hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-articulis 53
53 . Μυθολογοῦσι δέ τινες , ὅτι αἱ Ἀμαζονίδες τὸ ἄρσεν γένος τὸ ἑωυτῶν αὐτίκα νήπιον ἐὸν ἐξαρθρέουσιν , αἱ μὲν , κατὰ [ τὰ ] γούνατα , αἱ δὲ , κατὰ τὰ ἰσχία , ὡς δῆθεν χωλὰ γίνοιτο , καὶ μὴ ἐπιβουλεύοι τὸ ἄρσεν γένος τῷ θήλεϊ · χειρώναξιν ἄρα τουτέοισι χρέονται , ὁκόσα ἢ σκυτείης ἔργα , ἢ χαλκείης , ἢ ἄλλο ὅ τι ἑδραῖον ἔργον . Εἰ μὲν οὖν ἀληθέα ταῦτά ἐστιν , ἐγὼ μὲν οὐκ οἶδα · ὅτι δὲ γίνοιτο ἂν τοιαῦτα , οἶδα , εἴ τις ἐξαρθρέοι αὐτίκα νήπια ἐόντα . Κατὰ μὲν οὖν τὰ ἰσχία μέζον τὸ διάφορόν ἐστιν ἐς τὸ ἔσω , ἢ ἐς τὸ ἔξω ἐξαρθρῆσαι · κατὰ δὲ τὰ γούνατα διαφέρει μέν τι , ἔλασσον δέ τι διαφέρει · τρόπος δὲ ἑκατέρου τοῦ χωλώματος ἴδιός ἐστιν · κυλλοῦται γὰρ μᾶλλον , οἷσιν ἂν ἐς τὸ ἔξω ἐξαρθρήσῃ · ὀρθοὶ δὲ ἧσσον ἵστανται , οἷσιν ἂν ἐς τὸ ἔσω ἐξαρθρήσῃ . Ὡσαύτως δὲ καὶ ἢν παρὰ τὸ σφυρὸν ἐξαρθρήσῃ , ἢν μὲν ἐς τὸ ἔξω μέρος , κυλλοὶ μὲν γίνονται , ἑστάναι δὲ δύνανται · ἢν δὲ ἐς τὸ ἔσω μέρος , βλαισοὶ μὲν γίνονται , ἧσσον δὲ ἑστάναι δύνανται . Ἥ γε μὴν ξυναύξησις τῶν ὀστέων τοιήδε γίνεται · οἷσι μὲν ἂν τὸ κατὰ τὸ σφυρὸν ὀστέον τὸ τῆς κνήμης ἐκστῇ , τούτοισι μὲν τὰ τοῦ ποδὸς ὀστέα ἥκιστα ξυναύξεται , ταῦτα γὰρ ἐγγυτάτω τοῦ τρώματός ἐστι , τὰ δὲ τῆς κνήμης ὀστέα αὔξεται μὲν , οὐ πολὺ δὲ ἐνδεεστέρως , αἱ μέντοι σάρκες μινύθουσιν . Οἷσι δ᾿ ἂν κατὰ μὲν τὸ σφυρὸν μένῃ τὸ ἄρθρον κατὰ φύσιν , κατὰ δὲ τὸ γόνυ ἐξεστήκῃ , τούτοισι τὸ τῆς κνήμης ὀστέον οὐκ ἐθέλει ξυναύξεσθαι ὁμοίως , ἀλλὰ βραχύτατον γίνεται , τοῦτο γὰρ ἐγγυτάτω τοῦ τρώματός ἐστιν · τοῦ μέντοι ποδὸς τὰ ὀστέα μινύθει μὲν , ἀτὰρ οὐχ ὁμοίως , ὥσπερ ὀλίγον τι πρόσθεν εἴρηται , ὅτι τὸ ἄρθρον τὸ παρὰ τὸν πόδα σῶόν ἐστιν · εἰ δέ οἱ χρέεσθαι ἠδύναντο , ὥσπερ καὶ τῷ κυλλῷ , ἔτι ἂν ἧσσον ἐμινύθει τὰ τοῦ ποδὸς ὀστέα τούτοισιν . Οἷσι δ᾿ ἂν κατὰ τὸ ἰσχίον ἡ ἐξάρθρησις γένηται , τούτοισι τοῦ μηροῦ τὸ ὀστέον οὐκ ἐθέλει ξυναύξεσθαι ὁμοίως , τοῦτο γὰρ ἐγγυτάτω τοῦ τρώματός ἐστιν , ἀλλὰ βραχύτερον τοῦ ὑγιέος γίνεται · τὰ μέντοι τῆς κνήμης ὀστέα οὐχ ὁμοίως τούτοισιν ἀναυξέα γίνεται , οὐδὲ τὰ τοῦ ποδὸς , διὰ τοῦτο δὲ , ὅτι τὸ τοῦ μηροῦ ἄρθρον τὸ παρὰ τὴν κνήμην ἐν τῇ ἑωυτοῦ φύσει μένει , καὶ τὸ τῆς κνήμης τὸ παρὰ τὸν πόδα · σάρκες μέντοι μινύθουσι παντὸς τοῦ σκέλεος τούτοισιν · εἰ μέντοι χρέεσθαι τῷ σκέλεϊ ἠδύναντο , ἔτι ἂν μᾶλλον τὰ ὀστέα ξυνηυξάνετο , ὡς καὶ πρόσθεν εἴρηται , πλὴν τοῦ μηροῦ , κἂν ἧσσον ἄσαρκα εἴη , ἀσαρκότερα δὲ πολλῷ ἢ εἰ ὑγιέα ἦν . Σημήϊον δὲ , ὅτι ταῦτα τοιαῦτά ἐστιν · ὁκόσοι γὰρ , τοῦ βραχίονος ἐκπεσόντος , γαλιάγκωνες ἐγένοντο ἐκ γενεῆς , ἢ καὶ ἐν αὐξήσει πρὶν τελειωθῆναι , οὗτοι τὸ μὲν ὀστέον τοῦ βραχίονος βραχὺ ἴσχουσι , τὸν δὲ πῆχυν καὶ ἄκρην τὴν χεῖρα ὀλίγῳ ἐνδεεστέρην τοῦ ὑγιέος , διὰ ταύτας τὰς προφάσιας τὰς εἰρημένας , ὅτι ὁ μὲν βραχίων ἐγγυτάτω τοῦ ἄρθρου τοῦ τρώματός ἐστιν , ὥστε διὰ τοῦτο βραχύτερος γέγονεν · ὁ δ᾿ αὖ πῆχυς διὰ τοῦτο οὐχ ὁμοίως ἐνακούει τῆς ξυμφορῆς , ὅτι τὸ τοῦ βραχίονος ἄρθρον τὸ πρὸς τοῦ πήχεος ἐν τῇ ἀρχαίῃ φύσει μένει , ἥ τε αὖ χεὶρ ἄκρη ἔτι τηλοτέρω ἄπεστιν , ἢ ὁ πῆχυς , ἀπὸ τῆς ξυμφορῆς . Διὰ ταύτας οὖν τὰς εἰρημένας προφάσιας , τῶν ὀστέων τά τε μὴ ξυναυξανόμενα οὐ ξυναυξάνεται , τά τε ξυναυξανόμενα ξυν · αυξάνεται . Ἐς δὲ τὸ εὔσαρκον τῇ χειρὶ καὶ τῷ βραχίονι ἡ ταλαιπωρίη τῆς χειρὸς μέγα προσωφελέει · ὅσα γὰρ χειρῶν ἔργα ἐστὶ , τὰ πλεῖστα προθυμέονται οἱ γαλιάγκωνες ἐργάζεσθαι τῇ χειρὶ ταύτῃ , ὅσα περ καὶ τῇ ἑτέρῃ δύνανται , οὐδὲν ἐνδεεστέρως τῆς ἀσινέος · οὐ γὰρ δεῖ ὀχέεσθαι τὸ σῶμα ἐπὶ τῶν χειρῶν , ὡς ἐπὶ τῶν σκελέων , ἀλλὰ κοῦφα αὐτέῃσι τὰ ἔργα ἐστίν . Διὰ δὲ τὴν χρῆσιν οὐ μινύθουσιν αἱ σάρκες αἱ κατὰ τὴν χεῖρα καὶ τὸν πῆχυν τοῖσι γαλιάγκωσιν , ἀλλὰ καὶ ὁ βραχίων τι προσωφελέεται ἐς εὐσαρκίην διὰ ταῦτα · ὅταν δὲ ἰσχίον ἐκπαλὲς γένηται ἐς τὸ ἔσω μέρος ἐκ γενεῆς , ἢ καὶ ἔτι νηπίῳ ἐόντι , μινύθουσιν αἱ σάρκες διὰ τοῦτο μᾶλλον ἢ τῆς χειρὸς , ὅτι οὐ δύνανται χρέεσθαι τῷ σκέλεϊ . Μαρτύριον δέ τι ἓν ἔσται καὶ ἐν τοῖσιν ὀλίγον ὕστερον εἰρησομένοισιν , ὅτι ταῦτα τοιαῦτά ἐστιν .
