυχρὸν ὠφελέει τὰ ἐρυθρὰ , οἷα ἄλλῃ καὶ ἄλλῃ ἐκθύει ὑποπλάτη , οἷα οἱ τοὺς σπλῆνας ὀγκηροὺς [ ἔχοντες ] ἀνίσχουσιν , εὐσάρκοισί τε καὶ ἁπαλοσάρκοισιν , ὑπέρυθρα δὲ μέλασι , καὶ οἷαι στρογγύλαι ἐοῦσαι , αἰθόλικας λέγουσι , καὶ ἐν αὐτῇσι τῇσι θερμολουσίῃσιν ἀνίσταται γενόμενα , καὶ γυναιξὶν ἐκ γυναικείων ἀναδρομῆς ὑπὸ χρῶτα , καὶ ὑπὸ ἐρεθισμοῦ δέρματος , ἢ ἱματίων τρηχείων ἀήθει φορήσει , καὶ ἐξ ἱδρώτων ἐξόδου , ἢ ἐκ ψύχεος ἐξαίφνης πρὸς πῦρ ἐλθόντι ἢ λουτρὰ θερμὰ , ταῦτα ἢν ὕστερον ποιήσῃ , ἔτι οὐδαμῶς ἐκθύει . Ἐπεὶ ὁκόσα γε ἐκ ψύχεος γίνεται , ἢ ὁκόσα τρηχύνεται κεγχρώδεα , εἶτ’ ἐφελκοῦται , τὸ μὲν ψυχρὸν βλάπτει , τὸ δὲ θερμὸν ὠφελέει . Ἃ δὲ ἄμφω ὠφελέει , τὰ ἐν ἄρθροισιν οἰδήματα , καὶ ἄνευ ἕλκεος ποδαγρικὰ , καὶ σπάσματα πλεῖστα , τοῦτο ψυχρὸν πολλὸν καταχεόμενον ῥηΐζει , ἰσχναίνει καὶ ὀδύνην ναρκοῖ , νάρκη δὲ μετρίη ὀδύνης ληκτικόν · καὶ τὸ θερμὸν ἰσχναίνει καὶ μαλθάσσει . Τοῖσι δὲ ποδαγρικοῖσι , παρέσεσι , τετάνοισι , σπασμοῖσι , τὰ τοιαῦτα · συντάσιες , τρόμοι , παραπληγίαι , τὰ τοιαῦτα · χαλάσιες , νάρκαι , ἀναυδίαι , τὰ τοιαῦτα · κάτωθεν ἀπολήμψιες , φυλάσσεσθαι δὲ ἐν τῇ ψυχρᾷ χρήσει , ψυχροῖσι χρεόμενος μᾶλλον ἢ τἀναντία . Τὰ δὲ ἐς τὰ ἄρθρα ἐσκληρυσμένα ἢ ὑπὸ φλεγμονῆς ποτε γενομένης ἢ ἀγκύλης , προυργιαίτατα , ἐς ἀσκίον θερμὰ ἐγχέοντας , τὴν χεῖρα ἐναποδῆσαι . Καὶ ὄμματα , δακρύου παρηγορικὸν καταλείφοντα , πρὸς τὰ δριμέα λίπος προσηνὲς , ὥστε μὴ ἅπτεσθαι τὸ ἁλμῶδες , καὶ τοῖσι βοθρίοισι διάνιψις καὶ πλήρωσις ἐς φύσιν ἄγουσα . Ὀφθαλμοῖσι θερμὸν ὀδύνῃσιν , ἐμπυήσεσι , δακρύων δακνωδέων , ξηροῖσιν ἅπασιν . Τὸ ψυχρὸν , ἀνωδύνοισιν , ἐξερύθροισι · τοῖσι δὲ εἰθισμένοισι συστροφὰς κατὰ φλέβας ποιέον , οἷα χοιραδώδεα , κατὰ θώρηκα , καὶ ἄλλα σκληρά · ἀρχῷ δὲ καὶ ὑστέρῃσιν οὐ πάνυ ἐνδέχεται , αἷμα ἐν ψύχει οὐρέουσιν . Ἕλκεσι τὸ μὲν ψυχρὸν δακνῶδες , δέρμα περισκληρύνει , ὀδυνώδεα ἀνεκπύητα ποιέει , πελιαίνει , μελαίνει , ῥίγεα πυρετώδεα , σπασμοὺς , τετάνους . Ἔστι δὲ ὅκου ἐπὶ τετάνῳ ἄνευ ἕλκεος νέῳ εὐσάρκῳ , θέρεος μέσου , ψυχροῦ πολλοῦ κατάχυσις θέρμης ἐπανάκλησιν ποιέει · θέρμη δὲ ταῦτα ῥύεται , τὰ δὲ ἐν κεφαλῇ καὶ καρηβαρίας . Τὸ θερμὸν ἐκπυητικὸν , οὐκ ἐπὶ παντὶ ἕλκει , μέγιστον σημεῖον ἐς ἀσφάλειαν , δέρμα μαλθάσσει , ἰσχναίνει , ἀνώδυνον , ῥιγέων , σπασμῶν , τετάνων παρηγορικόν · τὸ δ’ ἐν κεφαλῇ , καὶ καρηβαρίαν λύει · πλεῖστον δὲ διαφέρει ὀστέων κατήγμασι , μᾶλλον δὲ τοῖσιν ἐψιλωμένοισι , τούτων δὲ μάλιστα τῶν ἐν κεφαλῇ τρώμασιν ἑκουσίοισι καὶ ἀκουσίοισι , καὶ ὅσα ὑπὸ ψύχεος ἢ θνήσκει ἢ ἑλκοῦται , ἔτι ἑλκώμασιν ἑκουσίοισί τε καὶ ἀκουσίοισιν , ἀπούρμασιν , ἕρπησιν ἐσθιομένοισι , μελαινομένοισιν ἐν νούσοισιν , ἀκοῇ , ἕδρῃ , ὑστέρῃ , τούτοισι πᾶσι τὸ θερμὸν φίλιον καὶ κρῖνον , τὸ δὲ ψυχρὸν πολέμιον καὶ κτεῖνον , πλὴν ὁκόσα αἱμοῤῥα · γέειν ἐλπίς .
Lemmas: 6 . ὁ ψυχρός ὠφελέω ὁ ἐρυθρός , οἷος ἄλλῃ καί ἄλλῃ ἐκθύω ὕποπλατυς , οἷος ὁ ὁ σπλήν ὀγκηρός [ ἔχω ] ἀνίσχω , εὔσαρκος τε καί ἁπαλόσαρκος , ὑπέρυθρος δέ μέλας , καί οἷος στρογγύλος εἰμί , αἰθόλιξ λέγω , καί ἐν αὐτός ὁ θερμολουσία ἀνίστημι γίγνομαι , καί γυνή ἐκ γυναικεῖος ἀναδρομή ὑπό χρώς , καί ὑπό ἐρεθισμός δέρμα , ἤ ἱμάτιον τραχ́ειος ἀήθης φόρησις , καί ἐκ ἱδρώς ἔξοδος , ἤ ἐκ ψῦχος ἐξαίφνης πρός πῦρ ἔρχομαι ἤ λουτρόν θερμός , οὗτος ἐάν ὕστερον ποιέω , ἔτι οὐδαμῶς ἐκθύω . ἐπεί ὁπόσος γε ἐκ ψῦχος γίγνομαι , ἤ ὁπόσος τραχύνω κεγχρώδης , εἶτα ἐφελκόομαι , ὁ μέν ψυχρός βλάπτω , ὁ δέ θερμός ὠφελέω . ὅς δέ ἄμφω ὠφελέω , ὁ ἐν ἄρθρον οἴδημα , καί ἄνευ ἕλκος ποδαγρικός , καί σπάσμα πολύς , οὗτος ψυχρός πολύς κατηχέω ῥαίζω , ἰσχναίνω καί ὀδύνη ναρκόω , νάρκη δέ μέτριος ὀδύνη ληκτικός · καί ὁ θερμός ἰσχναίνω καί μαλθάσσω . ὁ δέ ποδαγρικός , πάρεσις , τέτανος , σπασμός , ὁ τοιοῦτος · σύντασις , τρόμος , παραπληγίη , ὁ τοιοῦτος · χάλασις , νάρκα , ἀναυδία , ὁ τοιοῦτος · κάτωθεν ἀπολήμψιες , φυλάσσω δέ ἐν ὁ ψυχρός χρῆσις , ψυχρός χράω μάλα ἤ ἐναντίος . ὁ δέ εἰς ὁ ἄρθρον σκληρύνω ἤ ὑπό φλεγμονή ποτέ γίγνομαι ἤ ἀγκύλη , πρόυργιαις , εἰς ἀσκίον θερμός ἐγχέω , ὁ χείρ ἐναποδέω . καί ὄμμα , δάκρυον παρηγορικός καταλείφω , πρός ὁ δριμύς λίπος προσηνής , ὥστε μή ἅπτω ὁ ἁλμώδης , καί ὁ βοθρίον διάνιψις καί πλήρωσις εἰς φύσις ἄγω . ὀφθαλμός θερμός ὀδύνη , ἐμπύησις , δάκρυον δακνώδης , ξηρός ἅπας . ὁ ψυχρός , ἀνώδυνος , ἐξέρυθρος · ὁ δέ ἐθίζω συστροφή κατά φλέψ ποιέω , οἷος χοιραδώδης , κατά θώραξ , καί ἄλλος σκληρός · ἀρχός δέ καί ὑστέρα οὐ πάνυ ἐνδέχομαι , αἷμα ἐν ψῦχος οὐρέω . ἕλκος ὁ μέν ψυχρός δακνώδης , δέρμα περισκληρύνω , ὀδυνώδης ἀνεκπύητος ποιέω , πελιαίνω , μελαίνω , ῥῖγος πυρετώδης , σπασμός , τέτανος . εἰμί δέ ὅπου ἐπί τέτανος ἄνευ ἕλκος νέος εὔσαρκος , θέρος μέσος , ψυχρός πολύς κατάχυσις θέρμη ἐπανάκλησις ποιέω · θέρμη δέ οὗτος ἐρύω , ὁ δέ ἐν κεφαλή καί καρηβαρία . ὁ θερμός ἐκπυητικός , οὐ ἐπί πᾶς ἕλκος , μέγας σημεῖον εἰς ἀσφάλεια , δέρμα μαλθάσσω , ἰσχναίνω , ἀνώδυνος , ῥῖγος , σπασμός , τέτανος παρηγορικός · ὁ δέ ἐν κεφαλή , καί καρηβαρία λύω · πολύς δέ διαφέρω ὀστέον κατῆγμα , μάλα δέ ὁ ψιλόω , οὗτος δέ μάλα ὁ ἐν κεφαλή τραῦμα ἑκούσιος καί ἀκούσιος , καί ὅσος ὑπό ψῦχος ἤ θνῄσκω ἤ ἑλκόω , ἔτι ἕλκωμα ἑκούσιος τε καί ἀκούσιος , ἀποῦρμα , ἕρπης ἐσθίω , μελαίνω ἐν νόσος , ἀκοή , ἕδρα , ὑστέρα , οὗτος πᾶς ὁ θερμός φίλιος καί κρίνω , ὁ δέ ψυχρός πολέμιος καί κτείνω , πλήν ὁπόσος αἱμορρος · γέω ἐλπίς .