hesychius-of-jerusalem.commentarius-magnus-in-psalmos Ps_37.Ps_94
αʹ . Εἰ καὶ τοῖς Ἐβραίοις ὁ ψαλμὸς ἀνεπίγραφος , ὡς κοινῆς ὑπαρχούσης τῆς εἰς αὐτὸν ὑποθέσεως , ἀναγκαίαν ὅμως αὐτῷ ἐπιγραφὴν οἱ Ἑβδομήκοντα τάττουσιν , Αἶνον ᾠδῆς ἐπιγράψαντες , ἐπειδὴ δοξολογία τῇ προφητείᾳ μέμικται · ἔθος δὲ τοῦτο τοὺς ψαλμοὺς τοὺς οὕτως ἔχοντας ἐπιγράφεσθαι . Δεῦτε ἀγαλλιασώμεθα τῷ Κυρίῳ · ἀλαλάξωμεν τῷ Θεῷ σωτῆρι ἡμῶν . Δεῦτε πρὸς τίνας λέγει ; Ὁρᾷς γάρ , οὐ προσέθηκεν · ἀπρόσωπον δὲ τὴν κλῆσιν ἐκθέμενος ἐπιτρέπει πᾶσιν ὡς κεκλημένοις προσέρχεσθαι . Τίνα δὲ ταύτην καὶ ἐπὶ τίσιν ἐδίδαξε , μηνύει τὰ ἐχόμενα . Προφθάσωμεν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἐν ἐξομολογήσει , καὶ ἐν ψαλμοῖς ἀλαλάξωμεν αὐτῷ . Ὁρᾷς ὅτι λύτρωσιν ἁμαρτημάτων εὐαγγελίζεται ; Τοῦτο γὰρ μηνύει σαφῶς ἡ ἐξομολόγησις . Ἀγαλλιᾶσθαι τοίνυν ἐπὶ ταύτῃ καὶ ἀλαλάζειν , τουτέστι . φωνὴν βοᾷν ἐπινίκιον , ὡς τῶν νοητῶν ἡττημένων ἐχθρῶν , ἀναγκαίως παρεγγυᾷ . Ἀλαλάζειν δὲ καὶ ἀγαλλιᾶσθαι Θεῷ · αὐτοῦ γὰρ ἔργον ἡ ἧττα τῶν ἐχθρῶν , καὶ ἡ τῶν ἡμετέρων πλημμελημάτων συγχώρησις . Ὅθεν αὐτοῦ καὶ τὸ πρόσωπον προφθάσαι ὑπερτίθεται προσαπαντῆσαι τῷ Χριστῷ . Οὗτος γὰρ τοῦ Πατρὸς πρόσωπον προτρέπον διὰ τῆς ἐξομολογήσεως . Ἐπεὶ μηδὲ ἄλλως τῷ Κριτῇ εἰς ὄψιν ἐλθεῖν οἱ ἁμαρτωλοί , ἀλλὰ προλαβόντες καὶ φθάσαντες ἐξαγορεῦσαι τὰς ἑαυτῶν πλημμελείας , δυνάμεθα . Φησὶ γάρ · Λέγε σὺ πρῶτος τὰς ἁμαρτίας σου ἵνα δικαιωθῇς . Ὅταν δὲ ἐξομολογησώμεθα , τότε καὶ ἐν ψαλμοῖς ἀλαλάζειν δυνάμεθα . ᾨδὴ γὰρ ἐπινίκιος , ὅπερ ἐστὶν ἀλαλαγμός , ἀπὸ καρδίας ῥυπαρᾶς καὶ βεβήλου γλώττης οὐχ ἁρμοδίως προφέρεται · ἑκατέρας δὲ τῇ ἐξαγορεύσει καθαρθείσης , θυσία γίνεται ἡ ᾠδή , καὶ ὁ ψαλμὸς ἡμῖν ἀλαλαγμὸς εὑρίσκεται . Ὅτι Θεὸς μέγας Κύριος , καὶ βασιλεὺς μέγας ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν . Μὴ σαυτῷ , φησί , λογίζου τὴν νίκην , μηδὲ ἀλαλάζων , ὡς αὐτὸς κατορθώσας , σεμνύνου τῶν ἐναντίων τὴν τρόπωσιν . Πῶς γὰρ ἂν ὁ κάτω τοὺς ἀπὸ ὕψους πολεμοῦντας ἐνίκησας ; ἢ πῶς τοὺς ἀσάρκους ὁ σάρκινος ; Ἐνίκησας δὲ ὅμως , ἐπειδὴ ὁ Θεός , ὅστις ἡμῶν ἀντελάβετο , μέγας ἐστὶ Κύριος , καὶ μέγας βασιλεύς · ὡς μέγας Κύριος , τοὺς καλῶς αὐτῷ δεδουλευκότας οὐ μόνον ἐλευθερῶν , ἀλλὰ καὶ εἰς υἱοθεσίαν καλῶν · ὡς μέγας βασιλεύς , τοὺς ἀγαθῷ ζήλῳ στρατευσαμένους οὐχ ἁπλῶς ἄρχοντας ποιῶν , ἀλλὰ καὶ κοινωνοὺς τῆς αὐτοῦ βασιλείας ἐργαζόμενος . Ἐπὶ τίνας δέ ἐστι μέγας ; Ἐπὶ πάντας τοὺς θεούς , δηλαδὴ τοὺς δικαίους . Τὸ γὰρ τοῦ Θεοῦ μέγεθος τοῖς ἀσεβοῦσιν ἠγνόηται . τοῖς δὲ εὐσεβοῦσιν ἔγνωσται . Οὐ γὰρ ἐπειδὴ τυφλοὶ τὸ φῶς ἀγνοοῦσιν , ἡ δόξα παρὰ τοῦτο τοῦ ἡλίου ἠλάττωται · οὐδὲ ὅτι οἱ ἀσεβεῖς τὴν τοῦ Θεοῦ δυναστείαν παραλογίζονται , μικρὰ τοὺς εὐσεβοῦντας προσήκει περὶ τῆς αὐτοῦ διανοεῖσθαι δυνάμεως · οὕσπερ δὴ καὶ θεοὺς προσηγόρευσεν , ἐπειδὴ τῶν ἀσεβῶν οἱ δίκαιοι θεοὶ παρὰ τοῦ Θεοῦ κεχειροτόνηνται . Ὅθεν πρὸς τὸν Μωϋσέα φησί · Τέθεικά σε θεὸν τοῦ Φαραώ . Ὅτι ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ τὰ πέρατα τῆς γῆς , καὶ τὰ ὕψη τῶν ὀρέων αὐτοῦ εἰσι . Μέγαν προσαγορεύσας τὸν Θεόν , εἰκότως αὐτοῦ διηγεῖται τὸ μέγεθος , οὐχ ὅσον ἐστίν , ἀλλ’ ὅσον ἡμεῖς καταλαβεῖν ἐκ τῶν ὁρωμένων κτισμάτων δυνάμεθα · καὶ σύμφωνα τῆς Ἡσαΐου προφητείας ἐκτίθεται . Φησὶ γὰρ ἐκεῖνος · Ὁ κατέχων τὸν γῦρον τῆς γῆς δρακί · καὶ πάλιν · Τίς ἔστησε τὰ ὄρη σταθμῷ , καὶ τὰς νάπας ζυγῷ ; Ὅτι αὐτοῦ ἐστιν ἡ θάλασσα καὶ αὐτὸς ἐποίησεν αὐτήν , καὶ τὴν ξηρὰν αἱ χεῖρες αὐτοῦ ἔπλασαν . Εἰπὼν τὰ στοιχεῖα , τὰ ἐν τοῖς στοιχείοις ἀναγκαίως ἐδήλωσεν . Εἴτε τοίνυν πορευόμεθα θάλατταν , εἴτε γεωργοῦμεν τὴν γῆν , εἰδότες τίνος ταῦτα τυγχάνει κτίσματά τε καὶ κτήματα , εὐχαριστῶμεν ὅτι τηλικαῦτα πρὸς χρῆσιν ἡμετέραν παρήγαγεν , οὐ τὴν μέχρι λόγων , τὴν ἐξ ἔργων δὲ αὐτῷ δοξολογίαν προσφέροντες . Ποίαν δὲ ταύτην ; Δεῦτε προσκυνήσωμεν καὶ προσπέσωμεν αὐτῷ , καὶ κλαύσωμεν ἐναντίον Κυρίου τοῦ ποιήσαντος ἡμᾶς . Προσκυνήσωμεν ὡς δοῦλοι , προσπέσωμεν ὡς ἐπικουρίας τῆς παρ’ αὐτοῦ δεόμενοι · κλαύσωμεν ὡς ἁμαρτωλοί , καὶ τῆς πρεσβείας οὐκ ἂν ἄλλως εἰ μὴ διὰ συμπαθείας τευξόμενοι . Οὐδὲν δὲ ἡμᾶς τῶν εἰρημένων εἰκὸς αἰσχύνεσθαι · ἐναντίον γὰρ τοῦ ποιήσαντος ἡμᾶς , δηλαδὴ τοῦ ἐξ οὐκ ὄντων παραγαγόντος , γίνεται · ὁ δὲ ἐξ οὐκ ὄντων παραγαγών , πάσης οὗτος εὐεργεσίας αἴτιος . βʹ . Τίς τοίνυν τῷ καὶ μικρὸν εὐεργετήσαντι . μήτι γε τοσαῦτα , προσκυνεῖν ἢ καὶ κλαίειν αὐτὸν ἱκετεύων αἰσχύνεται ; Ὥστε καὶ σφόδρα ἀκολούθως ἐπήγαγε τὰ ἑπόμενα · Ὅτι αὐτός ἐστιν ὁ Θεὸς ἡμῶν , καὶ ἡμεῖς λαὸς νομῆς αὐτοῦ , καὶ πρόβατα χειρὸς αὐτοῦ . Εἰ καὶ ὁ Θεὸς ποιητὴς καθέστηκεν , ἀλλ’ ὅμως , δι’ ἣν ἔχει πρὸς ἡμᾶς κηδεμονίαν καὶ πρόνοιαν , Λαός ἐσμεν νομῆς αὐτοῦ , τουτέστιν , αὐτὸν νεμόμενοι καὶ τροφὴν αὐτὸν ἔχοντες . Ἐσμὲν δὲ καὶ Πρόβατα χειρὸς αὐτοῦ , ἐπειδὴ καὶ ποιμὴν ὁ Θεὸς τοῦ ἀνθρωπίνου γένους καθέστηκε . Πῶς δὲ ἡμᾶς ποιμαίνει ; Τῇ αὑτοῦ χειρί , τουτέστι , τῇ ἀνθρωπότητι . Ἐν αὐτῇ γάρ , ὅπερ ἐστὶ ποιμένος ἴδιον , τὴν ψυχὴν δεδωκὼς ὑπὲρ τῆς ποίμνης , ἔδειξε . Διὸ καὶ Ἡσαΐας φησίν · Ὡς ποιμὴν ποιμανεῖ τὸ ποίμνιον αὐτοῦ , καὶ τῷ βραχίονι αὐτοῦ συνάξει ἄρνας . Σήμερον τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἐὰν ἀκούσητε , μὴ σκληρύνατε τὰς καρδίας ὑμῶν , ὡς ἐν τῷ παραπικρασμῷ κατὰ τὴν ἡμέραν τοῦ πειρασμοῦ ἐν τῇ ἐρήμῳ , οὗ ἐπείρασάν με οἱ πατέρες ὑμῶν . Οὐ μιᾶς ἡμέρας εἶναι σημαντικόν , οὐδὲ τοῦ παρόντος αἰῶνος τό , Σήμερον , Παῦλος ἡμῖν , Ἑβραίοις ἐπιστέλλων , ἐδίδαξε · φησὶ γάρ · Παρακαλεῖτε ἑαυτοὺς καθ’ ἑκάστην ἡμέραν , ἄχρις οὗ τὸ σήμερον καλεῖται , ἵνα μὴ σκληρυνθῇ ἐξ ὑμῶν τις ἀπάτῃ τῆς ἁμαρτίας . Ἐὰν τοίνυν τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἐν τῷ παρόντι αἰῶνι ἀκούσωμεν ( ἀκηκόαμεν γάρ · Τὰ πρόβατα τὰ ἐμὰ τῆς φωνῆς μου ἀκούουσι καὶ ἀκολουθοῦσί μου ) , μὴ σκληρύνωμεν τὰς καρδίας ἡμῶν , μηδὲ ζηλώσωμεν τὸν τῶν Ἰουδαίων λαόν , οἶκον παραπικραίνοντα καὶ λαὸν σκληροκάρδιον ἐν τοῖς προφήταις λεγόμενον · ὃς πολλάκις μὲν τὸν Θεὸν ἐν τῇ ἐρήμῳ ἐξεπείρασε καὶ παρεπίκρανεν · ἐξαιρέτως δὲ ἡνίκα τὸν Χανανίτην νικήσαντες , δέον εὐχαριστεῖν , κατελάλουν τοῦ Θεοῦ τὴν ἐξ Αἰγύπτου ἐκδημίαν αἰτιώμενοι · ὅτε καὶ ὄφεις αὐτὸν θανατοῦντας ἀπέστειλεν · ὥστε καὶ τὸν Παῦλον λέγειν · Μὴ ἐκπειράζωμεν τὸν Κύριον , καθὼς καί τινες αὐτὸν ἐξεπείρασαν , καὶ ὑπὸ τῶν ὄφεων ἀπώλοντο . Τοίνυν παρεγγυᾷ , ὅταν ὁ νοητὸς ἐχθρὸς τροπωθῇ , καὶ ἀκουστὴ γένηται ἡ τοῦ Θεοῦ φωνὴ διὰ τῆς τοῦ Μονογενοῦς ἐπιδημίας ( τότε γὰρ ὁ προφήτης οὐ προφήτης τις ἦν , οὐ νόμου μεσίτης , αὐτὸς δὲ ὁ Θεὸς ὑπῆρχε φθεγγόμενος ) , μὴ καταλαλεῖν ἐφ’ οἷς εὐχαριστεῖν δέον , ὅπερ οἱ παῖδες τῶν Ἰουδαίων ἐποίησαν , πλάνον αὐτὸν καὶ νόμου παραβάτην ὀνομάζοντες · διόπερ οἱ καταλαλοῦντες ὑπὸ τῶν ὄφεων τῶν νοητῶν ἀπόλλυνται . Ἐδοκίμασάν με καὶ εἶδον τὰ ἔργα μου τεσσαράκοντα ἔτη . Μέχρι τῶν ἐνταῦθα στίξον , καὶ μετὰ τοῦτο μελῴδει τὰ ἑπόμενα · Προσώχθισα τῇ γενεᾷ ἐκείνῃ · ἐπειδὴ καὶ Παῦλος οὕτω τὴν ψαλμικὴν ταύτην μαρτυρίαν παρατιθέμενος ἔστιξεν . Ἐδοκίμασάν με , καὶ εἴδοσαν τὰ ἔργα μου τεσσαράκοντα ἔτη · ἐπήγαγε · Διὸ προσώχθισα τῇ γενεᾷ ἐκείνῃ , ἀναγκαίᾳ τῇ διαστολῇ καὶ κατὰ λόγον χρησάμενος · ἐπειδὴ τεσσαράκοντα μὲν ἔτη κατὰ τὴν ἔρημον παρ’ αὐτῶν ὁ Θεὸς ἐδοκιμάζετο . Ἐδοκιμάζετο δὲ τῇ τῶν σημείων ἐνδείξει , ἡνίκα ἔλεγον · Ἐπεὶ ἐπάταξε πέτραν καὶ ἐῤῥύησαν ὕδατα , μὴ καὶ ἄρτον δύναται δοῦναι ἢ ἑτοιμάσαι τράπεζαν τῷ λαῷ αὐτοῦ ; Αὐτὸς δὲ Ἔβρεξεν αὐτοῖς μάννα φαγεῖν , καὶ ἔβρεξεν ἐπ’ αὐτοῖς ὡσεὶ χνοῦν σάρκας , καὶ ὡσεὶ ἄμμον θαλασσῶν πετεινὰ πτερωτά . Ταῦτα γὰρ ἐν τῷ ἑβδομηκοστῷ καὶ ἑβδόμῳ ψαλμῷ ἐμελῳδήθη τῷ Πνεύματι . Ἐφ’ οἷς τῇ γενεᾷ ἐκείνῃ , ἥτις ἀγνώμων μετὰ τοσαῦτα σημεῖα καὶ ἄπιστος ἔμεινεν , οὐ προσκαίρως , ἀλλὰ διηνεκῶς προσώχθισεν . Ὅθεν οὐδὲ χρόνον προσέθηκε . Πλήν , ἀντὶ Προσώχθισα , Δυσηρεστήθην , τουτέστι , δυσχερῶς καὶ οὐδὲ ὅλως ἠρέσθην , τοῖς λοιποῖς τῶν ἑρμηνευτῶν εἴρηται . Καὶ εἶπα · Ἀεὶ πλανῶνται τῇ καρδίᾳ . Αὐτοὶ δὲ οὐκ ἔγνωσαν τὰς ὁδούς μου . Εἰκότως δυσάρεστος ὁ Θεὸς πρὸς τὸν λαὸν τῶν Ἰουδαίων ἔμεινεν , ἐπειδὴ διηνεκῆ τὴν πλάνην , οὐχὶ πρόσκαιρον ἔχουσι . Ὁ δὲ διηνεκῶς πλανώμενος πότε ἐπιστρέψει ; Ἄλλως τε οὐ γλώσσῃ , καρδίᾳ δὲ πλανῶνται , ὅπερ ἐστὶ χαλεπώτατον · ταύτης γὰρ ἠπατημένης , ἡ νόσος ἀδιόρθωτος . Ὅθεν αὐτοὺς διὰ τῆς Ἡσαΐου προφητείας ἐμέμφετο · Λαὸς οὗτος τοῖς χείλεσί με τιμᾷ · τῇ δὲ καρδίᾳ πόῤῥω ἀπέχει ἀπ’ ἐμοῦ . Καὶ τί καὶ πλάνην τῆς καρδίας ἐποίησεν ; Ἀγνωσία τῶν ὁδῶν τοῦ Θεοῦ , δηλαδὴ τῶν ἐντολῶν , ἃς οὐχ οὕτως οἱ μελετῶντες γινώσκουσιν , ὅσον οἱ ἐργαζόμενοι . Ὥστε νῦν ἀγνωσίαν τὴν ἀργίαν ἐκάλεσε . Γνῶσις γὰρ ὄντως ἡ διὰ τῶν πράξεων · ἐπεὶ καὶ τὴν θάλασσαν ἐξ ἀκοῆς , ἢ τῆς πόῤῥωθεν ὄψεως γινώσκομεν ἅπαντες · ἀλλὰ τὴν ἀληθῆ γνῶσιν γινώσκουσιν οἱ ταύτην ἐργαζόμενοι . Ὡς ὤμοσα ἐν τῇ ὀργῇ μου , εἰ εἰσελεύσονται εἰς τὴν κατάπαυσίν μου . Τό , Ὡς , ἐνταῦθα οὐ παραβολή τίς ἐστιν , ἀλλὰ τοῦ λόγου βεβαίωσις . Τουτέστιν , Ὄντως ὤμοσα . Καθάπερ ὅταν λέγῃ · Ὡς ἀγαθὸς ὁ Θεὸς τοῦ Ἰσραὴλ τοῖς εὐθέσι τῇ καρδίᾳ · καὶ πάλιν · Ὡς ἐμεγαλύνθη τὰ ἔργα σου , Κύριε · πάντα ἐν σοφίᾳ ἐποίησας . Ὅρκον δὲ τὴν ἀπειλὴν τοῦ Θεοῦ τὴν ἀμετάτρεπτον νόησον . Ἐπειδὴ γὰρ ἡμῖν μεταμεληθῆναι ὀμωμοκόσιν οὐκ ἔξεστιν · ὅσα ὁ Θεὸς ἐπαγγειλάμενος , ἢ ἀπειλήσας , οὐκ ἔτι μετατίθησι , ταῦτα ὀμόσαι λέγει . Τί τοίνυν ὤμοσε ; Μὴ εἰσελεύσεσθαι τῶν Ἰουδαίων τὸν λαὸν εἰς τὴν αὐτοῦ κατάπαυσιν · ὅπερ ἔσχε πέρας ἐπὶ τούτων , οἵτινες αὐτὸν κατὰ τὴν ἔρημον παροξύναντες ἔτυχον . Τῆς γὰρ ἐπηγγελμένης γῆς ἐκεῖνοι πεσόντες ἐν τῇ ἐρήμῳ τὸν κλῆρον οὐκ ἐδέξαντο . Οὗπερ ὅτι καὶ τῆς ὄντως καταπαύσεως τῆς τοῦ αἰῶνος τοῦ μέλλοντος ὁ προφήτης ἐμνημόνευσεν . Οὐ γὰρ ἂν τὸν περὶ αὐτῆς λόγον ἤδη τέλος ἐσχηκότα ἀνέλαβεν , εἰ μή , καθά φησιν ὁ Παῦλος , ἑτέρας τινὸς καταπαύσεως ὑπολειφθείσης τοῖς μέλλουσιν ὑπακούειν ἐμέμνητο , ἐν ᾗ ἀπὸ πάντων ὁ Θεὸς τῶν νῦν ἔργων κατέπαυσεν .
Lemmas: ὅς . εἰμί καί ὁ Ἑβραῖος ὁ ψαλμός ἀνεπίγραφος , ὡς κοινός ὑπάρχω ὁ εἰς αὐτός ὑπόθεσις , ἀναγκαῖος ὅμως αὐτός ἐπιγραφή ὁ ἑβδομήκοντα τάσσω , Αἶνος ᾠδή ἐπιγράφω , ἐπεί δοξολογία ὁ προφητεία μίγνυμι · ἔθος δέ οὗτος ὁ ψαλμός ὁ οὕτως ἔχω ἐπιγράφω . δεῦτε ἀγαλλιάω ὁ κύριος · ἀλαλάζω ὁ Θεός σωτήρ ἐγώ . δεῦτε πρός τίς λέγω ; ὁράω γάρ , οὖον προστίθημι · ἀπρόσωπος δέ ὁ κλῆσις ἐκτίθημι ἐπιτρέπω πᾶς ὡς καλέω προσέρχομαι . τίς δέ οὗτος καί ἐπί τίσις διδάσκω , μηνύω ὁ ἔχω . προφθάνω ὁ πρόσωπον αὐτός ἐν ἐξομολόγησις , καί ἐν ψαλμός ἀλαλάζω αὐτός . ὁράω ὅτι λύτρωσις ἁμάρτημα εὐαγγελίζω ; οὗτος γάρ μηνύω σαφῶς ὁ ἐξομολόγησις . ἀγαλλιάω τοίνυν ἐπί οὗτος καί ἀλαλάζω , τουτέστι . φωνή βοάω ἐπινίκιος , ὡς ὁ νοητός ἡσσάομαι ἐχθρός , ἀναγκαῖος παρεγγυάω . ἀλαλάζω δέ καί ἀγαλλιάω Θεός · αὐτός γάρ ἔργον ὁ ἧσσα ὁ ἐχθρός , καί ὁ ὁ ἡμέτερος πλημμέλημα συγχώρησις . ὅθεν αὐτός καί ὁ πρόσωπον προφθάνω ὑπερτίθημι προσαπαντάω ὁ Χριστός . οὗτος γάρ ὁ πατήρ πρόσωπον προτρέπω διά ὁ ἐξομολόγησις . ἐπεί μηδέ ἄλλως ὁ κριτής εἰς ὄψις ἔρχομαι ὁ ἁμαρτωλός , ἀλλά προλαμβάνω καί φθάνω ἐξαγορεύω ὁ ἑαυτοῦ πλημμέλεια , δύναμαι . φημί γάρ · λέγω σύ πρῶτος ὁ ἁμαρτία σύ ἵνα δικαιόω . ὅταν δέ ἐξομολογέομαι , τότε καί ἐν ψαλμός ἀλαλάζω δύναμαι . ᾨδή γάρ ἐπινίκιος , ὅσπερ εἰμί ἀλαλαγμός , ἀπό Καρδία ῥυπαρός καί βέβηλος γλῶσσα οὐ ἁρμοδίως προφέρω · ἑκάτερος δέ ὁ ἐξαγόρευσις καθαίρω , θυσία γίγνομαι ὁ ᾠδή , καί ὁ ψαλμός ἐγώ ἀλαλαγμός εὑρίσκω . ὅτι2 θεός μέγας Κύριος , καί βασιλεύς μέγας ἐπί πᾶς ὁ γῆ . μή σεαυτοῦ , φημί , λογίζομαι ὁ Νίκη , μηδέ ἀλαλάζω , ὡς αὐτός κατορθόω , σεμνύνω ὁ ἐναντίος ὁ τροπόω . Πῶς γάρ εἄν