hermogenes.peri-i-dew-n-lo-gou 2.10.8
Ὁ τοίνυν κάλλιστος πανηγυρικὸς καὶ ὅπερ ἔφαμεν Πλατωνικὸς ταῖς μὲν τὸ μέγεθος ποιούσαις ἰδέαις πλὴν τραχύτητος καὶ σφοδρότητος γίνεται πάσαις , διήκειν δέ πως χρὴ διὰ τούτων τὴν ἀφέλειαν μὴ ἐλαττουμένην αὐτῶν ποσότητος ἕνεκα , πλὴν ὅπου καθαρῶς ἐξαίρειν τὸν λόγον εἰς σεμνότητα δεῖ . αἱ δὲ γλυκύτητες εἰπερ ἄλλοθί που καιρὸν ἐνταῦθα ἔχουσι μάλιστα καὶ αἱ ἐπιμέλειαι αἱ τὸν ἁβρὸν καὶ ὡραῖον ποιοῦσαι λόγον . δεινότης δὲ ἡ μὲν κατὰ μέθοδον , ἥπερ ἥκιστά ἐστι φανερά , πάντως ὕπεστι καὶ τῷ πανηγυρικῷ · ἡ δὲ ἄλλη ἐν τούτῳ γε οὐδαμῶς , πλὴν ὅπου τοῦτο αὐτὸ ἐνδείξασθαι βούλεται πρόσωπόν τι τῶν παῤ αὐτῷ ποιούντων τὸν λόγον πανηγυρικόν , ὥσπερ τῷ Πλάτωνι πεποίηται ὁ Σωκράτης ἐνδείξασθαι δεινότητα λόγων τῷ Φαίδρῳ βουλόμενος , καθὸ ἀντιπαρατίθησι τὸν αὑτοῦ τῷ Δυσίου · ἤδη δὲ καὶ ἐν ἄλλοις πρὸς ἄλλους κατὰ τὸ μιμητικὸν εἶδος τοῦ πανηγυρικοῦ λόγου φαίνεται τοῦτο πεποιηκώς . γοργός γε μὴν ὡς ἐλάχιστον ἐν πανηγυρικῷ λόγῳ ὁ λόγος εἶναι ὀφείλει · ἀφήγησις γάρ ἐστι σχεδὸν ἅπας . τοῖς δὲ ἄλλοις εἴδεσιν ἢ καὶ μέρεσι τοῦ πολιτικοῦ παραπλησίως χρῆται ὁ πανηγυρικὸς καθάπερ ὅ τε συμβουλευτικὸς καὶ ὁ δικανικός . ἐν δὲ τοῖς ἀμοιβαίοις τῶν πανηγυρικῶν , ὃ δὴ καὶ αὐτὸ πολὺ παρὰ τῷ Πλάτωνί ἐστιν , ἤδη καὶ αἱ τραχύτητες καὶ αἱ σφοδρότητες ἔσχον καιρὸν οὐκ ἐλάχιστον , ὥσπερ καὶ τὰ τῆς δεινότητος εἴδη πάντα , καὶ τῶν γε τοῦ Πώλου λόγων ἐν Γοργίᾳ τινὲς τῆς φαινομένης εἰσὶ καὶ οὐκ οὔσης δεινότητος . καὶ οὐ μόνον ταῦτά γε τὰ εἴδη τὰ ἀμοιβαῖα ἀλλὰ καὶ πάντα ἤδη δέχεται διὰ τὸ μιμητικόν τε καὶ δραματικὸν καὶ οὕτως , ὥστε κεχωρίσθαι πως ἀπʼ ἀλλήλων αὐτὰ καὶ μὴ κεκρᾶσθαι , ἀλλʼ ἰδίᾳ μὲν ἔχειν εὑρεῖν ἀφέλειαν , ἰδίᾳ δὲ σεμνότητα , ἰδίᾳ δὲ ἕκαστον τῶν λοιπῶν , ἔστι δʼ οὗ καὶ τὸ εὔζωνον καὶ οἷον εὐτελὲς εἶδος τοῦ λόγου · αἱ γὰρ μιμήσεις τῶν προσώπων καὶ τούτῳ χώραν ἤδη δεδώκασι . — Καὶ ὡς μὲν ἐν λογογραφίᾳ τοιοῦτον εἶδος εἶναι δεῖ τὸ πανηγυρικόν · ὡς δʼ ἐν ζητήμασι πολιτικοῖς , ἔνθα τοῦ πολιτικοῦ πανηγυρικοῦ εἴδους δεῖ , περὶ οὗ μικρῷ πρότερον ἐπηγγειλάμην ἐρεῖν , — ἔστι γάρ τινα καὶ πολιτικὰ ζητήματα καὶ πανηγυρικά , οἷον εἰ περὶ τῆς προπομπείας ἀμφισβητοῖεν Ἀθηναῖοι καὶ Λακεδαιμόνιοι μετὰ τὰ Μηδικὰ ἢ ὅσα τοιαῦτα — ὡς ἐν τοιούτοις ζητήμασιν οὐκέθʼ ὁμοίως ὁ πανηγυρικὸς ἀλλὰ πολιτικώτερος γίνεται καὶ σχεδὸν διʼ ὧνπερ καὶ ὁ συμβουλευτικός , μᾶλλόν γε μὴν ἐνταῦθα ἢ ἐκεῖ ἥ τε λαμπρότης καὶ ἡ σεμνότης πλεονάζειν ὀφείλουσιν . Ἐπανιτέον δὲ πάλιν , ὅθεν ἐπὶ τοῦτο ἐξέβημεν . ὁ μὲν γὰρ πολιτικὸς πανηγυρικὸς τοιοῦτος , τῶν δὲ κατὰ λογογραφίαν πανηγυρικῶν οὗτος κάλλιστος ὁ Πλατωνικός , καὶ τοῦτον παράδειγμα φαίημεν ἂν ἡμεῖς εἶναι τὸ ἄριστον τοῖς βουλομένοις τε καὶ δυναμένοις πανηγυρικὸν λόγον ἐργάζεσθαι .
