hermogenes.peri-i-dew-n-lo-gou 1.12.4
Σχήματα δὲ καλά , ἃ καὶ ἐκπρεπῆ ποιεῖ τὸν κόσμον καὶ σαφῶς τὸ κεκαλλωπίσθαι ἐνδείκνυται , αἵ τε παρισώσεις , αἵπερ καὶ πλεονάζουσι παρὰ τῷ Ἰσοκράτει · εἰσὶ δὲ καὶ παρὰ τῷ ῥήτορι , οὐ μὴν τοσαῦταί γε οὐδὲ τοιαῦται , μάλιστα δʼ ἐκεῖναι παρʼ αὐτῷ σπάνιαι , ὅσαι τὸ καθʼ αὑτὰς ἀκριβὲς ἔχουσιν , οἷόν ἐστι καὶ τὸ « τῇ τε πόλει βοηθεῖν οἴεται δεῖν καὶ δίκην ὑπὲρ αὐτοῦ λαβεῖν , τοῦτο κἀγὼ πειράσομαι ποιεῖν » · τοιαύτην γὰρ παρίσωσιν καὶ οὕτως ἐπιτετηδευμένην οὐδεμίαν εὑρεῖν ἑτέραν ἔχομεν παρά γε τῷ ῥήτορι . ἀλλὰ τὴν μὲν αἰτίαν , διʼ ἣν ἐνταῦθα ἐπετήδευσεν οὕτω κεκοσμημένον προσκόρως τὸν λόγον εὐθύς ἐν προκαταρκτικοῖς παρασχέσθαι , θεωροῦντες τὸν λόγον αὐτὸν τὸν Κατʼ Ἀνδροτίωνος εἰρήκαμεν · ὅτι δʼ οὖν σπανίως χρῆται τῷ τοιούτῳ , φανερόν , οὐ μὴν ταῖς γε παρισώσεσιν αὐταῖς σπανίως , ἀλλὰ χρῆται μὲν αὐταῖς μετρίως , μετὰ μέντοι τινὸς παραμυθίας · ἤτοι γὰρ διακόπτων αὐτὰς ἐξ ἐπεμβολῆς τινος καταμίγνυσι τῷ λόγῳ ἢ ἐναλλάττων τὰς συλλαβὰς τὰς κατὰ τὸ τέλος παρισούσας τὰ κῶλα ἢ ταῖς κατὰ κῶλον ἅπαν παρισώσεσιν , οὐχὶ ταῖς κατὰ τὸ τέλος συλλαβαῖς ἴσαις χρώμενος , ὥσπερ ἐχρήσατο ἴσαις ταῖς γε κατὰ τὸ τέλος συλλαβαῖς ἐν τῷ « ἅμα τῇ τε πόλει βοηθεῖν ᾤετο δεῖν » καὶ οἷα μυρία τις ἂν λάβοι παρʼ Ἰσοκράτους . οὔκουν ὁ Δημοσθένης οὕτως , ἀλλὰ κατʼ ἐκείνους τοὺς τρεῖς τρόπους , ἢ διακόπτων ὡς ἐλέγομεν ἢ ἐναλλάττων τὰς παρισούσας συλλαβὰς ἢ κατὰ κῶλον παρισῶν ἅπαν . διακόπτει μὲν οὖν τὰς παρισώσεις κατὰ ἐπεμβολὰς οὕτως « τὸ μὲν γὰρ πολλὰ ἀπολωλεκέναι κατὰ τὸν πόλεμον τῆς ἡμετέρας ἄν τις ἀμελείας θείη δικαίως , τὸ δὲ μήτε πάλαι τοῦτο πεπονθέναι » , καὶ ἡ ἐπεμιβολὴ « τπεφηνέναι τέ τινα ἡμῖν συμμαχίαν τούτων ἀντίρροπον , ἂν βουλώμεθα χρῆσθαι » , εἶθʼ οὕτως ἀπέδωκε τὸ ἴσον κῶλον τῷ ἐξ ἀρχῆς « τῆς παρʼ ἐκείνων εὐνοίας εὐεργέτημʼ ἂν ἔγωγε θείην » . διακόπτει μὲν οὖν οὕτως κατʼ ἐπεμβολήν . ἐναλλάττει δὲ τὰς συλλαβὰς τὰς κατὰ τὸ τέλος ποιούσας τὰς παρισώσεις