hesychius-of-jerusalem.commentarius-magnus-in-psalmos Ps_37.Ps_87
αʹ . Ψαλτῳδοὺς μὲν εἶναι τοὺς υἱοὺς Κορὲ φθάσας ἤδη μεμάθηκας · ἀλλὰ μὴν νόει καὶ ᾠδὴν ψαλμοῦ τὴν μελῳδίαν ἐκείνην , ἥτις μέμικται τῇ προφητείᾳ τῇ περὶ τοῦ Χριστοῦ λέγεσθαι ὀφειλούσῃ . Ζητήσεις δὲ τίνος χάριν , Εἰς τὸ τέλος , ὑπὲρ Μαελέθ , γέγραπται , ὅπερ οἱ ἄλλοι . Ἐπινίκιον διὰ χοροῦ , ἐκδεδώκασιν . Οὐκοῦν δῆλον , ὡς οὐχ εἷς ψαλτῳδός , χορὸς δὲ ταύτην τὴν μελῳδίαν συνήρμωσεν , ἐξάρχοντος Αἰμὰν τοῦ Ἰσραηλίτου ψαλτῳδοῦ , ψαλτῳδοῦ πάντως ἑτέρου , πρὸς ὃν ὁ χορὸς εὐρύθμως καὶ συνετῶς ἀπεκρίνατο . Διόπερ τῇ ἐπιγραφῇ , Τοῦ ἀποκριθῆναι λόγον συνέσεως Αἰμὰν τῷ Ἰσραηλίτῃ , πρόκειται . Κύριε ὁ Θεὸς τῆς σωτηρίας μου , ἡμέρας ἐκέκραξα καὶ ἐν νυκτὶ ἐναντίον σου . Εἰσελθέτω ἐνώπιόν σου ἡ προσευχή μου . Χρὴ μὲν καὶ ἡμῶν ἕκαστον προσευχόμενον ἐναντίον τοῦ Θεοῦ , τουτέστι , κατὰ τὸ ἀρεστὸν αὐτῷ , ἡμέρας καὶ νυκτὸς ὅλης προσεύχεσθαι · εἴπερ εἰσελθεῖν ἐνώπιον αὐτοῦ τὴν προσευχήν , καὶ κατορθῶσαι τὰς πρεσβείας τὰς ἡμετέρας βουλόμεθα , ὥστε καὶ ἡμᾶς ἀκοῦσαι · Αἱ προσευχαί σου καὶ αἱ ἐλεημοσύναι σου ἀνέβησαν εἰς μνημόσυνον ἔμπροσθεν τοῦ Θεοῦ . Ἐπειδὴ δὲ ὅλος ὁ ψαλμὸς εἰς τὸν Χριστὸν συγγέγραπται . ἀναγκαίως Κύριον καὶ Θεὸν τῆς ἑαυτοῦ σωτηρίας ὠνόμασε · λέγει δὲ τῆς κοινῆς · ἰδίαν γὰρ σωτηρίαν τὴν ἡμετέραν , ὡς ἀπαρχὴ γεγονώς , λογιζόμενος τὸν Πατέρα . Αὐτοῦ γὰρ εὐδοκήσαντος ἐλθεῖν τὸν Υἱὸν εἰς τὸν κόσμον , ἐσώθημεν . Πρὸς τοῦτον ἡμέρας μὲν πολλάκις ἐν τῷ ὄρει , νυκτὸς δὲ ἐν τῷ Γεθσημανῆς χωρίῳ , μέλλοντος αὐτὸν τοῦ Ἰούδα παραδιδόναι , ἐκέκραξεν , τουτέστι , παῤῥησίᾳ τὸν Πατέρα ἐξῄτησεν , εἰσελθεῖν ἐνώπιον αὐτοῦ τὴν οἰκείαν προσευχήν . Τίς δὲ ἦν αὕτη ; Πάτερ , εἰ μὴ δύναιτο τὸ ποτήριον τοῦτο παρελθεῖν , ἐὰν μὴ πίω αὐτό , γενηθήτω τὸ θέλημά σου . Κλῖνον τὸ οὖς εἰς τὴν δέησίν μου . Τουτέστιν , ἀκριβῶς τῆς ἐμῆς προσευχῆς τὴν δύναμιν ἀναλόγισαι , ἢ καὶ συγκατάβηθι τούτοις ὑπὲρ ὧν προσφέρω τὴν δέησιν · οὐδὲ γὰρ ὑπὲρ ἐμαυτοῦ , ἀλλ’ ὑπὲρ τούτων , ὧν ἔλαβον μορφὴν καὶ χαρακτῆρα , προσεύχομαι . Ὅτι ἐπλήσθη κακῶν ἡ ψυχή μου . Ποίων ; Τῶν ἀνθρωπίνων · βαστάζω γὰρ τὰ πάντων ἁμαρτήματα , Καὶ ἡ ζωή μου τῷ ᾅδῃ προσήγγισεν . Ἐχρεώστουν γὰρ ἐκεῖνοι θάνατον , ὧν ἦλθον ἀποδοῦναι τὸ χειρόγραφον . Προσελογίσθην μετὰ τῶν καταβαινόντων εἰς λάκκον . Ὅμοιός φησιν εἶναι τοῖς εἰς λάκκον τοῦ θανάτου κατερχομένοις . Ἔδοξα καὶ χρεωστεῖν ὥσπερ ἐκεῖνοι θάνατον · οὐ μὴν οὕτως ἦν · δηλοῖ γὰρ τὰ ἑπόμενα . Ἐγενήθην ὡσεὶ ἄνθρωπος ἀβοήθητος , ἐν νεκροῖς ἐλεύθερος . Τὸν γὰρ σταυρὸν καὶ τὸ πάθος ὡς ἄνθρωπος ὑπέμεινεν ἀβοήθητος , ἀγγέλῳ μὲν οὐ συγχωρήσας παραστῆναι , ὥστε λέγειν · Ληνὸν ἐπάτησα μόνος , ἐπιτιμήσας δὲ τῷ Πέτρῳ , ἡνίκα τῶν συλλαμβανόντων ἑνὸς τὸ ὠτίον ἀπέτεμε , καὶ ταῦτα πρὸς αὐτὸν εἶπεν · Οὐ δοκεῖ σοι , ὅτι δύναμαι παρακαλέσαι τὸν Πατέρα μου , καὶ παραστήσει μοι ἄρτι πλείους ἢ δώδεκα λεγεῶνας ἀγγέλων ; Πῶς νῦν πληρωθῶσιν