heraclitus-1ce.allegoriae-quaestiones-homericae 26
Ἐγκαλοῦσι δ’ Ὁμήρῳ καὶ περὶ τῆς Ἡφαίστου ῥίψεως · τὸ μὲν πρῶτον , ὅτι χωλὸν αὐτὸν ὑφίσταται , τὴν θείαν ἀκρωτηριάζων φύσιν · εἶθ’ , ὅτι καὶ παρὰ μικρὸν ἧκε κινδύνου . φησὶ γάρ , Πᾶν δ’ ἦμαρ φερόμην , ἅμα δ’ ἠελίῳ καταδύντι Κάππεσον ἐν Αήμνῳ . ὀλίγος δ’ ἔτι θυμὸς ἐνῆεν . Καὶ τούτοις δ’ ὑποκρύπτεταί τις Ὁμήρῳ φιλόσοφος νοῦς · οὐ γὰρ πλάσμασι ποιητικοῖς τοὺς ἀκούοντας τέρπων αὐτίκα χωλὸν ἡμῖν παραδέδωκεν Ἥφαιστον , τὸν ἐξ Ἥρας καὶ Διὸς μυθούμενον παῖδα · τοῦτο γὰρ ἀπρεπὲς ὄντως ἱστορεῖν περὶ θεοῦ . ἀλλ’ ἐπεὶ ἡ τοῦ πυρὸς οὐσία διπλῆ , καὶ τὸ μὲν αἰθέριον ( ὡς ἔναγχος εἰρήκαμεν ) ἐπὶ τῆς ἀνωτάτω τοῦ παντὸς αἰώρας οὐδὲν ὑστεροῦν ἔχει πρὸς τελειότητα , τοῦ δὲ παρ’ ἡμῖν πυρὸς ἡ ὕλη , πρόσγειος οὖσα , φθαρτὴ , καὶ διὰ τῆς ὑποτρεφούσης παρ’ ἕκαστα ζωπυρουμένη , διὰ τοῦτο τὴν μὲν ὀξντάτην φλόγα συνεχῶς ἥλιόν τε καὶ Δία προσαγορεύει , τὸ δ’ ἐπὶ γῆς πῦρ Ἥφαιστον , ἑτοίμως ἁπτόμενόν τε καὶ σβεννύμενον . ὅθεν εἰκότως , κατὰ σύγκρισιν ἐκείνου τοῦ ὁλοκλήρου , τοῦτο νενόμισται χωλὸν εἶναι τὸ πῦρ . ἄλλως τε καὶ πᾶσα ποδῶν πήρωσις ἀεὶ τοῦ διαστηρίζοντος ἐπιδεῖται βάκτρου · τὸ δὲ παρ’ ἡμῖν πῦρ , ἄνευ τῆς τῶν ξύλων ἐπιθέσεως οὐ δυνηθὲν ἂν ἐπιπλέον παραμεῖναι , συμβολικῶς χωλὸν εἴρηται . τὸν γοῦν Ἥφαιστον οὐκ ἀλληγορικῶς ἐν ἑτέροις , ἀλλὰ διαρρήδην πῦρ φησὶν Ὅμηρος εἶναι · Σπλάγχνα δ’ ἂρ ἐμπείραντες ὑπείρεχον Ἡφαίστοιο . Μεταληπτικῶς ὑπὸ τοῦ Ἡφαίστου τὰ σπλάγχνα φησὶν ὀπτᾶσθαι . Καὶ μὴν ἀπ’ οὐρανοῦ ῥιπτόμενον αὐτὸν ὑφίσταται φυσικῶς . Κατὰ γὰρ ἀρχὰς οὐδέπω τῆς τοῦ πυρὸς χρήσεως ἐπιπολαζούσης , ἅνθρωποι χρονικῶς χαλκοῖς τισιν ὀργάνοις κατεσκευασμένοις ἐφειλκύσαντο τοὺς ἀπὸ τῶν μετεώρων φερομένους σπινθῆρας , κατὰ τὰς μεσημβρίας ἐναντία τῷ ἡλίῳ [ τὰ ὄργανα ] τιθέντες · ὅθεν οἶμαι δοκεῖ καὶ Προμηθεὺς ἀπ’ οὐρανοῦ διακλέψαι τό πῦρ . ἐπειδήπερ [ τέχνης ] προμηθεια τῶν ἀνθρώπων ἐπενόησε τὴν ἐκεῖθεν ἀπόρροιαν αὐτοῦ . Λῆμνον δὲ πρῶτον οὐκ ἀλόγως ἐμύθευσε τὴν ὑποδεξαμένην τὸ θεόβλητον πῦρ · ἐνταῦθα γὰρ ἀνίενται [ ἐγ]γηγενοῦς πυρὸς αὐτόματοι φλόγες . δηλοῖ δὲ σαφῶς , ὅτι τοῦτο θνητόν ἐστι τὸ πῦρ , ἐξ ὧν ἐπήνεγκεν · ὀλίγος δ’ ἔτι θυμὸς ἐνῆεν . ἀπόλλυται γὰρ εὐθέως μαρανθὲν , εἰ μὴ λάβοιτο τῆς διαφυλάττειν αὐτὸ δυναμένης προνοίας .
