hermogenes.peri-i-dew-n-lo-gou 2.10.9
Ὡς δʼ ἐν ποιήσει — πανηγυρικὸν γὰρ πρᾶγμα δήπουθέν ἐστι ποίησις ἅπασα καὶ πάντων γε λόγων πανηγυρικώτατον — ὡς οὖν ἐν ταύτῃ καὶ τῷ τί τὸ κράτιστον κατὰ ταύτην εἶδος ( τοῦτο γὰρ δὴ χαρακτηριστέον ἡμῖν κἀνταῦθα πρῶτον , ὥσπερ καὶ τὰ ἄλλα πάντα τῶν γενικῶν εἰδῶν ἐχαρακτηρίζομεν ἀπὸ τῶν καλλίστων χαρακτηρίζοντες ) οὐχ ὁμοία ἡ διοίκησις , ἀλλὰ προσεῖναι δεῖ πολλὰ καὶ ἄλλα τοῖς περὶ λόγου πανηγυρικοῦ προειρημένοις ἅποσιν , ἅ δὴ καὶ ἴδιά τις ἂν εἶναι φαίη ποιήσεως , περὶ ὧν λεκτέον . ἀνάγκη δὲ πάλιν ταὐτὸν προειπεῖν καὶ τὴν αὐτὴν ἀναλογίαν σῶσαι κἀνταῦθα τοῖς ἔμπροσθεν κατὰ τοὺς γεωμέτρας · ὅπερ γὰρ ἦν ὁ Δημοσθένης ἡμῖν κατὰ τὸν πολιτικὸν λόγον ἔν τε τῷ συμβουλευτικῷ καὶ δικανικῷ καὶ ὁ Πλάτων ἐν τῷ πεζῷ πανηγυρικῷ , τοῦτʼ ἄν Ὅμηρος εϊη κατὰ τὴν ποίησιν , ἣν δὴ πανηγυρικὸν λόγον ἐν μέτρῳ λέγων εἶναί τις οὐκ οἶμαι εἰ διαμαρτήσεται , ἐπεὶ κἀνταῦθα ὁμοίως ἀναστρέφει τὸ πρᾶγμα , καθάπερ ἀνέστρεφεν ἐπʼ ἀμφοῖν κἀκεῖ · ἀρίστη τε γὰρ ποιήσεων ἡ Ὁμήρου , καὶ Ὅμηρος ποιητῶν ἄριστος , φαίην δʼ ἂν ὅτι καὶ ῥητόρων καὶ λογογράφων , λέγω δʼ ἴσως ταὐτόν · ἐπεὶ γάρ ἐστιν ποίησις μίμησις ἁπάντων , ὁ δὲ μετὰ τῆς περὶ τὴν λέξιν κατασκευῆς ἄριστα μιμούμενος καὶ ῥήτορας δημηγοροῦντας καὶ κιθαρῳδοὺς πανηγυρίζοντας ὥσπερ τὸν Φήμιον καὶ τὸν Δημόδοκον καὶ τὰ ἄλλα πρόσωπά τε καὶ πράγματα ἅπαντα , οὗτος ἄριστός ἐστι ποιητής , ἐπειδὴ οὖν ταῦθʼ οὕτως ἔχει , τάχʼ ἂν ταὐτὸν εἰρηκὼς εἴην , εἰπὼν εἶναι ποιητῶν ἄριστον , ὡς εἰ καὶ ῥητόρων ἄριστον καὶ λογογράφων ἔλεγον . στρατηγῶν μὲν γὰρ ἢ τεκτόνων ἢ τῶν τοιούτων ἴσως οὐκ ἄριστος , καίτοι καὶ τὰ τοιαῦτα ἄριστα μιμούμενος , ἀλλʼ οὐ λόγος ἐκείνοις ἡ τέχνη οὐδὲ ἐν λόγοις · οἷς δʼ ἔστιν ἐν λόγῳ τὸ ἔργον , οἷον ῥήτορσι λέγω καὶ λογογράφοις , ὁ τούτους ἄριστα μιμούμενος καὶ λέγων , ὥσπερ ἂν ὁ ἐκείνων ἄριστος εἴποι , πάντως ἂν εἴη καὶ αὐτὸς ἐκείνων ἄριστος . ἄριστος οὖν κατὰ πάντα λόγων εἴδη καὶ ποιητῶν ἁπάντων καὶ ῥητόρων καὶ λογογράφων Ὅμηρος · καὶ γὰρ μεγέθη καὶ ἡδονὰς καὶ ἐπιμελείας καὶ δεινότητας καὶ τὸ μέγιστον ποιήσεως μίμησιν ἐναργῆ καὶ πρέπουσαν τοῖς ὑποκειμένοις κἀν τοῖς κατὰ λέξιν κἀν ταῖς εἰσαγωγαῖς τῶν προσώπων καὶ μύθων διατυπώσεις καὶ μέτρων διαφόρους τομάς , ἐξ ὧν καὶ διάφορά πως συμβαίνει γίνεσθαι τὰ μέτρα καὶ ταῦτα ἐν δέοντι καὶ κατὰ λόγον μεταβαλλόμενα , πρὸς τῷ καὶ τὸ φύσει πάντων ἄριστον μέτρον προῃρῆσθαι καὶ ὅλως τὸ ποικίλον καὶ ἐξ ἁπάντων ἓν ὅτι κάλλιστον ὁ μάλιστα ἐργασάμενος παρὰ πάντας ποιητὰς οὗτός ἐστιν . ἱκανὰ μὲν οὖν καὶ ταῦτα τήν τε ἀρίστην ποίησιν καὶ αὐτὸν Ὅμηρον χαρακτηρίσαι · ἵνα δὲ ἐντελέστερον ᾖ τὸ λεγόμενον , ἐπὶ τὸ ἐξ ἀρχῆς ἐπανέλθωμεν .
