hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-articulis 30
30 . Γνάθος δὲ ὀλίγοισι τελέως ἐξήρθρησεν · ὀστέον τε γὰρ τὸ ἀπὸ τῆς ἄνω γνάθου πεφυκὸς ὑπεζύγωται πρὸς τῷ ὑπὸ τὸ οὖς ὀστέῳ προσπεφυκότι , ὅπερ ἀποκλείει τὰς κεφαλὰς τῆς κάτω γνάθου , τῆς μὲν ἀνωτέρω ἐὸν , τῆς δὲ κατωτέρω τῶν κεφαλέων . Τὰ δὲ ἄκρεα τῆς κάτω γνάθου , τὸ μὲν διὰ τὸ μῆκος οὐκ εὐπαρείσδυτον , τὸ δ᾿ αὖ κορωνόν τε καὶ ὑπερέχον ὑπὲρ τοῦ ζυγώματος · ἅμα τε ἀπ᾿ ἀμφοτέρων τῶν ἀκρέων τούτων νευρώδεες τένοντες πεφύκασιν , ἐξ ὧν ἐξήρτηνται οἱ μύες οἱ κροταφῖται καὶ μασσητῆρες καλεόμενοι · διὰ τοῦτο δὲ καλέονται , καὶ διὰ τοῦτο κινέονται , ὅτι ἐντεῦθεν ἐξήρτηνται · ἐν γὰρ τῇ ἐδωδῇ , καὶ ἐν τῇ διαλέκτῳ , καὶ ἐν τῇ ἄλλῃ χρήσει τοῦ στόματος , ἡ μὲν ἄνω γνάθος ἀτρεμέει · ξυνήρτηται γὰρ τῇ κεφαλῇ , καὶ οὐ διήρθρωται · ἡ δὲ κάτω γνάθος κινέεται · ἀπήρθρωται γὰρ ἀπὸ τῆς ἄνω γνάθου , καὶ ἀπὸ τῆς κεφαλῆς . Διότι μὲν οὖν ἐν σπασμοῖσι καὶ τετάνοισι πρῶτον τοῦτο τὸ ἄρθρον ἐπισημαίνει συντεταμένον , καὶ διότι πληγαὶ καίριοι καὶ καροῦσαι αἱ κροταφίτιδες γίνονται , ἐν ἄλλῳ λόγῳ εἰρήσεται . Περὶ δὲ τοῦ μὴ κάρτα ἐξαρθρέειν τάδε τὰ αἴτια · αἴτιον δὲ καὶ τόδε , ὅτι οὐ μάλα καταλαμβάνουσι τοιαῦται ἀνάγκαι βρωμάτων , ὥστε τὸν ἄνθρωπον χανέειν μέζον ἢ ὅσον δύναται · ἐκπέσοι δ᾿ ἂν ἀπ᾿ οὐδενὸς ἄλλου σχήματος , ἢ ἀπὸ τοῦ μέγα χανόντα παραγαγεῖν τὴν γένυν ἐπὶ θάτερα . Προσξυμβάλλεται μέντοι καὶ τόδε πρὸς τὸ ἐκπίπτειν · ὁκόσα γὰρ νεῦρα καὶ ὁκόσοι μύες παρὰ τὰ ἄρθρα εἰσὶν , ἢ ἀπὸ ἄρθρων ἀφ᾿ ὧν ξυνδέδενται , τούτων ὅσα ἐν τῇ χρήσει πλειστάκις διακινέεται , ταῦτα καὶ ἐς τὰς κατατάσιας δυνατώτατα ἐπιδιδόναι , ὥσπερ καὶ τὰ δέρματα τὰ εὐδεψητότατα πλείστην ἐπίδοσιν ἔχει . Περὶ οὗ οὖν ὁ λόγος , ἐκπίπτει μὲν γνάθος ὀλιγάκις · σχᾶται μέντοι πολλάκις ἐν χάσμῃσιν , ὥσπερ καὶ ἄλλαι πολλαὶ μυῶν παραλλαγαὶ καὶ νεύρων τούτο ποιέουσιν . Δῆλον μὲν οὖν ἐκ τῶνδε , μάλιστά ἐστιν , ὅταν ἐκπεπτώκῃ · προΐσχει γὰρ ἡ κάτω γνάθος ἐς τοὔμπροσθεν , καὶ παρῆκται τἀναντία τοῦ ὀλισθήματος , καὶ τοῦ ὀστέου τὸ κορωνὸν ὀγκηρότερον φαίνεται παρὰ τὴν ἄνω γνάθον , καὶ χαλεπῶς ξυμβάλλουσι τὰς κάτω γνάθους . Τούτοισι δὲ ἐμβολὴ πρόδηλος , ἥτις γίνοιτ᾿ ἂν ἁρμόζουσα · χρὴ γὰρ τὸν μέν τινα κατέχειν τὴν κεφαλὴν τοῦ τετρωμένου , τὸν δὲ περιλαβόντα τὴν κάτω γνάθον καὶ ἔσωθεν καὶ ἔξωθεν τοῖσι δακτύλοισι κατὰ τὸ γένειον , χάσκοντος τοῦ ἀνθρώπου ὅσον μετρίως δύναται , πρῶτον μὲν διακινέειν τὴν κάτω γνάθον χρόνον τινὰ , τῇ καὶ τῇ παράγοντα τῇ χειρὶ , καὶ αὐτὸν τὸν ἄνθρωπον κελεύειν χαλαρὴν τὴν γνάθον ἔχειν , καὶ ξυμπαράγειν , καὶ ξυνδιδόναι ὡς μάλιστα · ἔπειτα ἐξαπίνης σχάσαι , τρισὶ σχήμασιν ὁμοῦ προσέχοντα τὸν νόον · δεῖ μὲν γὰρ παράγεσθαι ἐκ τῆς διαστροφῆς ἐς τὴν φύσιν , δεῖ δὲ ἐς τοὐπίσω ἀπωσθῆναι τὴν γνάθον τὴν κάτω , δεῖ δὲ ἑπόμενον τούτοισι ξυμβάλλειν τὰς γνάθους , καὶ μὴ χάσκειν . ἐμβολὴ μὲν οὖν αὕτη , καὶ οὐκ ἂν γένοιτο ἀπ᾿ ἄλλων σχημάτων . Ἰητρείη δὲ βραχείη ἀρκέει · σπλῆνα προστιθέντα κεκηρωμένον χαλαρῷ ἐπιδέσμῳ ἐπιδεῖν . Ἀσφαλέστερον δὲ χειρίζειν ἐστὶν ὕπτιον κατακλίναντα τὸν ἄνθρωπον , ἐρείσαντα τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ ἐπὶ σκυτίνου ὑποκεφαλαίου ὡς πληρεστάτου , ἵνα ὡς ἥκιστα ὑπείκῃ · προσκατέχειν δέ τινα χρὴ τὴν κεφαλὴν τοῦ τετρωμένου .
Lemmas: 30 . γνάθος δέ ὀλίγος τέλειος ξηρθράω · ὀστέον τε γάρ ὁ ἀπό ὁ ἄνω γνάθος φύω ὑποζυγόω πρός ὁ ὑπό ὁ οὖς ὀστέον προσφύω , ὅς ἀποκλείω ὁ κεφαλή ὁ κάτω γνάθος , ὁ μέν ἀνώτερος εἰμί , ὁ δέ κάτω ὁ κεφαλή . ὁ δέ ἄκρις ὁ κάτω γνάθος , ὁ μέν διά ὁ μῆκος οὐ εὐπαρείσδυτος , ὁ δέ αὖ κορωνός τε καί ὑπερέχω ὑπέρ ὁ ζύγωμα · ἅμα τε ἀπό ἀμφότερος ὁ ἄκρα οὗτος νευρώδης τένων φύω , ἐκ ὅς ἐξαρτάω ὁ μῦς ὁ κροταφίτης καί μασσητήρ καλέω · διά οὗτος δέ καλέω , καί διά οὗτος κινέω , ὅτι ἐντεῦθεν ἐξαρτάω · ἐν γάρ ὁ ἐδωδή , καί ἐν ὁ διάλεκτος , καί ἐν ὁ ἄλλος χρῆσις ὁ στόμα , ὁ μέν ἄνω γνάθος ἀτρεμέω · συναρτάω γάρ ὁ κεφαλή , καί οὐ διαρθρόω · ὁ δέ κάτω γνάθος κινέω · ἀπαρθρόω γάρ ἀπό ὁ ἄνω γνάθος , καί ἀπό ὁ κεφαλή . διότι μέν οὖν ἐν