hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-capitis-vulneribus 11
11 . Ῥήγνυται δὲ τὸ ὀστέον τάς τε ἀφανέας ῥωγμὰς καὶ τὰς φανερὰς , καὶ φλᾶται τὰς ἀφανέας φλάσιας , καὶ ἐσφλᾶται ἔσω ἐκ τῆς φύσιος τῆς ἑωυτέου , μάλιστα ὅταν ἕτερος ὑφ᾿ ἑτέρου τιτρωσκόμενος ἐπίτηδες τρωθῇ , ἢ ὁκόταν , ἐπίτηδες τρῶσαι βουλόμενος ἢ ἀέκων , ἐξ ὑψηλοτέρου γίγνηται ἡ βολὴ ἢ ἡ πληγὴ , ὁκοτέρη ἂν ᾖ μᾶλλον , ἢ ὅταν ἐξ ἰσοπέδου τοῦ χωρίου , καὶ ἢν περικρατέῃ τῇ χειρὶ τὸ βέλος , ἤν τε βάλλῃ , ἤν τε τύπτῃ , καὶ ἰσχυρότερος ἐὼν ἀσθενέστερον τιτρώσκῃ . Ὅσοι δὲ πίπτοντες τιτρώσκονται πρός τε τὸ ὀστέον καὶ αὐτὸ τὸ ὀστέον , ὁ ἀπὸ ὑψηλοτάτου πίπτων καὶ ἐπὶ σκληρότατον καὶ ἀμβλύτατον , τουτέῳ κίνδυνος τὸ ὀστέον ῥαγῆναι καὶ φλασθῆναι , καὶ ἔσω ἐσφλασθῆναι ἐκ τῆς φύσιος τῆς ἑωυτέου · τῷ δ᾿ ἐξ ἰσοπέδου μᾶλλον χωρίου πίπτοντι καὶ ἐπὶ μαλθακώτερον , ἧσσον ταῦτα πάσχει τὸ ὀστέον , ἢ οὐκ ἂν πάθοι . Ὅσα δὲ ἐσπίπτοντα ἐς τὴν κεφαλὴν βέλεα τιτρώσκει πρὸς τὸ ὀστέον καὶ αὐτὸ τὸ ὀστέον , τὸ ἀπὸ ὑψηλοτάτου ἐμπεσὸν καὶ ἥκιστα ἐξ ἰσοπέδου , καὶ σκληρότατόν τε ἅμα καὶ ἀμβλύτατον καὶ βαρύτατον , καὶ ἥκιστα κοῦφον καὶ ἥκιστα ὀξὺ καὶ μαλθακὸν , τοῦτο ἂν ῥήξειε τὸ ὀστέον καὶ φλάσειεν . Καὶ μάλιστά γε ταῦτα πάσχειν τὸ ὀστέον κίνδυνος , ὅταν ταῦτά τε γίνηται , καὶ ἐς ἰθὺ τρωθῇ , καὶ κατ᾿ ἀντίον γένηται τὸ ὀστέον τοῦ βέλεος , ἤν τε πληγῇ ἐκ χειρὸς , ἤν τε βληθῇ , ἤν τέ τι ἐμπέσῃ αὐτέῳ , καὶ ἢν αὐτὸς καταπεσὼν τρωθῇ , καὶ ὁκωσοῦν τρωθεὶς κατ᾿ ἀντίον γενομένου τοῦ ὀστέου τῷ βέλει . Τὰ δ᾿ ἐς πλάγιον τοῦ ὀστέου παρασύραντα βέλεα ἧσσον καὶ ῥήγνυσι τὸ ὀστέον , καὶ φλᾷ , καὶ ἔσω ἐσφλᾷ , κἢν ψιλωθῇ τὸ ὀστέον τῆς σαρκός · ἔνια γὰρ τῶν τρωμάτων τῶν οὕτω τρωθέντων οὐδὲ ψιλοῦται τὸ ὀστέον τῆς σαρκός . Τῶν δὲ βελέων ῥήγνυσι μάλιστα τὸ ὀστέον τάς τε φανερὰς ῥωγμὰς καὶ τὰς ἀφανέας , καὶ φλᾶται καὶ ἐσφλᾷ ἔσω ἐκ τῆς φύσιος τῆς ἑωυτέου τὸ ὀστέον , τὰ στρογγύλα τε καὶ περιφερέα , καὶ ἀρτίστομα , ἀμβλέα τε ἐόντα καὶ βαρέα καὶ σκληρά · καὶ τὴν σάρκα ταῦτα φλᾶται , καὶ πέπειρον ποιέει , καὶ κόπτει · καὶ τὰ ἕλκεα γίνεται ὑπὸ τῶν τοιουτέων βελέων , ἔς τε πλάγιον καὶ ἐν κύκλῳ , ὑπόκοιλα , καὶ διάπυά τε μᾶλλον γίγνεται , καὶ ὑγρά ἐστι , καὶ ἐπὶ πλέονα χρόνον καθαίρεται · ἀνάγκη γὰρ τὰς σάρκας τὰς φλασθείσας καὶ κοπείσας πῦον γενομένας ἐκτακῆναι . Τὰ δὲ βέλεα τὰ προμήκεα , ἐπιπολὺ λεπτὰ ἐόντα καὶ ὀξέα καὶ κοῦφα , τήν τε σάρκα διατάμνει μᾶλλον ἢ φλᾷ , καὶ τὸ ὀστέον ὡσαύτως · καὶ ἕδρην μὲν ἐμποιέει αὐτὸ καὶ διακόψαν ( διακοπὴ γὰρ καὶ ἕδρη τωὐτόν ἐστι ) , φλᾷ δὲ οὐ μάλα τὸ ὀστέον τὰ τοιαῦτα βέλεα , οὐδὲ ῥήγνυσιν , οὐδ᾿ ἐκ τῆς φύσιος ἔσω ἐσφλᾷ . Ἀλλὰ χρὴ πρὸς τῇ ὄψει τῇ ἑωυτέου , ὅ τι ἄν σοι φαίνηται ἐν τῷ ὀστέῳ , καὶ ἐρώτησιν ποιέεσθαι πάντων τουτέων ( τοῦ γὰρ μᾶλλόν τε καὶ ἧσσον τρωθέντος ταῦτ᾿ ἐστὶ σημήϊα ) , καὶ ἢν ὁ τρωθεὶς καρωθῇ , καὶ σκότος περιχυθῇ , καὶ δῖνος ἔχῃ , καὶ πέσῃ .
Lemmas: 11 . ῥήγνυμι δέ ὁ ὀστέον ὁ τε ἀφανής ῥωγμή καί ὁ φανερός , καί φλάω ὁ ἀφανής φλάσις , καί εἰσφλάω ἔσω ἐκ ὁ φύσις ὁ ἑωύτου , μάλα ὅταν ἕτερος ὑπό ἕτερος τιτρώσκω ἐπίτηδες τιτρώσκω , ἤ ὁπόταν , ἐπίτηδες τιτρώσκω βούλομαι ἤ ἄκων , ἐκ ὑψηλός γίγνομαι ὁ βολή ἤ ὁ πληγή , ὁπότερος ἄν εἰμί μάλα , ἤ ὅταν ἐκ ἰσόπεδος ὁ χωρίον , καί ἐάν περικρατέω ὁ χείρ ὁ βέλος , ἐάν τε βάλλω , ἐάν τε τύπτω , καί ἰσχυρός εἰμί ἀσθενής τιτρώσκω . ὅσος δέ πίπτω τιτρώσκω πρός τε ὁ ὀστέον καί αὐτός ὁ ὀστέον , ὁ ἀπό ὑψηλός πίπτω καί ἐπί σκληρός καί ἀμβλύς , τούτεος κίνδυνος ὁ ὀστέον ῥήγνυμι καί φλάζω , καί ἔσω ἐσφλάω ἐκ ὁ φύσις ὁ ἑωύτου · ὁ δέ ἐκ ἰσόπεδος μάλα χωρίον πίπτω καί ἐπί μαλθακός , ἥσσων οὗτος πάσχω ὁ ὀστέον , ἤ οὐ ἄν πάσχω . ὅσος