hesychius-of-jerusalem.commentarius-magnus-in-psalmos Ps_37.Ps_85
αʹ . Θεωρεῖς τῆς προσευχῆς τὸ ἀξίωμα ; Τὰ μὲν γὰρ ἄλλα τῷ Ἀσὰφ καὶ τοῖς υἱοῖς Κορὲ μελῳδεῖν παρεχώρησε · τὴν προσευχὴν δὲ αὐτὸς καθαρίζει τῷ Θεῷ , οὐκ ἐφ’ ἑαυτοῦ μόνον , ἐξ ὅλου δὲ αὐτὴν τοῦ προσώπου τῶν ἀνθρώπων ὑποκρινόμενος . Κλῖνον , Κύριε , τὸ οὗς σου καὶ ἐπάκουσόν μου , ὅτι πτωχὸς καὶ πένης εἰμὶ ἐγώ . Πτωχὸς καὶ πένης πᾶς ἄνθρωπός ἐστιν , οὗ νῦν ὁ προφήτης ἀναλαμβάνει τὸ πρόσωπον . Αὐτοὶ δὲ γὰρ ἐξ ἁμαρτίας πτωχεύομεν , καὶ πένητες διὰ τὸν Ἀδάμ , κλῆρον ὥσπερ ἡμῖν παραπέμψαντα τὴν πενίαν , τυγχάνομεν . Διὰ τοῦτο κλῖναι τὸν Θεὸν τὸ οὖς , ἵνα συγκαταβῇ ὡς πλούσιος πτωχοῖς , ὡς ἰατρὸς ἀσθενοῦσι , προσηύξατο . Συγκαταβῇ δέ , διατί ; Ἐπειδὴ πολλάκις Θεοῦ αἰτοῦμεν ἀνάξια · ἀλλ’ αὐτὸς ὡς ἰατρὸς ἀνέχεται μὲν ἀκοῦσαι τῆς αἰτήσεως · μόνα δὲ παρέχει τὰ συμφέροντα . Φύλαξον τὴν ψυχήν μου , ὅτι ὅσιός εἰμι . Καὶ πῶς ὅσιος εἶναι δύναται ὁ πτωχεύων ἐν ἀρετῇ , ἢ πενόμενος ; Πάντως ἐπειδὴ τὴν πενίαν ὡμολόγησεν , ὅσιος ἤδη διὰ τῆς ὁμολογίας γέγονεν · ἢ καὶ ὅσιόν φησι τὸν ἄνθρωπον , διόπερ εἶχε πρὸ τῆς παραβάσεως ἐν παραδείσῳ ἀξίωμα . Σῶσον τὸν δοῦλόν σου . ὁ Θεός μου , τὸν ἐλπίζοντα ἐπὶ σέ . Ἱκανὰ δυσωπῆσαι τοῦ προφήτου τὰ ῥήματα . Ἐπειδὴ γὰρ ὁ Δεσπότης οὐδενὶ τρόπῳ τὸν ἑαυτοῦ δοῦλον , ὅταν ἐπ’ αὐτὸν ἐλπίζων τύχῃ , ἀποποιεῖσθαι δύναται , περιποιεῖται δὲ αὐτόν , ἕνεκα τῆς εἰς αὐτὸν ἐλπίδος , κἂν ἕτερα τύχῃ κεκτημένος ἐλαττώματα , προβάλλεται τὴν δουλείαν , ἐπισπάσασθαι τὸν Θεὸν πρὸς ἡμᾶς , ἵνα μὴ ζημιωθῇ τὸ κτῆμα τὸ οἰκεῖον βουλόμενος . Ἐλέησόν με . Κύριε , ὅτι πρὸς σὲ κεκράξομαι ὅλην τὴν ἡμέραν . Ἔγνως τίνα τρόπον ἐλεεῖσθαι δυνάμεθα ; Ὅλην τὴν ἡμέραν κράζοντες πρὸς τὸν Θεόν , οὐχὶ νῦν μὲν τοῖς λόγοις εὐχόμενοι , νῦν δὲ αὐτὸν τοῖς ἔργοις παροξύνοντες · οὐδὲ νῦν μὲν εἰς ἐκκλησίαν Θεοῦ , νῦν δὲ εἰς ἐκκλησίαν ἀνδρῶν παρανόμων σχολάζοντες · περὶ ὧν , Ἐμίσησα ἐκκλησίαν πονηρευομένων , αὐτὸς ὁ Δαυῒδ ἔλεγεν . Εὔφρανον τὴν ψυχὴν τοῦ δούλου σου , ὅτι πρὸς σὲ ἦρα τὴν ψυχήν μου . Παρὰ σοῦ , φησίν , αἰτῶ τὴν χαράν , πρὸς ὃν ἦρα τὴν ψυχήν , ἀπὸ τῆς γῆς αὐτὴν κουφίσας ἄνω , καὶ τῇ ἐλπίδι τῶν θείων βαστάσας , ὥστε μὴ χαίνειν πρὸς τὰ ἀνθρώπινα . Σὺ τοίνυν εὔφρανον . Τὴν γὰρ παρὰ ἀνθρώπων εὐφροσύνην ὡς ἐπιβλαβῆ καὶ παυομένην οὐ βούλομαι . Ὅτι σύ , Κύριε , χρηστὸς καὶ ἐπιεικής , καὶ πολυέλεος πᾶσι τοῖς ἐπικαλουμένοις σε . Οὐ μάτην τὴν ψυχὴν πρὸς σὲ ἦρα , ἀλλ’ ἐπειδὴ συμπάσχεις μὲν ὡς χρηστός , ἀντέχῃ δὲ τῶν πταιόντων ὡς ἐπιεικής , πρὸς τούτοις οὐ μονοειδῶς ἐλεεῖς , ἀλλὰ πολλοῖς καὶ διαφόροις τρόποις ἐλεεῖς διὰ φιλοπτωχίας , ἐλεεῖς διὰ δακρύων , ἐλεεῖς διὰ κατορθωμάτων , ἐλεεῖς διὰ πίστεως , οὐ τινάς , ἀλλὰ πάντας τοὺς ἐπικαλουμένους σε . Ἄρα ὅσοι