hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-affectionibus 61
61 . Ὁκόσοι ὑγιαίνοντες ἀρτοφαγέειν εἰώθασι , ταῦτα διδόναι τούτοισι καὶ ἐν τῇσι νούσοισιν . Ὅταν ἢ σιτία ἢ ποτὰ πλέω τοῦ εἰωθότος τις λάβῃ , ἢ μὴ τὰ εἰωθότα τελέσῃ , ἀπεμέσαι παραχρῆμα ἄριστον . Ὀπώρη καὶ ἀκρόδρυα διὰ τόδε μετὰ τὸ σιτίον λυπηρότερά ἐστι καὶ ὑγιαίνοντι καὶ ἀσθενέοντι , ὅτι βεβρωκότος μὲν ὐλίγην ἀπ’ αὐτῶν ἰκμάδα σπᾷ τὸ σῶμα · ἢν δὲ νῆστις ἐσθίῃ , πλείω . Ὅσα τῶν σιτίων ἢ φῦσαν ἢ καῦμα ἢ δῆξιν παρέχει ἢ πλησμονὴν ἢ στρόφον , οἶνος ἐπιπινόμενος ἄκρητος ἀπαλλάσσει τῶν τοιούτων · τὸ γὰρ σῶμα διαθερμαινόμενον ὑπὸ τοῦ οἶνου ἀπαλλάσσεται τὰ ἐνεόντα τῇ θερμότητι . Ἀπὸ τῶν σιτίων καὶ τῶν ποτῶν [ καὶ ] τῶν ὁμοίων ἐνίοτε μὲν διαταράσσεται ἡ κοιλίη , ἐνίοτε δὲ ἵσταται , ἐνίοτε δὲ κατὰ λόγον διαχωρέει · διότι δὲ ταῦτα οὕτως ἔχει ; πρῶτον μὲν ἡ κοιλίη , ὅταν ὑγροτέρη ἐοῦσα καὶ ὅταν ξηροτέρη ὑποδέχηται τὸ σιτίον , [ οὐ ] διαφθείρει · ἔπειτα ὅταν μεταβολὴ γένηται εἴτε ἐκ ψύχεος ἐς θάλπος , εἴτε ἐκ θάλπεος ἐς ψῦχος , διαφθείρει · ὥστε ἀνάγκη τὴν κοιλίην ἀπὸ τῶν σιτίων τῶν αὐτῶν καὶ ποτῶν δι’ αὐτὰ ταῦτα καὶ μαλακωτέρην γίνεσθαι καὶ σκληροτέρην . Τῶν σιτίων καὶ τῶν ποτῶν καὶ τῶν ὄψων , πλὴν ἄρτου καὶ μάζης καὶ κρεῶν καὶ ἰχθύων καὶ οἴνου καὶ ὕδατος , τἄλλα πάντα λεπτὰς μὲν καὶ ἀσθενέας τὰς ὠφελείας παρέχει ἐς τὴν αὔξησιν καὶ ἐς τὴν ἰσχὺν καὶ ἐς τὴν ὑγιείην · λεπτὰ καὶ ἀσθενέα καὶ τὰ κακὰ ἀπ’ αὐτέων γίνεται . Ὁκόσους τῶν νοσεόντων μὴ ξυνεχέως οἱ πυρετοὶ ἔχουσιν , ἀλλὰ διαλείποντες λαμβάνουσι , τουτέοισι τὰ σιτία διδόναι μετὰ τὴν λῆψιν , τεκμαιρόμενος ὅπως μὴ ἔτι νεοβρῶτι ὁ πυρετὸς ἐπιπεσεῖται , ἀλλ’ ἤδη πεπεμμένων τῶν σιτίων . Οἶνος καὶ μέλι κάλλιστα κέκρηται ἀνθρώποισιν , ἢν πρὸς τὴν φύσιν καὶ ὑγιαίνουσι καὶ ἀσθενέουσι σὺν καιρῷ καὶ μετριότητι προσφέροιντο · καὶ ἀγαθὰ μὲν αὐτὰ ἐφ’ ἑωυτῶν , ἀγαθὰ δὲ καὶ συμμισγόμενα , τά τε ἄλλα ὅσα γε καὶ ἀξίην λόγου ὠφελείην ἔχει . Ὅσα ὑγιαίνουσι ξύμφορα , ταῦτα καὶ νοσέουσι προσφερόμενα ἰσχυρότερά ἐστι , καὶ δεῖ αὐτέων ἀφαιρέοντα τὴν ἀκμὴν διδόναι · ἢ οὐ φέρει αὐτὰ τὸ σῶμα , ἀλλὰ μᾶλλον βλάπτει ἢ ὠφελέει .