δέ εἰσπίπτω εἰς ὁ κεφαλή βέλος τιτρώσκω πρός ὁ ὀστέον καί αὐτός ὁ ὀστέον , ὁ ἀπό ὑψηλός ἐμπίπτω καί ἦκα ἐκ ἰσόπεδος , καί σκληρός τε ἅμα καί ἀμβλύς καί βαρύς , καί ἦκα κοῦφος καί ἦκα ὀξύς καί μαλθακός , οὗτος ἄν ῥήγνυμι ὁ ὀστέον καί φλάω . καί μάλα γε οὗτος πάσχω ὁ ὀστέον κίνδυνος , ὅταν οὗτος τε γίγνομαι , καί εἰς ἰθύς τιτρώσκω , καί κατά ἀντίος γίγνομαι ὁ ὀστέον ὁ βέλος , ἐάν τε πλήσσω ἐκ χείρ , ἐάν τε βάλλω , ἐάν τε τις ἐμπίπτω αὐτός , καί ἐάν αὐτός καταπίπτω τιτρώσκω , καί ὁπωσοῦν τιτρώσκω κατά ἀντίος γίγνομαι ὁ ὀστέον ὁ βέλος . ὁ δέ εἰς πλάγιος ὁ ὀστέον παρασύρω βέλος ἥσσων καί ῥήγνυμι ὁ ὀστέον , καί φλάω , καί ἔσω εἰσφλάω , ἐάν ψιλόω ὁ ὀστέον ὁ σάρξ · ἔνιοι γάρ ὁ τραῦμα ὁ οὕτως τιτρώσκω οὐδέ ψιλόω ὁ ὀστέον ὁ σάρξ . ὁ δέ βέλος ῥήγνυμι μάλα ὁ ὀστέον ὁ τε φανερός ῥωγμή καί ὁ ἀφανής , καί φλάω καί εἰσφλάω ἔσω ἐκ ὁ φύσις ὁ ἑωύτου ὁ ὀστέον , ὁ στρογγύλος τε καί περιφερής , καί ἀρτίστομος , ἀμβλύς τε εἰμί καί βαρύς καί σκληρός · καί ὁ σάρξ οὗτος φλάω , καί πέπειρος ποιέω , καί κόπτω · καί ὁ ἕλκος γίγνομαι ὑπό ὁ τοιοῦτος βέλος , εἰς τε πλάγιος καί ἐν κύκλος , ὑπόκοιλος , καί διάπυος τε μάλα γίγνομαι , καί ὑγρός εἰμί , καί ἐπί πολύς χρόνος καθαίρω · ἀνάγκη γάρ ὁ σάρξ ὁ φλάω καί κόπτω πυός γίγνομαι ἐκτήκω . ὁ δέ βέλος ὁ προμήκης , ἐπιπολύ λεπτός εἰμί καί ὀξύς καί κοῦφος , ὁ τε σάρξ διατέμνω μάλα ἤ φλάω , καί ὁ ὀστέον ὡσαύτως · καί ἕδρα μέν ἐμποιέω αὐτός καί διακόπτω ( διακοπή γάρ καί ἕδρα τωὐτός εἰμί ) , φλάω δέ οὐ μάλα ὁ ὀστέον ὁ τοιοῦτος βέλος , οὐδέ ῥήγνυμι , οὐδέ ἐκ ὁ φύσις ἔσω εἰσφλάω . ἀλλά χρή πρός ὁ ὄψις ὁ ἑωύτου , ὅς τις ἄν σύ φαίνω ἐν ὁ ὀστέον , καί ἐρώτησις ποιέω πᾶς οὗτος ( ὁ γάρ μάλα τε καί ἥσσων τιτρώσκω οὗτος εἰμί σημεῖον ) , καί ἐάν ὁ τιτρώσκω καρόω , καί σκότος περιχέω , καί δῖνος ἔχω , καί πίπτω .