hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-capitis-vulneribus 14
14 . Ὅταν οὖν τάμνῃς ἕλκος ἐν κεφαλῇ ὀστέων εἵνεκα τῆς σαρκὸς ἐψιλωμένων , θέλων εἰδέναι εἴ τι ἔχει τὸ ὀστέον κακὸν ὑπὸ τοῦ βέλεος , ἢ καὶ οὐκ ἔχει , τάμνειν χρὴ τὸ μέγεθος τὴν ὠτειλὴν , ὅση ἂν δοκέῃ ἀποχρῆναι . Τάμνοντα δὲ χρὴ ἀναστεῖλαι τὴν σάρκα ἀπὸ τοῦ ὀστέου , ᾗ πρὸς τῇ μήνιγγι καὶ πρὸς τῷ ὀστέῳ πέφυκεν · ἔπειτα διαμοτῶσαι τὸ ἕλκος πᾶν μοτῷ , ὅστις εὐρύτατον τὸ ἕλκος παρέξει ἐς τὴν ὑστεραίην ξὺν ἐλαχίστῳ πόνῳ · μοτώσαντα δὲ καταπλάσματι χρῆσθαι , ὅσον ἂν χρόνον καὶ τῷ μοτῷ , μάζην ἐκ λεπτῶν ἀλφίτων ἐν ὄξει διαμάσσειν , ἢ ἕψειν καὶ γλίσχρην ποιέειν ὡς μάλιστα . Τῇ δ᾿ ὑστεραίῃ ἡμέρῃ , ἐπειδὰν ἐξέλῃς τὸν μοτὸν , κατιδὼν τὸ ὀστέον ὅ τι πέπονθεν , ἐὰν μή σοι καταφανὴς ᾖ ἡ τρῶσις , ὁκοίη τίς ἐστιν ἐν τῷ ὀστέῳ , μηδὲ διαγινώσκῃς εἴ τέ τι ἔχει τὸ ὀστέον κακὸν ἐν ἑωυτέῳ , ἢ καὶ οὐκ ἔχει , τὸ δὲ βέλος δοκέῃ ἀφικέσθαι ἐς τὸ ὀστέον καὶ σίνασθαι , ἐπιξύειν χρὴ τῷ ξυστῆρι κατὰ βάθος καὶ κατὰ μῆκος τοῦ ἀνθρώπου ὡς πέφυκε , καὶ αὖθις ἐπικάρσιον τὸ ὀστέον , τῶν ῥηξίων εἵνεκα τῶν ἀφανέων ἰδεῖν , καὶ τῆς φλάσιος εἵνεκα τῆς ἀφανέος , τῆς οὐκ ἐσφλωμένης ἔσω ἐκ τῆς φύσιος τῆς κεφαλῆς τοῦ ἄλλου ὀστέου . Ἐξελέγχει γὰρ ἡ ξύσις μάλα τὸ κακὸν , ἢν μὴ καὶ ἄλλως καταφανέες ἔωσιν αὗται αἱ πάθαι ἐοῦσαι ἐν τῷ ὀστέῳ . Καὶ ἢν ἕδρην ἴδῃς ἐν τῷ ὀστέῳ τοῦ βέλεος , ἐπιξύειν χρὴ αὐτήν τε τὴν ἕδρην , καὶ τὰ περιέχοντα αὐτὴν ὀστέα , μὴ πολλάκις τῇ ἕδρῃ προσγένηται ῥῆξις καὶ φλάσις , ἢ μούνη φλάσις , ἔπειτα λανθάνῃ οὐ καταφανέα ἐόντα . Ἐπειδὰν δὲ ξύσῃς τὸ ὀστέον τῷ ξυστῆρι , ἢν μὲν δοκέῃ ἐς πρίσιν ἀφίκειν ἡ τρῶσις τοῦ ὀστέου , πρίειν χρὴ , καὶ οὐ δεῖ τὰς τρεῖς ἡμέρας μὴ ὑπερβάλλειν ἀπρίωτον , ἀλλ᾿ ἐν ταύτῃσι πρίειν , ἄλλως τε καὶ τῆς θερμῆς ὥρης , ἢν ἐξ ἀρχῆς λαμβάνῃς τὸ ἴημα . Ἢν δὲ ὑποπτεύσῃς μὲν τὸ ὀστέον ἐῤῥωγέναι , ἢ πεφλάσθαι , ἢ ἀμφότερα ταῦτα , τεκμαιρόμενος , ὅτι ἰσχυρῶς τετρωται , ἐκ τῶν λόγων τοῦ τρωματίου , καὶ ὅτι ὑπὸ ἰσχυροτέρου τοῦ τρώσαντος , ἢν ἕτερος ὑφ᾿ ἑτέρου τρωθῇ , καὶ τὸ βέλος ὅτῳ ἐτρώθη , ὅτι τῶν κακούργων