heron.dioptra 3
γ . Ἡ τοίνυν τῆς εἰρημένης διόπτρας κατασκευή ἐστιν τοιαύτη . παγεὺς γίνεται καθάπερ στυλίσκος , ἔχων ἐκ τοῦ ἄνω μέρους τόρμον στρογγύλον · περὶ δὲ τὸν τόρμον τυμπάνιον περιτίθεται χάλκεον περὶ τὸ αὐτὸ κέντρον τῷ τόρμῳ . περιτίθεται δὲ καὶ χοινικὶς χαλκῆ περὶ τὸν τόρμον εὐλύτως δυναμένη περὶ αὐτὸν πολεῖσθαι , ἔχουσα ἐκ μὲν τοῦ κάτω μέρους τυμπάνιον ὠδοντωμένον συμφυὲς αὐτῇ , ἔλασσον τοῦ προει - ρημένου τυμπανίου καὶ ἐπικαθήμενον αὐτῷ , ἐκ δὲ τοῦ ἄνω μέρους πλίνθον καθάπερ Δωρικοῦ κιονίου κεφάλιον εὐπρεπείας ἕνεκα . τῷ δʼ εἰρημένῳ ὀδοντωτῷ τυμπανίῳ παρατίθεται κοχλίδιον ἔχον τὴν ἕλικα ἁρμοστὴν τοῖς ὀδοῦσι τοῦ τυμπανίου . τὰ δὲ στημάτια τοῦ κοχλιδίου συμφυῆ γίνεται τῷ μείζονι τυμπανίῳ . ἐὰν ἄρα ἐπιστρέφωμεν τὸ εἰρημένον κοχλίδιον , ἐπιστρέψομεν καὶ τὸ ὠδοντωμένον τυμπάνιον καὶ τὴν συμφυῆ αὐτῷ χοινικίδα . γίνεται δὲ συμφυὴς αὐτῷ τόρμων τριῶν ἀφιεμένων ἐκ τῆς ἕδρας τῆς χοινικίδος καὶ συγκοινουμένων αὐτῷ τῷ τυμπανίῳ . λαμβάνει δὲ ὁ κοχλίας κατὰ μῆκος σωλῆνα πάχος ἔχοντα ὅσον ἐστὶν τὸ τῆς ἕλικος αὐτοῦ βάθος · οὐκοῦν ἐὰν ἐπιστρέψωμεν τὸν κοχλίαν , ἄχρις ὁ εἰρημένος ἐν αὐτῷ σωλὴν κατὰ τοὺς ὀδόντας τοῦ τυμπανίου γένηται , ἰδίᾳ στραφήσεται τὸ τυμπάνιον . καταστήσαντες οὖν αὐτὸ ὡς ἂν ἡ χρεία ἀπαιτῇ , ἐπιστρέψομεν τὸν κοχλίαν βραχύ , ὥστε ἐμπλακῆναι τὴν ἕλικα τοῖς ὀδοῦσιν , καὶ οὕτως μενεῖ ἀκίνητον τὸ τυμπάνιον . Ἔστω οὖν τὸ μὲν περὶ τὸν τόρμον τυμπάνιον καὶ συμφυὲς τῷ παγεῖ τὸ ΑΒ , τὸ δὲ συμφυὲς τῇ χοινικίδι τὸ Γ∠ , ὁ δὲ παρακείμενος τούτῳ κοχλίας ὁ ΕΖ , ἡ δὲ συμφυὴς χοινικὶς τῷ Γ∠ τυμπανίῳ ἡ ΗΘ , ἔχουσα ἐπικείμενον , ὡς εἴρηται , Δωρικὸν κεφάλιον τὸ ΚΛ . ἐπὶ δὲ τῆς πλίνθου ἐφεστάτω δύο χαλκᾶ στημάτια καθάπερ κανόνια , ἀπέχοντα ἀπʼ ἀλλήλων τοσοῦτον , ὥστε εἰς τὸν μεταξὺ τόπον αὐτῶν πάχος τυμπανίου δύνασθαι ἐναρμοσθῆναι . ἐπὶ δὲ τῆς πλίνθου μεταξὺ τῶν κανονίων κοχλίας ἔστω στρεφόμενος , οὗ τὰ στημάτια | ἁρμοστὰ τῷ εἰρημένῳ τόρμῳ · οἱ δὲ μακροὶ καὶ οἱ ὄντες τῷ τόρμῳ παρυπεραίρουσιν εἰς τὸ ἄνω μέρος ὅσον δακτύλους δ . ἐν δὲ τῇ μεταξὺ τῶν ὑπεροχῶν χώρᾳ ἐναρμόζεται κανὼν πλάγιος , μῆκος μὲν ἔχων ὡς πήχεις τέσσαρας , πλάτος δὲ καὶ πάχος ὥστε ἁρμόζειν εἰς τὴν εἰρημένην χώραν · καὶ διατεμνέσθω ὑπʼ αὐτῆς κατὰ μῆκος .