Θεὸν οὐκ ἐπικαλοῦνται , ἐλεεῖσθαι οὐ δύνανται · ὥστε ὅπλον ἡμῖν καὶ λιμὴν καὶ θύρα σωτηρίας ἡ προσευχὴ καθέστηκεν . Ἐνώτισαι , Κύριε , τὴν προσευχήν μου , καὶ πρόσχες τῇ φωνῇ τῆς δεήσεώς μου . Ἐνώτισαι , τουτέστιν , ἀξίαν τῶν σῶν ἀκοῶν ἔγκρινον · Πρόσχες δὲ τῇ φωνῇ , ἵνα τῷ προσφέροντι τὴν δέησιν ἀπονείμῃς συμπάθειαν , ἀκμάζοντα τῷ τόνῳ τῆς ψυχῆς καὶ τῷ πρὸς σὲ πόθῳ ( τοῦτο γάρ ἐστι , Φωνὴ προσευχῆς ) . θεασάμενος . Διόπερ ἐπήγαγεν · Ἐν ἡμέρᾳ θλίψεώς μου ἐκέκραξα πρὸς σέ , ὅτι ἐπήκουσάς μου . Ἐπειδήπερ αἱ θλίψεις ὡς τὰ πολλὰ τὰς προσευχὰς ἐκκόπτουσιν , ἐμβάλλουσαι εἰς ὀλιγωρίαν τὸν ἄνθρωπον , αὐτὸς οὐ ταῦτα πεπονθέναι φησίν , κεκράξαι δὲ καὶ φωνῇ συντονωτέρᾳ χρήσασθαι · ὅπερ ἦν μὴ καταπεσόντος , ἀλλὰ καὶ θαῤῥοῦντος τὴν αἴτησιν . Καὶ τίς ἡ αἰτία ; Ὅτι ἐπήκουσάς μου . Ὡς γὰρ ἐπακουσθεὶς ἤδη , εἰκότως τὴν προσευχὴν οὐκ ἐνάρκησεν · ὥστε καὶ φωνῇ κέχρηται . Οὐκ ἔστιν ὅμοιός σοι ἐν θεοῖς , Κύριε , καὶ οὐκ ἔστι κατὰ τὰ ἔργα σου . Οὐ περὶ τῶν εἰδώλων τῷ προφήτῃ νῦν ὁ λόγος ( τίς γὰρ κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος , ἢ τίς σύγκρισις τῷ ψεύδει πρὸς τὴν ἀλήθειαν ) , ἀλλὰ θεοὺς λέγει πρὸς οὓς ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ ἐγένετο , καθάπερ ὁ Χριστὸς ἐν Εὐαγγελίοις ἔλεγεν , δηλαδὴ τοὺς ἁγίους καὶ θεοφόρους ἄνδρας , ὧν οὐδεὶς ἐξομοιωθῆναι τῷ Κυρίῳ δυνήσεται . Εἰ γὰρ καὶ συγγενὴς αὐτοῖς κατὰ τὴν σάρκα ἐτύγχανεν , ἀλλὰ διὰ τὴν θεότητα ὑπῆρχεν ἀπαράβλητος · μᾶλλον δὲ καὶ διὰ τὴν ἀνθρωπότητα . Οὐδεὶς γὰρ αὐτῶν ἐκ παρθένου γεγέννηται , τὰς ἡμετέρας ἁμαρτίας ἐβάστασεν , οὐδεὶς αὐτῶν ἐτροπώσατο διὰ θανάτου θάνατον . Οὔτε αὐτῷ τοίνυν , οὔτε τοῖς ἔργοις τοῖς παρ’ αὐτοῦ ἐστιν ὁ συγκριθῆναι δυνάμενος . Πάντα τὰ ἔθνη , ὅσα ἐποίησας , ἥξουσι , καὶ προσκυνήσουσιν ἐνώπιόν σου , Κύριε . Ἐνώπιον , ποῦ ἄρα ; ἐν τῷ ναῷ τῶν Ἰουδαίων ; Ἀλλ’ οὔτε ὁ ναός ἐστιν , οὔτε τὰ ἔθνη ἀκρόβυστα ὄντα ἐκεῖ προσκυνεῖν ἠδύναντο . Οὐκοῦν σαφῶς περὶ τοῦ Χριστοῦ λέγει , οὗ προσκυνεῖ πάντα τὰ ἔθνη ἐνώπιον . Οἱ γὰρ ἐν τῇ Βηθλεὲμ καὶ τῷ σταυρῷ καὶ τῇ ἀναστάσει προσκυνοῦντες , κατὰ πρόσωπον προσκυνοῦσι τοῦ τὴν σωτηρίαν ἐκεῖ τὴν ἡμετέραν πράξαντος . Τὸ δὲ αὐτὸ καὶ οἱ ἐπὶ τοῦ θυσιαστηρίου προσκυνοῦντες , ἐνώπιον αὐτοῦ προσκυνοῦσι . Ἐκεῖ γὰρ αὐτὸν καθ’ ἑκάστην θυσίαν μυστικὴν θεωροῦσι καθήμενον . Καὶ δοξάσουσι τὸ ὄνομά σου . Τίνος γεγονότος ; Ξύλοις γὰρ καὶ λίθοις ἐλάτρευον , ὑπήκοοι καὶ δοῦλοι δαιμόνων ἐτύγχανον . Οὐκοῦν τὰ ἑξῆς ἄκουε · Ὅτι μέγας εἶ σύ , καὶ ποιῶν θαυμάσια · σὺ εἶ ὁ Θεὸς μόνος . βʹ . Οὐκοῦν τὸν Χριστὸν διὰ τοῦτο δοξάζουσι , μέγαν αὐτὸν εὑρόντες καὶ μόνον πεποιηκότα θαυμάσια . Τί δὲ αὐτοῦ τὸ μέγεθος , καὶ ποῖα τὰ θαυμάσια ; Τὴν πλάνην τῶν εἰδώλων τὴν ἀπ’ αἰῶνος ἠφάνισεν , οὐκ ἀγγέλους ἐπὶ τούτῳ πέμψας , οὐ κινήσας τὴν γῆν , οὐ πῦρ ἐξ οὐρανοῦ βρέξας , ἀνθρώποις δὲ καὶ ἀγραμμάτοις καὶ πτωχοῖς καὶ ἁλιεῦσιν ὑπηρέταις εἰς τοῦτο χρησάμενος . Ὁδήγησόν με , Κύριε , ἐν τῇ ὁδῷ σου , καὶ πορεύσομαι ἐν τῇ ἀληθείᾳ σου . Σαφῶς ὁ προφήτης πρὸ τῶν Εὐαγγελίων εὐαγγελικὰ φθέγγεται , ὁδηγηθῆναι παρὰ τῆς ὁδοῦ πρὸς τὴν ὁδόν , καὶ πορευθῆναι τῇ ἀληθείᾳ βουλόμενος τοῦ λέγοντος · Ἐγώ εἰμι ἡ ὁδὸς καὶ ἡ ζωὴ καὶ ἡ ἀλήθεια . Πλὴν ὅτι πρῶτον ὁδηγηθῆναι πρὸς τὴν ὁδὸν τοῦ Θεοῦ , καὶ καταμαθεῖν αὐτῆς τὰς ἀρχάς , δηλαδὴ καὶ τὰ στοιχεῖα , χρῄζομεν , καὶ τότε τῇ ἀληθείᾳ πορευσόμεθα . Τέλος γὰρ θεογνωσίας τὸ καταλαβεῖν τὴν τῶν ὄντων ἀλήθειαν . Εὐφρανθήτω ἡ καρδία μου , τοῦ φοβεῖσθαι τὸ ὄνομά σου . Καλὴν χαρὰν αἰτεῖ , καλὴν πανήγυριν εὔχεται , φοβεῖσθαι τὸ τοῦ Θεοῦ ὄνομα . Ἐκεῖθεν γὰρ ἡμῖν ἡ ὄντως ἐπιγίνεται χαρά , ἥτις οὐ σαρκός ἐστιν , ἀλλὰ ψυχῆς καὶ καρδίας αὐτῆς , πολλὴν πρὸς τὸν Θεὸν οἰκείωσιν ἐχούσης καὶ συγγένειαν . Ὅθεν αὐτοῦ καὶ τὸν φόβον πανήγυριν τίθεται , οὐκ ἀγνοοῦσα ποῖον ἔχει ἀξίωμα . Ἐξομολογήσομαί σοι , Κύριε , ἐν ὅλῃ καρδίᾳ μου , καὶ δοξάσω τὸ ὄνομά σου εἰς τὸν αἰῶνα . Οὐκ ἄρα Θεὸν δοξάζειν πρὸ τῆς τῶν ἁμαρτημάτων ὁμολογίας ἐπιτρέπει · ἐβούλετο μὲν γὰρ ἀπὸ γλώττης καθαρᾶς δοξάζειν τὸν Θεόν · καθαίρεται δὲ αὕτη τὰς ἁμαρτίας ἐξ ὅλης καρδίας ἐκλέγουσα . Τοῦτο γάρ ἐστιν ἀληθῶς ἐξαγόρευσις , τὸ τὴν ἁμαρτίαν ἐξ ὅλης ἐμέσαι διανοίας , καὶ μηκέτι πρὸς αὐτὴν ὑποστρέψαι , ἀλλ’ ὡς ἅπαξ ἐμεθεῖσαν ἀποστρέφεσθαι . Ὅτι τὸ ἔλεός σου μέγα ἐπ’ ἐμέ , καὶ ἐῤῥύσω τὴν ψυχήν μου ἐξ ᾅδου κατωτάτου . Τούτου , φησί , χάριν τὴν τῶν ἁμαρτημάτων ὁμολογίαν ἐθάρσησα , δέον αὐτὴν φοβεῖσθαι καὶ αἰσχύνεσθαι , ἐπειδὴ μέγα τὸ ἔλεός σου ἐπ’ ἐμέ , τουτέστι , τὸν ἄνθρωπον , ὥστε τὸν ὁμολογοῦντα τὴν ἁμαρτίαν οὐ μόνον ἀπολαύειν φειδοῦς καὶ συγχωρήσεως , ἀλλὰ καὶ ἀμοιβὴν προσδοκᾷν . Τίς δὲ αὕτη ; Ῥυσθῆναι τὴν ψυχὴν ἐξ ᾅδου κατωτάτου , δηλαδὴ τοῦ τῆς γεέννης χωρίου , καὶ τοῦ ἐξωτάτου σκότους . Ἐκεῖνος γὰρ τοῖς ἀμαρτωλοῖς ὁ τόπος κεκλήρωται · ᾅδης κατώτατος ἀναγκαίως . Οὐκ ἔνι γὰρ ἐκεῖθεν ἀναβῆναι τὸν κατελθόντα , λέγομεν . Ὁ Θεός , παράνομοι ἐπανέστησαν ἐπ’ ἐμέ , καὶ συναγωγὴ κραταιῶν ἐζήτησαν τὴν ψυχήν μου , καὶ οὐ προέθεντό σε ἐνώπιον αὐτῶν . Ὁ γὰρ τὸν πλησίον ἀδικῶν , τὸν Θεὸν πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν τῶν οἰκείων οὐ τίθεται · ὃς ὡς , εἴγε ἐτίθετο , οὐκ ἂν ἠδίκει , τὸν κριτὴν εὐλαβούμενος · οὐδὲ παρηνόμει , τοῦ νομοθέτου τὴν ἀπειλὴν λογιζόμενος . Τοῦτο δὲ οὐκ ἐξ ἀγνοίας , ἀλλ’ ἐκ θρασύτητος πάσχουσιν · ὥσπερ οἱ λῃστεύοντες ἐπ’ ἐρημίας , οὐκ ἀγνοοῦντες εἶναι κριτὰς καὶ δικαστὰς λῃστεύουσι , φροντίδα δὲ αὐτῶν ἢ φόβον ἐξ ἀνοίας οὐκ ἔχουσι . Τούτους οὐ μόνον παρανόμους , ἀλλὰ καὶ συναγωγὴν