βελέων ἦν , ἔπειτα τὸν ἄνθρωπον ὅτι δῖνός τε ἔλαβε καὶ σκότος , καὶ ἐκαρώθη καὶ κατέπεσεν · τούτων δὲ οὕτω γιγνομένων , ἢν μὴ διαγινώσκῃς εἰ ἔῤῥωγε τὸ ὀστέον , ἢ πέφλασται , ἢ καὶ ἀμφότερα ταῦτα , μήτε ὅλως ὁρᾷν δύνῃ , δεῖ δὴ , ἐπὶ τὸ ὀστέον τὸ τηκτὸν τὸ μελάντατον δεύσαντα , τῷ μέλανι φαρμάκῳ τῷ τηκομένῳ στεῖλαι τὸ ἕλκος , ὑποτείναντα ὀθόνιον , ἐλαίῳ τέγξαντα , εἶτα καταπλάσαντα τῇ μάζῃ ἐπιδῆσαι · τῇ δ᾿ ὑστεραίῃ , ἀπολύσαντα , ἐκκαθήραντα τὸ ἕλκος , ἐπιξῦσαι . Καὶ ἢν μὴ ᾖ ὑγιὲς , ἀλλ᾿ ἐῤῥώγῃ καὶ πεφλασμένον ᾖ , τὸ μὲν ἄλλο ἔσται ὀστέον λευκὸν ἐπιξυόμενον · ἡ δὲ ῥωγμὴ καὶ ἡ φλάσις , κατατακέντος τοῦ φαρμάκου , δεξαμένη τὸ φάρμακον ἐς ἑωυτὴν μέλαν ἐὸν , ἔσται μέλαινα ἐν λευκῷ τῷ ὀστέῳ τῷ ἄλλῳ . Ἀλλὰ χρὴ αὖθις τὴν ῥωγμὴν ταύτην φανεῖσαν μέλαιναν ἐπιξέειν κατὰ βάθος · καὶ ἢν μὲν ἐπιξύων τὴν ῥωγμὴν ἐξέλῃς καὶ ἀφανέα ποιήσῃς , φλάσις μὲν γεγένηται τοῦ ὀστέου ἢ μᾶλλον ἢ ἧσσον , ἥτις περιέῤῥηξε καὶ τὴν ῥωγμὴν τὴν ἀφανισθεῖσαν ὑπὸ τοῦ ξυστῆρος · ἧσσον δὲ φοβερὸν καὶ ἧσσον ἂν πρῆγμα ἀπ᾿ αὐτέης γένοιτο ἀφανισθείσης τῆς ῥωγμῆς . Ἢν δὲ κατὰ βάθος ᾖ καὶ μὴ ἐθέλῃ ἐξιέναι ἐπιξυομένη , ἀφίκει ἐς πρίσιν ἡ τοιαύτη ξυμφορή . Ἀλλὰ χρὴ πρίσαντα τὰ λοιπὰ ἰητρεύειν τὸ ἔλκος .
Lemmas: 14 . ὅταν οὖν τέμνω ἕλκος ἐν κεφαλή ὀστέον ἕνεκα ὁ σάρξ ψιλόω , ἐθέλω οἶδα εἰ τις ἔχω ὁ ὀστέον κακός ὑπό ὁ βέλος , ἤ καί οὐ ἔχω , τέμνω χρή ὁ μέγεθος ὁ ὠτειλή , ὅσος ἄν δοκέω ἀποχράω . τέμνω δέ χρή ἀναστέλλω ὁ σάρξ ἀπό ὁ ὀστέον , ᾗ πρός ὁ μῆνιγξ καί πρός ὁ ὀστέον φύω · ἔπειτα διαμοτόω ὁ ἕλκος πᾶς μοτός , ὅστις εὐρύς ὁ ἕλκος παρέχω εἰς ὁ ὑστεραῖος σύν ἐλαχύς πόνος · μοτόω δέ κατάπλασμα χράω , ὅσος ἄν χρόνος καί ὁ μοτός , μάζη ἐκ λεπτός ἄλφιτον ἐν ὄξος διαμάσσω , ἤ ἕψω καί γλίσχρος ποιέω ὡς μάλα . ὁ δέ ὑστεραῖος ἡμέρα , ἐπειδάν ἐξαιρέω ὁ μοτός , κατοράω ὁ ὀστέον ὅς τις πάσχω , ἐάν μή σύ καταφανής εἰμί ὁ τρῶσις , ὁποῖος τις εἰμί ἐν ὁ ὀστέον , μηδέ διαγιγνώσκω εἰ τε τις ἔχω ὁ ὀστέον κακός ἐν ἑωύτῳ , ἤ καί οὐ ἔχω , ὁ δέ βέλος δοκέω ἀφικνέομαι εἰς ὁ ὀστέον καί σίνομαι , ἐπιξύω χρή ὁ ξυστήρ κατά βάθος καί κατά μῆκος ὁ ἄνθρωπος