οὕτως , οἷον « τὸ μὲν τοίνυν ἐν τῇ πρεσβείᾳ πρῶτον κλέμμα μὲν ψιλίππου , δωροδόκημα δὲ τῶν ἀδίκων τούτων τοιοῦτον ἐγένετο » · εἰ γὰρ ἐκείνως εἶπε τὸ μὲν τοίνυν Φιλίππου μὲν ἐν τῇ πρεσβείᾳ κλέμμα , τουτωνὶ δὲ δωροδόκημαʼ , σαφὴς ἂν ἡ πρὸς κάλλος ἐγένετο ἐπιβουλὴ τοῦ λόγου · διὰ τοῦτο οὖν ἐνήλλαξεν . ὅμοιον τούτῳ κἀκεῖνο τὸ « καὶ μηδὲν ἀληθὲς ἀπηγγελκότα καὶ κεκωλυκότα ἐμοῦ τὸν δῆμον ἀκοῦσαι τἀληθῆ καὶ μηδὲν ὧν προσετάξατε ὑμεῖς πεποιηκότα καὶ ἀνηλωκότα τοὺς χρόνους » · τὰ γὰρ παρισοῦντα εἰ κατὰ τὸ τέλος ἔθηκεν , ἐκπρεπῶς μὲν ἂν ἐκεκαλλώπιστο αὐτῷ ὁ λόγος , πόρρω δὲ ἂν ἦν τοῦ πιθανοῦ , οἷον εἰ οὕτως εἶπε ῾ καὶ μηδὲν ἀληθὲς ἀπηγγελκότα καὶ τὸν δῆμον ἀκοῦσαί μου τἀληθῆ κεκωλυκότα καὶ τοὺς χρόνους κατανηλωκότα καὶ μηδὲν ὧν προσετάξατε πεποιηκόταʼ · ἔφυγεν οὖν τὸ τοιοῦτον . πολλὰ δʼ ἔστιν αὐτοῦ παραδείγματα , εἴ τις ἐθέλοι ζητεῖν · ἐπεὶ καὶ τὸ « ταῦτα γράψαντος ἐμοῦ τότε καὶ τὸ τῇ πόλει συμφέρον , οὐ τὸ Φιλίππῳ ζητοῦντος » τοιοῦτόν ἐστιν . ἀλλʼ οὗτος μὲν ἔφυγε τὴν τοιαύτην παρίσωσιν ἅτε τὴν τελείαν περὶ λόγους ἐπιστήμην ἔχων , ὁ δʼ Ἰσοκράτης οὐκ ἂν ἔφυγεν , ἀλλὰ καὶ μὴ οὖσαν φύσει παρίσωσιν ἐβιάσατο ἂν γενέσθαι διὰ τὸ μέλειν αὐτῷ κάλλους μᾶλλον καὶ ἐπιμελείας ἢ πιθανότητος καὶ ἀληθείας . ταῖς μέντοι καθʼ ὅλον κῶλον παρισώσεσι καὶ πάνυ χρῆται ὁ Δημοσθένης τὰ γὰρ τοιαῦτα τοῦ κάλλους οὐκ ἀπηλλαγμένα τὸ γοργὸν οὐδὲν ἧττον ἔχει καὶ ἀληθές , οἷον « τὸ λαβεῖν οὖν τὰ διδόμενα ὁμολογῶν ἔννομον εἶναι , τὸ χάριν τούτων ἀποδοῦναι παρανόμων γράφῃ ; τρισὶ γὰρ κώλοις καὶ διʼ ὅλων ἴσοις κομμάτιον ἓν ἐπήγαγε τὸ « τπαρανόμων γράφῃ » καὶ πεποίηκε κάλλος δαιμόνιον ὁμοῦ τῷ γοργῷ καὶ σφοδρῷ κατὰ τὴν ἀποστροφήν . πολλαῖς καὶ τοιαύταις Ἰσοκράτης κέχρηται παρισώσεσι , πλὴν οὐ κατʼ ἀποστροφήν · σχεδὸν γὰρ οὐδʼ ὅλως ἔστι παρʼ αὐτῷ τὸ σχῆμα τοῦτο . γίνονται δὲ αἱ παρισώσεις καὶ κατʼ ἀρχὰς καὶ κατὰ τέλος · καὶ κατʼ ἀρχὰς μὲν οἷον « προσήκει προθύμως » , καὶ ὁ Πλάτων « Παυσανίου δὲ παυσαμιένου , διδάσκουσι γάρ με ἴσα λέγειν οἱ σοφοί » · κατὰ τέλος δὲ ὅπως αἱ παρισώσεις γίνονται , δέδεικται ἔμπροσθεν , οἷον « τῇ τε πόλει βοηθεῖν ᾤετο δεῖν καὶ δίκην ὑπὲρ αὑτοῦ λαβεῖν » καὶ τὰ ἑξῆς .
