hermogenes.progymnasmata-dub 4
4 Γνώμη ἐστὶ λόγος κεφαλαιώδης ἐν ἀποφάνσει καθολικῇ ἀποτρέπων τι ἢ προτρέπων ἐπί τι ἢ ὁποῖον ἕκαστόν ἐστι δηλῶν · ἀποτρέπων μὲν ὡς ἐν ἐκείνῳ « οὐ χρὴ παννύχιον εὕδειν βουληφόρον ἄνδρα » , προτρέπων δὲ ὡς ἐν ἐκείνῳ « χρὴ πενίην φεύγοντα καὶ ἐς μεγακήτεα πόντον ῥιπτεῖν καὶ πετρῶν , Κύρνε , κατʼ ἠλιβάτων » · ἢ τούτων μὲν οὐδέτερον ποιεῖ , ἀποφαίνεται δὲ περὶ τῆς τοῦ πράγματος φύσεως , οἷον « τὸ γὰρ εὖ πράττειν παρὰ τὴν ἀξίαν ἀφορμὴ τοῦ κακῶς φρονεῖν τοῖς ἀνοήτοις γίνεται » . Ἔτι δὲ τῶν γνωμῶν αἳ μέν εἰσιν ἀληθεῖς , αἳ δὲ πιθαναί , αἳ δὲ ἀπλαῖ , αἳ δὲ συνεζευγμέναι , αἳ δὲ ὑπερβολικαί · ἀληθεῖς μὲν οἷον « οὐκ ἔστιν εὑρεῖν βίον ἄλυπον οὐδενί » , πιθαναὶ δὲ οἷον « ὅστις δʼ ὁμιλῶν ἥδεται κακοῖς ἀνήρ , Lοὐπώποτʼ ἠρώτησα , γινώσκων ὅτι τοιοῦτός ἐστιν , οἷσπερ ἥδεται ξυνών » , ἀπλαῖ δὲ οἷον « δύναται τὸ πλουτεῖν καὶ φιλανθρώπους ποιεῖν » , συνεζευγμέναι δὲ οἷον « οὐκ ἀγαθὸν πολυκοιρανίη , εἷς κοίρανος ἔστω » , ὑπερβολικαὶ δὲ οἷον « οὐδὲν ἀκιδνότερον γαῖα τρέφει ἀνθρώποιο » , Ἡ δὲ ἐργασία παραπλησία τῆς χρείας , πρόεισι γὰρ τοῖσδε · ἐγκωμίῳ τοῦ εἰρηκότος βραχεῖ , καθάπερ ἐν χρείᾳ , κατὰ τὸ ἀπλοῦν , κατὰ τὴν αἰτίαν , κατὰ τὸ ἐναντίον , κατὰ τὸ ἐνθύμημα , κατὰ παραβολήν , κατὰ παράδειγμα , κατὰ κρίσιν . ἔστω δὲ ἡ γνώμη ὡς ἐν παραδείγματι « οὐ χρὴ παννύχιον εὕδειν βουληφόρον ἄνδρα » . οὐκοῦν ἐπαινέσεις διὰ βραχέων τὸν εἰρηκότα . εἶτα κατὰ τὸ ἀπλοῦν , τοῦτο δʼ ἔστι τὸ παραφράσαι τὴν γνώμην , οἷον ῾ διʼ ὅλης νυκτὸς οὐ προσήκει ἄνδρα ἐν βουλαῖς ἐξεταζόμενον καθεύδειν᾿ . κατὰ τὴν σἰτίαν ῾ δεῖ μὲν γὰρ ἀεὶ διὰ φροντίδος εἶναι τὸν ἡγούμενον , ὕπνος δὲ βουλὴν ἀφαιρεῖται᾿ . κατὰ τὸ ἐναντίον · ἐναντίον δʼ ἔστι βασιλεῖ μὲν ἰδιώτης , τῷ δὲ ἐγρηγορέναι τὸ καθεύδειν · πῶς ἂν οὖν λαμβάνοιτο ; ‘εἰ τὸν ἰδιώτην οὐδὲν δεινὸν διʼ ὅλης νυκτὸς καθεύδειν , εὔδηλον , ὡς τὸν βασιλέα προσῆκον ἀγρυπνοῦντα φροντίζειν.᾿ κατὰ παραβολὴν ‘ὥσπερ γὰρ οἱ κυβερνῆται ἐγρηγορότες ὑπὲρ τῆς κοινῆς διατελοῦσι σωτηρίας , οὕτω προσήκει καὶ τοὺς ἡγεμόνας’ . κατὰ παράδειγμα καὶ γὰρ Ἕκτωρ νυκτὸς οὐ καθεύδων ἀλλὰ φροντίζων κατάσκοπον ἐπὶ τὰς ναῦς ἔπεμπε Δόλωνα᾿ . ὕστατος δέ ἐστι τόπος ὁ κατὰ κρίσιν . τὸ δὲ τέλος παράκλησιν ἐχέτω .
