heliodorus-scr-erot.aethiopica 10.16
οὐκέτι κατεῖχεν ἡ Περσῖνα , ἀλλ̓ ἀθρόον τε ἀνήλατο τοῦ θρόνου , καὶ προσδραμοῦσα περιέβαλλέ τε , καὶ περιφῦσα ἐδάκρυέ τε καὶ πρὸς τὸ ἀκατάσχετον τῆς χαρᾶς μυκηθμῷ τινὶ προσεοικὸς ἀνωρύετο ʽὑπερβολὴ γὰρ ἡδονῆς καὶ θρῆνόν ποτε ἀποτίκτειν φιλεἶ , μικρόν τε ἔφθη συγκατενεχθῆναι τῇ Χαρικλείᾳ . ὁ δὲ Ὑδάσπης ἠλέει μὲν τὴν γυναῖκα ὀδυρομένην ὁρῶν , καὶ εἰς συμπάθειαν ἐκάμπτετο τὴν διάνοιαν , τὸ ὄμμα δὲ οἱονεὶ κέρας ἢ σίδηρον εἰς τὰ ὁρώμενα τείνας εἱστήκει πρὸς τὰς ὠδῖνας τῶν δακρύων ἀπομαχόμενος : καὶ τῆς ψυχῆς αὐτῷ πατρικῷ τε πάθει καὶ ἀνδρείῳ τῷ λήματι κυματουμένης , καὶ τῆς γνώμης ὑπ’ ἀμφοτέρων στασιαζομένης καὶ πρὸς ἑκατέρου καθάπερ ὑπὸ σάλου μετασπωμένης , τελευτῶν ἡττήθη τῆς τὰ πάντα νικώσης φύσεως , καὶ πατὴρ οὐκ εἶναι μόνον ἐπείθετο , ἀλλὰ καὶ πάσχειν ὅσα πατὴρ ἠλέγχετο . καὶ τὴν Περσῖναν συγκατενεχθεῖσαν τῇ θυγατρὶ καὶ συγκαταπεπλεγμένην ἀνεγείρων , οὐκ ἔλαθε καὶ τὴν Χαρίκλειαν ἐναγκαλιζόμενος καὶ δακρύων ἐπιρροῇ πατρικὰ πρὸς αὐτὴν σπενδόμενος . οὐ μὴν εἰς τὸ παντελές γε ἐξεκρούσθη τῶν πρακτέων , ἀλλ̓ ὀλίγον ἐπιστάς , τόν τε δῆμον κατοπτεύσας ἀπὸ τῶν ἴσων παθῶν κεκινημένον , καὶ πρὸς τὴν σκηνοποιίαν τῆς τύχης ὑφ̓ ἡδονῆς τε ἅμα καὶ ἐλέου δακρύοντας , ἠχήν τέ τινα θεσπεσίαν ἄχρις αἰθέρος αἴροντας , καὶ οὔτε κηρύκων σιγὴν ἐπιταττόντων ἐπαΐοντας οὔτε τὸ βούλημα τοῦ ταράχου προδήλως ἐκφαίνοντας , τὴν χεῖρα προτείνας καὶ κατασείων πρὸς ἡσυχίαν τὸ κλυδώνιον τοῦ δήμου κατέστελλε , καὶ ὦ παρόντες ἔλεγεν , οἱ μὲν θεοὶ πατέρα με , ὡς ὁρᾶτε καὶ ἀκούετε , πάσης ἐπέκεινα προσδοκίας ἀνέδειξαν , καὶ θυγατὴρ εἶναί μοι ἥδε ἡ κόρη πολλαῖς ταῖς ἀποδείξεσι γνωρίζεται : ἐγὼ δὲ τοσαύτην ὑπερβολὴν ποιοῦμαι τῆς εἰς ὑμᾶς τε καὶ τὴν ἐνεγκοῦσαν εὐνοίας ὥστε μικρὰ φροντίσας καὶ γένους διαδοχῆς καὶ πατρῴας ἀνακλήσεως , ἃ δὴ πάντα μοι διὰ τῆσδε ἔμελλεν ἔσεσθαι , θεοῖς ἱερουργεῖν ὑπὲρ ὑμῶν ἐπείγομαι . ὁρῶ μὲν γὰρ ὑμᾶς δακρύοντας καὶ ἀνθρώπινόν τι πάθος ἀναδεδειγμένους , καὶ ἐλεοῦντας μὲν