Lemmas: σχῆμα δέ καλός , ὅς καί ἐκπρεπής ποιέω ὁ κόσμος καί σαφής ὁ καλλωπίζω ἐνδείκνυμι , ὁ τε παρίσωσις , ὅς καί πλεονάζω παρά ὁ Ἰσοκράτης · εἰμί δέ καί παρά ὁ ῥήτωρ , οὐ μήν τοσοῦτος γε οὐδέ τοιοῦτος , μάλα δέ ἐκεῖνος παρά αὐτός σπάνιος , ὅσος ὁ κατά ἑαυτοῦ ἀκριβής ἔχω , οἷος εἰμί καί ὁ « ὁ τε πόλις βοηθέω οἴομαι δέω καί δίκη ὑπέρ ἑαυτοῦ λαμβάνω , οὗτος ἐγώ πειράω ποιέω » · τοιοῦτος γάρ παρίσωσις καί οὕτως ἐπιτηδεύω οὐδείς εὑρίσκω ἕτερος ἔχω παρά γε ὁ ῥήτωρ . ἀλλά ὁ μέν αἰτία , διά ὅς ἐνταῦθα ἐπιτηδεύω οὕτως κοσμέω προσκορής ὁ λόγος εὐθύς ἐν προκαταρκτικός παρέχω , θεωρέω ὁ λόγος αὐτός ὁ Κατά Ἀνδροτίων λέγω · ὅτι δέ οὖν σπάνιος χράω ὁ τοιοῦτος , φανερός , οὐ μήν ὁ γε παρίσωσις αὐτός σπάνιος , ἀλλά χράω μέν αὐτός μέτριος , μετά μέντοι τις παραμυθία · ἤτοι γάρ διακόπτω αὐτός ἐκ ἐπεμβολή τις καταμείγνυμι ὁ λόγος ἤ ἐναλλάσσω ὁ συλλαβή ὁ κατά ὁ τέλος παρισόω ὁ κῶλον ἤ ὁ κατά κῶλον ἅπας παρίσωσις , οὐ ὁ κατά ὁ τέλος συλλαβή ἴσος χράω , ὥσπερ χράω ἴσος ὁ γε κατά ὁ τέλος συλλαβή ἐν ὁ « ἅμα ὁ τε πόλις βοηθέω οἴομαι δέω » καί οἷος μυρίος τις ἄν λαμβάνω παρά Ἰσοκράτης . οὔκουν ὁ Δημοσθένης οὕτως , ἀλλά κατά ἐκεῖνος ὁ τρεῖς τρόπος , ἤ διακόπτω ὡς λέγω ἤ ἐναλλάσσω ὁ παρισόω συλλαβή ἤ κατά κῶλον παρισόω ἅπας . διακόπτω μέν οὖν ὁ παρίσωσις κατά ἐπεμβολή οὕτως « ὁ μέν γάρ πολύς ἀπόλλυμι κατά ὁ πόλεμος ὁ ἡμέτερος ἄν τις ἀμέλεια τίθημι δίκαιος , ὁ δέ μήτε πάλαι οὗτος πάσχω » , καί ὁ ἐπεμβολή « φαίνω τε τις ἐγώ συμμαχία οὗτος ἀντίρροπος , ἐάν βούλομαι χράω » , εἶτα οὕτως ἀποδίδωμι ὁ ἴσος κῶλον ὁ ἐκ ἀρχή « ὁ παρά ἐκεῖνος εὔνοια εὐεργέτημα ἄν ἐγώ τίθημι » . διακόπτω μέν οὖν οὕτως κατά ἐπεμβολή . ἐναλλάσσω δέ ὁ συλλαβή ὁ κατά ὁ τέλος ποιέω ὁ παρίσωσις οὕτως , οἷος « ὁ μέν τοίνυν ἐν ὁ πρεσβεία πρῶτος κλέμμα μέν ψιλίππου , δωροδόκημα δέ ὁ ἄδικος οὗτος τοιοῦτος γίγνομαι » · εἰ γάρ ἐκεῖνος λέγω ὁ μέν τοίνυν Φίλιππος μέν ἐν ὁ πρεσβεία κλέμμα , οὗτος δέ δωροδόκημα , σαφής ἄν ὁ πρός κάλλος γίγνομαι ἐπιβουλή ὁ λόγος · διά οὗτος οὖν ἐναλλάσσω . ὅμοιος οὗτος ἐκεῖνος ὁ « καί μηδείς ἀληθής ἀπαγγέλλω καί κωλύω ἐγώ ὁ δῆμος ἀκούω ἀληθής καί μηδείς ὅς προστάσσω σύ ποιέω καί ἀναλίσκω ὁ χρόνος » · ὁ γάρ παρισόω εἰ κατά ὁ τέλος τίθημι , ἐκπρεπής μέν ἄν καλλωπίζω αὐτός ὁ λόγος , πρόσω δέ ἄν εἰμί ὁ πιθανός , οἷος εἰ οὕτως λέγω ῾ καί μηδείς ἀληθής ἀπαγγέλλω καί ὁ δῆμος ἀκούω ἐγώ ἀληθής κωλύω καί ὁ χρόνος καταναλίσκω καί μηδείς ὅς προστάσσω ποιέω · φεύγω οὖν ὁ τοιοῦτος . πολύς δέ εἰμί αὐτός παράδειγμα , εἰ τις ἐθέλω ζητέω · ἐπεί καί ὁ « οὗτος γράφω ἐγώ τότε καί ὁ ὁ πόλις συμφέρω , οὐ ὁ Φίλιππος ζητέω » τοιοῦτος εἰμί . ἀλλά οὗτος μέν φεύγω ὁ τοιοῦτος παρίσωσις ἅτε ὁ τέλειος περί λόγος ἐπιστήμη ἔχω , ὁ δέ Ἰσοκράτης οὐ ἄν φεύγω , ἀλλά καί μή εἰμί φύσις παρίσωσις βιάζω ἄν γίγνομαι διά ὁ μέλω αὐτός κάλλος μάλα καί ἐπιμέλεια ἤ πιθανότης καί ἀλήθεια . ὁ μέντοι κατά ὅλος κῶλον παρίσωσις καί πάνυ χράω ὁ Δημοσθένης ὁ γάρ τοιοῦτος ὁ κάλλος οὐ ἀπαλλάσσω ὁ γοργός οὐδείς ἥσσων ἔχω καί ἀληθής , οἷος « ὁ λαμβάνω οὖν ὁ δίδωμι ὁμολογέω ἔννομος εἰμί , ὁ χάριν οὗτος ἀποδίδωμι παράνομος γράφω ; τρεῖς γάρ κῶλον καί διά ὅλος ἴσος κομμάτιον εἷς ἐπάγω ὁ « τπαρανόμων γράφω » καί ποιέω κάλλος δαιμόνιος ὁμοῦ ὁ γοργός καί σφοδρός κατά ὁ ἀποστροφή . πολύς καί τοιοῦτος Ἰσοκράτης χράω παρίσωσις , πλήν οὐ κατά ἀποστροφή · σχεδόν γάρ οὐδέ ὅλος εἰμί παρά αὐτός ὁ σχῆμα οὗτος . γίγνομαι δέ ὁ παρίσωσις καί κατά ἀρχή καί κατά τέλος · καί κατά ἀρχή μέν οἷος « προσήκω πρόθυμος » , καί ὁ Πλάτων « Παυσανίας δέ παυσαμιενος , διδάσκω γάρ ἐγώ ἴσος λέγω ὁ σοφός » · κατά τέλος δέ ὅπως ὁ παρίσωσις γίγνομαι , δείκνυμι ἔμπροσθεν , οἷος « ὁ τε πόλις βοηθέω οἴομαι δέω καί δίκη ὑπέρ ἑαυτοῦ λαμβάνω » καί ὁ ἑξῆς .