ὁ κάτω ὁ ἀπό ὕψος πολεμέω νικάω ; ἢ πῶς ὁ ἄσαρκος ὁ σάρκινος ; νικάω δέ ὅμως , ἐπεί ὁ Θεός , ὅστις ἐγώ ἀντιλαμβάνω , μέγας εἰμί Κύριος , καί μέγας βασιλεύς · ὡς μέγας Κύριος , ὁ καλῶς αὐτός δουλεύω οὖον μόνος ἐλευθερόω , ἀλλά καί εἰς υἱοθεσία καλός · ὡς μέγας βασιλεύς , ὁ ἀγαθός ζῆλος στρατεύω οὐ ἁπλόος ἄρχω ποιέω , ἀλλά καί κοινωνός ὁ αὐτός βασίλεια ἐργάζομαι . ἐπί τίς δέ εἰμί μέγας ; ἐπί πᾶς ὁ θεός , δηλαδή ὁ Δίκαιος . ὁ γάρ ὁ Θεός μέγεθος ὁ ἀσεβέω ἀγνοέω . ὁ δέ εὐσεβέω γιγνώσκω . οὖον γάρ ἐπεί τυφλός ὁ φάος ἀγνοέω , ὁ δόξα παρά οὗτος ὁ ἥλιος ἐλασσόω · οὐδέ ὅτι ὁ ἀσεβής ὁ ὁ Θεός δυναστεία παραλογίζομαι , μικρός ὁ εὐσεβέω προσήκω περί ὁ αὐτός διανοέομαι δύναμις · ὅσπερ δή καί θεός προσαγορεύω , ἐπεί ὁ ἀσεβής ὁ Δίκαιος θεός παρά ὁ Θεός χειροτονέω . ὅθεν πρός ὁ Μωϋσῆς φημί · τίθημι σύ θεός ὁ Φαραώ . ὅτι2 ἐν ὁ χείρ αὐτός ὁ πέρας ὁ γῆ , καί ὁ ὕψος ὁ ὄρος αὐτός εἰμί . Μέγας προσαγορεύω ὁ Θεός , εἰκότως αὐτός διηγέομαι ὁ μέγεθος , οὐ ὅσος εἰμί , ἀλλά ὅσος ἐγώ καταλαμβάνω ἐκ ὁ ὁράω κτίσμα δύναμαι · καί σύμφωνος ὁ Ἠσαΐας προφητεία ἐκτίθημι . φημί γάρ ἐκεῖνος · ὁ κατέχω ὁ γῦρος ὁ γῆ δράξ · καί πάλιν · Τῖς ἵστημι ὁ ὄρος σταθμός , καί ὁ νάπη ζυγόν ; ὅτι2 αὐτός εἰμί ὁ θάλασσα καί αὐτός ποιέω αὐτός , καί ὁ ξηρός ὁ χείρ αὐτός πλάσσω . εἶπον ὁ στοιχεῖον , ὁ ἐν ὁ στοιχεῖον ἀναγκαῖος δηλόω . εἴτε τοίνυν πορεύω θάλασσα , εἴτε γεωργέω ὁ γῆ , οἶδα τίς οὗτος τυγχάνω κτίσμα τε καί κτῆμα , εὐχαριστέω ὅτι τηλικόσδε πρός χρῆσις ἡμέτερος παράγω , οὖον ὁ μέχρι λόγος , ὁ ἐκ ἔργον δέ αὐτός δοξολογία προσφέρω . Ποίας δέ οὗτος ; δεῦτε προσκυνέω καί προσπίπτω αὐτός , καί καλέω ἐναντίος κύριος ὁ ποιέω ἐγώ . προσκυνέω ὡς δοῦλος , προσπίπτω ὡς ἐπικουρία ὁ παρά αὐτός δήω · καλέω ὡς ἁμαρτωλός , καί ὁ πρέσβυς οὐ εἄν ἄλλως εἰμί μή διά συμπάθεια τυγχάνω . οὐδείς δέ ἐγώ ὁ εἴρω εἰκός αἰσχύνω · ἐναντίος γάρ ὁ ποιέω ἐγώ , δηλαδή ὁ ἐκ οὐ εἰμί παράγω , γίγνομαι · ὁ δέ ἐκ οὐ εἰμί παράγω , πᾶς οὗτος εὐεργεσία αἴτιος . βε . Τῖς τοίνυν ὁ καί μικρός εὐεργετέω . μῆτις γε τοσοῦτος , προσκυνέω ἢ καί καλέω αὐτός ἱκετεύω αἰσχύνω ; ὥστε καί σφόδρα ἀκόλουθος ἐπάγω ὁ ἕπομαι · ὅτι2 αὐτός εἰμί ὁ θεός ἐγώ , καί ἐγώ λαός νομή αὐτός , καί πρόβατον χείρ αὐτός . εἰμί καί ὁ θεός ποιητής καθίστημι , ἀλλά ὅμως , διά ὅς ἔχω πρός ἐγώ κηδεμονία καί πρόνοια , Λαός εἰμί νομή αὐτός , τουτέστιν , αὐτός νέμω καί τροφή αὐτός ἔχω . εἰμί δέ καί Πρόβατον χείρ αὐτός , ἐπεί καί ποιμήν ὁ θεός ὁ ἀνθρώπινος γένος καθίστημι . Πῶς δέ ἐγώ ποιμαίνω ; ὁ αὐτός χείρ , τουτέστι , ὁ ἀνθρωπότης . ἐν αὐτός γάρ , ὅσπερ εἰμί ποιμήν ἴδιος , ὁ ψυχή δίδωμι ὑπέρ ὁ ποίμνη , δείκνυμι . Διὸ καί Ἠσαΐας φημί · ὡς ποιμήν ποιμαίνω ὁ ποίμνη αὐτός , καί ὁ βραχύς αὐτός συνάγω ἀμνός . σήμερον ὁ φωνή αὐτός ἐάν ἀκούω , μή σκληραίνω ὁ Καρδία σύ , ὡς ἐν ὁ παραπικρασμός κατά ὁ ἡμέρα ὁ πειρασμός ἐν ὁ ἐρῆμος , ὅς πειράω ἐγώ ὁ πατήρ σύ . οὖον εἷς ἡμέρα εἰμί σημαντικός , οὐδέ ὁ πάρειμι αἰών ὁ , σήμερον , Παῦλος ἐγώ , Ἑβραῖος ἐπιστέλλω , διδάσκω · φημί γάρ · παρακαλέω ἑαυτοῦ κατά ἕκαστος ἡμέρα , ἄχρι ὅς ὁ σήμερον καλέω , ἵνα μή σκληρύνω ἐκ σύ τις ἀπάτη ὁ ἁμαρτία . ἐάν τοίνυν ὁ φωνή αὐτός ἐν ὁ πάρειμι αἰών ἀκούω ( ἀκούω γάρ · ὁ πρόβατον ὁ ἐμός ὁ φωνή ἐγώ ἀκούω καί ἀκολουθέω ἐγώ ) , μή σκληρύνω ὁ Καρδία ἐγώ , μηδέ ζηλόω ὁ ὁ Ἰουδαῖος λαός , οἶκος παραπικραίνω καί λαός σκληροκάρδιος ἐν ὁ προφήτης λέγω · ὅς πολλάκις μέν ὁ θεός ἐν ὁ ἐρῆμος ἐκπειράζω καί παρεπικραίνω · ἐξαίρετος δέ ἡνίκα ὁ Χανανίτης νικάω , δήω εὐχαριστέω , καταλαλέω ὁ Θεός ὁ ἐκ Αἴγυπτος ἐκδημία αἰτιάομαι · ὅτε καί ὄφις αὐτός θανατόω ἀποστέλλω · ὥστε καί ὁ Παῦλος λέγω · μή ἐκπειράζω ὁ κύριος , καθώς καί τις αὐτός ἐκπειράζω , καί ὑπό ὁ ὄφις ἀπόλλυμι . τοίνυν παρεγγυάω , ὅταν ὁ νοητός ἐχθρός τροπόω , καί ἀκουστός γίγνομαι ὁ ὁ Θεός φωνή διά ὁ ὁ Μονογενώ ἐπιδημία ( τότε γάρ ὁ προφήτης οὖον προφήτης τις εἰμί , οὖον νόμος μεσίτης , αὐτός δέ ὁ θεός ὑπάρχω φθέγγομαι ) , μή καταλαλέω ἐπί ὅς εὐχαριστέω δήω , ὅσπερ ὁ παῖς ὁ Ἰουδαῖος ποιέω , πλάνος αὐτός καί νόμος παραβάτης ὀνομάζω · διόπερ ὁ καταλαλέω ὑπό ὁ ὄφις ὁ νοητός ἀπόλλυμι . δοκιμάζω ἐγώ καί εἶδον ὁ ἔργον ἐγώ τεσσαράκοντα ἔτος . μέχρι ὁ ἐνταῦθα στίζω , καί μετά οὗτος μελωδώ ὁ ἕπομαι · προσοχθίζω ὁ γενεά ἐκεῖνος · ἐπεί καί Παῦλος οὗτος ὁ ψαλμικός οὗτος μαρτυρία παρατίθημι στίζω . δοκιμάζω ἐγώ , καί ὁράω ὁ ἔργον ἐγώ τεσσαράκοντα ἔτος · ἐπάγω · Διὸ προσοχθίζω ὁ γενεά ἐκεῖνος , ἀναγκαῖος ὁ διαστολή καί κατά λόγος χράω · ἐπεί τεσσαράκοντα μέν ἔτος κατά ὁ ἐρῆμος παρά αὐτός ὁ θεός δοκιμάζω . δοκιμάζω δέ ὁ ὁ σημεῖον ἐνδείκνυμι , ἡνίκα λέγω · ἐπεί