hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-articulis 8
8 . Εἰδέναι μὲν οὖν χρὴ , ὅτι φύσιες φυσίων μέγα διαφέρουσιν ἐς τὸ ῥηϊδίως ἐμπίπτειν τὰ ἐκπίπτοντα · διενέγκοι μὲν γὰρ ἄν τι καὶ κοτύλη κοτύλης , ἡ μὲν εὐυπέρβατος ἐοῦσα , ἡ δὲ ἧσσον · πλεῖστον δὲ διαφέρει καὶ τῶν νεύρων ὁ σύνδεσμος , τοῖσι μὲν ἐπιδόσιας ἔχων , τοῖσι δὲ ξυντεταμένος ἐών . Καὶ γὰρ ἡ ὑγρότης τοῖσιν ἀνθρώποισι γίνεται ἡ ἐκ τῶν ἄρθρων , διὰ τῶν νεύρων τὴν ἀπάρτισιν , ἢν χαλαρά τε ἔῃ φύσει , καὶ τὰς ἐπιτάσιας εὐφόρως φέρῃ · συχνοὺς γὰρ ἄν τις ἴδοι , οἳ οὕτως ὑγροί εἰσιν , ὥστε , ὁπόταν ἐθέλωσι , τότε αὐτοῖσι τὰ ἄρθρα ἐξίσταται ἀνωδύνως , καὶ καθίσταται ἀνωδύνως . Διαφέρει μέντοι τι καὶ σχέσις τοῦ σώματος · τοῖσι μὲν γὰρ εὖ ἔχουσι τὸ γυῖον καὶ σεσαρκωμένοισιν ἐκπίπτει τε ἧσσον , ἐμπίπτει τε χαλεπώτερον · ὅταν δὲ αὐτοὶ σφέων αὐτῶν λεπτότεροι καὶ ἀσαρκότεροι ἔωσι , τότε ἐκπίπτει τε μᾶλλον , ἐμπίπτει τε ῥᾷον . Σημήϊον δὲ , ὅτι ταῦτα οὕτως ἔχει , καὶ τόδε · τοῖσι γὰρ βουσὶ τότε ἐκπίπτουσι μᾶλλον οἱ μηροὶ ἐκ τῆς κοτύλης , ἡνίκα ἂν αὐτοὶ σφέων αὐτῶν λεπτότατοι ἔωσιν · γίνονται δὲ βόες λεπτότατοι , τοῦ χειμῶνος τελευτῶντος · τότε οὖν καὶ ἐξαρθρέουσι μάλιστα , εἰ δή τι καὶ τοιοῦτο δεῖ ἐν ἰητρικῇ γράψαι · δεῖ δέ · καλῶς γὰρ Ὅμηρος καταμεμαθήκει , ὅτι πάντων τῶν προβάτων βόες μάλιστα πονέουσι ταύτην τὴν ὥρην , καὶ βοῶν οἱ ἀρόται , ὅτι κατὰ τὸν χειμῶνα ἐργάζονται . Τούτοισι τοίνυν ἐκπίπτει μάλιστα · οὗτοι γὰρ μάλιστα λεπτύνονται . Τὰ μὲν γὰρ ἄλλα βοσκήματα δύναται βραχείην τὴν ποίην βόσκεσθαι · βοῦς δὲ οὐ μάλα , πρὶν βαθεῖα γένηται · τοῖσι μὲν γὰρ ἄλλοισίν ἐστι λεπτὴ ἡ προβολὴ τοῦ χείλεος , λεπτὴ δὲ ἡ ἄνω γνάθος · βοῒ δὲ παχείη μὲν ἡ προβολὴ τοῦ χείλεος , παχείη δὲ καὶ ἀμβλεῖα ἡ ἄνω γνάθος · διὰ ταῦτα ὑποβάλλειν ὑπὸ τὰς βραχείας ποίας οὐ δύναται . Τά τε αὖ μώνυχα τῶν ζώων , ἅτε ἀμφόδοντα ἐόντα , δύναται μὲν σαρκάζειν , δύναται δὲ ὑπὸ τὴν βραχείην ποίην ὑποβάλλειν τοὺς ὀδόντας , καὶ ἥδεται τῇ οὕτως ἐχούσῃ ποίῃ μᾶλλον , ἢ τῇ βαθείῃ · καὶ γὰρ τὸ ἐπίπαν ἀμείνων καὶ στερεωτέρη ἡ βραχείη ποίη τῆς