hermogenes.peri-meqo-dou-deino-thtos-sp 14
Οἱ νῦν οἴονται τὸ ὑπερβατὸν πλοκὴν εἶναι ἑρμηνείας14 καὶ περίοδον κεκαλλωπισμένην · οὐκ ἴσασι δέ , τί ἐστιν ὑπερβατόν . τὸ γὰρ ὑπερβατὸν οὐ μόνον οὐκ ἔστι καλὸν σχῆμα , ἀλλὰ καὶ ἀναγκαῖον · γίνεται δέ , ὅταν τὴν αἰτίαν τοῦ λεγομένου , ἣν μέλλει ποθεῖν ὁ ἀκροατής , μέσην ὁ λέγων τάξῃ · καὶ οὕτως γίνεται σαφηνείας ὄργανον τὸ ὑπερβατόν , οἷον ὦ φίλοι , οὐ γάρ τ᾿ ἴδμεν , ὅπῃ ζόφος οὐδ᾿ ὅπῃ ἠώς , οὐδ᾿ ὅπῃ ἠέλιος φαεσίμβροτος εἶσ᾿ ὑπὸ γαῖαν , οὐδ᾿ ὅπῃ ἀννεῖται · ἀλλὰ φραζώμεθα θᾶσσον » . εἰ γὰρ εἰρήκει ‘ὦ φίλοι , φραζώμεθα θᾶσσον’ , ἐτάραξεν ἂν αὐτούς καὶ ἐποίησεν ἐρωτῆσαι , τί γέγονε · διὰ τοῦτο διὰ μέσου τὰς αἰτίας τοῦ φράζεσθαι θᾶσσον ἔταξι . καὶ Θουκυδίδης « τοὶ δὲ Ἀθηναῖοι ἐφοβήθησαν , μὴ πολέμιαι ἦσαν αἱ νῆες » — διὰ τί ; ὁ Θουκυδίδης ἔταξε διὰ μέσου τὴν αἰτίαν τοῦ φόβου « τἦν γὰρ νύξ » · διὰ τοῦτο καὶ ὁ τὴν αἰτίαν σημαίνων σύνδεσμος προηγεῖται , ὁ γάρ . Μακρὸν δὲ γίνεται ὑπερβατόν , ὁπόταν ἡ αἰτία ἑτέρας αἰτίας χρείαν ἔχῃ , οἷον « ἐπειδὴ δὲ οἵ τε Ἀθηναίων τύραννοι καὶ οἱ ἐκ τῆς ἄλλης Ἑλλάδος ἐπὶ πολὺ καὶ πρὶν τυραννευθείσης οἱ πλεῖστοι καὶ τελευταῖοι πλὴν τῶν ἐν Σικελία ὑπὸ Λακεδαιμονίων κατελύθησαν » — πῶς , ὦ Θουκυδίδη ; « ἡ γὰρ Λακεδαίμων μετὰ τὴν κτίσιν τῶν νῦν ἐνοικούντων ἐν αὐτῇ Δωριέων ἐπὶ πλεῖστον χρόνον στασιάσασα ὅμως ἐκ παλαιτάτου καὶ εὐνομήθη καὶ ἀεὶ ἀτυράννευτος ἦν » · αἰτίαν τῆς αἰτίας ἀποδίδωσιν « ἔτη γάρ ἐστι μάλιστα τετρακόσια , ἃ Λακεδαιμόνιοι τῇ αὐτῇ πολιτείᾳ χρῶνται , καὶ δι᾿ αὐτὸ δυνάμενοι καὶ τὰ ἐν ταῖς ἄλλαις πόλεσι καθιστᾶν » · εἶτα ἐπανέρχεται ἐπὶ τὴν ἀρχὴν « μετὰ δὲ τὴν τῶν τυράννων κατάλυσιν » . Τὸ δὲ παῤ Ὁμήρῳ « αὐτὰρ ἐπεὶ διά τε σκόλοπας καὶ τάφρον ἔβησαν φεύγοντες » οὐκ ἔστιν , ὡς δοκεῖ τισίν , ὑπερβατόν · οὐδεμία γὰρ σἰτία μέση κεῖται , ἀλλ᾿ ὡς ἐγένετο ἡ δυσκολία τῆς ὁδοῦ διὰ σκολόπων καὶ τάφρου , εἶτα ὁμαλὴ ἔξοδος ἐν τῇ φυγῇ , οὕτω καὶ ἡ ἑρμηνεία ἔχει , τὸ πάθος τῶν φευγόντων τῆς λέξεως μιμουμένης .
