hieronymus-cardianus.fragmenta 2.8
Ἐκ τούτου μάχης ἄλλης τῶν πραγμάτων αὐτῷ δεομένων ἀναλαβὼν τὴν στρατιὰν ἐχώρει , καὶ περὶ Ἄσκλον πόλιν τοῖς Ῥωμαίοις συνάψας καὶ βιαζόμενος πρὸς χωρία δύσιππα καὶ ποταμὸν ὑλώδη καὶ τραχὺν , ἔφοδον τῶν θηρίων οὐ λαβόντων , ὥστε προσμῖξαι τῇ φάλαγγι , τραυμάτων πολλῶν γενομένων καὶ νεκρῶν πεσόντων , τότε μὲν διεκρίθη μέχρι νυκτὸς ἀγωνισάμενος . ( 7 ) Τῇ δὲ ὑστεραίᾳ στρατηγῶν δι’ ὁμαλοῦ τὴν μάχην θέσθαι καὶ τοὺς ἐλέφαντας ἐν τοῖς ὅπλοις γενέσθαι τῶν πολεμίων , προέλαβε τὰς δυσχωρίας φυλακῇ καὶ πολλὰ καταμίξας ἀκοντίσματα καὶ τοξεύματα τοῖς θηρίοις , ἐπῆγε μετὰ ῥώμης καὶ βίας πυκνὴν καὶ συντεταγμένην τὴν δύναμιν . ( 8 ) Οἱ δὲ Ῥωμαῖοι τὰς διακλίσεις καὶ τὰς ἀντιπαραγωγὰς τὰς πρότερον οὐκ ἔχοντες ἐξ ἐπιπέδου συνεφέροντο κατὰ στόμα καὶ σπεύδοντες ὥσασθαι τοὺς ὁπλίτας , πρὶν ἐπιβῆναι τὰ θηρία , δεινοὺς περὶ τὰς σαρίσσας τῶν ξιφῶν ἀγῶνας εἶχον ἀφειδοῦντες ἑαυτῶν καὶ τὸ τρῶσαι καὶ καταβαλεῖν ὁρῶντες , τὸ δὲ παθεῖν εἰς οὐδὲν τιθέμενοι . ( 9 ) Χρόνῳ δὲ πολλῷ λέγεται μὲν ἀρχὴ τροπῆς κατ’ αὐτὸν γενέσθαι τὸν Πύρρον ἐπερείσαντα τοῖς ἀντιτεταγμένοις , τὸ δὲ πλεῖστον ἀλκῇ καὶ βίᾳ τῶν ἐλεφάντων κατειργάσατο , χρήσασθαι τῇ ἀρετῇ πρὸς τὴν μάχην τῶν Ῥωμαίων μὴ δυναμένων , ἀλλ’ οἷον ἐφόδῳ κύματος ἢ σεισμοῦ κατερείποντος οἰομένων δεῖν ἐξίστασθαι μηδὲ ὑπομένειν ἀπράκτους ἀποθνήσκειν ἐν τῷ μηδὲν ὠφελεῖν πάντα πάσχοντας τὰ χαλεπώτατα . ( 10 ) Τῆς δὲ φυγῆς οὐ μακρᾶς εἰς τὸ στρατόπεδον γενομένης , ἑξακισχιλίους ἀποθανεῖν φησὶ τῶν Ῥωμαίων ἱερώνυμος , τῶν δὲ περὶ Πύρρον ἐν τοῖς βασιλικοῖς Ὑπομνήμασιν ἀνενεχθῆναι τρισχιλίους πεντακοσίους καὶ πέντε τεθνηκότας . ( 11 ) Ὁ μέντοι Διονύσιος οὔτε δύο περὶ Ἄσκλον μάχας οὔτε ὁμολογουμένην ἧτταν ἱστορεῖ γενέσθαι Ῥωμαίων , ἅπαξ δὲ μέχρι δυσμῶν ἡλίου μαχεσαμένους μόλις ἀπαλλαγῆναι , τοῦ Πύρρου τρωθέντος ὑσσῷ τὸν βραχίονα καὶ τὴν ἀποσκευὴν ἅμα Σαυνιτῶν διαρπασάντων , ἀποθανεῖν δὲ καὶ Πύρρου καὶ Ῥωμαίων ἄνδρας ὑπὲρ μυρίους πεντακισχιλίους ἑκατέρων .
