hermogenes.peri-i-dew-n-lo-gou 2.9.3
Τούτων δὲ τοῦ μὲν καὶ ὄντος δεινοῦ καὶ δοκοῦντος εἶναι τοιούτου παραδείγματα οἵ τε Κατὰ Φιλίππου λόγοι καὶ σχεδὸν ἅπαντες οἱ Φιλιππικοὶ καὶ τῶν δημοσίων οἱ πολλοί · καὶ γὰρ βούλεται δοκεῖν δεινὸς εἶναι λέγειν ἐνταῦθα , ὅς γε καὶ ὁμολογεῖ ζηλοῦν τὸν περιφανῶς δεινότατον γεγονότα λέγειν τὸν Περικλέα , καὶ οὐ μόνον φαίνεται τοιοῦτος ἐνταῦθα , ἀλλὰ καὶ ἔστι . καὶ ἔστι μὲν οὕτως ἐνταῦθα δεινός , ὥσπερ καὶ ἐν ἅπασιν αὐτοῦ τοῖς λόγοις , εἰς δέον καὶ κατὰ καιρὸν εἴδει τινὶ λόγου χρησάμενος · κέχρηται μὲν γὰρ ἐνταῦθα τῇ φανερᾷ δεινότητι τοῦτο αὐτὸν ἀπαιτοῦντος τοῦ λόγου · διότι δέ , οὐχὶ νῦν καιρὸς εἰπεῖν . Ἀλλʼ ἐκεῖσε ἐπανιτέον . ἔστι μὲν γὰρ οὕτως ἐνταῦθα δεινός , δοκεῖ δὲ εἶναι καὶ φαίνεται δεινὸς τῷ λέγειν οὕτως καὶ τοιαῦτα , οἷα πάντας αἰσθέσθαι , ὡς οὐ κατὰ τοὺς πολλούς ἐστι τὰ λεγόμενα οὔτε ταῖς ἐννοίαις οὔτε τοῖς λοιποῖς . ― Τοιγαροῦν ἔννοιαι μὲν τῆς τοιαύτης δεινότητος αἱ παράδοξοι καὶ βαθεῖαι καὶ βίαιοι καὶ ὅλως αἱ περιτοῦθʼ , ὃ δυσμαχώτατόν ἐστι τῶν Φιλίππου πραγμάτων , καὶ βέλτιστον ὑμῖν » καὶ πάλιν « ὃ γάρ ἐστι χείριστον ἐκ τοῦ παρεληλυθότος χρόνου , τοῦτο πρὸς τὰ μέλλοντα βέλτιστον ὑπάρχει » καὶ πάλιν , ὃ δὴ καὶ βίαιόν ἐστι διαφερόντως ἐν τῷ Παραπρεσβείας , οἷον « ἔγὼ δὲ οὐδὲ συμπεπρεσβευκέναι φημί σοι , πρεσβεύειν μέντοι σὲ μὲν πολλὰ καὶ δεινά , ἐμαυτὸν δὲ ὑπὲρ τούτων τὰ βέλτιστα » · καὶ πάλιν τὸ ἐν τῷ Ὑπὲρ τοῦ στεφάνου περινενοημένως εἰρημένον , οἷον « οἷς γὰρ οὐκ ἐγράψατο τοῦ προβουλεύματος , τούτοις , ἃ διώκει , συκοφαντῶν φανήσεται » καὶ τὰ ἑξῆς οἷον « οὐκοῦν ἃ μὲν ἐπέδωκα . ταῦτά ἐστιν , ὧν οὐδὲν σὺ γέγραψαι · ἃ δέ φησιν ἡ βουλὴ δεῖν ἀντὶ τούτων μοι γενέσθαι , ταῦτʼ ἔσθʼ , ἃ διώκεις » , καὶ τὸ ἐνθύμημα δὲ τοιοῦτον τὸ ἐφεξῆς , οἷον « τὸ λαβεῖν οὖν τὰ διδόμενα ὁμολογῶν ἔννομον εἶναι . τὸ χάριν