hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-articulis 41
41 . Σπόνδυλοι δὲ οἱ κατὰ ῥάχιν , ὅσοισι μὲν ὑπὸ νοσημάτων ἕλκονται ἐς τὸ κυφὸν , τὰ μὲν πλεῖστα ἀδύνατα λύεσθαι , ποτὶ καὶ ὅσα ἀνωτέρω τῶν φρενῶν τῆς προσφύσιος κυφοῦται . Τῶν δὲ κατωτέρω μετεξέτερα λύουσι κιρσοὶ γενόμενοι ἐν τοῖσι σκέλεσι , μᾶλλον δέ τι ἐγγινόμενοι κιρσοὶ ἐν τῇ κατ᾿ ἰγνύην φλεβί · οἷσι δ᾿ ἂν τὰ κυφώματα λύηται , ἐγγίνονται δὲ καὶ ἐν τῇ κατὰ βουβῶνα · ἤδη δέ τισιν ἔλυσε καὶ δυσεντερίη πολυχρόνιος γενομένη . Καὶ οἷσι μὲν κυφοῦται ῥάχις παισὶν ἐοῦσι , πρὶν ἢ τὸ σῶμα τελειωθῆναι ἐς αὔξησιν , τουτέοισι μὲν οὐδὲ ξυναύξεσθαι ἐθέλει κατὰ τὴν ῥάχιν τὸ σῶμα , ἀλλὰ σκέλεα μὲν καὶ χεῖρες τελειοῦνται · ταῦτα δὲ ἐνδεέστερα γίνεται . Καὶ ὅσοισιν ἂν ᾖ ἀνωτέρω τῶν φρενῶν τὸ κῦφος , τούτοισι μὲν αἵ τε πλευραὶ οὐκ ἐθέλουσιν ἐς τὸ εὐρὺ αὔξεσθαι , ἀλλ᾿ ἐς τοὔμπροσθεν , τό τε στῆθος ὀξὺ γίνεται , ἀλλ᾿ οὐ πλατὺ , αὐτοί τε δύσπνοοι γίνονται , καὶ κερχώδεες · ἧσσον γὰρ εὐρυχωρίην ἔχουσιν αἱ κοιλίαι αἱ τὸ πνεῦμα δεχόμεναι καὶ προπέμπουσαι . Καὶ μέντοι καὶ ἀναγκάζονται κατὰ τὸν μέγαν σπόνδυλον λορδὸν τὸν αὐχένα ἔχειν , ὡς μὴ προπετὴς ἔῃ αὐτέοισιν ἡ κεφαλή · στενοχωρίην μὲν οὖν πολλὴν τῇ φάρυγγι παρέχει καὶ τοῦτο , ἐς τὸ ἔσω ῥέπον · καὶ γὰρ τοῖσιν ὀρθοῖσι φύσει δύσπνοιαν παρέχει τοῦτο τὸ ὀστέον , ἢν ἔσω ῥέφῃ , ἔστ᾿ ἂν ἀναπιεχθῇ . Δι᾿ οὖν τὸ τοιοῦτον σχῆμα ἐξεχέβρογχοι οἱ τοιοῦτοι τῶν ἀνθρώπων μᾶλλον φαίνονται , ἢ οἱ ὑγιέες · φυματίαι τε ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ κατὰ τὸν πλεύμονά εἰσιν οἱ τοιοῦτοι σκληρῶν φυμάτων καὶ ἀπέπτων · καὶ γὰρ ἡ πρόφασις τοῦ κυφώματος καὶ ἡ ξύντασις τοῖσι πλείστοισι διὰ τοιαύτας ξυστροφὰς γίνεται , ᾗσιν ἂν κοινωνήσωσιν οἱ τόνοι οἱ ξύνεγγυς . Ὅσοισι δὲ κατωτέρω τῶν φρενῶν τὸ κύφωμά ἐστι , τούτοισι νοσήματα μὲν ἐνίοισι προσγίνεται νεφριτικὰ , καὶ κατὰ κύστιν · ἀτὰρ καὶ ἀποστάσιες ἐμπυήματι καὶ κατὰ κενεῶνας , καὶ κατὰ βουβῶνας , χρόνιαι καὶ δυσαλθέες , καὶ τουτέων οὐδετέρη