Lemmas: ἐγκαλέω δέ Ὅμηρος καί περί ὁ Ἥφαιστος ῥῖψις · ὁ μέν πρῶτος , ὅτι χωλός αὐτός ὑφίστημι , ὁ θεῖος ἀκρωτηριάζω φύσις · εἶτα , ὅτι καί παρά μικρός ἵημι κίνδυνος . φημί γάρ , Πᾶν δέ ἦμαρ φέρω , ἅμα δέ ἥλιος καταδύω καταπίπτω ἐν Αήμνῳ . ὀλίγος δέ ἔτι θυμός ἔνειμι . καί οὗτος δέ ὑποκρύπτω τις Ὅμηρος φιλόσοφος νόος · οὖον γάρ πλάσμα ποιητικός ὁ ἀκούω τέρπω αὐτίκα χωλός ἐγώ παραδίδωμι Ἥφαιστος , ὁ ἐκ Ἥρα καί Ζεύς μυθέω παῖς · οὗτος γάρ ἀπρεπής εἰμί ἱστορέω περί θεός . ἀλλά ἐπεί ὁ ὁ πυρός οὐσία διπλόος , καί ὁ μέν αἰθέριος ( ὡς ἔναγχος εἴρω ) ἐπί ὁ ἄνω2 ὁ πᾶς αἰώρα οὐδείς ὑστερέω ἔχω πρός τελειότης , ὁ δέ παρά ἐγώ πυρός ὁ ὕλη , πρόσγειος εἰμί , φθαρτός , καί διά ὁ ὑποτρέφω παρά ἕκαστος ζωπυρέω , διά οὗτος ὁ μέν ὀξύνω φλόξ συνεχῶς ἥλιος τε καί Ζεύς προσαγορεύω , ὁ δέ ἐπί γῆ πῦρ Ἥφαιστος , ἑτοίμως ἅπτω τε καί σβέννυμι . ὅθεν εἰκότως , κατά σύγκρισις ἐκεῖνος ὁ ὁλόκληρος , οὗτος νομίζω χωλός εἰμί ὁ πῦρ . ἄλλως τε καί πᾶς πούς πήρωσις ἀεί ὁ διαστηρίζω ἐπιδέω βάκτρον · ὁ δέ παρά ἐγώ πῦρ , ἄνευ ὁ ὁ ξύλον ἐπίθεσις οὖον δύναμαι εἄν ἐπιπλέω παραμένω , συμβολικός χωλός εἴρω . ὁ γοῦν Ἥφαιστος οὐ ἀλληγορικός ἐν ἕτερος , ἀλλά διαρρήδην πῦρ φημί Ὅμηρος εἰμί · σπλάγχνον δέ ἄρα εμπειραντα ὑπερέχω Ἥφαιστος . μεταληπτικός ὑπό ὁ Ἥφαιστος ὁ σπλάγχνον φημί ὀπτάω . καί μήv ἀπό οὐρανός ῥίπτω αὐτός ὑφίστημι φυσικός . κατά γάρ ἀρχή οὐδέπω ὁ ὁ πυρός χρῆσις ἐπιπολάζω , ἄνθρωπος χρονικός χαλκός τις ὄργανον κατασκευάζω ἐφέλκω ὁ ἀπό ὁ μετέωρος φέρω σπινθήρ , κατά ὁ μεσημβρία ἐναντίος ὁ ἥλιος [ ὁ ὄργανον ] τίθημι · ὅθεν οἴομαι δοκέω καί Προμηθεύς ἀπό οὐρανός διακλέπτω ὁ πῦρ . ἐπεί [ τέχνη ] προμήθεια ὁ ἄνθρωπος ἐπινοέω ὁ ἐκεῖθεν ἀπόρροια αὐτός . Λῆμνος δέ πρῶτος οὐ ἄλογος μυθεύω ὁ ὑποδείκνυμι ὁ θεοβλιτον πῦρ · ἐνταῦθα γάρ ἀνίημι [ ἐγ]γηγενοῦς πυρός αὐτόματος φλόξ . δηλόω δέ σαφῶς , ὅτι οὗτος θνητός εἰμί ὁ πῦρ , ἐκ ὅς ἐπιφέρω · ὀλίγος δέ ἔτι θυμός ἔνειμι . ἀπόλλυμι γάρ εὐθύς μαραίνω , εἰμί μή λαμβάνω ὁ διαφυλάσσω αὐτός δύναμαι πρόνοια .