τούτων ἀποδοῦναι παρανόμων γράφῃ ; » πάνυ γὰρ περινενοημένως διόλου ἐνταῦθα τῷ λόγῳ κέχρηται · ῾ ἐπειδὴ οὐκ ᾐτιάσωʼ , φησί , ῾ τὸ ἐπιδοῦναι , ὁμολογεῖς καὶ τὸ ἐπʼ αὐτῷ τι ἀντιλαβεῖν ἔννομον εἶναι · εἰ γὰρ μὴ ἐκεῖνο παράνομον , οὐδὲ τοῦτο᾿ . ἀλλʼ ἡ μὲν ἔννοια τοιαύτη . οὐ μὴν οὔτε ἡ μέθοδος οὔτε ἡ ἐξαγγελία δοκεῖ πως φαίνεσθαι δεινή , εἰ καὶ ἔστι τοιαύτη ἑκατέρα , ἀληθινὴ δὲ μᾶλλον καὶ ἠθικὴ μετὰ κάλλους καὶ σφοδρότητος φαίνεται . δῆλον δὲ τοῦτο κὰκ τῶν ἐφεξῆς εἰρημένων ἐστίν , ὅτι σφοδρὰ ταῦτα καὶ ἠθικὰ ἦν , ἐν δέοντι δὲ οὕτως εἰσήχθη . οὐκοῦν ἔννοιαι μὲν αὗται καὶ αἱ τοιαῦται λόγου τοῦ καὶ ὄντος ἀληθῶς δεινοῦ καὶ δοκοῦντος εἶναι καὶ ἔτι πρὸς ταύταις αἱ τὸ μέγεθος ποιοῦσαι σχεδὸν ἅπασαι , οἷον ἀκμή , σεμνότης , αἱ λοιπαί . — Μέθοδοι δὲ ὡσαύτως , ὁπόσαι τε ἐοίκασι ταῖς προειρημέναις ἐννοίαις , λέγω ταῖς περινενοημέναις καὶ βαθεἴαις , κοὺ ἅτι πᾶσαι αἱ ἴδιαι τῶν τὸ μέγεθος ποιουσῶν ἰδεῶν · ὅθεν καὶ νομίζουσιν οἱ πολλοὶ ταῦτʼ εἶναι μόνον δεινότητα . — Καὶ γὰρ καὶ ἡ λέξις ἡ τούτων τῶν ἰδεῶν ἁρμόττει τῇ οὔσῃ καὶ φαινομένῃ δεινότητι · αἱ γὰρ σεμναὶ καὶ τραχεῖαι καὶ σφοδραὶ καὶ ὅλως αἱ τετραμμέναι δειναί τέ εἰσιν ὡς ὄντως διʼ ἐνάργειαν , ὅτε τι πρᾶγμα διʼ ἐναργείας σημαίνοιεν , εἰς δέον παραλαμβανόμεναι , καὶ φαίνονται τοιαῦται διὰ τὸ αὐτό . — Σχήματα δὲ καὶ συνθήκη τά τε λοιπὰ ἐφεξῆς ἅπαντα οὐχ , ὅσα δὴ πασῶν ἦν τῶν ποιουσῶν τὸ μέγεθος ἰδεῶν , ταῦτά ἐστι καὶ τῆς δεινότητος , ἀλλʼ ἅπερ τῆς σεμνότητος ἦν καὶ ἀκμῆς λαμπρότητός τε καὶ περιβολῆς . μάλιστα δὲ τῆς ἰδέας ταύτης καὶ τὸ κατὰ συστροφὴν σχῆμα οἰκεῖον · δυνάμει γὰρ μεγάλῃ φύσει τε κέχρηται καὶ φαίνεται χρώμενον , οἷον « ὁ γὰρ Μεσήνην Αακεδαιμονίοις ἀφιέναι κελεύων πῶς ἂν Ὀρχομενὸν καὶ Κορώνειαν τότε Θηβαίοις παραδοὺς τῷ δίκαια νομίζειν ταῦτʼ εἶναι πεποιηκέναι σκήψαιτο ; » καὶ πάλιν « ὁ γὰρ οἷς ἂν ἐγὼ ληφθείην , ταῦτα πράττων καὶ κατασκευαζόμενος » καὶ τὰ ἑξῆς , καὶ τὸ « εἰ γὰρ ὅθʼ ἥκομεν Εὐβοεῦσι βεβοηθηκότες » καὶ τὰ τοιαῦτα . Ἀλλʼ ὁ μὲν καὶ ὢν καὶ δοκῶν εἶναι δεινὸς λόγος οὕτω γίνεται .
