hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-diaeta-acutorum-sp 18
18 . Ὁκόσα δὲ ἀπὸ διαιτημάτων , τὰ μὲν πολλὰ ἕκαστος ὡς ἂν παρὰ τὸ ἔθος διαιτηθῇ , μάλιστα ἐπισημαίνει . Καὶ γὰρ ὁκόσοι ἂν μὴ μεμαθηκότες ἀριστῇν , ἀριστήσωσιν , ὄγκος πουλὺς αὐτοῖσί · τῆς γαστρὸς καὶ νυσταγμὸς καὶ πληθώῤη · ἢν δὲ ἐπιδειπνήσωσι , κοιλίη ἐκταράσσεται · ξυμφέρει δὲ τουτέοισιν ἐκλουσαμένοισι καθεύδειν · κοιμηθέντας · δὲ περιπατῆσαι βραδέως συχνὴν περίοδον · κἢν μὲν λαπαχθῆ , δειπνῆσαι καὶ πιεῖν οἶνον ἐλάσσονα ἀκρητέστερον · ἢν δὲ μὴ λαπαχθῇ , ὑποχρίσασθαι τὸ σῶμα θερμῷ , καὶ ὑδαρέα οἶνον λευκὸν ἢ γλυκὺν , ἢν διψῇ , ἐπιπιόντα ἀναπαύεσθαι · ἢν δὲ μὴ ἐγκοιμηθῇ , πλείω ἀναπαύεσθαι · τὰ δ᾿ ἄλλα ὁμοίως τοῖσιν ἐκ κραιπάλης διαιτάσθω . Τὰ δὲ ἀπὸ πομάτων , ὁκόσα μὲν ὑδαρέα , βραδυπορώτερά ἐστι , καὶ ἐγκυκλέεται , καὶ ἐπιπολάζει περὶ ὑποχόνδρια , καὶ ἐς οὔρησιν οὐ κατατρέχει · τοιούτου δὲ πόματος πληρωθεὶς , μηδὲν ἔργον ὀξέως διαπρήξῃ , ὁκόσα τῷ σώματι ξυνταθέντι βίῃ ἢ τάχει πονέειν ξυμβαίνει · ὡς μάλιστα δὲ ἡσυχαζέτω , ἕως ἂν καταπεφθῇ μετὰ τῶν σιτίων . Ὁκόσα δὲ τῶν πομάτων ἀκρητέστερά ἐστιν ἢ αὐστηρότερα , παλμὸν ἐν τῷ σώματι καὶ σφυγμὸν ἐν τῇ κεφαλῇ ἐμποιέει , τούτοισι καλῶς ἔχει ἐπικοιμᾶσθαι , καὶ θερμόν τι ἐπιῤῥοφῇν , πρὸς ὅπερ μάλιστα ἡδίστως ἔχουσιν · νηστείη δὲ πονηρὸν πρὸς τὴν κεφαλαλγίην καὶ κραιπάλην . Ὁκόσοι δὲ μονοσιτεῦσι , κενοὶ καὶ ἀδύνατοί εἰσι , καὶ οὐρέουσι θερμὸν , παρὰ τὸ ἔθος κενεαγγέοντες · γίγνεται δὲ καὶ τὸ στόμα ἁλυκὸν καὶ πικρὸν , καὶ τρέμουσιν ἐν παντὶ ἔργῳ , καὶ κροτάφους ἐπιξυντείνονται , καὶ τὸ δεῖπνον οὐ δύνανται πέσσειν , ὅκως περ ἢν ἠριστηκότες ἔωσιν . Τούτους δὲ χρὴ δειπνέειν ἔλασσον ἢ μεμαθήκασι , καὶ ὑγροτέρην μᾶζαν ἀντὶ ἄρτου , καὶ λαχάνων λάπαθον , ἢ μαλάχην , ἢ πτισάνην , ἢ σεῦτλα · πίνειν δὲ κατὰ τὸ σιτίον οἶνον , ὁκόσον ξύμμετρον , καὶ ὑδαρέστερον , καὶ ἀπὸ δείπνου περιπατῆσαι ὀλίγον , ἕως οὖρα καταδράμῃ καὶ οὐρήσῃ · χρεέσθω δὲ καὶ ἰχθύσιν ἑφθοῖσιν . Βρώματα δὲ μάλιστα ἐπισημαίνει · σκόροδον φῦσαν καὶ θέρμην περὶ τὸν θώρηκα , καὶ κεφαλῆς βάρος , καὶ ἄσην , καὶ εἴ τι ἄλλο ἄλγημα εἴη μεμαθηκὸς πρόσθεν , παροξύνειεν ἄν · οὐρητικὸν δὲ , καὶ τοῦτο ἔχει ἀγαθόν · ἄριστον δὲ αὐτοῦ φαγέειν μέλλοντι ἐς πόσιν ἰέναι , ἢ μεθύοντι . Τυρὸς δὲ φῦσαν καὶ στεγνότητα καὶ σιτίων ἐξαψιν ποιέει , τό τ᾿ὠμὸν καὶ ἄπεπτον · κάκιστον δὲ ἐν ποτῷ φαγέειν πεπληρωμένοισιν . Ὄσπρια δὲ πάντα φυσώδεα , καὶ ὠμὰ , καὶ ἑφθὰ , καὶ πεφρυγμένα · ἥκιστα δὲ βεβρεγμένα καὶ χλωρά · τουτέοισι δὲ μὴ χρέεσθαι , ἢν μὴ μετὰ σιτίων . Ἔχει δὲ καὶ ἰδίας μοχθηρίας ἕκαστον αὐτέων . Ἐρέβινθος μὲν φῦσαν , ὠμὸς καὶ πεφρυγμένος , καὶ πόνον ἐμποιέει . Φακὸς δὲ στύφει , καὶ ἄραδον ἐμποιέει , ἢν μετὰ τοῦ φλοιοῦ ᾖ . Θέρμος δὲ ἥκιστα τουτέων κακὰ ἔχει . Σίλφιον δὲ καὶ ὀπὸς ἔστι μὲν οἷσι μάλιστα , τοῖσι δὲ ἀπείροισιν οὐ διέρχεται τῇ κοιλίῃ , ἀλλὰ καλέεται ξηρὴ χολέρη · μάλιστα δὲ γίγνεται , ἢν μετὰ πολλοῦ τυροῦ μιχθῇ ἢ κρεηφαγίης βοείων κρεῶν . Τὰ μὲν γὰρ μελαγχολικὰ παθήματα καὶ παροξυνθείη ἂν ὑπὸ βοείων κρεῶν · ἀνυπέρβλητος γὰρ ἡ φύσις αὐτέων , καὶ οὐ τῆς τυχούσης κοιλίης καταπέψαι · βέλτιστα δ᾿ ἂν ἀπαλλάξαιεν , εἰ διέφθοισί τε χρέοιντο καὶ ὡς παλαιοτάτοισιν . Αἴγεια δὲ κρέα , ὅσα τε βοείοισιν ἔνι κακὰ , πάντα ἔχει , τήν τε ἀπεψίην , καὶ φυσωδέστερα καὶ ἐρευγματώδεα , καὶ χολέρης γεννητικά · ἔστι δὲ τὰ εὐωδέστατα , στερεὰ καὶ ἥδιστα , ταῦτα ἄριστα δίεφθα καὶ ψυχρά · τὰ δὲ ἀηδέστατα , δυσώδεα καὶ σκληρὰ , ταῦτα κάκιστα , καὶ τὰ πρόσφατα · βέλτιστα δέ ἐστι τῇ θερινῇ , μετοπωρινῇ δὲ κάκιστα . Χοίρου δὲ πονηρὰ , ὁκόταν ᾖ ἐνωμότερα ἢ περικαῆ · χολερώδεα δ᾿ ἂν εἴη καὶ ἐκταρακτικά . Ὕεια δὲ βέλτιστα τῶν κρεῶν ἁπάντων · κράτιστα δὲ τὰ μήτε ἰσχυρῶς πίονα , μήτε πάλιν ἰσχυρῶς λεπτὰ , μήτε ἡλικίην φέροντα παλαιοῦ ἱερείου · ἐσθίειν δὲ ἄνευ τῆς φορίνης καὶ ὑπόψυχρα .
Lemmas: 18 . ὁπόσος δέ ἀπό διαίτημα , ὁ μέν πολύς ἕκαστος ὡς ἄν παρά ὁ ἔθος διαιτέω , μάλα ἐπισημαίνω . καί γάρ ὁπόσος ἄν μή μανθάνω ἀριστάω , ἀριστάω , ὄγκος πολύς αὐτός · ὁ γαστήρ καί νυσταγμός καί πληθώρα · ἐάν δέ ἐπιδειπνέω , κοιλία ἐκταράσσω · συμφέρω δέ τόυτεος ἐκλούω καθεύδω · κοιμάω · δέ περιπατέω βραδύς συχνός περίοδος · ἐάν μέν λαπάσκη , δειπνέω καί πίνω οἶνος ἐλαχύς ἄκρατος · ἐάν δέ μή λαπάσσω , ὑποχρίω ὁ σῶμα θερμός , καί ὑδαρής οἶνος λευκός ἤ γλυκύς , ἐάν διψάω , ἐπιπίνω ἀναπαύω · ἐάν δέ μή ἐγκοιμάομαι , πολύς ἀναπαύω · ὁ δέ ἄλλος ὅμοιος ὁ ἐκ κραιπάλη διαιτάω . ὁ δέ ἀπό πόμα , ὁπόσος μέν ὑδαρής , βραδυπόρος εἰμί , καί ἐγκυκλέομαι , καί ἐπιπολάζω περί ὑποχόνδριος , καί εἰς οὔρησις οὐ κατατρέχω · τοιοῦτος δέ πόμα πληρόω , μηδείς ἔργον ὀξύς διαπράσσω , ὁπόσος ὁ σῶμα συντείνω βία ἤ τάχος πονέω συμβαίνω · ὡς μάλα δέ ἡσυχάζω , ἕως ἄν καταπέσσω μετά ὁ σιτίον . ὁπόσος δέ ὁ πόμα ἄκρατος εἰμί ἤ αὐστηρός , παλμός ἐν ὁ σῶμα καί