hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-diaeta-in-morbis-acutis 15
15 . Μελίκρητον δὲ πινόμενον διὰ πάσης τῆς νούσου ἐν τῇσιν ὀξείῃσι νούσοισι τὸ ἐπίπαν μὲν τοῖσι πικροχόλοισι καὶ μεγαλοσπλάγχνοισιν ἧσσον ἐπιτήδειον ἢ τοῖσι μὴ τοιούτοισίν ἐστιν · διψῶδές γε μὴν ἧσσον τοῦ γλυκέος οἴνου · πλεύμονός τε γὰρ μαλθακτικόν ἐστι , καὶ πτυέλου ἀναγωγὸν μετρίως , καὶ βηχὸς παρηγορικόν · ἔχει γὰρ σμηγματῶδές τι , ὃ μᾶλλον τοῦ μετρίου καταγλισχραίνει τὸ πτύελον . Ἔστι δὲ καὶ οὐρητικὸν μελίκρητον ἱκανῶς , ἢν μή τι τῶν ἀπὸ σπλάγχνων κωλύῃ . Καὶ διαχωρητικώτερον δὲ κάτω χολωδέων , ἔστι μὲν ὅτε καλῶν , ἔστι δ᾿ ὅτε κατακορεστέρων μᾶλλον τοῦ καιροῦ , καὶ ἀφρωδεστέρων · μᾶλλον δὲ τὸ τοιοῦτο τοῖσι χολώδεσί τε καὶ μεγαλοσπλάγχνοισι γίγνεται . Πτυάλου μὲν οὖν ἀναγωγὴν καὶ πλεύμονος μάλθαξιν τὸ ὑδαρέστερον μελίκρητον ποιέει μᾶλλον · τὰ μέντοι ἀφρώδεα διαχωρήματα καὶ μᾶλλον τοῦ καιροῦ κατακορέως χολώδεα , καὶ μᾶλλον θερμὰ , τὸ ἄκρητον μᾶλλον τοῦ ὑδαρέος ἄγει · τὸ δὲ τοιόνδε διαχώρημα ἔχει μὲν καὶ ἄλλα σίνεα μεγάλα · οὔτε γὰρ ἐξ ὑποχονδρίων καῦμα σβεννύει , ἀλλὰ ὁρμᾷ , δυσφορίην τε καὶ ῥιπτασμὸν τῶν μελέων ποιέει , ἑλκῶδές τέ ἐστι καὶ ἐντέρου καὶ ἕδρης · ἀλεξητήρια δὲ τουτέων γεγράψεται . Ἄνευ μὲν οὖν ῥοφημάτων μελικρήτῳ χρεόμενος ἀντ᾿ ἄλλου ποτοῦ ἐν ταύτῃσι τῇσι νούσοισι πολλὰ ἂν εὐτυχοίης , καὶ οὐκ ἂν πολλὰ ἀτυχοίης · οἷσι δὲ δοτέον , καὶ οἷσιν οὐ δοτέον , τὰ μέγιστα εἴρηται , καὶ δι᾿ ἃ οὐ δοτέον . Κατέγνωσται δὲ μελίκρητον ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων , ὡς καταγυιοῖ τοὺς πίνοντας , καὶ διὰ τοῦτο ταχυθάνατον εἶναι νενόμισται · ἐκλήθη δὲ τοῦτο διὰ τοὺς ἀποκαρτερέοντας · ἔνιοι γὰρ μελικρήτῳ μούνῳ χρέονται ποτῷ , ὡς τοιούτῳ δῆθεν ἐόντι · τὸ δὲ οὐ παντάπασιν ὧδε ἔχει · ἀλλ᾿ ὕδατος μὲν πολλῷ ἰσχυρότερόν ἐστι πινόμενον μοῦνον , εἰ μὴ ταράσσοι τὴν κοιλίην · ἀτὰρ καὶ οἴνου λεπτοῦ καὶ ὀλιγοφόρου καὶ ἀνόσμου