heraclitus-1ce.allegoriae-quaestiones-homericae 17
Ἐφεξῆς δ’ ἡμῖν σκεπτέον ὑπὲρ τῆς ἐφισταμένης Ἀθηνᾶς Ἀχιλλεῖ · Ἕλκετο δ’ ἐκ κολεοῖο μέγα ξίφος · ἦλθε δ’ Ἀθήνῃ Οὐρανόθεν · πρὸ γὰρ ἧκε θεὰ λευκώλενος Ἥρη , Ἄμφω ὁμῶς θυμῷ φιλέουσά τε κηδομένη τε . Στῆ δ’ ὄπιθεν , ξανθῆς δὲ κόμης ἕλε Πηλείωνα , Οἴῳ φαινομένη · τῶν δ’ ἄλλων οὔτις ὁρᾶτο . Θάμβησεν δ’ Ἀχιλεὺς , μετὰ δ’ ἐτράπετ’ , αὐτίκα δ’ ἔγνω Παλλάδ’ Ἀθηναίην · δεινὼ δέ οἱ ὄσσε φάανθεν . Τὸ μὲν γὰρ πρόχειρον ἐκ τῶν λεγομένων ἔστιν εἰπεῖν , ὅτι μεταξὺ τοῦ σπωμένου σιδήρου , ἡ θεὰ , παντὸς ὀξυτέρα τάχους τὴν οὐράνιον ἐκλιποῦσα διατριβὴν , ἐμποδὼν ἔστη τῇ μιαιφονίᾳ , πάνυ γραφικῷ σχήματι τῆς κόμης ἀπρὶξ ὄπισθεν Ἀχιλλέως λαβομένη . λαμπρά γε μὴν καὶ λίαν φιλόσοφος ὑφεδρεύει τοῖς νοουμένοις κατ’ ἀλληγορίαν ἐπιστήμη . πάλιν οὖν ὁ πρὸς Ὅμηρον ἀχάριστος [ ἐν τῇ πολιτείᾳ ] Πλάτων ἐλέγχεται διὰ τούτων τῶν · ἐπῶν , τὸ περὶ τῆς ψυχῆς δόγμα νοσφισάμενος ἀπ’ αὐτοῦ · τὴν γὰρ ὅλην ψυχὴν διῄρηκεν εἰς γένη δύο , τό τε λογικὸν καὶ τὸ ἄλογον ὑπ’ αὐτοῦ προσαγορευόμενον . Τοῦ δ’ ἀλόγου μέρους εἰδικωτέραν ὑφίσταται διαίρεσιν , εἰς δύο μερίζων · καὶ τὸ μὲν ἐπιθυμητικὸν ὀνομάζει , τὸ δ’ ἕτερον θυμοειδές · Καθάπερ δ’ οἴκους τινὰς ἑκάστῳ μερίζει , καὶ διατριβὰς ἐν τῷ σώματι διανέμει · τὸ μὲν οὖν λογικὸν τῆς ψυχῆς , ὡς ἀκρόπολίν τινα , τὴν ἀνωτάτω τῆς κεφαλῆς μοῖραν εἰληχέναι νομίζει , πᾶσι τοῖς αἰσθητηρίοις ἐν κύκλῳ δορυφορούμενον · τοῦ δ’ ἀλόγου μέρους ὁ μὲν θυμὸς οἰκεῖ περὶ τὴν καρδίαν , αἱ δὲ τῶν ἐπιθυμιῶν ὀρέξεις ἐν ἥπατι . Ταῦτα δ’ ἀλληγορικῶς ἐν τῷ Φαίδρῳ προσωμοίωσεν ἵπποις τε καὶ ἡνιόχῳ , διαρρήδην λέγων · ὁ μὲν τοίνυν αὐτοῖν ἐν τῇ καλλίονι στάσει ὤν , τό τ’ εἶδος ὀρθὸς , καὶ διηρθρωμένος , ὑψαύχην , ἐπίγρυπος , λευκὸς ἰδεῖν , μελανόμματος , τιμῆς ἐραστὴς μετὰ σωφροσύνης τε καὶ αἰδοῦς , καὶ ἀληθινῆς δόξης ἑταῖρος , ἄπληκτος , κελεύσματι μόνον καὶ λόγῳ ἡνιοχεῖται . ταῦτα μὲν περὶ θατέρου μέρους τῆς ψυχῆς . περὶ δὲ τοῦ λοιποῦ φησίν · ὁ δ’ αὖ σκολιὸς , πρλὺς , εἰκῆ συμπεφορημένος , κρατεραύχην , βραχυτράχηλος , σιμοπρόσωπος , μελάγχρως , γλαυκόμματος , ὕφαιμος , ὕβρεως καὶ αλαζονείας ἑταῖρος , περὶ ὦτα λάσιος , [ ὑπό]κωφος , μάστιγι μετὰ κέντρων μόγις ὑπείκων . τὸ μέντοι λογικὸν μέρος τῆς ψυχῆς , ὃ ἐν τῇ κεφαλῇ καθίδρυται , τῶν ὅλων πεποίηκεν ἡνίοχον , οὑτωσὶ λέγων · ἐπὶ δὲ τοῦ κυριωτάτου παρ’ ἡμῖν ψυχῆς εἴδους διανοεῖσθαι δεῖ τῇδε , ὡς ἄρα αὐτὸ δαίμονα θεὸς ἑκάστῳ δέδωκε τοῦτο , ὃ δὴ φαμὲν οἰκεῖν μὲν ἡμῶν ἐν ἄκρῳ τῷ σώματι , πρὸς δὲ τὴν ἐν οὐρανῷ ξυγγένειαν ἀπὸ γῆς ἡμᾶς αἴρειν , ὡς ὄντας φυτὸν οὐκ ἔγγειον , ἀλλ’ οὐράνιον .
Lemmas: ἐφεξῆς δέ ἐγώ σκεπτέος ὑπέρ ὁ ἐφίστημι Ἀθηνᾶ Ἀχιλλεύς · ἕλκω δέ ἐκ κολεόν μέγας ξίφος · ἔρχομαι δέ Ἀθήνη Οὐράνοθεν · πρό γάρ ἵημι θεά λευκώλενος Ἥρα , ἄμφω ὁμῶς θυμός φιλέω τε κήδω τε . ἵστημι δέ ὄπισθεν , ξανθός δέ κόμης αἱρέω Πηλείων , οἶος φαίνω · ὁ δέ ἄλλος οὔτις ὁράω . θαμβέω δέ Ἀχιλλεύς , μετά δέ τρέπω , αὐτίκα δέ γιγνώσκω Παλλάς Ἀθηναῖος · δεινός δέ ὁ ὄσσε φαίνω . ὁ μέν γάρ πρόχειρον ἐκ ὁ λέγω εἰμί εἶπον , ὅτι μεταξύ ὁ σπάω σίδηρος , ὁ θεά , πᾶς ὀξύς τάχος ὁ οὐράνιος ἐκλείπω διατριβή , ἐμποδών ἵστημι ὁ μιαιφονία , πάνυ γραφικός σχῆμα ὁ κόμης ἀπρίξ ὄπισθεν Ἀχιλλεύς λαμβάνω . λαμπρός γε μήv καί λίαν φιλόσοφος ὑφεδρεύω ὁ νοέω κατά ἀλληγορία ἐπιστήμη . πάλιν οὖν ὁ πρός Ὅμηρος ἀχάριστος [ ἐν ὁ πολιτεία ] Πλάτων ἐλέγχω διά οὗτος ὁ · ἔπος , ὁ περί ὁ Ψυχή δόγμα νοσφίζω ἀπό αὐτός · ὁ γάρ ὅλος ψυχή διαιρέω εἰς γένος δύο , ὁ τε λογικός καί ὁ ἄλογος ὑπό αὐτός προσαγορεύω . ὁ δέ ἄλογος μέρος εἰδικός ὑφίστημι διαίρεσις , εἰς δύο μερίζω · καί ὁ μέν ἐπιθυμητικός ὀνομάζω , ὁ δέ ἕτερος θυμοειδής · καθά δέ οἶκος τις ἕκαστος μερίζω , καί διατριβή ἐν ὁ σῶμα διανέμω · ὁ μέν οὖν λογικός ὁ Ψυχή , ὡς ἀκρόπολις τις , ὁ ἄνω2 ὁ κεφαλή μοῖρα λαγχάνω νομίζω , πᾶς ὁ αἰσθητήριον ἐν κύκλος δορυφορέω · ὁ δέ ἄλογος μέρος ὁ μέν θυμός οἰκέω περί ὁ Καρδία , ὁ δέ ὁ ἐπιθυμία ὄρεξις ἐν ἧπαρ . οὗτος δέ ἀλληγορικός ἐν ὁ Φαῖδρος προσομοιόω ἵππος τε καί ἡνίοχος , διαρρήδην λέγω · ὁ μέν τοίνυν αὐτός ἐν ὁ καλός στάσις εἰμί , ὁ τε εἶδος ὀρθός , καί διαρθρόω , ὑψαύχην , ἐπίγρυπος , λευκός ὁράω , μελανόμματος , τιμή ἐραστής μετά σωφροσύνη τε καί αἰδώς , καί ἀληθινός δόξα ἑταῖρος , ἄπληκτος , κέλευσμα μόνος καί λόγος ἡνιοχέω . οὗτος μέν περί θατέρου μέρος ὁ Ψυχή . περί δέ ὁ λοιπός φημί · ὁ δέ αὖος σκολιός , πρός , εἰκῇ συμπεφορημένος , κρατεραύχην , βραχυτράχηλος , σιμοπρόσωπος , μελάγχρως , γλαυκόμματος , ὕφαιμος , ὕβρις καί αλαζονεία ἑταῖρος , περί οὖς λάσιος , [ ὑπόκωφος , μάστιξ μετά κέντρον μόγις ὑπείκω . ὁ μέντοι λογικός μέρος ὁ Ψυχή , ὅς ἐν ὁ κεφαλή καθιδρύω , ὁ ὅλος ποιέω ἡνίοχος , οὑτωσί λέγω · ἐπί δέ ὁ κύριος παρά ἐγώ Ψυχή εἶδος διανοέομαι δεῖ ὅδε , ὡς ἄρα αὐτός δαίμων θεός ἕκαστος δίδωμι οὗτος , ὅς δή φημί οἰκέω μέν ἐγώ ἐν ἄκρος ὁ σῶμα , πρός δέ ὁ ἐν οὐρανός συγγένεια ἀπό γῆ ἐγώ ἀείρω , ὡς εἰμί φυτόν οὐ ἔγγειος , ἀλλά οὐράνιος .