hermogenes.peri-i-dew-n-lo-gou 2.1.7
Σχήμιατα μὲν γοργότητος ταῦτα , καὶ νὴ Δία τοῦ τε φαινομένου μὲν τμητικοῦ , μὴ ὄντος δὲ τοιούτου λόγου καὶ τοῦ ἀμφότερα φαινομένου τε καὶ τέμνοντός γε ὡς ἀληθῶς ἐν βραχέσι τὰ πράγματα . τοῦ μέντοι τέμνοντος μέν , μὴ μέντοι γε δοκοῦντος τέμνειν οὐ ταῦτα , ἀλλʼ οἵ τε πλαγιασμοὶ καὶ τὰ κατὰ συστροφὴν καὶ ὅσα τοιαῦτα · πολλὰ γὰρ διʼ ἐλαχίστων ἐν ἐκείνοις λέγεται τοῖς σχήμασιν οὐ παραδηλούντων ἡμῶν , ὅτι τέμνομεν τὰ πράγματα . παραδείγματα δὲ αὐτῶν θήσομεν ἑκάστου , ἵνα καὶ σαφὴς ὁ λόγος ᾖ . — Τοῦ μὲν οὖν τέμνοντος τὰ πράγματα λόγου , οὐ μὴν δοκοῦντος τέμνειν παράδειγμα τὸ « πολλῶν , ὦ Ἀθηναῖοι , λόγων γινομένων ὀλίγου δεῖν καθʼ ἑκάστην ἐκκλησίαν » καὶ τὰ ἑξῆς · τοῦτο μὲν οὖν ἐκ πλαγιασμοῦ τοιοῦτον ἐγένετο . τοῦ δʼ αὖ κατὰ συστροφὴν σχήματος ἐν τούτῳ τῷ εἴδει παράδειγμα τόδε « ὁ γὰρ Μεσήνην Λακεδαιμονίοις ἀφεῖναι κελεύων πῶς ἂν Ὀρχομενὸν καὶ Κορώνειαν τότε Θηβαίοις παραδιδοὺς τῷ δίκαια νομίζειν ταῦτα εἶναι πεποιηκέναι σκήψαιτο ; » πολλὰ γὰρ διʼ ὀλίγων ἐν ἀμφοτέροις εἴρηται , οὐ μὴν ἐμφαίνεταί γε τὸ τέμνεσθαι . παραδείγματα δὲ τοιαῦτα μυρία ἐστὶ παρὰ τῷ ῥήτορι . — Τοῦ δʼ αὖ δοκοῦντος μὲν τέμνειν τὰ πράγματα , οὐ μὴν τέμνοντός γε ὡς ἀληθῶς , ἀλλὰ τοὐναντίον καὶ περιβάλλοντος λόγου παράδειγμα τὸ « ἀλλʼ ὁ τὴν Εὔβοιαν ἐκεῖνος σφετεριζόμενος καὶ κατασκευάζων ἐπιτείχισμα ἐπὶ τὴν Ἀττικήν » καὶ τὰ ἑξῆς μέχρι τοῦ « πότερον ταῦτα ποιῶν » . ἐνταῦθα γὰρ δοκεῖ μὲν πολλὰ λέγειν καὶ νὴ Δία ταχέως ἀφʼ ἑκάστου αὐτῶν ἀπαλλάττεσθαι , διὸ καὶ γοργότητα ἔχει τινὰ ὁ λόγος καὶ τομὴν ἐμφαίνει , οὐ μὴν πολλά γε ὡς ἀληθῶς λέγει πράγματα οὐδὲ ταχέως ἀφʼ ἑκάστου αὐτῶν ἀπαλλάττεται , ἀλλὰ τοὐναντίον καὶ ἐπιμένει περιβάλλων · γένη γὰρ εἴδεσι καὶ ὅλα μέρεσι καὶ ἀόριστα ὡρισμένοις καὶ ἕτερα ἄττα περιβλητικὰ προσλαμβάνων περὶ ἑκάστου ὡς ἰδίαν ἔχοντος ὑπόστασιν ἐμφαίνει , παραδηλῶν ταῖς συμπλοκαῖς καὶ μεταβάσεις ποιούμενος ἀπὸ πραγμάτων ἐπὶ ἕτερα πράγματα . διὸ πολλὰ ἔδοξεν εἶναι δύο ὄντα σχεδὸν τὰ πάντα · ἔστι γὰρ ἣ τε Εὔβοια καὶ τὸ Βυζάντιον , εἰ δὲ βούλει , ἔστω καὶ πλείονα , οὐ μὴν τοσαῦτά γέ ἐστιν , ὅσα ἐμφαίνεται εἶναι διὰ τὰς συμπλοκάς . παραδείγματα δὲ καὶ τούτου τοῦ μὴ τέμνοντος μὲν τὰ πράγματα λόγου , δοκοῦντος δὲ λέγεσθαι τμητικῶς μυρία ἐστὶ παρὰ τῷ ῥήτορι . — Τοῦ δʼ αὖ καὶ ὄντος τμητικοῦ λόγου καὶ δοκοῦντος εἶναι παράδειγμα τὸ « καὶ σπουδαῖα νομίζων , ὦ Ἀθηναῖοι , καὶ ἀναγκαῖα τῇ πόλει , περὶ ὧν βουλεύεσθε · σπάνιον δὲ τὸ τοιοῦτον παρά γε τῷ Δημοσθένει . — Τὰς μέντοι αἰτίας , διʼ ἃς νῦν μὲν οὕτως , νῦν δὲ ἐκείνως χρῆται τῷ λόγῳ τῷ τμητικῷ , καὶ ὡς δεῖ καὶ ἡμᾶς αὐτῷ χρῆσθαι , ἐν τῷ περὶ δεινότητος μεθόδου ἐροῦμεν · ἐκείνης γὰρ ἴδιον τὸ εἰδέναι , καὶ τούτοις καὶ τοῖς ἄλλοις ἅπασιν εἴδεσι πότε καὶ ποῦ καὶ πρὸς ὅντινα καὶ πῶς προσήκει χρῆσθαι . Ἀλλʼ ἐπὶ τὸν περὶ γοργότητος λόγον πάλιν ἐπανιτέον . μέθοδον μὲν γὰρ καὶ σχήματα , διʼ ὧν γοργὸς ὁ λόγος γίνεται , εἰρήκαμεν · ἀπὸ δὲ τῶν σχημάτων δῆλά πως καὶ τὰ ἑξῆς .
Lemmas: σχημιατη μέν γοργότης οὗτος , καί νή Ζεύς ὁ τε φαίνω μέν τμητικός , μή εἰμί δέ τοιοῦτος λόγος καί ὁ ἀμφότερος φαίνω τε καί τέμνω γε ὡς ἀληθής ἐν βραχύς ὁ πρᾶγμα . ὁ μέντοι τέμνω μέν , μή μέντοι γε δοκέω τέμνω οὐ οὗτος , ἀλλά ὁ τε πλαγιασμός καί ὁ κατά συστροφή καί ὅσος τοιοῦτος · πολύς γάρ διά ἐλαχύς ἐν ἐκεῖνος λέγω ὁ σχῆμα οὐ παραδηλόω ἐγώ , ὅτι τέμνω ὁ πρᾶγμα . παράδειγμα δέ αὐτός τίθημι ἕκαστος , ἵνα καί σαφής ὁ λόγος εἰμί . — ὁ μέν οὖν τέμνω ὁ πρᾶγμα λόγος , οὐ μήν δοκέω τέμνω παράδειγμα ὁ « πολύς , ὦ Ἀθηναῖος , λόγος γίγνομαι ὀλίγος δέω κατά ἕκαστος ἐκκλησία » καί ὁ ἑξῆς · οὗτος μέν οὖν ἐκ πλαγιασμός τοιοῦτος γίγνομαι . ὁ δέ αὖ κατά συστροφή σχῆμα ἐν οὗτος ὁ εἶδος παράδειγμα ὅδε « ὁ γάρ Μεσσήνη Λακεδαιμόνιος ἀφίημι