hermogenes.peri-i-dew-n-lo-gou 1.6.4
Σχήματα δὲ σεμνά , ἅπερ καὶ καθαρά , ἡ ὀρθότης λέγω καὶ εἴ τι τοιουτότροπον . — Καὶ μὴν καὶ αἱ ἐπικρίσεις , εἴτʼ ἔννοιαί τινες εἴτε σχήματα εἶεν , σεμναί , οἷον « λόγῳ δὲ δὴ τὸν λειπόμενον κόσμον ὅ τε νόμος κελεύει ἀποδοῦναι καὶ χρή » , καὶ ὁ ῥήτωρ « τὸρθῶς καὶ καλῶς βουλευόμενοι » · πάντα γὰρ τὰ τοιαῦτα ἀξιωματικὰ καὶ σεμνά . αἱ δὲ μετʼ ἐνδοιάσεως ἐπικρίσεις ἠθικαί , ἀλλʼ οὐ σεμναί , οἷον « δεῖ δέ με ὡς ἔοικε καίπερ οὐ φιλολοίδορον ὄντα » . καὶ ὅλως πᾶσα ἐνδοίασις ἠθικώτερον ποιεῖ τὸν λόγον · δεῖ γὰρ ἀποφαίνεσθαι τὸν μέλλοντα ἀξίωμά τι τᾷ λόγῳ προστιθέναι καὶ σεμινότητα , οἷον « τοὐκ ἦν τοῦ πρὸς ἡμᾶς πολέμου πέρας οὐδʼ ἀπαλλαγὴ ἴιλίππῳ » · ἐὰν γὰρ εἴπῃς ‘οὐκ ἦν οἶμαι πέραςʼ καὶ τὰ ἑξῆς , ἦθος ποιεῖς . — Καὶ μὴν καὶ τὸ εἰς τὴν αὑτοῦ γνώμην ἀναφέρειν τι τῶν ῥηθησομένων ἀξιωμιατικὸν καὶ σεμνόν , οἷον βούλομαι τόδε εἰπεῖνʼ καὶ ὁ Θουκυδίδης « Ἀγαμέμνων τέ μοι δοκεῖ τῶν τότε δυνάμει προὔχων » . — Ἥκιστα δὲ αἱ ἀποστροφαί τε καὶ ὑποστροφαὶ λόγου σεμνοῦ ἢ καθαροῦ · τοὐναντίον γὰρ καὶ καθαιροῦσιν αὐτοῦ καὶ διαφθείρουσι τὸ σεμινὸν αὗται καὶ πάλιν αὗ τὸ καθαρὸν ὡσαύτως , διακόπτουσαί τε κατὰ τὰς ἐπεμβολὰς καὶ ἀναχαιτίζουσαι τὸ ἄφετον αὐτοῦ καὶ ἐλεύθερον καὶ πρὸς τὸ κοινότερον καὶ πολιτικώτερον ἄγουσαι , καθάπερ τὸ « κἂν μεγάλην πόλιν οἰκῶσι κἂν μικράν » μεταξὺ τοῦ « ἅπας ὁ τῶν ἀνθρώπων βίος φύσει καὶ νόμοις διοικεῖται » πεποίηκε τεθέν · οὐ γὰρ ὅμοιον ἦν οὕτως εἰπεῖν , ὡς προείρηται , ἢ κατὰ τὴν ὑποστροφὴν διακόψαντα , οἷον « ἅπας ὁ τῶν ἀνθρώπων βίος , κἂν μεγάλην πόλιν οἰκῶσι κἂν μικράν , φύσει καὶ νόμοις διοικεῖται » · ἀλλὰ τοῦτο μὲν γοργὸν ἅμα τῷ πολιτικῷ καὶ σεμνόν ἐστιν , ἐκεῖνο δὲ καθαρῶς σεμνὸν ἂν ἦν καὶ ἀμιγές . δεῖ οὖν , εἰ μὲν διόλου μέλλοι σεμνὸς ἡμῖν ὁ λόγος μένειν , ἐκείνως ἀλλὰ μὴ οὕτως αὐτὸν ἐργάζεσθαι , εἰ δὲ τοὐναντίον , ὡς ἑτέρως δηλαδή .
