hermogenes.peri-eu-re-sews-sp 3.9
9 Ἐπενθύμημα γάρ ἐστι κυρίως ἐπὶ φθάνοντι ἐνθυμήματι ἕτερον ἐπεννοούμενον ἐνθύμημια · οἶον τὸ παράδειγμα καὶ γὰρ βασιλεὺς διώρυξε τὸν Ἄθωʹ , εἶτα τὸ ἐνθύμημα , ὅ ῥητέον ὅτι συγκριτικῶς πᾶν εὑρίσκεται συγκρινόμενον ἀπὸ τῆς ἐργασίας καὶ πρὸς αὐτὸ τεῖνον , οἷον ‘καίτοι ἐκεῖνος μὲν ὄρος διῇρει , δυσκολώτερον πρᾶγμα , ἡμεῖς δὲ γῆν διασκάψομεν , πρᾶγμα οὐ δυσχερέςʼ , εἶτα ἀπὸ τῆς αἰτίας καίτοι ἐκεῖνος μὲν ἵνα πλεονεκτήσῃ , ἡμεῖς δὲ ἵνα μὴ πάσχωμεν κακῶς πλεονεκτούμενοιʼ · τοῦτο ἐνθύμημα μέν ἐστιν ἀπὸ τῆς αἰτίας εὑρεθέν , ἐπιφερόμενον δὲ τῷ πρώτῳ ἐνθυμήματι τῷ ὅτι ἐκείνῳ μὲν δυσχερέστερον , ἡμῖν δὲ ῥάδιονʼ ἐπενθυμήματος δόξαν ἤνεγκε . Καὶ μὴν ἔστι καὶ ἄλλο ἐνθύμημα εὑρεῖν εἰς τὴν αὐτὴν ἐργασίαν ἀπὸ τοῦ καιροῦ καὶ ὅ μὲν ταῦτα ἐποίει ἐπείγοντος αὐτὸν τοῦ πολέμου παρέργῳ χρώμενος τῷ πράγματι , ἡμεῖς δὲ ἐν ἔργῳ τοῦτο θέσθαι δυνάμεθαʹ . οὐκ ἀγνοητέον δέ , ὡς ἡ τοῦ λόγου μεταχείρισις τὸ ἐνθύμημα τὸ δεύτερον εὑρεθὲν ποιεῖ δοκεῖν ἐπενθύμημα εἶναι , εἴ τις τὸ πρῶτον εἰπὼν ἐνθύμημα καὶ παυσάμενος , εἶτα αὐτὸ ἐπαναλαβὼν πάλιν συνάψειε , καὶ τὸ δεύτερον προστιθεὶς τῷ πρώτῳ καθάπερ αὐτῷ λεῖπόν τι προσεξευρών , οὐκ ἄλλο εὑρών · οἷον ‘καὶ ὁ μὲν Περσῶν βασιλεὺς ἵνα πλεονεκτήσῃ διώρυξεν , ἡμεῖς δὲ ἵνα μὴ πλεονεκτώμεθαʼ , εἶτα ἐπαναλαβόντες πάλιν φαμὲν ὥσπερ ἐπενθυμούμενοι ‘καὶ ὅ μὲν ἐπειγόντων αὐτὸν μειζόνων ὄμως τοῦ πλεονεκτεῖν ἕνεκεν ἐποίει τὰ χαλεπώτερα , ἡμεῖς δὲ οὐδενὸς ἄλλου καλοῦντος ἡμᾶς , ἢ ἵνα μὴ ζημιωθῶμεν , τὸ πρᾶγμα οὐχ ὑποστησόμεθα;ʼ Πολλάκις δὲ καὶ ἡ φύσις τῶν πραγμάτων ἐπενθυήματος ἰδίαν εὕρεσιν κατασκευάζει , τοῦ ἐνθυμήματος καθʼ ἑαυτὸ μὲν οὐκ ἀπαρτίσαντος , προσθήκης δέ τινος ἄλλης περιττοτέραν δριμύτητα χαριζομένης αὐτῷ τῷ ἐνθυμήματι · οἶον εἰ λέγοι τις δεινὸν τὸ ἀδικεῖν πατρίδαʼ , εἶτα ἐργάσαιτο ἐκ τοῦ ἐναντίου ‘χρὴ γὰρ ἀδικεῖν πολεμίουςʼ , εἶτα ἐνθύμημα θείη ὅτι χαλεπώτερόν ἐστιν ὁ πολίτης ἀδικῶν τοῦ πολεμίου , ὅτι ὅ μὲν διὰ τὸ γένος συγγνώμην ἔχει , ὅ δὲ ἐπιτείνει διὰ τὸ πολίτης εἶναι τὸ μισεῖσθαιʼ , τούτῳ εἰ προσγένοιτο τῷ ἐνθυμήματι τὸ ‘καὶ μάλιστα ἐὰν ὁ πολίτης φαίνηται τούτους ἀδικῶν , οὕς ἐδόκει πρότερον εὖ πεποιηκέναιʼ , λοιπὸν τοῦτό ἐστι τὸ ἐκ τῆς φύσεως τοῦ αὐτοῦ πράγματος ἀληθινὸν ἐπενθύμημα μετὰ προσθήκης τινὸς περιττοτέραν δριμύτητα χαριζόμενον αὐτῷ τῷ ἐνθυμήματι · καὶ λοιπὸν οὕτω γίνεται καὶ καλεῖται ἐν ἐνὶ καὶ τῷ αὐτῷ προβλήματι διπλῆ συγκριτικὴ ἐπίτασις περιττοτέραν δριμύτητα χαριζομένη αὐτῷ τῷ ἐνθυμήματι .
