hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-diaeta-salubri 1
1 . Τοὺς ἰδιώτας ὧδε χρὴ διαιτᾶσθαι · τοῦ μὲν χειμῶνος ἐσθίειν ὡς πλεῖστα , πίνειν δ’ ὡς ἐλάχιστα , εἶναι δὲ τὸ πόμα οἶνον ὡς ἀκρητέστατον , τὰ δὲ σιτία ἄρτον καὶ τὰ ὄψα ὀπτὰ πάντα , λαχάνοισι δὲ ὡς ἐλαχίστοισι χρέεσθαι κατὰ ταύτην τὴν ὥρην · οὕτω γὰρ ἂν μάλιστα τὸ σῶμα ξηρόν τε εἴη καὶ θερμόν . Ὁκόταν δὲ τὸ ἔαρ ἐπιλαμβάνῃ , τότε χρὴ πόμα πλέον πίνειν οἶνον ὑδαρέστερον καὶ κατ’ ὀλίγον , καὶ τοῖσι σιτίοισι μαλακωτέροισι χρέεσθαι καὶ ἐλάσσοσι , καὶ τὸν ἄρτον ἀφαιρέοντα μάζαν προστιθέναι , καὶ τὰ ὄψα κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον ἀφαιρέειν , καὶ ἐκ τῶν ὀπτῶν πάντα ἑφθὰ ποιέεσθαι , καὶ λαχάνοισιν ἤδη χρέεσθαι τοῦ ἦρος ὀλίγοισιν , ὅκως ἐς τὴν θερίην καταστήσεται ὥνθρωπος τοῖσί τε σιτίοισι μαλακωτέροισι χρεόμενος καὶ τοῖσιν ὄψοισιν ἑφθοῖσι καὶ λαχάνοισιν ἑφθοῖσι καὶ ὠμοῖσιν · ὡσαύτως καὶ τοῖσι πόμασιν , ὡς ὑδαρεστάτοισι καὶ πλείστοισιν , ἀλλ’ ὅκως μὴ μεγάλη ἡ μεταβολὴ ἔσται κατὰ μικρὸν μὴ ἐξαπίνης χρεομένῳ . Τοῦ δὲ θέρεος τῇ τε μάζῃ μαλακῇ τρέφεσθαι καὶ τῷ ποτῷ ὑδαρέϊ καὶ πολλῷ καὶ τοῖσιν ὄψοισι πᾶσιν ἑφθοῖσιν · δεῖ γὰρ χρέεσθαι τουτέοισιν , ὁκόταν τὸ θέρος ᾖ , ὅκως ψυχρὸν ᾖ τὸ σῶμα καὶ μαλακόν · καὶ γὰρ ἡ ὥρη θερμή τε καὶ ξηρὴ , καὶ ποιέει τὰ σώματα καυματώδεα καὶ αὐχμηρά · δεῖ οὖν τοῖσιν ἐπιτηδεύμασι τουτέοισιν ἀλέξασθαι . Κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν λόγον , ὥσπερ ἐκ τοῦ χειμῶνος ἐς τὸ ἦρ , οὕτω καὶ ἐκ τοῦ ἦρος ἐς τὸ θέρος καταστήσεται , τῶν μὲν σιτίων ἀφαιρέων , τῷ δὲ ποτῷ προστιθείς · καὶ οὕτω τὰ ἐναντία ποιέοντα καταστῆσαι ἐκ τοῦ θέρεος ἐς τὸν χειμῶνα . Ἐν δὲ τῷ φθινοπώρῳ πάλιν τὰ μὲν σιτία πλέω ποιεύμενον καὶ ξηρότερα καὶ τὰ ὄψα κατὰ λόγον , τὰ δὲ ποτὰ ἐλάσσω τε καὶ ἀκρητέστερα , ὅκως ὅ τε χειμὼν ἀγαθὸς ἔσται καὶ ὥνθρωπος διαχρήσεται τοῖσί τε πόμασιν ἀκρητεστέροισι καὶ ὀλίγοισι καὶ τοῖσι σιτίοισιν ὡς πλείστοισί τε καὶ ξηροτάτοισιν · οὕτω γὰρ ἂν καὶ ὑγιαίνοι μάλιστα καὶ ῥιγῴη ἤκιστα · ἡ γὰρ ὥρη λίαν ψυχρή τε καὶ ὑγρή .
