hellanicus.testimonia 1.127
Λογισμὸν δὲ τὸν εἰκότα περὶ τοῦ μέλλοντος λαμβάνων ( sc . Αἰνείας ) , ὡς ἀμήχανον εἴη πρᾶγμα , σῶσαι πόλιν ἧς τὰ πλείω ἤδη ἐκρατεῖτο , εἰς νοῦν βάλλεται τοῦ μὲν τείχους παραχωρῆσαι τοῖς πολεμίοις , τὰ δὲ σώματα αὐτὰ καὶ τὰ ἱερὰ τὰ πατρῷα , καὶ χρήματα ὁπόσα φέρειν δύναιτο , διασώσασθαι . Δόξαν δὲ αὐτῷ , παῖδας μὲν καὶ γυναῖκας , καὶ καταγηραιὰ σώματα , καὶ ὁπόσοις ἄλλοις βραδείας ἔδει φυγῆς , προεξελθεῖν κελεύει τῆς πόλεως κατὰ τὰς ἐπὶ τὴν Ἴδην φερούσας ὁδοὺς , ἕως Ἀχαιοὶ τὴν ἄκραν ἑλεῖν προθυμούμενοι , διώξεως τοῦ διαπίπτοντος ἐκ τῆς πόλεως πλήθους οὐδὲν προεμηχανῶντο . Τοῦ δὲ στρατιωτικοῦ τὸ μὲν ἐπὶ τῇ φυλακῇ τῶν ἐξιόντων ἔταξεν , ὡς ἀσφαλής τε καὶ ἀταλαίπωρος ἐκ τῶν ἐνόντων φυγὴ αὐτοῖς γένοιτο . Εἴρητο δὲ τούτοις τὰ καρτερώτατα καταλαβέσθαι τῆς Ἴδης · τὸ δὲ λοιπὸν , ὃ δὴ κράτιστον ἦν , αὐτὸς ἔχων ὑπέμενεν ἐπὶ τοῦ τείχους , καὶ παρεῖχε τοῖς προεξελθοῦσιν ἧττον ἐπιπόνους , διηρτημένων τειχομαχίᾳ τῶν πολεμίων , τὰς φυγάς . Νεοπτολέμου δὲ σὺν τοῖς ἀμφ’ αὐτὸν ἐπιβάντος μέρους τινὸς τῆς ἄκρας καὶ προσβοηθησάντων αὐτοῖς Ἀχαιῶν ἁπάντων , τῆς μὲν ἄκρας μεθίεται · ἀνοίξας δὲ τὰς φυγάδας πύλας , ἀπῄει συντεταγμένους ἔχων τοὺς λοιποὺς , ἀγόμενος ἐπὶ ταῖς κρατίσταις συνωρίσι τόν τε πατέρα καὶ θεοὺς τοὺς πατρῴους , γυναῖκά τε καὶ τέκνα , καὶ τῶν ἄλλων εἴ τι πλεῖστον ἀξίωμα ἦν , σῶμα ἢ χρῆμα . Ἐν δὲ τούτῳ κατὰ κράτος εἰλήφεσαν Ἀχαιοὶ τὴν πόλιν , καὶ περὶ τὰς ἁρπαγὰς ἐσπουδακότες , πολλὴν ἄδειαν σώζεσθαι τοῖς φεύγουσι παρεσκεύασαν . Οἱ δὲ ἀμφὶ τὸν Αἰνείαν ἔτι καθ’ ὁδὸν εὑρόντες τοὺς σφετέρους , καὶ καθ’ ἕνα ἅπαντες γενόμενοι , τὰ ἐχυρώτατα καταλαμβάνονται τῆς Ἴδης . Ἦλθον δ’ ὡς αὐτοὺς οἵ τ’ ἐν Δαρδάνῳ τότε οἰκοῦντες , ὡς εἶδον φλόγα πολλὴν παρὰ τὰ εἰωθότα ἐκ Ἰλίου , νύκτωρ καταλιπόντες τὴν πόλιν ἔρημον ( χωρὶς ἢ ὅσοι σὺν Ἐλύμῳ καὶ Αἰγέστῳ ναυτικόν τι συνεσκευασμένοι ἔτυχον προεξεληλυθότες τῆς πόλεως ) , καὶ ἐξ Ὀφρυνίου πόλεως ὁ δῆμος ἅπας , καὶ ἐκ τῶν ἄλλων Τρωϊκῶν πόλεων , τῆς ἐλευθερίας περιεχόμενοι · δύναμίς τε αὐτὴ δι’ ἐλαχίστου χρόνου μεγίστη τῶν Τρωϊκῶν ἐγένετο . Οἱ μὲν οὖν σὺν Αἰνείᾳ διασωθέντες ἐκ τῆς καταλήψεως , ἐν τούτοις ὑπομένοντες τοῖς χωρίοις οὐ διὰ μακροῦ πάλιν ἐπὶ τὰ σφέτερα κατελεύσεσθαι ἤλπιζον , τῶν πολεμίων ἀποπλευσάντων . Ἀχαιοὶ δὲ ἀνδραποδισάμενοι τὴν πόλιν καὶ τὰ σύνεγγυς χωρία , καὶ φρουρία