heron.de-automatis 1.2
II Δεῖ δὲ πρῶτον ἀπόκροτον εἶναι καὶ ἀκλινὲς καὶ ὁμαλὸν τὸ ἔδαφος ἐν μέλλει τὸ αὐτόματον ὑπάγειν , ἵνα μήτε οἱ τροχοὶ αὐτοῦ καταδύνωσι πιεζόμενοι μήτε ἐμποδίζωνται ὑπὸ τραχύτητός τινος μήτε πρὸς ἀνάβασιν βιαζόμενοι εἰς τὸ ὀπίσω ἐπινεύωσιν . ἐὰν δὲ μὴ ὑπάρχῃ τὸ ἔδαφος τοιοῦτον οἷον εἴρηται , δεῖ σανίδας ἀπορθώσαντας ἐπὶ τοῦ ἐδάφους διατιθέναι , ἐν αἷς κατὰ μῆκος ἔσονται σωλῆνες διʼ ἐφηλωτῶν κανόνων πρὸς τὸ τοὺς τροχοὺς ἐν τοῖς σωλῆσι κυλίεσθαι . δεῖ δὲ τὰ ὑπάγοντα κατασκευάζειν ἐκ κούφων τε καὶ ξηρῶν ξύλων , κἂν ἐξ ἄλλης δέ τινος ὕλης ὑπάρχῃ τι ἐν αὐτοῖς κατεσκευασμένον , καὶ τοῦτο δεήσει | ὡς κουφότατον πειρᾶσθαι ποιεῖν , ἵνα μὴ διὰ τὸ βάρος δυσκίνητα γένηται . δεῖ δὲ καὶ ὅσʼ ἂν ἐγκυκλίους στροφὰς ἢ κινήσεις ποιῆται , ταῦτα ἔντορνά τε ἀκριβῶς καὶ περὶ ἃ κινεῖται λεῖα καὶ μὴ τραχέα ὑπάρχειν , οἷον οἱ μὲν τροχοὶ περὶ κνώδακας σιδηροῦς ἐμβεβηκότας εἰς ἐμπυελίδας σιδηρᾶς , τὰ δὲ ζῴδια περὶ ἄξονας χαλκοῦς ἐμβεβηκότας εἰς χοινικίδας χαλκᾶς συνεσμηρισμένας αὐτοῖς . καὶ ἔλαιον δὲ παρεπιχέειν δεήσει εἰς ταῦτα , ὅπως κατὰ τρόπον εὐκύλιστα πάντα ὑπάρχῃ καὶ μηδὲν παρὰ τοῦτο σφίγμα γένηται · εἰ δὲ μή , οὐκ ἔσται τῶν προκειμένων κατὰ λόγον οὐδὲ ἕν . δεῖ δὲ καὶ τὰς σπάρτους , αἷς εἰς ταῦτα προσχρώμεθα , μήτε ἐπέκτασιν μήτε συστολὴν λαμβάνειν , ἀλλὰ τοιαύτας διαμένειν τοῖς μήκεσιν οἷαι καὶ ἐξ ἀρχῆς κατεστάθησαν . τοῦτο δὲ ἔσται , ἐὰν λαβόντες αὐτὰς περί τινας πασσαλίσκους διατείναντες εὖ μάλα καὶ ἐάσαντες αὐτὰς ὀλίγον χρόνον πάλιν ἐπεκτείνωμεν καὶ τοῦτο πλεονάκις ποιήσαντες κηρὸν μετὰ ῥητίνης καταψήσωμεν . βέλτιον δʼ εἰ καὶ βάρος ἐξ αὐτῶν ἐξάψαντες ἐάσομεν ἐπὶ πλείονα χρόνον . προβασανισθεῖσα δὲ οὕτως οὐδεμίαν ἐπέκτασιν λήψεται ἢ παντελῶς βραχεῖαν . ἢ πάλιν ἀποκόψομεν , ὅταν ἐξαρτύσαντες τὸ αὐτόματόν τινα αὐτῶν παρεκτεταμένην εὕρωμεν . νευρίνῳ δὲ οὐδενὶ δεῖ χρῆσθαι , ἐπειδὴ παρεκτείνεται καὶ συστέλλεται κατὰ τὴν τοῦ ἀέρος περίστασιν , εἰ μὴ ἄρα ὅταν δέῃ ὕσπληγγι χρήσασθαι . ὁ δὲ ὕσπληγξ ἔστω καθάπερ ἐν τοῖς καταπέλταις ὁ ἄξων κατατεταγμένος ἐν τῷ ἡμιτονίῳ , ὡς ἑξῆς ἔσται δῆλον . πάντα