hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-diaeta-iiv 1.32
32 . Ὕδατος δὲ τὸ λεπτότατον καὶ πυρὸς τὸ ἀραιότατον σύγκρησιν λαβόντα ἐν ἀνθρώπου σώματι ὑγιεινοτάτην ἕξιν ἀποδεικνύει διὰ τάδε , ὅτι ἐν τῇσι μεταβολῇσι τοῦ ἐνιαυτοῦ τῶν ὡρέων τῇσι μεγίστῃσιν οὐκ ἐπιπληροῦται τὸ ἔσχατον οὐδέτερον , οὔτε τὸ ὕδωρ ἐς τὸ πυκνότατον ἐν τῇσι τοῦ ὕδατος ἐφόδοισιν , οὔτε τὸ πῦρ ἐν τῇσι τοῦ πυρὸς , οὔτε τῶν ἡλικιέων ἐν τῇσι μεταστάσεσιν , οὔτε τῶν σιτίων καὶ ποτῶν ἐν τοῖσι διαιτήμασι . Δύνανται γὰρ γένεσίν τε πλείστην δέξασθαι ἀμφότερα καὶ πλησμονήν · χαλκὸς ὁ μαλακώτατός τε καὶ ἀραιότατος πλείστην κρῆσιν δέχεται καὶ γίνεται κάλλιστος · καὶ ὕδατος τὸ λεπτότατον καὶ πυρὸς τὸ ἀραιότατον σύγκρησιν λαμβάνοντα ὡσαύτως , Οἱ μὲν οὖν ταύτην ἔχοντες τὴν φύσιν ὑγιαίνοντες διατελέουσι τὸν πάντα χρόνον , μέχρι τεσσαράκοντα ἐτέων , οἱ δὲ καὶ μέχρι γήρω τοῦ ἐσχάτου · ὁκόσοι δ’ ἂν ληφθῶσιν ὑπὸ νουσήματός τινος ὑπὲρ τεσσαράκοντα ἔτεα , οὐ μάλα ἀποθνήσκουσιν . Ὁκόσα δὲ τῶν σωμάτων σύγκρησιν λαμβάνει πυρὸς τοῦ ἰσχυροτάτου καὶ ὕδατος τοῦ πυκνοτάτου , ἰσχυρὰ μὲν καὶ ἐῤῥωμένα τὰ σώματα γίνεται , φυλακῆς δὲ πολλῆς δεόμενα · μεγάλας γὰρ τὰς μεταβολὰς ἔχει ἐπ’ ἀμφότερα , καὶ ἐν τῇσι τοῦ ὕδατος ἐφόδοισιν ἐς νουσήματα πίπτουσι , καὶ ἐν τῇσι τοῦ πυρὸς ὡσαύτως . Τοῖσιν οὖν διαιτήμασι ξυμφέρει χρέεσθαι τὸν τοιοῦτον πρὸς τὰς ὥρας τοῦ ἔτεος ἐναντιεύμενον , ὕδατος μὲν ἐφόδου γινομένης , τοῖσι πρὸς πυρὸς , πυρὸς δὲ ἐφόδου γενομένης , τοῖσι πρὸς ὕδατος χρέεσθαι , κατὰ μικρὸν μεθιστάντα μετὰ τῆς ὥρης . Ὕδατος δὲ τοῦ παχυτάτου καὶ πυρὸς τοῦ λεπτοτάτου ξυγκρηθέντων ἐν τῷ σώματι , τοιαῦτα ξυμβαίνει , ἐξ ὧν διαγινώσκειν χρὴ ψυχρὴν φύσιν καὶ ὑγρήν · ταῦτα τὰ σώματα ἐν τῷ χειμῶνι νοσερώτερα ἢ ἐν τῷ θέρει , καὶ ἐν τῷ ἦρι ἢ ἐν τῷ φθινοπώρῳ . Τῶν ἡλικιέων , ὑγιηρότατοι τῶν τοιούτων οἱ παῖδες , δεύτερον νεηνίσκοι , νοσερώτατοι δὲ οἱ πρεσβύτατοι καὶ οἱ ἔγγιστα , καὶ ταχέως γηράσκουσιν αἱ φύσιες αὗται . Διαιτῆσθαι δὲ ξυμφέρει τοῖσι τοιούτοισιν ὁκόσα θερμαίνει καὶ ξηραίνει καὶ πόνοισι καὶ σιτίοισι , καὶ πρὸς τὰ ἔξω τοῦ σώματος μᾶλλον τοὺς πόνους ποιέεσθαι ἢ πρὸς τὰ εἴσω . Ἢν δὲ λάβῃ πυρός τε τὸ ὑγρότατον καὶ ὕδατος τὸ πυκνότατον ξύγκρησιν ἐν τῷ σώματι , τοισίδε γινώσκειν ὑγρὴν καὶ θερμὴν