heron.pneumatica 1.5
Ἡ δὲ κατὰ μέν τι ὁμαλή , κατὰ δέ τι ἀνώμαλος γίνεται οὕτως διὰ τοῦ σίφωνος · καλῶ δὲ κατὰ μέν τι ὁμαλήν , κατὰ δέ τι ἀνώμαλον , ὅταν ἐπί τινα χρόνον βουλομένοις ὁμαλὴ ᾖ ἡ γινομένη ἐξ ἀρχῆς ῥύσις , ἐπὶ δὲ ἕτερον πάλιν χρόνον προαιρουμένοις ὁμαλὴ μὲν ᾖ καθʼ ἑαυτὴν ἡ γινομένη ῥύσις , τῆς δὲ πρότερον ἤτοι βραδυτέρα ἢ ταχυτέρα . Ἔστω γὰρ πάλιν τὸ μὲν τοῦ ὕδατος ἀγγεῖον τὸ ΑΒ , λέβης δὲ ὁ Γ∠ · δι δὲ τοῦ ἐπιφράγματος καὶ τοῦ πυθμένος τοῦ λέβητος διώσθω σωλὴν εὐρύτερος τοῦ ἐντὸς σκέλους τοῦ σίφωνος · καὶ ἔστω σίφων οὗτος ὁ ΜΛ συνεστεγνωμένος τῷ τε ἐπιφράγματι καὶ τῷ πυθμένι τοῦ λέβητος . ἐπὶ δὲ τοῦ ἐπιφράγματος ἐφεστάτω πηγμάτιον ἐκ κανονίων πεπηγὸς καθάπερ τὸ Πγράμμα · καὶ ἔστω τὸ ΓΝΞ∠ . ἐν δὲ τοῖς ὀρθοῖς κανονίοις τοῖς ΓΝ , Ξ∠ ἐκ τοῦ ἐντὸς | μέρους ἐγγεγλύφθωσαν σωλῆνες κατὰ τὸ μῆκος τῶν κανονίων , ἐν οἷς διατρεχέτω ἕτερον κανόνιον τὸ ΟΠ εὐλύτως . ἔστω δὲ καὶ κοχλίας ὁ ΡΣ ὀρθῶς βεβηκὼς ἐπὶ τοῦ Γ∠ ἐπιφράγματος καὶ διὰ τρήματος διεληλυθὼς μένοντος ἐν τῷ ΟΠ κανόνι . ἔστω δὲ καὶ τύλος τις συμφυὴς τῷ ΟΠ κανονίῳ , ὥστε παρεμβαίνειν εἰς τὴν τοῦ κοχλίου ἕλικα . ὑπερεχέτω δὲ ὁ κοχλίας ὑπὲρ τὸ ΝΞ κανόνιον · τῇ δὲ ὑπεροχῇ συμφυὴς ἔστω χειρολαβίς , δι᾿ ἧς ἐπιστρέφομεν τὸν κοχλίαν , ὥστε τὸ ΟΠ κανόνιον ὁτὲ μὲν μετέωρον γίνεσθαι , ὁτὲ δὲ ταπεινοῦσθαι . τῷ δὲ ΟΠ κανονίῳ συμφυὲς γεγονέτω τὸ ἐντὸς σκέλος τοῦ σίφωνος διεληλυθὸς καὶ διὰ τοῦ ΛΜ σωλῆνος , ὥστε τὸ στόμιον αὐτοῦ βαπτίζεσθαι εἰς τὸ ἐν τῷ ἀγγείῳ ὕδωρ . καὶ ἐὰν οὖν πάλιν ἐπισπασώμεθα διὰ τοῦ ἐκτὸς στομίον τὸ ὑγρόν , ῥεύσει ὁ σίφων ὁμαλῶς , ἕως ἂν πᾶν κενωθῇ τὸ ἐν αὐτῷ ὑγρόν · ὅταν δὲ βουλώμεθα διʼ αὐτοῦ ἑτέραν ῥύσιν γίνεσθαι τῆς μὲν προειρημένης ταχυτέραν , ὁμαλὴν δὲ καθʼ αὐτήν , ἐπιστρέψομεν τὸν κοχλίαν , ὥστε τὸ ΟΠ κανόνιον ταπεινότερον γενέσθαι · ἔσται γὰρ ἡ ἐκτὸς ὑπεροχὴ τοῦ σίφωνος μείζων τῆς πρότερον . καὶ διὰ τοῦτʼ ἔστιν ἡ ῥύσις ὁμαλὴ μὲν καθʼ αὐτήν , τῆς δὲ πρότερον ταχυτέρα . ἐὰν δὲ ἔτι πάλιν ταχυτέραν , ἐπιστρέψομεν τὸν κοχλίαν εἰς τὸ ἔτι ταπεινότερον γενέσθαι τὸ ΟΠ κανόνιον · ἐἀν δὲ βραδυτέραν βουλώμεθα , τὸ ΟΠ κανόνιον μετέωρον γενέσθαι · καὶ οὕτως διὰ σίφωνος ἔσται ἡ ῥύσις ἡ κατὰ μέν τι ὁμαλή , κατὰ δέ τι ἀνώμαλος . Ἵνα δὲ μὴ καὶ διὰ τοῦ στόματος αὐτῶν ἐπισπασώμεθα τὸ ὕδωρ — οὐδὲ γὰρ ἐπὶ πάντων τῶν σιφώνων τοῦτο δυνατὸν ἔσται , ἐὰν μὴ πάνυ μικροὶ ὧσι — , ποιήσομεν οὕτως .