Lemmas: οὗτος δέ ὁ μέν καί εἰμί δεινός καί δοκέω εἰμί τοιοῦτος παράδειγμα ὁ τε Κατά Φίλιππος λόγος καί σχεδόν ἅπας ὁ Φιλιππικός καί ὁ δημόσιος ὁ πολύς · καί γάρ βούλομαι δοκέω δεινός εἰμί λέγω ἐνταῦθα , ὅς γε καί ὁμολογέω ζηλόω ὁ περιφανής δεινός γίγνομαι λέγω ὁ Περικλῆς , καί οὐ μόνος φαίνω τοιοῦτος ἐνταῦθα , ἀλλά καί εἰμί . καί εἰμί μέν οὕτως ἐνταῦθα δεινός , ὥσπερ καί ἐν ἅπας αὐτός ὁ λόγος , εἰς δέον καί κατά καιρός εἶδος τις λόγος χράω · χράω μέν γάρ ἐνταῦθα ὁ φανερός δεινότης οὗτος αὐτός ἀπαιτέω ὁ λόγος · διότι δέ , οὐ νῦν καιρός λέγω . ἀλλά ἐκεῖσε ἐπανιτέον . εἰμί μέν γάρ οὕτως ἐνταῦθα δεινός , δοκέω δέ εἰμί καί φαίνω δεινός ὁ λέγω οὕτως καί τοιοῦτος , οἷος πᾶς αἰσθάνομαι , ὡς οὐ κατά ὁ πολύς εἰμί ὁ λέγω οὔτε ὁ ἔννοια οὔτε ὁ λοιπός . ― τοιγαροῦν ἔννοια μέν ὁ τοιοῦτος δεινότης ὁ παράδοξος καί βαθύς καί βίαιος καί ὅλος ὁ περιτοῦθʼ , ὅς δύσμαχος εἰμί ὁ Φίλιππος πρᾶγμα , καί ἀγαθός σύ » καί πάλιν « ὅς γάρ εἰμί κακός ἐκ ὁ παρέρχομαι χρόνος , οὗτος πρός ὁ μέλλω ἀγαθός ὑπάρχω » καί πάλιν , ὅς δή καί βίαιος εἰμί διαφερόντως ἐν ὁ Παραπρεσβεία , οἷος « ἐγώ δέ οὐδέ συμπρεσβεύω φημί σύ , πρεσβεύω μέντοι σύ μέν πολύς καί δεινός , ἐμαυτοῦ δέ ὑπέρ οὗτος ὁ ἀγαθός » · καί πάλιν ὁ ἐν ὁ Ὑπέρ ὁ στέφανος περινενοημένως λέγω , οἷος « ὅς γάρ οὐ γράφω ὁ προβούλευμα , οὗτος , ὅς διώκω , συκοφαντέω φαίνω » καί ὁ ἑξῆς οἷος « οὐκοῦν ὅς μέν ἐπιδίδωμι . οὗτος εἰμί , ὅς οὐδείς σύ γράφω · ὅς δέ φημί ὁ βουλή δέω ἀντί οὗτος ἐγώ γίγνομαι , οὗτος εἰμί , ὅς διώκω » , καί ὁ ἐνθύμημα δέ τοιοῦτος ὁ ἐφεξῆς , οἷος « ὁ λαμβάνω οὖν ὁ δίδωμι ὁμολογέω ἔννομος εἰμί . ὁ χάριν οὗτος