hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-affectionibus 22
22 . Ὕδερος δὲ γίνεται τὰ μὲν πλεῖστα , ὅταν τις ἐκ νούσου μακρῆς ἀκάθαρτος διαφέρηται πολὺν χρόνον · φθείρονται γὰρ αἱ σάρκες , καὶ τήκονται , καὶ γίνονται ὕδωρ · γίνεται δὲ ὕδρωψ καὶ ἀπὸ τοῦ σπληνὸς , ὅταν νοσήσῃ , καὶ ἀπὸ τοῦ ἥπατος , καὶ ἀπὸ λευκοῦ φλέγματος , καὶ ἀπὸ δυσεντερίης καὶ λειεντερίης . Καὶ ἢν μὲν ἐξ ἀκαθαρσίης γένηται ὕδρωψ , ἡ μὲν γαστὴρ ὕδατος πίμπλαται , οἱ δὲ πόδες καὶ αἱ κνῆμαι ἐπαίρονται , οἱ δὲ ὦμοι καὶ αἱ κληβδες καὶ τὰ στήθεα καὶ οἱ μηροὶ τήκονται . Τοῦτον ἢν ἀρχόμενον λάβῃς πρὸ τοῦ ὑπέρυδρον γενέσθαι , φάρμακα πιπίσκειν κάτω , ὑφ’ ὧν ὕδωρ ἢ φλέγμα καθαίρεται , χολὴν δὲ μὴ κινέειν , σιτίοισι δὲ καὶ ποτοῖσι καὶ πόνοισι καὶ περιπάτοισι διαιτᾷν , ὑφ’ ὧν ἰσχνὸς καὶ ξηρὸς ἔσται , καὶ αἱ σάρκες ὡς ἰσχυρόταται · ἡ δὲ νοῦσος θανατώδης , ἄλλως τε καὶ ἢν φθῇ ἡ γαστὴρ μεστωθεῖσα ὕδατος . Ὅταν δὲ ἀπὸ σπληνὸς , ἢ ἥπατος , ἢ λευκοῦ φλέγματος , ἢ δυσεντερίης ἐς ὕδρωπα μεταστῇ , θεραπεύειν μὲν τοῖσιν αὐτοῖσι ξυμφέρει · διαφεύγουσι δὲ οὐ μάλα · τῶν γὰρ νουσημάτων ὅ τι ἂν ἕτερον ἐφ’ ἑτέρῳ γένηται , ὡς τὰ πολλὰ ἀποκτείνει · ὅταν γὰρ ἀσθενεῖ τῷ σώματι ὄντι ὑπὸ τῆς παρούσης νούσου ἑτέρην νοῦσος ἐπιγένηται , προαπόλλυται ὑπὸ ἀσθενείης , πρὶν ἢ τὴν ἑτέρην νοῦσον τὴν ὑστέρην γενομένην τελευτῆσαι . Τὸ δὲ ὕδωρ γίνεται οὕτως · ἐπειδὰν αἱ σάρκες ὑπὸ φλέγματος καὶ χρόνου καὶ νούσου καὶ ἀκαθαρσίης καὶ κακοθεραπείης καὶ πυρετῶν διαφθαρῶσι , τήκονται καὶ γίνονται ὕδωρ · καὶ ἡ μὲν κοιλίη οὐ διαδιδοῖ τὸ ὕδωρ ἐς ἑωυτὴν , κύκλῳ δὲ περὶ αὐτὴν γίνεται . Ἢν μὲν οὖν ὑπὸ τῶν φαρμάκων καὶ τῆς ἄλλης διαίτης ὠφελέηται , καὶ ἡ γαστὴρ λαπάσσεται αὐτοῦ · ἢν δὲ μὴ , ταμὼν ἀφεῖναι τοῦ ὕδατος · τάμνεται δὲ ἢ παρὰ τὸν ὀμφαλὸν , ἢ ὄπισθεν κατὰ τὴν λαγόνα · διαφεύγουσι δὲ καὶ ἐντεῦθεν ὀλίγοι .
Lemmas: 22 . ὕδερος δέ γίγνομαι ὁ μέν πολύς , ὅταν τις ἐκ νόσος μακρός ἀκάθαρτος διαφέρω πολύς χρόνος · φθείρω γάρ ὁ σάρξ , καί τήκω , καί γίγνομαι ὕδωρ · γίγνομαι δέ ὕδρωψ καί ἀπό ὁ σπλήν , ὅταν νοσέω , καί ἀπό ὁ ἧπαρ , καί ἀπό λευκός φλέγμα , καί ἀπό δυσεντερία καί λειεντερία . καί ἐάν μέν ἐκ ἀκαθαρσία γίγνομαι ὕδρωψ , ὁ μέν γαστήρ ὕδωρ πίμπλημι , ὁ δέ πούς καί ὁ κνήμη ἐπαίρω , ὁ δέ ὦμος καί ὁ κληβς καί ὁ στῆθος καί ὁ μηρός τήκω . οὗτος ἐάν ἄρχω λαμβάνω πρό ὁ ὑπέρυδρος γίγνομαι , φάρμακον πιπίσκω κάτω , ὑπό ὅς ὕδωρ ἤ φλέγμα καθαίρω , χολή δέ μή κινέω , σιτίον δέ καί ποτόν καί πόνος καί περίπατος διαιτάω , ὑπό ὅς ἰσχνός καί ξηρός εἰμί , καί ὁ σάρξ ὡς ἰσχυρός · ὁ δέ νόσος θανατώδης , ἄλλος τε καί ἐάν φθάνω ὁ γαστήρ μεστόω ὕδωρ . ὅταν δέ ἀπό σπλήν , ἤ ἧπαρ , ἤ λευκός φλέγμα , ἤ δυσεντερία εἰς ὕδρωψ μεθίστημι , θεραπεύω μέν ὁ αὐτός συμφέρω · διαφεύγω δέ οὐ μάλα · ὁ γάρ νόσημα ὅς τις ἄν ἕτερος ἐπί ἕτερος γίγνομαι , ὡς ὁ πολύς ἀποκτείνω · ὅταν γάρ ἀσθενής ὁ σῶμα εἰμί ὑπό ὁ πάρειμι νόσος ἕτερος νόσος ἐπιγίγνομαι , προαπόλλυμι ὑπό ἀσθένεια , πρίν ἤ ὁ ἕτερος νόσος ὁ ὑστέρα γίγνομαι τελευτάω . ὁ δέ ὕδωρ γίγνομαι οὕτως · ἐπειδάν ὁ σάρξ ὑπό φλέγμα καί χρόνος καί νόσος καί ἀκαθαρσία καί κακοθεραπεία καί πυρετός διαφθείρω , τήκω καί γίγνομαι ὕδωρ · καί ὁ μέν κοιλία οὐ διαδίδωμι ὁ ὕδωρ εἰς ἑαυτοῦ , κύκλος δέ περί αὐτός γίγνομαι . ἐάν μέν οὖν ὑπό ὁ φάρμακον καί ὁ ἄλλος δίαιτα ὠφελέω , καί ὁ γαστήρ λαπάσσω αὐτός · ἐάν δέ μή , τέμνω ἀφίημι ὁ ὕδωρ · τέμνω δέ ἤ παρά ὁ ὀμφαλός , ἤ ὄπισθεν κατά ὁ λαγών · διαφεύγω δέ καί ἐντεῦθεν ὀλίγος .