αἱ Γραφαὶ τῶν προφητῶν , ὅτι οὕτως ἔδει γενέσθαι ; Ταῦτα δὲ λέγων ἔδειξεν ὅτι καὶ αὐτὸς συνέστειλε τὴν δύναμιν τῆς οἰκείας θεότητος , ἵνα πληρωθῇ τὸ τῆς ἐπ’ αὐτῷ προφητευθείσης οἰκονομίας μυστήριον . Ἐν νεκροῖς δὲ ὑπῆρχεν ἐλεύθερος , οὐ μόνον ὡς Θεός , ἀλλὰ καὶ ὡς τὴν σάρκα ἀναμάρτητος . Διόπερ οὐκ ἦν αὐτὸν δυνατόν , καθά φησιν ὁ Παῦλος δημηγορῶν , ὑπὸ τῶν ὠδίνων τοῦ θανάτου κατέχεσθαι . Ὡσεὶ τραυματίαι καθεύδοντες ἐν τάφῳ , ὧν οὐκ ἐμνήσθης ἔτι , καὶ αὐτοὶ ἐκ τῆς χειρός σου ἀπώσθησαν . Προσυπακοῦσαι καὶ νῦν τό , Ἐγενήθην , προσῆκεν . Ἐγενήθη γὰρ ὡσεὶ τραυματίας , ἐπειδήπερ αὐτῷ τραυματίου , τουτέστιν , ἁμαρτωλοῦ περιθεῖναι δόξαν οἱ τῶν Ἰουδαίων παῖδες ἐπεχείρησαν . Διόπερ αὐτὸν καὶ πλάνον τῷ Πιλάτῳ προσελθόντες ὠνόμαζον . Ὅτι δὲ τραυματίαι οἱ ἁμαρτωλοὶ παρὰ τῇ Γραφῇ λέγονται , Ἱερεμίου μάνθανε λέγοντος · Τίς δώσει τῇ κεφαλῇ μου ὕδωρ , καὶ τοῖς ὀφθαλμοῖς μου πηγὴν δακρύων ; καὶ κλαύσομαι τοὺς τετραυματισμένους θυγατρὸς λαοῦ μου . Δηλοῖ δὲ καὶ τὰ νῦν τῷ ψαλμῳδῷ λεχθέντα . Οὐδὲ γὰρ μόνον τραυματίας , ἀλλὰ καὶ τῆς μνήμης τοῦ Θεοῦ ἐκβληθέντας καὶ τῆς χειρὸς ὠθισθέντας ἐξέθετο , καθ’ οὓς ὁ Χριστὸς ἑαυτὸν νομισθῆναί φησιν · ἔτι δὲ καὶ τοὺς ἐν τάφῳ καθεύδοντας , τοὺς ἀπράκτους καὶ ἀνενεργήτους , ἐνεργῶν καὶ ταῦτα τῶν νεκρῶν τὴν ἀνάστασιν . Ἔθεντό με ἐν λάκκῳ κατωτάτῳ , ἐν σκοτεινοῖς καὶ ἐν σκιᾷ θανάτου . Ὅρα πῶς τοῦ πάθους τὴν ἀλήθειαν καὶ τοῦ παθόντος φυλάττει τὸ ἀξίωμα . Τέθειται μὲν γὰρ ἐν λάκκῳ κατωτάτῳ , φησίν · ἐπειδὴ μηδὲν τοῦ ᾅδου κατώτερον · ἀλλὰ μὴν καὶ ἐν σκοτεινοῖς , ἵνα διὰ τοῦ σκότους τὰ τοῦ θανάτου χωρία αἰνίξηται . Πλὴν ἐν σκιᾷ θανάτου τὸ παροδικὸν τοῦ πάθους δηλῶν , ὁμοῦ δὲ ὅτι καὶ Χριστὸς δικαιοσύνης ἐτύγχανεν ἥλιος , πρὸς βραχὺ καθάπερ ὑπὸ σκιᾶς τοῦ θανάτου κρυπτόμενος . Ἐπ’ ἐμὲ ἐπεστηρίχθη ὁ θυμός σου . Ἀναγκαίως , ἐπειδήπερ αὐτὸς τοῦ γένους τὰς ἁμαρτίας ἐβάστασεν , ἐπ’ αὐτῷ ὁ κατὰ τῶν ἁμαρτωλῶν θυμός · θάνατος δὲ ἦν , καὶ κατάρα ἐπήρχετο · ἔνθα ἐπιστηριχθείς , οὐκ ἔτι τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων ἐπέρχεται . Καὶ πάντας τοὺς μετεωρισμούς σου ἐπήγαγες ἐπ’ ἐμέ . Μετεωρισμοὺς τοῦ Θεοῦ τὰ παρ’ αὐτῷ ὑψηλὰ λέγει . οἷον βασιλείαν , ἁγιασμόν , τὸ συγκαθέζεσθαι δούλους ὄντας Δεσπότῃ . Ὥσπερ τοίνυν τὰ δι’ ἡμᾶς ταπεινά , οὕτω καὶ τὰ περὶ ἡμῶν ὑψηλὰ ὁ Πατὴρ ἐπὶ τὸν Χριστὸν ἀναγκαίως ἐπήγαγεν . Ἐν αὐτῷ γὰρ τούτων τὴν ἀπόλαυσιν ἔχομεν . Ὅτι δὲ μετέωρα τὰ ὑψηλὰ λέγει , σαφῶς ἡμῖν Ἱερεμίας ἐξέδωκε · φησὶ γὰρ οὕτως · Ἐὰν ὑψωθῇ ὁ οὐρανὸς εἰς τὸ μετέωρον , φησὶ Κύριος · τουτέστιν , ἐὰν αὐτοῦ ὑψηλότερος γένηται . Διάψαλμα τοῖς εἰρημένοις πρόσκειται , ἐπειδὴ τῶν κατὰ τὸν τάφον διὰ τῶν ἔμπροσθεν ἐπιμνησθεὶς καὶ τὸν θάνατον , νυνὶ τὸν λόγον εἰς τὰ τούτων ἀνώτερα , τὴν προδοσίαν φημὶ καὶ τὸν σταυρόν , ἀνήγαγεν . Ἐμάκρυνας τοὺς γνωστούς μου ἀπ’ ἐμοῦ . βʹ . Τοῦτο Λουκᾶς ἐν αὐταῖς φράζει ταῖς λέξεσιν , ἔνθα τοῦ σταυροῦ τὴν ἱστορίαν ἐξέθετο . Εἱστήκεισαν δὲ πάντες οἱ γνωστοὶ αὐτοῦ ἀπὸ μακρόθεν , καὶ γυναῖκες αἱ συνακολουθήσασαι αὐτῷ ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας ὁρῶσαι ταῦτα . Ἔθεντό με βδέλυγμα ἑαυτοῖς . Ἐπὶ τοῦ Πέτρου καὶ τοῦτο πεπλήρωται , ἡνίκα ἐν τῇ αὐλῇ τοῦ ἀρχιερέως εὐλαβηθεὶς τοὺς λέγοντας , Ἀληθῶς καὶ σὺ ἐξ αὐτῶν εἶ · ἡ γὰρ λαλιά σου δῆλόν σε ποιεῖ , ἤρξατο καταναθεματίζειν καὶ ὀμνύειν , ὅτι Οὐκ οἶδα τὸν ἄνθρωπον . Παρεδόθην , καὶ οὐκ ἐξεπορευόμην . Ἐξὸν γὰρ αὐτῷ ἐκπορευθῆναι , τουτέστιν , ἐκκλῖναι , ἐπειδὴ καὶ τὸν καιρὸν τῆς ἐφόδου τῶν Ἰουδαίων ἐγίνωσκεν , ὥστε λέγειν τοῖς μαθηταῖς , Καθεύδετε τὸ λοιπὸν καὶ ἀναπαύεσθε · ἰδοὺ ἤγγικεν ὁ παραδιδούς με · ἑκὼν ὅμως παραδοθῆναι ἠνέσχετο . Οἱ ὀφθαλμοί μου ἠσθένησαν ἀπὸ πτωχείας , ἐκέκραξα πρὸς σέ , Κύριε . Πτωχείαν καλεῖ τὸ πάθος · ὅθεν καὶ Παῦλος περὶ αὐτοῦ φησιν · Ἐπτώχευσεν ὑπὲρ ἡμῶν , πλούσιος ὤν . Οἱ ὀφθαλμοὶ τοίνυν αὐτοῦ διὰ τὸ πάθος ἠσθένησαν · ἑκὼν γὰρ ἐκαρτέρει τὰ ἀνθρώπινα . Οὕτω δὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἠσθένησεν , ὥστε καὶ κράξαι , Ἐλωΐ , Ἐλωΐ , λημᾶ σαβαχθανῆ . Ὅλην τὴν ἡμέραν διεπέτασα πρὸς σὲ τὰς χεῖράς μου · εὔδηλον ἐπὶ τοῦ σταυροῦ · ὁ γὰρ ἀρχιερεὺς ὑπὲρ ἡμῶν θυσίαν προσφέρων , ἐν εἴδει προσευχῆς τὰς χεῖρας ἐκτείνων , τὴν οἰκονομίαν τοῦ πάθους ἐπετέλεσε . Μὴ τοῖς νεκροῖς ποιήσεις θαυμάσια , ἢ ἰατροὶ ἀναστήσουσι , καὶ ἐξομολογήσονταί σοι ; Διάλεξιν ἐνταῦθα πρὸς τὸν Πατέρα πεποίηται , ἡμῖν γνωρίσαι τὰς αἰτίας βουλόμενος , ὧν ἕνεκεν ἀναγκαία ἦν αὐτοῦ πρὸς τοὺς νεκροὺς κατάβασις . Εἰσὶ δὲ αὗται , ὅτι τοῖς νεκροῖς οὐ ποιεῖ θαυμάσια · οὐδὲ γὰρ ἀστραπὰς ἐπιτελεῖ παρ’ αὐτοῖς , ἢ βροντάς · οὐ χειμῶνα ἐξ αἰθρίας , οὐδὲ πάλιν εὐδίαν ἀπὸ χειμῶνος ἀθρόον , ἢ ἄλλα ὅσα παρέχει τοῖς ζῶσιν ἀπὸ τῆς κτίσεως θαύματα · ἀλλ’ οὐδὲ ἰατροὶ ἀναστήσουσι τοὺς νεκρούς , ἵνα ταῦτα τὰ εἰρημένα θεάσωνται . Πῶς οὖν ἐξομολογεῖσθαι , πῶς δὲ σώζεσθαι οἱ ἐν ἀπιστίᾳ τετελευτηκότες δύνανται , καὶ μήτε νόμῳ , μήτε προφήταις ἀκηκοότες ; Οὐ γὰρ ἦσαν αὐτῶν ἐπακούσαντες . Διάψαλμα τῶν ἑξῆς ὁ προφήτης προέταξεν , ἀναπαύσαντος αὐτῷ τὴν μελῳδίαν τοῦ Πνεύματος · τῆς αὐτῆς δὲ ὅμως τῶν λόγων οἰκονομίας ἔχει . Μὴ διηγήσεταί τις ἐν τῷ τάφῳ τὸ ἔλεός σου καὶ τὴν ἀλήθειάν σου ἐν γῇ ἀπωλείας ; Τίς γὰρ προφήτης ἢ νομοθέτης ἐν τῷ τάφῳ , ἢ ἐν τῇ γῇ τῆς ἀπωλείας ; Λέγει δὲ τὸ τῶν νεκρῶν χωρίον ἀπώλειαν , διὰ τὸ ἀνέλπιστον τῆς ζωῆς προσαγορεύων τὸν θάνατον . Τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ ἢ τὴν ἀλήθειαν , τουτέστι , τὸν νόμον αὐτοῦ καὶ τὰς ἐντολάς , ἢ καὶ τὸν Χριστὸν αὐτόν · ἔλεος γὰρ ἐν αὐτῷ καὶ ἀλήθειαν διηγήσασθαι ἴσχυεν , ὑποτελὴς τοῦ θανάτου τυγχάνων , διὰ τὴν κατὰ παντὸς γένους ἀπόφασιν . Μὴ γνωσθήσεται ἐν τῷ σκότει τὰ θαυμάσιά σου , καὶ ἡ δικαιοσύνη σου ἐν γῇ ἐπιλελησμένῃ ; Ἔτι τῶν αὐτῶν ἔχεται · σκότος γὰρ τὸν ᾅδην ὡς ἀφεγγῆ καλεῖ · τὸ δὲ αὐτὸ καὶ γῆν