hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-flatibus 8
8 . Διὰ τοῦτο μὲν οὖν πρῶτον αἱ φρῖκαι γίνονται πρὸ τῶν πυρετῶν · ὅκως δ’ ἂν ὁρμήσωσιν αἱ φῦσαι πλήθει καὶ ψυχρότητι , τοιοῦτον γίνεται καὶ τὸ ῥῖγος , ἀπὸ μὲν πλεόνων καὶ ψυχροτέρων ἰσχυρότερον , ἀπὸ δὲ ἐλασσόνων καὶ ἧσσόν τι ψυχρῶν ἀνισχυρότερον . Ἐν δὲ τῇσι φρίκῃσι καὶ οἱ τρόμοι τοῦ σώματος κατὰ τόνδε γίνονται τὸν τρόπον · τὸ αἷμα φοβεόμενον τὴν παροῦσαν φρίκην ξυντρέχει καὶ διαΐσσει διὰ παντὸς τοῦ σώματος ἐς τὰ θερμότατα . Αὗται μὲν οὖν αἱ ἄλαι · καθαλλομένου δὲ τοῦ αἵματος ἐκ τῶν ἀκρωτηρίων τοῦ σώματος , τὰ σπλάγχνα τρομέουσι καὶ αἱ σάρκες · τὰ μὲν γὰρ τοῦ σώματος γίνεται πολύαιμα , τὰ δὲ ἄναιμα · τὰ μὲν οὖν ἄναιμα διὰ τὴν ψύξιν οὐκ ἀτρεμέουσιν , ἀλλὰ πάλλονται , τὸ γὰρ θερμὸν ἐξ αὐτέων ἐκλέλοιπεν · τὰ δὲ πολύαιμα διὰ τὸ πλῆθος τοῦ αἵματος τρέμουσι , καὶ φλεγμονὰς ἐμποιέει , οὐ γὰρ δύναται πολλὸν γινόμενον ἀτρεμίζειν . Χασμῶνται δὲ πρὸ τῶν πυρετῶν , ὅτε πολὺς ἀὴρ ἀθροισθεὶς , ἀθρόον ἄνω διεξιὼν , ἐξεμόχλευσε καὶ διέστησε τὸ στόμα · ταύτῃ γὰρ εὐδιέξοδός ἐστιν · ὡς γὰρ ἀπὸ τῶν λεβήτων ἀτμὸς ἀνέρχεται πολὺς ἑψομένου τοῦ ὕδατος , οὕτω καὶ τοῦ σώματος θερμαινομένου δίεισι διὰ τοῦ στόματος ὁ ἀὴρ ξυνεστραμμένος καὶ βίῃ φερόμενος . Τά τε ἄρθρα διαλύεται πρὸ τῶν πυρετῶν · χλιαινόμενα γὰρ τὰ νεῦρα διίσταται . Ὁκόταν δὲ ξυναλισθῇ ἀθροισθὲν τὸ πλεῖστον τοῦ αἵματος , ἀναθερμαίνεται πάλιν ὁ ἀὴρ ὁ ψύξας τὸ αἷμα , κρατηθεὶς ὑπὸ τῆς θερμότητος · διάπυρος δὲ καὶ μύδρος γενόμενος ὅλῳ τῷ σώματι τὴν θερμασίην ἐνειργάσατο . Συνεργὸν δὲ αὐτῷ τὸ αἷμά ἐστι , τήκεται γὰρ πυρούμενον , καὶ γίνεται πνεῦμα ἐξ αὐτοῦ · τοῦ δὲ πνεύματος προσπίπτοντος πρὸς τοὺς πόρους τοῦ σώματος , οἱ ἱδρῶτες γίνονται · τὸ γὰρ πνεῦμα ξυνιστάμενον ἐς ὕδωρ χεῖται , καὶ διὰ τῶν πόρων διεξελθὸν ἔξω περαιοῦται τὸν αὐτὸν τρόπον , ὅνπερ ἀπὸ τῶν ἑψομένων ὑδάτων ὁ ἀτμὸς ἐπανιὼν , ἢν ἔχῃ στερέωμα πρὸς ὅ τι χρὴ προσπίπτειν , παχύνεται καὶ πυκνοῦται , καὶ σταγόνες ἀποπίπτουσιν ἀπὸ τῶν πωμάτων , οἷσιν ἂν ὁ ἀτμὸς προσπίπτῃ . Πόνοι δὲ τῆς κεφαλῆς ἅμα τῷ πυρετῷ γίνονται διὰ τόδε · στενοχωρίη τῇσι διεξόδοισιν ἐν τῇ κεφαλῇ τοῦ αἵματος γίνεται · πέπληνται γὰρ αἱ φλέβες ἠέρος , πλησθεῖσαι δὲ καὶ πρησθεῖσαι , τὸν πόνον ἐμποιέουσιν ἐν τῇ κεφαλῇ · βίῃ γὰρ τὸ αἷμα βιαζόμενον διὰ στενῆς ὁδοῦ θερμὸν ἐὸν οὐ δύναται περαιοῦσθαι ταχέως , πολλὰ γὰρ ἐμποδών ἐστιν αὐτῷ κωλύματα καὶ ἐμφράγματα · διὸ δὴ καὶ οἱ σφυγμοὶ γίνονται ἀμφὶ τοὺς κροτάφους .