Lemmas: 53 . μυθολογέω δέ τις , ὅτι ὁ Ἀμαζονίς ὁ ἄρσην γένος ὁ ἑαυτοῦ αὐτίκα νήπιος εἰμί ἐξαρθρέω , ὁ μέν , κατά [ ὁ ] γόνυ , ὁ δέ , κατά ὁ ἰσχίον , ὡς δῆθεν χωλός γίγνομαι , καί μή ἐπιβουλεύω ὁ ἄρσην γένος ὁ θῆλυς · χειρῶναξ ἄρα οὗτος χράω , ὁπόσος ἤ σκυτεία ἔργον , ἤ χαλκεία , ἤ ἄλλος ὅς τις ἑδραῖος ἔργον . εἰ μέν οὖν ἀληθής οὗτος εἰμί , ἐγώ μέν οὐ οἶδα · ὅτι δέ γίγνομαι ἄν τοιοῦτος , οἶδα , εἰ τις ἐξαρθρέω αὐτίκα νήπιος εἰμί . κατά μέν οὖν ὁ ἰσχίον μέγας ὁ διάφορος εἰμί εἰς ὁ ἔσω , ἤ εἰς ὁ ἔξω ἐξαρθρέω · κατά δέ ὁ γόνυ διαφέρω μέν τις , ἐλαχύς δέ τις διαφέρω · τρόπος δέ ἑκάτερος ὁ χώλωμα ἴδιος εἰμί · κυλλόω γάρ μάλα , ὅς ἄν εἰς ὁ ἔξω ἐξαρθρέω · ὀρθός δέ ἥσσων ἵστημι , ὅς ἄν εἰς ὁ ἔσω ἐξαρθρέω . ὡσαύτως δέ καί ἐάν παρά ὁ σφυρόν ἐξαρθρέω , ἐάν μέν εἰς ὁ ἔξω μέρος , κυλλός μέν γίγνομαι , ἵστημι δέ δύναμαι · ἐάν δέ εἰς ὁ ἔσω μέρος , βλαισός μέν γίγνομαι , ἥσσων δέ ἵστημι δύναμαι . ὁ γε μήν συναύξησις ὁ ὀστέον τοιόσδε γίγνομαι · ὅς μέν ἄν ὁ κατά ὁ σφυρόν ὀστέον ὁ ὁ κνήμη ἐξίστημι , οὗτος μέν ὁ ὁ πούς ὀστέον ἦκα συναυξάνω , οὗτος γάρ ἐγγύς ὁ τραῦμα εἰμί , ὁ δέ ὁ κνήμη ὀστέον αὐξάνω μέν , οὐ πολύς δέ ἐνδεής , ὁ μέντοι σάρξ μινύθω . ὅς δέ ἄν κατά μέν ὁ σφυρόν μένω ὁ ἄρθρον κατά φύσις , κατά δέ ὁ γόνυ ἐξίστημι , οὗτος ὁ ὁ κνήμη ὀστέον οὐ ἐθέλω συναυξάνω ὅμοιος , ἀλλά βραχύς γίγνομαι , οὗτος γάρ ἐγγύς ὁ τραῦμα εἰμί · ὁ μέντοι πούς ὁ ὀστέον μινύθω μέν , ἀτάρ οὐ ὅμοιος , ὥσπερ ὀλίγος τις πρόσθεν λέγω , ὅτι ὁ ἄρθρον ὁ παρά ὁ πούς σῶς εἰμί · εἰ δέ ἕ χράω δύναμαι , ὥσπερ καί ὁ κυλλός , ἔτι ἄν ἥσσων μινυθέω ὁ ὁ πούς ὀστέον οὗτος . ὅς δέ ἄν κατά ὁ ἰσχίον ὁ ἐξάρθρησις