heron.pneumatica 2.22
Λυχνίας κατασκευή , ὥστε λύχνου ἐπικειμένου , ὅταν ἐλλιπὴς ἐλαίου γένηται , ἐκ τοῦ ὠτὸς αὐτοῦ ἐπιχεῖσθαι ἔλαιον εἰς τὸν λύχνον , ὅσον ἂν προαιρώμεθα , μηδενὸς ἀγγείου ἐπὶ τοῦ λύχνου ἐπικειμένου , ἐξ οὗ τὸ ἔλαιον ἐπιρρέει . Κατασκευαζέσθω ἡ λυχνία κοίλην ἔχουσα βάσιν τρίγωνον καθάπερ πυραμίδα γίνεσθαι . καὶ ἔστω βάσις ἡ ΑΒΓ∠ κοίλη διάφραγμα ἔχουσα τὸ ΕΖ . ὁ δὲ τῆς λυχνίας καυλὸς ἔστω ὁ ΗΘ καὶ αὐτὸς κοῖλος , ὑπὲρ δὲ τὸν καυλόν , ὡς εἴρηται , κοῖλος κάλαθος ὁ ΚΛ δυνάμενος πλέον ἔλαιον χωρεῖν . καὶ ἐκ μὲν τοῦ ΕΖ διαφράγματος ἀνατεινέτω σωλὴν ὁ ΜΝ συντετρημένος τῷ διαφράγματι καὶ ἀπέχων ἀπὸ τοῦ ΚΛ ἐπιφράγματος τοῦ καλάθου , ἐφʼ ὅ δὴ καὶ ἐπίκειται ὁ λύχνος , ὅσον ἀέρι διέξοδον . ἕτερος δὲ σωληνίσκος ὁ ΞΟ καθείσθω διὰ τοῦ ΚΛ ἐπιφράγματος ἀπέχων ἀπὸ τοῦ πυθμένος τοῦ καλάθου ὅσον ὕδατι διάρρυσιν . ὑπερεχέτω δὲ ὁ ΞΟ σωλὴν τοῦ ΚΛ ἐπιφράγματος βραχύ . τῇ δὲ ὑπεροχῇ συνεσμηρίσθω ἕτερον σωληνάριον τὸ Π ἐπιπεφραγμένον τὸ ἄνω στόμιον , ὅ διὰ τοῦ πυθμένος τοῦ λύχνου διωθει συνηνώσθω τῷ λύχνῳ μηδὲν ἔχων εἰς τὸ ἐκτὸς τοῦ λύχνου . τῷ δὲ Π σωλῆνι συγκεκολλήσθω ἕτερον σωληνάριον λεπτὸν ἀνατεῖνον εἰς τὸ ἄκρον τοῦ ὠτὸς καὶ συντετρήσθω αὐτῷ , ὥστε ἐπιρρεῖν ἐν τῷ κοιλάσματι τοῦ λύχνου , ἔχον τρῆμα ὥσπερ καὶ οἱ ἄλλοι . ὑπὸ δὲ τὸ ΕΖ διάφραγμα ὑποκεκολλήσθω κλειδίον φέρον εἰς τὴν Γ∠ΕΖ χώραν , ὥστε , ἐὰν ἀνοιχθῇ , τὸ ἐκ τῆς ΑΒΕΖ χώρας ὕδωρ μεταβαίνειν εἰς τὴν Γ∠ΕΖ . ἔστω δὲ ἐν τῷ ΑΒ ἐπιφράγματι τρημάτιον , διʼ οὗ πληρώσομεν τὴν ΑΒΕΖ χώραν ὕδατος , καὶ ὁ ἐν αὐτῇ ἀὴρ ἐκχωρήσει διὰ τοῦ εἰρημένου τρήματος . ἀφαιρεθέντος οὖν |τοῦ λύχνου πληρώσομεν ἐλαίου τὸν κάλαθον διὰ τοῦ ΞΟ σωληναρίου , τοῦ ἐν τῷ καλάθῳ ἀέρος ἐκχωροῦντος διὰ τοῦ ΜΝ σωληνίσκου καὶ ἔτι διὰ τῆς ἐν τῷ Γ∠ πυθμένι κλειδὸς ἀνοιχθείσης , ὅτε δὴ καὶ τὸ ἐν τῇ Γ∠ΕΖ χώρᾳ ὕδωρ ἐκρυήσεται . ἐπιτεθέντος οὖν τοῦ λύχνου διὰ τοῦ Π σμηρίσματος , ὅταν δέῃ ἔλαιον ἐπιχέειν , ἀνοίξωμεν τὸ ἐν τῷ Γ∠ πυθμένι κλειδίον . μεταχωροῦντος οὖν τοῦ ἐν τῇ ΑΒΕΖ χώρᾳ ὕδατος εῖς τὴν Γ∠ΕΖ , ὁ ἐν τῇ Γ∠ΕΖ ἀὴρ διὰ τοῦ ΜΝ σωληνίσκου εἰς τὸν κάλαθον ἀφικνούμενος θλίψει τὸ ἐν αὐτῷ ἔλαιον , ὅ δὴ διὰ τοῦ ΞΟ σωλῆνος καὶ τοῦ συνεχοῦς αὐτῷ εἰς τὸν λύχνον χωρήσει . ὅταν δὲ μηκέτι βουλώμεθα ῥέειν , ἀποκλείσεται τὸ κλειδίον καὶ παύσεται . καὶ πάλιν ὅταν δέῃ , τὸ αὐτὸ ποιήσομεν .