Lemmas: 4 γνώμη εἰμί λόγος κεφαλαιώδης ἐν ἀπόφανσις καθολικός ἀποτρέπω τις ἤ προτρέπω ἐπί τις ἤ ὁποῖος ἕκαστος εἰμί δηλόω · ἀποτρέπω μέν ὡς ἐν ἐκεῖνος « οὐ χρή παννύχιος εὕδω βουληφόρος ἀνήρ » , προτρέπω δέ ὡς ἐν ἐκεῖνος « χρή πενία φεύγω καί εἰς μεγακήτης πόντος ῥίπτω καί πέτρα , Κύρνος , κατά ἠλίβατος » · ἤ οὗτος μέν οὐδέτερος ποιέω , ἀποφαίνω δέ περί ὁ ὁ πρᾶγμα φύσις , οἷος « ὁ γάρ εὖ πράσσω παρά ὁ ἀξία ἀφορμή ὁ κακός φρονέω ὁ ἀνόητος γίγνομαι » . ἔτι δέ ὁ γνώμη ὁ μέν εἰμί ἀληθής , ὁ δέ πιθανός , ὁ δέ ἁπλόος , ὁ δέ συζεύγνυμι , ὁ δέ ὑπερβολικός · ἀληθής μέν οἷος « οὐ εἰμί εὑρίσκω βίος ἄλυπος οὐδείς » , πιθανός δέ οἷος « ὅστις δέ ὁμιλέω ἥδομαι κακός ἀνήρ , Lοὐπώποτʼ ἐρωτάω , γιγνώσκω ὅτι τοιοῦτος εἰμί , ὅς ἥδομαι σύνειμι » , ἁπλόος δέ οἷος « δύναμαι ὁ πλουτέω καί φιλάνθρωπος ποιέω » , συζεύγνυμι δέ οἷος « οὐ ἀγαθός πολυκοιρανία , εἷς κοίρανος εἰμί » , ὑπερβολικός δέ οἷος « οὐδείς ἀκιδνός γῆ τρέφω ἄνθρωπος » , ὁ δέ ἐργασία παραπλήσιος ὁ χρεία , πρόειμι γάρ ὅδε · ἐγκώμιος ὁ λέγω βραχύς , καθά ἐν χρεία , κατά ὁ ἁπλόος , κατά ὁ αἰτία , κατά ὁ ἐναντίος , κατά ὁ ἐνθύμημα , κατά παραβολή , κατά παράδειγμα , κατά κρίσις . εἰμί δέ ὁ γνώμη ὡς ἐν παράδειγμα « οὐ χρή παννύχιος εὕδω βουληφόρος ἀνήρ » . οὐκοῦν ἐπαινέω διά βραχύς ὁ λέγω . εἶτα κατά ὁ ἁπλόος , οὗτος δέ εἰμί ὁ παραφράζω ὁ γνώμη , οἷος ῾ διά ὅλος νύξ οὐ προσήκω ἀνήρ ἐν βουλή ἐξετάζω καθεύδω . κατά ὁ σιτία ῾ δέω μέν γάρ ἀεί διά φροντίς εἰμί ὁ ἡγέομαι , ὕπνος δέ βουλή ἀφαιρέω . κατά ὁ ἐναντίος · ἐναντίος δέ εἰμί βασιλεύς μέν ἰδιώτης , ὁ δέ ἐγείρω ὁ καθεύδω · πῶς ἄν οὖν λαμβάνω ; ἰάομαι ὁ ἰδιώτης οὐδείς δεινός διά ὅλος νύξ καθεύδω , εὔδηλος , ὡς ὁ βασιλεύς προσήκω ἀγρυπνέω φροντίζω κατά παραβολή ὥσπερ γάρ ὁ κυβερνήτης ἐγείρω ὑπέρ ὁ κοινός διατελέω σωτηρία , οὕτως προσήκω καί ὁ ἡγεμών . κατά παράδειγμα καί γάρ Ἕκτωρ νύξ οὐ καθεύδω ἀλλά φροντίζω κατάσκοπος ἐπί ὁ ναῦς πέμπω Δόλων . ὕστερος δέ εἰμί τόπος ὁ κατά κρίσις . ὁ δέ τέλος παράκλησις ἔχω .