κραταιῶν , τῶν ἐν κακίᾳ δυναστευόντων , ἐκάλεσεν , οἷς καθ’ ἕτερον μέρος τῆς προφητείας ἐμέμφετο . Ἱνατὶ ἐγκαυχᾷς ἐν κακίᾳ , ὁ δυνατός ; Διατί δὲ τοὺς ἐπαναστάντας οὐ μόνον παρανόμους , ἀλλὰ καὶ κραταιοὺς ἐν κακίᾳ , ὅπερ ἔφημεν εἶναι δυνατούς , προσηγόρευσεν ; Ἐπειδὴ οὐκ ἀγρόν , οὐκ οἶκον , οὐκ ἐσθήματα , ἢ ἀνδράποδα , ἀλλὰ τὸ μονογενὲς τοῦ ἀνθρώπου κτῆμα τὴν ψυχὴν ἐζήτουν ἐπιβουλεῦσαι ταύτην , καὶ θανατῶσαι βουλόμενοι . Ἄντικρυς τοίνυν ταῦτα περὶ τῶν ὄντως παρανόμων , καὶ τῶν ἐν κακίᾳ δυνατῶν τῶν δαιμόνων ἐλέγετο , διόπερ αὐτοῖς τὸν Θεὸν ἐπεστράτευσεν . Καὶ σύ , Κύριε ὁ Θεός μου , οἰκτίρμων καὶ ἐλεήμων , μακρόθυμος καὶ πολυέλεος καὶ ἀληθινός · ἐπίβλεψον ἐπ’ ἐμέ , καὶ ἐλέησόν με . Μάτην , φησίν , ἐπανέστησαν · σὺ γὰρ ὡς Θεὸς ὑπερμαχεῖς τοῦ πλάσματος , ὡς οἰκτίρμων καὶ ἐλεήμων τῷ ἐπιβουλευομένῳ συμπάσχεις , ὡς μακρόθυμος οὐ παραδίδως τὸν ἁμαρτωλὸν εἰς χεῖρας ἐχθρῶν , ὡς πολυέλεος οὐχ ἅπαξ , ἀλλὰ πολλάκις ἐλεεῖς , ὡς ἀληθινὸς ἀπωθεῖς τὸν ἀδικοῦντα , σώζεις τὸν ἀδικούμενον . Διόπερ Ἐπίβλεψον ἐπ’ ἐμέ · πρόβατον γὰρ ὃ ὁ ποιμὴν ἐπιβλέπει , λύκος λαβεῖν οὐ δύναται · Καὶ ἐλέησόν με . Ἐπειδὴ γὰρ ἔργα οὐκ ἔχω , οἷς τὴν σὴν χεῖρα εἰς τὴν ἐμὴν συμμαχίαν προτρέψωμαι , ἀναγκαίως προτείνω τὸν ἔλεον , τοῖς ἐπιβουλευομένοις μάλιστα χρεωστούμενον . Δὸς τὸ κράτος σου τῷ παιδί σου , καὶ σῶσον τὸν υἱὸν τῆς παιδίσκης σού , φησιν , ὅτι ὡς μὲν ἄνθρωπος παῖς καὶ δοῦλός ἐστιν , ὃς καὶ τὸ κατὰ τῶν παθῶν κράτος αἰτεῖται λαβεῖν · ὡς δὲ τῆς παιδίσκης αὐτοῦ υἱός , ἤγουν τῆς σοφίας , τὸ σωθῆναι ζητεῖ · ἢ παιδίσκην τοῦ Θεοῦ τὴν φύσιν τὴν ἡμετέραν λέγει . Ὡς παιδίσκος γὰρ ὑπακούει τῷ δημιουργῷ πρὸς ἅπερ ἂν ἐθέλῃ καὶ διατάττηται κελεύει τοὺς ἑαυτῆς ὅρους , ὅταν αἴσθηται τοῦτο τὸν ποιητὴν κελεύοντα . Δοῦλον τοίνυν λέγων εἶναι καὶ δούλης υἱὸν τὸν ἄνθρωπον ὁ προφήτης σεμνύνεται · διόπερ αὐτῷ καὶ τὸ τοῦ Θεοῦ κράτος προσήκειν ἐνόμισεν , ὡς ἀρχαίῳ δούλῳ καὶ ἐκ προγόνων τυγχάνοντι . Οἱ δὲ τοιοῦτοι τῶν οἰκετῶν τὸν δεσποτικὸν πλοῦτον ἀνυπόπτως πιστεύονται . Καὶ τίς οὗτος ἦν , τοῖς ἑξῆς ἤδη μάνθανε . Ποίησον μετ’ ἐμοῦ σημεῖον εἰς ἀγαθόν , καὶ ἰδέτωσαν οἱ μισοῦντές με , καὶ αἰσχυνθήτωσαν , ὅτι σύ , Κύριε , ἐβοήθησάς μοι καὶ παρεκάλεσάς με . Οὐχ ἁπλῶς αἰτεῖ σημεῖον , ἀλλ’ , Εἰς ἀγαθόν , τουτέστιν , ἐπ’ εὐεργεσίαν τοῦ γένους γινόμενον · οἷόν ἐστιν ἐκεῖνο ὅπερ Ἡσαΐας πρὸς τὸν Θεὸν εἰπεῖν πρὸς τὸν Ἄχαζ ἐξέθετο · Αἴτησαι σεαυτῷ σημεῖον εἰς βάθος ἢ εἰς ὕψος · καὶ μετὰ τοῦτο ἐπήγαγεν · Ἰδοὺ ἡ παρθένος ἐν γαστρὶ λήψεται , καὶ τέξεται υἱόν , καὶ καλέσουσι τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἐμμανουήλ . Τὸ δὲ παρθένον τεκεῖν , τοῦτο σημεῖον ἄντικρυς · ἀλλὰ μὴν καὶ ὅπερ αὐτὸς ὁ Κύριος ἔλεγεν · Ἡ γενεὰ αὕτη σημεῖον