Lemmas: λυχνία κατασκευή , ὥστε λύχνος ἐπίκειμαι , ὅταν ἐλλιπής ἔλαιον γίγνομαι , ἐκ ὁ οὖς αὐτός ἐπιχέω ἔλαιον εἰς ὁ λύχνος , ὅσος ἄν προαίρω , μηδείς ἀγγεῖον ἐπί ὁ λύχνος ἐπίκειμαι , ἐκ ὅς ὁ ἔλαιον ἐπιρρέω . κατασκευάζω ὁ λυχνία κοῖλος ἔχω βάσις τρίγωνος καθά πυραμίς γίγνομαι . καί εἰμί βάσις ὁ ΑΒΓ∠ κοῖλος διάφραγμα ἔχω ὁ ΕΖ . ὁ δέ ὁ λυχνία καυλός εἰμί ὁ ΗΘ καί αὐτός κοῖλος , ὑπέρ δέ ὁ καυλός , ὡς λέγω , κοῖλος κάλαθος ὁ ΚΛ δύναμαι πολύς ἔλαιον χωρέω . καί ἐκ μέν ὁ ΕΖ διάφραγμα ἀνατείνω σωλήν ὁ ΜΝ συντετραίνω ὁ διάφραγμα καί ἀπέχω ἀπό ὁ ΚΛ ἐπίφραγμα ὁ κάλαθος , ἐπί ὅς δή καί ἐπίκειμαι ὁ λύχνος , ὅσος ἀήρ διέξοδος . ἕτερος δέ σωληνίσκος ὁ ΞΟ καθέζομαι διά ὁ ΚΛ ἐπίφραγμα ἀπέχω ἀπό ὁ πυθμήν ὁ κάλαθος ὅσος ὕδωρ διάρρυσις . ὑπερέχω δέ ὁ ΞΟ σωλήν ὁ ΚΛ ἐπίφραγμα βραχύς . ὁ δέ ὑπεροχή συσμηρίζω ἕτερος σωληνάριον ὁ Π ἐπιφράσσω ὁ ἄνω στόμιον , ὅς διά ὁ πυθμήν ὁ λύχνος διωθει συνενόω ὁ λύχνος μηδείς ἔχω εἰς ὁ ἐκτός ὁ λύχνος . ὁ δέ Π σωλήν συγκολλάω ἕτερος σωληνάριον λεπτός ἀνατείνω εἰς ὁ ἄκρον ὁ οὖς καί συντετραίνω αὐτός , ὥστε ἐπιρρέω ἐν ὁ κοίλασμα ὁ λύχνος , ἔχω τρῆμα ὥσπερ καί ὁ ἄλλος . ὑπό δέ ὁ ΕΖ διάφραγμα ὑποκολλάω κλειδίον φέρω εἰς ὁ ΓΕΖ χώρα , ὥστε , ἐάν ἀνοίγνυμι , ὁ ἐκ ὁ ΑΒΕΖ χώρα ὕδωρ μεταβαίνω εἰς ὁ ΓΕΖ . εἰμί δέ ἐν ὁ ΑΒ ἐπίφραγμα τρημάτιον , διά ὅς πληρόω ὁ ΑΒΕΖ χώρα ὕδωρ , καί ὁ ἐν αὐτός ἀήρ ἐκχωρέω διά ὁ λέγω τρῆμα . ἀφαιρέω οὖν τοῦ λύχνος πληρόω ἔλαιον ὁ κάλαθος διά ὁ ΞΟ σωληνάριον , ὁ ἐν ὁ κάλαθος ἀήρ ἐκχωρέω διά ὁ ΜΝ σωληνίσκος καί ἔτι διά ὁ ἐν ὁ Γ∠ πυθμήν κλείς ἀνοίγνυμι , ὅτε δή καί ὁ ἐν ὁ ΓΕΖ χώρα ὕδωρ ἐκρέω . ἐπιτίθημι οὖν ὁ λύχνος διά ὁ Π σμήρισμα , ὅταν δέω ἔλαιον ἐπιχέω , ἀνανοίγνυμι ὁ ἐν ὁ Γ∠ πυθμήν κλειδίον . μεταχωρέω οὖν ὁ ἐν ὁ ΑΒΕΖ χώρα ὕδωρ ἔρχομαι ὁ ΓΕΖ , ὁ ἐν ὁ ΓΕΖ ἀήρ διά ὁ ΜΝ σωληνίσκος εἰς ὁ κάλαθος ἀφικνέομαι θλίβω ὁ ἐν αὐτός ἔλαιον , ὅς δή διά ὁ ΞΟ σωλήν καί ὁ συνεχής αὐτός εἰς ὁ λύχνος χωρέω . ὅταν δέ μηκέτι βούλομαι ῥέω , ἀποκλείω ὁ κλειδίον καί παύω . καί πάλιν ὅταν δέω , ὁ αὐτός ποιέω .