λύει τὰ κυφώματα · ἰσχία δὲ τοῖσι τοιουτέοισιν ἔτι ἀσαρκότερα γίνεται , ἢ τοῖσιν ἄνωθεν κυφοῖσιν · ἡ μέντοι ξύμπασα ῥάχις μακροτέρη τουτέοισιν , ἢ τοῖσιν ἄνωθεν κυφοῖσιν · ἥβη δὲ καὶ γένειον βραδύτερα καὶ ἀτελέστερα , καὶ ἀγονώτεροι οὗτοι τῶν ἄνωθεν κυφῶν . Οἷσι δ᾿ ἂν ηὐξημένοισιν ἤδη τὸ σῶμα ἡ κύφωσις γένηται , τούτοισιν ἀπαντικρὺ μὲν τῆς νούσου τῆς τότε παρεούσης κρίσιν ποιέει ἡ κύφωσις · ἀνὰ χρόνον μέντοι ἐπισημαίνει τι τῶν αὐτέων , ὥσπερ καὶ τοῖσι νεωτέροισιν , ἢ πλέον , ἢ ἔλασσον · ἧσσον δὲ κακοήθως ὡς τὸ ἐπίπαν μὴν τοιαῦτα πάντα ἐστίν . Πολλοὶ μέντοι ἤδη καὶ εὐφόρως ἤνεγκαν καὶ ὑγιεινῶς τὴν κύφωσιν ἄχρι γήρως , μάλιστα δὲ οὗτοι , οἷσιν ἂν ἐς τὸ εὔσαρκον καὶ πιμελῶδες προτράπηται τὸ σῶμα · ὀλίγοι μὴν ἤδη καὶ τῶν τοιούτων ὑπὲρ ἑξήκοντα ἔτη ἐβίωσαν · οἱ δὲ πλεῖστοι βραχυβιώτεροί εἰσιν . Ἔστι δ᾿ οἷσι καὶ ἐς τὸ πλάγιον σκολιοῦνται σπόνδυλοι ἢ τῇ , ἢ τῇ · πάντα μὴν ἢ τὰ πλεῖστα τὰ τοιαῦτα γίνεται διὰ ξυστροφὰς τὰς ἔσωθεν τῆς ῥάχιος · προσξυμβάλλεται δὲ ἐνίοισι ξὺν τῇ νούσῳ καὶ τὰ σχήματα , ἐφ᾿ ὁκοῖα ἂν ἐθισθέωσι κεκλίσθαι . Ἀλλὰ περὶ μὲν τούτων ἐν τοῖσι χρονίοισι κατὰ πλεύμονα νοσήμασιν εἰρήσεται · ἐκεῖ γάρ εἰσιν αὐτῶν χαριέσταται προγνώσιες περὶ τῶν μελλόντων ἔσεσθαι .
Lemmas: 41 . σφόνδυλος δέ ὁ κατά ῥάχις , ὅσος μέν ὑπό νόσημα ἕλκω εἰς ὁ κυφός , ὁ μέν πολύς ἀδύνατος λύω , πρός καί ὅσος ἀνώτερος ὁ φρήν ὁ πρόσφυσις κυφόομαι . ὁ δέ κάτω μετεξέτεροι λύω κιρσός γίγνομαι ἐν ὁ σκέλος , μάλα δέ τις ἐγγίγνομαι κιρσός ἐν ὁ κατά ἰγνύα φλέψ · ὅς δέ ἄν ὁ κύφωμα λύω , ἐγγίγνομαι δέ καί ἐν ὁ κατά βουβών · ἤδη δέ τις λύω καί δυσεντερία πολυχρόνιος γίγνομαι . καί ὅς μέν κυφόομαι ῥάχις παῖς εἰμί , πρίν ἤ ὁ σῶμα τελειόω εἰς αὔξησις , οὗτος μέν οὐδέ συναυξάνω ἐθέλω κατά ὁ ῥάχις ὁ σῶμα , ἀλλά σκέλος μέν καί χείρ τελειόω · οὗτος δέ ἐνδεής γίγνομαι . καί ὅσος ἄν εἰμί ἀνώτερος ὁ φρήν ὁ κῦφος , οὗτος μέν ὁ τε πλευρά οὐ ἐθέλω εἰς ὁ εὐρύς αὐξάνω , ἀλλά εἰς ἔμπροσθεν , ὁ τε στῆθος ὀξύς γίγνομαι , ἀλλά