δῃώσαντες , παρεσκευάζοντο μὲν καὶ τοὺς ἐν τοῖς ὄρεσι χειρωσόμενοι · πεμψάντων δὲ κήρυκας αὐτῶν περὶ διαλύσεων , καὶ δεομένων μὴ σφᾶς εἰς ἀνάγκην καταστῆσαι πολέμου , συνελθόντες εἰς ἐκκλησίαν , ἐπὶ τοῖσδε ποιοῦνται πρὸς αὐτοὺς τὰς διαλύσεις · Αἰνείαν μὲν καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ , τὰ χρήματα φέροντας ὅσα διεσώσαντο κατὰ τὴν φυγὴν , ἐν ὡρισμένοις τισὶ χρόνοις ἐκ τῆς Τρωάδος ἀπελθεῖν , παραδόντας Ἀχαιοῖς τὰ φρούρια · Ἀχαιοὺς δὲ παρασχεῖν αὐτοῖς τὴν ἀσφάλειαν ἐξ ἁπάσης ἧς ἐκράτουν γῆς καὶ θαλάσσης ἀπιοῦσι κατὰ τὰς ὁμολογίας . Δεξάμενος δὲ ταῦτα Αἰνείας , καὶ νομίσας ἐκ τῶν ἐνόντων κράτιστα εἶναι , Ἀσκάνιον μὲν , τὸν πρεσβύτατον τῶν παίδων , ἔχοντα τοῦ συμμαχικοῦ τινα μοῖραν , ἧς Φρύγιον ἦν τὸ πλεῖστον , εἰς τὴν Δασκυλῖτιν καλουμένην γῆν , ἔνθα ἐστὶν ἡ Ἀσκανία λίμνη , μετάπεμπτον ὑπὸ τῶν ἐγχωρίων γενόμενον ἐπὶ βασιλείᾳ τοῦ ἔθνους , ἀποπέυπει . ... Τοὺς δὲ ἄλλους παῖδας Αἰνείας παραλαβὼν , καὶ τὸν πατέρα καὶ τὰ ἕδη τῶν θεῶν , ἐπειδὴ παρεσκευάσθη τὸ ναυτικὸν αὐτῷ , διαπλεῖ τὸν Ἑλλήσποντον , ἐπεὶ τῆς ἔγγιστα κειμένης Χεῤῥονήσου τὸν πλοῦν ποιούμενος , ἣ πρόκειται μὲν τῆς Εὐρώπης , καλεῖται δὲ Παλλήνη . Ἔθνος δ’ εἶχεν αὕτη Θρᾴκιον σύμμαχον , Κρουσαῖον καλούμενον , ἁπάντων προθυμότατον τῶν συναραμένων αὐτοῖς τοῦ πολέμου . Ὁ μὲν οὖν πιστότατος τῶν λόγων , ᾧ κέχρηται τῶν παλαιῶν συγγραφέων Ἑλλάνικος ἐν τοῖς Τρωϊκοῖς , περὶ τῆς Αἰνείου φυγῆς τοιόσδε ἐστίν .
Lemmas: Λογισμός δέ ὁ ἔοικα περί ὁ μέλλω λαμβάνω ( sc . Αἰνείας ) , ὡς ἀμήχανος εἰμί πρᾶγμα , σῴζω πόλις ὅς ὁ πλείων ἤδη κρατέω , εἰς νόος βάλλω ὁ μέν τεῖχος παραχωρέω ὁ πολέμιος , ὁ δέ σῶμα αὐτός καί ὁ ἱερόν ὁ πατρῷος , καί χρῆμα ὁπόσος φέρω δύναμαι , διασῴζω . δόξα δέ αὐτός , παῖς μέν καί γυνή , καί καταγηραιὰ σῶμα , καί ὁπόσος ἄλλος βραδύς δέω φυγή , προεξέρχομαι κελεύω ὁ πόλις κατά ὁ ἐπί ὁ Ἴδη φέρω ὀδούς , ἠώς Ἀχαιός ὁ ἄκρος αἱρέω προθυμέομαι , δίωξις ὁ διαπίπτω ἐκ ὁ πόλις πλῆθος οὐδείς προμηχανάομαι . Τοῦ δέ στρατιωτικός ὁ μέν ἐπί ὁ φυλακή ὁ ἐξέρχομαι τάσσω , ὡς ἀσφαλής τε καί ἀταλαίπωρος ἐκ ὁ ἔνειμι φυγή αὐτός γίγνομαι . λέγω δέ οὗτος ὁ καρτερός καταλαμβάνω ὁ Ἴδη · ὁ δέ λοιπός , ὁ δή ἀγαθός εἰμί , αὐτός ἔχω ὑπομένω ἐπί ὁ τεῖχος , καί παρέχω ὁ προεξέρχομαι κακός ἐπίπονος , διαρτάω τειχομαχία ὁ πολέμιος , ὁ φυγάς . Νεοπτόλεμος δέ σύν ὁ ἀμφι αὐτός ἐπιβαίνω