Lemmas: ἐκ οὗτος μάχη ἄλλος ὁ πρᾶγμα αὐτός δέω ἀναλαμβάνω ὁ στρατία χωρέω , καί περί Ἄσκλον πόλις ὁ Ῥωμαῖος συνάπτω καί βιάζω πρός χωρίον δύσιππος καί ποταμός ὑλώδης καί τραχύς , ἔφοδος ὁ θηρίον οὐ λαμβάνω , ὥστε προσμείγνυμι ὁ φάλαγξ , τραῦμα πολύς γίνομαι καί νεκρός πίπτω , τότε μέν διακρίνω μέχρι νύξ ἀγωνίζομαι . ( 7 ) Τά δέ ὑστεραῖος στρατηγός διά ὁμαλός ὁ μάχη τίθημι καί ὁ ἐλέφας ἐν ὁ ὅπλον γίγνομαι ὁ πολέμιος , προλαμβάνω ὁ δυσχωρία φυλακή καί πολύς καταμείγνυμι ἀκόντισμα καί τόξευμα ὁ Θήριος , ἐπάγω μετά ῥώμη καί βία πυκνός καί συντάσσω ὁ δύναμις . ( 8 ) ὁ δέ Ῥωμαῖος ὁ διάκλισις καί ὁ ἀντιπαραγωγή ὁ πρότερος οὐ ἔχω ἐκ ἐπίπεδος συμφέρω κατά στόμα καί σπεύδω ὠθέω ὁ ὁπλίτης , πρίν ἐπιβαίνω ὁ θηρίον , δεινός περί ὁ σάρισα ὁ ξίφος ἀγών ἔχω ἀφειδέω ἑαυτοῦ καί ὁ τιτρώσκω καί καταβάλλω ὁράω , ὁ δέ πάσχω εἰς οὐδείς τίθημι . ( 9 ) Χρόνος δέ πολύς λέγω μέν ἀρχή τροπή κατά αὐτός γίγνομαι ὁ Πύρρος ἐπερείδω ὁ ἀντιτάσσω , ὁ δέ πλεῖστος ἀλκή καί βία ὁ ἐλέφας κατεργάζομαι , χράω ὁ ἀρετή πρός ὁ μάχη ὁ Ῥωμαῖος μή δύναμαι , ἀλλά οἷος ἔφοδος κῦμα ἢ σεισμός κατερείπω οἴομαι δεῖ ἐξίστημι μηδέ ὑπομένω ἄπρακτος ἀποθνήσκω ἐν ὁ μηδείς ὠφελέω πᾶς πάσχω ὁ χαλεπός . ( 10 ) ὁ δέ φυγή οὐ μακρός εἰς ὁ στρατόπεδον γίνομαι , ἑξακισχίλιοι ἀποθνῄσκω φημί ὁ Ῥωμαῖος ἱερώνυμος , ὁ δέ περί Πύρρος ἐν ὁ βασιλικός Ὑπόμνημα ἀναφέρω τρισχίλιοι πεντακόσιοι καί πέντε θνῄσκω . ( 11 ) ὁ μέντοι Διονύσιος οὔτε δύο περί Ἄσκλον μάχη οὔτε ὁμολογέω ἧσσα ἱστορέω γίγνομαι Ῥωμαῖος , ἅπαξ δέ μέχρι δυσμή ἥλιος μάχομαι μόλις ἀπαλλάσσω , ὁ Πύρρος τιτρώσκω ὑσσός ὁ βραχίων καί ὁ ἀποσκευή ἅμα Σαυνίτης διαρπάζω , ἀποθνῄσκω δέ καί Πύρρος καί Ῥωμαῖος ἀνήρ ὑπέρ μυρίος πεντακισχίλιοι ἑκάτερος .