hermogenes.peri-eu-re-sews-sp 1.5
5 Σύγκειται δὲ πᾶν προοίμιον ἐκ προτάσεως , ἥτις ἐστὶν ἐκ τῶν μαθημάτων εὑρισκομένη τῶν προκειμένων , ἐξ ὧν δή τοι καὶ γίνεται , ἐκ κατασκευῆς , ἐξ ἀποδόσεως , ἥτις ἐστὶν ἀξίωσις , ἐκ βάσεως , ἣ συνάγει τὴν πρότασιν καὶ τὴν ἀπόδοσιν . Ἐὰν μὲν οὖν θελήσωμεν πολιτικώτερον στῆσαι τὸ προοίμιον , εἰς τὴν ἀξίωσιν ψιλὴν αὐτὸ στήσομεν . ἐὰν δὲ προστιθῶμεν καὶ τὴν αἰτίαν τῆς ἀξιώσεως ἁπτόμενοι τοῦ πράγματος αὐτοῦ , πανηγυρικωτέρα γίνεται ἡ βάσις , καὶ μάλιστα , ἂν μὴ τὰ ἀπʼ ἀρχῆς ἄχρι τέλους ἀπλῶς εἴπωμεν ἀλλʼ ἐπιφωνηματικῶς . ποιεῖ δὲ πανηγυρικὴν τὴν βάσιν καὶ ἡ εὐρυθμία , ἵνα τὸ πανηγυρικὸν ᾖ διπλοῦν , ἢ ἐν τῷ λόγῳ διὰ τὴν εὐρυθμίαν ἐν τῷ νῷ διὰ τὴν ἐν τοῖς ἀπʼ ἀρχῆς ἄχρι τέλους φιλοτιμίαν . — Δεῖ δὲ τὸ προοίμιον ἐν μὲν τοῖς πολιτικοῖς ἡρμηνεῦσθαι μακροτέροις τοῖς κώλοις καὶ σχοινοτενέσιν , ἐν δὲ τοῖς παθητικοῖς συνεστραμμένοις καὶ εὐκόλοις μᾶλλον . — Περιβολὴ δὲ αὐτάρκης προοιμίων διπλασιάσαι ὄνομα καὶ διπλασιάσαι κῶλον καὶ προτάσεως ἀπὸ αἰτίας κατασκευή . καὶ ὄνομα μέν , ἂν λέγωμεν « πρῶτον μέν , ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι , τοῖς θεοῖς εὔχομαι πᾶσι καὶ πάσαις , τῇ τε πόλει καὶ πᾶσιν ὑμῖν » καὶ « ὑπὲρ ὑμῶν καὶ τῆς ὑμετέρας εὐσεβείας καὶ δόξης » . κῶλον δὲ ὡς ἐν τῷ Κατὰ Ἀριστοκράτους « ὑπὲρ τοῦ Χερρόνησον ἔχειν ὑμᾶς ἀσφαλῶς καὶ μὴ παρακρουσθέντας ἀποστερηθῆναι πάλιν αὐτῆς » . προτάσεως δὲ ἐξ αἰτίας κατασκευή , ἂν λέγωμεν — πολλαχῇ δὲ δυνάμεθα εἰπεῖν — ῾ τὰ μὲν τούτῳ τετολμημένα λέληθεν ὑμῶν οὐδέναʼ τοῦτο ἡ πρότασις , ἡ δὲ κατασκευὴ ἐξ αἰτίας ἐπεὶ μηδὲ οὕτως ἐστὶ μικρὰ τὰ τετολμημένα , ὡς δύ . νασθαι καὶ λαθεῖνʼ . λεκτέον δὲ καὶ ἐπὶ παραδείγματος · πωλοῦσι τὰ τέκνα οἱ νησιῶται , καὶ γράφει τις παρὰ Ἀθηναίοις ἐπανεῖναι τὸν φόρον · ῾ οἷα μὲν οὖν , ὦ Ἀθηναῖοι , πάσχουσιν οἱ νησιῶται κακὰ προφάσει τῶν φόρων , λέληθεν οὔτε ὑμᾶς οὔτε τῶν ἄλλων Ἑλλήνων οὐδέναʼ τοῦτο ἡ πρότασις · ῾ καὶ γὰρ οὐδὲ οὕτως ἐστὶ μέτριον , ὃ τολμῶσι περὶ τὰ φίλτατα , ὥστε λαθεῖν ἐνεῖναι δύνασθαιʼ τοῦτο ἡ κατασκευὴ τῆς προτάσεως · εἶτα ἡ ἀπόδοσις ῾ ὑμᾶς δὲ προσήκει πρόνοιαν ποιουμένους τῆς ὑμετέρας εὐδοξίας ἐπανεῖναι τοῖς ἀθλίοις τὸν φόρον καὶ μηκέθʼ οὕτως ὀχληροὺς καθίστασθαιʼ . ἐὰν μὲν οὖν πολιτικῶς ἐθελήσῃς στῆσαι , οὕτω στήσεις τὴν ἀξίωσιν · εἰ δὲ βούλει , πρόσθες καὶ τὴν τῆς ἀξιώσεως αἰτίαν , τουτέστιν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα , αὐτὸ λέγω τὸ ἀπʼ ἀρχῆς ἄχρι τέλους γυμνόν · καὶ ἐὰν θελήσωμεν εἰπεῖν τὸ ἀπʼ ἀρχῆς ἄχρι τέλους τολμῶντες ἐπιφωνηματικώτερον , ἔσται καὶ οὕτως πανηγυρικὴ ἡ βάσις ῾ διʼ ὃν ἀναγκαζόμεναι δυστυχοῦσιν ἀπαιδίαν αἱ νῆσοιʼ .
