hippocrates-et-corpus-hippocraticum.de-ae-re-aquis-et-locis 10
περὶ μὲν οὖν τούτων ὧδε ἔχει ἢ ὅτι τούτων ἐγγύτατα . περὶ δὲ τῶν ὡρέων ὧδε ἄν τις ἐνθυμεύμενος διαγινώσκοι , ὁκοῖόν τι μέλλει ἔσεσθαι τὸ ἔτος , εἴτε νοσερὸν εἴτε ὑγιηρόν · ἢν μὲν γὰρ κατὰ λόγον γένηται τὰ σημεῖα ἐπὶ τοῖς ἄστροισι δύνουσί τε καὶ ἐπιτέλλουσιν , ἔν τε τῷ μετοπώρῳ ὕδατα γένηται , καὶ ὁ χειμὼν μέτριος καὶ μήτε λίην εὔδιος μήτε ὑπερβάλλων τὸν καιρὸν τῷ ψύχει , ἔν τε τῷ ἦρι ὕδατα γένηται ὡραῖα καὶ ἐν τῷ θέρει , οὕτω τὸ ἔτος ὑγιεινότατον εἰκὸς εἶναι . ἢν δὲ ὁ μὲν χειμὼν αὐχμηρὸς καὶ βόρειος γένηται , τὸ δὲ ἦρ ἔπομβρον καὶ νότιον , ἀνάγκη τὸ θέρος πυρετῶδες γίνεσθαι καὶ ὀφθαλμίας καὶ δυσεντερίας ἐμποιεῖν . ὁκόταν γὰρ τὸ πνῖγος ἐπιγένηται ἐξαίφνης τῆς τε γῆς ὑγρῆς ἐούσης ὑπὸ τῶν ὄμβρων τῶν ἐαρινῶν καὶ ὑπὸ τοῦ νότου , ἀνάγκη διπλόον τὸ καῦμα εἶναι , ἀπό τε τῆς γῆς διαβρόχου ἐούσης καὶ θερμῆς καὶ ὑπὸ τοῦ ἡλίου καίοντος , τῶν τε κοιλιῶν μὴ συνεστηκυιῶν τοῖς ἀνθρώποις μήτε τοῦ ἐγκεφάλου ἀνεξηρασμένου — οὐ γὰρ οἷόν τε τοῦ ἦρος τοιούτου ἐόντος μὴ οὐ πλαδᾶν τὸ σῶμα καὶ τὴν σάρκα — · ὥστε τοὺς πυρετοὺς ἐπιπίπτειν ὀξυτάτους ἅπασιν , μάλιστα δὲ τοῖσι φλεγματίῃσι . καὶ δυσεντερίας εἰκός ἐστι γίνεσθαι καὶ τῇσι γυναιξὶ καὶ τοῖς εἴδεσι τοῖς ὑγροτάτοισι . καὶ ἢν μὲν ἐπὶ κυνὸς ἐπιτολῇ ὕδωρ ἐπιγένηται καὶ χειμὼν καὶ οἱ ἐτησίαι πνεύσωσιν , ἐλπὶς παύσασθαι καὶ τὸ μετόπωρον ὑγιηρὸν γενέσθαι · ἢν δὲ μή , κίνδυνος θανάτους τε γενέσθαι τοῖσι παιδίοισι καὶ τῇσι γυναιξίν , τοῖσι δὲ πρεσβύτῃσιν ἥκιστα , τούς τε περιγενομένους ἐς τεταρταίους ἀποτελευτᾶν καὶ ἐκ τῶν τεταρταίων ἐς ὕδρωπας . ἢν δʼ ὁ μὲν χειμὼν νότιος γένηται καὶ ἔπομβρος καὶ εὔδιος , τὸ δὲ ἦρ βόρειόν τε καὶ αὐχμηρὸν καὶ χειμέριον , πρῶτον μὲν τὰς γυναῖκας , ὁκόσαι ἂν τύχωσιν ἐν γαστρὶ ἔχουσαι καὶ ὁ τόκος αὐτῇσιν ᾖ πρὸς τὸ ἦρ , ἐκτιτρώσκεσθαι · ὁκόσαι δʼ ἂν καὶ τέκωσιν , ἀκρατέα τὰ παιδία τίκτειν καὶ νοσώδεα , ὥστε ἢ αὐτίκα ἀπόλλυσθαι , ἢ ζῶσι λεπτά τε ἐόντα καὶ ἀσθενέα καὶ νοσώδεα . ταῦτα μὲν τῇσι γυναιξί · τοῖσι δὲ λοιποῖσι δυσεντερίας καὶ ὀφθαλμίας ξηρὰς καὶ ἐνίοισι καταρρόους ἀπὸ τῆς κεφαλῆς ἐπὶ τὸν πνεύμονα . τοῖσι μὲν οὖν φλεγματίῃσι τὰς δυσεντερίας εἰκὸς γίνεσθαι καὶ τῇσι γυναιξὶ φλέγματος ἐπικαταρρυέντος