βαθείης , ποτὶ καὶ πρὶν ἐκκαρπεῖν τὴν βαθείην . Διὰ τοῦτο οὖν ἐποίησεν ὧδε τάδε τὰ ἔπη · [ Ὡς δ᾿ ὁπότ᾿ ἀσπάσιον ἔαρ ἤλυθε βουσὶν ἕλιξιν ] , ὅτι ἀσμενωτάτη αὐτοῖσιν ἡ βαθείη ποίη φαίνεται . Ἀτὰρ καὶ ἄλλως ὁ βοὺς χαλαρὸν φύσει τὸ ἄρθρον τοῦτο ἔχει μᾶλλον τῶν ἄλλων ζώων · διὰ τοῦτο καὶ εἰλίπουν ἐστὶ μᾶλλον τῶν ἄλλων ζώων , καὶ μάλιστα ὅταν λεπτὸν καὶ γηραλέον ἔῃ . Διὰ ταῦτα πάντα καὶ ἐκπίπτει βοῒ μάλιστα · πλείω δὲ γέγραπται περὶ αὐτέου , ὅτι πάντων τῶν προειρημένων ταῦτα μαρτύριά ἐστιν . Περὶ οὗ οὖν ὁ λόγος , τοῖσιν ἀσάρκοισι μᾶλλον ἐκπίπτει , καὶ θᾶσσον ἐμπίπτει , ἢ τοῖσι σεσαρκωμένοισιν · καὶ ἧσσον ἐπιφλεγμαίνει τοῖσιν ὑγροῖσιν καὶ τοῖσιν ἀσάρκοισιν , ἢ τοῖσι σκελιφροῖσι καὶ σεσαρκωμένοισιν , καὶ ἧσσόν γε δέδεται ἐς τὸν ἔπειτα χρόνον · ἀτὰρ καὶ ἡ μύξα πλείων ὑπείη τοῦ μετρίου μὴ ξὺν φλεγμονῇ , καὶ οὕτως ἂν ὀλισθηρὸν εἴη · μυξωδέστερα γὰρ τοὐπίπαν τὰ ἄρθρα τοῖσιν ἀσάρκοισιν , ἢ τοῖσι σεσαρκωμένοισίν ἐστιν · καὶ γὰρ αὗται αἱ σάρκες τῶν μὴ ἀπὸ τέχνης ὀρθῶς λελιμαγχημένων , αἱ τῶν λεπτῶν , μυξωδέστεραί εἰσιν , ἢ αἱ τῶν παχέων . Ὅσοισι μέντοι ξὺν φλεγμονῇ μύξα ὑπογίνεται , ἡ φλεγμονὴ δήσασα ἔχει τὸ ἄρθρον · διὰ τοῦτο οὐ μάλα ἐκπίπτει τὰ ὑπόμυξα , ἐκπίπτοντα ἂν , εἰ μή τι ἢ πλέον , ἢ ἔλασσον φλεγμονῆς ὑπεγένετο .
Lemmas: 8 . οἶδα μέν οὖν χρή , ὅτι φύσις φύσις μέγας διαφέρω εἰς ὁ ῥᾴδιος ἐμπίπτω ὁ ἐκπίπτω · διαφέρω μέν γάρ ἄν τις καί κοτύλη κοτύλη , ὁ μέν εὐυπέρβατος εἰμί , ὁ δέ ἥσσων · πολύς δέ διαφέρω καί ὁ νεῦρον ὁ σύνδεσμος , ὁ μέν ἐπίδοσις ἔχω , ὁ δέ συντείνω εἰμί . καί γάρ ὁ ὑγρότης ὁ ἄνθρωπος γίγνομαι ὁ ἐκ ὁ ἄρθρον , διά ὁ νεῦρον ὁ ἀπάρτισις , ἐάν χαλαρός τε εἰμί φύσις , καί ὁ ἐπίτασις εὔφορος φέρω · συχνός γάρ ἄν τις ὁράω , ὅς οὕτως ὑγρός εἰμί , ὥστε , ὁπόταν ἐθέλω , τότε αὐτός ὁ ἄρθρον ἐξίστημι ἀνώδυνος , καί καθίστημι ἀνώδυνος . διαφέρω μέντοι τις καί σχέσις ὁ σῶμα · ὁ μέν γάρ εὖ ἔχω ὁ γυῖον καί σαρκόω ἐκπίπτω τε ἥσσων , ἐμπίπτω τε χαλεπός · ὅταν δέ αὐτός σφεῖς αὐτός λεπτός καί ἄσαρκος εἰμί , τότε ἐκπίπτω τε μάλα , ἐμπίπτω τε ῥᾴδιος . σημεῖον δέ , ὅτι