Lemmas: σχῆμα δέ σεμνός , ὅς καί καθαρός , ὁ ὀρθότης λέγω καί εἰ τις τοιουτότροπος . — καί μήν καί ὁ ἐπίκρισις , εἴτε ἔννοια τις εἴτε σχῆμα εἰμί , σεμνός , οἷος « λόγος δέ δή ὁ λείπω κόσμος ὁ τε νόμος κελεύω ἀποδίδωμι καί χρή » , καί ὁ ῥήτωρ « τὸρθῶς καί καλός βουλεύω » · πᾶς γάρ ὁ τοιοῦτος ἀξιωματικός καί σεμνός . ὁ δέ μετά ἐνδοίασις ἐπίκρισις ἠθικός , ἀλλά οὐ σεμνός , οἷος « δέω δέ ἐγώ ὡς ἔοικα καίπερ οὐ φιλολοίδορος εἰμί » . καί ὅλος πᾶς ἐνδοίασις ἠθικός ποιέω ὁ λόγος · δέω γάρ ἀποφαίνω ὁ μέλλω ἀξίωμα τις ὁ λόγος προστίθημι καί σεμινοτηταω , οἷος « ἐκ εἰμί ὁ πρός ἐγώ πόλεμος πέρας οὐδέ ἀπαλλαγή ἴιλίππῳ » · ἐάν γάρ λέγω οὐ εἰμί οἴομαι πέρας καί ὁ ἑξῆς , ἦθος ποιέω . — καί μήν καί ὁ εἰς ὁ ἑαυτοῦ γνώμη ἀναφέρω τις ὁ λέγω ἀξιωμιατικὸν καί σεμνός , οἷος βούλομαι ὅδε εἶπον καί ὁ Θουκυδίδης « Ἀγαμέμνων τε ἐγώ δοκέω ὁ τότε δύναμις προέχω » . — ἦκα δέ ὁ ἀποστροφή τε καί ὑποστροφή λόγος σεμνός ἤ καθαρός · ἐναντίος γάρ καί καθαιρέω αὐτός καί διαφθείρω ὁ σεμινὸν οὗτος καί πάλιν αὖ ὁ καθαρός ὡσαύτως , διακόπτω τε κατά ὁ ἐπεμβολή καί ἀναχαιτίζω ὁ ἄφετος αὐτός καί ἐλεύθερος καί πρός ὁ κοινός καί πολιτικός ἄγω , καθά ὁ « ἐάν μέγας πόλις οἰκέω ἐάν μικρός » μεταξύ ὁ « ἅπας ὁ ὁ ἄνθρωπος βίος φύσις καί νόμος διοικέω » ποιέω τίθημι · οὐ γάρ ὅμοιος εἰμί οὕτως λέγω , ὡς προλέγω , ἤ κατά ὁ ὑποστροφή διακόπτω , οἷος « ἅπας ὁ ὁ ἄνθρωπος βίος , ἐάν μέγας πόλις οἰκέω ἐάν μικρός , φύσις καί νόμος διοικέω » · ἀλλά οὗτος μέν γοργός ἅμα ὁ πολιτικός καί σεμνός εἰμί , ἐκεῖνος δέ καθαρός σεμνός ἄν εἰμί καί ἀμιγής . δέω οὖν , εἰ μέν διόλου μέλλω σεμνός ἐγώ ὁ λόγος μένω , ἐκεῖνος ἀλλά μή οὕτως αὐτός ἐργάζομαι , εἰ δέ ἐναντίος , ὡς ἕτερος δηλαδή .