ᾗ μὲν ἰσχυρότερον , ᾗ δὲ ἀσθενέστερον . Μέγα μὴν διαφέρει καὶ οἴνου καὶ μέλιτος ἀκρητότης · ἐς ἰσχὺν ἀμφοτέρων δ᾿ ὅμως τούτων , εἰ διπλάσιον μέτρον οἴνου ἀκρήτου πίνοι τις ἢ ὁκόσον μέλι ἐκλείχοι , πολλῷ ἂν δήπου ἰσχυρότερος εἴη ὑπὸ τοῦ μέλιτος , εἰ μοῦνον μὴ ταράσσοι τὴν κοιλίην · πολλαπλάσιον γὰρ καὶ τὸ κόπριον διεξίοι ἂν αὐτέῳ . Εἰ μέντοι ῥοφήματι χρέοιτο πτισάνῃ , ἐπιπίνοι δὲ μελίκρητον , ἄγαν πλησμονῶδες ἂν εἴη καὶ φυσῶδες , καὶ τοῖσι κατὰ τὰ ὑποχόνδρια σπλάγχνοισιν ἀξύμφορον · προπινόμενον μέντοι πρὸ ῥοφήματος μελίκρητον οὐ βλάπτει ὡς μεταπινόμενον , ἀλλά τι καὶ ὠφελέει . Ἑφθὸν δὲ μελίκρητον ἐσιδεῖν μὲν πολλῷ κάλλιον τοῦ ὠμοῦ · λαμπρὸν γὰρ καὶ λεπτὸν καὶ λευκὸν καὶ διαφανὲς γίγνεται · ἀρετὴν δὲ ἥντινα αὐτέῳ προσθέω διαφέρουσάν τι τοῦ ὠμοῦ οὐκ ἔχω · οὐδὲ γὰρ ἥδιόν ἐστι τοῦ ὠμοῦ , ἢν τυγχάνῃ γε τὸ μέλι καλὸν ἐόν · ἀσθενέστερον μέντοι γε τοῦ ὠμοῦ καὶ ἀκοπρωδέστερόν ἐστιν · ὡν οὐδετέρης τιμωρίης προσδέεται μελίκρητον . Ἄγχιστα δὲ χρηστέον αὐτέῳ τοιῷδε ἐόντι . εἰ τὸ μέλι τυγχάνοι πονηρὸν ἐὸν καὶ ἀκάθαρτον καὶ μέλαν καὶ μὴ εὐῶδες · ἀφέλοιτο γὰρ ἂν ἡ ἕψησις τῶν κακοτήτων αὐτέου τὰ πλείονα τοῦ αἴσχεος .
Lemmas: 15 . μελίκρητον δέ πίνω διά πᾶς ὁ νόσος ἐν ὁ ὀξύς νόσος ὁ ἐπίπαν μέν ὁ πικρόχολος καί μεγαλόσπλαγχνος ἥσσων ἐπιτήδειος ἤ ὁ μή τοιοῦτος εἰμί · διψώδης γε μήν ἥσσων ὁ γλυκύς οἶνος · πλεύμων τε γάρ μαλθακτικός εἰμί , καί πτύελος ἀναγωγός μέτριος , καί βήξ παρηγορικός · ἔχω γάρ σμηγματώδης τις , ὅς μάλα ὁ μέτριος καταγλισχραίνω ὁ πτύελον . εἰμί δέ καί οὐρητικός μελίκρητον ἱκανός , ἐάν μή τις ὁ ἀπό σπλάγχνον κωλύω . καί διαχωρητικός δέ κάτω χολώδης , εἰμί μέν ὅτε καλός , εἰμί δέ ὅτε κατακορής μάλα ὁ καιρός , καί ἀφρώδης · μάλα δέ ὁ τοιοῦτος ὁ χολώδης τε καί μεγαλόσπλαγχνος γίγνομαι . πτύαλον μέν οὖν ἀναγωγή καί πλεύμων μάλθαξις ὁ ὑδαρής μελίκρητον ποιέω μάλα · ὁ μέντοι ἀφρώδης διαχώρημα καί μάλα ὁ καιρός κατακορής