πατάσσω πέτρα καί ῥέω ὕδωρ , μή καί ἄρτος δύναμαι δίδωμι ἢ ἑτοιμάζω τράπεζα ὁ λαός αὐτός ; αὐτός δέ βρέχω αὐτός μάννα ἐσθίω , καί βρέχω ἐπί αὐτός ὡσεί χνόος σάρξ , καί ὡσεί ἄμμος θάλασσα πετεινόν πτερωτός . οὗτος γάρ ἐν ὁ ἑβδομηκοστός καί ἕβδομος ψαλμός μελῳδέω ὁ πνεῦμα . ἐπί ὅς ὁ γενεά ἐκεῖνος , ὅστις ἀγνώμων μετά τοσοῦτος σημεῖον καί ἄπιστος μένω , οὖον προσκαίρως , ἀλλά διηνεκής προσοχθίζω . ὅθεν οὐδέ χρόνος προστίθημι . Πλῆν , ἀντί προσοχθίζω , Δυσηρεστήθην , τουτέστι , δυσχερῶς καί οὐδέ ὅλως ἔρομαι , ὁ λοιπός ὁ ἑρμηνευτής εἴρω . καί εἶπον · ἀείς πλανάω ὁ Καρδία . αὐτός δέ οὐ γιγνώσκω ὁ ὁδός ἐγώ . εἰκότως δυσάρεστος ὁ θεός πρός ὁ λαός ὁ Ἰουδαῖος μένω , ἐπεί διηνεκής ὁ πλάνη , οὐ πρόσκαιρος ἔχω . ὁ δέ διηνεκής πλανάω πότε ἐπιστρέφω ; ἄλλος τε οὖον γλῶσσα , Καρδία δέ πλανάω , ὅσπερ εἰμί χαλεπός · οὗτος γάρ ἀπατάω , ὁ νόσος ἀδιόρθωτος . ὅθεν αὐτός διά ὁ Ἠσαΐας προφητεία μέμφομαι · λαός οὗτος ὁ χεῖλος ἐγώ τιμάω · ὁ δέ Καρδία πόρρω ἀπέχω ἀπό ἐγώ . καί τίς καί πλάνη ὁ Καρδία ποιέω ; ἀγνωσία ὁ ὁδός ὁ Θεός , δηλαδή ὁ ἐντολή , ὅς οὐ οὕτως ὁ μελέτη γιγνώσκω , ὅσος ὁ ἐργάζομαι . ὥστε νῦν ἀγνωσία ὁ ἀργία καλέω . Γνῶσις γάρ εἰμί ὁ διά ὁ πρᾶξις · ἐπεί καί ὁ θάλασσα ἐκ ἀκοή , ἢ ὁ πόρρωθεν ὄψις γιγνώσκω ἅπας · ἀλλά ὁ ἀληθής γνῶσις γιγνώσκω ὁ οὗτος ἐργάζομαι . ὡς ὄμνυμι ἐν ὁ ὀργή ἐγώ , εἰμί εἰσέρχομαι εἰς ὁ κατάπαυσις ἐγώ . ὁ , ὡς , ἐνταῦθα οὖον παραβολή τίς εἰμί , ἀλλά ὁ λόγος βεβαίωσις . τουτέστιν , ὄντως ὄμνυμι . καθά ὅταν λέγω · ὡς ἀγαθός ὁ θεός ὁ Ἰσραήλ ὁ εὐθύς ὁ Καρδία · καί πάλιν · ὡς μεγαλύνω ὁ ἔργον σύ , κύριος · πᾶς ἐν σοφία ποιέω . Ὅρκος δέ ὁ ἀπειλή ὁ Θεός ὁ ἀμετάτρεπτος νοέω . ἐπεί γάρ ἐγώ μεταμελέω ὄμνυμι οὐ ἔξεστι · ὅσος ὁ θεός ἐπαγγέλλω , ἢ ἀπειλέω , οὐ ἔτι μετατίθημι , οὗτος ὄμνυμι λέγω . τις τοίνυν ὄμνυμι ; μή εἰσέρχομαι ὁ Ἰουδαῖος ὁ λαός εἰς ὁ αὐτός κατάπαυσις · ὅσπερ ἔχω πέρας ἐπί οὗτος , ὅστις αὐτός κατά ὁ ἐρῆμος παροξύνω τυγχάνω . ὁ γάρ ἐπαγγέλλω γῆ ἐκεῖνος πίπτω ἐν ὁ ἐρῆμος ὁ κλῆρος οὐ δέχομαι . ὅσπερ ὅτι καί ὁ εἰμί κατάπαυσις ὁ ὁ αἰών ὁ μέλλω ὁ προφήτης μνημονεύω . οὖον γάρ εἄν ὁ περί αὐτός λόγος ἤδη τέλος ἔχω ἀναλαμβάνω , εἰμί μή , καθά φημί ὁ Παῦλος , ἕτερος τις κατάπαυσις ὑπολείπω ὁ μέλλω ὑπακούω μιμνήσκω , ἐν ὅς ἀπό πᾶς ὁ θεός ὁ νῦν ἔργον καταπαύω .