δὲ ταῦτα τὰ ὑπάγοντα τὴν ἀρχὴν λαμβάνει τῆς κινήσεως διὰ ὕσπληγγος ἢ λείας μολιβῆς . κοινὸν δέ ἐστι τοῦ κινοῦντος καὶ τοῦ κινουμένου σπάρτος ἔχουσα τὴν μὲν μίαν ἀρχὴν πρὸς τῷ κινοῦντι προσδεδεμένην , τὴν δὲ ἑτέραν πρὸς τῷ κινουμένῳ προσηγκυλωμένην . τὸ δὲ κινούμενον ἄξων ἐστί , περὶ ὃν ἡ σπάρτος περιείληται . τῷ δὲ ἄξονι προσαραρότες εἰσὶ τροχοί , ὥστε τοῦ ἄξονος στρεφομένου καὶ ἀπειλισσομένης τῆς σπάρτου συστρέφεσθαι καὶ τοὺς τροχοὺς ἐρείδοντας ἐπὶ τὸ ἔδαφος . τοῖς δὲ τροχοῖς περίκειται τὸ τοῦ ὑπάγοντος αὐτομάτου πλινθίον . τάσιν δὲ ὕσπληγγος ἢ βάρος λείας δεῖ πρὸς τὰ ὅλα ἡρμόσθαι , ὅπως μὴ κατακρατῆται ἤτοι τὸ βάρος ἢ ἡ τοῦ ὕσπληγγος τάσις ὑπὸ τοῦ πλινθίου . αἱ δὲ ἐκ τῆς πορείας κινήσεις γίνονται πασῶν τῶν σπάρτων προσηγκυλωμένων μὲν τοῖς κινουμένοις ὀργάνοις , ἀποδεδεμένων δὲ εἰς τὴν λείαν . ἡ δὲ λεία ἐστὶν ἔν τινι σύριγγι , ἁρμοστῶς καὶ εὐλύτως δυναμένη καταβαίνειν εἰς αὐτήν . ἐν δὲ τῇ σύριγγι ἐπὶ μὲν τῶν ὑπαγόντων ἢ κέγχρος ἢ νᾶπυ ἐμβάλλεται διὰ τὸ κοῦφά τε ἀμφότερα εἶναι καὶ ὀλισθηρά , ἐν δὲ τοῖς στατοῖς ἄμμος ξηρὰ ἐμβάλλεται , ὧν ἐκρεόντων διὰ τοῦ πυθμένος τῆς σύριγγος ἡ λεία ἠρέμα καταφερομένη τὰς κινήσεις ἀποτελεῖ ἐπισπωμένη ἑκάστην σπάρτον . ἀρχὴ δὲ κινήσεώς ἐστι τάσις σπάρτου , κινήσεως | δὲ στάσις ἀπόλυσις σπάρτου ἐκπεσούσης τῆς ἀγκύλης ἀπὸ τοῦ τύλου τοῦ ἐν τῷ κινουμένῳ ὀργάνῳ . αἱ δὲ ὑπὸ τῆς λείας ἑλκόμεναι σπάρτοι πᾶσαι ἰσοταχῶς μὲν ἕλκονται , οὐκ ἰσοταχεῖς δὲ τὰς κινήσεις ποιοῦνται διὰ τὸ μὴ περὶ ὅμοια ὄργανα αὐτὰς περιειλεῖσθαι , ἀλλὰ ὃς μὲν περὶ μείζονας κύκλους , ὃς δὲ περὶ ἐλάσσονας . δεῖ δὲ τῶν μὴ ἅμα κινουμένων ὀργάνων τὰς σπάρτους μὴ ἅμα τετάσθαι , ἀλλὰ τῶν ὕστερον κινουμένων τὰς σπάρτους χαλάσματα ἔχειν . τὰ δὲ χαλάσματα μηρύματα δεῖ ποιεῖν καὶ προσκολλᾶν κηρῷ ἐντὸς τοῦ πλινθίου κατὰ τὸν ἐπιβάλλοντα τόπον , ὅπως ἡ λεία ἐπισπωμένη τὸ χάλασμα πραέως τείνῃ τὴν σπάρτον . προσέχειν δὲ δεῖ καὶ ταῖς σπάρτοις , ὅπως ἑκάστη αὐτῶν τῷ ἰδίῳ ὀργάνῳ προσαγκυλωθῇ καὶ μὴ ἐπʼ ἀριστερὰ τὴν ἐπείλησιν λάβῃ · μιᾶς γὰρ αὐτῶν ἀλλαγείσης ἢ ἐπʼ ἀριστερὰ ἐπειληθείσης τὰ ὅλα στάσιν λήψεται . δεῖ δὲ καὶ τὰς τῶν ἀρχαίων ἐκφυγεῖν διαθέσεις , ὅπως καινότερον τὸ κατασκεύασμα φαίνηται · δυνατὸν γάρ , ὡς προείρηται , ταῖς αὐταῖς μεθόδοις χρώμενον ἑτέρας καὶ ἑτέρας διαθέσεις ποιεῖσθαι . βέλτιον δʼ ἐν τούτοις ἀναστρέψει ὁ χαριεστέραν ἐπινοῶν διάθεσιν . ἣν δὲ ἡμεῖς ἐκτιθέμεθα , ἔστι τοιαύτη .