οὐ πλατύς , αὐτός τε δύσπνοος γίγνομαι , καί κερχώδης · ἥσσων γάρ εὐρυχωρία ἔχω ὁ κοιλία ὁ ὁ πνεῦμα δέχομαι καί προπέμπω . καί μέντοι καί ἀναγκάζω κατά ὁ μέγας σφόνδυλος λορδός ὁ αὐχήν ἔχω , ὡς μή προπετής εἰμί αύ̓τεος ὁ κεφαλή · στενοχωρία μέν οὖν πολύς ὁ φάρυγξ παρέχω καί οὗτος , εἰς ὁ ἔσω ῥέπω · καί γάρ ὁ ὀρθός φύσις δύσπνοια παρέχω οὗτος ὁ ὀστέον , ἐάν ἔσω ῥιγέφσκω , ἔστε ἄν ἀναπιέζω . διά οὖν ὁ τοιοῦτος σχῆμα ἐξεχέβρογχος ὁ τοιοῦτος ὁ ἄνθρωπος μάλα φαίνω , ἤ ὁ ὑγιής · φυματίας τε ὡς ἐπί ὁ πολύς κατά ὁ πλεύμων εἰμί ὁ τοιοῦτος σκληρός φῦμα καί ἄπεπτος · καί γάρ ὁ πρόφασις ὁ κύφωμα καί ὁ σύντασις ὁ πολύς διά τοιοῦτος συστροφή γίγνομαι , ὅς ἄν κοινωνέω ὁ τόνος ὁ σύνεγγυς . ὅσος δέ κάτω ὁ φρήν ὁ κύφωμα εἰμί , οὗτος νόσημα μέν ἔνιοι προσγίγνομαι νεφριτικός , καί κατά κύστις · ἀτάρ καί ἀπόστασις ἐμπύημα καί κατά κενεών , καί κατά βουβών , χρόνιος καί δυσαλθής , καί οὗτος οὐδέτερος λύω ὁ κύφωμα · ἰσχίον δέ ὁ τοιουτέοισιν ἔτι ἄσαρκος γίγνομαι , ἤ ὁ ἄνωθεν κυφός · ὁ μέντοι σύμπας ῥάχις μακρός τόυτεος , ἤ ὁ ἄνωθεν κυφός · ἥβη δέ καί γένειον βραδύς καί ἀτελής , καί ἄγονος οὗτος ὁ ἄνωθεν κῦφος . ὅς δέ ἄν αὐξάνω ἤδη ὁ σῶμα ὁ κύφωσις γίγνομαι , οὗτος ἀπαντικρύ μέν ὁ νόσος ὁ τότε πάρειμι κρίσις ποιέω ὁ κύφωσις · ἀνά χρόνος μέντοι ἐπισημαίνω τις ὁ αὐτός , ὥσπερ καί ὁ νέος , ἤ πολύς , ἤ ἐλαχύς · ἥσσων δέ κακοήθης ὡς ὁ ἐπίπαν μήν τοιοῦτος πᾶς εἰμί . πολύς μέντοι ἤδη καί εὔφορος φέρω καί ὑγιεινός ὁ κύφωσις ἄχρι γῆρας , μάλα δέ οὗτος , ὅς ἄν εἰς ὁ εὔσαρκος καί πιμελώδης προτρέπω ὁ σῶμα · ὀλίγος μήν ἤδη καί ὁ τοιοῦτος ὑπέρ ἑξήκοντα ἔτος βιόω · ὁ δέ πολύς βραχύβιος εἰμί . εἰμί δέ ὅς καί εἰς ὁ πλάγιος σκολιόομαι σφόνδυλος ἤ τῇ , ἤ τῇ · πᾶς μήν ἤ ὁ πολύς ὁ τοιοῦτος γίγνομαι διά συστροφή ὁ ἔσωθεν ὁ ῥάχις · προσσυμβάλλομαι δέ ἔνιοι σύν ὁ νόσος καί ὁ σχῆμα , ἐπί ὁποῖος ἄν ἐθίζω κλίνω . ἀλλά περί μέν οὗτος ἐν ὁ χρόνιος κατά πλεύμων νόσημα λέγω · ἐκεῖ γάρ εἰμί αὐτός χαρίεις πρόγνωσις περί ὁ μέλλω εἰμί .