μέρος τις ὁ ἄκρος καί προσβοηθέω αὐτός Ἀχαιός ἅπας , ὁ μέν ἄκρος μεθίημι · ἀνοίγνυμι δέ ὁ φυγάς πύλη , ἀπέρχομαι συντάσσω ἔχω ὁ λοιπός , ἄγω ἐπί ὁ ἀγαθός συνωρίς ὁ τε πατέρας καί θεός ὁ πατρῷος , γυνή τε καί τέκνον , καί ὁ ἄλλος εἰμί τίς πλεῖστος ἀξίωμα εἰμί , σῶμα ἢ χρῆμα . ἐν δέ οὗτος κατά κράτος λαμβάνω Ἀχαιός ὁ πόλις , καί περί ὁ ἁρπαγή σπουδάζω , πολύς ἄδεια σῴζω ὁ φεύγω παρασκευάζω . ὁ δέ ἀμφί ὁ Αἰνείας ἔτι κατά ὁδός εὑρίσκω ὁ σφέτερος , καί κατά εἷς ἅπας γίγνομαι , ὁ ἐχυρός καταλαμβάνω ὁ Ἴδη . ἔρχομαι δέ ὡς αὐτός ὁ τε ἐν Δάρδανος τότε οἰκέω , ὡς ὁράω φλόγα πολύς παρά ὁ εἴωθα ἐκ Ἴλιον , νύκτωρ καταλείπω ὁ πόλις ἐρῆμος ( Χωρὶς ἢ ὅσος σύν Ἔλυμος καί Αἰγέστος ναυτικός τίς συσκευάζω τυγχάνω προεξέρχομαι ὁ πόλις ) , καί ἐκ Ὀφρυνίον πόλις ὁ δῆμος ἅπας , καί ἐκ ὁ ἄλλος Τρωϊκός πόλις , ὁ ἐλευθερία περιέχω · δύναμις τε αὐτός διά μικρός χρόνος μέγας ὁ Τρωϊκός γίνομαι . ὁ μέν οὖν σύν Αἰνείας διασῴζω ἐκ ὁ κατάληψις , ἐν οὗτος ὑπομένω ὁ χωρίον οὐ διά μακρός πάλιν ἐπί ὁ σφέτερος κατέρχομαι ἐλπίζω , ὁ πολέμιος ἀποπλέω . Ἀχαιός δέ ἀνδραποδίζω ὁ πόλις καί ὁ σύνεγγυς χωρίον , καί φρούριον δηιόω , παρασκευάζω μέν καί ὁ ἐν ὁ ὄρος χειρόω · πέμπω δέ κῆρυξ αὐτός περί διάλυσις , καί δέω μή σφεῖς εἰς ἀνάγκη καθίστημι πόλεμος , συνέρχομαι εἰς ἐκκλησία , ἐπί ὅδε ποιέω πρός αὐτός ὁ διάλυσις · Αἰνείας μέν καί ὁ σύν αὐτός , ὁ χρῆμα φέρω ὅσος διασῴζω κατά ὁ φυγή , ἐν ὁρίζω τις χρόνος ἐκ ὁ Τρωάς ἀπέρχομαι , παραδίδωμι Ἀχαιός ὁ φρούριον · Ἀχαιός δέ παρέχω αὐτός ὁ ἀσφάλεια ἐκ ἅπας ὅς κρατέω γῆ καί θάλασσα ἀπέρχομαι κατά ὁ ὁμολογία . δέχομαι δέ οὗτος Αἰνείας , καί νομίζω ἐκ ὁ ἔνειμι ἀγαθός ἔρχομαι , Ἀσκάνιος μέν , ὁ πρέσβυς ὁ παῖς , ἔχω ὁ συμμαχικός τις μοῖρα , ὅς Φρύγιος εἰμί ὁ πλεῖστος , εἰς ὁ Δασκυλῖτις καλέω γῆ , ἔνθα εἰμί ὁ Ἀσκανίη λίμνη , μετάπεμπτος ὑπό ὁ ἐγχώριος γίγνομαι ἐπί βασίλεια ὁ ἔθνος , ἀποπυνθάνομαι . ... Τούς δέ ἄλλος παῖς Αἰνείας παραλαμβάνω , καί ὁ πατέρας καί ὁ ἕδος ὁ θεός , ἐπεί παρασκευάζω ὁ ναυτικός αὐτός , διαπλέω ὁ Ἑλλήσποντος , ἐπεί ὁ ἐγγύς κεῖμαι Χερσόνησος ὁ πλόος ποιέω , ὅς πρόκειμαι μέν ὁ Εὐρώπη , καλέω δέ Παλλήνη . Ἔθνος δέ ἔχω οὗτος Θρᾴκιος σύμμαχος , Κρουσαίος καλέω , ἅπας πρόθυμος ὁ συναίρω αὐτός ὁ πόλεμος . ὁ μέν οὖν πιστός ὁ λόγος , ὅς χράω ὁ παλαιός συγγραφεύς Ἑλλάνικος ἐν ὁ Τρωϊκός , περί ὁ Αἰνείας φυγή τοιόσδε εἰμί .