Lemmas: II δέω δέ πρότερος ἀπόκροτος εἰμί καί ἀκλινής καί ὁμαλός ὁ ἔδαφος ἐν μέλλω ὁ αὐτόματος ὑπάγω , ἵνα μήτε ὁ τροχός αὐτός καταδύω πιέζω μήτε ἐμποδίζω ὑπό τραχύτης τις μήτε πρός ἀνάβασις βιάζω εἰς ὁ ὀπίσω ἐπινεύω . ἐάν δέ μή ὑπάρχω ὁ ἔδαφος τοιοῦτος οἷος λέγω , δέω σανίς ἀπορθόω ἐπί ὁ ἔδαφος διατίθημι , ἐν ὅς κατά μῆκος εἰμί σωλήν διά ἐφηλωτός κανών πρός ὁ ὁ τροχός ἐν ὁ σωλήν κυλίω . δέω δέ ὁ ὑπάγω κατασκευάζω ἐκ κοῦφος τε καί ξηρός ξύλον , ἐάν ἐκ ἄλλος δέ τις ὕλη ὑπάρχω τις ἐν αὐτός κατασκευάζω , καί οὗτος δέω | ὡς κοῦφος πειράω ποιέω , ἵνα μή διά ὁ βάρος δυσκίνητος γίγνομαι . δέω δέ καί ὅσος ἄν ἐγκύκλιος στροφή ἤ κίνησις ποιέω , οὗτος ἔντορνος τε ἀκριβής καί περί ὅς κινέω λεῖος καί μή τραχύς ὑπάρχω , οἷος ὁ μέν τροχός περί κνώδαξ σιδήρεος ἐμβαίνω εἰς ἐμπυελίς σιδήρεος , ὁ δέ ζῴδιον περί ἄξων χάλκεος ἐμβαίνω εἰς χοινικίς χάλκεος συσμηρίζω αὐτός . καί ἔλαιον δέ παρεπιχέω δέω εἰς οὗτος , ὅπως κατά τρόπος εὐκύλιστος πᾶς ὑπάρχω καί μηδείς παρά οὗτος σφίγμα γίγνομαι · εἰ δέ μή , οὐ εἰμί ὁ πρόκειμαι κατά λόγος οὐδέ εἷς . δέω δέ καί ὁ σπάρτος , ὅς εἰς οὗτος προσχράω , μήτε ἐπέκτασις μήτε συστολή λαμβάνω , ἀλλά τοιοῦτος διαμένω ὁ μῆκος οἷος καί ἐκ ἀρχή καθίστημι . οὗτος δέ εἰμί , ἐάν λαμβάνω αὐτός περί τις πασσαλίσκος διατείνω εὖ μάλα καί ἐάω αὐτός ὀλίγος χρόνος πάλιν ἐπεκτείνω καί οὗτος πλεονάκις ποιέω κηρός μετά ῥητίνη καταψέω . ἀγαθός δέ εἰ καί βάρος ἐκ αὐτός ἐξάπτω ἐάω ἐπί πολύς χρόνος . προβασανίζω δέ οὕτως οὐδείς ἐπέκτασις λαμβάνω ἤ παντελής βραχύς . ἤ πάλιν ἀποκόπτω , ὅταν ἐξαρτύω ὁ αὐτόματος τις αὐτός παρεκτείνω εὑρίσκω . νεύρινος δέ οὐδείς δέω χράω , ἐπειδή παρεκτείνω καί συστέλλω κατά ὁ ὁ ἀήρ περίστασις , εἰ μή ἄρα ὅταν δέω ὕσπληγξ χράω . ὁ δέ ὕσπληγξ εἰμί καθά ἐν ὁ καταπάλτης ὁ ἄξων