hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-diaeta-iiv 2.40
40 . Κριθαὶ φύσει μὲν ψυχρὸν καὶ ὑγρὸν καὶ ξηραίνει · ἔνι δὲ καὶ καθαρτικόν τι ἀπὸ τοῦ χυλοῦ τοῦ ἀχύρου · τεκμήριον δὲ , ἢν μὲν θέλῃς κριθὰς ἀπτίστους ἑψῆσαι , καθαίρει ὁ χυλὸς ἰσχυρῶς · εἰ δὲ ἐπτισμένας , ψύχει μᾶλλον καὶ ἵστησιν · ὁκόταν δὲ πυρωθῶσι , τὸ μὲν ὑγρὸν καὶ καθαρτικὸν ὑπὸ τοῦ πυρὸς οἴχεται , τὸ δὲ ψυχρὸν καὶ ξηρὸν καταλείπεται . Ὁκόσα δὲ δεῖ ψῦξαι καὶ ξηρῆναι , ἄλφιτα διαπρήσσεται ὧδε χρεομένῳ μάζῃ παντοδαπεῖ , δύναμιν δὲ ἔχει ἡ μᾶζα τοιήνδε . Τὰ συγκομιστὰ ἄλευρα τροφὴν μὲν ἔχει ἐλάσσω , διαχωρέει δὲ μᾶλλον · τὰ δὲ καθαρὰ τροφιμώτερα , ἧσσον δὲ διαχωρέει . Μᾶζα προφυρηθεῖσα , ῥαντὴ , ἄτριπτος , κούφη , καὶ διαχωρέει , καὶ ψύχει · ψύχει μὲν ὅτι ψυχρῷ ὕδατι ὑγρὴ ἐγένετο , διαχωρέει δὲ ὅτι ταχέως πέσσεται , κούφη δὲ ὅτι πολὺ τῆς τροφῆς μετὰ τοῦ πνεύματος ἔξω ἀποκρίνεται . Στενωπότεραι γὰρ αἱ διέξοδοι τῇ τροφῇ ἐοῦσαι ἄλλην ἐπιοῦσαν οὐκ ἐπιδέχονται · καὶ τὸ μὲν ξὺν τῷ πνεύματι λεπτυνόμενον ἀποκρίνεται ἔξω , τὸ δ’ αὐτοῦ ἐμμένον φῦσαν ἐμποιέει · καὶ τὸ μὲν ἄνω ἐρυγγάνεται , τὸ δὲ κάτω ὑποχωρέει · πολὺ οὖν τῆς τροφῆς ἀπὸ τοῦ σώματος ἀποπνέεται . Ἢν δὲ θέλῃς τὴν μᾶζαν εὐθέως φυρήσας διδόναι , ἡ τοιαύτη ξηραντική · ἄτε γὰρ τὸ ἄλφιτον ξηρὸν ἐὸν καὶ ὑπὸ τοῦ ὕδατος διάβροχον οὕτω γεγενημένον , ἐσπεσὸν ἐς τὴν κοιλίην , ἕλκει ἐξ αὐτῆς τὸ ὑγρὸν θερμὸν ἐόν · πέφυκε γὰρ τὸ μὲν θερμὸν ψυχρὸν ἕλκειν , τὸ δὲ ψυχρὸν θερμόν · καταναλισκομένου δὲ τοῦ ὑγροῦ ἐκ τῆς κοιλίης ἀνάγκη ξηραίνεσθαι , τοῦ δὲ ὕδατος τοῦ ξὺν τῇ μάζῃ ἐσελθόντος ψύχει ψύχεσθαι ἐπαγόμενον . Ὅσα οὖν δεῖ ξηρῆναι ἢ ψῦξαι ἢ διαῤῥοίῃ ἐχόμενον ἢ ἄλλῃ τινὶ θερμασίῃ , ἡ τοιαύτη μᾶζα διαπρήσσεται . Ἡ δὲ ξηρὴ τριπτὴ ξηραίνει μὲν οὐχ ὁμοίως διὰ τὸ πεπιλῆσθαι ἰσχυρῶς , τροφὴν δὲ τῷ σώματι πλείστην δίδωσιν , ἅτε δὴ ἡσυχῇ τηκομένης δέχονται τὴν τροφὴν αἱ δίοδοι · διαχωρεῖ μὲν οὖν βραδέως , φῦσαν δὲ οὐκ ἐμποιέει οὐδὲ ἐρυγγάνεται . Ἡ δὲ προφυρηθεῖσα τριπτὴ τρέφει μὲν ἧσσον , διαχωρέει δὲ , καὶ ἐμποιέει μᾶλλον φῦσαν .
