hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-diaeta-in-morbis-acutis 18
18 . Λουτρὸν δὲ συχνοῖσι τῶν νουσημάτων ἀρήγοι ἂν χρεομένοισιν , ἐς τὰ μὲν ξυνεχέως , ἐς τὰ δ᾿ οὔ . Ἔστι δὲ ὅτε ἧσσον χρηστέον διὰ τὴν ἀπαρασκευασίην τῶν ἀνθρώπων · ἐν ὀλίγῃσι γὰρ οἰκίῃσι παρεσκεύασται τὰ ἄρμενα καὶ οἱ θεραπεύοντες ὡς δεῖ · εἰ δὲ μὴ παγκάλως λούοιτο , βλάπτοιτ᾿ ἂν οὐ σμικρά · καὶ γὰρ σκέπης ἀκάπνου δεῖ , καὶ ὕδατος δαψιλέος , καὶ τοῦ λουτροῦ συχνοῦ καὶ μὴ λίην λάβρου , ἤν γε μὴ οὕτω δέῃ . Καὶ μᾶλλον μὲν μὴ σμήχεσθαι · ἢν δὲ σμήχηται , θερμῷ χρέεσθαι αὐτέῳ καὶ πολλαπλασίῳ ἢ ὡς νομίζεται σμήγματι , καὶ προσκαταχέεσθαι μὴ ὀλίγῳ , καὶ ταχέως μετακαταχέεσθαι . Δεῖ δὲ καὶ τῆς ὁδοῦ βραχείης ἐς τὴν πύελον , καὶ ἐς εὐέμβατον καὶ ἐς εὐέκβατον · εἷναι δὲ καὶ τὸν λουόμενον κόσμιον καὶ σιγηλὸν , καὶ μηδὲν αὐτὸν προσεξεργάζεσθαι , ἀλλ᾿ ἄλλους καὶ καταχέειν καὶ σμήχειν · καὶ μετακέρασμα πολλὸν ἡτοιμᾶσθαι , καὶ τὰς ἐπαντλήσιας ταχείας ποιέεσθαι · καὶ σπόγγοισι χρέεσθαι ἀντὶ στλεγγίδος , καὶ μὴ ἄγαν ξηρὸν χρίεσθαι τὸ σῶμα . Κεφαλὴν μέντοι ἀνεξηράνθαι χρὴ ὡς οἷόν τε μάλιστα ὑπὸ σπόγγου ἐκμασσομένην , καὶ μὴ διαψύχεσθαι τὰ ἄκρεα , μήτε τὴν κεφαλὴν , μήτε τὸ ἄλλο σῶμα · καὶ μήτε νεοῤῥόφητον μήτε νεόποτον λούεσθαι , μηδὲ ῥοφέειν , μηδὲ πίνειν ταχὺ μετὰ τὸ λουτρόν . Μέγα μὲν δὴ μέρος χρὴ νέμειν τῷ κάμνοντι , ἢν ὑγιαίνων ᾖ φιλόλουτρος ἄγαν καὶ εἰθισμένος λούεσθαι · καὶ γὰρ ποθέουσι μᾶλλον οἱ τοιοίδε , καὶ ὠφελέονται λουσάμενοι , καὶ βλάπτονται μὴ λουσάμενοι . Ἁρμόζει δὲ ἐν περιπλευμονίῃσι μᾶλλον ἢ ἐν καύσοισι τὸ ἐπίπαν · καὶ γὰρ ὀδύνης τῆς κατὰ πλευρὴν καὶ στήθεα καὶ μετάφρενον παρηγορικόν ἐστι τὸ λουτρὸν , καὶ πτυέλου πεπαντικὸν καὶ ἀναγωγὸν , καὶ εὔπνοον καὶ ἄκοπον · μαλθακτικὸν γὰρ καὶ ἄρθρων καὶ τοῦ ἐπιπολαίου δέρματος · καὶ οὐρητικὸν δὲ , καὶ καρηβαρίην λύει , καὶ ῥῖνας ὑγραίνει . Ἀγαθὰ μὲν οὖν λουτρῷ τοσαῦτα πάρεστιν , ὧν πάντων δεῖ · ἢν μέντοι τῆς παρασκευῆς ἔνδειά τις ᾖ ἑνὸς ἢ πλειόνων , κίνδυνος μὴ λυσιτελέειν τὸ λουτρὸν , ἀλλὰ μᾶλλον βλάπτειν · ἓν γὰρ ἕκαστον αὐτέων μεγάλην φέρει τὴν βλάβην , μὴ παρασκευασθὲν ὑπὸ τῶν ὑπουργῶν