σπασμός καί τέτανος πρῶτος οὗτος ὁ ἄρθρον ἐπισημαίνω συντείνω , καί διότι πληγή καίριος καί καρόω ὁ κροταφῖτις γίγνομαι , ἐν ἄλλος λόγος λέγω . περί δέ ὁ μή κάρτα ἐξαρθρέω ὅδε ὁ αἴτιος · αἴτιος δέ καί ὅδε , ὅτι οὐ μάλα καταλαμβάνω τοιοῦτος ἀνάγκη βρῶμα , ὥστε ὁ ἄνθρωπος χάσκω μέγας ἤ ὅσος δύναμαι · ἐκπίπτω δέ ἄν ἀπό οὐδείς ἄλλος σχῆμα , ἤ ἀπό ὁ μέγας χάσκω παράγω ὁ γένυς ἐπί ἕτερος . προσσυμβάλλομαι μέντοι καί ὅδε πρός ὁ ἐκπίπτω · ὁπόσος γάρ νεῦρον καί ὁπόσος μῦς παρά ὁ ἄρθρον εἰμί , ἤ ἀπό ἄρθρον ἀπό ὅς συνδέω , οὗτος ὅσος ἐν ὁ χρῆσις πλειστάκις διακινέω , οὗτος καί εἰς ὁ κατάτασις δυνατός ἐπιδίδωμι , ὥσπερ καί ὁ δέρμα ὁ εὐδέψητος πολύς ἐπίδοσις ἔχω . περί ὅς οὖν ὁ λόγος , ἐκπίπτω μέν γνάθος ὀλιγάκις · σχάζω μέντοι πολλάκις ἐν χάσμη , ὥσπερ καί ἄλλος πολύς μῦς παραλλαγή καί νεῦρον τούτος ποιέω . δῆλος μέν οὖν ἐκ ὅδε , μάλα εἰμί , ὅταν ἐκπίπτω · προίσχω γάρ ὁ κάτω γνάθος εἰς ἔμπροσθεν , καί παράγω ἐναντίος ὁ ὀλίσθημα , καί ὁ ὀστέον ὁ κορωνόν ὀγκηρός φαίνω παρά ὁ ἄνω γνάθος , καί χαλεπός συμβάλλω ὁ κάτω γνάθος . οὗτος δέ ἐμβολή πρόδηλος , ὅστις γίγνομαι ἄν ἁρμόζω · χρή γάρ ὁ μέν τις κατέχω ὁ κεφαλή ὁ τιτρώσκω , ὁ δέ περιλαμβάνω ὁ κάτω γνάθος καί ἔσωθεν καί ἔξωθεν ὁ δάκτυλος κατά ὁ γένειον , χάσκω ὁ ἄνθρωπος ὅσος μέτριος δύναμαι , πρῶτος μέν διακινέω ὁ κάτω γνάθος χρόνος τις , ὁ καί ὁ παράγω ὁ χείρ , καί αὐτός ὁ ἄνθρωπος κελεύω χαλαρός ὁ γνάθος ἔχω , καί συμπαράγω , καί συνδίδωμι ὡς μάλα · ἔπειτα ἐξαπίνης σχάζω , τρεῖς σχῆμα ὁμοῦ προσέχω ὁ νόος · δέω μέν γάρ παράγω ἐκ ὁ διαστροφή εἰς ὁ φύσις , δέω δέ εἰς ὀπίσω ἀπωθέω ὁ γνάθος ὁ κάτω , δέω δέ ἕπομαι οὗτος συμβάλλω ὁ γνάθος , καί μή χάσκω . ἐμβολή μέν οὖν οὗτος , καί οὐ ἄν γίγνομαι ἀπό ἄλλος σχῆμα . ἰατρεία δέ βραχεῖος ἀρκέω · σπλήν προστίθημι κηρόω χαλαρός ἐπίδεσμον ἐφοράω . ἀσφαλής δέ χειρίζω εἰμί ὕπτιος κατακλίνω ὁ ἄνθρωπος , ἐρείδω ὁ κεφαλή αὐτός ἐπί σκύτινος ὑποκεφάλαιον ὡς πλήρης , ἵνα ὡς ἦκα ὑπείκω · προσκατέχω δέ τις χρή ὁ κεφαλή ὁ τιτρώσκω .