hermogenes.progymnasmata-dub 6
Ὁ τόπος ὁ κοινὸς προσαγορευόμενος αὔξησιν ἔχει 6 τοῦ ὁμολογουμένου πράγματος ὡς τῶν ἀποδείξεων ἤδη γεγενημένων · οὐ γὰρ ἔτι ζητοῦμεν , εἰ οὗτος ἱερόσυλος , εἰ οὗτος ἀριστεύς , ἀλλʼ ὡς ἀποδεδειγμένου τὴν αὔξησιν ποιούμεθα . Λέγεται δὲ κοινὸς τόπος , διότι ἁρμόττει κατὰ παντὸς μὲν ἱεροσύλου , ὑπὲρ παντὸς δὲ ἀριστέως . Χρὴ δὲ οὕτως προάγειν · πρῶτα κατὰ τὴν ἐξέτασιν τοῦ ἐναντίου , εἶτα αὐτὸ τὸ πρᾶγμα , εἶτα ἡ σύγκρισις , εἶτα ἡ γνώμη , εἶτα στοχαστικῶς τὸν παρελθόντα βίον ἀπὸ τοῦ παρόντος διαβαλεῖς , εἶτα ἐκβαλεῖς τὸν ἔλεον τοῖς τελικοῖς κεφαλαίοις καλουμένοις καὶ ὑποτυπώσει τοῦ πράγματος · προοίμια γὰρ οὐκ ἔσται καθαρῶς ἐν τόπῳ , ἀλλὰ μέχρι τούτου σωθήσεται , οἷον , ἵνʼ ἐπὶ παραδείγματος γένηταί σοι φανερόν , ἔστω τόπος κατὰ ἱεροσύλου · οὐκοῦν τὰ προοίμια οὐ τῇ ἐννοίᾳ ἀλλὰ τῷ τύπῳ τοιάδε · πάντας μὲν προσήκει μισεῖν , ἄνδρες δικασταί , τοὺς κακούργους , μάλιστα δὲ ὅσοι περὶ τοὺς θεοὺς τολμῶσιʼ , δεύτερον ῾ εἰ μὲν οὖν βούλεσθε τοὺς ἄλλους πονηροὺς ποιεῖν , ἐατέον καὶ τοῦτον · εἰ δὲ μή , κολαστέονʼ , τρίτον ῾ τῷ μὲν οὖν δοκεῖν ὁ κρινόμενος κινδυνεύει μόνος , τῇ δὲ ἀληθείᾳ καὶ ὑμεῖς οἱ δικάζον τες · τὸ γὰρ περὶ τοὺς ὅρκους πλημμελῆσαι οὐκ οἶδα εἰ φαυλοτέραν δίκην ἔχει τῆς παρανομίας᾿ . εἶτα πρὶν ἐλθεῖν ἐπʼ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα , περὶ τοῦ ἐναντίου διαλεκτέον ; ὅτι ῾ οἱ νόμοι τῆς τῶν θεῶν θεραπείας προὐνοήσαντο , βωμοὺς ἔστησαν , ἀναθήμασιν ἐκόσμησαν , θυσίαις ἐτίμησαν , πανηγύρεσι , προσόδοις᾿ . εἶτα ἡ ἐπίκρισις κατὰ τὴν ἐξέτασιν τῆς αἰτίας ῾ εἰκότως · τὸ μὲν γὰρ τούτων εὐμενὲς διασῴζει τὰς πόλεις , εἰ δʼ ἑτέρως ἔχοιεν , ἀνάγκη ταύτας διαφθείρεσθαι᾿ . καὶ πρόβαινε ἐπὶ τὸ προκείμενον ῾ τούτων οὕτως ἐχόντων οὗτος τί ἐτόλμησε;ʼ καὶ λέγε τὸ πεπραγμένον οὐχ ὡς διδάσκων ἀλλʼ ὡς δεινοποιῶν , καὶ ὅτι ῾ ὅλῃ τῇ πόλει ἐλυμήνατο , καὶ τοῖς κοινοῖς καὶ τοῖς ἰδίοις · καὶ δέος μέν , μὴ ἐπιλίπωσιν οἱ καρποί , δέος δέ , μὴ τῶν πολεμίων ἡττηθῶμενʼ καὶ ὅσα τοιαῦτα . ἐξῆς ἐπὶ τὰς συγκρίσεις πρόιθι ὅτι ῾τῶν ἀνδροφόνων χαλεπώτερος , τὸ δὲ διάφορον ἐκ τῶν πεπονθότων · οἳ μὲν εἰς ἀνθρώπους ἐτόλμησαν , ὃ δὲ εἰς θεοὺς παρῴνησε . τοῖς τυράννοις οὗτος παραπλήσιος , κἀκείνοις οὐ πᾶσιν , ἀλλὰ τοῖς χαλεπωτάτοις · ἐκείνων γὰρ τοῦτʼ εἶναι δοκεῖ τὸ δεινότατον , ὅτι τῶν ἀναθημάτων ἅπτονται᾿ . τὰς δὲ πρὸς τὸ ἔλαττον συγκρίσεις κατʼ ἐπιτίμησιν εἰσάξεις , ἐπειδήπερ εἰσὶ καθαιρετικαί · ῾οὐ δεινὸν τὸν μὲν κλέπτην διδόναι δίκην , τὸν δὲ ἱερόσυλον μή;᾿ ἔξεστι δέ σοι καὶ τὸν ἄλλον βίον ἐκ τοῦ παρόντος διαβαλεῖν , ὡς ἀπὸ μικρῶν ἀρξάμενος ἐπὶ τοῦτο προὔβη τελευταῖον · ὥσθʼ ὁμοῦ καὶ κλέπτην ἔχετε καὶ τοιχωρύχον καὶ μοιχόνʼ . ἐξετάσεις δὲ καὶ τὴν γνώμην , ἀφʼ ἧς ἦλθεν ἐπὶ τοῦτο , ὅτι ῾ μὴ βουλόμενος γεωργεῖν ἀπὸ τοιούτων πλουτεῖν ἐθέλει᾿ . εἰ δὲ λέγοις κατὰ ἀνδροφόνου , καὶ τὰ παρακολουθοῦντα ῾γυνὴ ἐν χηρείᾳ , παῖδες ὀρφανοί ᾿ . χρῶ δὲ καὶ τῇ ἐκβολῇ τοῦ ἐλέου · ἐκβαλεῖς δὲ τὸν ἔλεον τοῖς τελικοῖς καλουμένοις κεφαλαίοις , τῷ νομίμῳ , τῷ δικαίῳ , τῷ συμφέροντι , τῷ δυνατῷ , τῷ πρέποντι , καὶ ὑπογραφῇ τοῦ ἀδικήματος ῾ μή μοι τὸν νῦν δακρύοντα θεωρεῖτε , ἀλλʼ ἐκεῖνον τὸν καταφρονοῦντα τῶν θεῶν , τὸν προσιόντα τοῖς ἀνακτόροις , τὸν ἀνασπῶντα τὰς θύρας , τὸν τῶν ἀναθημάτων ἁπτόμενον᾿ . καὶ τελεύτα εἰς παράκλησιν ῾τί μέλλετε ; τί βουλεύεσθε περὶ οὗ πάλαι κέκριται;ʼ — Ταῦτα ὡς ἐν τῷ παρόντι · τὴν δὲ τελεωτέραν μέθοδον ὕστερον εἴσῃ .
Lemmas: ὁ τόπος ὁ κοινός προσαγορεύω αὔξησις ἔχω 6 ὁ ὁμολογέω πρᾶγμα ὡς ὁ ἀπόδειξις ἤδη γίγνομαι · οὐ γάρ ἔτι ζητέω , εἰ οὗτος ἱερόσυλος , εἰ οὗτος ἀριστεύς , ἀλλά ὡς ἀποδείκνυμι ὁ αὔξησις ποιέω . λέγω δέ κοινός τόπος , διότι ἁρμόζω κατά πᾶς μέν ἱερόσυλος , ὑπέρ πᾶς δέ ἀρίστευς . χρή δέ οὕτως προάγω · πρῶτος κατά ὁ ἐξέτασις ὁ ἐναντίος , εἶτα αὐτός ὁ πρᾶγμα , εἶτα ὁ σύγκρισις , εἶτα ὁ γνώμη , εἶτα στοχαστικός ὁ παρέρχομαι βίος ἀπό ὁ πάρειμι διαβάλλω , εἶτα ἐκβάλλω ὁ ἔλεος ὁ τελικός κεφάλαιος καλέω καί ὑποτύπωσις ὁ πρᾶγμα · προοίμιον γάρ οὐ εἰμί καθαρός ἐν τόπος , ἀλλά μέχρι οὗτος σῴζω , οἷος , ἵνα ἐπί παράδειγμα γίγνομαι σύ φανερός , εἰμί τόπος κατά ἱερόσυλος · οὐκοῦν ὁ προοίμιον οὐ ὁ ἔννοια ἀλλά ὁ τύπος τοιόσδε · πᾶς μέν προσήκω μισέω , ἀνήρ δικαστής , ὁ κακοῦργος , μάλα δέ ὅσος περί ὁ θεός τολμάω , δεύτερος ῾ εἰ μέν οὖν βούλομαι ὁ ἄλλος πονηρός ποιέω , ἐάω καί οὗτος · εἰ δέ μή , κολαστέος , τρίτος ῾ ὁ μέν οὖν δοκέω ὁ κρίνω κινδυνεύω μόνος , ὁ δέ ἀλήθεια καί σύ ὁ δικάζω αἱρέω · ὁ γάρ περί ὁ ὅρκος πλημμελέω οὐ οἶδα εἰ φαῦλος δίκη ἔχω ὁ παρανομία . εἶτα πρίν ἔρχομαι ἐπί αὐτός ὁ πρᾶγμα , περί ὁ ἐναντίος διαλέγω ; ὅτι ῾ ὁ νόμος ὁ ὁ θεός θεραπεία προνοοῦμαι , βωμός ἵστημι , ἀνάθημα κοσμέω , θυσία τιμάω , πανήγυρις , πρόσοδος . εἶτα ὁ ἐπίκρισις κατά ὁ ἐξέτασις ὁ αἰτία ῾ ἔοικα · ὁ μέν γάρ οὗτος εὐμενής διασῴζω ὁ πόλις , εἰ δέ ἕτερος ἔχω , ἀνάγκη οὗτος διαφθείρω . καί προβαίνω ἐπί ὁ πρόκειμαι ῾ οὗτος οὕτως ἔχω οὗτος τίς τολμάω καί λέγω ὁ πράσσω οὐ ὡς διδάσκω ἀλλά ὡς δεινοποιέω , καί ὅτι ῾ ὅλος ὁ πόλις λυμαίνομαι , καί ὁ κοινός καί ὁ ἴδιος · καί δέος μέν , μή ἐπιλείπω ὁ καρπός , δέος δέ , μή ὁ πολέμιος ἡσσάομαι καί ὅσος τοιοῦτος . ἑξῆς ἐπί ὁ σύγκρισις πρόειμι ὅτι ὗτος ἀνδροφόνος χαλεπός , ὁ δέ διάφορος ἐκ ὁ πάσχω · ὁ μέν εἰς ἄνθρωπος τολμάω , ὁ δέ εἰς θεός παροινέω . ὁ τύραννος οὗτος παραπλήσιος , ἐκεῖνος οὐ πᾶς , ἀλλά ὁ χαλεπός · ἐκεῖνος γάρ οὗτος εἰμί δοκέω ὁ δεινός , ὅτι ὁ ἀνάθημα ἅπτω . ὁ δέ πρός ὁ ἐλαχύς σύγκρισις κατά ἐπιτίμησις εἰσάγω , ἐπειδή εἰμί καθαιρετικός · οὐ δεινός ὁ μέν κλέπτης δίδωμι δίκη , ὁ δέ ἱερόσυλος μή ἔξεστι δέ σύ καί ὁ ἄλλος βίος ἐκ ὁ πάρειμι διαβάλλω , ὡς ἀπό μικρός ἄρχω ἐπί οὗτος προβαίνω τελευταῖος · ὥστε ὁμοῦ καί κλέπτης ἔχω καί τοιχωρύχος καί μοιχός . ἐξετάζω δέ καί ὁ γνώμη , ἀπό ὅς ἔρχομαι ἐπί οὗτος , ὅτι ῾ μή βούλομαι γεωργέω ἀπό τοιοῦτος πλουτέω ἐθέλω . εἰ δέ λέγω κατά ἀνδροφόνος , καί ὁ παρακολουθέω ἄγυνος ἐν χηρεία , παῖς ὀρφανός ᾿ . χράω δέ καί ὁ ἐκβολή ὁ ἔλεος · ἐκβάλλω δέ ὁ ἔλεος ὁ τελικός καλέω κεφάλαιος , ὁ νόμιμος , ὁ δίκαιος , ὁ συμφέρω , ὁ δυνατός , ὁ πρέπω , καί ὑπογραφεύς ὁ ἀδίκημα ῾ μή ἐγώ ὁ νῦν δακρύω θεωρέω , ἀλλά ἐκεῖνος ὁ καταφρονέω ὁ θεός , ὁ προσέρχομαι ὁ ἀνάκτορον , ὁ ἀνασπάω ὁ θύρα , ὁ ὁ ἀνάθημα ἅπτω . καί τελευτάω εἰς παράκλησις ὅς μέλλω ; τίς βουλεύω περί ὅς πάλαι κρίνω — οὗτος ὡς ἐν ὁ πάρειμι · ὁ δέ τέλειος μέθοδος ὕστερον οἶδα .