κατατάσσω ἐν ὁ ἡμιτόνιον , ὡς ἑξῆς εἰμί δῆλος . πᾶς δέ οὗτος ὁ ὑπάγω ὁ ἀρχή λαμβάνω ὁ κίνησις διά ὕσπληγξ ἤ λεία μολιβοῦς . κοινός δέ εἰμί ὁ κινέω καί ὁ κινέω σπάρτος ἔχω ὁ μέν εἷς ἀρχή πρός ὁ κινέω προσδέω , ὁ δέ ἕτερος πρός ὁ κινέω προσαγκυλόω . ὁ δέ κινέω ἄξων εἰμί , περί ὅς ὁ σπάρτος περιείλω . ὁ δέ ἄξων προσαραρίσκω εἰμί τροχός , ὥστε ὁ ἄξων στρέφω καί ἀφελίσσω ὁ σπάρτος συστρέφω καί ὁ τροχός ἐρείδω ἐπί ὁ ἔδαφος . ὁ δέ τροχός περίκειμαι ὁ ὁ ὑπάγω αὐτόματος πλινθίον . τάσις δέ ὕσπληγξ ἤ βάρος λεία δέω πρός ὁ ὅλος ἁρμόζω , ὅπως μή κατακρατέω ἤτοι ὁ βάρος ἤ ὁ ὁ ὕσπληγξ τάσις ὑπό ὁ πλινθίον . ὁ δέ ἐκ ὁ πορεία κίνησις γίγνομαι πᾶς ὁ σπάρτος προσαγκυλόω μέν ὁ κινέω ὄργανον , ἀποδέω δέ εἰς ὁ λεία . ὁ δέ λεία εἰμί ἐν τις σῦριγξ , ἁρμοστός καί εὔλυτος δύναμαι καταβαίνω εἰς αὐτός . ἐν δέ ὁ σῦριγξ ἐπί μέν ὁ ὑπάγω ἤ κέγχρος ἤ νᾶπυ ἐμβάλλω διά ὁ κοῦφος τε ἀμφότερος εἰμί καί ὀλισθηρός , ἐν δέ ὁ στατός ἄμμος ξηρός ἐμβάλλω , ὅς ἐκρέω διά ὁ πυθμήν ὁ σῦριγξ ὁ λεία ἠρέμα καταφέρω ὁ κίνησις ἀποτελέω ἐπισπάω ἕκαστος σπάρτος . ἀρχή δέ κίνησις εἰμί τάσις σπάρτος , κίνησις | δέ στάσις ἀπόλυσις σπάρτος ἐκπίπτω ὁ ἀγκύλη ἀπό ὁ τύλος ὁ ἐν ὁ κινέω ὄργανον . ὁ δέ ὑπό ὁ λεία ἕλκω σπάρτος πᾶς ἰσοταχής μέν ἕλκω , οὐ ἰσοταχής δέ ὁ κίνησις ποιέω διά ὁ μή περί ὅμοιος ὄργανον αὐτός περιειλέω , ἀλλά ὅς μέν περί μέγας κύκλος , ὅς δέ περί ἐλαχύς . δέω δέ ὁ μή ἅμα κινέω ὄργανον ὁ σπάρτος μή ἅμα τείνω , ἀλλά ὁ ὕστερος κινέω ὁ σπάρτος χάλασμα ἔχω . ὁ δέ χάλασμα μήρυμα δέω ποιέω καί προσκολλάω κηρός ἐντός ὁ πλινθίον κατά ὁ ἐπιβάλλω τόπος , ὅπως ὁ λεία ἐπισπάω ὁ χάλασμα πρᾶος τείνω ὁ σπάρτος . προσέχω δέ δέω καί ὁ σπάρτος , ὅπως ἕκαστος αὐτός ὁ ἴδιος ὄργανον προσαγκυλόω καί μή ἐπί ἀριστερός ὁ ἐπείλησις λαμβάνω · εἷς γάρ αὐτός ἀλλάσσω ἤ ἐπί ἀριστερός ἐπειλέω ὁ ὅλος στάσις λαμβάνω . δέω δέ καί ὁ ὁ ἀρχαῖος ἐκφεύγω διάθεσις , ὅπως καινός ὁ κατασκεύασμα φαίνω · δυνατός γάρ , ὡς προλέγω , ὁ αὐτός μέθοδος χράω ἕτερος καί ἕτερος διάθεσις ποιέω . ἀγαθός δέ ἐν οὗτος ἀναστρέφω ὁ χαρίεις ἐπινοέω διάθεσις . ὅς δέ ἐγώ ἐκτίθημι , εἰμί τοιοῦτος .