heron.de-automatis 1.22
XXII Οἱ μὲν οὖν ἀρχαῖοι κέχρηνται ἁπλῇ τινι διαθέσει · ἀνοιχθέντος γὰρ τοῦ πίνακος , ἐφαίνετο ἐν αὐτῷ πρόσωπον γεγραμμένον . τοῦτο δὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐκίνει καμμύον τε καὶ ἀναβλέπον πολλάκις . ὅταν δὲ πάλιν κλεισθαὶς ἀνοιχθῇ ὁ πίναξ , τὸ μὲν πρόσωπον οὐκέτι ἑωρᾶτο , ζῴδια δὲ γεγραμμένα ἔς τινα μῦθον διεσκευασμένα . καὶ πάλιν ὅταν κλεισθεὶς ἀνοιχθῇ , διάθεσις ἄλλη ἐφαίνετο ζῳδίων συναναπληροῦσα τοὺς ὑποκειμένους μύθους τοὺς ἑξῆς , ὥστε τρεῖς μόνον κινήσεις διαφόρους ἐπὶ τοῦ πίνακος γίνεσθαι , μίαν μὲν τῶν θυρῶν , ἄλλην δὲ τῶν ὀμμάτων , τὴν τρίτην τῶν ἐπικαλυπτόντων . οἱ δὲ καθʼ ἡμᾶς μύθους τε ἐμβεβλήκασιν εἰς τοὺς πίνακας ἀστείους καὶ κινήσεσι κέχρηνται πολλαῖς καὶ ἀνομοίαις . καθὰ δὲ προεθέμην , ἐρῶ περὶ ἑνὸς πίνακος τοῦ δοκοῦντός μοι κρείττονος . μῦθος μὲν ἦν τεταγμένος ἐν αὐτῷ ὁ κατὰ τὸν Ναύπλιον . τὰ δὲ κατὰ μέρος εἶχεν οὕτως · ἀνοιχθέντος ἐν ἀρχῇ τοῦ πίνακος ἐφαίνετο ζῴδια γεγραμμένα δώδεκα · ταῦτα δὲ ἦν εἰς τρεῖς στίχους διῃρημένα · ἦσαν δὲ οὗτοι πεποιημένοι τῶν Δαναῶν τινες ἐπισκευάζοντες τὰς ναῦς καὶ γινόμενοι περὶ καθολκήν . ἐκινεῖτο δὲ ταῦτα τὰ ζῴδια τὰ μὲν πρίζοντα , τὰ δὲ πελέκεσιν ἐργαζόμενα , τὰ δὲ σφύραις , τὰ δὲ ἀρίσι καὶ τρυπάνοις χρώμενα καὶ ψόφον ἐποίουν πολύν , καθάπερ ἂν ἐπὶ τῆς | ἀληθείας γίνοιτο . χρόνου δὲ ἱκανοῦ διαγενομένου κλεισθεῖσαι πάλιν ἠνοίγησαν αἱ θύραι , καὶ ἦν ἄλλη διάθεσις · αἱ γὰρ νῆες ἐφαίνοντο καθελκόμεναι ὑπὸ τῶν Ἀχαιῶν . κλεισθεισῶν δὲ καὶ πάλιν ἀνοιχθεισῶν , οὐδὲν ἐφαίνετο ἐν τῷ πίνακι πλὴν ἀέρος γεγραμμένου καὶ θαλάσσης . μετὰ δὲ οὐ πολὺν χρόνον παρέπλεον αἱ νῆες στολοδρομοῦσαι · καὶ αἱ μὲν ἀπεκρύπτοντο , αἱ δὲ ἐφαίνοντο . πολλάκις παρεκολύμβων δὲ καὶ δελφῖνες ὁτὲ μὲν εἰς τὴν θάλατταν καταδυόμενοι , ὁτὲ δὲ φαινόμενοι καθάπερ ἐπὶ τῆς ἀληθείας . κατὰ μικρὸν δὲ ἐφαίνετο χειμέριος ἡ θάλασσα , καὶ αἱ νῆες ἔτρεχον συνεχῶς . κλεισθέντος δὲ πάλιν καὶ ἀνοιχθέντος , τῶν μὲν πλεόντων οὐδὲν ἐφαίνετο , ὁ δὲ Ναύπλιος τὸν πυρσὸν ἐξηρκὼς καὶ ἡ Ἀθηνᾶ παρεστῶσα , καὶ πῦρ ὑπὲρ τὸν πίνακα ἀνεκαύθη , ὡς ὑπὸ τοῦ πυρσοῦ φαινομένης ἄνω φλογός . κλεισθέντος δὲ καὶ πάλιν ἀνοιχθέντος , ἡ τῶν νεῶν ἔκπτωσις ἐφαίνετο , καὶ ὁ Αἴας νηχόμενος μηχανῆς τε καὶ ἄνωθεν τοῦ πίνακος ἐξήρθη , καὶ βροντῆς γενομένης ἐν αὐτῷ . τῷ πίνακι κεραυνὸς ἔπεσεν ἐπὶ τὸν Αἴαντα , καὶ ἠφανίσθη αὐτοῦ τὸ ζῴδιον . καὶ οὕτως κλεισθέντος καταστροφὴν εἶχεν ὁ μῦθος . | ἡ μὲν οὖν διάθεσις ἦν τοιαύτη .
