hecataeus-abderita.fragmenta-2 7
τοὺς δ’ οὖν κατ’ Αἴγυπτον ἀνθρώπους τὸ παλαιὸν γενομένους ἀναβλέψαντας εἰς τὸν κόσμον καὶ τὴν τῶν ὅλων φύσιν καταπλαγέντας τε καὶ θαυμάσαντας , ὑπολαβεῖν εἶναι δύο θεοὺς ἀιδίους τε καὶ πρώτους , τόν τε ἥλιον καὶ τὴν σελήνην , ὧν τὸν μὲν Ὄσιριν τὴν δὲ Ἶσιν ὀνομάσαι . . . τούτους δὲ τοὺς θεοὺς ὑφίστανται τὸν σύμπαντα κόσμον διοικεῖν τρέφοντάς τε καὶ αὔξοντας πάντα τριμερέσιν ὥραις ἀοράτῳ κινήσει τὴν περίοδον ἀπαρτιζούσαις , τῇ τε ἐαρινῇ καὶ θερινῇ καὶ χειμερινῇ · ταύτας δ’ ἐναντιωτάτην ἀλλήλαις τὴν φύσιν ἐχούσας ἀπαρτίζειν τὸν ἐνιαυτὸν ἀρίστῃ συμφωνίαι · φύσιν δὲ συμβάλλεσθαι πλείστην εἰς τὴν τῶν ἁπάντων ζωογονίαν τῶν θεῶν τούτων τὸν μὲν πυρώδους καὶ πνεύματος τὴν δὲ ὑγροῦ καὶ ξηροῦ , κοινῇ δ’ ἀμφοτέρους ἀέρος · καὶ διὰ τούτων πάντα γεννᾶσθαι καὶ τρέφεσθαι . διὸ καὶ τὸ μὲν ἅπαν σῶμα τῆς τῶν ὅλων φύσεως ἐξ ἡλίου καὶ σελήνης ἀπαρτίζεσθαι , τὰ δὲ τούτων μέρη πέντε τὰ προειρημένα , τό τε πνεῦμα καὶ τὸ πῦρ καὶ τὸ ξηρόν , ἔτι δὲ τὸ ὑγρὸν καὶ τὸ τελευταῖον τὸ ἀερῶδες , ὥσπερ ἐπ’ ἀνθρώπου κεφαλὴν καὶ χεῖρας καὶ πόδας καὶ τἆλλα μέρη καταριθμοῦμεν , τὸν αὐτὸν τρόπον τὸ σῶμα τοῦ κόσμου συγκεῖσθαι πᾶν ἐκ τῶν προειρημένων . τούτων δ’ ἕκαστον θεὸν νομίσαι καὶ προσηγορίαν ἰδίαν ἑκάστῳ θεῖναι κατὰ τὸ οἰκεῖον τοὺς πρώτους διαλέκτῳ χρησαμένους διηρθρωμένῃ τῶν κατ’ Αἴγυπτον ἀνθρώπων . τὸ μὲν οὖν πνεῦμα Δία προσαγορεῦσαι . . . τὸ δὲ πῦρ μεθερμηνευόμενον Ἥφαιστον ὀνομάσαι νομίσαντας μέγαν εἶναι θεὸν καὶ πολλὰ συμβάλλεσθαι πᾶσιν εἰς γένεσίν τε καὶ τελείαν αὔξησιν . τὴν δὲ γῆν ὥσπερ ἀγγεῖόν τι τῶν φυομένων ὑπολαμβάνοντας μητέρα προσαγορεῦσαι . . . τὸ δ’ ὑγρὸν ὀνομάσαι λέγουσι τοὺς παλαιοὺς Ὠκεάνην , ὃ μεθερμηνευόμενον μὲν εἶναι τροφὴν μητέρα . . . τὸν δ’ ἀέρα προσαγορεῦσαί φασιν Ἀθηνᾶν μεθερμηνευομένης τῆς λέξεως . . φασὶ δὲ τοὺς πέντε θεοὺς τοὺς προειρημένους πᾶσαν τὴν οἰκουμένην ἐπιπορεύεσθαι φανταζομένους