ὡς δεῖ . Ἥκιστα δὲ λούειν καιρὸς τούτους οἷσιν ἡ κοιλίη ὑγροτέρη τοῦ καιροῦ ἐν τῇσι νούσοισιν · ἀτὰρ οὐδὲ οἷσιν ἕστηκε μᾶλλον τοῦ καιροῦ καὶ μὴ προδιελήλυθεν · οὐδὲ δὴ τοὺς γεγυιωμένους χρὴ λούειν , οὐδὲ τοὺς ἀσώδεας ἢ ἐμετικοὺς , οὐδὲ τοὺς ἐπανερευγομένους χολῶδες , οὐδὲ τοὺς ἐκ ῥινῶν αἱμοῤῥαγέοντας , εἰ μὴ ἔλασσον τοῦ καιροῦ ῥέοι · τοὺς δὲ καιροὺς οἶδας · ἢν δὲ ἔλασσον τοῦ καιροῦ ῥέοι , λούειν , ἤν τε ὅλον τὸ σῶμα πρὸς τὰ ἄλλα ἀρήγῃ , ἤν τε τὴν κεφαλὴν μοῦνον . Ἢν οὖν αἵ τε παρασκευαὶ ἔωσιν ἐπιτήδειοι καὶ ὁ κάμνων μέλλῃ εὖ δέξασθαι τὸ λουτρὸν , λούειν χρὴ ἑκάστης ἡμέρης · τοὺς δὲ φιλολουτρέοντας οὐδ᾿ εἰ δὶς τῆς ἡμέρης λούοις , οὐδὲν ἂν βλάπτοις . Χρέεσθαι δὲ λουτροῖσι τοῖσιν ὅλῃσι πτισάνῃσι χρεομένοισι παραπουλὺ μᾶλλον ἐνδέχεται , ἢ τοῖσι χυλῷ μοῦνον χρεομένοισιν · ἐνδέχεται δὲ καὶ τουτέοισιν ἐνίοτε · ἥκιστα δὲ καὶ τοῖσι ποτῷ μοῦνον χρεομένοισιν · ἔστι δὲ καὶ οἷσι τουτέων ἐνδέχεται · τεκμαίρεσθαι δὲ χρὴ τοῖσι προγεγραμμένοισιν οὕς τε μέλλει λουτρὸν ὠφελέειν ἐν ἑκάστοισι τῶν τρόπων τῆς διαίτης , οὕς τε μή . Οἷσι μὲν γὰρ προσδέεταί τινος κάρτα τουτέων , ὁκόσα λουτρὸν ἀγαθὰ ποιέει , καὶ πρόσεστιν αὐτέοισιν ὅσα ἂν λουτρῷ ὠφελέηται , δεῖ λούειν · οἷσι δὲ τουτέων μηδενὸς προσδεῖ , καὶ πρόσεστιν αὐτέοισι τῶν σημείων ἐφ᾿ οἷσι λούεσθαι οὐ ξυμφέρει , οὐ δεῖ λούειν .
Lemmas: 18 . λουτρόν δέ συχνός ὁ νόσημα ἀρήγω ἄν χράω , εἰς ὁ μέν συνεχής , εἰς ὁ δέ οὐ . εἰμί δέ ὅτε ἥσσων χράω διά ὁ ἀπαρασκευασία ὁ ἄνθρωπος · ἐν ὀλίγος γάρ οἰκία παρασκευάζω ὁ ἄρμενα καί ὁ θεραπεύω ὡς δέω · εἰ δέ μή πάγκαλος λούω , βλάπτω ἄν οὐ μικρός · καί γάρ σκέπη ἄκαπνος δέω , καί ὕδωρ δαψιλής , καί ὁ λουτρόν συχνός καί μή λίαν λάβρος , ἐάν γε μή οὕτως δέω . καί μάλα μέν μή σμήχω · ἐάν δέ σμήχω , θερμός χράω αὐτός καί πολλαπλάσιος ἤ ὡς νομίζω σμῆγμα , καί προσκαταχέω μή ὀλίγος , καί ταχύς μετακαταχέω . δέω δέ καί ὁ ὁδός βραχύς εἰς ὁ πυέλος , καί εἰς εὐέμβατος καί εἰς εὐέκβατος · ἵημι δέ καί ὁ λούω κόσμιος καί σιγηλός , καί μηδείς αὐτός προσεξεργάζομαι , ἀλλά ἄλλος καί καταχέω καί σμήχω · καί μετακέρασμα πολύς ἐητοιμάω , καί ὁ ἐπάντλησις ταχύς ποιέω · καί σπόγγος χράω ἀντί στλεγγίς , καί μή ἄγαν ξηρός χρίω ὁ σῶμα . κεφαλή μέντοι ἀναξηραίνω χρή ὡς οἷος τε μάλα ὑπό σπόγγος ἐκμάσσω , καί μή διαψύχω ὁ ἄκρις , μήτε ὁ κεφαλή , μήτε ὁ ἄλλος σῶμα · καί μήτε νεορρόφητος μήτε νεόποτος λούω , μηδέ ῥοφέω , μηδέ πίνω ταχύς μετά ὁ λουτρόν . μέγας μέν δή μέρος χρή νέμω ὁ κάμνω , ἐάν ὑγιαίνω εἰμί φιλόλουτρος ἄγαν καί ἐθίζω λούω · καί γάρ ποθέω μάλα ὁ τοιόσδε , καί ὠφελέω λούω , καί βλάπτω μή λούω . ἁρμόζω δέ ἐν περιπλευμονία μάλα ἤ ἐν καῦσος ὁ ἐπίπαν · καί γάρ ὀδύνη ὁ κατά πλευρά καί στῆθος καί μετάφρενον παρηγορικός εἰμί ὁ λουτρόν , καί πτύελος πεπαντικός καί ἀναγωγός , καί εὔπνοος καί ἄκοπος · μαλθακτικός γάρ καί ἄρθρον καί ὁ ἐπιπόλαιος δέρμα · καί οὐρητικός δέ , καί καρηβαρία λύω , καί ῥίς ὑγραίνω . ἀγαθός μέν οὖν λουτρόν τοσοῦτος πάρειμι , ὅς πᾶς δέω · ἐάν μέντοι ὁ παρασκευή ἔνδεια τις εἰμί εἷς ἤ πολύς , κίνδυνος μή λυσιτελέω ὁ λουτρόν , ἀλλά μάλα βλάπτω · εἷς γάρ ἕκαστος αὐτός μέγας φέρω ὁ βλάβη , μή παρασκευάζω ὑπό ὁ ὑπουργός ὡς δέω . ἦκα δέ λούω καιρός οὗτος ὅς ὁ κοιλία ὑγρός ὁ καιρός ἐν ὁ νόσος · ἀτάρ οὐδέ ὅς ἵστημι μάλα ὁ καιρός καί μή προδιέρχομαι · οὐδέ δή ὁ γυιόω χρή λούω , οὐδέ ὁ ἀσώδης ἤ ἐμετικός , οὐδέ ὁ ἐπανερεύγομαι χολώδης , οὐδέ ὁ ἐκ ῥίς αἱμορραγέω , εἰ μή ἐλαχύς ὁ καιρός ῥέω · ὁ δέ καιρός οἶδα · ἐάν δέ ἐλαχύς ὁ καιρός ῥέω , λούω , ἐάν τε ὅλος ὁ σῶμα πρός ὁ ἄλλος ἀρήγω , ἐάν τε ὁ κεφαλή μόνος . ἐάν οὖν ὁ τε παρασκευή εἰμί ἐπιτήδειος καί ὁ κάμνω μέλλω εὖ δέχομαι ὁ λουτρόν , λούω χρή ἕκαστος ἡμέρα · ὁ δέ φιλολουτρέω οὐδέ εἰ δίς ὁ ἡμέρα λούω , οὐδείς ἄν βλάπτω . χράω δέ λουτρόν ὁ ὅλος πτισάνη χράω παραπουλὺ μάλα ἐνδέχομαι , ἤ ὁ χυλός μόνος χράω · ἐνδέχομαι δέ καί τόυτεος ἐνίοτε · ἦκα δέ καί ὁ ποτός μόνος χράω · εἰμί δέ καί ὅς οὗτος ἐνδέχομαι · τεκμαίρομαι δέ χρή ὁ προγράφω ὅς τε μέλλω λουτρόν ὠφελέω ἐν ἕκαστος ὁ τρόπος ὁ δίαιτα , ὅς τε μή . ὅς μέν γάρ προσδέω τις κάρτα οὗτος , ὁπόσος λουτρόν ἀγαθός ποιέω , καί πρόσειμι αύ̓τεος ὅσος ἄν λουτρόν ὠφελέω , δέω λούω · ὅς δέ οὗτος μηδείς προσδέω , καί πρόσειμι αύ̓τεος ὁ σημεῖον ἐπί ὅς λούω οὐ συμφέρω , οὐ δέω λούω .