Lemmas: 40 . κριθή φύσις μέν ψυχρός καί ὑγρός καί ξηραίνω · ἔνειμι δέ καί καθαρτικός τις ἀπό ὁ χυλός ὁ ἄχυρον · τεκμήριον δέ , ἐάν μέν ἐθέλω κριθή ἄπτιστος ἑψέω , καθαίρω ὁ χυλός ἰσχυρός · εἰ δέ πτίσσω , ψύχω μάλα καί ἵστημι · ὁπόταν δέ πυρόω , ὁ μέν ὑγρός καί καθαρτικός ὑπό ὁ πῦρ οἴχομαι , ὁ δέ ψυχρός καί ξηρός καταλείπω . ὁπόσος δέ δέω ψύχω καί ξηραίνω , ἄλφιτον διαπράσσω ὧδε χράω μᾶζα παντοδαπής , δύναμις δέ ἔχω ὁ μᾶζα τοιόσδε . ὁ συγκομιστός ἄλευρον τροφή μέν ἔχω ἐλαχύς , διαχωρέω δέ μάλα · ὁ δέ καθαρός τρόφιμος , ἥσσων δέ διαχωρέω . μᾶζα προφυράω , ῥαντός , ἄτριπτος , κοῦφος , καί διαχωρέω , καί ψύχω · ψύχω μέν ὅτι ψυχρός ὕδωρ ὑγρός γίγνομαι , διαχωρέω δέ ὅτι ταχύς πέσσω , κοῦφος δέ ὅτι πολύς ὁ τροφή μετά ὁ πνεῦμα ἔξω ἀποκρίνω . στενωπός γάρ ὁ διέξοδος ὁ τροφή εἰμί ἄλλος ἐπέρχομαι οὐ ἐπιδέχομαι · καί ὁ μέν σύν ὁ πνεῦμα λεπτύνω ἀποκρίνω ἔξω , ὁ δέ αὐτός ἐμμένω φῦσα ἐμποιέω · καί ὁ μέν ἄνω ἐρυγγάνω , ὁ δέ κάτω ὑποχωρέω · πολύς οὖν ὁ τροφή ἀπό ὁ σῶμα ἀποπνέω . ἐάν δέ ἐθέλω ὁ μᾶζα εὐθύς φυράω δίδωμι , ὁ τοιοῦτος ξηραντικός · ἆτος γάρ ὁ ἄλφιτον ξηρός εἰμί καί ὑπό ὁ ὕδωρ διάβροχος οὕτως γίγνομαι , εἰσπίπτω εἰς ὁ κοιλία , ἕλκω ἐκ αὐτός ὁ ὑγρός θερμός εἰμί · φύω γάρ ὁ μέν θερμός ψυχρός ἕλκω , ὁ δέ ψυχρός θερμός · καταναλίσκω δέ ὁ ὑγρός ἐκ ὁ κοιλία ἀνάγκη ξηραίνω , ὁ δέ ὕδωρ ὁ σύν ὁ μᾶζα εἰσέρχομαι ψῦχος ψύχω ἐπάγω . ὅσος οὖν δέω ξηραίνω ἤ ψύχω ἤ διάρροια ἔχω ἤ ἄλλος τις θερμασία , ὁ τοιοῦτος μᾶζα διαπράσσω . ὁ δέ ξηρός τριπτός ξηραίνω μέν οὐ ὅμοιος διά ὁ πιλέω ἰσχυρός , τροφή δέ ὁ σῶμα πολύς δίδωμι , ἅτε δή ἡσυχῇ τήκω δέχομαι ὁ τροφή ὁ δίοδος · διαχωρέω μέν οὖν βραδύς , φῦσα δέ οὐ ἐμποιέω οὐδέ ἐρυγγάνω . ὁ δέ προφυράω τριπτός τρέφω μέν ἥσσων , διαχωρέω δέ , καί ἐμποιέω μάλα φῦσα .