ἐπιλελησμένην . Οὐκ ἦν γὰρ ἐκεῖνα τὰ χωρία ἐπισκέψεως τυχόντα , μέχρι τῆς τοῦ Σωτῆρος εἰς τοὺς νεκροὺς καταβάσεως . Ὅθεν οὔτε τὰ θαυμάσια τοῦ Θεοῦ , οὔτε ἡ δικαιοσύνη , τουτέστιν , οὔτε τὰ σημεῖα , οὔτε ὁ νόμος παρ’ αὐτοῖς προσεδοκᾶτο γνωρίζεσθαι . Πολλάκις δὲ τοὺς αὐτοὺς ἀνακυκλοῖ λόγους , ἀπαραίτητον τοῦ πάθους τὴν οἰκονομίαν ἐπιδεῖξαι βουλόμενος , ὡς ὁμοῦ τοῖς νεκροῖς καὶ τοῖς ζῶσι συμφέρουσαν . Κἀγὼ πρὸς σέ , Κύριε , ἐκέκραξα , καὶ τῷ πρωῒ ἡ προσευχή μου προφθάσει σε . Ἐπειδὴ γὰρ Υἱὸς ἦν ὁμότιμος τῷ Πατρί , προσευχόμενος , ἀναγκαίως ἡ προσευχὴ προέφθασεν , ὥσπερ εἰς συνάντησιν αὐτοῦ , πρὸς ὃν ἐγίνετο τρέχουσα . Εἰκότως δὲ καὶ τὸν καιρὸν προσέθηκεν , ὥστε σε καὶ ἐντεῦθεν μαθεῖν ὅτι τοῖς Εὐαγγελίοις ἐκτίθεται σύμφωνα . Φησὶ γὰρ ὁ Λουκᾶς · Ἐγένετο ἐν ταῖς ἡμέραις ταύταις ἐξελθεῖν αὐτὸν εἰς τὸ ὄρος προσεύξασθαι · καὶ ἦν διανυκτερεύων ἐν τῇ προσευχῇ τοῦ Θεοῦ . Καὶ τίνος χάριν μετὰ κραυγῆς προσηύχετο , σαφῶς τὰ ἑξῆς δείκνυσιν · ἐντυγχάνοντος γὰρ καθέστηκε ῥήματα . Ἵνα τί , Κύριε , ἀπωθεῖς τὴν ψυχήν μου εὐχήν μου , ἀποστρέφεις τὸ πρόσωπόν σου ἀπ’ ἐμοῦ ; Ταῦτα ὥστε ἡμέτερον πρόσωπον ἀναδεξάμενος ἔλεγεν , ὅπερ διὰ τὴν παρακοὴν ὁ Θεὸς ἀπεστρέφετο καὶ τὴν ἡμετέραν ἀπωθεῖτο ψυχήν , ἀνθ’ ὧν παρέβη τὸν ποιητὴν μεμφόμενος . Ὁ Χριστὸς δὲ οὐκ ἀγνοῶν ἐρωτᾷ , ἀλλὰ δεικνύς , ὡς οὐ χρὴ τὸ λοιπὸν ἀποστρέφεσθαι , αὐτοῦ τὴν ὑπὲρ πάντων ἀπολογίαν προφέροντος . Πτωχός εἰμι ἐγὼ καὶ ἐν κόποις ἐκ νεότητός μου . Πτωχὸς γὰρ δι’ ἡμᾶς , πλούσιος ὤν , ἔτι δὲ καὶ ἐν κόποις ἐκ νεότητος γέγονεν , ἥκων εἰς Αἴγυπτον , ἐκεῖθεν εἰς Ναζαρὲτ τῆς Γαλιλαίας κρυπτόμενος , ἄλλας τε πολλὰς ἐπιβουλὰς ὑφιστάμενος . Ὑψωθεὶς δὲ ἐταπεινώθην καὶ ἐξηπορήθην . Ὕψος εἴτε τῶν σημείων , εἴτε τοῦ σταυροῦ λέγοις , ἐφ’ ἑκατέρων ἐταπεινοῦτο καὶ ἐξηπορεῖτο παρὰ τῶν Ἰουδαίων φαυλιζόμενος . Ἐπ’ ἐμὲ διῆλθον αἱ ὀργαί σου . Τὰς κατὰ τῆς ἀνθρωπότητός φησιν ὀργάς , τουτέστι , τὰς ἐπιτιμίας καὶ τὰς ἀπειλάς , ἃς ὑπὲρ ἡμῶν ἑαυτὸν διὰ παθῶν προσενέγκας ἐδέξατο . Οἱ φοβερισμοί σου ἐξετάραξάν με , ἐκύκλωσάν με ὡσεὶ ὕδωρ . Τὰ φόβητρα τὰ κατὰ τοῦ πρωτοπλάστου ἀνθρώπου λέγει . Ἰσχυρὰ γὰρ ἦν ἐπειδὴ σφραγίζουσαν ἀπόφασιν Θεοῦ καὶ συμμαχοῦσαν ἐκέκτητο . Ὑφ’ ὧν εἰς τοσοῦτον ἐταράχθη , ὥστε λέγειν · Περίλυπός ἐστιν ἡ ψυχή μου ἕως θανάτου . Ἀλλὰ μὴν καὶ συνεσχέθη καθάπερ ὕδατι τοῖς λογισμοῖς κυκλούμενος . Διόπερ πρὸς τὸν Πατέρα ἔλεγε · Νῦν ἡ ψυχή μου τετάρακται . Καὶ τί εἴπω ; Πάτερ , σῶσόν με ἐκ τῆς ὥρας ταύτης . Ἀλλὰ διὰ τοῦτο ἦλθον εἰς τὴν ὥραν ταύτην . Ὅλην τὴν ἡμέραν περιέσχον με ἅμα . Τῆς ἡμέρας ἐνταῦθα τοῦ πάθους ἐμνημόνευσεν , ἐν ᾗ πάντες αὐτὸν ἅμα ἀρχιερεῖς καὶ πρεσβύτεροι καὶ Φαρισαῖοι καὶ γραμματεῖς καὶ ὁ λαὸς τῶν Ἰουδαίων ἐκύκλωσαν . Δηλοῖ δὲ καὶ ὁ Ματθαῖος , ὅτε συνηγμένων πάντων , ὁ Πιλάτος , Τίνα θέλετε ἀπολύσω ὑμῖν ; ἐπυνθάνετο . Ἐμάκρυνας ἀπ’ ἐμοῦ φίλον καὶ πλησίον , καὶ τοὺς γνωστούς μου ἀπὸ ταλαιπωρίας . Τὸν Πέτρον λέγει · φίλος γὰρ διὰ τὴν μαθητείαν ἐτύγχανεν . Εἴσῃ δὲ τοῦ Κυρίου λέγοντος · Οὐκ ἔτι ὑμᾶς καλῶ δούλους , ἀλλὰ φίλους . Πλησίον τὸν αὐτὸν διὰ τὸ λίαν θερμὸν καὶ ἀκμάζον τῆς πίστεως · γνωστοὺς δὲ αὐτοῦ τοὺς ἀποστόλους ἅπαντας . Οὗτοι γὰρ αὐτὸν ὑπὲρ πάντας ἐγίνωσκον , ὡς ἐν Εὐαγγελίοις ἀκήκοας λέγοντος · Πάτερ δίκαιε , καὶ ὁ κόσμος σε οὐκ ἔγνω · ἐγὼ δέ σε ἔγνων , καὶ αὐτοὶ ἔγνωσαν , ὅτι σύ με ἀπέστειλας . Ἀλλ’ ὅμως ἕνεκα τῆς τοῦ πάθους ταλαιπωρίας πρὸς καιρὸν ἅπαντες ἐμακρύνθησαν . Οὐκ αὐτοῖς δὲ τοῦτο , ἀλλὰ τῷ Πατρὶ λογίζεται . Ὑπερέβαινε γὰρ αὐτῶν τὴν δύναμιν τοῦ σταυροῦ τὸ μυστήριον Βουλῇ δὲ τοῦτο Πατρὸς καὶ εὐδοκίᾳ ἐπράττετο .
Lemmas: ὅς . ψαλτῳδός μέν εἰμί ὁ υἱός κορός φθάνω ἤδη μανθάνω · ἀλλά μήv νοέω καί ἀοιδή ψαλμός ὁ μελῳδία ἐκεῖνος , ὅστις μίγνυμι ὁ προφητεία ὁ περί ὁ Χριστός λέγω ὀφείλω . ζητέω δέ τίς χάρις , εἰς ὁ τέλος , ὑπέρ μαελέθ , γράφω , ὅσπερ ὁ ἄλλος . Ἐπινίκιος διά χορός , ἐκδίδωμι . οὐκοῦν δῆλος , ὡς οὐ εἷς ψαλτῳδός , χορός δέ οὗτος ὁ μελῳδία συναρμόω , ἐξάρχων Αἰμάν ὁ Ἰσραηλίτης ψαλτῳδέω , ψαλτῳδέω πάντως ἕτερος , πρός ὅς ὁ χορός εὔρυθμος καί συνετός ἀποκρίνω . διόπερ ὁ ἐπιγραφή , ὁ ἀποκρίνω λόγος σύνεσις Αἰμάν ὁ Ἰσραηλίτης , πρόκειμαι . κύριος ὁ θεός ὁ σωτηρία ἐγώ , ἡμέρα κράζω καί ἐν νύξ ἐναντίος σύ . εἰσέρχομαι ἐνώπιον σύ ὁ προσευχή ἐγώ . χρή μέν καί ἐγώ ἕκαστος προσεύχομαι ἐναντίος ὁ Θεός , τουτέστι , κατά ὁ ἀρεστός αὐτός , ἡμέρα καί νύξ ὅλος προσεύχομαι · εἴπερ εἰσέρχομαι ἐνώπιος αὐτός ὁ προσευχή , καί κατορθόω ὁ πρέσβυς ὁ ἡμέτερος βούλομαι , ὥστε καί ἐγώ ἀκούω · ὁ προσευχή σύ καί ὁ ἐλεημοσύνη σύ ἀναβαίνω εἰς μνημόσυνον ἔμπροσθεν ὁ Θεός . ἐπεί δέ ὅλος ὁ ψαλμός εἰς ὁ Χριστός συγγράφω . ἀναγκαῖος κύριος καί θεός ὁ ἑαυτοῦ σωτηρία ὀνομάζω · λέγω δέ ὁ κοινός · ἴδιος γάρ σωτηρία ὁ ἡμέτερος , ὡς ἀπαρχή γίγνομαι , λογίζομαι ὁ πατήρ . αὐτός γάρ εὐδοκέω ἔρχομαι ὁ υἱός εἰς ὁ κόσμος , σῴζω . πρός οὗτος ἡμέρα μέν πολλάκις ἐν ὁ ὄρος , νύξ δέ ἐν ὁ Γεθσημανῆς χωρίον , μέλλω αὐτός ὁ Ἰούδας παραδίδωμι , κράζω , τουτέστι , παρρησία ὁ πατήρ ἐξαιτέω , εἰσέρχομαι ἐνώπιος αὐτός ὁ οἰκεῖος προσευχή . Τῖς δέ εἰμί οὗτος ; πατήρ , εἰμί μή δύναμαι ὁ ποτήριον οὗτος παρέρχομαι , ἐάν μή πίνω αὐτός , γίγνομαι ὁ θέλημα σύ . κλίνω ὁ οὖς εἰς ὁ δέησις ἐγώ . τουτέστιν , ἀκριβῶς ὁ ἐμός προσευχή ὁ δύναμις ἀναλογίζομαι , ἢ καί συγκαταβαίνω οὗτος ὑπέρ ὅς προσφέρω ὁ δέησις · οὐδέ γάρ ὑπέρ ἐμαυτοῦ , ἀλλά ὑπέρ οὗτος , ὅς λαμβάνω μορφή καί χαρακτήρ , προσεύχομαι . ὅτι2 πίμπλημι κακός ὁ ψυχή ἐγώ . ποῖος ; ὁ ἀνθρώπινος · βαστάζω γάρ ὁ πᾶς ἁμάρτημα , καί ὁ ζωή ἐγώ ὁ ᾍδης προσεγγίζω . χρεωστέω γάρ ἐκεῖνος θάνατος , ὅς ἔρχομαι ἀποδίδωμι ὁ χειρόγραφον . προσλογίζομαι μετά ὁ καταβαίνω εἰς λάκκος . Ὅμοιος φημί εἰμί ὁ εἰς λάκκος ὁ θάνατος κατέρχομαι . δοκέω καί χρεωστέω ὥσπερ ἐκεῖνος θάνατος · οὖον μήv οὕτως εἰμί · δηλόω γάρ ὁ ἕπομαι . γίγνομαι ὡσεί