τοῖς ἀνθρώποις ἐν ἱερῶν ζώιων μορφαῖς , ἔστι δ’ ὅτε εἰς ἀνθρώπων ἰδέας ἤ τινων ἄλλων μεταβάλλοντας . . . ἄλλους δὲ ἐκ τούτων ἐπιγείους γενέσθαι φασίν , ὑπάρξαντας μὲν θνητούς , διὰ δὲ σύνεσιν καὶ κοινὴν ἀνθρώπων εὐεργεσίαν τετευχότας τῆς ἀθανασίας , ὧν ἐνίους καὶ βασιλεῖς γεγονέναι κατὰ τὴν Αἴγυπτον . μεθερμηνευομένων δ’ αὐτῶν τινὰς μὲν ὁμωνύμους ὑπάρχειν τοῖς οὐρανίοις , τινὰς δ’ ἰδίαν ἐσχηκέναι προσηγορίαν Ἥλιόν τε καὶ Κρόνον καὶ Ῥέαν ἔτι δὲ Δία τὸν ὑπό τινων Ἄμμωνα προσαγορευόμενον , πρὸς δὲ τούτοις Ἥραν καὶ Ἥφαιστον , ἔτι δ’ Ἑστίαν καὶ τελευταῖον Ἑρμῆν . καὶ πρῶτον μὲν Ἥλιον βασιλεῦσαι τῶν κατ’ Αἴγυπτον ὁμώνυμον ὄντα τῷ κατ’ οὐρανὸν ἄστρῳ . ἔνιοι δὲ τῶν ἱερέων φασὶ πρῶτον Ἥφαιστον βασιλεῦσαι πυρὸς εὑρετὴν γενόμενον . . . μετὰ δὲ ταῦτα τὸν Κρόνον ἄρξαι καὶ γήμαντα τὴν ἀδελφὴν Ῥέαν γεννῆσαι κατὰ μέν τινας τῶν μυθολόγων Ὄσιριν καὶ Ἶσιν , κατὰ δὲ τοὺς πλείστους Δία τε καὶ Ἥραν , οὓς δι’ ἀρετὴν βασιλεῦσαι τοῦ σύμπαντος κόσμου κτλ . Die Theologumena gehen bis c . 27 ( außer 15 , 6-8 . 17-20 , 6 ) . Es folgt Geographisches 30-41 ( mit Fremdem ) , Königsgeschichte 43-68 , Philosophie ( πολιτεία ) 69-98 .
Lemmas: ὁ δέ οὖν κατά Αἴγυπτος ἄνθρωπος ὁ παλαιός γίγνομαι ἀναβλέπω εἰς ὁ κόσμος καί ὁ ὁ ὅλος φύσις καταπλάσσω τε καί θαυμάζω , ὑπολαμβάνω ἔρχομαι δύο θεός ἀίδιος τε καί πρῶτος , ὁ τε ἥλιος καί ὁ σελήνη , ὅς ὁ μέν Ὄσιρις ὁ δέ Ἶσις ὀνομάζω . . . οὗτος δέ ὁ θεός ὑφίστημι ὁ σύμπας κόσμος διοικέω τρέφω τε καί αὐξάνω πᾶς τριμερής ὥρα ἀόρατος κίνησις ὁ περίοδος ἀπαρτίζω , ὁ τε ἐαρινός καί θερινός καί χειμερινός · αὐτός δέ ἐναντίος ἀλλήλων ὁ φύσις ἔχω ἀπαρτίζω ὁ ἐνιαυτός ἀγαθός συμφωνία · φύσις δέ συμβάλλω πλεῖστος εἰς ὁ ὁ ἅπας ζωογονία ὁ θεός οὗτος ὁ μέν πυρώδης καί πνεῦμα ὁ δέ ὑγρός καί ξηρός , κοινός δέ ἀμφότερος αέρας · καί διά οὗτος πᾶς γεννάω καί τρέφω . διό καί ὁ μέν ἅπας σῶμα ὁ ὁ ὅλος φύσις ἐκ ἥλιος καί σελήνη ἀπαρτίζω , ὁ δέ οὗτος μέρος πέντε ὁ προλέγω , ὁ τε πνεῦμα καί ὁ πῦρ καί ὁ ξηρός , ἔτι δέ ὁ ὑγρός καί ὁ τελευταῖος ὁ ἀερώδης , ὥσπερ ἐπί ἄνθρωπος κεφαλή καί χείρ καί πόδι καί ἄλλος μέρος καταριθμέω , ὁ αὐτός τρόπος ὁ σῶμα ὁ κόσμος σύγκειμαι πᾶς ἐκ ὁ προλέγω . οὗτος δέ ἕκαστος θεός νομίζω καί προσηγορία ἴδιος ἕκαστος τίθημι κατά ὁ οἰκεῖος ὁ πρῶτος διάλεκτος χράω διαρθρόω ὁ κατά Αἴγυπτος ἄνθρωπος . ὁ μέν οὖν πνεῦμα Ζεύς προσαγορεύω . . . ὁ δέ πῦρ μεθερμηνεύω Ἥφαιστος ὀνομάζω νομίζω μέγας ἔρχομαι θεός καί πολύς συμβάλλω πᾶς εἰς γένεσις τε καί τέλειος αὔξησις . ὁ δέ γῆ ὥσπερ ἀγγεῖον τίς ὁ φύω ὑπολαμβάνω μήτηρ προσαγορεύω . . . ὁ δέ ὑγρός ὀνομάζω λέγω ὁ παλαιός Ὠκεάνης , ὁ μεθερμηνεύω μέν ἔρχομαι τροφή μήτηρ . . . ὁ δέ αέρας προσαγορεύω φημί Ἀθηνᾶ μεθερμηνεύω ὁ λέξις . . φημί δέ ὁ πέντε θεός ὁ προλέγω πᾶς ὁ οἰκουμένη ἐπιπορεύομαι φαντάζω ὁ ἄνθρωπος ἐν ἱερός ζῷον μορφή , εἰμί δέ ὅτε εἰς ἄνθρωπος ἰδέα ἤ τις ἄλλος μεταβάλλω . . . ἄλλος δέ ἐκ οὗτος ἐπίγειος γίγνομαι φημί , ὑπάρχω μέν θνητός , διά δέ σύνεσις καί κοινός ἄνθρωπος εὐεργεσία τυγχάνω ὁ ἀθανασία , ὅς ἔνιοι καί βασιλεύς γίγνομαι κατά ὁ Αἴγυπτος . μεθερμηνεύω δέ αὐτός τις μέν ὁμώνυμος ὑπάρχω ὁ οὐράνιος , τις δέ ἴδιος ἔχω προσηγορία Ἥλιος τε καί Κρόνος καί Ῥέα ἔτι δέ Ζεύς ὁ ὑπό τις Ἄμμων προσαγορεύω , πρός δέ οὗτος Ἥρα καί Ἥφαιστος , ἔτι δέ Ἑστία καί τελευταῖος Ἑρμῆς . καί πρῶτος μέν Ἥλιος βασιλεύω ὁ κατά Αἴγυπτος ὁμώνυμος εἰμί ὁ κατά οὐρανός ἄστρον . ἔνιοι δέ ὁ ἱερός φημί πρῶτος Ἥφαιστος βασιλεύω πυρός εὑρετής γίγνομαι . . . μετά δέ οὗτος ὁ Κρόνος ἄρχω καί γαμέω ὁ ἀδελφή Ῥέα γεννάω κατά μέν τις ὁ μυθολόγος Ὄσιρις καί Ἶσις , κατά δέ ὁ πλεῖστος Ζεύς τε καί Ἥρα , ὅς διά ἀρετή βασιλεύω ὁ σύμπας κόσμος κτλ . Die Theologumena gehen bis c . 27 ( außer 15 , 6-8 . 17-20 , 6 ) . Es folgt Geographisches 30-41 ( mit Fremdem ) , Königsgeschichte 43-68 , Philosophie ( πολιτεία ) 69-98 .