γίγνομαι , οὗτος ὁ μηρός ὁ ὀστέον οὐ ἐθέλω συναυξάνω ὅμοιος , οὗτος γάρ ἐγγύς ὁ τραῦμα εἰμί , ἀλλά βραχύς ὁ ὑγιής γίγνομαι · ὁ μέντοι ὁ κνήμη ὀστέον οὐ ὅμοιος οὗτος ἀναυξής γίγνομαι , οὐδέ ὁ ὁ πούς , διά οὗτος δέ , ὅτι ὁ ὁ μηρός ἄρθρον ὁ παρά ὁ κνήμη ἐν ὁ ἑαυτοῦ φύσις μένω , καί ὁ ὁ κνήμη ὁ παρά ὁ πούς · σάρξ μέντοι μινύθω πᾶς ὁ σκέλος οὗτος · εἰ μέντοι χράω ὁ σκέλος δύναμαι , ἔτι ἄν μάλα ὁ ὀστέον συναυξάνω , ὡς καί πρόσθεν λέγω , πλήν ὁ μηρός , ἄν ἥσσων ἄσαρκος εἰμί , ἄσαρκος δέ πολύς ἤ εἰ ὑγιής εἰμί . σημεῖον δέ , ὅτι οὗτος τοιοῦτος εἰμί · ὁπόσος γάρ , ὁ βραχίων ἐκπίπτω , γαλιάγκων γίγνομαι ἐκ γενεά , ἤ καί ἐν αὔξησις πρίν τελειόω , οὗτος ὁ μέν ὀστέον ὁ βραχίων βραχύς ἴσχω , ὁ δέ πῆχυς καί ἄκρος ὁ χείρ ὀλίγος ἐνδεής ὁ ὑγιής , διά οὗτος ὁ πρόφασις ὁ λέγω , ὅτι ὁ μέν βραχίων ἐγγύς ὁ ἄρθρον ὁ τραῦμα εἰμί , ὥστε διά οὗτος βραχύς γίγνομαι · ὁ δέ αὖ πῆχυς διά οὗτος οὐ ὅμοιος ἐνακούω ὁ συμφορέω , ὅτι ὁ ὁ βραχίων ἄρθρον ὁ πρός ὁ πῆχυς ἐν ὁ ἀρχαῖος φύσις μένω , ὁ τε αὖ χείρ ἄκρος ἔτι τηλοτάτω ἄπειμι , ἤ ὁ πῆχυς , ἀπό ὁ συμφορέω . διά οὗτος οὖν ὁ λέγω πρόφασις , ὁ ὀστέον ὁ τε μή συναυξάνω οὐ συναυξάνω , ὁ τε συναυξάνω ξυν · αυξάνω . εἰς δέ ὁ εὔσαρκος ὁ χείρ καί ὁ βραχίων ὁ ταλαιπωρία ὁ χείρ μέγας προσωφελέω · ὅσος γάρ χείρ ἔργον εἰμί , ὁ πολύς προθυμέομαι ὁ γαλιάγκων ἐργάζομαι ὁ χείρ οὗτος , ὅσος περ καί ὁ ἕτερος δύναμαι , οὐδείς ἐνδεής ὁ ἀσινής · οὐ γάρ δέω ὀχέω ὁ σῶμα ἐπί ὁ χείρ , ὡς ἐπί ὁ σκέλος , ἀλλά κοῦφος αύ̓τεος ὁ ἔργον εἰμί . διά δέ ὁ χρῆσις οὐ μινύθω ὁ σάρξ ὁ κατά ὁ χείρ καί ὁ πῆχυς ὁ γαλιάγκων , ἀλλά καί ὁ βραχίων τις προσωφελέω εἰς εὐσαρκία διά οὗτος · ὅταν δέ ἰσχίον ἐκπαλής γίγνομαι εἰς ὁ ἔσω μέρος ἐκ γενεά , ἤ καί ἔτι νήπιος εἰμί , μινύθω ὁ σάρξ διά οὗτος μάλα ἤ ὁ χείρ , ὅτι οὐ δύναμαι χράω ὁ σκέλος . μαρτύριον δέ τις εἷς εἰμί καί ἐν ὁ ὀλίγος ὕστερον λέγω , ὅτι οὗτος τοιοῦτος εἰμί .