Lemmas: 61 . ὁπόσος ὑγιαίνω ἀρτοφαγέω εἴωθα , οὗτος δίδωμι οὗτος καί ἐν ὁ νόσος . ὅταν ἤ σιτίον ἤ ποτός πολύς ὁ εἴωθα τις λαμβάνω , ἤ μή ὁ εἴωθα τελέω , ἀπεμέω παραχρῆμα ἀγαθός . ὀπώρα καί ἀκρόδρυα διά ὅδε μετά ὁ σιτίον λυπηρός εἰμί καί ὑγιαίνω καί ἀσθενέω , ὅτι βιβρώσκω μέν ὐλίγος ἀπό αὐτός ἰκμάς σπάω ὁ σῶμα · ἐάν δέ νῆστις ἐσθίω , πολύς . ὅσος ὁ σιτίον ἤ φῦσα ἤ καῦμα ἤ δῆξις παρέχω ἤ πλησμονή ἤ στρόφος , οἶνος ἐπιπίνω ἄκρατος ἀπαλλάσσω ὁ τοιοῦτος · ὁ γάρ σῶμα διαθερμαίνω ὑπό ὁ οἶνος ἀπαλλάσσω ὁ ἔνειμι ὁ θερμότης . ἀπό ὁ σιτίον καί ὁ ποτόν [ καί ] ὁ ὅμοιος ἐνίοτε μέν διαταράσσω ὁ κοιλία , ἐνίοτε δέ ἵστημι , ἐνίοτε δέ κατά λόγος διαχωρέω · διότι δέ οὗτος οὕτως ἔχω ; πρῶτος μέν ὁ κοιλία , ὅταν ὑγρός εἰμί καί ὅταν ξηρός ὑποδέχομαι ὁ σιτίον , [ οὐ ] διαφθείρω · ἔπειτα ὅταν μεταβολή γίγνομαι εἴτε ἐκ ψῦχος εἰς θάλπος , εἴτε ἐκ θάλπος εἰς ψῦχος , διαφθείρω · ὥστε ἀνάγκη ὁ κοιλία ἀπό ὁ σιτίον ὁ αὐτός καί ποτόν διά αὐτός οὗτος καί μαλακός γίγνομαι καί σκληρός . ὁ σιτίον καί ὁ ποτόν καί ὁ ὄψον , πλήν ἄρτος καί μᾶζα καί κρέας καί ἰχθῦς καί οἶνος καί ὕδωρ , ἄλλος πᾶς λεπτός μέν καί ἀσθενής ὁ ὠφέλεια παρέχω εἰς ὁ αὔξησις καί εἰς ὁ ἰσχύς καί εἰς ὁ ὑγίεια · λεπτός καί ἀσθενής καί ὁ κακός ἀπό αὐτός γίγνομαι . ὁπόσος ὁ νοσέω μή συνεχής ὁ πυρετός ἔχω , ἀλλά διαλείπω λαμβάνω , οὗτος ὁ σιτίον δίδωμι μετά ὁ λῆψις , τεκμαίρομαι ὅπως μή ἔτι νεοβρώς ὁ πυρετός ἐπιπίπτω , ἀλλά ἤδη πέσσω ὁ σιτίον . οἶνος καί μέλι καλός χράω ἄνθρωπος , ἐάν πρός ὁ φύσις καί ὑγιαίνω καί ἀσθενέω σύν καιρός καί μετριότης προσφέρω · καί ἀγαθός μέν αὐτός ἐπί ἑαυτοῦ , ἀγαθός δέ καί συμμείγνυμι , ὁ τε ἄλλος ὅσος γε καί ἄξιος λόγος ὠφέλεια ἔχω . ὅσος ὑγιαίνω σύμφορος , οὗτος καί νοσέω προσφέρω ἰσχυρός εἰμί , καί δέω αὐτός ἀφαιρέω ὁ ἀκμή δίδωμι · ἤ οὐ φέρω αὐτός ὁ σῶμα , ἀλλά μάλα βλάπτω ἤ ὠφελέω .