Lemmas: ὁ τοίνυν καλός πανηγυρικός καί ὅς φημί Πλατωνικός ὁ μέν ὁ μέγεθος ποιέω ἰδέα πλήν τραχύτης καί σφοδρότης γίγνομαι πᾶς , διήκω δέ πως χρή διά οὗτος ὁ ἀφέλεια μή ἐλασσόω αὐτός ποσότης ἕνεκα , πλήν ὅπου καθαρός ἐξαίρω ὁ λόγος εἰς σεμνότης δέω . ὁ δέ γλυκύτης εἴπερ ἄλλοθι που καιρός ἐνταῦθα ἔχω μάλα καί ὁ ἐπιμέλεια ὁ ὁ ἁβρός καί ὡραῖος ποιέω λόγος . δεινότης δέ ὁ μέν κατά μέθοδος , ὅς ἦκα εἰμί φανερός , πάντως ὕπειμι καί ὁ πανηγυρικός · ὁ δέ ἄλλος ἐν οὗτος γε οὐδαμῶς , πλήν ὅπου οὗτος αὐτός ἐνδείκνυμι βούλομαι πρόσωπον τις ὁ παρά αὐτός ποιέω ὁ λόγος πανηγυρικός , ὥσπερ ὁ Πλάτων ποιέω ὁ Σωκράτης ἐνδείκνυμι δεινότης λόγος ὁ Φαῖδρος βούλομαι , καθό ἀντιπαρατίθημι ὁ ἑαυτοῦ ὁ δυσιον · ἤδη δέ καί ἐν ἄλλος πρός ἄλλος κατά ὁ μιμητικός εἶδος ὁ πανηγυρικός λόγος φαίνω οὗτος ποιέω . γοργός γε μήν ὡς ἐλαχύς ἐν πανηγυρικός λόγος ὁ λόγος εἰμί ὀφείλω · ἀφήγησις γάρ εἰμί σχεδόν ἅπας . ὁ δέ ἄλλος εἶδος ἤ καί μέρος ὁ πολιτικός παραπλήσιος χράω ὁ πανηγυρικός καθά ὁ τε συμβουλευτικός καί ὁ δικανικός . ἐν δέ ὁ ἀμοιβαῖος ὁ πανηγυρικός , ὅς δή καί αὐτός πολύς παρά ὁ Πλάτων εἰμί , ἤδη καί ὁ τραχύτης καί ὁ σφοδρότης ἔχω καιρός οὐ ἐλαχύς , ὥσπερ καί ὁ ὁ δεινότης εἶδος πᾶς , καί ὁ γε ὁ Πῶλος λόγος ἐν Γοργίας τις ὁ φαίνω εἰμί καί οὐ εἰμί δεινότης . καί οὐ μόνος οὗτος γε ὁ εἶδος ὁ ἀμοιβαῖος ἀλλά καί πᾶς ἤδη δέχομαι διά ὁ μιμητικός τε καί δραματικός καί οὕτως , ὥστε χωρίζω πως ἀπό ἀλλήλων αὐτός καί μή κεράννυμι , ἀλλά ἴδιος μέν ἔχω εὑρίσκω ἀφέλεια , ἴδιος δέ σεμνότης , ἴδιος δέ ἕκαστος ὁ λοιπός , εἰμί δέ ὅς καί ὁ εὔζωνος καί οἷος εὐτελής εἶδος ὁ λόγος · ὁ γάρ μίμησις ὁ πρόσωπον καί οὗτος χώρα ἤδη δίδωμι . — καί ὡς μέν ἐν λογογραφία τοιοῦτος εἶδος εἰμί δέω ὁ πανηγυρικός · ὡς δέ ἐν ζήτημα πολιτικός , ἔνθα ὁ πολιτικός πανηγυρικός εἶδος δέω , περί ὅς μικρός πρότερος ἐπαγγέλλω λέγω , — εἰμί γάρ τις καί πολιτικός ζήτημα καί πανηγυρικός , οἷος εἰ περί ὁ προπομπεία ἀμφισβητέω Ἀθηναῖος καί Λακεδαιμόνιος μετά ὁ Μηδικός ἤ ὅσος τοιοῦτος — ὡς ἐν τοιοῦτος ζήτημα οὐκέτι ὅμοιος ὁ πανηγυρικός ἀλλά πολιτικός γίγνομαι καί σχεδόν διά ὅς καί ὁ συμβουλευτικός , μάλα γε μήν ἐνταῦθα ἤ ἐκεῖ ὁ τε λαμπρότης καί ὁ σεμνότης πλεονάζω ὀφείλω . ἐπανιτέον δέ πάλιν , ὅθεν ἐπί οὗτος ἐκβαίνω . ὁ μέν γάρ πολιτικός πανηγυρικός τοιοῦτος , ὁ δέ κατά λογογραφία πανηγυρικός οὗτος καλός ὁ Πλατωνικός , καί οὗτος παράδειγμα φημί ἄν ἐγώ εἰμί ὁ ἀγαθός ὁ βούλομαι τε καί δύναμαι πανηγυρικός λόγος ἐργάζομαι .