Lemmas: 5 σύγκειμαι δέ πᾶς προοίμιον ἐκ πρότασις , ὅστις εἰμί ἐκ ὁ μάθημα εὑρίσκω ὁ πρόκειμαι , ἐκ ὅς δή τοι καί γίγνομαι , ἐκ κατασκευή , ἐκ ἀπόδοσις , ὅστις εἰμί ἀξίωσις , ἐκ βάσις , ὅς συνάγω ὁ πρότασις καί ὁ ἀπόδοσις . ἐάν μέν οὖν ἐθέλω πολιτικός ἵστημι ὁ προοίμιον , εἰς ὁ ἀξίωσις ψιλός αὐτός ἵστημι . ἐάν δέ προστίθημι καί ὁ αἰτία ὁ ἀξίωσις ἅπτω ὁ πρᾶγμα αὐτός , πανηγυρικός γίγνομαι ὁ βάσις , καί μάλα , ἐάν μή ὁ ἀπό ἀρχή ἄχρι τέλος ἁπλῶς λέγω ἀλλά ἐπιφωνηματικός . ποιέω δέ πανηγυρικός ὁ βάσις καί ὁ εὐρυθμία , ἵνα ὁ πανηγυρικός εἰμί διπλόος , ἤ ἐν ὁ λόγος διά ὁ εὐρυθμία ἐν ὁ νόος διά ὁ ἐν ὁ ἀπό ἀρχή ἄχρι τέλος φιλοτιμία . — δέω δέ ὁ προοίμιον ἐν μέν ὁ πολιτικός ἑρμηνεύω μακρός ὁ κῶλον καί σχοινοτενής , ἐν δέ ὁ παθητικός συστρέφω καί εὔκολος μάλα . — περιβολή δέ αὐτάρκης προοίμιον διπλασιάζω ὄνομα καί διπλασιάζω κῶλον καί πρότασις ἀπό αἰτία κατασκευή . καί ὄνομα μέν , ἐάν λέγω « πρῶτος μέν , ὦ ἀνήρ Ἀθηναῖος , ὁ θεός εὔχομαι πᾶς καί πᾶς , ὁ τε πόλις καί πᾶς σύ » καί « ὑπέρ σύ καί ὁ ὑμέτερος εὐσέβεια καί δόξα » . κῶλον δέ ὡς ἐν ὁ Κατά Ἀριστοκράτης « ὑπέρ ὁ Χερσόνησος ἔχω σύ ἀσφαλής καί μή παρακρούω ἀποστερέω πάλιν αὐτός » . πρότασις δέ ἐκ αἰτία κατασκευή , ἐάν λέγω — πολλαχῆ δέ δύναμαι λέγω — ῾ ὁ μέν οὗτος τολμάω λανθάνω σύ οὐδέναʼ οὗτος ὁ πρότασις , ὁ δέ κατασκευή ἐκ αἰτία ἐπεί μηδέ οὕτως εἰμί μικρός ὁ τολμάω , ὡς δύο . νάω καί λανθάνω . λεκτέος δέ καί ἐπί παράδειγμα · πωλέω ὁ τέκνον ὁ νησιώτης , καί γράφω τις παρά Ἀθηναῖος ἐπανίημι ὁ φόρος · ῾ οἷος μέν οὖν , ὦ Ἀθηναῖος , πάσχω ὁ νησιώτης κακός πρόφασις ὁ φόρος , λανθάνω οὔτε σύ οὔτε ὁ ἄλλος Ἕλλην οὐδέναʼ οὗτος ὁ πρότασις · ῾ καί γάρ οὐδέ οὕτως εἰμί μέτριος , ὅς τολμάω περί ὁ φίλος , ὥστε λανθάνω ἔνειμι δύναμαι οὗτος ὁ κατασκευή ὁ πρότασις · εἶτα ὁ ἀπόδοσις ῾ σύ δέ προσήκω πρόνοια ποιέω ὁ ὑμέτερος εὐδοξία ἐπανίημι ὁ ἄθλιος ὁ φόρος καί μηκέτι οὕτως ὀχληρός καθίστημι . ἐάν μέν οὖν πολιτικός ἐθέλω ἵστημι , οὕτως ἵστημι ὁ ἀξίωσις · εἰ δέ βούλομαι , προστίθημι καί ὁ ὁ ἀξίωσις αἰτία , τουτέστι αὐτός ὁ πρᾶγμα , αὐτός λέγω ὁ ἀπό ἀρχή ἄχρι τέλος γυμνός · καί ἐάν ἐθέλω λέγω ὁ ἀπό ἀρχή ἄχρι τέλος τολμάω ἐπιφωνηματικός , εἰμί καί οὕτως πανηγυρικός ὁ βάσις ῾ διά ὅς ἀναγκάζω δυστυχέω ἀπαιδία ὁ νῆσος .