χολώδης , καί μάλα θερμός , ὁ ἄκρατος μάλα ὁ ὑδαρής ἄγω · ὁ δέ τοιόσδε διαχώρημα ἔχω μέν καί ἄλλος σίνος μέγας · οὔτε γάρ ἐκ ὑποχόνδριος καῦμα σβέννυμι , ἀλλά ὁρμάω , δυσφορία τε καί ῥιπτασμός ὁ μέλος ποιέω , ἑλκώδης τε εἰμί καί ἔντερον καί ἕδρα · ἀλεξητήριος δέ οὗτος γράφω . ἄνευ μέν οὖν ῥόφημα μελίκρητον χράω ἀντί ἄλλος ποτόν ἐν οὗτος ὁ νόσος πολύς ἄν εὐτυχέω , καί οὐ ἄν πολύς ἀτυχέω · ὅς δέ δίδωμι , καί ὅς οὐ δίδωμι , ὁ μέγας λέγω , καί διά ὅς οὐ δίδωμι . καταγιγνώσκω δέ μελίκρητον ὑπό ὁ ἄνθρωπος , ὡς καταγυιόω ὁ πίνω , καί διά οὗτος ταχυθάνατος εἰμί νομίζω · καλέω δέ οὗτος διά ὁ ἀποκαρτερέω · ἔνιοι γάρ μελίκρητον μόνος χράω ποτός , ὡς τοιοῦτος δῆθεν εἰμί · ὁ δέ οὐ παντάπασι ὧδε ἔχω · ἀλλά ὕδωρ μέν πολύς ἰσχυρός εἰμί πίνω μόνος , εἰ μή ταράσσω ὁ κοιλία · ἀτάρ καί οἶνος λεπτός καί ὀλιγοφόρος καί ἄνοσμος ᾗ μέν ἰσχυρός , ᾗ δέ ἀσθενής . μέγας μήν διαφέρω καί οἶνος καί μέλι ἀκρατότης · εἰς ἰσχύς ἀμφότερος δέ ὅμως οὗτος , εἰ διπλάσιος μέτρον οἶνος ἄκρατος πίνω τις ἤ ὁπόσος μέλι ἐκλείχω , πολύς ἄν δήπου ἰσχυρός εἰμί ὑπό ὁ μέλι , εἰ μόνος μή ταράσσω ὁ κοιλία · πολλαπλάσιος γάρ καί ὁ κόπριον διεξέρχομαι ἄν αὐτός . εἰ μέντοι ῥόφημα χράω πτισάνη , ἐπιπίνω δέ μελίκρητον , ἄγαν πλησμονώδης ἄν εἰμί καί φυσώδης , καί ὁ κατά ὁ ὑποχόνδριος σπλάγχνον ἀσύμφορος · προπίνω μέντοι πρό ῥόφημα μελίκρητον οὐ βλάπτω ὡς μεταπίνω , ἀλλά τις καί ὠφελέω . ἑφθός δέ μελίκρητον εἰσοράω μέν πολύς καλός ὁ ὠμός · λαμπρός γάρ καί λεπτός καί λευκός καί διαφανής γίγνομαι · ἀρετή δέ ὅστις αὐτός προστίθημι διαφέρω τις ὁ ὠμός οὐ ἔχω · οὐδέ γάρ ἡδύς εἰμί ὁ ὠμός , ἐάν τυγχάνω γε ὁ μέλι καλός εἰμί · ἀσθενής μέντοι γε ὁ ὠμός καί ἀκοπρώδης εἰμί · ὡς οὐδέτερος τιμωρία προσδέω μελίκρητον . ἄγχιστος δέ χράω αὐτός τοιόσδε εἰμί . εἰ ὁ μέλι τυγχάνω πονηρός εἰμί καί ἀκάθαρτος καί μέλας καί μή εὐώδης · ἀφαιρέω γάρ ἄν ὁ ἕψησις ὁ κακότης αύ̓τος ὁ πολύς ὁ αἶσχος .