hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-diaeta-salubri 7
7 . Τοὺς γυμναζομένους χρὴ τοῦ χειμῶνος καὶ τρέχειν καὶ παλαίειν , τοῦ δὲ θέρεος παλαίειν μὲν ὀλίγα , τρέχειν δὲ μὴ , περιπατέειν δὲ πολλὰ κατὰ ψῦχος . Ὁκόσοι κοπιῶσιν ἐκ τῶν δρόμων , τούτους παλαίειν χρή · ὁκόσοι δὲ παλαίοντες κοπιῶσι , τούτους χρὴ τρέχειν · οὕτω γὰρ ἂν ταλαιπωρέων τῷ κοπιῶντι τοῦ σώματος διαθερμαίνοιτο καὶ ξυνιστῷτο καὶ διαναπαύοιτο μάλιστα . Ὁκόσους γυμναζομένους διάῤῥοιαι λαμβάνουσι , καὶ τὰ ὑποχωρήματα σιτώδεα καὶ ἄπεπτα , τουτέοισι τῶν τε γυμνασίων ἀφαιρέειν μὴ ἐλάσσω τοῦ τρίτου μέρεος , καὶ τῶν σιτίων τοῖσιν ἡμίσεσι χρέεσθαι · δῆλον γὰρ δὴ ὅτι ἡ κοιλίη ξυνθάλπειν οὐ δύναται ὥστε πέσσεσθαι τὸ πλῆθος τῶν σιτίων · ἔστω δὲ τουτέοισι τὰ σιτία ἄρτος ὡς ἐξοπτότατος , ἐν οἴνῳ ἐντεθρυμμένος , καὶ τὰ ποτὰ ὡς ἐλάχιστα καὶ ἀκρητέστατα , καὶ περιπάτοισι μὴ χρεέσθωσαν ἀπὸ τοῦ σιτίου · μονοσιτέειν δὲ χρὴ ὑπὸ τοῦτον τὸν χρόνον · οὕτω γὰρ ἂν μάλιστα ξυνθάλποιτο ἡ κοιλίη , καὶ τῶν ἐσιόντων ἐπικρατοίη . Γίνεται δὲ ὁ τρόπος οὗτος τῆς διαῤῥοίης τῶν σωμάτων τοῖσι πυκνοσάρκοισι μάλιστα , ὁκόταν ἀναγκάζηται ὥνθρωπος κρεηφαγέειν , τῆς φύσιος ὑπαρχούσης τοιαύτης · αἱ γὰρ φλέβες πυκνωθεῖσαι οὐκ ἀντιλαμβάνονται τῶν σιτίων τῶν ἐσιόντων · ἔστι δὲ αὕτη μὲν ὀξέη ἡ φύσις , καὶ τρέπεται ἐφ’ ἑκάτερα , καὶ ἀκμάζει ὀλίγον χρόνον ἡ εὐεξίη ἐν τοῖσι τοιουτοτρόποισι τῶν σωμάτων . Τὰ δὲ ἀραιότερα τῶν εἰδέων καὶ δασύτερα καὶ τὴν κρεηφαγίην δέχεται , καὶ τὰς ταλαιπωρίας μᾶλλον ὑπομένει , καὶ χρονιώτεραι γίνονται αὐτέοισιν αἱ εὐεξίαι . Καὶ ὁκόσοι τὰ σιτία ἀνερεύγονται τῇ ὑστεραίῃ , καὶ τὰ ὑποχόνδρια μετεωρίζεται αὐτέοισιν ὡς ἀπέπτων τῶν σιτίων ἐόντων , τουτέοισι καθεύδειν μὲν πλείονα χρόνον ξυμφέρει , τῇ δὲ ἄλλῃ ταλαιπωρίῃ ἀναγκάζειν χρὴ αὐτῶν τὰ σώματα , καὶ τὸν οἶνον ἀκρητεστέρον πινόντων καὶ πλείω , καὶ τοῖσι σιτίοισιν ἐλάσσοσι χρέεσθαι ὑπὸ τοῦτον τὸν χρόνον · δῆλον γὰρ δὴ ὅτι ἡ κοιλίη ὑπὸ ἀσθενείης καὶ ψυχρότητος οὐ δύναται τὸ πλῆθος τῶν σιτίων καταπέσσειν . Ὁκόσους δὲ δίψαι λαμβάνουσι , τουτέοισι τῶν τε σιτίων καὶ τῶν ταλαιπωριέων ἀφαιρέειν , καὶ τὸν οἶνον πινόντων ὑδαρέα τε καὶ ὅτι ψυχρότατον . Ὁκόσοισι δὲ ὀδύναι γίνονται τῶν σπλάγχνων ἢ ἐκ γυμνασίης ἢ ἐξ ἄλλης τινὸς ταλαιπωρίης , τουτέοισι ξυμφέρει ἀναπαύεσθαι ἀσίτοισι , πόματι δὲ χρέεσθαι ὅ τι ἐλάχιστον ἐς τὸ σῶμα ἐσελθὸν πλεῖστον οὖρον διάξει , ὅπως αἱ φλέβες αἱ διὰ τῶν σπλάγχνων πεφυκυῖαι μὴ κατατείνωνται πληρεύμεναι · ἐκ γὰρ τῶν τοιουτέων τά τε φύματα γίνονται καὶ οἱ πυρετοί .
