hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-affectionibus-interioribus 10
10 . Τρεῖς δὲ εἰσὶ φθίσιες · πρώτη αὕτη μὲν γίνεται ἀπὸ φλέγματος , ἐπὴν ἡ κεφαλὴ φλέγματος πλησθεῖσα νοσήσῃ καὶ θέρμη ἐγγένηται , συσσήπεται τὸ φλέγμα ἐν τῇ κεφαλῇ , ἅτε οὐ δυνάμενον κινέεσθαι ὥστε ὑποχωρῆσαι · ἔπειτα ὁκόταν παχυνθῇ , καὶ συσσακῇ , καὶ ὑπερπλησθῇ τὰ φλέβια , ῥεῦμα ἐπὶ τὸν πλεύμονα ἐγένετο , καὶ ὁ πλεύμων ὁκόταν ἀναλάβῃ , νοσέει παραχρῆμα , ἅτε δακνόμενος ὑπὸ τοῦ φλέγματος , ἁλικοῦ ἐόντος καὶ σαπροῦ . Τάδε οὖν πάσχει · πυρετὸς ἄρχεται βληχρὸς ἐπιλαμβάνειν , καὶ ῥῖγος , καὶ πονέει τὰ στήθεα καὶ τὸ μετάφρενον · ἐνίοτε δὲ καὶ βὴξ πιέζει ὀξείη , καὶ ἀποπτύει τὸ σίαλον πουλὺ καὶ ὑγρὸν καὶ ἁλμυρόν . Ταῦτα μὲν καταρχὰς τῆς νούσου πάσχει · προϊούσης δὲ τό τε γυῖον λεπτύνεται , πλὴν τῶν σκελέων · ταῦτα δὲ οἰδέει , καὶ οἱ πόδες , καὶ οἱ ὄνυχες ἕλκονται · ἐκ δὲ τῶν ὤμων λεπτὸς καὶ ἀσθενής · ὁ φάρυγξ ὡς χνόου πίμπλαται , καὶ συρίζει ὡς διὰ καλάμου , καὶ διψῇ ἰσχυρῶς διὰ παντὸς τοῦ νοσήματος , καὶ ἀκρασίη πολλὴ τὸ σῶμα ἔχει . Οὗτος ὁκόταν οὕτως ἔχῃ , ἐνιαυτῷ φθειρόμενος φαύλως θνήσκει . Μελετᾷν δὲ χρὴ ὡς μάλιστα καὶ ἀνακομίζειν · πρῶτον μὲν πῖσαι ἐλλέβορον , κάτω δὲ ὑποκαθῆραι ἐπιθύμῳ ἢ πεπλίῳ ἢ τῷ κόκκῳ τῷ κνιδίῳ ἢ τῇ τιθυμαλίδι · ταῦτα χρὴ τετράκις τοῦ ἐνιαυτοῦ δοῦναι , ἄνω δὶς , κάτω δίς . Διδόναι δὲ καὶ ὄνειον γάλα ἑφθὸν ἐς ὑποκάθαρσιν ἢ βόειον ἢ αἴγειον · πινέτω δὲ καὶ ὠμὸν τὸ βόειον γάλα , τρίτον μέρος μελικρήτου ξυμμίσγων , πέντε καὶ τεσσαράκοντα ἡμέρας , ξυμπαραμίσγων καὶ τὸ ὀρίγανον · τὴν δὲ κεφαλὴν αὐτοῦ πρόσθεν καθαίρειν , πρὸς τὰς ῥῖνας προστιθεὶς φάρμακον . Σιτία δὲ καὶ ὄψα διδόναι μήτε λιπαρὰ μήτε κνισώδεα μήτε λίην δριμέα . Τεκμαιρόμενος δὲ τὸ νούσημα ταῦτα ποιέειν δεῖ , καὶ περιπάτοισι χρέεσθαι πρὸς τὰ σιτία , τεκμαιρόμενος μὴ ῥιγῴη · τοῦ δὲ χειμῶνος παρὰ πυρὶ τὴν οἴκησιν ποιεέσθω . Οἶνον δὲ πινέτω , αὐστηρὸν , μέλανα , ὡς παλαιότατον καὶ ἥδιστον , ὀλίγον δέ . Κἢν δοκέῃ σοι πρὸ τοῦ φαρμάκου πυριῆσαι , καὶ οὕτω δοῦναι τὸ φάρμακον · ἢν δὲ μὴ βούλῃ δοῦναι , πυριήσας , ἔμετον ἐκ τῶν σιτίων καταναγκάσαι ποιήσασθαι , ὡς τοπρόσθεν γέγραπται . Τούτῳ ἢν ξυμφέρωσι , περιπάτοισι χρεέσθω · ἢν δὲ μὴ ξυμφέρωσιν , ἡσυχαζέτω ὡς μάλιστα τῷ σώματι . Οὗτος οὕτω μελετώμενος ῥήϊστα ἂν διάγοι ἐν τῷ νουσήματι · ἡ δὲ νοῦσος θανασίμη , καὶ παῦροι ταύτην διαφυγγάνουσι .
