heliodorus-scr-erot.aethiopica 7.26
τοῦτ̓ ἐκεῖνο νομίσασα εἶναι ἡ πρεσβῦτις , καὶ ὑποπεπτωκέναι τὸν Θεαγένην , ἀπήγγειλέ τε πρὸς τὴν Ἀρσάκην , καὶ μετὰ δεῖπνον ἄγειν τὸν νεανίαν ἀκούσασα οὕτως ἔπραττε . καὶ ἡσυχίαν παρασχεῖν τῇ δεσποίνῃ τοὺς παρεδρεύοντας κελεύσασα , καὶ μὴ παρενοχλεῖν τοῖς περὶ τὸν θάλαμον , παρεισῆγε τὸν Θεαγένην , τῶν μὲν ἄλλων οἷα δὴ νυκτὸς ὑπὸ σκότους κατεχομένων καὶ λαθεῖν παρεχόντων , μόνον δὲ τὸν θάλαμον λύχνου καταυγάζοντος . καὶ εἰσάγουσα ὑπέστελλεν ἑαυτήν . ἀλλ̓ ὁ Θεαγένης ἐπεῖχε , παρέστω καὶ ἡ Κυβέλη τὸ παρὸν ὦ δέσποινα , εἰπών : οἶδα ὡς τὸ πιστὸν ἔχει φυλακῆς τῶν ἀπορρήτων . καὶ ἅμα τῶν χειρῶν τῆς Ἀρσάκης λαβόμενος , ὦ δέσποινα , ἔλεγεν , οὔτε πρότερον ἀπαυθαδιαζόμενος πρὸς τὸ βούλημα τὸ σὸν ὑπερεθέμην τὸ κελευόμενον , ἀλλ̓ ὅπως ἂν ἀσφαλῶς γένοιτο πρυτανευόμενος : νῦν τε , ἐπειδή με καὶ δοῦλον τάχα καλῶς ποιοῦσα ἡ τύχη σὸν ἀπέφηνε , πολὺ πλέον εἰς πάντα ἕτοιμος εἴκειν . ἕν μοι μόνον παρασχέσθαι νεῦσον , καί τοι πολλὰ καὶ μεγάλα ὑποσχομένη . ἄπειπε τὸν γάμον Ἀχαιμένει τὸν Χαρικλείας : τῶν γὰρ ἄλλων σιωπωμένων , τὴν εὐγενείᾳ τῇ μεγίστῃ κομῶσαν οἰκότριβι συνοικεῖν ἀθέμιτον . ἢ ἐπόμνυμί σοι θεῶν τὸν κάλλιστον ἥλιον καὶ θεοὺς τοὺς ἄλλους ὡς οὔτε ὑπείξω τῷ σῷ βουλήματι , καὶ εἰ γένοιτό τι πρὸς βίαν εἰς τὴν Χαρίκλειαν , ἐπόψει με πρότερον ἐμαυτὸν διαχρησάμενον . καὶ ἡ Ἀρσάκη , μὴ ἀπίστει , ἔφη , βούλεσθαί με πάντα σοι χαρίζεσθαι , ἥτις καὶ ἐμαυτὴν ἕτοιμος ἐκδιδόναι . ἀλλὰ προληφθεῖσα ἐπώμοσα ἐκδώσειν Ἀχαιμένει τὴν σὴν ἀδελφήν . εὖ ἂν ἔχοι , ἔφη , ὦ δέσποινα . τὴν ἀδελφὴν τοίνυν ἥτις ἐστίν , ἐκδίδου . μνηστὴν δὲ τὴν ἐμὴν καὶ νύμφην , καὶ τί γὰρ ἄλλο ἢ γαμετήν , οὔτε θελήσεις , εὖ οἶδα , οὔτε θέλουσα ἐκδώσεις . πῶς , ἔφη , λέγεις ; ὃ δέ , τὰ ὄντα , ἀπεκρίνατο : οὐ γὰρ ἀδελφὴν ἔχω τὴν Χαρίκλειαν , ἀλλὰ νύμφην , ὥσπερ ἔλεγον . ὡς λελύσθαι μέν σοι τὸν ὅρκον , ἐξεῖναι δέ , εἰ βούλοιο , καὶ ἄλλην ἔχειν ἀπόδειξιν , τοὺς γάμους , ὅταν κρίνῃς , ἐμοῦ τε κἀκείνης εὐωχοῦσα . ὑπεκνίσθη μέν , νύμφην , οὐκ ἀδελφὴν εἶναι τὴν Χαρίκλειαν οὐκ ἄνευ ζηλοτυπίας ἀκούσασα : πλὴν ἀλλ̓ ἔσται οὕτως , εἶπεν ἡ Ἀρσάκη : καὶ Ἀχαιμένην ἡμεῖς ἑτέρῳ γάμῳ παραμυθησόμεθα . ἔσται καὶ παῤ ἐμοῦ , φησί , πρὸς σέ , ὁ Θεαγένης , τούτων διακριθέντων . καὶ ἅμα προσῄει ὡς τὰς χεῖρας φιλήσων . ἣ δὲ προσκύψασα καὶ τὸ στόμα ἀντὶ τῶν χειρῶν προβαλοῦσα ἐφίλησε . καὶ ἐξῆλθεν ὁ Θεαγένης φιληθείς , οὐ μὴν αὐτός γε φιλήσας . καὶ τῇ Χαρικλείᾳ καιροῦ λαβόμενος ἅπαντα ἐξεῖπεν , οὐκ ἄνευ ζηλοτυπίας οὐδὲ ἐκείνης ἔνια μανθανούσης , καὶ τῶν ἀτόπων τῆς ἐπαγγελίας τὸν σκοπὸν προσέθηκεν , καὶ ὡς πολλὰ δἰ ἑνὸς ἀνύοιτο . Ἀχαιμένει γὰρ διασεσόβηται ὁ γάμος , καὶ τῇ κατ̓ Ἀρσάκην ἐπιθυμίᾳ πρόφασις τὸ παρὸν ὑπερθέσεως ἐπινενόηται . καὶ τὸ δὴ κεφάλαιον , ὡς εἰκός , τὸν Ἀχαιμένην ἅπαντα ταραχῆς ἐμπλήσειν , ἀνιώμενον μὲν ἐφ̓ οἷς ἀποτυγχάνει προσδοκήσας , ἀγανακτοῦντα δὲ ἐφ̓ οἷς ἠλάττωται παρὰ τῇ Ἀρσάκῃ διὰ τὴν εἰς ἐμὲ χάριν . οὐ γὰρ δὴ λήσεται αὐτὸν οὐδέν , τῆς μητρὸς ἐξαγορευούσης , ἣν ἐπίτηδες παρεῖναι τοῖς λεγομένοις προυνόησα , μηνυθῆναί τε ταῦτα τῷ Ἀχαιμένει βουλόμενος καὶ μάρτυρα τῆς ἄχρι λόγων πρὸς τὴν Ἀρσάκην ὁμιλίας ποιούμενος . ἀρκεῖ μὲν γὰρ ἴσως καὶ τὸ μηδὲν ἑαυτῷ συνειδότα φαῦλον εὐμενείᾳ τῇ παρὰ τῶν κρειττόνων ἐπελπίζειν : καλὸν δὲ καὶ ἀνθρώπων τοὺς συνόντας πείθοντα , σὺν παρρησίᾳ τὸν ἐπίκαιρον τοῦτον βίον διάγειν . προσετίθει δὲ κἀκεῖνα , ὡς σφόδρα χρὴ προσδοκᾶν καὶ ἐπιβουλεύσειν τῇ Ἀρσάκῃ τὸν Ἀχαιμένην , ἄνδρα δοῦλον μὲν τὴν τύχην ʽἀντίθετον γὰρ ὡς ἐπίπαν τῷ κρατοῦντι τὸ κρατούμενον̓ , ἀδικούμενον δὲ καὶ εἰς ὅρκους ἀθετούμενον , ἐρῶντα δὲ καὶ ἄλλους ἑαυτοῦ προτετιμῆσθαι πυθόμενον , συνειδότα δὲ τὰ πάντων αἴσχιστα καὶ παρανομώτατα , καὶ οὐδὲν εἰς τὴν ἐπιβουλὴν πλάσασθαι δεόμενον , οἷα δὴ πολλοὶ πολλάκις ἀνιαθέντες ἐτόλμησαν , ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν ἀληθῶν ἔχοντα πρόχειρον τὴν ἄμυναν .
