heliodorus-scr-erot.aethiopica 10.9
ἐπεὶ δὲ καὶ Θεαγένης ἐπιβὰς καθαρεύων ἐφαίνετο , θαυμασθεὶς πρὸς ἁπάντων τά τε ἄλλα τοῦ μεγέθους . καὶ κάλλους , καὶ ὅτι περ οὕτως ἀκμαῖος ἀνὴρ ἀπείρατος εἴη τῶν Ἀφροδίτης , πρὸς τὴν ἡλιακὴν ἱερουργίαν ηὐτρεπίζετο , καλά , λέγων ἠρέμα πρὸς τὴν Χαρίκλειαν , τἀπίχειρα παῤ Αἰθίοψι τῶν καθαρῶς βιούντων : θυσίαι καὶ σφαγαὶ τὰ ἔπαθλα τῶν σωφρονούντων . ἀλλ̓ ὦ φιλτάτη , τί οὐχὶ φράζεις σαυτήν ; ποῖον ἀναμένεις ἔτι καιρόν , ἢ τὸν ἕως ἄν ἀποδειροτομήσῃ τις ; λέγε , ἱκετεύω , καὶ μήνυε τὴν σαυτῆς τύχην . ἴσως μὲν κἀμὲ περισώσεις , ἥ τις ποτὲ εἴης γνωρισθεῖσα , καὶ ἐξαιτήσασα : εἰ δ̓ ἄρα μὴ τοῦτο , σύ γε μὴν προδήλως διαδράσῃ τὸν κίνδυνον . αὔταρκες δὲ τοῦτό μοι μαθόντι καὶ τελευτᾶν . ἣ δέ πλησίον ὁ ἀγών εἰποῦσα , καὶ νῦν ταλαντεύει τὰ καθ̓ ἡμᾶς ἡ μοῖρα , μηδὲ κελεῦσαι τοὺς ἐπιτεταγμένους ἀναμείνασα , ἐνέδυ τε τὸν ἐκ Δελφῶν ἱερὸν χιτῶνα ἐκ πηριδίου τινὸς ὃ ἐπεφέρετο προκομίσασα , χρυσοϋφῆ τε ὄντα καὶ ἀκτῖσι κοκκοβαφέσι κατάπαστον : τήν τε κόμην ἀνεῖσα καὶ οἷον κάτοχος φανεῖσα προσέδραμέ τε καὶ ἐφήλατο τῇ ἐσχάρᾳ , καὶ εἱστήκει πολὺν χρόνον ἀπαθής , τῷ τε κάλλει τότε πλέον ἐκλάμποντι καταστράπτουσα , περίοπτος ἐφ̓ ὑψηλοῦ πᾶσι γεγενημένη , καὶ πρὸς τοῦ σχήματος τῆς στολῆς ἀγάλματι θεοῦ πλέον ἢ θνητῇ γυναικὶ προσεικαζομένη . θάμβος οὖν ἅμα πάντας κατέσχε , καὶ βοὴν μίαν ἄσημον μὲν καὶ ἄναρθρον , δηλωτικὴν δὲ τοῦ θαύματος , ἀπήχησαν , τῶν τε ἄλλων ἀγασθέντες , καὶ πλέον ὅτι κάλλος οὕτως ὑπὲρ ἄνθρωπον καὶ τὸ ὥριον τῆς ἀκμῆς ἄθικτον ἐτήρει , καὶ ἔχειν ἀνεδείκνυτο σωφροσύνην πλέον τῇ ὥρᾳ κοσμουμένην . ἐλύπει μὲν οὖν καὶ ἄλλους τῶν ὄχλων ἁρμόδιος τῇ θυσίᾳ φανεῖσα : καὶ δεισιδαιμονοῦντες ὅμως ἥδιστα ἄν εἶδον ἔκ τινος μηχανῆς περισωθεῖσαν . πλέον δὲ ἠνία τὴν Περσῖναν , ὥστε καὶ εἰπεῖν πρὸς τὸν Ὑδάσπην , ὡς ἀθλία καὶ δυστυχὴς ἡ κόρη σὺν πολλῷ τῷ κακῷ οὐδ̓ εἰς καιρὸν τῇ σωφροσύνῃ σεμνυνομένη , καὶ θάνατον τῶν πολλῶν τούτων ἐπαίνων ἀλλαττομένη . ἀλλὰ τί ἂν γένοιτο , ἔφη , ὦ ἄνερ ; ὃ δέ , μάτην , ἔφη , μοι ἐνοχλεῖς , καὶ οἰκτίζῃ τὴν οὐ σωζομένην , ἀλλὰ θεοῖς , ὡς ἔοικε , διὰ τὸ ὑπερβάλλον τῆς φύσεως ἀρχῆθεν φυλαττομένην . καὶ ἀποστρέψας τὸν λόγον πρὸς τοὺς Γυμνοσοφιστάς , ἀλλ̓ ὦ σοφώτατοι , ἔφη , πάντων ηὐτρεπισμένων τί οὐχὶ κατάρχετε τῶν ἱερῶν ; καὶ ὁ Σισιμίθρης , εὐφήμησον , ἀπεκρίνατο ἑλληνίζων , ὥστε μὴ τὸ πλῆθος ἐπαΐειν : ἱκανῶς γὰρ καὶ μέχρι τούτων ὄψιν τε καὶ ἀκοὴν ἐχράνθημεν . ἀλλ̓ ἡμεῖς μὲν εἰς τὸν νεὼν μεταστησόμεθα , θυσίαν οὕτως ἔκθεσμον τὴν δἰ ἀνθρώπων οὔτε αὐτοὶ δοκιμάζοντες οὔτε προσίεσθαι τὸ θεῖον νομίζοντες . ὡς εἴθε γε ἦν καὶ τὰς διὰ τῶν ἄλλων ζώων θυσίας κεκωλῦσθαι , μόναις ταῖς δἰ εὐχῶν καὶ ἀρωμάτων καθ̓ ἡμέτερον νόον ἀρκουμένοις . σὺ δὲ ἐπιμένων ʽἐπάναγκες γὰρ βασιλεῖ καὶ ἄκριτον ἔστιν ὅτε πλήθους ὁρμὴν θεραπεύειν̓ ἐπιτέλει τὴν οὐκ εὐαγῆ μὲν ταύτην θυσίαν , διὰ δὲ τὸ προκατειληφὸς τοῦ Αἰθιοπικοῦ νόμου πάτριον ἀπαραίτητον , καθαρσίων εἰσαῦθις δεησόμενος , ἴσως δὲ καὶ οὐ δεησόμενος . οὐ γάρ μοι δοκεῖ πρὸς τέλος ἥξειν ἥδε ἡ θυσία , τοῖς τε ἄλλοις ἐκ τοῦ θείου συμβόλοις τεκμαιρομένῳ , καὶ τῷ περιλάμποντι φωτὶ τοὺς ξένους , ὑπερμαχεῖν τινὰ τῶν κρειττόνων διασημαίνοντι .
Lemmas: ἐπεί δέ καί Θεαγένης ἐπιβαίνω καθαρεύω φαίνω , θαυμάζω πρός ἅπας ὁ τε ἄλλος ὁ μέγεθος . καί κάλλος , καί ὅτι περ οὕτως ἀκμαῖος ἀνήρ ἀπείρατος εἰμί ὁ Ἀφροδίτη , πρός ὁ ἡλιακός ἱερουργία εὐτρεπίζω , καλός , λέγω ἠρέμα πρός ὁ Χαρίκλεια , ἐπίχειρον παρά Αἰθίοψ ὁ καθαρός βιάζω : θυσία καί σφαγή ὁ ἔπαθλον ὁ σωφρονέω . ἀλλά ὦ φίλος , τίς οὐ φράζω σεαυτοῦ ; ποῖος ἀναμένω ἔτι καιρός , ἤ ὁ ἕως ἄν ἀποδειροτομέω τις ; λέγω , ἱκετεύω , καί μηνύω ὁ σεαυτοῦ τύχη . ἴσως μέν ἐγώ περισῴζω , ὅς τις ποτέ εἰμί γνωρίζω , καί ἐξαιτέω : εἰ δέ ἄρα μή οὗτος , σύ γε μήν πρόδηλος διαδιδράσκω ὁ κίνδυνος . αὐτάρκης δέ οὗτος ἐγώ μανθάνω καί τελευτάω . ὁ δέ πλησίον ὁ ἀγών λέγω , καί νῦν ταλαντεύω ὁ κατά ἐγώ ὁ μοῖρα , μηδέ κελεύω ὁ ἐπιτάσσω ἀναμένω , ἐνδύω τε ὁ ἐκ Δελφοί ἱερός χιτών ἐκ πηρίδιον τις ὅς ἐπιφέρω προκομίζω , χρυσοϋφής τε εἰμί καί ἀκτίς κοκκοβαφής κατάπαστος : ὁ τε κόμη ἀνίημι καί οἷος κάτοχος φαίνω προστρέχω τε καί ἐφάλλομαι ὁ ἐσχάρα , καί ἵστημι πολύς χρόνος ἀπαθής , ὁ τε κάλλος τότε πολύς ἐκλάμπω καταστράπτω , περίοπτος ἐπί ὑψηλός πᾶς γίγνομαι , καί πρός ὁ σχῆμα ὁ στολή ἄγαλμα θεός πολύς ἤ θνητός γυνή προσεικάζω . θάμβος οὖν ἅμα πᾶς κατέχω , καί βοή εἷς ἄσημος μέν καί ἄναρθρος , δηλωτικός δέ ὁ θαῦμα , ἀπηχέω , ὁ τε ἄλλος ἀγάζω , καί πολύς ὅτι κάλλος οὕτως ὑπέρ ἄνθρωπος καί ὁ ὥριος ὁ ἀκμή ἄθικτος τηρέω , καί ἔχω ἀναδείκνυμι σωφροσύνη πολύς ὁ ὥρα κοσμέω . λυπέω μέν οὖν καί ἄλλος ὁ ὄχλος ἁρμόδιος ὁ θυσία φαίνω : καί δεισιδαιμονέω ὅμως ἡδύς ἄν ὁράω ἐκ τις μηχανή περισῴζω . πολύς δέ ἀνιάω ὁ Περσῖνα , ὥστε καί λέγω πρός ὁ Ὑδάσπης , ὡς ἄθλιος καί δυστυχής ὁ κόρη σύν πολύς ὁ κακός οὐδέ εἰς καιρός ὁ σωφροσύνη σεμνύνω , καί θάνατος ὁ πολύς οὗτος ἔπαινος ἀλλάσσω . ἀλλά τίς ἄν γίγνομαι , φημί , ὦ ἀνήρ ; ὅς δέ , μάτην , φημί , ἐγώ ἐνοχλέω , καί οἰκτίζω ὁ οὐ σῴζω , ἀλλά θεός , ὡς ἔοικα , διά ὁ ὑπερβάλλω ὁ φύσις ἀρχῆθεν φυλάσσω . καί ἀποστρέφω ὁ λόγος πρός ὁ Γυμνοσοφισταί , ἀλλά ὦ σοφός , φημί , πᾶς εὐτρεπίζω τίς οὐ κατάρχω ὁ ἱερός ; καί ὁ Σισιμίθρης , εὐφημέω , ἀποκρίνω ἑλληνίζω , ὥστε μή ὁ πλῆθος ἐπαΐω : ἱκανός γάρ καί μέχρι οὗτος ὄψις τε καί ἀκοή χραίνω . ἀλλά ἐγώ μέν εἰς ὁ ναός μεθίστημι , θυσία οὕτως ἔκθεσμος ὁ διά ἄνθρωπος οὔτε αὐτός δοκιμάζω οὔτε προσίημι ὁ θεῖος νομίζω . ὡς εἴθε γε εἰμί καί ὁ διά ὁ ἄλλος ζῷον θυσία κωλύω , μόνος ὁ διά εὐχή καί ἄρωμα κατά ἡμέτερος νόος ἀρκέω . σύ δέ ἐπιμένω ʽἐπάναγκες γάρ βασιλεύς καί ἄκριτος εἰμί ὅτε πλῆθος ὁρμή θεραπεύω ἐπιτελέω ὁ οὐ εὐαγής μέν οὗτος θυσία , διά δέ ὁ προκαταλαμβάνω ὁ Αἰθιοπικός νόμος πάτριος ἀπαραίτητος , καθάρσιος εἰσαῦθις δέω , ἴσως δέ καί οὐ δέω . οὐ γάρ ἐγώ δοκέω πρός τέλος ἥκω ὅδε ὁ θυσία , ὁ τε ἄλλος ἐκ ὁ θεῖος σύμβολον τεκμαίρομαι , καί ὁ περιλάμπω φώς ὁ ξένος , ὑπερμαχέω τις ὁ κρατύς διασημαίνω .