hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-affectionibus-interioribus 23
23 . Ὕδερος · ὁ δὲ ὕδερος ἀπὸ τῶνδε γίνεται · ὁκόταν θέρεος ὥρῃ διψήσας ὕδωρ πουλὺ πίῃ ἐπισπάδην , ἐκ τοῦδε γίνεσθαι φιλέει μάλιστα · ὁ γὰρ πλεύμων πλησθεὶς ἀφίησιν αὖθις ἐς τὰ στήθεα , καὶ ὁκόταν ἐν τοῖσι στήθεσι γένηται , καῦμα παρέχει σφόδρα ὥστε τήκειν τὴν πιμελὴν , τὴν ἐπὶ τῇσιν ἀρτηρίῃσιν ἐνεοῦσαν , καὶ ἢν ἅπαξ ἄρξηται τήκεσθαι τὸ στέαρ πουλὺ πλέον , ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ τὸν ὕδερον ἐνεποίησεν . Γίνεται δὲ καὶ ἢν φύματα ἐν τῷ πλεύμονι ἐμφυῇ καὶ πλησθῇ ὕδατος καὶ ῥαγῇ ἐς τὰ στήθεα · ὡς δὲ γίνεται καὶ ἀπὸ φυμάτων ὕδερος , τόδε μοι μαρτύριον καὶ ἐν βοῒ καὶ ἐν κυνὶ καὶ ἐν ὑΐ · μάλιστα γὰρ τῶν τετραπόδων ἐν τούτοισι γίνεται φύματα ἐν τῷ πλεύμονι ἅπερ ἔχει ὕδωρ , διαταμὼν δ’ ἂν γνοίης τάχιστα , ῥεύσεται γὰρ ὕδωρ · δοκέει δὲ καὶ ἐν ἀνθρώπῳ ἐγγίνεσθαι τοιαῦτα πολλῷ μᾶλλον ἢ ἐν προβάτοισιν , ὁκόσῳ καὶ τῇ διαίτῃ ἐπινούσῳ χρεόμεθα μᾶλλον · ἐγένοντο δὲ πολλοὶ καὶ ἔμπυοι φυμάτων ἐγγενομένων . Τάδε οὖν κατ’ ἀρχὰς τῷ νουσήματι ἐπιγίνεται , βὴξ ξηρὴ , καὶ ὁ φάρυγξ δοκέει κέρχνειν , καὶ ῥῖγος καὶ πυρετὸς ἐπιγίνεται καὶ ὀρθοπνοίη , καὶ ὁ χρὼς ἐποιδαλέος , καὶ οἱ πόδες οἰδέουσι , καὶ οἱ ὄνυχες ἕλκονται , καὶ ἕως μὲν ἐν τῇ ἄνω κοιλίῃ ὁ ὕδερος ἐνῇ , ὁ πόνος ὀξύς · ὁκόταν δὲ ἐς τὴν κάτω κοιλίην ἔλθῃ , δοκέει ῥᾴων εἶναι · ἔπειτα πάσχει προϊόντος τοῦ χρόνου οἷά περ πρόσθεν , πιμπλαμένης τῆς κοιλίης . Ἔστι δ’ ὅτε ἀποιδέει πρὸς τὸ πλευρὸν , καὶ δηλοῖ ᾖ χρὴ τάμνειν · ἢν δὲ μὴ ἀποδηλοῖ , λούσας πολλῷ καὶ θερμῷ , τῶν ὤμων λαβόμενος σεῖσον · εἶτ’ ἀκροᾶσθαι ἐν ὁκοτέρῃ ἂν τῶν πλευρέων μᾶλλον κλυδάζηται · ξυνεὶς δὲ τάμνειν τὴν πλευρὴν τὴν τρίτην ἀπὸ τῆς νεάτης μέχρι τοῦ ὀστέου · εἶτα τρυπῆσαι πέρην τρυπάνῳ περητηρίῳ , καὶ ὁκόταν τρυπηθῇ , ἀφεῖναι τοῦ ὕδατος ὀλίγον , καὶ ὁκόταν ἀφῇς , μοτῶσαι ὠμολίνῳ , καὶ ἄνωθεν ἐπιθεῖναι σπόγγον μαλθακόν · εἶτα καταδῆσαι ὅκως μὴ ἐκπέσῃ ὁ μοτός · ἀφιέναι δὲ χρὴ δυοκαίδεκα ἡμέρας τὸν ὕδρωπα , ἅπαξ τῆς ἡμέρης · μετὰ δὲ τὰς δυοκαίδεκα ἡμέρας τῇ τρισκαιδεκάτῃ ἅπαν ἀφιέναι τὸ ὕδωρ , καὶ τὸν λοιπὸν χρόνον ἢν ὑπογίνηται ὕδατός τι , ἀφιέναι , καὶ τὴν κοιλίην ἐν τοῖσι σιτίοισιν ἀποξηραίνειν . Τάδε δὲ δεῖ μετὰ τὴν τμῆσιν διδόναι · σκευάσας ὀποῦ σιλφίου δραχμῆς σταθμὸν , καὶ ἀριστολοχίης κνῆσαι ὁκόσον ἀστράγαλον ἐλάφου , καὶ φακῶν καὶ ὀρόβων πεφρυγμένων ἄλφιτα καθήρας ὁκόσον ἡμιχοίνικον ἑκατέρων , ξυμφυρῆσαι ταῦτα μέλιτι καὶ ὄξει · εἶτα πλάσαι κόλλικας ἑξήκοντα , καὶ καθ’ ἑκάστης ἡμέρης τρίβων ἕνα διεῖναι οἴνου μέλανος ἡμικοτυλίῳ , αὐστηροῦ ὡς ἡδίστου · εἶτα διδόναι νήστει πιεῖν . Τὴν δὲ ἄλλην δίαιταν καὶ ταλαιπωρίην τὴν αὐτὴν κελεύειν διαιτῆσθαι ἣν καὶ τὸν πρόσθεν χρόνον , καὶ ἢν οἰδήσῃ τὰ αἰδοῖα καὶ τοὺς μηροὺς , θαρσέων κατασχᾷν . Τοῦτον ἢν οὕτω μελετᾷς , τάχιστα ὑγιῆ ποιήσεις .
Lemmas: 23 . ὕδερος · ὁ δέ ὕδερος ἀπό ὅδε γίγνομαι · ὁπόταν θέρος ὥρα διψάω ὕδωρ πολύς πίνω ἐπισπάδην , ἐκ ὅδε γίγνομαι φιλέω μάλα · ὁ γάρ πλεύμων πίμπλημι ἀφίημι αὖθις εἰς ὁ στῆθος , καί ὁπόταν ἐν ὁ στῆθος γίγνομαι , καῦμα παρέχω σφόδρα ὥστε τήκω ὁ πιμελή , ὁ ἐπί ὁ ἀρτηρία ἔνειμι , καί ἐάν ἅπαξ ἄρχω τήκω ὁ στέαρ πολύς πολύς , ἐν ὀλίγος χρόνος ὁ ὕδερος ἐμποιέω . γίγνομαι δέ καί ἐάν φῦμα ἐν ὁ πνεύμων ἐμφύω καί πίμπλημι ὕδωρ καί ῥήγνυμι εἰς ὁ στῆθος · ὡς δέ γίγνομαι καί ἀπό φῦμα ὕδερος , ὅδε ἐγώ μαρτύριον καί ἐν βοῦς καί ἐν κύων καί ἐν ὗς · μάλα γάρ ὁ τετράπους ἐν οὗτος γίγνομαι φῦμα ἐν ὁ πνεύμων ὅς ἔχω ὕδωρ , διατέμνω δέ ἄν γιγνώσκω ταχύς , ῥέω γάρ ὕδωρ · δοκέω δέ καί ἐν ἄνθρωπος ἐγγίγνομαι