Lemmas: 10 . τρεῖς δέ εἰμί φθίσις · πρῶτος οὗτος μέν γίγνομαι ἀπό φλέγμα , ἐπήν ὁ κεφαλή φλέγμα πίμπλημι νοσέω καί θέρμη ἐγγίγνομαι , συσήπω ὁ φλέγμα ἐν ὁ κεφαλή , ἅτε οὐ δύναμαι κινέω ὥστε ὑποχωρέω · ἔπειτα ὁπόταν παχύνω , καί ἔυσσακω , καί ὑπερπίμπλημι ὁ φλέβιον , ῥεῦμα ἐπί ὁ πλεύμων γίγνομαι , καί ὁ πλεύμων ὁπόταν ἀναλαμβάνω , νοσέω παραχρῆμα , ἅτε δάκνω ὑπό ὁ φλέγμα , ἁλικός εἰμί καί σαπρός . ὅδε οὖν πάσχω · πυρετός ἄρχω βληχρός ἐπιλαμβάνω , καί ῥῖγος , καί πονέω ὁ στῆθος καί ὁ μετάφρενον · ἐνίοτε δέ καί βήξ πιέζω οὀξύς , καί ἀποπτύω ὁ σίαλον πολύς καί ὑγρός καί ἁλμυρός . οὗτος μέν καταρχή ὁ νόσος πάσχω · προέρχομαι δέ ὁ τε γυῖον λεπτύνω , πλήν ὁ σκέλος · οὗτος δέ οἰδέω , καί ὁ πούς , καί ὁ ὄνυξ ἕλκω · ἐκ δέ ὁ ὦμος λεπτός καί ἀσθενής · ὁ φάρυγξ ὡς χνόος πίμπλημι , καί συρίζω ὡς διά κάλαμος , καί διψάω ἰσχυρός διά πᾶς ὁ νόσημα , καί ἀκρασία πολύς ὁ σῶμα ἔχω . οὗτος ὁπόταν οὕτως ἔχω , ἐνιαυτός φθείρω φαῦλος θνῄσκω . μελετάω δέ χρή ὡς μάλα καί ἀνακομίζω · πρῶτος μέν πιπίσκω ἑλλέβορος , κάτω δέ ὑποκαθαίρω ἐπίθυμον ἤ πέπλιον ἤ ὁ κόκκος ὁ κνίδιον ἤ ὁ τιθυμαλίς · οὗτος χρή τετράκις ὁ ἐνιαυτός δίδωμι , ἄνω δίς , κάτω δίς . δίδωμι δέ καί ὄνειος γάλα ἑφθός εἰς ὑποκάθαρσις ἤ βόειος ἤ αἴγειος · πίνω δέ καί ὠμός ὁ βόειος γάλα , τρίτος μέρος μελίκρητον συμμείγνυμι , πέντε καί τεσσαράκοντα ἡμέρα , συμπαραμιγνύω καί ὁ ὀρίγανον · ὁ δέ κεφαλή αὐτός πρόσθεν καθαίρω , πρός ὁ ῥίς προστίθημι φάρμακον . σιτίον δέ καί ὄψον δίδωμι μήτε λιπαρός μήτε κνισώδης μήτε λίαν δριμύς . τεκμαίρομαι δέ ὁ νόσημα οὗτος ποιέω δέω , καί περίπατος χράω πρός ὁ σιτίον , τεκμαίρομαι μή ῥιγόω · ὁ δέ χειμών παρά πῦρ ὁ οἴκησις ποιέω . οἶνος δέ πίνω , αὐστηρός , μέλας , ὡς παλαιός καί ἡδύς , ὀλίγος δέ . ἐάν δοκέω σύ πρό ὁ φάρμακον πυριάω , καί οὕτως δίδωμι ὁ φάρμακον · ἐάν δέ μή βούλομαι δίδωμι , πυριάω , ἔμετος ἐκ ὁ σιτίον καταναγκάζω ποιέω , ὡς τοπρόσθεν γράφω . οὗτος ἐάν συμφέρω , περίπατος χράω · ἐάν δέ μή συμφέρω , ἡσυχάζω ὡς μάλα ὁ σῶμα . οὗτος οὕτως μελετάω ῥᾴδιος ἄν διάγω ἐν ὁ νόσημα · ὁ δέ νόσος θανάσιμος , καί παῦρος οὗτος διαφεύγω .