Lemmas: ὁ δέ κατά μέν τις ὁμαλός , κατά δέ τις ἀνώμαλος γίγνομαι οὕτως διά ὁ σίφων · καλέω δέ κατά μέν τις ὁμαλός , κατά δέ τις ἀνώμαλος , ὅταν ἐπί τις χρόνος βούλομαι ὁμαλός εἰμί ὁ γίγνομαι ἐκ ἀρχή ῥύσις , ἐπί δέ ἕτερος πάλιν χρόνος προαιρέω ὁμαλός μέν εἰμί κατά ἑαυτοῦ ὁ γίγνομαι ῥύσις , ὁ δέ πρότερος ἤτοι βραδύς ἤ ταχύς . εἰμί γάρ πάλιν ὁ μέν ὁ ὕδωρ ἀγγεῖον ὁ ΑΒ , λέβης δέ ὁ Γ∠ · δι δέ ὁ ἐπίφραγμα καί ὁ πυθμήν ὁ λέβης διωθέω σωλήν εὐρύς ὁ ἐντός σκέλος ὁ σίφων · καί εἰμί σίφων οὗτος ὁ ΜΛ συστεγνόω ὁ τε ἐπίφραγμα καί ὁ πυθμήν ὁ λέβης . ἐπί δέ ὁ ἐπίφραγμα ἐφίστημι πηγμάτιον ἐκ κανόνιον πήγνυμι καθά ὁ Πγράμμα · καί εἰμί ὁ ΓΝΞ∠ . ἐν δέ ὁ ὀρθός κανόνιον ὁ ΓΝ , Ξ∠ ἐκ ὁ ἐντός | μέρος ἐγγλύφω σωλήν κατά ὁ μῆκος ὁ κανόνιον , ἐν ὅς διατρέχω ἕτερος κανόνιον ὁ ΟΠ εὔλυτος . εἰμί δέ καί κοχλίας ὁ ΡΣ ὀρθός βαίνω ἐπί ὁ Γ∠ ἐπίφραγμα καί διά τρῆμα διέρχομαι μένω ἐν ὁ ΟΠ κανών . εἰμί δέ καί τύλος τις συμφυής ὁ ΟΠ κανόνιον , ὥστε παρεμβαίνω εἰς ὁ ὁ κοχλίον ἕλιξ . ὑπερέχω δέ ὁ κοχλίας ὑπέρ ὁ ΝΞ κανόνιον · ὁ δέ ὑπεροχή συμφυής εἰμί χειρολαβίς , διά ὅς ἐπιστρέφω ὁ κοχλίας , ὥστε ὁ ΟΠ κανόνιον ὅτε μέν μετέωρος γίγνομαι , ὅτε δέ ταπεινόω . ὁ δέ ΟΠ κανόνιον συμφυής γίγνομαι ὁ ἐντός σκέλος ὁ σίφων διέρχομαι καί διά ὁ ΛΜ σωλήν , ὥστε ὁ στόμιον αὐτός βαπτίζω εἰς ὁ ἐν ὁ ἀγγεῖον ὕδωρ . καί ἐάν οὖν πάλιν ἐπισπάω διά ὁ ἐκτός στομίον ὁ ὑγρός , ῥέω ὁ σίφων ὁμαλής , ἕως ἄν πᾶς κενόω ὁ ἐν αὐτός ὑγρός · ὅταν δέ βούλομαι διά αὐτός ἕτερος ῥύσις γίγνομαι ὁ μέν προλέγω ταχύς , ὁμαλός δέ κατά αὐτός , ἐπιστρέφω ὁ κοχλίας , ὥστε ὁ ΟΠ κανόνιον ταπεινός γίγνομαι · εἰμί γάρ ὁ ἐκτός ὑπεροχή ὁ σίφων μέγας ὁ πρότερος . καί διά οὗτος εἰμί ὁ ῥύσις ὁμαλός μέν κατά αὐτός , ὁ δέ πρότερος ταχύς . ἐάν δέ ἔτι πάλιν ταχύς , ἐπιστρέφω ὁ κοχλίας εἰς ὁ ἔτι ταπεινός γίγνομαι ὁ ΟΠ κανόνιον · ἐἀν δέ βραδύς βούλομαι , ὁ ΟΠ κανόνιον μετέωρος γίγνομαι · καί οὕτως διά σίφων εἰμί ὁ ῥύσις ὁ κατά μέν τις ὁμαλός , κατά δέ τις ἀνώμαλος . ἵνα δέ μή καί διά ὁ στόμα αὐτός ἐπισπάω ὁ ὕδωρ — οὐδέ γάρ ἐπί πᾶς ὁ σίφων οὗτος δυνατός εἰμί , ἐάν μή πάνυ μικρός ἵημι — , ποιέω οὕτως .