hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-capitis-vulneribus 21
21 . Περὶ δὲ πρίσιος , ὅταν καταλάβῃ ἀνάγκη πρίσαι ἄνθρωπον , ὧδε γινώσκειν · ἢν ἐξ ἀρχῆς λαβὼν τὸ ἴημα πρίῃς , οὐ χρὴ ἐκπρίειν τὸ ὀστέον πρὸς τὴν μήνιγγα αὐτίκα · οὐ γὰρ συμφέρει τὴν μήνιγγα ψιλὴν εἶναι τοῦ ὀστέου ἐπὶ πουλὺν χρόνον κακοπαθοῦσαν , ἀλλὰ τελευτῶσά πη καὶ διεμύδησεν . Ἔστι δὲ καὶ ἕτερος κίνδυνος , ἢν αὐτίκα ἀφαιρέῃς πρὸς τὴν μήνιγγα ἐκπρίσας τὸ ὀστέον , τρῶσαι ἐν τῷ ἔργῳ τῷ πρίονι τὴν μήνιγγα . Ἀλλὰ χρὴ πρίοντα , ἐπειδὰν ὀλίγον πάνυ δέῃ διαπεπρίσθαι , καὶ ἤδη κινέηται τὸ ὀστέον , παύσασθαι πρίοντα , καὶ ἐᾷν ἐπὶ τὸ αὐτόματον ἀποστῆναι τὸ ὀστέον . Ἐν γὰρ τῷ διαπριωτῷ δστέῳ καὶ ἐπιλελειμμένῳ τῆς πρίσιος οὐκ ἂν ἐπιγένοιτο κακὸν οὐδέν · λεπτὸν γὰρ τὸ λειπόμενον ἤδη γίνεται . Τὰ δὲ λοιπὰ ἰῆσθαι χρὴ , ὡς ἂν δοκέῃ ξυμφέρειν τῷ ἕλκεϊ . Πρίοντα δὲ χρὴ πυκινὰ ἐξαιρέειν τὸν πρίονα τῆς θερμασίης εἵνεκα τοῦ ὀστέου , καὶ ὕδατι ψυχρῷ ἐναποβάπτειν . Θερμαινόμενος γὰρ ὑπὸ τῆς περιόδου ὁ πρίων , καὶ τὸ ὀστέον ἐκθερμαίνων καὶ ἀναξηραίνων , κατακαίει , καὶ μεῖζον ποιέει ἀφίστασθαι τὸ ὀστέον τὸ περιέχον τὴν πρίσιν , ἢ ὅσον μέλλει ἀφίστασθαι . Καὶ ἢν αὐτίκα βούλῃ ἐκπρίσαι τὸ πρὸς τὴν μήνιγγα , ἔπειτα ἀφελέειν τὸ ὀστέον , ὡσαύτως χρὴ πυκινά τε ἐξαιρέειν τὸν πρίονα , καὶ ἐναποβάπτειν τῷ ὕδατι τῷ ψυχρῷ . Ἢν δὲ μὴ ἐξ ἀρχῆς λαμβάνῃς τὸ ἴημα , ἀλλὰ παρ᾿ ἄλλου παραδέχῃ ὐστερίζων τῆς ἰήσιος , πρίονι χρὴ χαρακτῷ ἐκπρίειν μὲν αὐτίκα τὸ ὀστέον πρὸς τὴν μήνιγγα , θαμινὰ δὲ ἐξαιρεῦντα τὸν πρίονα σκοπεῖσθαι καὶ ἄλλως καὶ τῇ μήλῃ πέριξ κατὰ τὴν ὁδὸν τοῦ πρίονος . Καὶ γὰρ πουλὺ θᾶσσον διαπρίεται τὸ ὀστέον , ἢν ὑπόπυόν τε ἐήν ἤδη καὶ διάπυον πρίῃς , καὶ πολλάκις τυγχάνει ἐπιπόλαιον ἐὸν τὸ ὀστέον , ἄλλως τε καὶ ἢν ταύτῃ τῆς κεφαλῆς ᾖ τὸ τρῶμα , ᾗ τυγχάνει λεπτότερον ἐὸν τὸ ὀστέον ἢ παχύτερον . Ἀλλὰ φυλάσσεσθαι χρὴ , ὡς μὴ λάθῃς προσβαλὼν τὸν πρίονα , ἀλλ᾿ ὅπη δοκέῃ παχύτατον εἶναι τὸ ὀστέον , ἐς τοῦτο αἰεὶ ἐνστηρίζειν τὸν πρίονα , θαμινὰ σκοπούμενος , καὶ πειρᾶσθαι ἀνακινέων τὸ ὀστέον ἀναβάλλειν , ἀφελὼν δὲ , τὰ λοιπὰ ἰητρεύειν ὡς ἂν δοκέῃ ξυμφέρειν τῷ ἕλκεϊ . Καὶ ἢν , ἐξ ἀρχῆς λαβὼν τὸ ἴημα , αὐτίκα βούλῃ ἐκπρίσας τὸ ὀστέον ἀφελεῖν ἀπὸ τῆς μήνιγγος , ὡσαύτως χρὴ πυκινά τε σκοπεῖσθαι τῇ μήλῃ τὴν περίοδον τοῦ πρίονος , καὶ ἐς τὸ παχύτατον ἀεὶ τοῦ ὀστέου τὸν πρίονα ἐνστηρίζειν , καὶ ἀνακινέων βούλεσθαι ἀφελέειν τὸ ὀστέον . Ἢν δὲ τρυπάνῳ χρῇ , πρὸς δὲ τὴν μήνιγγα μὴ ἀφικνέεσθαι , ἢν ἐξ ἀρχῆς λαμβάνων τὸ ἴημα τρυπᾷς , ἀλλ᾿ ἐπιλιπεῖν τοῦ ὀστέου λεπτὸν , ὥσπερ καὶ ἐν τῇ πρίσει γέγραπται .