ἀπὸ τοῦ ἐγκεφάλου διὰ τὴν ὑγρότητα τῆς φύσιος · τοῖσι δὲ χολώδεσιν ὀφθαλμίας ξηρὰς διὰ τὴν θερμότητα καὶ ξηρότητα τῆς σαρκός · τοῖσι δὲ πρεσβύτῃσι καταρρόους διὰ τὴν ἀραιότητα καὶ τὴν ἔκτηξιν τῶν φλεβῶν , ὥστε ἐξαίφνης τοὺς μὲν ἀπόλλυσθαι , τοὺς δὲ παραπλήκτους γίνεσθαι τὰ δεξιὰ ἢ τὰ ἀριστερά . ὁκόταν γὰρ τοῦ χειμῶνος ἐόντος νοτίου καὶ θερμοῦ τοῦ σώματος μὴ συνιστῆται ὁ ἐγκέφαλος μηδὲ αἱ φλέβες , τοῦ ἦρος ἐπιγενομένου βορείου καὶ αὐχμηροῦ καὶ ψυχροῦ ὁ ἐγκέφαλος , ὁπηνίκα αὐτὸν ἔδει ἅμα καὶ τῷ ἦρι διαλύεσθαι καὶ καθαίρεσθαι ὑπό τε κορύζης καὶ βράγχων , τηνικαῦτα πήγνυταί τε καὶ συνίσταται , ὥστε ἐξαίφνης τοῦ θέρεος ἐπιγενομένου καὶ τοῦ καύματος καὶ τῆς μεταβολῆς ἐπιγινομένης ταῦτα τὰ νοσεύματα ἐπιπίπτειν . καὶ ὁκόσαι μὲν τῶν πολίων κέονταί τε καλῶς τοῦ ἡλίου καὶ τῶν πνευμάτων ὕδασί τε χρέονται ἀγαθοῖσιν , αὗται μὲν ἧσσον αἰσθάνονται τῶν τοιούτων μεταβολέων · ὁκόσαι δὲ ὕδασί τε ἑλείοισι χρέονται καὶ λιμνώδεσι κέονταί τε μὴ καλῶς τῶν πνευμάτων καὶ τοῦ ἡλίου , αὗται δὲ μᾶλλον . κἢν μὲν τὸ θέρος αὐχμηρὸν γένηται , θᾶσσον παύονται αἱ νοῦσοι · ἢν δὲ ἔπομβρον , πολυχρόνιοι γίνονται · καὶ φαγεδαίνας κίνδυνος ἐγγίνεσθαι ἀπὸ πάσης προφάσιος , ἢν ἕλκος ἐγγένηται . καὶ λειεντερίαι καὶ ὕδρωπες τελευτῶσι τοῖσι νοσεύμασιν ἐπιγίνονται · οὐ γὰρ ἀποξηραίνονται αἱ κοιλίαι ῥηϊδίως . ἢν δὲ τὸ θέρος ἔπομβρον γένηται καὶ νότιον καὶ τὸ μετόπωρον , τὸν χειμῶνα ἀνάγκη νοσερὸν εἶναι καὶ τοῖς φλεγματίῃσι καὶ τοῖς γεραιτέροισι τεσσαράκοντα ἐτέων καύσους γίνεσθαι εἰκός , τοῖσι δὲ χολώδεσι πλευρίτιδας καὶ περιπνευμονίας . ἢν δὲ τὸ θέρος αὐχμηρὸν γένηται καὶ βόρειον , τὸ δὲ μετόπωρον ἔπομβρον καὶ νότιον , κεφαλαλγίας ἐς τὸν χειμῶνα καὶ σφακέλους τοῦ ἐγκεφάλου εἰκὸς γίνεσθαι , καὶ προσέτι βράγχους καὶ κορύζας καὶ βῆχας , ἐνίοισι δὲ καὶ φθίσιας . ἢν δὲ βόρειόν τε ᾖ καὶ ἄνυδρον καὶ μήτε ὑπὸ κύνα ἔπομβρον μήτε ἐπὶ τῷ ἀρκτούρῳ , τοῖσι μὲν φλεγματίῃσι φύσει συμφέρει μάλιστα καὶ τοῖς ὑγροῖς τὰς φύσιας καὶ τῇσι γυναιξί · τοῖσι δὲ χολώδεσι τοῦτο πολεμιώτατον γίνεται . λίην γὰρ ἀναξηραίνονται καὶ ὀφθαλμίαι αὐτοῖσιν ἐπιγίνονται ξηραί , καὶ πυρετοὶ ὀξέες καὶ πολυχρόνιοι , ἐνίοισι δὲ καὶ μελαγχολίαι . τῆς γὰρ χολῆς τὸ μὲν ὑγρότατον καὶ ὑδαρέστατον ἀναξηραίνεται καὶ ἀναλίσκεται , τὸ δὲ παχύτατον καὶ δριμύτατον λείπεται καὶ τοῦ αἵματος κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον · ἀφʼ ὧν ταῦτα τὰ νοσεύματα αὐτοῖσι γίνεται . τοῖσι δὲ φλεγματίῃσι πάντα ταῦτα ἀρωγά ἐστιν . ἀποξηραίνονται γὰρ καὶ ἐς τὸν χειμῶνα ἀφικνέονται οὐ πλαδῶντες , ἀλλὰ ἀναξηραινόμενοι .