Lemmas: XXII ὁ μέν οὖν ἀρχαῖος χράω ἁπλόος τις διάθεσις · ἀνοίγνυμι γάρ ὁ πίναξ , φαίνω ἐν αὐτός πρόσωπον γράφω . οὗτος δέ ὁ ὀφθαλμός κινέω καταμύω τε καί ἀναβλέπω πολλάκις . ὅταν δέ πάλιν κλείω ἀνοίγνυμι ὁ πίναξ , ὁ μέν πρόσωπον οὐκέτι ὁράω , ζῴδιον δέ γράφω εἰς τις μῦθος διασκευάζω . καί πάλιν ὅταν κλείω ἀνοίγνυμι , διάθεσις ἄλλος φαίνω ζῴδιον συναναποληρέω ὁ ὑπόκειμαι μῦθος ὁ ἑξῆς , ὥστε τρεῖς μόνος κίνησις διάφορος ἐπί ὁ πίναξ γίγνομαι , εἷς μέν ὁ θύρα , ἄλλος δέ ὁ ὄμμα , ὁ τρίτος ὁ ἐπικαλύπτω . ὁ δέ κατά ἐγώ μῦθος τε ἐμβάλλω εἰς ὁ πίναξ ἀστεῖος καί κίνησις χράω πολύς καί ἀνόμοιος . καθά δέ προτίθημι , λέγω περί εἷς πίναξ ὁ δοκέω ἐγώ κρατύς . μῦθος μέν εἰμί τάσσω ἐν αὐτός ὁ κατά ὁ Ναύπλιος . ὁ δέ κατά μέρος ἔχω οὕτως · ἀνοίγνυμι ἐν ἀρχή ὁ πίναξ φαίνω ζῴδιον γράφω δώδεκα · οὗτος δέ εἰμί εἰς τρεῖς στίχος διαιρέω · εἰμί δέ οὗτος ποιέω ὁ Δαναοί τις ἐπισκευάζω ὁ ναῦς καί γίγνομαι περί καθολκή . κινέω δέ οὗτος ὁ ζῴδιον ὁ μέν πρίω , ὁ δέ πέλεκυς ἐργάζομαι , ὁ δέ σφῦρα , ὁ δέ ἀρίς καί τρύπανον χράω καί ψόφος ποιέω πολύς , καθά ἄν ἐπί ὁ | ἀλήθεια γίγνομαι . χρόνος δέ ἱκανός διαγίγνομαι κλείω πάλιν ἀνοίγνυμι ὁ θύρα , καί εἰμί ἄλλος διάθεσις · ὁ γάρ ναῦς φαίνω καθέλκω ὑπό ὁ Ἀχαιός . κλείω δέ καί πάλιν ἀνοίγνυμι , οὐδείς φαίνω ἐν ὁ πίναξ πλήν ἀήρ γράφω καί θάλασσα . μετά δέ οὐ πολύς χρόνος παραπλέω ὁ ναῦς στολοδρομέω · καί ὁ μέν ἀποκρύπτω , ὁ δέ φαίνω . πολλάκις παρακολυμβάω δέ καί δελφίς ὅτε μέν εἰς ὁ θάλασσα καταδύω , ὅτε δέ φαίνω καθά ἐπί ὁ ἀλήθεια . κατά μικρός δέ φαίνω χειμέριος ὁ θάλασσα , καί ὁ ναῦς τρέχω συνεχής . κλείω δέ πάλιν καί ἀνοίγνυμι , ὁ μέν πλέω οὐδείς φαίνω , ὁ δέ Ναύπλιος ὁ πυρσός ἐξαίρω καί ὁ Ἀθηνᾶ παρίστημι , καί πῦρ ὑπέρ ὁ πίναξ ἀνακαίω , ὡς ὑπό ὁ πυρσός φαίνω ἄνω φλόξ . κλείω δέ καί πάλιν ἀνοίγνυμι , ὁ ὁ ναῦς ἔκπτωσις φαίνω , καί ὁ Αἴας νήχω μηχανή τε καί ἄνωθεν ὁ πίναξ ἐξαίρω , καί βροντή γίγνομαι ἐν αὐτός . ὁ πίναξ κεραυνός πίπτω ἐπί ὁ Αἴας , καί ἀφανίζω αὐτός ὁ ζῴδιον . καί οὕτως κλείω καταστροφή ἔχω ὁ μῦθος . | ὁ μέν οὖν διάθεσις εἰμί τοιοῦτος .