heron.de-automatis 1.30
XXX Λοιπὸν δέ ἐστιν ἡμῖν διηγήσασθαι , τίνι τρόπῳ ὅ τε κεραυνὸς ἐν τῷ πίνακι πεσεῖται καὶ τὸ τοῦ Αἴαντος ζῴδιον ἀφανισθήσεται . γίνεται οὖν καὶ ταῦτα , καθάπερ μέλλομεν ἐξηγεῖσθαι κατὰ μέρος . ὅπου τὸ ἔδαφος τοῦ πίνακος , ἔσται γεγραμμένον τὸ ζῴδιον · κατʼ αὐτὸν δὲ ἔστω ἐκκοπὴ ἐν τῇ ἄνω πλευρᾷ τοῦ πλινθίου πεποιημένη καὶ ἐν τῇ κάτω , καθάπερ καὶ ἐπὶ τῶν δελφίνων ἐδηλώσαμεν . κατατείνονται οὖν ἐκ τῆς ἄνωθεν πλευρᾶς τῆς ἐκκοπῆς χορδαὶ δύο λεπτόταται τῶν εἰς τὰς σαμβύκας ἐμβαλλομένων ἕως κάτω εἰς τὸ θωράκιον διὰ τῆς ἄνω οὔσης ἐκκοπῆς . ἵνα δὲ ἐν τῷ ναΐσκῳ ὦσι τεταμέναι , καθάπτονται εἰς κολλάβους δύο ἐκ τοῦ ἄνωθεν μέρους , ἵνα ἐπιστρεφομένων τῶν κολλάβων τὴν τάσιν ἔχωσιν . ἐγερθὲν δὲ σανίδιον λεπτὸν καὶ ὑπόμηκες , ὥστε χωρεῖν αὐτὸ διὰ τῶν ἐκκοπῶν εὐκόπως καὶ σταθὲν ἐκ τοῦ ὑπερθύρου μὴ ὑπερέχειν αὐτὸ τὸ ὑπέρθυρον εἰς τὸν πίνακα · τρυπηθὲν δὲ δυσὶ τρυπήμασι κατὰ μῆκος περιλαμβάνει τὰς χορδὰς ἐπιούροις · προσκολλᾶται δὲ καὶ ὄπισθεν τοῦ σανιδίου τὸ μολιβίδιον λεπτόν , ὅπως βάρος ἴσχῃ . ἐὰν οὖν ἄγωμεν τῇ χειρὶ | τὸ σανίδιον ἄνω διὰ τῆς ἐκκοπῆς , ἀποπέσῃ διὰ τοῦ πίνακος φερόμενον ὀρθόν , ὡς ἂν περὶ τὰς χορδὰς περικείμενον . αἱ μὲν οὖν χορδαὶ μέλανι μολύνονται , ἵνα μὴ δῆλαι ὦσι · τὸ δὲ ὑποσανίδιον ἐκ μὲν τοῦ κάτω μέρους χρυσοῦται καὶ λειοῦται ὡς μάλιστα . ἐκ δὲ τοῦ ἄνωθεν ὑπογράφεταί τι πυροειδές , ὡς τὴν τοῦ κεραυνοῦ φαντασίαν ποιεῖν . φέρεται δὲ τοῦτο , ὅταν ἀφεθῇ , κατὰ μέσον τὸ ζῴδιον , ὡς τεταμέναι εἰσὶν αἱ χορδαί . τοῦτο δὲ ἄνω μένει περονίῳ κρατούμενον , καθάπερ καὶ τὰ ὀθόνια , ὅπως ὅταν καθῆκον ᾖ , ἡ σπάρτος ἐπισπασαμένη τὸ περόνιον ῥίψῃ τὸν κεραυνόν . τὸ ζῴδιον πεσόντος τοῦ κεραυνοῦ ἀφανίζεται οὕτως · ἔστιν ἕτερον ὀθόνιον πεποιημένον καθάπερ καὶ τὰ ἄλλα τὰ ἐπικαλύπτοντα , μικρὸν δέ , ὡς αὐτὸ τὸ ζῴδιον ἐπικαλύψηται τὸ ὀθόνιον . ἐν δὲ τούτῳ γέγραπται θάλασσα ὁμοία τῇ περιεχούσῃ τὸ ζῴδιον καὶ τὰ κύματα . καὶ εἴ τι ἄλλο φαινόμενόν ἐστι τῶν ἐγγείων , προσαπονενέμηται , ὅπως ἐπικαλυφθέντος τοῦ ζῳδίου τὸ ὅμοιον . καὶ ἐκ τῶν ὄπισθεν δεῖ τὸ ὀθόνιον ὁμοίως θαλασσοειδεῖ χρώματι προσαποκεχρῶσθαι . ἵνα δὲ ἐπικαλυπτόμενον μηδαμῶς φανῇ τὸ ὀθόνιον , ἔστιν ἄνω συνεστραμμένον καὶ κρατεῖται ὑπὸ τῆς μιᾶς περόνης , ὑφʼ ἧς καὶ ὁ κεραυνὸς κρατεῖται , ὥστε ἑλκυσθείσης αὐτῆς ἅμα τε τὸν κεραυνὸν ἐνεχθῆναι ἐπὶ τὸ ζῴδιον καὶ καλυφθῆναι αὐτὸ ὑπὸ τοῦ ὀθονίου , ὥστε δοκεῖν πληγὲν αὐτὸ ὑπὸ τοῦ κεραυνοῦ ἠφανίσθαι . Τὰ μὲν οὖν κατὰ τὸν πίνακα οὕτως οἰκονομεῖται . ὁμοίως δὲ καὶ αἱ ἐν τοῖς ζῳδίοις καὶ αἱ τῆς πορείας κινήσεις διὰ τοιούτων ὀργάνων πᾶσαι γίνονται , οἵ τε πίνακες πάντες ὁμοίως διὰ τούτων οἰκονομοῦνται , πλὴν ὅτι διαλλάσσονται .