Lemmas: 1 . ὁ ἰδιώτης ὧδε χρή διαιτάω · ὁ μέν χειμών ἐσθίω ὡς πολύς , πίνω δέ ὡς ἐλαχύς , εἰμί δέ ὁ πόμα οἶνος ὡς ἄκρατος , ὁ δέ σιτίον ἄρτος καί ὁ ὄψον ὀπτός πᾶς , λάχανον δέ ὡς ἐλαχύς χράω κατά οὗτος ὁ ὥρα · οὕτως γάρ ἄν μάλα ὁ σῶμα ξηρός τε εἰμί καί θερμός . Ὁπόταν δέ ὁ ἔαρ ἐπιλαμβάνω , τότε χρή πόμα πολύς πίνω οἶνος ὑδαρής καί κατά ὀλίγος , καί ὁ σιτίον μαλακός χράω καί ἐλαχύς , καί ὁ ἄρτος ἀφαιρέω μάζα προστίθημι , καί ὁ ὄψον κατά ὁ αὐτός λόγος ἀφαιρέω , καί ἐκ ὁ ὀπτός πᾶς ἑφθός ποιέω , καί λάχανον ἤδη χράω ὁ ἔαρ ὀλίγος , ὅπως εἰς ὁ θερία καθίστημι ἄνθρωπος ὁ τε σιτίον μαλακός χράω καί ὁ ὄψον ἑφθός καί λάχανον ἑφθός καί ὠμός · ὡσαύτως καί ὁ πόμα , ὡς ὑδαρής καί πολύς , ἀλλά ὅπως μή μέγας ὁ μεταβολή εἰμί κατά μικρός μή ἐξαπίνης χράω . ὁ δέ θέρος ὁ τε μᾶζα μαλακός τρέφω καί ὁ ποτός ὑδαρής καί πολύς καί ὁ ὄψον πᾶς ἑφθός · δέω γάρ χράω τόυτεος , ὁπόταν ὁ θέρος εἰμί , ὅπως ψυχρός εἰμί ὁ σῶμα καί μαλακός · καί γάρ ὁ ὥρα θερμός τε καί ξηρός , καί ποιέω ὁ σῶμα καυματώδης καί αὐχμηρός · δέω οὖν ὁ ἐπιτήδευμα τόυτεος ἀλέξω . κατά δέ ὁ αὐτός λόγος , ὥσπερ ἐκ ὁ χειμών εἰς ὁ ἔαρ , οὕτως καί ἐκ ὁ ἔαρ εἰς ὁ θέρος καθίστημι , ὁ μέν σιτίον ἀφαιρέω , ὁ δέ ποτός προστίθημι · καί οὕτως ὁ ἐναντίος ποιέω καθίστημι ἐκ ὁ θέρος εἰς ὁ χειμών . ἐν δέ ὁ φθινόπωρον πάλιν ὁ μέν σιτίον πολύς ποιέω καί ξηρός καί ὁ ὄψον κατά λόγος , ὁ δέ ποτός ἐλαχύς τε καί ἄκρατος , ὅπως ὁ τε χειμών ἀγαθός εἰμί καί ἄνθρωπος διαχράομαι ὁ τε πόμα ἄκρατος καί ὀλίγος καί ὁ σιτίον ὡς πολύς τε καί ξηρός · οὕτως γάρ ἄν καί ὑγιαίνω μάλα καί ῥιγόω ἤκιστος · ὁ γάρ ὥρα λίαν ψυχρός τε καί ὑγρός .