Lemmas: οὗτος ἐκεῖνος νομίζω εἰμί ὁ πρεσβῦτις , καί ὑποπίπτω ὁ Θεαγένης , ἀπαγγέλλω τε πρός ὁ Ἀρσάκης , καί μετά δεῖπνον ἄγω ὁ νεανίας ἀκούω οὕτως πράσσω . καί ἡσυχία παρέχω ὁ δέσποινα ὁ παρεδρεύω κελεύω , καί μή παρενοχλέω ὁ περί ὁ θάλαμος , παρεισάγω ὁ Θεαγένης , ὁ μέν ἄλλος οἷος δή νύξ ὑπό σκότος κατέχω καί λανθάνω παρέχω , μόνος δέ ὁ θάλαμος λύχνος καταυγάζω . καί εἰσάγω ὑποστέλλω ἑαυτοῦ . ἀλλά ὁ Θεαγένης ἐπέχω , πάρειμι καί ὁ Κυβέλη ὁ πάρειμι ὦ δέσποινα , λέγω : οἶδα ὡς ὁ πιστός ἔχω φυλακή ὁ ἀπόρρητος . καί ἅμα ὁ χείρ ὁ Ἀρσάκης λαμβάνω , ὦ δέσποινα , λέγω , οὔτε πρότερος ἀπαυθαδιάζομαι πρός ὁ βούλημα ὁ σός ὑπερτίθημι ὁ κελεύω , ἀλλά ὅπως ἄν ἀσφαλής γίγνομαι πρυτανεύω : νῦν τε , ἐπειδή ἐγώ καί δοῦλος τάχα καλός ποιέω ὁ τύχη σός ἀποφαίνω , πολύς πολύς εἰς πᾶς ἑτοῖμος εἴκω . εἷς ἐγώ μόνος παρέχω νεύω , καί τοι πολύς καί μέγας ὑπέχω . ἀπολέγω ὁ γάμος Ἀχαιμένης ὁ Χαρίκλεια : ὁ γάρ ἄλλος σιωπάω , ὁ εὐγένεια ὁ μέγας κομάω οἰκότριψ συνοικέω ἀθέμιτος . ἤ ἐπόμνυμι σύ θεός ὁ καλός ἥλιος καί θεός ὁ ἄλλος ὡς οὔτε ὑπείκω ὁ σός βούλημα , καί εἰ γίγνομαι τις πρός βία εἰς ὁ Χαρίκλεια , ἐποράω ἐγώ πρότερος ἐμαυτοῦ διαχράομαι . καί ὁ Ἀρσάκης , μή ἀπιστέω , φημί , βούλομαι ἐγώ πᾶς σύ χαρίζω , ὅστις καί ἐμαυτοῦ ἑτοῖμος ἐκδίδωμι . ἀλλά προλαμβάνω ἐπόμνυμι ἐκδίδωμι Ἀχαιμένης ὁ σός ἀδελφή . εὖ ἄν ἔχω , φημί , ὦ δέσποινα . ὁ ἀδελφή τοίνυν ὅστις εἰμί , ἐκδίδημι . μνηστός δέ ὁ ἐμός καί νύμφη , καί τίς γάρ ἄλλος ἤ γαμετή , οὔτε ἐθέλω , εὖ οἶδα , οὔτε ἐθέλω ἐκδίδωμι . πῶς , φημί , λέγω ; ὁ δέ , ὁ εἰμί , ἀποκρίνω : οὐ γάρ ἀδελφή ἔχω ὁ Χαρίκλεια , ἀλλά νύμφη , ὥσπερ λέγω . ὡς λύω μέν σύ ὁ ὅρκος , ἔξεστι δέ , εἰ βούλομαι , καί ἄλλος ἔχω ἀπόδειξις , ὁ γάμος , ὅταν κρίνω , ἐγώ τε κά̓κες εὐωχέω . ὑποκνίζω μέν , νύμφη , οὐ ἀδελφή εἰμί ὁ Χαρίκλεια οὐ ἄνευ ζηλοτυπία ἀκούω : πλήν ἀλλά εἰμί οὕτως , λέγω ὁ Ἀρσάκης : καί Ἀχαιμένης ἐγώ ἕτερος γάμος παραμυθέομαι . εἰμί καί παρά ἐγώ , φημί , πρός σύ , ὁ Θεαγένης , οὗτος διακρίνω . καί ἅμα προσέρχομαι ὡς ὁ χείρ φιλέω . ὁ δέ προσκύπτω καί ὁ στόμα ἀντί ὁ χείρ προβάλλω φιλέω . καί ἐξέρχομαι ὁ Θεαγένης φιλέω , οὐ μήν αὐτός γε φιλέω . καί ὁ Χαρίκλεια καιρός λαμβάνω ἅπας ἐκλέγω , οὐ ἄνευ ζηλοτυπία οὐδέ ἐκεῖνος ἔνιοι μανθάνω , καί ὁ ἄτοπος ὁ ἐπαγγελία ὁ σκοπός προστίθημι , καί ὡς πολύς διά εἷς ἀνύω . Ἀχαιμένης γάρ διασοβέω ὁ γάμος , καί ὁ κατά Ἀρσάκης ἐπιθυμία πρόφασις ὁ πάρειμι ὑπέρθεσις ἐπινοέω . καί ὁ δή κεφάλαιος , ὡς ἔοικα , ὁ Ἀχαιμένης ἅπας ταραχή ἐμπίμπλημι , ἀνιάω μέν ἐπί ὅς ἀποτυγχάνω προσδοκάω , ἀγανακτέω δέ ἐπί ὅς ἐλασσόω παρά ὁ Ἀρσάκης διά ὁ εἰς ἐγώ χάρις . οὐ γάρ δή λανθάνω αὐτός οὐδείς , ὁ μήτηρ ἐξαγορεύω , ὅς ἐπίτηδες πάρειμι ὁ λέγω προνοοῦμαι , μηνύω τε οὗτος ὁ Ἀχαιμένης βούλομαι καί μάρτυς ὁ ἄχρι λόγος πρός ὁ Ἀρσάκης ὁμιλία ποιέω . ἀρκέω μέν γάρ ἴσως καί ὁ μηδείς ἑαυτοῦ σύνοιδα φαῦλος εὐμένεια ὁ παρά ὁ κρατύς ἐπελπίζω : καλός δέ καί ἄνθρωπος ὁ σύνειμι πείθω , σύν παρρησία ὁ ἐπίκαιρος οὗτος βίος διάγω . προστίθημι δέ ἐκεῖνος , ὡς σφόδρα χρή προσδοκάω καί ἐπιβουλεύω ὁ Ἀρσάκης ὁ Ἀχαιμένης , ἀνήρ δοῦλος μέν ὁ τύχη ἀνατίθημι γάρ ὡς ἐπίπαν ὁ κρατέω ὁ κρατέω , ἀδικέω δέ καί εἰς ὅρκος ἀθετέω , ἐράω δέ καί ἄλλος ἑαυτοῦ προτιμάω πυνθάνομαι , σύνοιδα δέ ὁ πᾶς αἰσχρός καί παράνομος , καί οὐδείς εἰς ὁ ἐπιβουλή πλάσσω δέω , οἷος δή πολύς πολλάκις ἀνιάω τολμάω , ἀλλά καί ἐκ ὁ ἀληθής ἔχω πρόχειρος ὁ ἄμυνα .