hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-diaeta-iiv 4.90
90 . Προσημαίνει δὲ καὶ τάδε πρὸς ὑγείην , τῶν ἐπὶ γῆς ὀξὺ ὁρῇν καὶ ἀκούειν , ὁδοιπορέειν τε ἀσφαλῶς καὶ τρέχειν ἀσφαλῶς καὶ ἄτερ φόβου , καὶ τὴν γῆν ὁρῇν λείην καὶ καλῶς εἰργασμένην , καὶ τὰ δένδρεα θαλέοντα καὶ πολύκαρπα , καὶ ἥμερα , καὶ ποταμοὺς ῥέοντας κατὰ τρόπον καὶ ὕδατι καθαρῷ μήτε πλέονι μήτε ἐλάσσονι τοῦ προσήκοντος , τάς τε κρήνας καὶ τὰ φρέατα ὡσαύτως . Ταῦτα πάντα οὕτως ὁρώμενα , σημαίνει ὑγείην τῷ ἀνθρώπῳ , καὶ τὸ σῶμα κατὰ τρόπον πάσας τε τὰς περιόδους καὶ τὰς προσαγωγὰς καὶ τὰς ἀποκρίσεις εἶναι . Εἰ δέ τι τούτων ὑπεναντίον ὁρῷτο , βλάβος σημαίνει τι ἐν τῷ σώματι · ὄψιος μὲν καὶ ἀκοῆς βλαπτομένων , περὶ τὴν κεφαλὴν νοῦσον σημαίνει · τοῖσιν οὖν ὀρθρίοισι περιπάτοισι καὶ τοῖσιν ἀπὸ δείπνου πλέοσι χρηστέον πρὸς τῇ προτέρῃ διαίτῃ . Τῶν σκελέων δὲ βλαπτομένων , ἐμέτοισιν ἀντισπαστέον , καὶ τῇ πάλῃ πλείονι χρηστέον πρὸς τῇ προτέρῃ διαίτῃ . Γῆ δὲ τραχείη οὐ καθαρὴν τὴν σάρκα σημαίνει · τοῖσιν οὖν ἀπὸ τῶν γυμνασίων περιπάτοισι πλείοσι πονητέον . Δένδρων δὲ ἡ ἀκαρπία σπέρματος τοῦ ἀνθρωπίνου διαφθορὴν δηλοῖ · ἢν μὲν οὖν φυλλοῤῥοοῦντα ᾖ τὰ δένδρα , ὑπὸ τῶν ὑγρῶν καὶ ψυχρῶν βλάπτεται · ἢν δὲ τεθήλῃ μὲν , ἄκαρπα δὲ ᾖ , ὑπὸ τῶν θερμῶν καὶ ξηρῶν · τὰ μὲν οὖν τοῖσι διαιτήμασι χρὴ ξηραίνειν καὶ θερμαίνειν , τὰ δὲ ψύχειν καὶ ὑγραίνειν . Ποταμοὶ δὲ μὴ κατὰ τρόπον γινόμενοι αἵματος περίοδον σημαίνουσι , πλέον μὲν ῥέοντες ὑπερβολὴν , ἔλασσον δὲ ῥέοντες ἐλλειψιν · δεῖ δὲ τῇ διαίτῃ τὸ μὲν αὐξῆσαι , τὸ δὲ μειῶσαι . Μὴ καθαροὶ δὲ ῥέοντες ταραχὴν σημαίνουσι · καθαίρονται δὲ ὑπὸ τῶν τροχῶν καὶ τῶν περιπάτων πνεύματι πυκνῷ ἀνακινεύμενα . Κρῆναι δὲ καὶ φρέατα περὶ τὴν κύστιν τι σημαίνει · ἀλλὰ χρὴ τοῖσιν οὐρητικοῖσιν ἐκκαθαίρειν . Θάλασσα δὲ ταρασσομένη κοιλίης νοῦσον σημαίνει · ἀλλὰ χρὴ τοῖσι διαχωρητικοῖσι καὶ κούφοισι καὶ μαλακοῖσιν ἐκκαθαίρειν . Γῆ κινευμένη θεωμένη ἢ οἰκίη ὑγιαίνοντι μὲν ἀνδρὶ ἀσθενείην σημαίνει , νοσεῦντι δὲ ὑγείην καὶ μετακίνησιν τοῦ ὑπάρχοντος · τῷ μὲν οὖν ὑγιαίνοντι μεταστῆσαι τὴν δίαιταν ξυμφέρει · ἐμεσάτω δὲ πρῶτον , ἵνα προσδέξηται αὖθις κατὰ μικρόν · ἀπὸ γὰρ τῆς ὑπαρχούσης , κινέεται ἅπαν τὰ σῶμα . Τῷ δὲ ἀσθενέοντι ξυμφέρον χρῆσθαι τῇ αὐτῇ διαίτῃ · μεθίσταται γὰρ ἤδη τὸ σῶμα ἐκ τοῦ παρεόντος . Κατακλυζομένην γῆν ἀπό τινος ὕδατος ἢ θαλάσσης ὁρῇν νοῦσον σημαίνει , ὑγρασίης πολλῆς ἐνεούσης ἐν τῷ σώματι · ἀλλὰ χρὴ τοῖσιν ἐμέτοισι καὶ τῇ ἀναριστήσει καὶ τοῖσι πόνοισι καὶ τοῖσι ξηροῖσι διαιτήμασι χρῆσθαι , ἔπειτα προσάγειν ἐξ ὀλίγων καὶ ὀλίγοισιν . Ἀλλ’ οὐδὲ μέλαιναν ὁρῇν τὴν γῆν οὐδὲ κατακεκαυμένην δοκεῖ ἀγαθὸν , ἀλλὰ κίνδυνος ἰσχυροῦ νοσήματος ἀντιτυχεῖν καὶ θανασίμου · ξηρασίης γὰρ ὑπερβολὴν σημαίνει εἶναι ἐν τῇ σαρκί · ἀλλὰ χρὴ τούς τε πόνους ἀφελεῖν τοῦ τε σίτου ὁκόσα ξηρά τε καὶ θερμὰ καὶ δριμέα καὶ οὐρητικά · διαιτῆσθαί τε τῆς τε πτισάνης καθέφθῳ τῷ χυλῷ , καὶ πᾶσι τοῖσι μαλακοῖσι καὶ κούφοισιν ὀλίγοισι , ποτῷ δὲ πλέονι ὑδαρεῖ λευκῷ , λουτροῖσι πολλοῖσι θερμοῖσιν · ἀλλὰ μὴ ἄσιτος λουέσθω , μαλακευνείτω , ῥᾳθυμεέτω , ψῦχος καὶ ἥλιον φυλασσέσθω · εὔχεσθαι δὲ Γῇ καὶ Ἑρμῇ καὶ τοῖσιν ἥρωσιν . Εἰ δὲ κολυμβῇν ἐν λίμνῃ ἢ ἐν θαλάσσῃ ἢ ἐν ποταμοῖσι δοκέει , οὐκ ἀγαθόν · ὑπερβολὴν γὰρ ὑγρασίης σημαίνει · ξυμφέρει δὲ τούτῳ ξηραίνειν τῇ διαίτῃ , τοῖσί τε πόνοισι πλείοσι χρῆσθαι · πυρέσσοντι δὲ ἀγαθόν · σβέννυται γὰρ τὸ θερμὸν ὑπὸ τῶν ὑγρῶν .
Lemmas: 90 . προσημαίνω δέ καί ὅδε πρός ὑγεία , ὁ ἐπί γῆ ὀξύς ὁράω καί ἀκούω , ὁδοιπορέω τε ἀσφαλής καί τρέχω ἀσφαλής καί ἄτερ φόβος , καί ὁ γῆ ὁράω λεῖος καί καλός ἐργάζομαι , καί ὁ δένδρον θαλέω καί πολύκαρπος , καί ἥμερος , καί ποταμός ῥέω κατά τρόπος καί ὕδωρ καθαρός μήτε πολύς μήτε ἐλαχύς ὁ προσήκω , ὁ τε κρήνη καί ὁ φρέαρ ὡσαύτως . οὗτος πᾶς οὕτως ὁράω , σημαίνω ὑγεία ὁ ἄνθρωπος , καί ὁ σῶμα κατά τρόπος πᾶς τε ὁ περίοδος καί ὁ προσαγωγή καί ὁ ἀπόκρισις εἰμί . εἰ δέ τις οὗτος ὑπεναντίος ὁράω , βλάβος σημαίνω τις ἐν ὁ σῶμα · ὄψις μέν καί ἀκοή βλάπτω , περί ὁ κεφαλή νόσος σημαίνω · ὁ οὖν ὄρθριος περίπατος καί ὁ ἀπό δεῖπνον πολύς χράω πρός ὁ πρότερος δίαιτα . ὁ σκέλος δέ βλάπτω , ἔμετος ἀντισπαστέον , καί ὁ πάλη πολύς χράω πρός ὁ πρότερος δίαιτα . γῆ δέ τραχεῖος οὐ καθαρός ὁ σάρξ σημαίνω · ὁ οὖν ἀπό ὁ γυμνάσιον περίπατος πολύς πονέω . δένδρον δέ ὁ ἀκαρπία σπέρμα ὁ ἀνθρώπινος διαφθορά δηλόω · ἐάν μέν οὖν φυλλορροέω εἰμί ὁ δένδρον , ὑπό ὁ ὑγρός καί ψυχρός βλάπτω · ἐάν δέ θάλλω μέν , ἄκαρπος δέ εἰμί , ὑπό ὁ θερμός καί ξηρός · ὁ μέν οὖν ὁ διαίτημα χρή ξηραίνω καί θερμαίνω , ὁ δέ ψύχω καί ὑγραίνω . ποταμός δέ μή κατά τρόπος γίγνομαι αἷμα περίοδος σημαίνω , πολύς μέν ῥέω ὑπερβολή , ἐλαχύς δέ ῥέω ἔλλειψις · δέω δέ ὁ δίαιτα ὁ μέν αὐξάνω , ὁ δέ μειόω . μή καθαρός δέ ῥέω ταραχή σημαίνω · καθαίρω δέ ὑπό ὁ τροχός καί ὁ περίπατος πνεῦμα πυκνός ἀνακινέω . κρήνη δέ καί φρέαρ περί ὁ κύστις τις σημαίνω · ἀλλά χρή ὁ οὐρητικός ἐκκαθαίρω . θάλασσα δέ ταράσσω κοιλία νόσος σημαίνω · ἀλλά χρή ὁ διαχωρητικός καί κοῦφος καί μαλακός ἐκκαθαίρω . γῆ κινέω θεάομαι ἤ οἰκία ὑγιαίνω μέν ἀνήρ ἀσθένεια σημαίνω , νοσέω δέ ὑγεία καί μετακίνησις ὁ ὑπάρχω · ὁ μέν οὖν ὑγιαίνω μεθίστημι ὁ δίαιτα συμφέρω · ἐμέω δέ πρῶτος , ἵνα προσδέχομαι αὖθις κατά μικρός · ἀπό γάρ ὁ ὑπάρχω , κινέω ἅπας ὁ σῶμα . ὁ δέ ἀσθενέω συμφέρω χράω ὁ αὐτός δίαιτα · μεθίστημι γάρ ἤδη ὁ σῶμα ἐκ ὁ πάρειμι . κατακλύζω γῆ ἀπό τις ὕδωρ ἤ θάλασσα ὁράω νόσος σημαίνω , ὑγρασία πολύς ἔνειμι ἐν ὁ σῶμα · ἀλλά χρή ὁ ἔμετος καί ὁ ἀναριστέω καί ὁ πόνος καί ὁ ξηρός διαίτημα χράω , ἔπειτα προσάγω ἐκ ὀλίγος καί ὀλίγος . ἀλλά οὐδέ μέλας ὁράω ὁ γῆ οὐδέ κατακαίω δοκέω ἀγαθός , ἀλλά κίνδυνος ἰσχυρός νόσημα ἀντιτυγχάνω καί θανάσιμος · ξηρασία γάρ ὑπερβολή σημαίνω εἰμί ἐν ὁ σάρξ · ἀλλά χρή ὁ τε πόνος ἀφαιρέω ὁ τε σῖτος ὁπόσος ξηρός τε καί θερμός καί δριμύς καί οὐρητικός · διαιτάω τε ὁ τε πτισάνη κάθεφθος ὁ χυλός , καί πᾶς ὁ μαλακός καί κοῦφος ὀλίγος , ποτός δέ πολύς ὑδαρής λευκός , λουτρόν πολύς θερμός · ἀλλά μή ἄσιτος λούω , μαλακευνέω , ῥᾳθυμέω , ψῦχος καί ἥλιος φυλάσσω · εὔχομαι δέ Γῆ καί Ἑρμῆς καί ὁ ἥρως . εἰ δέ κολυμβάω ἐν λίμνη ἤ ἐν θάλασσα ἤ ἐν ποταμός δοκέω , οὐ ἀγαθός · ὑπερβολή γάρ ὑγρασία σημαίνω · συμφέρω δέ οὗτος ξηραίνω ὁ δίαιτα , ὁ τε πόνος πολύς χράω · πυρέσσω δέ ἀγαθός · σβέννυμι γάρ ὁ θερμός ὑπό ὁ ὑγρός .