Lemmas: περί μέν οὖν οὗτος ὧδε ἔχω ἤ ὅτι οὗτος ἐγγύς . περί δέ ὁ ὥρα ὧδε ἄν τις ἐνθυμέομαι διαγιγνώσκω , ὁποῖος τις μέλλω εἰμί ὁ ἔτος , εἴτε νοσερός εἴτε ὑγιηρός · ἐάν μέν γάρ κατά λόγος γίγνομαι ὁ σημεῖον ἐπί ὁ ἄστρον δύω τε καί ἐπιτέλλω , ἐν τε ὁ μετόπωρον ὕδωρ γίγνομαι , καί ὁ χειμών μέτριος καί μήτε λίαν εὔδιος μήτε ὑπερβάλλω ὁ καιρός ὁ ψῦχος , ἐν τε ὁ ἔαρ ὕδωρ γίγνομαι ὡραῖος καί ἐν ὁ θέρος , οὕτως ὁ ἔτος ὑγιεινός ἔοικα εἰμί . ἐάν δέ ὁ μέν χειμών αὐχμηρός καί βόρειος γίγνομαι , ὁ δέ ἔαρ ἔπομβρος καί νότιος , ἀνάγκη ὁ θέρος πυρετώδης γίγνομαι καί ὀφθαλμία καί δυσεντερία ἐμποιέω . Ὁπόταν γάρ ὁ πνῖγος ἐπιγίγνομαι ἐξαίφνης ὁ τε γῆ ὑγρός εἰμί ὑπό ὁ ὄμβρος ὁ ἐαρινός καί ὑπό ὁ νότος , ἀνάγκη διπλόος ὁ καῦμα εἰμί , ἀπό τε ὁ γῆ διάβροχος εἰμί καί θερμός καί ὑπό ὁ ἥλιος καίω , ὁ τε κοιλία μή συνίστημι ὁ ἄνθρωπος μήτε ὁ ἐγκέφαλος ἀναξηραίνω — οὐ γάρ οἷος τε ὁ ἔαρ τοιοῦτος εἰμί μή οὐ πλαδάω ὁ σῶμα καί ὁ σάρξ — · ὥστε ὁ πυρετός ἐπιπίπτω ὀξύς ἅπας , μάλα δέ ὁ φλεγματίας . καί δυσεντερία ἔοικα εἰμί γίγνομαι καί ὁ γυνή καί ὁ εἶδος ὁ ὑγρός . καί ἐάν μέν ἐπί κύων ἐπιτολή ὕδωρ ἐπιγίγνομαι καί χειμών καί ὁ ἐτησίαι πνέω , ἐλπίς παύω καί ὁ μετόπωρον ὑγιηρός γίγνομαι · ἐάν δέ μή , κίνδυνος θάνατος τε γίγνομαι ὁ παιδίον καί ὁ γυνή , ὁ δέ πρεσβύτης ἦκα , ὁ τε περιγίγνομαι εἰς τεταρταῖος ἀποτελευτάω καί ἐκ ὁ τεταρταῖος εἰς ὕδρωψ . ἐάν δέ ὁ μέν χειμών νότιος γίγνομαι καί ἔπομβρος καί εὔδιος , ὁ δέ ἔαρ βόρειος τε καί αὐχμηρός καί χειμέριος , πρῶτος μέν ὁ γυνή , ὁπόσος ἄν τυγχάνω ἐν γαστήρ ἔχω καί ὁ τόκος αὐτός εἰμί πρός ὁ ἔαρ , ἐκτιτρώσκω · ὁπόσος δέ ἄν καί τίκτω , ἀκρατής ὁ παιδίον τίκτω καί νοσώδης , ὥστε ἤ αὐτίκα ἀπόλλυμι , ἤ ζάω λεπτός τε εἰμί καί ἀσθενής καί νοσώδης . οὗτος μέν ὁ γυνή · ὁ δέ λοιπός δυσεντερία καί ὀφθαλμία ξηρός καί ἔνιοι κατάρροος ἀπό ὁ κεφαλή ἐπί ὁ πνεύμων . ὁ μέν οὖν φλεγματίας ὁ δυσεντερία ἔοικα γίγνομαι