heliodorus-scr-erot.aethiopica 9.5
ἤδη δὲ ἑσπέρας ἐπιούσης καὶ μέρος τι τοῦ τείχους καὶ μεταπύργιον ἐγκατερείπεται , οὐ μὴν ὥστε χθαμαλωτέραν γενέσθαι τῆς λίμνης τὴν πτῶσιν , οὐδ̓ ὥστε εἰσδέξασθαι τὸ ὕδωρ , ἀλλὰ πέντε που πήχεις ὑπερέχουσαν , ἀπειλουμένην ὅσον οὔπω κατεπτηχέναι τὴν ἐπίκλυσιν . ἐφ̓ οἷς οἰμωγή τε συμμιγὴς τῶν κατὰ τὴν πόλιν ἐξάκουστος καὶ τοῖς πολεμίοις ἐγίνετο , καὶ χεῖρας εἰς οὐρανὸν αἴροντες , τὴν ὑπολειπομένην ἐλπίδα , θεοὺς ἐπεβοῶντο σωτῆρας , καὶ τὸν Ὀροονδάτην ἐπικηρυκεύεσθαι πρὸς Ὑδάσπην ἱκέτευον . ὃ δὲ ἐπείθετο μέν , δοῦλος καὶ ἄκων τῆς τύχης γινόμενος , ἀποτετειχισμένος δὲ τῷ ὕδατι , καὶ ὅπως ἄν τινα διαπέμψαιτο ὡς τοὺς πολεμίους ἀδυνατῶν , ἐπίνοιαν ὑπὸ τῆς ἀνάγκης ἐδιδάσκετο : γραψάμενος γὰρ ἃ ἐβούλετο , καὶ λίθῳ τὴν γραφὴν ἐναψάμενος , σφενδόνῃ πρὸς τοὺς ἐναντίους ἐπρεσβεύετο , διαπόντιον τὴν ἱκεσίαν τοξευόμενος . ἤνυε δὲ οὐδέν , ἐλαττουμένης τοῦ μήκους τῆς βολῆς καὶ τῷ ὕδατι προεμπιπτούσης . ὃ δὲ καὶ αὖθις τὴν αὐτὴν γραφὴν ἐκτοξεύων ἀπετύγχανε , πάντων μὲν τῶν τοξοτῶν καὶ σφενδονητῶν ἐφικέσθαι τῆς βολῆς φιλοτιμουμένων οἷα δὴ τὸν περὶ ψυχῆς σκοπὸν ἀθλούντων , ἁπάντων δὲ τὰ ὅμοια πασχόντων . τέλος δὲ τὰς χεῖρας εἰς τοὺς πολεμίους ὀρέγοντες τοῖς χώμασιν ἐφεστῶτας καὶ θέατρον τὰ πάθη τὰ ἐκείνων ποιουμένους , ἐλεεινοῖς τοῖς σχήμασι τὸ βούλευμα τῶν τοξευμάτων ὡς δυνατὸν ἔφραζον , νῦν μὲν ὑπτίας προτείνοντες εἰς ἱκεσίας ἔμφασιν , νῦν δὲ κατὰ νώτων πρὸς δεσμὸν περιάγοντες εἰς δουλείας ἐξομολόγησιν . ὁ δὲ Ὑδάσπης ἐγνώριζε μὲν σωτηρίαν αἰτοῦντας καὶ παρέχειν ἦν ἕτοιμος ʽὑπαγορεύει γὰρ τοῖς χρηστοῖς φιλανθρωπίαν πολέμιος ὑποπίπτων̓ , τὸ παρὸν δὲ ἀδυνάτως ἔχων ἔγνω σαφεστέραν λαβεῖν τῶν ἐναντίων ἀπόπειραν . καὶ ἦν γὰρ πορθμεῖα τῶν ποταμίων προηυτρεπισμένος , ἃ κατὰ ῥοῦν τῆς διώρυχος ἐκ τοῦ Νείλου φέρεσθαι συγχωρήσας , ἐπειδὴ τῷ κύκλῳ τοῦ χώματος προσηνέχθη , καθελκύσας εἶχε : τούτων δέκα νεόπηκτα ἐπιλέξας , τοξότας τε ὁπλίτας ἐνθέμενος , ἅ τε χρὴ λέγειν ἐπιστείλας , ὡς τοὺς Πέρσας ἐξέπεμπεν . οἳ δὲ ἐπεραιοῦντο πεφραγμένοι ὡς , εἴ τι καὶ παῤ ἐλπίδας ἐγχειροῖεν οἱ ἐπὶ τῶν τειχῶν , ηὐτρεπίσθαι πρὸς ἄμυναν . καὶ ἦν θεαμάτων τὸ καινότατον , ναῦς ἀπὸ τειχῶν πρὸς τείχη περαιουμένη , καὶ ναύτης ὑπὲρ μεσογαίας πλοϊζόμενος , καὶ πορθμεῖον κατὰ τὴν ἀρόσιμον ἐλαυνόμενον . καινουργὸς δὲ ὢν ἀεί πως ὁ πόλεμος τότε τι καὶ πλέον καὶ οὐδαμῶς εἰωθὸς ἐθαυματούργει , ναυμάχους τειχομάχοις συμπλέξας καὶ λιμναίῳ στρατιώτῃ χερσαῖον ἐφοπλίσας . οἱ γὰρ δὴ κατὰ τὴν πόλιν τὰ σκάφη καὶ τοὺς ἐμπλέοντας ἐνόπλους τε καὶ καθ̓ ὃ μέρος κατήρειπτο τὸ τεῖχος ἐπιφερομένους θεασάμενοι , καταπλῆγες ἄνθρωποι καὶ πτοίας ἤδη πρὸς τῶν περιεχόντων κινδύνων ἀνάμεστοι , πολεμίους καὶ τοὺς ἐπὶ σωτηρίᾳ τῇ σφῶν ἥκοντας ὑπετόπαζον ʽπᾶν γὰρ ὕποπτον καὶ φοβερὸν τῷ κατ̓ ἔσχατον κινδύνου γενομένᾠ , ἠκροβολίζοντό τε ἀπὸ τῶν τειχῶν καὶ εἰσετόξευον . οὕτως ἄρα καὶ ἀπεγνωκότες ἑαυτῶν ἄνθρωποι τὴν ἀεὶ παροῦσαν ὥραν κέρδος εἰς ὑπέρθεσιν θανάτου νομίζουσιν . ἔβαλλον δὲ οὐχ ὥστε καὶ τιτρώσκειν , ἀλλ̓ ὅσον ἀπείργειν τὸν πρόσπλουν καταστοχαζόμενοι . ἀντετόξευον δὲ καὶ οἱ Αἰθίοπες , καὶ ἅτε εὐσκοπώτερά τε βάλλοντες καὶ οὔπω τῆς τῶν Περσῶν γνώμης συνιέντες δύο πού τινας καὶ πλείους διαπείρουσιν , ὥστε τινὰς ὑπὸ ὀξείας καὶ ἀπροόπτου τῆς τρώσεως ἐπὶ κεφαλὴν ἀπὸ τῶν τειχῶν εἰς τὸ ἐκτός τε καὶ τὸ ὕδωρ ἐκσφενδονηθῆναι . κἂν καὶ ἐπὶ πλέον ἐξεκαύθη τὰ τῆς μάχης , τῶν μὲν σὺν φειδοῖ κωλυόντων μόνον , τῶν δὲ καὶ σὺν ὀργῇ , τῶν Αἰθιόπων , ἀμυνομένων , εἰ μή τις τῶν ἐπὶ δόξης καὶ πρεσβύτης ἤδη Συηναίων τοῖς ἐπὶ τοῦ τείχους παραγενόμενος , ὦ φρενοβλαβεῖς , ἔφη , καὶ πρὸς τῶν δεινῶν παραπλῆγες , οὓς εἰς δεῦρο ἱκετεύοντες καὶ ἐπικαλούμενοι πρὸς βοήθειαν διετελοῦμεν , τούτους ἐλπίδος ἐπέκεινα παραγινομένους ἀπείργομεν ; οἳ φίλοι μὲν ἥκοντες καὶ εἰρηνικὰ διαγγέλλοντες σωτῆρες ἔσονται , πολέμια δὲ διανοούμενοι ῥᾷστα καὶ προσορμισθέντες ἐλαττωθήσονται . τί δὲ καὶ πλέον εἰ τούτους διαχρησόμεθα , τοσούτου νέφους ἐκ γῆς καὶ ὕδατος κεκυκλωμένου τὴν πόλιν ; ἀλλὰ καὶ προσδεχώμεθα καὶ ὅ τι βουλομένοις ἐστὶν ἐκδιδασκώμεθα . πᾶσιν εὖ λέγειν ἔδοξεν , ἐπῄνει δὲ καὶ ὁ σατράπης . καὶ τοῦ κατηρειπωμένου τῇδε κἀκεῖσε μεταστάντες ἐν ἀκινήτοις τοῖς ὅπλοις ἡσύχαζον .