Lemmas: ὁ νῦν οἴομαι ὁ ὑπερβατός πλοκή εἰμί Ἑρμηνεία καί περίοδος καλλωπίζω · οὐ οἶδα δέ , τίς εἰμί ὑπερβατός . ὁ γάρ ὑπερβατός οὐ μόνος οὐ εἰμί καλός σχῆμα , ἀλλά καί ἀναγκαῖος · γίγνομαι δέ , ὅταν ὁ αἰτία ὁ λέγω , ὅς μέλλω ποθέω ὁ ἀκροατής , μέσος ὁ λέγω τάσσω · καί οὕτως γίγνομαι σαφήνεια ὄργανον ὁ ὑπερβατός , οἷος ὦ φίλος , οὐ γάρ τε οἶδα , ὅπῃ ζόφος οὐδέ ὅπῃ ἠώς , οὐδέ ὅπῃ ἥλιος φαεσίμβροτος ἔρχομαι ὑπό γῆ , οὐδέ ὅπῃ ἀνανέομαι · ἀλλά φράζω ταχύς » . εἰ γάρ λέγω ὦ φίλος , φράζω ταχύς , ταράσσω ἄν αὐτός καί ποιέω ἐρωτάω , τίς γίγνομαι · διά οὗτος διά μέσος ὁ αἰτία ὁ φράζω ταχύς τάξις . καί Θουκυδίδης « ὁ δέ Ἀθηναῖος φοβέω , μή πολέμιος εἰμί ὁ ναῦς » — διά τίς ; ὁ Θουκυδίδης τάσσω διά μέσος ὁ αἰτία ὁ φόβος « ὁ γάρ νύξ » · διά οὗτος καί ὁ ὁ αἰτία σημαίνω σύνδεσμος προηγέομαι , ὁ γάρ . μακρός δέ γίγνομαι ὑπερβατός , ὁπόταν ὁ αἰτία ἕτερος αἰτία χρεία ἔχω , οἷος « ἐπειδή δέ ὁ τε Ἀθηναῖος τύραννος καί ὁ ἐκ ὁ ἄλλος Ἑλλάς ἐπί πολύς καί πρίν τυραννεύω ὁ πολύς καί τελευταῖος πλήν ὁ ἐν Σικελία ὑπό Λακεδαιμόνιος καταλύω » — πῶς , ὦ Θουκυδίδης ; « ὁ γάρ Λακεδαίμων μετά ὁ κτίσις ὁ νῦν ἐνοικέω ἐν αὐτός Δωριεύς ἐπί πολύς χρόνος στασιάζω ὅμως ἐκ παλαιός καί εὐνομέομαι καί ἀεί ἀτυράννευτος εἰμί » · αἰτία ὁ αἰτία ἀποδίδωμι « ἔτος γάρ εἰμί μάλα τετρακόσιοι , ὅς Λακεδαιμόνιος ὁ αὐτός πολιτεία χράω , καί διά αὐτός δύναμαι καί ὁ ἐν ὁ ἄλλος πόλις καθίστημι » · εἶτα ἐπανέρχομαι ἐπί ὁ ἀρχή « μετά δέ ὁ ὁ τύραννος κατάλυσις » . ὁ δέ παρά Ὅμηρος « ἀτάρ ἐπεί διά τε σκόλοψ καί τάφρος βαίνω φεύγω » οὐ εἰμί , ὡς δοκέω τις , ὑπερβατός · οὐδείς γάρ σιτίον μέσος κεῖμαι , ἀλλά ὡς γίγνομαι ὁ δυσκολία ὁ ὁδός διά σκόλοψ καί τάφρος , εἶτα ὁμαλός ἔξοδος ἐν ὁ φυγή , οὕτως καί ὁ ἑρμηνεία ἔχω , ὁ πάθος ὁ φεύγω ὁ λέξις μιμέομαι .