ἄνθρωπος ἀβοήθητος , ἐν νεκρός ἐλεύθερος . ὁ γάρ σταυρός καί ὁ πάθος ὡς ἄνθρωπος ὑπομένω ἀβοήθητος , ἄγγελος μέν οὖον συγχωρέω παρίστημι , ὥστε λέγω · ληνός πατέω μόνος , ἐπιτιμάω δέ ὁ Πέτρος , ἡνίκα ὁ συλλαμβάνω εἷς ὁ οὖς ἀποτέμνω , καί οὗτος πρός αὐτός εἶπον · οὖον δοκέω σύ , ὅτι δύναμαι παρακαλέω ὁ πατήρ ἐγώ , καί παρίστημι ἐγώ ἄρτι πλείων ἢ δώδεκα λεγεών ἄγγελος ; Πῶς νῦν πληρόω ὁ γραφή ὁ προφήτης , ὅτι οὕτως ἐσθίω γίγνομαι ; οὗτος δέ λέγω δείκνυμι ὅτι καί αὐτός συστέλλω ὁ δύναμις ὁ οἰκεῖος θεότης , ἵνα πληρόω ὁ ὁ ἐπί αὐτός προφητεύω οἰκονομία μυστήριον . ἐν νεκρός δέ ὑπάρχω ἐλεύθερος , οὖον μόνος ὡς Θεός , ἀλλά καί ὡς ὁ σάρξ ἀναμάρτητος . διόπερ οὐ εἰμί αὐτός δυνατός , καθά φημί ὁ Παῦλος δημηγορέω , ὑπό ὁ ὠδίς ὁ θάνατος κατέχω . ὡσεί τραυματίας καθεύδω ἐν τάφος , ὅς οὐ μιμνήσκω ἔτι , καί αὐτός ἐκ ὁ χείρ σύ ἀπωθέω . προσυπακούω καί νῦν ὁ , γίγνομαι , προσήκω . γίγνομαι γάρ ὡσεί τραυματίας , ἐπεί αὐτός τραυματίας , τουτέστιν , ἁμαρτωλός περιτίθημι δόξα ὁ ὁ Ἰουδαῖος παῖς ἐπιχειρέω . διόπερ αὐτός καί πλάνος ὁ Πιλᾶτος προσέρχομαι ὀνομάζω . ὅτι2 δέ τραυματίας ὁ ἁμαρτωλός παρά ὁ γραφή λέγω , Ἱερεμίας μανθάνω λέγω · Τῖς δίδωμι ὁ κεφαλή ἐγώ ὕδωρ , καί ὁ ὀφθαλμός ἐγώ πηγή δάκρυ ; καί καλέω ὁ τραυματίζω θυγάτηρ λαός ἐγώ . δηλόω δέ καί ὁ νῦν ὁ ψαλμῳδός λέγω . οὐδέ γάρ μόνος τραυματίας , ἀλλά καί ὁ μνήμη ὁ Θεός ἐκβάλλω καί ὁ χείρ ὠθίζω ἐκτίθημι , κατά ὅς ὁ Χριστός ἑαυτοῦ νομίζω φημί · ἔτι δέ καί ὁ ἐν τάφος καθεύδω , ὁ ἄπρακτος καί ἀνενέργητος , ἐνεργός καί οὗτος ὁ νεκρός ὁ ἀνάστασις . τίθημι ἐγώ ἐν λάκκος κάτος , ἐν σκοτεινός καί ἐν σκιά θάνατος . Ὅρας πῶς ὁ πάθος ὁ ἀλήθεια καί ὁ πάθος φυλάσσω ὁ ἀξίωμα . τίθημι μέν γάρ ἐν λάκκος κάτος , φημί · ἐπεί μηδείς ὁ ᾍδης κατώτερος · ἀλλά μήv καί ἐν σκοτεινός , ἵνα διά ὁ σκότος ὁ ὁ θάνατος χωρίον αἰνίζομαι . πλήν ἐν σκιά θάνατος ὁ παροδικόν ὁ πάθος δηλόω , ὁμοῦ δέ ὅτι καί Χριστός δικαιοσύνη τυγχάνω ἥλιος , πρός βραχύς καθάπερ ὑπό σκιά ὁ θάνατος κρύπτω . ἐπί ἐγώ ἐπιστηρίζω ὁ θυμός σύ . ἀναγκαῖος , ἐπεί αὐτός ὁ γένος ὁ ἁμαρτία βαστάζω , ἐπί αὐτός ὁ κατά ὁ ἁμαρτωλός θυμός · θάνατος δέ εἰμί , καί κατάρα ἐπέρχομαι · ἔνθα ἐπιστηρίζω , οὐ ἔτι ὁ γένος ὁ ἄνθρωπος ἐπέρχομαι . καί πᾶς ὁ μετεωρισμός σύ ἐπάγω ἐπί ἐγώ . μετεωρισμός ὁ Θεός ὁ παρά αὐτός ὑψηλός λέγω . οἷος βασίλειος , ἁγιασμός , ὁ συγκαθέζομαι δοῦλος εἰμί δεσπότης . ὥσπερ τοίνυν ὁ διά ἐγώ ταπεινός , οὗτος καί ὁ περί ἐγώ ὑψηλός ὁ πατήρ ἐπί ὁ Χριστός ἀναγκαῖος ἐπάγω . ἐν αὐτός γάρ οὗτος ὁ ἀπόλαυσις ἔχω . ὅτι2 δέ μετέωρος ὁ ὑψηλός λέγω , σαφῶς ἐγώ Ἱερεμίας ἐκδίδωμι · φημί γάρ οὕτως · ἐάν ὑψόω ὁ οὐρανός εἰς ὁ μετέωρος , φημί Κύριος · τουτέστιν , ἐάν αὐτός ὑψηλός γίγνομαι . διάψαλμα ὁ εἴρω πρόσκειμαι , ἐπεί ὁ κατά ὁ τάφος διά ὁ ἔμπροσθεν ἐπιμιμνήσκομαι καί ὁ θάνατος , νυνί ὁ λόγος εἰς ὁ οὗτος ἀνώτερος , ὁ προδοσία φημί καί ὁ σταυρός , ἀνάγω . μακρυνάω ὁ γνωστός