σφυγμός ἐν ὁ κεφαλή ἐμποιέω , οὗτος καλός ἔχω ἐπικοιμάομαι , καί θερμός τις ἐπιρροφάω , πρός ὅς μάλα ἡδύς ἔχω · νηστεία δέ πονηρός πρός ὁ κεφαλαλγία καί κραιπάλη . ὁπόσος δέ μονοσιτέω , κενός καί ἀδύνατος εἰμί , καί οὐρέω θερμός , παρά ὁ ἔθος κενεαγγέω · γίγνομαι δέ καί ὁ στόμα ἁλυκός καί πικρός , καί τρέμω ἐν πᾶς ἔργον , καί κρόταφος ἐπισυντείνω , καί ὁ δεῖπνον οὐ δύναμαι πέσσω , ὅπως περ ἐάν ἀριστάω εἰμί . οὗτος δέ χρή δειπνέω ἐλαχύς ἤ μανθάνω , καί ὑγρός μᾶζα ἀντί ἄρτος , καί λάχανον λάπαθος , ἤ μαλάχη , ἤ πτισάνη , ἤ τεῦτλον · πίνω δέ κατά ὁ σιτίον οἶνος , ὁπόσος σύμμετρος , καί ὑδαρής , καί ἀπό δεῖπνον περιπατέω ὀλίγος , ἕως οὖρον κατατρέχω καί οὐρέω · χράω δέ καί ἰχθῦς ἑφθός . βρῶμα δέ μάλα ἐπισημαίνω · σκόροδον φῦσα καί θέρμη περί ὁ θώραξ , καί κεφαλή βάρος , καί ἄση , καί εἰ τις ἄλλος ἄλγημα εἰμί μανθάνω πρόσθεν , παροξύνω ἄν · οὐρητικός δέ , καί οὗτος ἔχω ἀγαθός · ἀγαθός δέ αὐτοῦ ἐσθίω μέλλω εἰς πόσις ἔρχομαι , ἤ μεθύω . τυρός δέ φῦσα καί στεγνότης καί σιτίον ἐξαψις ποιέω , ὁ τ᾿ὠμὸν καί ἄπεπτος · κακός δέ ἐν ποτός ἐσθίω πληρόω . ὄσπριον δέ πᾶς φυσώδης , καί ὠμός , καί ἑφθός , καί φρύγω · ἦκα δέ βρέχω καί χλωρός · οὗτος δέ μή χράω , ἐάν μή μετά σιτίον . ἔχω δέ καί ἴδιος μοχθηρία ἕκαστος αὐτός . ἐρέβινθος μέν φῦσα , ὠμός καί φρύγω , καί πόνος ἐμποιέω . φακός δέ στύφω , καί ἄραδος ἐμποιέω , ἐάν μετά ὁ φλοιός εἰμί . θέρμος δέ ἦκα οὗτος κακός ἔχω . σίλφιον δέ καί ὄψ εἰμί μέν ὅς μάλα , ὁ δέ ἄπειρος οὐ διέρχομαι ὁ κοιλία , ἀλλά καλέω ξηρός χολέρα · μάλα δέ γίγνομαι , ἐάν μετά πολύς τυρός μείγνυμι ἤ κρεηφαγία βόειος κρέας . ὁ μέν γάρ μελαγχολικός πάθημα καί παροξύνω ἄν ὑπό βόειος κρέας · ἀνυπέρβλητος γάρ ὁ φύσις αὐτός , καί οὐ ὁ τυγχάνω κοιλία καταπέσσω · ἀγαθός δέ ἄν ἀπαλλάσσω , εἰ δίεφθος τε χράω καί ὡς παλαιός . αἴγειος δέ κρέας , ὅσος τε βόειος ἐν κακός , πᾶς ἔχω , ὁ τε ἀπεψία , καί φυσώδης καί ἐρευγματώδης , καί χολέρα γεννητικός · εἰμί δέ ὁ εὐώδης , στερεός καί ἡδύς , οὗτος ἀγαθός δίεφθος καί ψυχρός · ὁ δέ ἀηδής , δυσώδης καί σκληρός , οὗτος κακός , καί ὁ πρόσφατος · ἀγαθός δέ εἰμί ὁ θερινός , μετοπωρινός δέ κακός . χοῖρος δέ πονηρός , ὁπόταν εἰμί ἔνωμος ἤ περικαής · χολερώδης δέ ἄν εἰμί καί ἐκταρακτικός . ὕειος δέ ἀγαθός ὁ κρέας ἅπας · κρατύς δέ ὁ μήτε ἰσχυρός πίων , μήτε πάλιν ἰσχυρός λεπτός , μήτε ἡλικία φέρω παλαιός ἱερεῖον · ἐσθίω δέ ἄνευ ὁ φορίνη καί ὑπόψυχρος .