Lemmas: 7 . ὁ γυμνάζω χρή ὁ χειμών καί τρέχω καί παλαίω , ὁ δέ θέρος παλαίω μέν ὀλίγος , τρέχω δέ μή , περιπατέω δέ πολύς κατά ψῦχος . ὁπόσος κοπιάω ἐκ ὁ δρόμος , οὗτος παλαίω χρή · ὁπόσος δέ παλαίω κοπιάω , οὗτος χρή τρέχω · οὕτως γάρ ἄν ταλαιπωρέω ὁ κοπιάω ὁ σῶμα διαθερμαίνω καί συνιστάω καί διαναπαύω μάλα . ὁπόσος γυμνάζω διάρροια λαμβάνω , καί ὁ ὑποχώρημα σιτώδης καί ἄπεπτος , οὗτος ὁ τε γυμνάσιον ἀφαιρέω μή ἐλαχύς ὁ τρίτος μέρος , καί ὁ σιτίον ὁ ἥμισυς χράω · δῆλος γάρ δή ὅτι ὁ κοιλία συνθάλπω οὐ δύναμαι ὥστε πέσσω ὁ πλῆθος ὁ σιτίον · εἰμί δέ οὗτος ὁ σιτίον ἄρτος ὡς ἔξοπτος , ἐν οἶνος ἐνθρύπτω , καί ὁ ποτός ὡς ἐλαχύς καί ἄκρατος , καί περίπατος μή χράω ἀπό ὁ σιτίον · μονοσιτέω δέ χρή ὑπό οὗτος ὁ χρόνος · οὕτως γάρ ἄν μάλα συνθάλπω ὁ κοιλία , καί ὁ εἰσέρχομαι ἐπικρατέω . γίγνομαι δέ ὁ τρόπος οὗτος ὁ διάρροια ὁ σῶμα ὁ πυκνόσαρκος μάλα , ὁπόταν ἀναγκάζω ἄνθρωπος κρεηφαγέω , ὁ φύσις ὑπάρχω τοιοῦτος · ὁ γάρ φλέψ πυκνόω οὐ ἀντιλαμβάνω ὁ σιτίον ὁ εἰσέρχομαι · εἰμί δέ οὗτος μέν ὀξύς ὁ φύσις , καί τρέπω ἐπί ἑκάτερος , καί ἀκμάζω ὀλίγος χρόνος ὁ εὐεξία ἐν ὁ τοιουτότροπος ὁ σῶμα . ὁ δέ ἀραῖος ὁ εἶδος καί δασύς καί ὁ κρεηφαγία δέχομαι , καί ὁ ταλαιπωρία μάλα ὑπομένω , καί χρόνιος γίγνομαι αύ̓τεος ὁ εὐεξία . καί ὁπόσος ὁ σιτίον ἀνερεύγομαι ὁ ὑστεραῖος , καί ὁ ὑποχόνδριος μετεωρίζω αύ̓τεος ὡς ἄπεπτος ὁ σιτίον εἰμί , οὗτος καθεύδω μέν πολύς χρόνος συμφέρω , ὁ δέ ἄλλος ταλαιπωρία ἀναγκάζω χρή αὐτός ὁ σῶμα , καί ὁ οἶνος ἀκρατεστέρος πίνω καί πολύς , καί ὁ σιτίον ἐλαχύς χράω ὑπό οὗτος ὁ χρόνος · δῆλος γάρ δή ὅτι ὁ κοιλία ὑπό ἀσθένεια καί ψυχρότης οὐ δύναμαι ὁ πλῆθος ὁ σιτίον καταπέσσω . ὁπόσος δέ δίψα λαμβάνω , οὗτος ὁ τε σιτίον καί ὁ ταλαιπωρία ἀφαιρέω , καί ὁ οἶνος πίνω ὑδαρής τε καί ὅτι ψυχρός . ὁπόσος δέ ὀδύνη γίγνομαι ὁ σπλάγχνον ἤ ἐκ γυμνασία ἤ ἐκ ἄλλος τις ταλαιπωρία , οὗτος συμφέρω ἀναπαύω ἄσιτος , πόμα δέ χράω ὅς τις ἐλαχύς εἰς ὁ σῶμα εἰσέρχομαι πολύς οὖρος διάγω , ὅπως ὁ φλέψ ὁ διά ὁ σπλάγχνον φύω μή κατατείνω πληρόω · ἐκ γάρ ὁ τοιοῦτος ὁ τε φῦμα γίγνομαι καί ὁ πυρετός .