ἀποδίδωμι παράνομος γράφω ; » πάνυ γάρ περινενοημένως διόλου ἐνταῦθα ὁ λόγος χράω · ῾ ἐπειδή οὐ αἰτιάομαι , φημί , ῾ ὁ ἐπιδίδωμι , ὁμολογέω καί ὁ ἐπί αὐτός τις ἀντιλαμβάνω ἔννομος εἰμί · εἰ γάρ μή ἐκεῖνος παράνομος , οὐδέ οὗτος . ἀλλά ὁ μέν ἔννοια τοιοῦτος . οὐ μήν οὔτε ὁ μέθοδος οὔτε ὁ ἐξαγγελία δοκέω πως φαίνω δεινός , εἰ καί εἰμί τοιοῦτος ἑκάτερος , ἀληθινός δέ μάλα καί ἠθικός μετά κάλλος καί σφοδρότης φαίνω . δῆλος δέ οὗτος ἐκ ὁ ἐφεξῆς λέγω εἰμί , ὅτι σφοδρός οὗτος καί ἠθικός εἰμί , ἐν δέω δέ οὕτως εἰσάγω . οὐκοῦν ἔννοια μέν οὗτος καί ὁ τοιοῦτος λόγος ὁ καί εἰμί ἀληθής δεινός καί δοκέω εἰμί καί ἔτι πρός οὗτος ὁ ὁ μέγεθος ποιέω σχεδόν ἅπας , οἷος ἀκμή , σεμνότης , ὁ λοιπός . — μέθοδος δέ ὡσαύτως , ὁπόσος τε ἔοικα ὁ προλέγω ἔννοια , λέγω ὁ περινοέω καί βαθύς , ποῦ ἵσμα πᾶς ὁ ἴδιος ὁ ὁ μέγεθος ποιέω ἰδέα · ὅθεν καί νομίζω ὁ πολύς οὗτος εἰμί μόνος δεινότης . — καί γάρ καί ὁ λέξις ὁ οὗτος ὁ ἰδέα ἁρμόζω ὁ εἰμί καί φαίνω δεινότης · ὁ γάρ σεμνός καί τραχύς καί σφοδρός καί ὅλος ὁ τρέπω δεινός τε εἰμί ὡς ὄντως διά ἐνάργεια , ὅτε τις πρᾶγμα διά ἐνάργεια σημαίνω , εἰς δέον παραλαμβάνω , καί φαίνω τοιοῦτος διά ὁ αὐτός . — σχῆμα δέ καί συνθήκη ὁ τε λοιπός ἐφεξῆς ἅπας οὐ , ὅσος δή πᾶς εἰμί ὁ ποιέω ὁ μέγεθος ἰδέα , οὗτος εἰμί καί ὁ δεινότης , ἀλλά ὅς ὁ σεμνότης εἰμί καί ἀκμή λαμπρότης τε καί περιβολή . μάλα δέ ὁ ἰδέα οὗτος καί ὁ κατά συστροφή σχῆμα οἰκεῖος · δύναμις γάρ μέγας φύσις τε χράω καί φαίνω χράω , οἷος « ὁ γάρ Μεσσήνη αακεδαιμονιον ἀφίημι κελεύω πῶς ἄν Ὀρχομενός καί Κορώνεια τότε Θηβαῖος παραδίδωμι ὁ δίκαιος νομίζω οὗτος εἰμί ποιέω σκήπτω ; » καί πάλιν « ὁ γάρ ὅς ἄν ἐγώ λαμβάνω , οὗτος πράσσω καί κατασκευάζω » καί ὁ ἑξῆς , καί ὁ « εἰ γάρ ὅτε ἥκω Εὐβοεύς βοηθέω » καί ὁ τοιοῦτος . ἀλλά ὁ μέν καί εἰμί καί δοκέω εἰμί δεινός λόγος οὕτως γίγνομαι .