hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-diaeta-in-morbis-acutis 14
14 . Γλυκὺν δὲ οἶνον καὶ οἰνώδεα καὶ λευκὸν καὶ μέλανα , καὶ μελίκρητον , καὶ ὕδωρ , καὶ ὀξύμελι , τοισίδε σημαινόμενον χρὴ διορίζειν ἐν τῇσιν ὀξείῃσι νούσοισιν . Ὁ μὲν γλυκὺς ἧσσόν ἐστι καρηβαρικὸς τοῦ οἰνώδεος , καὶ ἧσσον φρενῶν ἁπτόμενος , καὶ διαχωρητικώτερος δή τι τοῦ ἑτέρου κατ᾿ ἔντερον , μεγαλόσπλαγχνος δὲ σπληνὸς καὶ ἥπατος · οὐκ ἐπιτήδειος δὲ οὐδὲ τοῖσι πικροχόλοισι · καὶ γὰρ οὖν διψώδης τοῖσί γε τοιουτέοισίν ἐστιν · ἀτὰρ καὶ φυσώδης τοῦ ἐντέρου τοῦ ἄνω · οὐ μὴν πολέμιός γε τῷ ἐντέρῳ τῷ κάτω , ὡς κατὰ λόγον τῆς φύσης · καίτοι γε οὐ πάνυ πορίμη ἐστὶν ἡ ἀπὸ τοῦ γλυκέος οἴνου φῦσα , ἀλλ᾿ ἐγχρονίζει περὶ ὑποχόνδρια . Καὶ γὰρ οὖν οὗτος ἧσσον διουρητικὸς γίγνεται τὸ ἐπίπαν τοῦ οἰνώδεος λευκοῦ · πτυάλου δὲ μᾶλλον ἀναγωγός ἐστι τοῦ ἑτέρου ὁ γλυκύς . Καὶ οἷσι μὲν διψώδης ἐστὶ πινόμενος , ἧσσον ἂν τούτοισιν ἀνάγοι ἢ ὁ ἕτερος οἶνος , οἷσι δὲ μὴ διψώδης , μᾶλλον ἀνάγοι ἂν τοῦ ἑτέρου . Ὁ δὲ λευκὸς οἰνώδης οἶνος ἐπῄνηται μὲν καὶ ἔψεκται τὰ πλεῖστα καὶ τὰ μέγιστα ἤδη ἐν τῇ τοῦ γλυκέος οἴνου διηγήσει · ἐς δὲ κύστιν μᾶλλον πόριμος ἐὼν τοῦ ἑτέρου καὶ διουρητικὸς καὶ καταῤῥηκτικὸς , αἰεὶ πολλὰ προσωφελέοι ἂν ἐν ταύτῃσι τῇσι νούσοισι · καὶ γὰρ εἰ πρὸς ἄλλα ἀνεπιτηδειότερος τοῦ ἑτέρου πέφυκεν , ἀλλ᾿ ὅμως ἡ κατὰ κύστιν κάθαρσις ὑπ᾿ αὐτέου γιγνομένη ῥύεται , ἢν προτρέπηται ὁκοῖον δεῖ . Καλὰ δὲ ταῦτα τεκμήριά ἐστι τὰ περὶ οἴνου ὠφελίης καὶ βλάβης , ὁκόσα ἀκαταμάθητα ἦν τοῖσιν ἐμεῦ γεραιτέροισιν . Κιῤῥῷ δὲ οἴνῳ καὶ μέλανι αὐστηρῷ ἐν ταύτῃσι τῇσι νούσοισιν ἐς τάδε ἂν χρήσαιο · εἰ καρηβαρίη μὲν μὴ ἐνείη , μηδὲ φρενῶν ἅψις , μηδὲ τὸ πτύελον κωλύοιτο τῆς ἀνόδου , μηδὲ τὸ οὖρον ἴσχοιτο , τὰ διαχωρήματα δὲ πλαδαρώτερα καὶ ξυσματωδέστερα εἴη , ἐν δὴ τοῖσι τοιουτέοισι πρέποι ἂν μάλιστα μεταβάλλειν ἐκ τοῦ λευκοῦ , καὶ ὁκόσα τουτέοισιν ἐμφερέα . Προσξυνιέναι δὲ δεῖ , ὅτι τὰ μὲν ἄνω πάντα καὶ τὰ κατὰ κύστιν ἧσσον βλάψει , ἢν ὑδαρέστερος ᾖ , τὰ δὲ κατ᾿ ἔντερον μᾶλλον ὀνήσει , ἢν ἀκρητέστερος ᾖ .
Lemmas: 14 . γλυκύς δέ οἶνος καί οἰνώδης καί λευκός καί μέλας , καί μελίκρητον , καί ὕδωρ , καί ὀξύμελι , τοίσιδος σημαίνω χρή διορίζω ἐν ὁ ὀξύς νόσος . ὁ μέν γλυκύς ἥσσων εἰμί καρηβαρικός ὁ οἰνώδης , καί ἥσσων φρήν ἅπτω , καί διαχωρητικός δή τις ὁ ἕτερος κατά ἔντερον , μεγαλόσπλαγχνος δέ σπλήν καί ἧπαρ · οὐ ἐπιτήδειος δέ οὐδέ ὁ πικρόχολος · καί γάρ οὖν διψώδης ὁ γε τοιόυτεος εἰμί · ἀτάρ καί φυσώδης ὁ ἔντερον ὁ ἄνω · οὐ μήν πολέμιος γε ὁ ἔντερον ὁ κάτω , ὡς κατά λόγος ὁ φύσις · καίτοι γε οὐ πάνυ πορίμη εἰμί ὁ ἀπό ὁ γλυκύς οἶνος φῦσα , ἀλλά ἐγχρονίζω περί ὑποχόνδριος . καί γάρ οὖν οὗτος ἥσσων διουρητικός γίγνομαι ὁ ἐπίπαν ὁ οἰνώδης λευκός · πτύαλον δέ μάλα ἀναγωγός εἰμί ὁ ἕτερος ὁ γλυκύς . καί ὅς μέν διψώδης εἰμί πίνω , ἥσσων ἄν οὗτος ἀνάγω ἤ ὁ ἕτερος οἶνος , ὅς δέ μή διψώδης , μάλα ἀνάγω ἄν ὁ ἕτερος . ὁ δέ λευκός οἰνώδης οἶνος ἐπαινέω μέν καί ́ψοεκ ὁ πολύς καί ὁ μέγας ἤδη ἐν ὁ ὁ γλυκύς οἶνος διήγησις · εἰς δέ κύστις μάλα πόριμος εἰμί ὁ ἕτερος καί διουρητικός καί καταρρηκτικός , ἀεί πολύς προσωφελέω ἄν ἐν οὗτος ὁ νόσος · καί γάρ εἰ πρός ἄλλος ἀνεπιτήδειος ὁ ἕτερος φύω , ἀλλά ὅμως ὁ κατά κύστις κάθαρσις ὑπό αύ̓τος γίγνομαι ἐρύω , ἐάν προσρέπω ὁποῖος δέω . καλός δέ οὗτος τεκμήριον εἰμί ὁ περί οἶνος ὠφέλεια καί βλάβη , ὁπόσος ἀκαταμάθητος εἰμί ὁ ἐγώ γεραιός . κιρρός δέ οἶνος καί μέλας αὐστηρός ἐν οὗτος ὁ νόσος εἰς ὅδε ἄν χράω · εἰ καρηβαρία μέν μή ἔνειμι , μηδέ φρήν ἅψις , μηδέ ὁ πτύελον κωλύω ὁ ἄνοδος , μηδέ ὁ οὖρος ἴσχω , ὁ διαχώρημα δέ πλαδαρός καί ξυσματώδης εἰμί , ἐν δή ὁ τοιόυτεος πρέπω ἄν μάλα μεταβάλλω ἐκ ὁ λευκός , καί ὁπόσος τόυτεος ἐμφερής . προσσυνίημι δέ δέω , ὅτι ὁ μέν ἄνω πᾶς καί ὁ κατά κύστις ἥσσων βλάπτω , ἐάν ὑδαρής εἰμί , ὁ δέ κατά ἔντερον μάλα ὀνίνημι , ἐάν ἄκρατος εἰμί .