ἐγώ ἀπό ἐγώ . βε . οὗτος Λουκᾶς ἐν αὐτός φράζω ὁ λέξις , ἔνθα ὁ σταυρός ὁ ἱστορία ἐκτίθημι . ἵστημι δέ πᾶς ὁ γνωστός αὐτός ἀπό μακρόθεν , καί γυνή ὁ συνακολουθέω αὐτός ἀπό ὁ Γαλιλαία ὁράω οὗτος . τίθημι ἐγώ βδέλυγμα ἑαυτοῦ . ἐπί ὁ Πέτρος καί οὗτος πληρόω , ἡνίκα ἐν ὁ αὐλή ὁ ἀρχιερεύς εὐλαβέομαι ὁ λέγω , ἀληθής καί σύ ἐκ αὐτός εἰμί · ὁ γάρ λαλιά σύ δῆλος σύ ποιέω , ἄρχω καταναθεματίζω καί ὄμνυμι , ὅτι οὐ οἶδα ὁ ἄνθρωπος . παραδίδωμι , καί οὐ ἐκπορεύω . ἔξεστι γάρ αὐτός ἐκπορεύω , τουτέστιν , ἐκκλίνω , ἐπεί καί ὁ καιρός ὁ ἔφοδος ὁ Ἰουδαῖος γιγνώσκω , ὥστε λέγω ὁ μαθητής , καθεύδω ὁ λοιπός καί ἀναπαύω · ἰδού ἐγγίζω ὁ παραδίδωμι ἐγώ · ἑκών ὅμως παραδίδωμι ἀνέχω . ὁ ὀφθαλμός ἐγώ ἀσθενέω ἀπό πτωχεία , κράζω πρός σός , κύριος . πτωχεία καλέω ὁ πάθος · ὅθεν καί Παῦλος περί αὐτός φημί · πτωχεύω ὑπέρ ἐγώ , πλούσιος εἰμί . ὁ ὀφθαλμός τοίνυν αὐτός διά ὁ πάθος ἀσθενέω · ἑκών γάρ καρτερέω ὁ ἀνθρώπινος . οὕτως δέ ὁ ὀφθαλμός ἀσθενέω , ὥστε καί κράζω , Ἐλωΐ , Ἐλωΐ , λήμη σαβάζω . ὅλος ὁ ἡμέρα διαπετάννυμι πρός σύ ὁ χείρ ἐγώ · εὔδηλος ἐπί ὁ σταυρός · ὁ γάρ ἀρχιερεύς ὑπέρ ἐγώ θυσία προσφέρω , ἐν εἶδος προσευχή ὁ χείρ ἐκτείνω , ὁ οἰκονομία ὁ πάθος ἐπιτελέω . μή ὁ νεκρός ποιέω θαυμάσιος , ἢ ἰατρός ἀνίστημι , καί ἐξομολογέομαι σύ ; διάλεξις ἐνταῦθα πρός ὁ πατήρ ποιέω , ἐγώ γνωρίζω ὁ αἴτιος βούλομαι , ὅς ἕνεκα ἀναγκαῖος εἰμί αὐτός πρός ὁ νεκρός κατάβασις . εἰσί δέ οὗτος , ὅτι ὁ νεκρός οὖον ποιέω θαυμάσιος · οὐδέ γάρ ἀστραπή ἐπιτελέω παρά αὐτός , ἢ βροντή · οὖον χειμών ἐκ αἰθρία , οὐδέ πάλιν εὐδία ἀπό χειμών ἀθρόος , ἢ ἄλλος ὅσος παρέχω ὁ ζῶ ἀπό ὁ κτίσις θαῦμα · ἀλλά οὐδέ ἰατρός ἀνίστημι ὁ νεκρός , ἵνα οὗτος ὁ εἴρω θεάομαι . Πῶς οὖν ἐξομολογέομαι , πῶς δέ σῴζω ὁ ἐν ἀπιστία τελευτάω δύναμαι , καί μήτε νόμος , μήτε προφήτης ἀκούω ; οὖον γάρ εἰμί αὐτός ἐπακούω . διάψαλμα ὁ ἑξῆς ὁ προφήτης προτάσσω , ἀναπαύω αὐτός ὁ μελῳδία ὁ πνεῦμα · ὁ αὐτός δέ ὅμως ὁ λόγος οἰκονομία ἔχω . μή διηγέομαι τις ἐν ὁ τάφος ὁ ἔλεος σύ καί ὁ ἀλήθεια σύ ἐν γῆ ἀπώλεια ; Τῖς γάρ προφήτης ἢ νομοθέτης ἐν ὁ τάφος , ἢ ἐν ὁ γῆ ὁ ἀπώλεια ; λέγος δέ ὁ ὁ νεκρός χωρίον ἀπώλεια , διά ὁ ἀνέλπιστον ὁ ζωή προσαγορεύω ὁ θάνατος . ὁ ἔλεος ὁ Θεός ἢ ὁ ἀλήθεια , τουτέστι , ὁ νόμος αὐτός καί ὁ ἐντολή , ἢ καί ὁ Χριστός αὐτός · ἔλεος γάρ ἐν αὐτός καί ἀλήθεια διηγέομαι ἰσχύω , ὑποτελής ὁ θάνατος τυγχάνω , διά ὁ κατά πᾶς γένος ἀπόφασις . μή γιγνώσκω ἐν ὁ σκότος ὁ θαυμάσιος σύ , καί ὁ δικαιοσύνη σύ ἐν γῆ ἐπιλανθάνομαι ; ἔτι ὁ αὐτός ἔχω · σκότος γάρ ὁ ᾍδης ὡς ἀφεγγής καλέω · ὁ δέ αὐτός καί γῆ ἐπιλανθάνομαι . οὐ εἰμί γάρ ἐκεῖνος ὁ χωρίον ἐπίσκεψις τυγχάνω , μέχρι ὁ ὁ Σωτήρ εἰς ὁ νεκρός κατάβασις . ὅθεν οὔτε ὁ θαυμάσιος ὁ Θεός , οὔτε ὁ δικαιοσύνη , τουτέστιν , οὔτε ὁ σημεῖον , οὔτε ὁ νόμος παρά αὐτός προσδοκάω γνωρίζω . πολλάκις δέ ὁ αὐτός ἀνακυκλέω λόγος , ἀπαραίτητος ὁ πάθος ὁ οἰκονομία ἐπιδείκνυμι βούλομαι , ὡς ὁμοῦ ὁ νεκρός καί ὁ ζῶ συμφέρω . ἀγός πρός σός , κύριος , κράζω , καί ὁ πρωΐ ὁ προσευχή ἐγώ προφθάνω σύ . ἐπεί γάρ υἱός εἰμί ὁμότιμος ὁ πατήρ , προσεύχομαι , ἀναγκαῖος ὁ προσευχή προφθάνω , ὥσπερ εἰς συνάντησις αὐτός , πρός ὅς γίγνομαι τρέχω . εἰκότως δέ καί ὁ καιρός προστίθημι , ὥστε σύ καί ἐντεῦθεν μανθάνω ὅτι ὁ Εὐαγγέλιος ἐκτίθημι σύμφωνος . φημί γάρ ὁ Λουκᾶς · γίγνομαι ἐν ὁ ἡμέρα οὗτος ἐξέρχομαι αὐτός εἰς ὁ ὄρος προσεύχομαι · καί εἰμί διανυκτερεύω ἐν ὁ προσευχή ὁ Θεός . καί τίς χάρις μετά κραυγή προσεύχομαι , σαφῶς ὁ ἑξῆς δείκνυμι · ἐντυγχάνω γάρ καθίστημι ῥῆμα . ἵνα τίς , κύριος , ἀπωθέω ὁ Ψυχή ἐγώ εὐχή ἐγώ , ἀποστρέφω ὁ πρόσωπον σύ ἀπό ἐγώ ; οὗτος ὥστε ἡμέτερος πρόσωπον ἀναδέχομαι λέγω , ὅσπερ διά ὁ παρακοή ὁ θεός ἀποστρέφω καί ὁ ἡμέτερος ἀπωθέω Ψυχή , ἀντί ὅς παραβαίνω ὁ ποιητής μέμφομαι . ὁ Χριστός δέ οὐ ἀγνοέω ἐρωτάω , ἀλλά δείκνυμι , ὡς οὖον χρή ὁ λοιπός ἀποστρέφω , αὐτός ὁ ὑπέρ πᾶς ἀπολογία προφέρω . Πτωχός εἰμί ἐγώ καί ἐν κόπος ἐκ νεότης ἐγώ . Πτωχός γάρ διά ἐγώ , πλούσιος εἰμί , ἔτι δέ καί ἐν κόπος ἐκ νεότης γίγνομαι , ἥκω εἰς Αἴγυπτος , ἐκεῖθεν εἰς Ναζαρά ὁ Γαλιλαία κρύπτω , ἄλλος τε πολύς ἐπιβουλή ὑφίστημι . ὑψόω δέ ταπεινόω καί ἐξαπορέω . ὕψος εἴτε ὁ σημεῖον , εἴτε ὁ σταυρός λέγω , ἐπί ἑκάτερος ταπεινόω καί ἐξαπορέω παρά ὁ Ἰουδαῖος φαυλίζω . ἐπί ἐγώ διέρχομαι ὁ ὀργή σύ . ὁ κατά ὁ ἀνθρωπότης φημί ὀργή , τουτέστι , ὁ ἐπιτιμία καί ὁ ἀπειλή , ὅς ὑπέρ ἐγώ ἑαυτοῦ διά πάθος προσφέρω δέχομαι . ὁ φοβερισμός σύ ἐκταράσσω ἐγώ , κυκλόω ἐγώ ὡσεί ὕδωρ . ὁ φόβητρον ὁ κατά ὁ πρωτόπλαστος ἄνθρωπος λέγω . ἰσχυρός γάρ εἰμί ἐπεί σφραγίζω ἀπόφασις Θεός καί συμμαχέω κτάομαι . ὑπό ὅς εἰς τοσοῦτος ταράσσω , ὥστε λέγω · περίλυπος εἰμί ὁ ψυχή ἐγώ ἠώς θάνατος . ἀλλά μήv καί συνέχω καθάπερ ὕδωρ ὁ λογισμός κυκλόω . διόπερ πρός ὁ πατήρ λέγω · νῦν ὁ ψυχή ἐγώ ταράσσω . καί τίς εἶπον ; πατήρ , σῴζω ἐγώ ἐκ ὁ ὥρα οὗτος . ἀλλά διά οὗτος ἔρχομαι εἰς ὁ ὥρα οὗτος . ὅλος ὁ ἡμέρα περιέχω ἐγώ ἅμα . ὁ ἡμέρα ἐνταῦθα ὁ πάθος μνημονεύω , ἐν ὅς πᾶς αὐτός ἅμα ἀρχιερεύς καί πρέσβυς καί Φαρισαῖος καί γραμματεύς καί ὁ λαός ὁ Ἰουδαῖος κυκλόω . δηλόω δέ καί ὁ Ματθαῖος , ὅτε συνάγω πᾶς , ὁ Πιλάτος , τίς ἐθέλω ἀπολύω σύ ; πυνθάνομαι . μακρυνάω ἀπό ἐγώ φίλος καί πλησίος , καί ὁ γνωστός ἐγώ ἀπό ταλαιπωρία . ὁ Πέτρος λέγω · φίλος γάρ διά ὁ μαθητεία τυγχάνω . εἶμι δέ ὁ κύριος λέγω · οὐ ἔτι σύ καλέω δοῦλος , ἀλλά φίλος . πλησίος ὁ αὐτός διά ὁ λίαν θερμός καί ἀκμάζω ὁ πίστις · γνωστός δέ αὐτός ὁ ἀπόστολος ἅπας . οὗτος γάρ αὐτός ὑπέρ πᾶς γιγνώσκω , ὡς ἐν Εὐαγγέλιος ἀκούω λέγω · πατήρ Δίκαιος , καί ὁ κόσμος σύ οὐ γιγνώσκω · ἐγώ δέ σύ γιγνώσκω , καί αὐτός γιγνώσκω , ὅτι σῦς ἐγώ ἀποστέλλω . ἀλλά ὅμως ἕνεκα ὁ ὁ πάθος ταλαιπωρία πρός καιρός ἅπας μακρύνω . οὐ αὐτός δέ οὗτος , ἀλλά ὁ πατήρ λογίζομαι . ὑπερβαίνω γάρ αὐτός ὁ δύναμις ὁ σταυρός ὁ μυστήριον βουλή δέ οὗτος πατήρ καί εὐδοκία πράσσω .