κελεύω πῶς ἄν Ὀρχομενός καί Κορώνεια τότε Θηβαῖος παραδίδωμι ὁ δίκαιος νομίζω οὗτος εἰμί ποιέω σκήπτω ; » πολύς γάρ διά ὀλίγος ἐν ἀμφότερος λέγω , οὐ μήν ἐμφαίνω γε ὁ τέμνω . παράδειγμα δέ τοιοῦτος μυρίος εἰμί παρά ὁ ῥήτωρ . — ὁ δέ αὖ δοκέω μέν τέμνω ὁ πρᾶγμα , οὐ μήν τέμνω γε ὡς ἀληθής , ἀλλά ἐναντίος καί περιβάλλω λόγος παράδειγμα ὁ « ἀλλά ὁ ὁ Εὔβοια ἐκεῖνος σφετερίζω καί κατασκευάζω ἐπιτείχισμα ἐπί ὁ Ἀττική » καί ὁ ἑξῆς μέχρι ὁ « πότερος οὗτος ποιέω » . ἐνταῦθα γάρ δοκέω μέν πολύς λέγω καί νή Ζεύς ταχύς ἀπό ἕκαστος αὐτός ἀπαλλάσσω , διό καί γοργότης ἔχω τις ὁ λόγος καί τομή ἐμφαίνω , οὐ μήν πολύς γε ὡς ἀληθής λέγω πρᾶγμα οὐδέ ταχύς ἀπό ἕκαστος αὐτός ἀπαλλάσσω , ἀλλά ἐναντίος καί ἐπιμένω περιβάλλω · γένος γάρ εἶδος καί ὅλος μέρος καί ἀόριστος ὁρίζω καί ἕτερος τις περιβλητικός προσλαμβάνω περί ἕκαστος ὡς ἴδιος ἔχω ὑπόστασις ἐμφαίνω , παραδηλόω ὁ συμπλοκή καί μετάβασις ποιέω ἀπό πρᾶγμα ἐπί ἕτερος πρᾶγμα . διό πολύς δοκέω εἰμί δύο εἰμί σχεδόν ὁ πᾶς · εἰμί γάρ ὁ τε Εὔβοια καί ὁ Βυζάντιον , εἰ δέ βούλομαι , εἰμί καί πολύς , οὐ μήν τοσοῦτος γε εἰμί , ὅσος ἐμφαίνω εἰμί διά ὁ συμπλοκή . παράδειγμα δέ καί οὗτος ὁ μή τέμνω μέν ὁ πρᾶγμα λόγος , δοκέω δέ λέγω τμητικός μυρίος εἰμί παρά ὁ ῥήτωρ . — ὁ δέ αὖ καί εἰμί τμητικός λόγος καί δοκέω εἰμί παράδειγμα ὁ « καί σπουδαῖος νομίζω , ὦ Ἀθηναῖος , καί ἀναγκαῖος ὁ πόλις , περί ὅς βουλεύω · σπάνιος δέ ὁ τοιοῦτος παρά γε ὁ Δημοσθένης . — ὁ μέντοι αἰτία , διά ὅς νῦν μέν οὕτως , νῦν δέ ἐκεῖνος χράω ὁ λόγος ὁ τμητικός , καί ὡς δέω καί ἐγώ αὐτός χράω , ἐν ὁ περί δεινότης μέθοδος λέγω · ἐκεῖνος γάρ ἴδιος ὁ οἶδα , καί οὗτος καί ὁ ἄλλος ἅπας εἶδος πότε καί ποῦ καί πρός ὅστις καί πῶς προσήκω χράω . ἀλλά ἐπί ὁ περί γοργότης λόγος πάλιν ἐπανιτέον . μέθοδος μέν γάρ καί σχῆμα , διά ὅς γοργός ὁ λόγος γίγνομαι , λέγω · ἀπό δέ ὁ σχῆμα δῆλος πως καί ὁ ἑξῆς .