Lemmas: 9 ἐπενθύμημα γάρ εἰμί κύριος ἐπί φθάνω ἐνθύμημα ἕτερος ἐπεννοέω ἐνθυμέομαι · οἷος ὁ παράδειγμα καί γάρ βασιλεύς διορύσσω ὁ ἀθῷος , εἶτα ὁ ἐνθύμημα , ὅς λέγω ὅτι συγκριτικός πᾶς εὑρίσκω συγκρίνω ἀπό ὁ ἐργασία καί πρός αὐτός τείνω , οἷος καίτης ἐκεῖνος μέν ὄρος διαιρέω , δύσκολος πρᾶγμα , ἐγώ δέ γῆ διασκάπτω , πρᾶγμα οὐ δυσχερής , εἶτα ἀπό ὁ αἰτία καίτοι ἐκεῖνος μέν ἵνα πλεονεκτέω , ἐγώ δέ ἵνα μή πάσχω κακός πλεονεκτέω · οὗτος ἐνθύμημα μέν εἰμί ἀπό ὁ αἰτία εὑρίσκω , ἐπιφέρω δέ ὁ πρῶτος ἐνθύμημα ὁ ὅτι ἐκεῖνος μέν δυσχερής , ἐγώ δέ ῥάδιος ἐπενθύμημα δόξα φέρω . καί μήν εἰμί καί ἄλλος ἐνθύμημα εὑρίσκω εἰς ὁ αὐτός ἐργασία ἀπό ὁ καιρός καί ὅς μέν οὗτος ποιέω ἐπείγω αὐτός ὁ πόλεμος πάρεργος χράω ὁ πρᾶγμα , ἐγώ δέ ἐν ἔργον οὗτος τίθημι δύναμαι . οὐ ἀγνοητέον δέ , ὡς ὁ ὁ λόγος μεταχείρισις ὁ ἐνθύμημα ὁ δεύτερος εὑρίσκω ποιέω δοκέω ἐπενθύμημα εἰμί , εἰ τις ὁ πρῶτος λέγω ἐνθύμημα καί παύω , εἶτα αὐτός ἐπαναλαμβάνω πάλιν συνάπτω , καί ὁ δεύτερος προστίθημι ὁ πρῶτος καθά αὐτός λείπω τις προσεξευρίσκω , οὐ ἄλλος εὑρίσκω · οἷος καί ὁ μέν Πέρσης βασιλεύς ἵνα πλεονεκτέω διορύσσω , ἐγώ δέ ἵνα μή πλεονεκτέω , εἶτα ἐπαναλαμβάνω πάλιν φημί ὥσπερ ἐπενθυμέομαι καί ὅς μέν ἐπείγω αὐτός μέγας ὅμως ὁ πλεονεκτέω ἕνεκα ποιέω ὁ χαλεπός , ἐγώ δέ οὐδείς ἄλλος καλέω ἐγώ , ἤ ἵνα μή ζημιόω , ὁ πρᾶγμα οὐ ὑφίστημι πολλάκις δέ καί ὁ φύσις ὁ πρᾶγμα επενθυημαρ ἴδιος εὕρεσις κατασκευάζω , ὁ ἐνθύμημα κατά ἑαυτοῦ μέν οὐ ἀπαρτίζω , προσθήκη δέ τις ἄλλος περισσός δριμύτης χαρίζω αὐτός ὁ ἐνθύμημα · οἷος εἰ λέγω τις δεινός ὁ ἀδικέω πατρίς , εἶτα ἐργάζομαι ἐκ ὁ ἐναντίος χήρ γάρ ἀδικέω πολέμιος , εἶτα ἐνθύμημα τίθημι ὅτι χαλεπός εἰμί ὁ πολίτης ἀδικέω ὁ πολέμιος , ὅτι ὅς μέν διά ὁ γένος συγγνώμη ἔχω , ὅς δέ ἐπιτείνω διά ὁ πολίτης εἰμί ὁ μισέω , οὗτος εἰ προσγίγνομαι ὁ ἐνθύμημα ὁ καί μάλα ἐάν ὁ πολίτης φαίνω οὗτος ἀδικέω , ὅς δοκέω πρότερος εὖ ποιέω , λοιπός οὗτος εἰμί ὁ ἐκ ὁ φύσις ὁ αὐτός πρᾶγμα ἀληθινός ἐπενθύμημα μετά προσθήκη τις περισσός δριμύτης χαρίζω αὐτός ὁ ἐνθύμημα · καί λοιπός οὕτως γίγνομαι καί καλέω ἐν εἷς καί ὁ αὐτός πρόβλημα διπλόος συγκριτικός ἐπίτασις περισσός δριμύτης χαρίζω αὐτός ὁ ἐνθύμημα .