heliodorus-scr-erot.aethiopica 8.1
ὁ γὰρ δὴ βασιλεὺς Αἰθιόπων ἀπάτῃ περιεληλυθὼς τὸν Ὀροονδάτην , καὶ θατέρου τῶν ἐπάθλων τοῦ πολέμου γεγονὼς ἐγκρατής , καὶ τὴν πόλιν ἐπίμαχον τὰς Φίλας ἀεὶ τυγχάνουσαν ἐκ προλήψεως ὑφ̓ αὑτῷ πεποιημένος , εἰς πᾶσαν ἀμηχανίαν , ὥστε καὶ κατηπειγμένως ποιεῖσθαι τὴν ἐκστράτειαν καὶ αὐτοσχέδιον τὰ πολλά , κατηνάγκαζεν . ἡ γὰρ πόλις αἱ Φίλαι κεῖται μὲν ἐπὶ τῷ Νείλῳ , τῶν ἐλαττόνων καταρρακτῶν ἀνωτέρω μικρόν , Συήνης δὲ καὶ Ἐλεφαντίνης ἑκατόν που τοῖς μεταξὺ σταδίοις διείργεται . ταύτην ποτὲ φυγάδες Αἰγύπτιοι καταλαβόντες καὶ ἐνοικήσαντες ἀμφίβολον Αἰθίοψί τε καὶ Αἰγυπτίοις κατέστησαν , τῶν μὲν τοῖς καταρράκταις τὴν Αἰθιοπίαν ὁριζομένων , Αἰγυπτίων δὲ καὶ τὰς Φίλας , κατὰ τὴν προενοίκησιν τῶν παῤ ἑαυτοῖς φυγάδων , ὡς ἂν δορυαλώτους ἑαυτοῖς προσνέμειν ἀξιούντων . συνεχῶς δὴ μεταπιπτούσης τῆς πόλεως , καὶ τῶν ἀεὶ προλαβόντων καὶ ἐπικρατούντων γινομένης , τότε δὲ ὑπὸ φρουρᾶς Αἰγυπτίων τε καὶ Περσῶν κατεχομένης , ὁ τῶν Αἰθιόπων βασιλεὺς πρεσβείαν ὡς τὸν Ὀροονδάτην στείλας ἐξῄτει μὲν καὶ τὰς Φίλας , ἐξῄτει δὲ καὶ τὰ σμαράγδεια μέταλλα , καὶ πάλαι περὶ τούτων , ὡς εἴρηται , διακηρυκευσάμενος καὶ οὐ τυχών . ὀλίγαις τε προφθῆναι τοὺς πρεσβευτὰς ἡμέραις ἐπιτρέψας ἐφείπετο , πάλαι προπαρασκευασάμενος δῆθεν ὡς ἐπ’ ἄλλον τινὰ πόλεμον , καὶ οὐδενὶ τὴν ὁρμὴν τῆς στρατείας φράσας . κἀπειδὴ τὰς Φίλας ὑπερβεβηκέναι τοὺς πρεσβευτὰς εἴκαζεν , ὀλιγωρίαν τοῖς τε ἐνοικοῦσι καὶ φρουροῖς ἐμποιήσαντας , καὶ ὡς ὑπὲρ εἰρήνης ἢ καὶ φιλίας πρεσβεύοιεν ἀπαγγείλαντας , αὐτὸς αἰφνίδιον ἐπιστὰς τήν τε φρουρὰν ἐξήλασε , δύο μέν που καὶ τριῶν ἡμερῶν ἀντισχοῦσαν , πλήθει δὲ τῶν ἐναντίων καὶ μηχαναῖς τειχομάχοις ἐνδοῦσαν , καὶ τὴν πόλιν κατέσχεν , οὐδενὶ τῶν ἐνοικούντων λυμηνάμενος . διὰ ταῦτα δὴ τεταραγμένον καταλαβὼν τὸν Ὀροονδάτην ὁ Ἀχαιμένης , καὶ ἅπαντα πεπυσμένον παρὰ τῶν διαδράντων , ἔτι πλέον ἐξετάραξεν ἀπροσδόκητός τε καὶ ἀπρόσκλητος ὀφθείς . καὶ μή τι δεινὸν περὶ τὴν Ἀρσάκην ἢ τὸν ἄλλον οἶκον γεγόνοι πυνθανομένῳ , γεγονέναι μὲν ὁ Ἀχαιμένης , ἰδίᾳ δὲ φράζειν βούλεσθαι ἀπεκρίνατο . κἀπειδὴ τῶν ἄλλων ἐχωρίσθησαν , ἅπαντα κατεμήνυεν , ὡς ὑπὸ Μιτράνου ληφθεὶς αἰχμάλωτος ὁ Θεαγένης ἀπέσταλτο πρὸς Ὀροονδάτην , δῶρον , εἰ δόξειεν , ὡς βασιλέα τὸν μέγαν ἀναπεμφθησόμενος ʽκαὶ γὰρ εἶναι τὸ χρῆμα τοῦ νεανίου τῆς βασιλέως αὐλῆς καὶ τραπέζης ἐπάξιον̓ , ὡς ὑπὸ Βησσαέων ἀφαιρεθείη , προσανελόντων καὶ τὸν Μιτράνην , ὡς ἀφίκοιτο μετὰ ταῦτα εἰς τὴν Μέμφιν , παρενείρων ἅμα καὶ τὰ κατὰ τὸν Θύαμιν , καὶ τέλος τὸν ἐπὶ τῷ Θεαγένει τῆς Ἀρσάκης ἔρωτα , καὶ τὸν εἰς τὰ βασίλεια τοῦ Θεαγένους εἰσοικισμόν , καὶ τὰς περὶ αὐτὸν φιλοφρονήσεις , καὶ τὰς ἐκείνου διακονίας τε καὶ οἰνοχοΐας : καὶ ὡς πέπρακται μὲν ἤδη τῶν παρανόμων ἴσως οὐδέν , ἀνθισταμένου τέως τοῦ νεανίου καὶ ἀντέχοντος , δέος δὲ πραχθῆναι βιασθέντος ἢ καὶ τῷ χρόνῳ τοῦ ξένου πως ἐνδόντος , εἰ μὴ φθαίη τις αὐτὸν προαναρπάζων ἐκ τῆς Μέμφεως καὶ τὴν ὅλην τοῦ ἔρωτος ὑπόθεσιν τῆς Ἀρσάκης ὑποτεμνόμενος : διὰ γὰρ δὴ ταῦτα καὶ αὐτὸς ἐπειχθῆναι , καὶ λάθρᾳ διαδρὰς ἥκειν μηνυτής , εὐνοίᾳ τῇ περὶ τὸν δεσπότην ἀποκρύπτειν τὰ κατὰ τοῦ δεσπότου μὴ ἐνεγκών .
Lemmas: ὁ γάρ δή βασιλεύς Αἰθίοψ ἀπάτη περιέρχομαι ὁ Ὀροονδάτης , καί ἕτερος ὁ ἔπαθλον ὁ πόλεμος γίγνομαι ἐγκρατής , καί ὁ πόλις ἐπίμαχος ὁ Φίλα ἀεί τυγχάνω ἐκ πρόληψις ὑπό ἑαυτοῦ ποιέω , εἰς πᾶς ἀμηχανία , ὥστε καί κατηπειγμένως ποιέω ὁ ἐκστρατεία καί αὐτοσχέδιος ὁ πολύς , καταναγκάζω . ὁ γάρ πόλις ὁ Φίλα κεῖμαι μέν ἐπί ὁ Νεῖλος , ὁ ἐλαχύς καταρράκτης ἀνώτερος μικρός , Συήνη δέ καί Ἐλεφαντίνη ἑκατόν που ὁ μεταξύ στάδιον διείργω . οὗτος ποτέ φυγάς Αἰγύπτιος καταλαμβάνω καί ἐνοικέω ἀμφίβολος Αἰθίοψ τε καί Αἰγύπτιος καθίστημι , ὁ μέν ὁ καταρράκτης ὁ Αἰθιοπία ὁρίζω , Αἰγύπτιος δέ καί ὁ Φίλα , κατά ὁ προενοίκησις ὁ παρά ἑαυτοῦ φυγάς , ὡς ἄν δορυάλωτος ἑαυτοῦ προσνέμω ἀξιόω . συνεχής δή μεταπίπτω ὁ πόλις , καί ὁ ἀεί προλαμβάνω καί ἐπικρατέω γίγνομαι , τότε δέ ὑπό φρουρά Αἰγύπτιος τε καί Πέρσης κατέχω , ὁ ὁ Αἰθίοψ βασιλεύς πρεσβεία ὡς ὁ Ὀροονδάτης στέλλω ἐξαιτέω μέν καί ὁ Φίλα , ἐξαιτέω δέ καί ὁ σμαράγδειος μέταλλον , καί πάλαι περί οὗτος , ὡς λέγω , διακηρυκεύομαι καί οὐ τυγχάνω . ὀλίγος τε προφθάνω ὁ πρεσβευτής ἡμέρα ἐπιτρέπω ἐφέπω , πάλαι προπαρασκευάζω δῆθεν ὡς ἐπί ἄλλος τις πόλεμος , καί οὐδείς ὁ ὁρμή ὁ στρατεία φράζω . ἐπειδή ὁ Φίλα ὑπερβαίνω ὁ πρεσβευτής εἰκάζω , ὀλιγωρία ὁ τε ἐνοικέω καί φρουρός ἐμποιέω , καί ὡς ὑπέρ εἰρήνη ἤ καί φιλία πρεσβεύω ἀπαγγέλλω , αὐτός αἰφνίδιος ἐφίστημι ὁ τε φρουρά ἐξελαύνω , δύο μέν που καί τρεῖς ἡμέρα ἀντέχω , πλῆθος δέ ὁ ἐναντίος καί μηχανή τειχόμαχος ἐνδίδωμι , καί ὁ πόλις κατέχω , οὐδείς ὁ ἐνοικέω λυμαίνομαι . διά οὗτος δή ταράσσω καταλαμβάνω ὁ Ὀροονδάτης ὁ Ἀχαιμένης , καί ἅπας πυνθάνομαι παρά ὁ διαδιδράσκω , ἔτι πολύς ἐκταράσσω ἀπροσδόκητος τε καί ἀπρόσκλητος ὁράω . καί μή τις δεινός περί ὁ Ἀρσάκης ἤ ὁ ἄλλος οἶκος γίγνομαι πυνθάνομαι , γίγνομαι μέν ὁ Ἀχαιμένης , ἴδιος δέ φράζω βούλομαι ἀποκρίνω . ἐπειδή ὁ ἄλλος χωρίζω , ἅπας καταμηνύω , ὡς ὑπό Μιτράνης λαμβάνω αἰχμάλωτος ὁ Θεαγένης ἀποστέλλω πρός Ὀροονδάτης , δῶρον , εἰ δοκέω , ὡς βασιλεύς ὁ μέγας ἀναπέμπω ὅς γάρ εἰμί ὁ χρῆμα ὁ νεανίας ὁ βασιλεύς αὐλή καί τράπεζα ἐπάξιος , ὡς ὑπό Βησσαιεύς ἀφαιρέω , προσαναιρέω καί ὁ Μιτράνης , ὡς ἀφικνέομαι μετά οὗτος εἰς ὁ Μέμφις , παρενείρω ἅμα καί ὁ κατά ὁ Θύαμις , καί τέλος ὁ ἐπί ὁ Θεαγένης ὁ Ἀρσάκης ἔρως , καί ὁ εἰς ὁ βασίλεια ὁ Θεαγένης εἰσοικισμός , καί ὁ περί αὐτός φιλοφρόνησις , καί ὁ ἐκεῖνος διακονία τε καί οἰνοχοία : καί ὡς πράσσω μέν ἤδη ὁ παράνομος ἴσως οὐδείς , ἀνθίστημι τέως ὁ νεανίας καί ἀντέχω , δέος δέ πράσσω βιάζω ἤ καί ὁ χρόνος ὁ ξένος πως ἐνδίδωμι , εἰ μή φθάνω τις αὐτός προαναρπάζω ἐκ ὁ Μέμφις καί ὁ ὅλος ὁ ἔρως ὑπόθεσις ὁ Ἀρσάκης ὑποτέμνω : διά γάρ δή οὗτος καί αὐτός ἐπείγω , καί λάθρῃ διαδιδράσκω ἥκω μηνυτής , εὔνοια ὁ περί ὁ δεσπότης ἀποκρύπτω ὁ κατά ὁ δεσπότης μή φέρω .