τὴν ἀωρίαν τῆς κόρης , ἐλεοῦντας δὲ καὶ τὴν ἐμὴν μάτην προσδοκηθεῖσαν τοῦ γένους διαδοχήν ὅμως δ̓ οὖν ἀνάγκη , καὶ ὑμῶν ἴσως μὴ βουλομένων , τῷ πατρίῳ πείθεσθαι νόμῳ , τῶν ἰδίων λυσιτελῶν τὸ τῆς πατρίδος ἐπίπροσθεν ποιούμενον . εἰ μὲν γὰρ τοῖς θεοῖς οὕτω φίλον ὥστε παρέχεσθαί τε ἅμα καὶ ἀφαιρεῖσθαι ʽτοῦτο γὰρ ἤδη πάλαι τε πέπονθα γεννηθείσης καὶ πάσχω τὸ παρὸν εὑρεθείσησ̓ , οὐκ ἔχω λέγειν , ὑμῖν δὲ καταλείπω σκοπεῖν , οὐδ̓ εἴπερ , ἣν ἐξῴκισαν τῆς ἐνεγκούσης ἐπὶ πέρατα γῆς ἔσχατα , αὖθις δὲ θαυματουργοῦντες ἐν αἰχμαλώτῳ τῇ τύχῃ φέροντες ἐνεχείρισαν , ταύτην αὑτοῖς πάλιν ἱερουργουμένην προσδέξονται . καὶ ἣν ὡς πολέμιον οὐκ ἀνεῖλον καὶ αἰχμάλωτον γενομένην οὐκ ἐλυμηνάμην , ταύτην θυγατέρα φανεῖσαν ἐναγίζειν , ὡς καὶ ὑμῖν ὄντος κατὰ βούλησιν τοῦ πράγματος , οὐχ ὑπερθήσομαι , οὐδὲ πήσομαι ὃ καὶ ἄλλῳ πάσχοντι πατρὶ συγγνωστὸν ἴσως ἂν ἦν , οὐδὲ ὀκλάσω , οὐδὲ εἰς ἱκεσίαν τρέψομαι συγγνώμην δοῦναι καὶ ἀφοσιώσασθαι τὸ παρὸν πρὸς τὸν νόμον , τῇ φύσει πλέον καὶ τοῖς ἐκ ταύτης πάθεσι προσθεμένους , ὡς ἐξὸν καὶ ἑτέρῳ τρόπῳ θεραπεύειν τὸ θεῖον . ἀλλ̓ ὅσῳ συμπάσχοντες ἡμῖν οὐ λελήθατε καὶ ὡς ἴδια τὰ ἡμέτερα πάθη περιαλγοῦντες , τοσούτῳ κἀμοὶ προτιμότερα τὰ ὑμέτερα , ὀλίγον μὲν τῆς ἀκληρίας λόγον ποιουμένῳ , ὀλίγον δὲ τῆς ἀθλίας ταυτησὶ Περσίνης κατοδυρομένης , πρωτοτόκου τε ἅμα καὶ ἀγόνου καθισταμένης . ὥστε , εἰ δοκεῖ , παύσασθε μὲν δακρύοντες καὶ ἡμᾶς κατοικτιζόμενοι μάτην , τῆς δὲ ἱερουργίας ἐχώμεθα . σὺ δὲ ὦ θύγατερ ʽπρῶτα γάρ σε καὶ ὕστατα τὸ ποθητὸν ὄνομα τοῦτο προσφθέγγομαἰ , ὦ μάτην μὲν ὡραία , μάτην δὲ ἀνευραμένη τοὺς γεννήσαντας , ὦ τῆς ἀλλοδαπῆς βαρυτέραν τὴν πατρίδα δυστυχήσασα , ὦ σωτηριώδους μὲν τῆς ξένης , ἐπ’ ὀλέθρῳ δὲ πειρωμένη τῆς ἐνεγκούσης , μή μοι σύγχει τὸν θυμὸν ὀδυρομένη , ἀλλὰ τὸ ἀνδρεῖον ἐκεῖνό σου φρόνημα καὶ βασίλειον νῦν , εἴπερ ποτὲ καὶ πρότερον , ἐπιδείκνυσο , καὶ ἕπου τῷ γεννήσαντι , νυμφοστολῆσαι μὲν οὐ δυνηθέντι , οὐδὲ ἐπὶ παστάδας καὶ θαλάμους ἀγάγοντι , πρὸς δὲ θυσίαν κοσμοῦντι καὶ δᾷδας οὐ γαμηλίους ἀλλ̓ ἐπιβωμίους ἅπτοντι , καὶ τὴν ἄμαχον ταυτηνὶ τοῦ κάλλους ἀκμὴν ἀνθ̓ ἱερείων προσάγοντι . ὑμεῖς δὲ ἱλήκοιτε οἱ θεοὶ τῶν εἰρημένων , εἰ δή τι πρὸς τοῦ πάθους νικώμενος οὐκ εὐαγὲς ἐφθεγξάμην ὁ τέκνον ὁμοῦ καλεσάμενος καὶ τεκνοκτόνος γινόμενος .