ἐπιζητεῖ , καὶ σημεῖον οὐ δοθήσεται αὐτῇ , εἰ μὴ τὸ σημεῖον Ἰωνᾶ τοῦ προφήτου . Ὥσπερ γὰρ ἦν Ἰωνᾶς ἐν τῇ κοιλίᾳ τοῦ κήτους τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς νύκτας , οὕτως ἔσται ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῇ καρδίᾳ τῆς γῆς τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς νύκτας . Ἐπὶ τούτοις τοῖς σημείοις οἱ μισοῦντες ἡμᾶς δαίμονες κατῃσχύνθησαν ἅπαντες . Οὔτε πρέσβυς , οὐδὲ ἄγγελος , καθά φησιν Ἡσαΐας , αὐτὸς δὲ ἡμῖν ὁ Θεὸς ἐβοήθησε , τεχθεὶς ἐκ παρθένου , καὶ δι’ ἡμᾶς γενόμενος ἄνθρωπος , αὐτὸς ἡμᾶς καὶ παρεκάλεσε . Πενθούντων γὰρ ἡμῶν ἐπὶ τῇ καταδίκῃ τοῦ θανάτου , ἀναστὰς ἐκ νεκρῶν , ὕπνον τὸν θάνατον ἔδειξεν .
Lemmas: ὅς . θεωρέω ὁ προσευχή ὁ ἀξίωμα ; ὁ μέν γάρ ἄλλος ὁ Ἀσάφ καί ὁ υἱός κορός μελῳδέω παραχωρέω · ὁ προσευχή δέ αὐτός καθαρίζω ὁ Θεός , οὐ ἐπί ἑαυτοῦ μόνος , ἐκ ὅλος δέ αὐτός ὁ πρόσωπον ὁ ἄνθρωπος ὑποκρίνομαι . κλίνω , κύριος , ὁ ὗς σύ καί ἐπακούω ἐγώ , ὅτι πτωχός καί πένης εἰμί ἐγώ . Πτωχός καί πένης πᾶς ἄνθρωπος εἰμί , ὅς νῦν ὁ προφήτης ἀναλαμβάνω ὁ πρόσωπον . αὐτός δέ γάρ ἐκ ἁμαρτία πτωχεύω , καί πένης διά ὁ Ἀδάμ , κλῆρος ὥσπερ ἐγώ παραπέμπω ὁ πενία , τυγχάνω . Ζεύς οὗτος κλίνη ὁ θεός ὁ οὖς , ἵνα συγκαταβαίνω ὡς πλούσιος πτωχός , ὡς ἰατρός ἀσθενέω , προσεύχομαι . συγκαταβαίνω δέ , διατί ; ἐπεί πολλάκις Θεός αἰτέω ἀνάξιος · ἀλλά αὐτός ὡς ἰατρός ἀνέχω μέν ἀκούω ὁ αἴτησις · μόνος δέ παρέχω ὁ συμφέρω . φυλάσσω ὁ Ψυχή ἐγώ , ὅτι ὅσιος εἰμί . καί πῶς ὅσιος εἰμί δύναμαι ὁ πτωχεύω ἐν ἀρετή , ἢ πένομαι ; πάντως ἐπεί ὁ πενία ὁμολογέω , ὅσιος ἤδη διά ὁ ὁμολογία γίγνομαι · ἢ καί ὅσιος φημί ὁ ἄνθρωπος , διόπερ ἔχω πρό ὁ παράβασις ἐν παράδεισος ἀξίωμα . Σῶσος ὁ δοῦλος σύ . ὁ Θεός ἐγώ , ὁ ἐλπίζω ἐπί σός . Ἱκανός δυσωπέω ὁ προφήτης ὁ ῥῆμα . ἐπεί γάρ ὁ Δεσπότης οὐδείς τρόπος ὁ ἑαυτοῦ δοῦλος , ὅταν ἐπί αὐτός ἐλπίζω τυγχάνω , ἀποποιέω δύναμαι , περιποιέω δέ αὐτός , ἕνεκα ὁ εἰς αὐτός ἐλπίς , κἀν ἕτερος τυγχάνω κτάομαι ἐλάττωμα , προβάλλω ὁ δουλεία , ἐπισπάω ὁ θεός πρός ἐγώ , ἵνα μή ζημιόω ὁ κτῆμα ὁ οἰκέω βούλομαι . ἐλεάω ἐγώ . κύριος , ὅτι πρός σύ κράζω ὅλος ὁ ἡμέρα . γιγνώσκω τίς τρόπος ἐλεέω δύναμαι ; ὅλος ὁ ἡμέρα κράζω πρός ὁ Θεός , οὐ νῦν μέν ὁ λόγος εὔχομαι , νῦν δέ αὐτός ὁ ἔργον παροξύνω · οὐδέ νῦν μέν εἰς ἐκκλησία Θεός , νῦν δέ εἰς ἐκκλησία ἀνήρ παράνομος σχολάζω · περί ὅς , μισέω ἐκκλησία πονηρεύομαι , αὐτός ὁ Δαυΐδ λέγω . εὐφραίνω ὁ ψυχή ὁ δοῦλος σύ , ὅτι πρός σύ ἆρα ὁ Ψυχή ἐγώ . παρά σύ , φημί , αἰτέω ὁ χαρά , πρός ὅς ἆρα ὁ Ψυχή , ἀπό ὁ γῆ αὐτός κουφίζω ἄνω , καί ὁ ἐλπίς ὁ θεῖον βαστάζω , ὥστε μή χαίνω πρός ὁ ἀνθρώπινος . σύ τοίνυν εὐφραίνω . ὁ γάρ παρά ἄνθρωπος Εὐφρόσυνος ὡς ἐπιβλαβής καί παύω οὖον βούλομαι . ὅτι2 σῦς , κύριος , χρηστός καί ἐπιεικής , καί πολυέλεος πᾶς ὁ ἐπικαλέω σύ . οὖον μάτην ὁ ψυχή πρός σύ ἆρα , ἀλλά ἐπεί συμπάσχω μέν ὡς χρηστός , ἀντέχω δέ ὁ πταίω ὡς ἐπιεικής , πρός οὗτος οὖον μονοειδής ἐλεέω , ἀλλά πολύς καί διάφορος τρόπος ἐλεέω διά φιλοπτωχία , ἐλεέω διά δάκρυ , ἐλεέω διά κατόρθωμα , ἐλεέω διά πίστις , οὖον τις , ἀλλά πᾶς ὁ ἐπικαλέω σύ . ἄρας ὅσος θεός οὐ ἐπικαλέω , ἐλεέω οὖον δύναμαι · ὥστε ὅπλον ἐγώ καί λιμήν καί θύρα σωτηρία ὁ προσευχή καθίστημι . ἐνωτίζομαι , κύριος , ὁ προσευχή ἐγώ , καί προέχω ὁ φωνή ὁ δέησις ἐγώ . ἐνωτίζομαι , τουτέστιν , ἄξιος ὁ σός ἀκοή ἐγκρίνω · προέχω δέ ὁ φωνή , ἵνα ὁ προσφέρω ὁ δέησις ἀπονέμω συμπάθεια , ἀκμάζω ὁ τόνος ὁ Ψυχή καί ὁ πρός σύ πόθος ( οὗτος γάρ εἰμί , φωνή προσευχή ) . θεάομαι . διόπερ ἐπάγω · ἐν ἡμέρα θλῖψις ἐγώ κράζω πρός σός , ὅτι ἐπακούω ἐγώ . ἐπειδήπερ ὁ θλῖψις ὡς ὁ πολύς ὁ προσευχή ἐκκόπτω , ἐμβάλλω εἰς ὀλιγωρία ὁ ἄνθρωπος , αὐτός οὖον οὗτος πάσχω φημί , κράζω δέ καί φωνή σύντονος χράω · ὅσπερ εἰμί μή καταπίπτω , ἀλλά καί ῥαθαίνω ὁ αἴτησις . καί τίς ὁ αἰτία ; ὅτι2 ἐπακούω ἐγώ . ὡς γάρ ἐπακούω ἤδη , εἰκότως ὁ προσευχή οὐ ναρκάω · ὥστε καί φωνή χράομαι . οὐ εἰμί ὅμοιος σύ ἐν θεός , κύριος , καί οὐ εἰμί κατά ὁ ἔργον σύ . οὖον περί ὁ εἴδωλον ὁ προφήτης νῦν ὁ λόγος ( τίς γάρ κοινωνία φάος πρός σκότος , ἢ τίς σύγκρισις ὁ ψεύδω πρός ὁ ἀλήθεια ) , ἀλλά θεός λέγω πρός ὅς ὁ λόγος ὁ Θεός γίγνομαι , καθάπερ ὁ Χριστός ἐν Εὐαγγέλιος λέγω , δηλαδή ὁ ἅγιος καί θεόφορος ἀνήρ , ὅς οὐδείς ἐξομοιόω ὁ κύριος δύναμαι . εἰμί γάρ καί συγγενής αὐτός κατά ὁ σάρξ τυγχάνω , ἀλλά διά ὁ θεότης ὑπάρχω ἀπαράβλητος · μᾶλλον δέ καί διά ὁ ἀνθρωπότης . οὐδείς γάρ αὐτός ἐκ παρθένος γεννάω , ὁ ἡμέτερος ἁμαρτία βαστάζω , οὐδείς αὐτός τροπόω διά θάνατος θάνατος . οὔτε αὐτός τοίνυν , οὔτε ὁ ἔργον ὁ παρά αὐτός εἰμί ὁ συγκρίνω δύναμαι . Πάν ὁ ἔθνος , ὅσος ποιέω , ἥκω , καί προσκυνέω ἐνώπιον σύ , κύριος . ἐνώπιος , ποῦ ἄρα ; ἐν ὁ ναός ὁ Ἰουδαῖος ; ἀλλά οὔτε ὁ ναός εἰμί , οὔτε ὁ ἔθνος ἀκρόβυστος εἰμί ἐκεῖ προσκυνέω δύναμαι . οὐκοῦν σαφῶς περί ὁ Χριστός λέγω , ὅς προσκυνέω πᾶς ὁ ἔθνος ἐνώπιος . ὁ γάρ ἐν ὁ Βηθλεέμ καί ὁ σταυρός καί ὁ ἀνάστασις προσκυνέω , κατά πρόσωπον προσκυνέω ὁ ὁ σωτηρία ἐκεῖ ὁ ἡμέτερος πράσσω . ὁ δέ αὐτός καί ὁ ἐπί ὁ θυσιαστήριον προσκυνέω , ἐνώπιος αὐτός προσκυνέω . ἐκεῖ γάρ αὐτός κατά ἕκαστος θυσία μυστικός θεωρέω κάθημαι . καί δοξάζω ὁ ὄνομα σύ . τίς γίγνομαι ; ξύλον γάρ καί λίθος λατρεύω , ὑπήκοος καί δοῦλος δαίμων τυγχάνω . οὐκοῦν ὁ ἑξῆς ἀκούω · ὅτι2 μέγας εἰμί σῦς , καί ποιέω θαυμάσιος · σύ εἰμί ὁ θεός μόνος . βε . οὐκοῦν ὁ Χριστός διά οὗτος δοξάζω , μέγας αὐτός εὑρίσκω καί μόνος ποιέω θαυμάσιος . τις δέ αὐτός ὁ μέγεθος , καί ποῖος ὁ θαυμάσιος ; ὁ πλάνη ὁ εἴδωλον ὁ ἀπό αἰών ἀφανίζω , οὐ ἄγγελος ἐπί οὗτος πέμπω , οὖον κινέω ὁ γῆ , οὖον πῦρ ἐκ οὐρανός βρέχω , ἄνθρωπος δέ καί ἀγράμματος καί πτωχός καί ἁλιεύς ὑπηρέτης εἰς οὗτος χράω . ὁδηγέω ἐγώ , κύριος , ἐν ὁ ὁδός σύ , καί πορεύω ἐν ὁ ἀλήθεια σύ . σαφῶς ὁ προφήτης πρό ὁ Εὐαγγελίων εὐαγγελικός φθέγγομαι , ὁδηγέω παρά ὁ ὁδός πρός ὁ ὁδός , καί πορεύω ὁ ἀλήθεια βούλομαι ὁ λέγω · ἐγώ εἰμί ὁ ὁδός καί ὁ ζωή καί ὁ ἀλήθεια . πλήν ὅτι πρῶτος ὁδηγέω πρός ὁ ὁδός ὁ Θεός , καί καταμανθάνω αὐτός ὁ ἀρχή , δηλαδή καί ὁ στοιχεῖον , χρῄζω , καί τότε ὁ ἀλήθεια πορεύω . Τέλος γάρ θεογνωσία ὁ καταλαμβάνω ὁ ὁ εἰμί ἀλήθεια . εὐφραίνω ὁ καρδία ἐγώ , ὁ φοβέω ὁ ὄνομα σύ . καλός χαρά αἰτέω , καλός πανήγυρις εὔχομαι , φοβέω ὁ ὁ Θεός ὄνομα . ἐκεῖθεν γάρ ἐγώ ὁ εἰμί ἐπιγίγνομαι χαρά , ὅστις οὖον σάρξ εἰμί , ἀλλά Ψυχή καί Καρδία αὐτός , πολύς πρός ὁ θεός οἰκέω ἔχω καί συγγένεια . ὅθεν αὐτός καί ὁ φόβος πανήγυρις τίθημι , οὐ ἀγνοέω ποῖος ἔχω ἀξίωμα . ἐξομολογέομαι σύ , κύριος , ἐν ὅλος Καρδία ἐγώ , καί δοξάζω ὁ ὄνομα σύ εἰς ὁ αἰών . οὐ ἄρα θεός δοξάζω πρό ὁ ὁ ἁμάρτημα ὁμολογία ἐπιτρέπω · βούλομαι μέν γάρ ἀπό γλῶσσα καθαρός δοξάζω ὁ Θεός · καθαίρω δέ οὗτος ὁ ἁμαρτία ἐκ ὅλος Καρδία ἐκλέγω . οὗτος γάρ εἰμί ἀληθής ἐξαγόρευσις , ὁ ὁ ἁμαρτία ἐκ ὅλος ἐμέω διάνοια , καί μηκέτι πρός αὐτός ὑποστρέφω , ἀλλά ὡς ἅπαξ μεταίζω ἀποστρέφω . ὅτι2 ὁ ἔλεος σύ μέγας ἐπί ἐγώ , καί ῥύομαι ὁ Ψυχή ἐγώ ἐκ ᾍδης κάτος . οὗτος , φημί , χάρις ὁ ὁ ἁμάρτημα ὁμολογία θαρσέω , δήω αὐτός φοβέω καί αἰσχύνω , ἐπεί μέγας ὁ ἔλεος σύ ἐπί ἐγώ , τουτέστι , ὁ ἄνθρωπος , ὥστε ὁ ὁμολογέω ὁ ἁμαρτία οὖον μόνος ἀπολαύω φειδώ καί συγχώρησις , ἀλλά καί ἀμοιβή προσδοκάω . Τῖς δέ οὗτος ; ἐρύω ὁ ψυχή ἐκ ᾍδης κάτος , δηλαδή ὁ ὁ γέεννα χωρίον , καί ὁ ἔξος σκότος . ἐκεῖνος γάρ ὁ ἀμαρτωλός ὁ τόπος κληρόω · ᾍδης κατώτατος ἀναγκαῖος . οὐ ἐν γάρ ἐκεῖθεν ἀναβαίνω ὁ κατέρχομαι , λέγω . ὁ Θεός , παράνομος ἐπανίστημι ἐπί ἐγώ , καί συναγωγή κραταιός ζητέω ὁ Ψυχή ἐγώ , καί οὖον προτίθημι σύ ἐνώπιος αὐτός . ὁ γάρ ὁ πλησίος ἀδικέω , ὁ θεός πρό ὁ ὀφθαλμός ὁ οἰκέω οὖον τίθημι · ὅς ὡς , εἰ τίθημι , οὐ εἄν ἀδικέω , ὁ κριτής εὐλαβέομαι · οὐδέ παρανομέω , ὁ νομοθέτης ὁ ἀπειλή λογίζομαι . οὗτος δέ οὐ ἐκ ἄγνοια , ἀλλά ἐκ θρασύτης πάσχω · ὥσπερ ὁ λῃστεύω ἐπί ἐρημία , οὐ ἀγνοέω εἰμί κριτής καί δικαστής λῃστεύω , φροντίς δέ αὐτός ἢ φόβος ἐκ ἄνοια οὐ ἔχω . οὗτος οὖον μόνος παράνομος , ἀλλά καί συναγωγή κραταιός , ὁ ἐν κακία δυναστεύω , καλέω , ὅς κατά ἕτερος μέρος ὁ προφητεία μέμφομαι . ἱνατί ἐγκαυχάομαι ἐν κακία , ὁ δυνατός ; διατί δέ ὁ ἐπανίστημι οὖον μόνος παράνομος , ἀλλά καί κραταιός ἐν κακία , ὅσπερ φημί εἰμί δυνατός , προσαγορεύω ; ἐπεί οὐ ἀγρός , οὐ οἶκος , οὐ ἔσθημα , ἢ ἀνδράποδον , ἀλλά ὁ μονογενής ὁ ἄνθρωπος κτῆμα ὁ ψυχή ζητέω ἐπιβουλεύω οὗτος , καί θανατόω βούλομαι . ἄντικρυς τοίνυν οὗτος περί ὁ εἰμί παράνομος , καί ὁ ἐν κακία δυνατός ὁ δαίμων λέγω , διόπερ αὐτός ὁ θεός ἐπιστρατεύω . καί σῦς , κύριος ὁ Θεός ἐγώ , οἰκτίρμων καί ἐλεήμων , μακρόθυμος καί πολυέλεος καί ἀληθινός · ἐπιβλέπω ἐπί ἐγώ , καί ἐλεέω ἐγώ . Μάτος , φημί , ἐπανίστημι · σύ γάρ ὡς θεός ὑπερμαχέω ὁ πλάσμα , ὡς οἰκτίρμων καί ἐλεήμων ὁ ἐπιβουλεύω συμπάσχω , ὡς μακρόθυμος οὖον παραδίδωμι ὁ ἁμαρτωλός εἰς χείρ ἐχθρός , ὡς πολυέλεος οὐ ἅπαξ , ἀλλά πολλάκις ἐλεέω , ὡς ἀληθινός ἀπωθέω ὁ ἀδικέω , σῴζω ὁ ἀδικέω . διόπερ ἐπιβλέπω ἐπί ἐγώ · πρόβατον γάρ ὅς ὁ ποιμήν ἐπιβλέπω , λύκος λαμβάνω οὖον δύναμαι · καί ἐλεέω ἐγώ . ἐπεί γάρ ἔργον οὐ ἔχω , ὅς ὁ σός χείρ εἰς ὁ ἐμός συμμαχία προτρέπω , ἀναγκαῖος προτείνω ὁ ἔλεος , ὁ ἐπιβουλεύω μάλιστα χρεωστέω . δός ὁ κράτος σύ ὁ παῖς σύ , καί σῴζω ὁ υἱός ὁ παιδίσκη σῦς , φημί , ὅτι ὡς μέν ἄνθρωπος παῖς καί δοῦλος εἰμί , ὅς καί ὁ κατά ὁ πάθος κράτος αἰτέω λαμβάνω · ὡς δέ ὁ παιδίσκη αὐτός υἱός , ἤγουν ὁ σοφία , ὁ σῴζω ζητέω · ἢ παιδίσκη ὁ Θεός ὁ φύσις ὁ ἡμέτερος λέγω . ὡς παιδίσκος γάρ ὑπακούω ὁ δημιουργός πρός ὅσπερ εἄν ἐθέλω καί διατάσσω κελεύω ὁ ἑαυτοῦ ὅρος , ὅταν αἰσθάνομαι οὗτος ὁ ποιητής κελεύω . Δοῦλος τοίνυν λέγω εἰμί καί δοῦλος υἱός ὁ ἄνθρωπος ὁ προφήτης σεμνύνω · διόπερ αὐτός καί ὁ ὁ Θεός κράτος προσήκω νομίζω , ὡς ἀρχαῖος δοῦλος καί ἐκ πρόγονος τυγχάνω . ὁ δέ τοιοῦτος ὁ οἰκέτης ὁ δεσποτικός πλοῦτος ἀνύποπτος πιστεύω . καί τίς οὗτος εἰμί , ὁ ἑξῆς ἤδη μανθάνω . Ποίησος μετά ἐγώ σημεῖον εἰς ἀγαθός , καί ὁράω ὁ μισέω ἐγώ , καί αἰσχύνω , ὅτι σῦς , κύριος , βοηθέω ἐγώ καί παρακαλέω ἐγώ . οὐχ ἁπλόος αἰτέω σημεῖον , ἀλλά , εἰς ἀγαθός , τουτέστιν , ἐπί εὐεργεσία ὁ γένος γίγνομαι · οἷος εἰμί ἐκεῖνος ὅσπερ Ἠσαΐας πρός ὁ θεός εἶπον πρός ὁ Ἄχαζ ἐκτίθημι · αἰτέω σεαυτοῦ σημεῖον εἰς βάθος ἢ εἰς ὕψος · καί μετά οὗτος ἐπάγω · ἰδέ ὁ παρθένος ἐν γαστήρ λαμβάνω , καί τίκτω υἱός , καί καλέω ὁ ὄνομα αὐτός Ἐμμανουήλ . ὁ δέ παρθένος τίκτω , οὗτος σημεῖον ἄντικρυς · ἀλλά μήv καί ὅσπερ αὐτός ὁ Κύριος λέγω · ὁ γενεά οὗτος σημεῖον ἐπιζητέω , καί σημεῖον οὖον δίδωμι αὐτός , εἰμί μή ὁ σημεῖον Ἰωνᾶς ὁ προφήτης . ὥσπερ γάρ εἰμί Ἰωνᾶς ἐν ὁ κοιλία ὁ κῆτος τρεῖς ἡμέρα καί τρεῖς νύξ , οὕτως εἰμί ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος ἐν ὁ Καρδία ὁ γῆ τρεῖς ἡμέρα καί τρεῖς νύξ . ἐπί οὗτος ὁ σημεῖον ὁ μισέω ἐγώ δαίμων καταισχύνω ἅπας . οὔτε πρέσβυς , οὐδέ ἄγγελος , καθά φημί Ἠσαΐας , αὐτός δέ ἐγώ ὁ θεός βοηθέω , τίκτω ἐκ παρθένος , καί διά ἐγώ γίγνομαι ἄνθρωπος , αὐτός ἐγώ καί παρακαλέω . πενθέω γάρ ἐγώ ἐπί ὁ καταδίκη ὁ θάνατος , ἀνίστημι ἐκ νεκρός , ὕπνος ὁ θάνατος δείκνυμι .