Lemmas: 8 . διά οὗτος μέν οὖν πρῶτος ὁ φρίκη γίγνομαι πρό ὁ πυρετός · ὅπως δέ ἄν ὁρμάω ὁ φῦσα πλῆθος καί ψυχρότης , τοιοῦτος γίγνομαι καί ὁ ῥῖγος , ἀπό μέν πολύς καί ψυχρός ἰσχυρός , ἀπό δέ ἐλαχύς καί ἥσσων τις ψυχρός ἀνίσχυρος . ἐν δέ ὁ φρίκη καί ὁ τρόμος ὁ σῶμα κατά ὅδε γίγνομαι ὁ τρόπος · ὁ αἷμα φοβέω ὁ πάρειμι φρίκη συντρέχω καί διαίσσω διά πᾶς ὁ σῶμα εἰς ὁ θερμός . οὗτος μέν οὖν ὁ ἄλη · καθάλλομαι δέ ὁ αἷμα ἐκ ὁ ἀκρωτήριον ὁ σῶμα , ὁ σπλάγχνον τρομέω καί ὁ σάρξ · ὁ μέν γάρ ὁ σῶμα γίγνομαι πολύαιμος , ὁ δέ ἄναιμος · ὁ μέν οὖν ἄναιμος διά ὁ ψῦξις οὐ ἀτρεμέω , ἀλλά πάλλω , ὁ γάρ θερμός ἐκ αὐτός ἐκλείπω · ὁ δέ πολύαιμος διά ὁ πλῆθος ὁ αἷμα τρέμω , καί φλεγμονή ἐμποιέω , οὐ γάρ δύναμαι πολύς γίγνομαι ἀτρεμίζω . χασμάομαι δέ πρό ὁ πυρετός , ὅτε πολύς ἀήρ ἀθροίζω , ἀθρόος ἄνω διεξέρχομαι , ἐκμοχλεύω καί διΐστημι ὁ στόμα · ταύτῃ γάρ εὐδιέξοδος εἰμί · ὡς γάρ ἀπό ὁ λέβης ἀτμός ἀνέρχομαι πολύς ἕψω ὁ ὕδωρ , οὕτως καί ὁ σῶμα θερμαίνω δίειμι διά ὁ στόμα ὁ ἀήρ συστρέφω καί βία φέρω . ὁ τε ἄρθρον διαλύω πρό ὁ πυρετός · χλιαίνω γάρ ὁ νεῦρον διίστημι . Ὁπόταν δέ συναλίζω ἀθροίζω ὁ πολύς ὁ αἷμα , ἀναθερμαίνω πάλιν ὁ ἀήρ ὁ ψύχω ὁ αἷμα , κρατέω ὑπό ὁ θερμότης · διάπυρος δέ καί μύδρος γίγνομαι ὅλος ὁ σῶμα ὁ θερμασία ἐνεργάζομαι . συνεργός δέ αὐτός ὁ αἷμα εἰμί , τήκω γάρ πυρόω , καί γίγνομαι πνεῦμα ἐκ αὐτός · ὁ δέ πνεῦμα προσπίπτω πρός ὁ πόρος ὁ σῶμα , ὁ ἱδρώς γίγνομαι · ὁ γάρ πνεῦμα συνιστάω εἰς ὕδωρ χέω , καί διά ὁ πόρος διεξέρχομαι ἔξω περαιόω ὁ αὐτός τρόπος , ὅς ἀπό ὁ ἕψω ὕδωρ ὁ ἀτμός ἐπανέρχομαι , ἐάν ἔχω στερέωμα πρός ὅς τις χρή προσπίπτω , παχύνω καί πυκνόω , καί σταγών ἀποπίπτω ἀπό ὁ πῶμα , ὅς ἄν ὁ ἀτμός προσπίπτω . πόνος δέ ὁ κεφαλή ἅμα ὁ πυρετός γίγνομαι διά ὅδε · στενοχωρία ὁ διέξοδος ἐν ὁ κεφαλή ὁ αἷμα γίγνομαι · πελάζω γάρ ὁ φλέψ ἀήρ , πίμπλημι δέ καί πίμπρημι , ὁ πόνος ἐμποιέω ἐν ὁ κεφαλή · βία γάρ ὁ αἷμα βιάζω διά στενός ὁδός θερμός εἰμί οὐ δύναμαι περαιόω ταχύς , πολύς γάρ ἐμποδών εἰμί αὐτός κώλυμα καί ἔμφραγμα · διό δή καί ὁ σφυγμός γίγνομαι ἀμφί ὁ κρόταφος .