τοιοῦτος πολύς μάλα ἤ ἐν πρόβατον , ὁπόσος καί ὁ δίαιτα ἐπίνουσος χράω μάλα · γίγνομαι δέ πολύς καί ἔμπυος φῦμα ἐγγίγνομαι . ὅδε οὖν κατά ἀρχή ὁ νόσημα ἐπιγίγνομαι , βήξ ξηρός , καί ὁ φάρυγξ δοκέω κέρχνω , καί ῥῖγος καί πυρετός ἐπιγίγνομαι καί ὀρθοπνοία , καί ὁ χρώς ἐποιδαλέος , καί ὁ πούς οἰδέω , καί ὁ ὄνυξ ἕλκω , καί ἕως μέν ἐν ὁ ἄνω κοιλία ὁ ὕδερος ἔνειμι , ὁ πόνος ὀξύς · ὁπόταν δέ εἰς ὁ κάτω κοιλία ἔρχομαι , δοκέω ῥᾴδιος εἰμί · ἔπειτα πάσχω προέρχομαι ὁ χρόνος οἷος περ πρόσθεν , πίμπλημι ὁ κοιλία . εἰμί δέ ὅτε ἀποιδέω πρός ὁ πλευρόν , καί δηλόω εἰμί χρή τέμνω · ἐάν δέ μή ἀποδηλόω , λούω πολύς καί θερμός , ὁ ὦμος λαμβάνω σείω · εἶτα ἀκροάομαι ἐν ὁπότερος ἄν ὁ πλευρά μάλα κλυδάζομαι · συνίημι δέ τέμνω ὁ πλευρά ὁ τρίτος ἀπό ὁ νεάτη μέχρι ὁ ὀστέον · εἶτα τρυπάω πέραν τρύπανον περητήριον , καί ὁπόταν τρυπάω , ἀφίημι ὁ ὕδωρ ὀλίγος , καί ὁπόταν ἀφίημι , μοτόω ὠμόλινον , καί ἄνωθεν ἐπιτίθημι σπόγγος μαλθακός · εἶτα καταδέω ὅπως μή ἐκπίπτω ὁ μοτός · ἀφίημι δέ χρή δυοκαίδεκα ἡμέρα ὁ ὕδρωψ , ἅπαξ ὁ ἡμέρα · μετά δέ ὁ δυοκαίδεκα ἡμέρα ὁ τρισκαιδέκατος ἅπας ἀφίημι ὁ ὕδωρ , καί ὁ λοιπός χρόνος ἐάν ὑπογίγνομαι ὕδωρ τις , ἀφίημι , καί ὁ κοιλία ἐν ὁ σιτίον ἀποξηραίνω . ὅδε δέ δέω μετά ὁ τμῆσις δίδωμι · σκευάζω ὀπός σίλφιον δραχμή σταθμός , καί ἀριστολόχεια κνάω ὁπόσος ἀστράγαλος ἔλαφος , καί φακός καί ὄροβος φρύγω ἄλφιτον καθαίρω ὁπόσος ἡμιχοίνικος ἑκάτερος , συμφυράω οὗτος μέλι καί ὄξος · εἶτα πλάσσω κόλλιξ ἑξήκοντα , καί κατά ἕκαστος ἡμέρα τρίβω εἷς διίημι οἶνος μέλας ἡμικοτύλιον , αὐστηρός ὡς ἡδύς · εἶτα δίδωμι νῆστις πίνω . ὁ δέ ἄλλος δίαιτα καί ταλαιπωρία ὁ αὐτός κελεύω διαιτάω ὅς καί ὁ πρόσθεν χρόνος , καί ἐάν οἰδέω ὁ αἰδοῖον καί ὁ μηρός , θαρσέω κατασχάζω . οὗτος ἐάν οὕτως μελετάω , ταχύς ὑγιής ποιέω .