Lemmas: γ . ὁ τοίνυν ὁ λέγω διόπτρα κατασκευή εἰμί τοιοῦτος . παγεύς γίγνομαι καθά στυλίσκος , ἔχω ἐκ ὁ ἄνω μέρος τόρμος στρογγύλος · περί δέ ὁ τόρμος τυμπάνιον περιτίθημι χάλκεος περί ὁ αὐτός κέντρον ὁ τόρμος . περιτίθημι δέ καί χοινικίς χάλκεος περί ὁ τόρμος εὔλυτος δύναμαι περί αὐτός πολέω , ἔχω ἐκ μέν ὁ κάτω μέρος τυμπάνιον ὀδοντόομαι συμφυής αὐτός , ἐλαχύς ὁ πρόειμι - ῥήγνυμι τυμπάνιον καί ἐπικάθημαι αὐτός , ἐκ δέ ὁ ἄνω μέρος πλίνθος καθά Δωρικός κιόνιον κεφάλιον εὐπρέπεια ἕνεκα . ὁ δέ λέγω ὀδοντωτός τυμπάνιον παρατίθημι κοχλίδιον ἔχω ὁ ἕλιξ ἁρμοστός ὁ ὀδούς ὁ τυμπάνιον . ὁ δέ στημάτιον ὁ κοχλίδιον συμφυής γίγνομαι ὁ μέγας τυμπάνιον . ἐάν ἄρα ἐπιστρέφω ὁ λέγω κοχλίδιον , ἐπιστρέφω καί ὁ ὀδοντόομαι τυμπάνιον καί ὁ συμφυής αὐτός χοινικίς . γίγνομαι δέ συμφυής αὐτός τόρμος τρεῖς ἀφίημι ἐκ ὁ ἕδρα ὁ χοινικίς καί συγκοινόομαι αὐτός ὁ τυμπάνιον . λαμβάνω δέ ὁ κοχλίας κατά μῆκος σωλήν πάχος ἔχω ὅσος εἰμί ὁ ὁ ἕλιξ αὐτός βάθος · οὐκοῦν ἐάν ἐπιστρέφω ὁ κοχλίας , ἄχρι ὁ λέγω ἐν αὐτός σωλήν κατά ὁ ὀδούς ὁ τυμπάνιον γίγνομαι , ἴδιος στρέφω ὁ τυμπάνιον . καθίστημι οὖν αὐτός ὡς ἄν ὁ χρεία ἀπαιτέω , ἐπιστρέφω ὁ κοχλίας βραχύς , ὥστε ἐμπλέκω ὁ ἕλιξ ὁ ὀδούς , καί οὕτως μένω ἀκίνητος ὁ τυμπάνιον . εἰμί οὖν ὁ μέν περί ὁ τόρμος τυμπάνιον καί συμφυής ὁ παγεύς ὁ ΑΒ , ὁ δέ συμφυής ὁ χοινικίς ὁ Γ∠ , ὁ δέ παράκειμαι οὗτος κοχλίας ὁ ΕΖ , ὁ δέ συμφυής χοινικίς ὁ Γ∠ τυμπάνιον ὁ ΗΘ , ἔχω ἐπίκειμαι , ὡς λέγω , Δωρικός κεφάλιον ὁ ΚΛ . ἐπί δέ ὁ πλίνθος ἐφίστημι δύο χάλκεος στημάτιον καθά κανόνιον , ἀπέχω ἀπό ἀλλήλων τοσοῦτος , ὥστε εἰς ὁ μεταξύ τόπος αὐτός πάχος τυμπάνιον δύναμαι ἐναρμόζω . ἐπί δέ ὁ πλίνθος μεταξύ ὁ κανόνιον κοχλίας εἰμί στρέφω , ὅς ὁ στημάτιον | ἁρμοστός ὁ λέγω τόρμος · ὁ δέ μακρός καί ὁ εἰμί ὁ τόρμος παρυπεραίρω εἰς ὁ ἄνω μέρος ὅσος δάκτυλος δ . ἐν δέ ὁ μεταξύ ὁ ὑπεροχή χώρα ἐναρμόζω κανών πλάγιος , μῆκος μέν ἔχω ὡς πῆχυς τέσσαρες , πλάτος δέ καί πάχος ὥστε ἁρμόζω εἰς ὁ λέγω χώρα · καί διατέμνω ὑπό αὐτός κατά μῆκος .