Lemmas: ὡς δέ ἐν ποίησις — πανηγυρικός γάρ πρᾶγμα δήπουθεν εἰμί ποίησις ἅπας καί πᾶς γε λόγος πανηγυρικός — ὡς οὖν ἐν οὗτος καί ὁ τίς ὁ κρατύς κατά οὗτος εἶδος ( οὗτος γάρ δή χαρακτηριστέον ἐγώ ἐνταῦθα πρῶτος , ὥσπερ καί ὁ ἄλλος πᾶς ὁ γενικός εἶδος χαρακτηρίζω ἀπό ὁ καλός χαρακτηρίζω ) οὐ ὅμοιος ὁ διοίκησις , ἀλλά πρόσειμι δέω πολύς καί ἄλλος ὁ περί λόγος πανηγυρικός προλέγω ἄπους , ὅς δή καί ἴδιος τις ἄν εἰμί φημί ποίησις , περί ὅς λεκτέος . ἀνάγκη δέ πάλιν αὐτός προλέγω καί ὁ αὐτός ἀναλογία σῴζω ἐνταῦθα ὁ ἔμπροσθεν κατά ὁ γεωμέτρης · ὅς γάρ εἰμί ὁ Δημοσθένης ἐγώ κατά ὁ πολιτικός λόγος ἐν τε ὁ συμβουλευτικός καί δικανικός καί ὁ Πλάτων ἐν ὁ πεζός πανηγυρικός , οὗτος ἄν Ὅμηρος εἰμί κατά ὁ ποίησις , ὅς δή πανηγυρικός λόγος ἐν μέτρον λέγω εἰμί τις οὐ οἴομαι εἰ διαμαρτάνω , ἐπεί ἐνταῦθα ὅμοιος ἀναστρέφω ὁ πρᾶγμα , καθά ἀναστρέφω ἐπί ἄμφω ἐκεῖ · ἀγαθός τε γάρ ποίησις ὁ Ὅμηρος , καί Ὅμηρος ποιητής ἀγαθός , φημί δέ ἄν ὅτι καί ῥήτωρ καί λογόγραφος , λέγω δέ ἴσως αὐτός · ἐπεί γάρ εἰμί ποίησις μίμησις ἅπας , ὁ δέ μετά ὁ περί ὁ λέξις κατασκευή ἀγαθός μιμέομαι καί ῥήτωρ δημηγορέω καί κιθαρῳδός πανηγυρίζω ὥσπερ ὁ Φήμιος καί ὁ Δημόδοκος καί ὁ ἄλλος πρόσωπον τε καί πρᾶγμα ἅπας , οὗτος ἀγαθός εἰμί ποιητής , ἐπειδή οὖν οὗτος οὕτως ἔχω , τάχα ἄν αὐτός λέγω εἰμί , λέγω εἰμί ποιητής ἀγαθός , ὡς εἰ καί ῥήτωρ ἀγαθός καί λογόγραφος λέγω . στρατηγός μέν γάρ ἤ τέκτων ἤ ὁ τοιοῦτος ἴσως οὐ ἀγαθός , καίτοι καί ὁ τοιοῦτος ἀγαθός μιμέομαι , ἀλλά οὐ λόγος ἐκεῖνος ὁ τέχνη οὐδέ ἐν λόγος · ὅς δέ εἰμί ἐν λόγος ὁ ἔργον , οἷος ῥήτωρ λέγω καί λογόγραφος , ὁ οὗτος ἀγαθός μιμέομαι καί λέγω , ὥσπερ ἄν ὁ ἐκεῖνος ἀγαθός λέγω , πάντως ἄν εἰμί καί αὐτός ἐκεῖνος ἀγαθός . ἀγαθός οὖν κατά πᾶς λόγος εἶδος καί ποιητής ἅπας καί ῥήτωρ καί λογόγραφος Ὅμηρος · καί γάρ μέγεθος καί ἡδονή καί ἐπιμέλεια καί δεινότης καί ὁ μέγας ποίησις μίμησις ἐναργής καί πρέπω ὁ ὑπόκειμαι ἐν ὁ κατά λέξις ἐν ὁ εἰσαγωγή ὁ πρόσωπον καί μῦθος διατύπωσις καί μέτρον διάφορος τομή , ἐκ ὅς καί διάφορος πως συμβαίνω γίγνομαι ὁ μέτρον καί οὗτος ἐν δέον καί κατά λόγος μεταβάλλω , πρός ὁ καί ὁ φύσις πᾶς ἀγαθός μέτρον προλέγω καί ὅλος ὁ ποικίλος καί ἐκ ἅπας εἷς ὅτι καλός ὁ μάλα ἐργάζομαι παρά πᾶς ποιητής οὗτος εἰμί . ἱκανός μέν οὖν καί οὗτος ὁ τε ἀγαθός ποίησις καί αὐτός Ὅμηρος χαρακτηρίζω · ἵνα δέ ἐντελής εἰμί ὁ λέγω , ἐπί ὁ ἐκ ἀρχή ἐπανέρχομαι .