Lemmas: XXX λοιπός δέ εἰμί ἐγώ διηγέομαι , τις τρόπος ὁ τε κεραυνός ἐν ὁ πίναξ πίπτω καί ὁ ὁ Αἴας ζῴδιον ἀφανίζω . γίγνομαι οὖν καί οὗτος , καθά μέλλω ἐξηγέομαι κατά μέρος . ὅπου ὁ ἔδαφος ὁ πίναξ , εἰμί γράφω ὁ ζῴδιον · κατά αὐτός δέ εἰμί ἐκκοπή ἐν ὁ ἄνω πλευρά ὁ πλινθίον ποιέω καί ἐν ὁ κάτω , καθά καί ἐπί ὁ δελφίς δηλόω . κατατείνω οὖν ἐκ ὁ ἄνωθεν πλευρά ὁ ἐκκοπή χορδή δύο λεπτός ὁ εἰς ὁ σαμβύκη ἐμβάλλω ἕως κάτω εἰς ὁ θωράκιον διά ὁ ἄνω εἰμί ἐκκοπή . ἵνα δέ ἐν ὁ νάισκος εἰμί τείνω , καθάπτω εἰς κόλλαβος δύο ἐκ ὁ ἄνωθεν μέρος , ἵνα ἐπιστρέφω ὁ κόλλαβος ὁ τάσις ἔχω . ἐγείρω δέ σανίδιον λεπτός καί ὑπομήκης , ὥστε χωρέω αὐτός διά ὁ ἐκκοπή εὔκοπος καί ἵστημι ἐκ ὁ ὑπερθύριον μή ὑπερέχω αὐτός ὁ ὑπέρθυρον εἰς ὁ πίναξ · τρυπάω δέ δύο τρύπημα κατά μῆκος περιλαμβάνω ὁ χορδή ἐπίουρος · προσκολλάω δέ καί ὄπισθεν ὁ σανίδιον ὁ μολιβίδιον λεπτός , ὅπως βάρος ἴσχω . ἐάν οὖν ἄγω ὁ χείρ | ὁ σανίδιον ἄνω διά ὁ ἐκκοπή , ἀποπίπτω διά ὁ πίναξ φέρω ὀρθός , ὡς ἄν περί ὁ χορδή περίκειμαι . ὁ μέν οὖν χορδή μέλας μολύνω , ἵνα μή δῆλος εἰμί · ὁ δέ ὑποσανίδιον ἐκ μέν ὁ κάτω μέρος χρυσόω καί λειόω ὡς μάλα . ἐκ δέ ὁ ἄνωθεν ὑπογράφω τις πυροειδής , ὡς ὁ ὁ κεραυνός φαντασία ποιέω . φέρω δέ οὗτος , ὅταν ἀφίημι , κατά μέσος ὁ ζῴδιον , ὡς τείνω εἰμί ὁ χορδή . οὗτος δέ ἄνω μένω περόνιον κρατέω , καθά καί ὁ ὀθόνιον , ὅπως ὅταν καθήκω εἰμί , ὁ σπάρτος ἐπισπάω ὁ περόνιον ῥίπτω ὁ κεραυνός . ὁ ζῴδιον πίπτω ὁ κεραυνός ἀφανίζω οὕτως · εἰμί ἕτερος ὀθόνιον ποιέω καθά καί ὁ ἄλλος ὁ ἐπικαλύπτω , μικρός δέ , ὡς αὐτός ὁ ζῴδιον ἐπικαλύπτω ὁ ὀθόνιον . ἐν δέ οὗτος γράφω θάλασσα ὅμοιος ὁ περιέχω ὁ ζῴδιον καί ὁ κῦμα . καί εἰ τις ἄλλος φαίνω εἰμί ὁ ἔγγειος , προσαπονέμω , ὅπως ἐπικαλύπτω ὁ ζῴδιον ὁ ὅμοιος . καί ἐκ ὁ ὄπισθεν δέω ὁ ὀθόνιον ὅμοιος θαλασσοειδής χρῶμα προσαποχρώζω . ἵνα δέ ἐπικαλύπτω μηδαμῶς φαίνω ὁ ὀθόνιον , εἰμί ἄνω συστρέφω καί κρατέω ὑπό ὁ εἷς περόνη , ὑπό ὅς καί ὁ κεραυνός κρατέω , ὥστε ἕλκω αὐτός ἅμα τε ὁ κεραυνός φέρω ἐπί ὁ ζῴδιον καί καλύπτω αὐτός ὑπό ὁ ὀθόνιον , ὥστε δοκέω πλήσσω αὐτός ὑπό ὁ κεραυνός ἀφανίζω . ὁ μέν οὖν κατά ὁ πίναξ οὕτως οἰκονομέω . ὅμοιος δέ καί ὁ ἐν ὁ ζῴδιον καί ὁ ὁ πορεία κίνησις διά τοιοῦτος ὄργανον πᾶς γίγνομαι , ὁ τε πίναξ πᾶς ὅμοιος διά οὗτος οἰκονομέω , πλήν ὅτι διαλλάσσω .