οὗτος οὕτως ἔχω , καί ὅδε · ὁ γάρ βοῦς τότε ἐκπίπτω μάλα ὁ μηρός ἐκ ὁ κοτύλη , ἡνίκα ἄν αὐτός σφεῖς αὐτός λεπτός εἰμί · γίγνομαι δέ βοῦς λεπτός , ὁ χειμών τελευτάω · τότε οὖν καί ἐξαρθρέω μάλα , εἰ δή τις καί τοιοῦτος δέω ἐν ἰατρικός γράφω · δέω δέ · καλός γάρ Ὅμηρος καταμανθάνω , ὅτι πᾶς ὁ πρόβατον βοῦς μάλα πονέω οὗτος ὁ ὥρα , καί βοῦς ὁ ἀρότης , ὅτι κατά ὁ χειμών ἐργάζομαι . οὗτος τοίνυν ἐκπίπτω μάλα · οὗτος γάρ μάλα λεπτύνω . ὁ μέν γάρ ἄλλος βόσκημα δύναμαι βραχεῖος ὁ πόα βόσκω · βοῦς δέ οὐ μάλα , πρίν βαθύς γίγνομαι · ὁ μέν γάρ ἄλλος εἰμί λεπτός ὁ προβολή ὁ χεῖλος , λεπτός δέ ὁ ἄνω γνάθος · βοῦς δέ ποαχύς μέν ὁ προβολή ὁ χεῖλος , ποαχύς δέ καί ἀμβλύς ὁ ἄνω γνάθος · διά οὗτος ὑποβάλλω ὑπό ὁ βραχύς ποῖος οὐ δύναμαι . ὁ τε αὖ μώνυχος ὁ ζῷον , ἅτε ἀμφόδων εἰμί , δύναμαι μέν σαρκάζω , δύναμαι δέ ὑπό ὁ βραχεῖος πόα ὑποβάλλω ὁ ὀδούς , καί ἥδομαι ὁ οὕτως ἔχω πόα μάλα , ἤ ὁ βαθύς · καί γάρ ὁ ἐπίπαν ἀγαθός καί στερεός ὁ βραχεῖος πόα ὁ βαθύς , πρός καί πρίν ἐκκαρπέω ὁ βαθεῖος . διά οὗτος οὖν ποιέω ὧδε ὅδε ὁ ἔπος · [ ὡς δέ ὁπότε ἀσπάσιος ἔαρ ἔρχομαι βοῦς ἕλιξ ] , ὅτι ἄσμενος αὐτός ὁ βαθεῖος πόα φαίνω . ἀτάρ καί ἄλλος ὁ βοῦς χαλαρός φύσις ὁ ἄρθρον οὗτος ἔχω μάλα ὁ ἄλλος ζῷον · διά οὗτος καί εἰλίπους εἰμί μάλα ὁ ἄλλος ζῷον , καί μάλα ὅταν λεπτός καί γηραιός εἰμί . διά οὗτος πᾶς καί ἐκπίπτω βοῦς μάλα · πολύς δέ γράφω περί αύ̓τος , ὅτι πᾶς ὁ προλέγω οὗτος μαρτύριον εἰμί . περί ὅς οὖν ὁ λόγος , ὁ ἄσαρκος μάλα ἐκπίπτω , καί ταχύς ἐμπίπτω , ἤ ὁ σαρκόω · καί ἥσσων ἐπιφλεγμαίνω ὁ ὑγρός καί ὁ ἄσαρκος , ἤ ὁ σκελιφρός καί σαρκόω , καί ἥσσων γε δέω εἰς ὁ ἔπειτα χρόνος · ἀτάρ καί ὁ μύξα πολύς ὕπειμι ὁ μέτριος μή σύν φλεγμονή , καί οὕτως ἄν ὀλισθηρός εἰμί · μυξώδης γάρ ἐπίπαν ὁ ἄρθρον ὁ ἄσαρκος , ἤ ὁ σαρκόω εἰμί · καί γάρ οὗτος ὁ σάρξ ὁ μή ἀπό τέχνη ὀρθός λιμαγχέω , ὁ ὁ λεπτός , μυξώδης εἰμί , ἤ ὁ ὁ παχύς . ὅσος μέντοι σύν φλεγμονή μύξα ὑπογίγνομαι , ὁ φλεγμονή δέω ἔχω ὁ ἄρθρον · διά οὗτος οὐ μάλα ἐκπίπτω ὁ ὑπόμυξος , ἐκπίπτω ἄν , εἰ μή τις ἤ πολύς , ἤ ἐλαχύς φλεγμονή ὑπογίγνομαι .