ὡς φύω , καί αὖθις ἐπικάρσιος ὁ ὀστέον , ὁ ῥῆξις ἕνεκα ὁ ἀφανής ὁράω , καί ὁ φλάσις ἕνεκα ὁ ἀφανής , ὁ οὐ εἰσφλάω ἔσω ἐκ ὁ φύσις ὁ κεφαλή ὁ ἄλλος ὀστέον . ἐξελέγχω γάρ ὁ ξῦσις μάλα ὁ κακός , ἐάν μή καί ἄλλος καταφανής εἰμί οὗτος ὁ πάθη εἰμί ἐν ὁ ὀστέον . καί ἐάν ἕδρα ὁράω ἐν ὁ ὀστέον ὁ βέλος , ἐπιξύω χρή αὐτός τε ὁ ἕδρα , καί ὁ περιέχω αὐτός ὀστέον , μή πολλάκις ὁ ἕδρα προσγίγνομαι ῥῆξις καί φλάσις , ἤ μόνος φλάσις , ἔπειτα λανθάνω οὐ καταφανής εἰμί . ἐπειδάν δέ ξύω ὁ ὀστέον ὁ ξυστήρ , ἐάν μέν δοκέω εἰς πρίσις ἀφίκω ὁ τρῶσις ὁ ὀστέον , πρίω χρή , καί οὐ δέω ὁ τρεῖς ἡμέρα μή ὑπερβάλλω ἀπρίωτος , ἀλλά ἐν οὗτος πρίω , ἄλλος τε καί ὁ θερμός ὥρα , ἐάν ἐκ ἀρχή λαμβάνω ὁ ἴαμα . ἐάν δέ ὑποπτεύω μέν ὁ ὀστέον ῥήγνυμι , ἤ πίφλημι , ἤ ἀμφότερος οὗτος , τεκμαίρομαι , ὅτι ἰσχυρός τετορομαι , ἐκ ὁ λόγος ὁ τραυματίης , καί ὅτι ὑπό ἰσχυρός ὁ τιτρώσκω , ἐάν ἕτερος ὑπό ἕτερος τιτρώσκω , καί ὁ βέλος ὅστις τιτρώσκω , ὅτι ὁ κάκουργος βέλος εἰμί , ἔπειτα ὁ ἄνθρωπος ὅτι δῖνος τε λαμβάνω καί σκότος , καί καρόω καί καταπίπτω · οὗτος δέ οὕτως γίγνομαι , ἐάν μή διαγιγνώσκω εἰ ῥήγνυμι ὁ ὀστέον , ἤ φλάζω , ἤ καί ἀμφότερος οὗτος , μήτε ὅλος ὁράω δύναμαι , δέω δή , ἐπί ὁ ὀστέον ὁ τηκτός ὁ μελάνς δεύω , ὁ μέλας φάρμακον ὁ τήκω στέλλω ὁ ἕλκος , ὑποτείνω ὀθόνιον , ἔλαιον τέγγω , εἶτα καταπλάσσω ὁ μᾶζα ἐπιδέω · ὁ δέ ὑστεραῖος , ἀπολύω , ἐκκαθαίρω ὁ ἕλκος , ἐπιξύω . καί ἐάν μή εἰμί ὑγιής , ἀλλά ῥήγνυμι καί φλάω εἰμί , ὁ μέν ἄλλος εἰμί ὀστέον λευκός ἐπιξύω · ὁ δέ ῥωγμή καί ὁ φλάσις , κατατήκω ὁ φάρμακον , δέχομαι ὁ φάρμακον εἰς ἑαυτοῦ μέλας εἰμί , εἰμί μέλας ἐν λευκός ὁ ὀστέον ὁ ἄλλος . ἀλλά χρή αὖθις ὁ ῥωγμή οὗτος φαίνω μέλας ἐπιξέω κατά βάθος · καί ἐάν μέν ἐπιξύω ὁ ῥωγμή ἐξαιρέω καί ἀφανής ποιέω , φλάσις μέν γίγνομαι ὁ ὀστέον ἤ μάλα ἤ ἥσσων , ὅστις περιρρήγνυμι καί ὁ ῥωγμή ὁ ἀφανίζω ὑπό ὁ ξυστήρ · ἥσσων δέ φοβερός καί ἥσσων ἄν πρᾶγμα ἀπό αὐτε͂οι γίγνομαι ἀφανίζω ὁ ῥωγμή . ἐάν δέ κατά βάθος εἰμί καί μή ἐθέλω ἐξέρχομαι ἐπιξύω , ἀφίκω εἰς πρίσις ὁ τοιοῦτος συμφορά . ἀλλά χρή πρίζω ὁ λοιπός ἰατρεύω ὁ ἔλκος .