φύσιν · κάμνουσι μὲν μάλιστα οἱ τοιοῦτοι ἐν τῷ ἦρι , ἥκιστα δὲ ἐν τῷ φθινοπώρῳ , ὅτι ἐν μὲν τῷ ἦρι ὑπερβολὴ τῆς ὑγρασίης , ἐν δὲ τῷ φθινοπώρῳ συμμετρίη τῆς ξηρασίης · τῶν δὲ ἡλικιέων νοσερώταται ὁκόσαι νεώταταί εἰσιν · αὔξεται δὲ τὰ σώματα ταχέως , καταῤῥοώδεις δὲ οἱ τοιοῦτοι γίνονται . Διαιτῆσθαι δὲ ξυμφέρει ὁκόσα ξηραίνοντα ψύχει καὶ σίτων καὶ ποτῶν καὶ πόνων , τοὺς δὲ πόνους τούτοισιν εἴσω τοῦ σώματος ποιέεσθαι ξυμφέρει μάλιστα . Εἰ δὲ σύγκρησιν λάβοι πυρός τε τὸ ἰσχυρότατον καὶ ὕδατος τὸ λεπτότατον , ξηρὴ φύσις καὶ θερμὴ , νοῦσος μὲν τοῖσι τοιούτοισιν ἐν τῇσι τοῦ πυρὸς ἐφόδοισιν , ὑγείη δὲ ἐν τῇσι τοῦ ὕδατος · ἡλικίῃσιν ἀκμαζούσῃσι πρὸς σαρκὸς εὐεξίην νοσερώτατον , ὑγιηρότατοι δὲ οἱ πρεσβύτεροι καὶ τὰ ἔγγιστα ἑκατέρων . Δίαιται ὁκόσαι ψύχουσι καὶ ὑγραίνουσι , καὶ τῶν πόνων ὁκόσοι ἥκιστα ἐκθερμαίνοντες καὶ συντήκοντες πλείστην ψύξιν παρασχήσουσιν · αἱ τοιαῦται φύσιες μακρόβιοι καὶ εὔγηροι γίνονται . Ἢν δὲ σύγκρησιν λάβῃ πυρὸς τοῦ ἀραιοτάτου καὶ ὕδατος τοῦ ξηροτάτου , ξηρὴ καὶ ψυχρὴ ἡ τοιαύτη φύσις , νοσερὴ μὲν ἐν τῷ φθινοπώρῳ , ὑγιηρὴ δὲ ἐν τῷ ἦρι καὶ τοῖσιν ἔγγιστα ὡσαύτως · ἡλικίαι πρὸς ἔτεα τεσσαράκοντα νοσεραί · παῖδες δὲ ὑγιηρότατοι καὶ τὰ προσέχοντα ἑκατέροισιν . Δίαιται ὁκόσαι θερμαὶ ἐοῦσαι ὑγραίνουσι · καὶ πόνοι ἐξ ὀλίγου προσαγόμενοι , ἡσυχῇ διαθερμαίνοντες , μὴ πουλὺ ἀπὸ τῶν ὑπαρχόντων φέροντες . Περὶ μὲν οὖν φύσιος διαγνώσιος οὕτω χρὴ διαγινώσκειν τῆς ἐξ ἀρχῆς ξυστάσιος .
Lemmas: 32 . ὕδωρ δέ ὁ λεπτός καί πῦρ ὁ ἀραῖος σύγκρασις λαμβάνω ἐν ἄνθρωπος σῶμα ὑγιεινός ἕξις ἀποδείκνυμι διά ὅδε , ὅτι ἐν ὁ μεταβολή ὁ ἐνιαυτός ὁ ὥρα ὁ μέγας οὐ ἐπιπληρόω ὁ ἔσχατος οὐδέτερος , οὔτε ὁ ὕδωρ εἰς ὁ πυκνός ἐν ὁ ὁ ὕδωρ ἔφοδος , οὔτε ὁ πῦρ ἐν ὁ ὁ πῦρ , οὔτε ὁ ἡλικία ἐν ὁ μετάστασις , οὔτε ὁ σιτίον καί ποτόν ἐν ὁ διαίτημα . δύναμαι γάρ γένεσις τε πολύς δέχομαι ἀμφότερος καί πλησμονή · χαλκός ὁ μαλακός τε καί ἀραῖος πολύς κρᾶσις δέχομαι καί γίγνομαι καλός · καί ὕδωρ ὁ λεπτός καί πῦρ ὁ ἀραῖος σύγκρασις λαμβάνω ὡσαύτως , Οἱ μέν οὖν οὗτος ἔχω ὁ φύσις ὑγιαίνω διατελέω ὁ πᾶς χρόνος , μέχρι τεσσαράκοντα ἔτος , ὁ δέ καί μέχρι γῆρος ὁ ἔσχατος · ὁπόσος δέ ἄν λαμβάνω ὑπό νόσημα τις ὑπέρ τεσσαράκοντα ἔτος , οὐ μάλα ἀποθνῄσκω . ὁπόσος δέ ὁ σῶμα σύγκρασις λαμβάνω πῦρ ὁ ἰσχυρός καί ὕδωρ ὁ πυκνός , ἰσχυρός μέν καί ἐρρωμένος ὁ σῶμα γίγνομαι , φυλακή δέ πολύς δέω · μέγας γάρ ὁ μεταβολή ἔχω ἐπί ἀμφότερος , καί ἐν ὁ ὁ ὕδωρ ἔφοδος εἰς νόσημα πίπτω , καί ἐν ὁ ὁ πῦρ ὡσαύτως . ὁ οὖν διαίτημα συμφέρω χράω ὁ τοιοῦτος πρός ὁ ὥρα ὁ ἔτος ἐναντιόομαι , ὕδωρ μέν ἔφοδος γίγνομαι , ὁ πρός πῦρ , πῦρ δέ ἔφοδος γίγνομαι , ὁ πρός ὕδωρ χράω , κατά μικρός μεθίστημι μετά ὁ ὥρα . ὕδωρ δέ ὁ παχύς καί πῦρ ὁ λεπτός ξυγκάλρω ἐν ὁ σῶμα , τοιοῦτος συμβαίνω , ἐκ ὅς διαγιγνώσκω χρή ψυχρός φύσις καί ὑγρός · οὗτος ὁ σῶμα ἐν ὁ χειμών νοσερός ἤ ἐν ὁ θέρος , καί ἐν ὁ ἔαρ ἤ ἐν ὁ φθινόπωρον . ὁ ἡλικία , ὑγιηρός ὁ τοιοῦτος ὁ παῖς , δεύτερος νεανίσκος , νοσερός δέ ὁ πρέσβυς καί ὁ ἐγγύς , καί ταχύς γηράσκω ὁ φύσις οὗτος . διαιτάω δέ συμφέρω ὁ τοιοῦτος ὁπόσος θερμαίνω καί ξηραίνω καί πόνος καί σιτίον , καί πρός ὁ ἔξω ὁ σῶμα μάλα ὁ πόνος ποιέω ἤ πρός ὁ εἴσω . ἐάν δέ λαμβάνω πῦρ τε ὁ ὑγρός καί ὕδωρ ὁ πυκνός ξύγκρησις ἐν ὁ σῶμα , τοίσιδος γιγνώσκω ὑγρός καί θερμός φύσις · κάμνω μέν μάλα ὁ τοιοῦτος ἐν ὁ ἔαρ , ἦκα δέ ἐν ὁ φθινόπωρον , ὅτι ἐν μέν ὁ ἔαρ ὑπερβολή ὁ ὑγρασία , ἐν δέ ὁ φθινόπωρον συμμετρία ὁ ξηρασία · ὁ δέ ἡλικία νοσερός ὁπόσος νέος εἰμί · αὐξάνω δέ ὁ σῶμα ταχύς , καταρροώδης δέ ὁ τοιοῦτος γίγνομαι . διαιτάω δέ συμφέρω ὁπόσος ξηραίνω ψύχω καί σῖτος καί ποτόν καί πόνος , ὁ δέ πόνος οὗτος εἴσω ὁ σῶμα ποιέω συμφέρω μάλα . εἰ δέ σύγκρασις λαμβάνω πῦρ τε ὁ ἰσχυρός καί ὕδωρ ὁ λεπτός , ξηρός φύσις καί θερμός , νόσος μέν ὁ τοιοῦτος ἐν ὁ ὁ πῦρ ἔφοδος , ὕγειος δέ ἐν ὁ ὁ ὕδωρ · ἡλικία ἀκμάζω πρός σάρξ εὐεξία νοσερός , ὑγιηρός δέ ὁ πρέσβυς καί ὁ ἐγγύς ἑκάτερος . δίαιτα ὁπόσος ψύχω καί ὑγραίνω , καί ὁ πόνος ὁπόσος ἦκα ἐκθερμαίνω καί συντήκω πολύς ψῦξις παρέχω · ὁ τοιοῦτος φύσις μακρόβιος καί εὔγηρος γίγνομαι . ἐάν δέ σύγκρασις λαμβάνω πῦρ ὁ ἀραῖος καί ὕδωρ ὁ ξηρός , ξηρός καί ψυχρός ὁ τοιοῦτος φύσις , νοσερός μέν ἐν ὁ φθινόπωρον , ὑγιηρός δέ ἐν ὁ ἔαρ καί ὁ ἐγγύς ὡσαύτως · ἡλικία πρός ἔτος τεσσαράκοντα νοσερός · παῖς δέ ὑγιηρός καί ὁ προσέχω ἑκάτερος . δίαιτα ὁπόσος θερμός εἰμί ὑγραίνω · καί πόνος ἐκ ὀλίγος προσάγω , ἡσυχῇ διαθερμαίνω , μή πολύς ἀπό ὁ ὑπάρχω φέρω . περί μέν οὖν φύσις διάγνωσις οὕτως χρή διαγιγνώσκω ὁ ἐκ ἀρχή σύστασις .