hesychius-illustrius.fragmenta 4.7.h
32 . Ἡράκλειτος ὑδέρῳ περιπεσὼν ἔλεγε τοῖς ἰατροῖς , εἴ τις δύναιτο ἔντερα ταπεινῶσαι , ὑγρόν τ’ ἐξεράσαι · ἀπειπόντων δὲ , ἔθηκεν ἑαυτὸν εἰς τὸν ἥλιον , καὶ ἐκέλευσε τοὺς παῖδας βολβίτοις καταπλάττειν . Οὕτω δὴ κατατεινόμενος , μὴ δυνηθεὶς ἀποσπάσαι τὰ βόλβιτα , ἔμεινε καὶ διὰ τὴν μεταβολὴν ἀγνοηθεὶς κυνόβρωτος γέγονεν . Οὗτος οὐδενὸς ἤκουσεν , ἀλλ’ αὐτὸς ἔφη διζήσασθαι καὶ μαθεῖν πάντα παρ’ ἑαυτοῦ . Ἔστι δὲ εἰς αὐτὸν ἐπίγραμμα · Πολλάκις Ἡράκλειτον ἐθαύμασα , πῶς ποτε τὸ ζῆν ὧδε διαντλήσας δύσμορος εἶτ’ ἔθανε . Σῶμα γὰρ ἀρδεύσασα κακὴ νόσος ὕδατι φέγγος ἔσβεσεν ἐν βλεφάροις καὶ σκότον ἠγάγετο . Οὗτος τὴν οἴησιν ἱερὰν νόσον ἔλεγε , καὶ τὴν ὅρασιν ψεύδεσθαι , πῦρ εἶναι στοιχεῖον , καὶ πυρὸς ἀμοιβὴν τὰ πάντα ἀραιώσει καὶ πυκνώσει γινόμενα . Σαφῶς δὲ οὐδὲν ἐκτίθεται . Γίνεσθαί τε πάντα κατ’ ἐναντιότητα , καὶ ῥεῖν τὰ ὅλα ποταμοῦ δίκην . Πεπεράνθαι τε τὸ πᾶν , καὶ εἶναι κόσμον ἕνα · γεννᾶσθαί τε αὐτὸν ἐκ πυρὸς , καὶ πάλιν ἐκπυροῦσθαι κατά τινας περιόδους ἐναλλὰξ τὸν σύμπαντα αἰῶνα , καὶ τοῦτο γίνεσθαι καθ’ εἱμαρμένην · τῶν δὲ ἐναντίων τὸ μὲν ἐπὶ τὴν γένεσιν ἄγον καλεῖσθαι πόλεμον καὶ ἔριν · τὸ δὲ ἐπὶ τὴν ἐκπύρωσιν , ὁμολογίαν καὶ εἰρήνην . Καὶ τὴν μεταβολὴν , ὁδὸν ἄνω κάτω · τὸν τε κόσμον γίνεσθαι κατ’ αὐτήν · πυκνούμενον γὰρ τὸ πῦρ ἐξυγραίνεσθαι , συνιστάμενόν τε γίνεσθαι ὕδωρ , πηγνύμενον δὲ τὸ ὕδωρ εἰς γῆν τρέπεσθαι , καὶ ταύτην ὁδὸνεἶναι ἐπὶ τὸ κάτω . Πάλιν τε αὐτὴν τὴν γῆν χεῖσθαι , ἐξ ἧς τὸ ὕδωρ γίνεσθαι , ἐκ δὲ τούτου τὰ λοιπὰ , σχεδὸν πάντα ἐπὶ τὴν ἀναθυμίασιν ἀνάγων τὴν ἀπὸ τῆς θαλάσσης . Αὕτη δέ ἐστιν ἡ ἐπὶ τὸ ἄνω ὁδός . Γίνεσθαι δὲ ἀναθυμιάσεις ἀπό τε γῆς καὶ θαλάσσης , ἃς μὲν λαμπρὰς καὶ καθαρὰς , ἃς δὲ σκοτεινάς . Αὔξεσθαι δὲ τὸ μὲν πῦρ ἀπὸ τῶν λαμπρῶν , τὸ δὲ ὑγρὸν ἀπὸ τῶν ἑτέρων . Τὸ δὲ περιέχον ὁποῖόν ἐστιν , οὐ δηλοῖ · εἶναι μέντοι ἐν αὐτῷ σκάφας ἐπεστραμμένας κατὰ κοῖλον πρὸς ἡμᾶς , ἐν αἷς ἀθροιζομένας τὰς λαμπρὰς ἀναθυμιάσεις ἀποτελεῖν φλόγας , ἃς εἶναι τὰ ἄστρα . Λαμπροτάτην δὲ εἶναι τὴν τοῦ ἡλίου φλόγα καὶ θερμοτάτην . Τὰ μὲν γὰρ ἄλλα ἄστρα πλέον ἀπέχειν ἀπὸ τῆς γῆς καὶ διὰ τοῦτο ἧττον λάμπειν καὶ θάλπειν . Τὴν δὲ σελήνην προσγειοτέραν οὖσαν μὴ διὰ τοῦ καθαροῦ φέρεσθαι τόπου . Τὸν μέντοι ἥλιον ἐν διαυγεῖ καὶ ἀμιγεῖ κεῖσθαι , καὶ σύμμετρον ἀφ’ ἡμῶν ἔχειν διάστημα · τοιγάρτοι μᾶλλον θερμαίνειν τε καὶ φωτίζειν . Ἐκλείπειν τε καὶ ἥλιον καὶ σελήνην ἄνω στρεφομένων τῶν σκαφῶν . Τούς τε κατὰ μῆνα τῆς σελήνης σχηματισμοὺς γίνεσθαι στρεφομένης ἐν αὐτῇ κατὰ μικρὸν τῆς σκάφης . Ἡμέραν τε καὶ νύκτα γίνεσθαι καὶ μῆνας καὶ ὥρας ἐτείους καὶ ἐνιαυτοὺς ὑετούς τε καὶ πνεύματα καὶ τὰ τούτοις ὅμοια κατὰ τὰς διαφόρους ἀναθυμιάσεις . Τὴν μὲν γὰρ λαμπρὰν ἀναθυμίασιν φλογωθεῖσαν ἐν τῷ κύκλῳ τοῦ ἡλίου , ἡμέραν , τὴν δὲ ἐναντίαν ἐπικρατήσασαν , νύκτα ἀποτελεῖν . Καὶ ἐκ μὲν τοῦ λαμπροῦ τὸ θερμὸν αὐξανόμενον , θέρος ποιεῖν , ἐκ δὲ τοῦ σκοτεινοῦ τὸ ὑγρὸν πλεονάσαν χειμῶνα ἀπεργάζεσθαι . Περὶ δὲ τῆς γῆς οὐδὲν ἀποφαίνεται ὁποία ἐστί . Φέρονται δὲ εἰς αὐτὸν ἐπιγράμματα τάδε · Ἡράκλειτος ἐγώ · τί μ’ ἄνω κάτω ἔλκετ’ ἄμουσοι ; οὐχ ὑμῖν ἐπόνουν , τοῖς δ’ ἔμ’ ἐπισταμένοις . Εἶς ἐμοὶ ἄνθρωπος τρισμύριοι , οἱ δ’ ἀνάριθμοι οὐδείς . Ταῦτ’ αὐδῶ καὶ παρὰ Φερσεφόνῃ . Ἄλλο · Μὴ ταχὺς Ἡρακλείτου ἐπ’ ὀμφαλὸν εἴλεε βίβλον τοὐφεσίου · μάλα τοι δύςβατος ἀτραπιτός · ὄρφνη καὶ σκότος ἐστὶν ἀλάμπετον · ἢν δέ σε μύστης εἰσαγάγῃ , φανεροῦ λαμπρότερ’ ἠελίου . Λαμπρὸς δὲ [ ἐνιότε ] ἐν τοῖς συγγράμμασι καὶ σαφὴς , ὥστε καὶ τὸν νωθέστατον ῥᾳδίως γνῶναι , καὶ δίαρμα ψυχῆς λαβειϊν · ἥ τε βραχύτης καὶ τὸ βάρος τῆς ἑρμηνείας ἀσύγκριτον .
Lemmas: 32 . Ἡράκλειτος ὕδερος περιπίπτω λέγω ὁ ἰατρός , εἰμί τις δύναμαι ἔντερον ταπεινόω , ὑγρός τε ἐκλέγω · ἀπολέγω δέ , τίθημι ἑαυτοῦ εἰς ὁ ἥλιος , καί κελεύω ὁ παῖς βόλβιτον καταπλήσσω . οὕτως δή κατατείνω , μή δύναμαι ἀποσπάω ὁ βόλβιτον , μένω καί διά ὁ μεταβολή ἀγνοέω κυνόβρωτος γίγνομαι . οὗτος οὐδείς ἀκούω , ἀλλά αὐτός φημί δίζημαι καί μανθάνω πᾶς παρά ἑαυτοῦ . εἰμί δέ εἰς αὐτός ἐπίγραμμα · πολλάκις Ἡράκλειτος θαυμάζω , πῶς ποτέ ὁ ζάω ὧδε διαντλέω δύσμορος εἶτα θνῄσκω . Σωμάς γάρ ἀρδεύω κακός νόσος ὕδωρ φέγγος σβέννυμι ἐν βλέφαρον καί σκότος ἄγω . οὗτος ὁ οἴησις ἱερός νόσος λέγω , καί ὁ ὅρασις ψεύδω , πῦρ ἔρχομαι στοιχεῖον , καί πυρός ἀμοιβή ὁ πᾶς ἀραίωσις καί πύκνωσις γίγνομαι . σαφής δέ οὐδείς ἐκτίθημι . γίγνομαι τε πᾶς κατά ἐναντιότης , καί ῥέω ὁ ὅλος ποταμός δίκη . περαίνω τε ὁ πᾶς , καί ἔρχομαι κόσμος εἷς · γεννάω τε αὐτός ἐκ πυρός , καί πάλιν ἐκπυρόω κατά τις περίοδος ἐναλλάξ ὁ σύμπας αἰών , καί οὗτος γίγνομαι κατά μείρομαι · ὁ δέ ἐναντίος ὁ μέν ἐπί ὁ γένεσις ἄγω καλέω πόλεμος καί ἔρις · ὁ δέ ἐπί ὁ ἐκπύρωσις , ὁμολογία καί εἰρήνη . καί ὁ μεταβολή , ὁδός ἄνω κάτω · ὁ τε κόσμος γίγνομαι κατά αὐτός · πυκνόω γάρ ὁ πῦρ ἐξυγραίνω , συνίστημι τε γίγνομαι ὕδωρ , πήγνυμι δέ ὁ ὕδωρ εἰς γῆ τρέπω , καί οὗτος ὁράω ἐπί ὁ κάτω . πάλιν τε αὐτός ὁ γῆ χέω , ἐκ ὅς ὁ ὕδωρ γίγνομαι , ἐκ δέ οὗτος ὁ λοιπός , σχεδόν πᾶς ἐπί ὁ ἀναθυμίασις ἀνάγω ὁ ἀπό ὁ θάλασσα . Ἄτη δέ εἰμί ὁ ἐπί ὁ ἄνω οὐδός . γίγνομαι δέ ἀναθυμίασις ἀπό τε γῆ καί θάλασσα , ὅς μέν λαμπρός καί καθαρός , ὅς δέ σκοτεινός . αὐξάνω δέ ὁ μέν πῦρ ἀπό ὁ λαμπρός , ὁ δέ ὑγρός ἀπό ὁ ἕτερος . Τέ δέ περιέχω ὁποῖος εἰμί , οὐ δηλόω · ἔρχομαι μέντοι ἐν αὐτός σκάφη ἐπιστρέφω κατά κοῖλος πρός ἐγώ , ἐν ὅς ἀθροίζω ὁ λαμπρός ἀναθυμίασις ἀποτελέω φλόγα , ὅς ἔρχομαι ὁ ἄστρον . λαμπρός δέ ἔρχομαι ὁ ὁ ἥλιος φλόγα καί θερμός . ὁ μέν γάρ ἄλλος ἄστρον πλείων ἀπέχω ἀπό ὁ γῆ καί διά οὗτος κακός λάμπω καί θάλπω . Τά δέ σελήνη πρόσγειος εἰμί μή διά ὁ καθαρός φέρω τόπος . ὁ μέντοι ἥλιος ἐν διαυγής καί ἀμιγής κεῖμαι , καί σύμμετρος ἀπό ἐγώ ἔχω διάστημα · τοιγάρ μᾶλλον θερμαίνω τε καί φωτίζω . ἐκλείπω τε καί ἥλιος καί σελήνη ἄνω στρέφω ὁ σκάφη . Τους τε κατά Μήνη ὁ σελήνη σχηματισμός γίγνομαι στρέφω ἐν αὐτός κατά μικρός ὁ σκάφη . Ἡμέρα τε καί νύξ γίγνομαι καί μήν καί ὥρα ἔτειος καί ἐνιαυτός ὑετός τε καί πνεῦμα καί ὁ οὗτος ὅμοιος κατά ὁ διάφορος ἀναθυμίασις . Τά μέν γάρ λαμπρός ἀναθυμίασις φλογόω ἐν ὁ κύκλος ὁ ἥλιος , ἡμέρα , ὁ δέ ἐναντίος ἐπικρατέω , νύξ ἀποτελέω . καί ἐκ μέν ὁ λαμπρός ὁ θερμός αὐξάνω , θέρος ποιέω , ἐκ δέ ὁ σκοτεινός ὁ ὑγρός πλεονάζω χειμών ἀπεργάζομαι . περι δέ ὁ γῆ οὐδείς ἀποφαίνω ὁποῖος εἰμί . φέρω δέ εἰς αὐτός ἐπίγραμμα ὅδε · Ἡράκλειτος ἐγώ · τίς εἷς ἄνω κάτω ἕλκω ἄμουσος ; οὐ σύ πονέω , ὁ δέ ἐγώ ἐφίστημι . Εἶς ἐγώ ἄνθρωπος τρισμύριοι , ὁ δέ ἀνάριθμος οὐδείς . ταῦτα αὐδάω καί παρά Φερσέφασσα . ἄλλος · Μή ταχύς Ἡράκλειτος ἐπί ὀμφαλός εἰλέω βίβλος τοὐφέσιον · μάλα τοι δύςβατος ἀτραπιτός · ὄρφνη καί σκότος εἰμί ἀλάμπετος · εἄν δέ σύ μύστης εἰσάγω , φανερός λαμπρός ἥλιος . λαμπρός δέ [ ἐνιότε ] ἐν ὁ σύγγραμμα καί σαφής , ὥστε καί ὁ νωθής ῥᾴδιος γιγνώσκω , καί δίαρμα ψυχή λαβειϊν · ὁ τε βραχύτης καί ὁ βάρος ὁ ἑρμηνεία ἀσύγκριτος .