Lemmas: οὐκέτι κατέχω ὁ Περσίς , ἀλλά ἀθρόος τε ἀνάλλομαι ὁ θρόνος , καί προστρέχω περιβάλλω τε , καί περιφύομαι δακρύω τε καί πρός ὁ ἀκατάσχετος ὁ χαρά μυκηθμός τις προσέοικα ἀνωρύομαι ὑπερβολή γάρ ἡδονή καί θρῆνος ποτέ ἀποτίκτω φιλέω , μικρός τε φθάνω συγκαταφέρω ὁ Χαρίκλεια . ὁ δέ Ὑδάσπης ἐλεέω μέν ὁ γυνή ὀδύρομαι ὁράω , καί εἰς συμπάθεια κάμπτω ὁ διάνοια , ὁ ὄμμα δέ οἱονεί κέρας ἤ σίδηρος εἰς ὁ ὁράω τείνω ἵστημι πρός ὁ ὠδίς ὁ δάκρυον ἀπομάχομαι : καί ὁ ψυχή αὐτός πατρικός τε πάθος καί ἀνδρεῖος ὁ λῆμα κυματόω , καί ὁ γνώμη ὑπό ἀμφότερος στασιάζω καί πρός ἑκάτερος καθά ὑπό σάλος μετασπάω , τελευτάω ἡσσάομαι ὁ ὁ πᾶς νικάω φύσις , καί πατήρ οὐ εἰμί μόνος πείθω , ἀλλά καί πάσχω ὅσος πατήρ ἐλέγχω . καί ὁ Περσῖνα συγκαταφέρω ὁ θυγάτηρ καί συγκαταπλέκω ἀνεγείρω , οὐ λανθάνω καί ὁ Χαρίκλεια ἐναγκαλίζομαι καί δάκρυον ἐπιρροή πατρικός πρός αὐτός σπένδω . οὐ μήν εἰς ὁ παντελής γε ἐκκρούω ὁ πράσσω , ἀλλά ὀλίγος ἐφίστημι , ὁ τε δῆμος κατοπτεύω ἀπό ὁ ἴσος πάθος κινέω , καί πρός ὁ σκηνοποιΐα ὁ τύχη ὑπό ἡδονή τε ἅμα καί ἔλεος δακρύω , ἠχή τε τις θεσπέσιος ἄχρι αἰθήρ ἀείρω , καί οὔτε κῆρυξ σιγή ἐπιτάσσω ἐπαίω οὔτε ὁ βούλημα ὁ τάραχος πρόδηλος ἐκφαίνω , ὁ χείρ προτείνω καί κατασείω πρός ἡσυχία ὁ κλυδώνιον ὁ δῆμος καταστέλλω , καί ὦ πάρειμι λέγω , ὁ μέν θεός πατήρ ἐγώ , ὡς ὁράω καί ἀκούω , πᾶς ἐπέκεινα προσδοκία ἀναδείκνυμι , καί θυγάτηρ εἰμί ἐγώ ὅδε ὁ κόρη πολύς ὁ ἀπόδειξις γνωρίζω : ἐγώ δέ τοσοῦτος ὑπερβολή ποιέω ὁ εἰς σύ τε καί ὁ ἐνεγκέω εὔνοια ὥστε μικρός φροντίζω καί γένος διαδοχή καί πατρῷος ἀνάκλησις , ὅς δή πᾶς ἐγώ διά ὅδε μέλλω εἰμί , θεός ἱερουργέω ὑπέρ σύ ἐπείγω . ὁράω μέν γάρ σύ δακρύω καί ἀνθρώπινος τις πάθος ἀναδείκνυμι , καί