Lemmas: 21 . περί δέ πρῖσις , ὅταν καταλαμβάνω ἀνάγκη πρίζω ἄνθρωπος , ὧδε γιγνώσκω · ἐάν ἐκ ἀρχή λαμβάνω ὁ ἴαμα πρίω , οὐ χρή ἐκπρίω ὁ ὀστέον πρός ὁ μήνιγξ αὐτίκα · οὐ γάρ συμφέρω ὁ μήνιγξ ψιλός εἰμί ὁ ὀστέον ἐπί πολύς χρόνος κακοπαθέω , ἀλλά τελευτάω πη καί διαμυδάω . εἰμί δέ καί ἕτερος κίνδυνος , ἐάν αὐτίκα ἀφαιρέω πρός ὁ μήνιγξ ἐκπρίω ὁ ὀστέον , τιτρώσκω ἐν ὁ ἔργον ὁ πρίων ὁ μήνιγξ . ἀλλά χρή πρίω , ἐπειδάν ὀλίγος πάνυ δέω διαπρίζω , καί ἤδη κινέω ὁ ὀστέον , παύω πρίω , καί ἐάω ἐπί ὁ αὐτόματος ἀφίστημι ὁ ὀστέον . ἐν γάρ ὁ διαπριωτός δστε͂ος καί ἐπιλείπω ὁ πρῖσις οὐ ἄν ἐπιγίγνομαι κακός οὐδείς · λεπτός γάρ ὁ λείπω ἤδη γίγνομαι . ὁ δέ λοιπός ἰάομαι χρή , ὡς ἄν δοκέω συμφέρω ὁ ἕλκος . πρίω δέ χρή πυκνός ἐξαιρέω ὁ πρίων ὁ θερμασία ἕνεκα ὁ ὀστέον , καί ὕδωρ ψυχρός ἐναποβάπτω . θερμαίνω γάρ ὑπό ὁ περίοδος ὁ πρίων , καί ὁ ὀστέον ἐκθερμαίνω καί ἀναξηραίνω , κατακαίω , καί μέγας ποιέω ἀφίστημι ὁ ὀστέον ὁ περιέχω ὁ πρίσις , ἤ ὅσος μέλλω ἀφίστημι . καί ἐάν αὐτίκα βούλομαι ἐκπρίζω ὁ πρός ὁ μήνιγξ , ἔπειτα ἀφαιρέω ὁ ὀστέον , ὡσαύτως χρή πυκνός τε ἐξαιρέω ὁ πρίων , καί ἐναποβάπτω ὁ ὕδωρ ὁ ψυχρός . ἐάν δέ μή ἐκ ἀρχή λαμβάνω ὁ ἴαμα , ἀλλά παρά ἄλλος παραδέχομαι ὐστερίζω ὁ ἴασις , πρίων χρή χαρακτός ἐκπρίω μέν αὐτίκα ὁ ὀστέον πρός ὁ μήνιγξ , θαμινός δέ ἐξαιρέω ὁ πρίων σκοπέω καί ἄλλος καί ὁ μήλη πέριξ κατά ὁ ὁδός ὁ πρίων . καί γάρ πολύς ταχύς διαπρίω ὁ ὀστέον , ἐάν ὑπόπυος τε ἐηίνω ἤδη καί διάπυος πρίω , καί πολλάκις τυγχάνω ἐπιπόλαιος εἰμί ὁ ὀστέον , ἄλλος τε καί ἐάν ταύτῃ ὁ κεφαλή εἰμί ὁ τραῦμα , ᾗ τυγχάνω λεπτός εἰμί ὁ ὀστέον ἤ παχύς . ἀλλά φυλάσσω χρή , ὡς μή λανθάνω προσβάλλω ὁ πρίων , ἀλλά ὅπῃ δοκέω παχύς εἰμί ὁ ὀστέον , εἰς οὗτος ἀεί ἐνστηρίζω ὁ πρίων , θαμινός σκοπέω , καί πειράω ἀνακινέω ὁ ὀστέον ἀναβάλλω , ἀφαιρέω δέ , ὁ λοιπός ἰατρεύω ὡς ἄν δοκέω συμφέρω ὁ ἕλκος . καί ἐάν , ἐκ ἀρχή λαμβάνω ὁ ἴαμα , αὐτίκα βούλομαι ἐκπρίω ὁ ὀστέον ἀφαιρέω ἀπό ὁ μῆνιγξ , ὡσαύτως χρή πυκνός τε σκοπέω ὁ μήλη ὁ περίοδος ὁ πρίων , καί εἰς ὁ παχύς ἀεί ὁ ὀστέον ὁ πρίων ἐνστηρίζω , καί ἀνακινέω βούλομαι ἀφαιρέω ὁ ὀστέον . ἐάν δέ τρύπανον χράω , πρός δέ ὁ μήνιγξ μή ἀφικνέομαι , ἐάν ἐκ ἀρχή λαμβάνω ὁ ἴαμα τρυπάω , ἀλλά ἐπιλείπω ὁ ὀστέον λεπτός , ὥσπερ καί ἐν ὁ πρῖσις γράφω .