καί ὁ γυνή φλέγμα ἐπικαταρρέω ἀπό ὁ ἐγκέφαλος διά ὁ ὑγρότης ὁ φύσις · ὁ δέ χολώδης ὀφθαλμία ξηρός διά ὁ θερμότης καί ξηρότης ὁ σάρξ · ὁ δέ πρεσβύτης κατάρροος διά ὁ ἀραιότης καί ὁ ἔκτηξις ὁ φλέψ , ὥστε ἐξαίφνης ὁ μέν ἀπόλλυμι , ὁ δέ παράπληκτος γίγνομαι ὁ δεξιός ἤ ὁ ἀριστερός . Ὁπόταν γάρ ὁ χειμών εἰμί νότιος καί θερμός ὁ σῶμα μή συνίστημι ὁ ἐγκέφαλος μηδέ ὁ φλέψ , ὁ ἔαρ ἐπιγίγνομαι βόρειος καί αὐχμηρός καί ψυχρός ὁ ἐγκέφαλος , ὁπηνίκα αὐτός δέω ἅμα καί ὁ ἔαρ διαλύω καί καθαίρω ὑπό τε κόρυζα καί βράγχος , τηνικαῦτα πήγνυμι τε καί συνίστημι , ὥστε ἐξαίφνης ὁ θέρος ἐπιγίγνομαι καί ὁ καῦμα καί ὁ μεταβολή ἐπιγίγνομαι οὗτος ὁ νόσευμα ἐπιπίπτω . καί ὁπόσος μέν ὁ πόλις κεῖμαι τε καλός ὁ ἥλιος καί ὁ πνεῦμα ὕδωρ τε χράω ἁγαθοῑις , οὗτος μέν ἥσσων αἰσθάνομαι ὁ τοιοῦτος μεταβολή · ὁπόσος δέ ὕδωρ τε ἕλειος χράω καί λιμνώδης κεῖμαι τε μή καλός ὁ πνεῦμα καί ὁ ἥλιος , οὗτος δέ μάλα . ἐάν μέν ὁ θέρος αὐχμηρός γίγνομαι , ταχύς παύω ὁ νόσος · ἐάν δέ ἔπομβρος , πολυχρόνιος γίγνομαι · καί φαγέδαινα κίνδυνος ἐγγίγνομαι ἀπό πᾶς πρόφασις , ἐάν ἕλκος ἐγγίγνομαι . καί λειεντερία καί ὕδρωψ τελευτάω ὁ νόσευμα ἐπιγίγνομαι · οὐ γάρ ἀποξηραίνω ὁ κοιλία ῥᾴδιος . ἐάν δέ ὁ θέρος ἔπομβρος γίγνομαι καί νότιος καί ὁ μετόπωρον , ὁ χειμών ἀνάγκη νοσερός εἰμί καί ὁ φλεγματίας καί ὁ γεραιός τεσσαράκοντα ἔτος καῦσος γίγνομαι ἔοικα , ὁ δέ χολώδης πλευρῖτις καί περιπνευμονία . ἐάν δέ ὁ θέρος αὐχμηρός γίγνομαι καί βόρειος , ὁ δέ μετόπωρον ἔπομβρος καί νότιος , κεφαλαλγία εἰς ὁ χειμών καί σφάκελος ὁ ἐγκέφαλος ἔοικα γίγνομαι , καί προσέτι βράγχος καί κόρυζα καί βήξ , ἔνιοι δέ καί φθίσις . ἐάν δέ βόρειος τε εἰμί καί ἄνυδρος καί μήτε ὑπό κύων ἔπομβρος μήτε ἐπί ὁ Ἀρκτοῦρος , ὁ μέν φλεγματίας φύσις συμφέρω μάλα καί ὁ ὑγρός ὁ φύσις καί ὁ γυνή · ὁ δέ χολώδης οὗτος πολέμιος γίγνομαι . λίαν γάρ ἀναξηραίνω καί ὀφθαλμία αὐτός ἐπιγίγνομαι ξηρός , καί πυρετός ὀξύς καί πολυχρόνιος , ἔνιοι δέ καί μελαγχολία . ὁ γάρ χολή ὁ μέν ὑγρός καί ὑδαρής ἀναξηραίνω καί ἀναλίσκω , ὁ δέ παχύς καί δριμύς λείπω καί ὁ αἷμα κατά ὁ αὐτός λόγος · ἀπό ὅς οὗτος ὁ νόσευμα αὐτός γίγνομαι . ὁ δέ φλεγματίας πᾶς οὗτος ἀρωγός εἰμί . ἀποξηραίνω γάρ καί εἰς ὁ χειμών ἀφικναόμαι οὐ πλαδάω , ἀλλά ἀναξηραίνω .