Lemmas: ἤδη δέ ἑσπέρα ἐπέρχομαι καί μέρος τις ὁ τεῖχος καί μεταπύργιον ἐγκατερείπω , οὐ μήν ὥστε χθαμαλός γίγνομαι ὁ λίμνη ὁ πτῶσις , οὐδέ ὥστε εἰσδέχομαι ὁ ὕδωρ , ἀλλά πέντε που πῆχυς ὑπερέχω , ἀπειλέω ὅσος οὔπω καταπτήσσω ὁ ἐπίκλυσις . ἐπί ὅς οἰμωγή τε συμμιγής ὁ κατά ὁ πόλις ἐξάκουστος καί ὁ πολέμιος γίγνομαι , καί χείρ εἰς οὐρανός ἀείρω , ὁ ὑπολείπω ἐλπίς , θεός ἐπιβοάω σωτήρ , καί ὁ Ὀροονδάτης ἐπικηρυκεύομαι πρός Ὑδάσπης ἱκετεύω . ὁ δέ πείθω μέν , δοῦλος καί ἄκων ὁ τύχη γίγνομαι , ἀποτειχίζω δέ ὁ ὕδωρ , καί ὅπως ἄν τις διαπέμπω ὡς ὁ πολέμιος ἀδυνατέω , ἐπίνοια ὑπό ὁ ἀνάγκη διδάσκω : γράφω γάρ ὅς βούλομαι , καί λίθος ὁ γραφή ἐνάπτω , σφενδόνη πρός ὁ ἐναντίος πρεσβεύω , διαπόντιος ὁ ἱκεσία τοξεύω . ἀνύω δέ οὐδείς , ἐλασσόω ὁ μῆκος ὁ βολή καί ὁ ὕδωρ προεμπίτνω . ὁ δέ καί αὖθις ὁ αὐτός γραφή ἐκτοξεύω ἀποτυγχάνω , πᾶς μέν ὁ τοξότης καί σφενδονήτης ἐφικνέομαι ὁ βολή φιλοτιμέομαι οἷος δή ὁ περί ψυχή σκοπός ἀθλέω , ἅπας δέ ὁ ὅμοιος πάσχω . τέλος δέ ὁ χείρ εἰς ὁ πολέμιος ὀρέγω ὁ χῶμα ἐφίστημι καί θέατρον ὁ πάθος ὁ ἐκεῖνος ποιέω , ἐλεεινός ὁ σχῆμα ὁ βούλευμα ὁ τόξευμα ὡς δυνατός φράζω , νῦν μέν ὕπτιος προτείνω εἰς ἱκεσία ἔμφασις , νῦν δέ κατά νῶτον πρός δεσμός περιάγω εἰς δουλεία ἐξομολόγησις . ὁ δέ Ὑδάσπης γνωρίζω μέν σωτηρία αἰτέω καί παρέχω εἰμί ἑτοῖμος ὑπαγορεύω γάρ ὁ χρηστός φιλανθρωπία πολέμιος ὑποπίπτω , ὁ πάρειμι δέ ἀδύνατος ἔχω γιγνώσκω σαφής λαμβάνω ὁ ἐναντίος ἀπόπειρα . καί εἰμί γάρ πορθμεῖον ὁ ποτάμιος προευτρεπίζω , ὅς κατά ῥόος ὁ διῶρυξ ἐκ ὁ Νεῖλος φέρω συγχωρέω , ἐπειδή ὁ κύκλος ὁ χῶμα προσφέρω , καθέλκω ἔχω : οὗτος δέκα νεόπηκτος ἐπιλέγω , τοξότης τε ὁπλίτης ἐντίθημι , ὅς