ἐλεέω μέν ὁ ἀωρία ὁ κόρη , ἐλεέω δέ καί ὁ ἐμός μάτην προσδοκέω ὁ γένος διαδοχή ὅμως δέ οὖν ἀνάγκη , καί σύ ἴσως μή βούλομαι , ὁ πάτριος πείθω νόμος , ὁ ἴδιος λυσιτελής ὁ ὁ πατρίς ἐπίπροσθεν ποιέω . εἰ μέν γάρ ὁ θεός οὕτως φίλος ὥστε παρέχω τε ἅμα καί ἀφαιρέω αἰτέω γάρ ἤδη πάλαι τε πάσχω γεννάω καί πάσχω ὁ πάρειμι εὑρίσκω , οὐ ἔχω λέγω , σύ δέ καταλείπω σκοπέω , οὐδέ εἴπερ , ὅς ἐξοικίζω ὁ φέρω ἐπί πέρας γῆ ἔσχατος , αὖθις δέ θαυμασιουργέω ἐν αἰχμάλωτος ὁ τύχη φέρω ἐγχειρίζω , οὗτος ἑαυτοῦ πάλιν ἱερουργέω προσδέχομαι . καί ὅς ὡς πολέμιος οὐ ἀναιρέω καί αἰχμάλωτος γίγνομαι οὐ λυμαίνομαι , οὗτος θυγάτηρ φαίνω ἐναγίζω , ὡς καί σύ εἰμί κατά βούλησις ὁ πρᾶγμα , οὐ ὑπερτίθημι , οὐδέ πήθω ὅς καί ἄλλος πάσχω πατήρ συγγνωστός ἴσως ἄν εἰμί , οὐδέ ὀκλάζω , οὐδέ εἰς ἱκεσία τρέπω συγγνώμη δίδωμι καί ἀφοσιόω ὁ πάρειμι πρός ὁ νόμος , ὁ φύσις πολύς καί ὁ ἐκ οὗτος πάθος προστίθημι , ὡς ἔξεστι καί ἕτερος τρόπος θεραπεύω ὁ θεῖος . ἀλλά ὅσος συμπάσχω ἐγώ οὐ λανθάνω καί ὡς ἴδιος ὁ ἡμέτερος πάθος περιαλγέω , τοσοῦτος ἐγώ πρότιμος ὁ ὑμέτερος , ὀλίγος μέν ὁ ἀκληρία λόγος ποιέω , ὀλίγος δέ ὁ ἄθλιος οὗτος Περσίνη κατοδύρομαι , πρωτότοκος τε ἅμα καί ἄγονος καθίστημι . ὥστε , εἰ δοκέω , παύω μέν δακρύω καί ἐγώ κατοικτίζω μάτην , ὁ δέ ἱερουργία ἔχω . σύ δέ ὦ θυγάτηρ πίμπρημι γάρ σύ καί ὕστερος ὁ ποθητός ὄνομα οὗτος προσφθέγγομαι , ὦ μάτην μέν ὡραῖος , μάτην δέ ἀνευρίσκω ὁ γεννάω , ὦ ὁ ἀλλοδαπός βαρύς ὁ πατρίς δυστυχέω , ὦ σωτηριώδης μέν ὁ ξένος , ἐπί ὄλεθρος δέ πειράω ὁ φέρω , μή ἐγώ συγχέω ὁ θυμός ὀδύρομαι , ἀλλά ὁ ἀνδρεῖος ἐκεῖνος σύ φρόνημα καί βασίλειος νῦν , εἴπερ ποτέ καί πρότερος , ἐπιδείκνυμι , καί ἕπομαι ὁ γεννάω , νυμφοστολέω μέν οὐ δύναμαι , οὐδέ ἐπί παστάς καί θάλαμος ἄγω , πρός δέ θυσία κοσμέω καί δαίς οὐ γαμήλιος ἀλλά ἐπιβώμιος ἅπτω , καί ὁ ἄμαχος οὗτος ὁ κάλλος ἀκμή ἀντί ἱερεῖον προσάγω . σύ δέ ἱλήκω ὁ θεός ὁ λέγω , εἰ δή τις πρός ὁ πάθος νικάω οὐ εὐαγής φθέγγομαι ὁ τέκνον ὁμοῦ καλέω καί τεκνοκτόνος γίγνομαι .