τε χρή λέγω ἐπιστέλλω , ὡς ὁ Πέρσης ἐκπέμπω . ὁ δέ περαιόω φράζω ὡς , εἰ τις καί παρά ἐλπίς ἐγχειρέω ὁ ἐπί ὁ τεῖχος , εὐτρεπίζω πρός ἄμυνα . καί εἰμί θέαμα ὁ καινός , ναῦς ἀπό τεῖχος πρός τεῖχος περαιόω , καί ναύτης ὑπέρ μεσόγαιος πλοίζομαι , καί πορθμεῖον κατά ὁ ἀρόσιμος ἐλαύνω . καινουργός δέ εἰμί ἀεί πως ὁ πόλεμος τότε τις καί πολύς καί οὐδαμῶς εἴωθα θαυμασιουργέω , ναύμαχος τειχόμαχος συμπλέκω καί λιμναῖος στρατιώτης χερσαῖος ἐφοπλίζω . ὁ γάρ δή κατά ὁ πόλις ὁ σκάφος καί ὁ ἐμπλέω ἔνοπλος τε καί κατά ὅς μέρος καταρείλπω ὁ τεῖχος ἐπιφέρω θεάομαι , καταπλήξ ἄνθρωπος καί πτόα ἤδη πρός ὁ περιέχω κίνδυνος ἀνάμεστος , πολέμιος καί ὁ ἐπί σωτηρία ὁ σφεῖς ἥκω ὑποτοπάζω ἕπω γάρ ὕποπτος καί φοβερός ὁ κατά ἔσχατος κίνδυνος γίγνομαι , ἀκροβολίζομαι τε ἀπό ὁ τεῖχος καί εἰστοξεύω . οὕτως ἄρα καί ἀπογιγνώσκω ἑαυτοῦ ἄνθρωπος ὁ ἀεί πάρειμι ὥρα κέρδος εἰς ὑπέρθεσις θάνατος νομίζω . βάλλω δέ οὐ ὥστε καί τιτρώσκω , ἀλλά ὅσος ἀπείργω ὁ προσπλέω καταστοχάζομαι . ἀντιτοξεύω δέ καί ὁ Αἰθίοψ , καί ἅτε εὔσκοπος τε βάλλω καί οὔπω ὁ ὁ Πέρσης γνώμη συνίημι δύο που τις καί πολύς διαπείρω , ὥστε τις ὑπό ὀξύς καί ἀπρόοπτος ὁ τρῶσις ἐπί κεφαλή ἀπό ὁ τεῖχος εἰς ὁ ἐκτός τε καί ὁ ὕδωρ ἐκσφενδονάω . ἄν καί ἐπί πολύς ἐκκαίω ὁ ὁ μάχη , ὁ μέν σύν φειδώ κωλύω μόνος , ὁ δέ καί σύν ὀργή , ὁ Αἰθίοψ , ἀμύνω , εἰ μή τις ὁ ἐπί δόξα καί πρεσβύτης ἤδη Συηναῖος ὁ ἐπί ὁ τεῖχος παραγίγνομαι , ὦ φρενοβλαβής , φημί , καί πρός ὁ δεινός παραπλήξ , ὅς εἰς δεῦρο ἱκετεύω καί ἐπικαλέω πρός βοήθεια διατελέω , οὗτος ἐλπίς ἐπέκεινα παραγίγνομαι ἀπείργω ; ὁ φίλος μέν ἥκω καί εἰρηνικός διαγγέλλω σωτήρ εἰμί , πολέμιος δέ διανοέω ῥᾴδιος καί προσορμίζω ἐλασσόω . τίς δέ καί πολύς εἰ οὗτος διαχράομαι , τοσοῦτος νέφος ἐκ γῆ καί ὕδωρ κυκλόω ὁ πόλις ; ἀλλά καί προσδέχομαι καί ὅς τις βούλομαι εἰμί ἐκδιδάσκω . πᾶς εὖ λέγω δοκέω , ἐπαινέω δέ καί ὁ σατράπης . καί ὁ κατηρειπάομαι τῇδε ἐκεῖσε μεθίστημι ἐν ἀκίνητος ὁ ὅπλον ἡσυχάζω .