gregorius-nyssenus.vita-sanctae-macrinae pg046_0521.1
ἐπικαίνεται ὁ τοῦ παντὸς περιδιδοραγμένος , καὶ περικρατῶν ἐν τῇ ἰδίᾳ δυνάμει τὸ πᾶν , ὁ μήτε ὑπὸ πάντων τῶν νοητῶν χωρούμενος , ἀλλὰ τὸ πᾶν περιέχων , καὶ τῶν βραχυτάτων εἰσοικειζόμενος , οὕτω τῆς μεγάλης δυνάμεως τῷ ἀγαθῷ θελήματι συνδιεξιούσης , καὶ κατὰ ἴσον , ὅπουπερ ἂν μέγῃ τὸ θέλημα , σκιὰ ἑαυτὴν δεῖκνυούσης , ως μήτε ἐν τῇ κτίσει τῶν δυνάμει ἀτονωτέραν τῆς βουλῆς εὐρεθῆναι τὴν δύναμιν , μήτε ὁρμήσαντα τῷ ταπεινῷ τῆς φύσεως ἡμῶν ἐπ’ εὐεργεσίᾳ τῶν ἀνθρώπων συγκαταβῆναι , πρὸς τὸ αὐτὸ τοῦτο ἀδυνατῆσαι , ἀλλὰ καὶ ἐν τούτῳ γενέσθαι , καὶ μὴ διαφείναι τὸ πᾶν ἀκυβέρνητον ; Ἐπεὶ οὖν πάντως τις λόγος ἐπ’ ἀμφοτέροις ἐστὶ τῶν καιρῶν , πῶς τότε μὲν διὰ σαρκὸς ἐπικαίνεται , τῇ δὲ ἰσημερίᾳ τὸν εἰς γῆν ἀναλυθέντα διὰ τῆς ἁμαρτίας ἀνθρώπων , τῇ ζωῇ πάλιν ἀποκαθίστησι ; Ταῦτα διὰ βραχέων , ὡς ἂν οἷός τε ὤ , παραστήσας τῷ λόγῳ , δῶρον τὸ γράμμα ποιήσομαι . Ἡ πάντως προέλαβες ἀπὸ ἀγχινότητος τὸ ὑποπτευόμενον ἐν τούτῳ μυστήριον , ὅτι ἐγκύπτεται τῆς νυκτὸς ἡ πρόδοσις τῇ τοῦ φωτὸς προσθήκῃ , καὶ συστρέλλεσθαι τὸ σκότος ἄρχεται , αὐξομένου ταῖς προσθήκαις τοῦ ἡμερῖνου διαστήματος ; τοῦτο γὰρ ἴσως καὶ τοῖς πολλοῖς ( 8 ) ἀν γένοιτο φανερὸν , ὅτι συγγενὲς ἔχει πρὸς τὴν ἁμαρτίαν τὸ σκότος καὶ οὕτω τὸ κακὸν παρὰ τῆς Γραφῆς ὀνομάζεται . Οὕκοῦν ἐρμηνεία τις ἐστὶ τῆς ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ἡμῶν οἰκονομίας ὁ καιρός , ἐν ᾧ τὸ μυστήριον ἡμῶν ἄρχεται . Ἔδει γὰρ πρὸς ἄπειρον ἤδη τῆς κακίας ἐκχυθείσης ( 9 ) , τῇ διὰ τῶν ἀρετῶν ἡμῖν λαμβανομένῃ ἡμέρᾳ παρὰ τοῦ τοιούτου φωτὸς ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν ἐντιθέντος ( 10 ) , ὥστε τὸν μὲν φωτεινὸν βίον εἰς τὴν μέγιστον παρατείνεσθαι , ταῖς ἀγαθαῖς προσθήκαις αὐξανόμενον · τὴν δὲ ἐν τῇ κακίᾳ ζωὴν διὰ τῆς κατ’ ὀλίγον ὑπαφέσεως εἰς ἐλάχιστον συσταλῆναι : ἡ γὰρ τῶν ἀγαθῶν ἐπαύξησις τοῦ κακοῦ μείωσις γίνεται . Ἡ δὲ ἰσημερία τὴν ἀναστάσιμον ἑορτὴν δεξαμένη , τοῦτο δι’ ἑαυτῆς ἐρμηνεύει , ὅτι οὐκέτι πρὸς ἀντίπαλον τάξιν ἀντικαταστήσεται , ἰσοπάλας τῷ ἀγαθῷ τῆς κακίας συμπλεκομένης · ἀλλ’ ὁ φωτεινὸς ἐπικρατήσει βίος , τοῦ ζώου τῆς εἰδωλολατρίας ἐν τῷ πλεονασμῷ τῆς ἡμέρας διαπαυομένου . Οὐ χάριν , καὶ τοῦ σελήναιου δρόμου , τοῦ κατὰ τὴν ἰδ’ ἡμέραν , ἀντεῖπρόσωπον δείκνυσιν αὐτὴν ταῖς τοῦ ἡλίου βολαῖς , πληθύνουσαν παντὶ τῷ πλούτῳ τῆς λαμπρότητος , καὶ μηδεμίαν τοῦ σκότους διαδοχὴν ἐν τῇ ἡμέρᾳ γενέσθαι παρασκευάσασαν . Δυάμενον γὰρ διαδεξαμένη τὸν ἥλιον , οὐ πρότερον αὐτὴ καταβύζεται , πρὶν ταῖς ἀληθιναῖς αὐγὰς τοῦ ἡλίου τὰς ἰδίας συμμίξειεν , ὥστε ἐν φῶς κατὰ τὸ συνεχὲς διαμεῖναι , κατὰ τὸ διάστημα τοῦ νυκτερινοῦ ( 11 ) τε , καὶ ἡμερινοῦ δρόμου , τῇ παρεμπιπτόσει τοῦ σκότους μηδαμοῦ διακρούμενον . Ταῦτά σοι , ὦ φίλη κεφαλῇ ,
Lemmas: ἐπικαίνω ὁ ὁ πᾶς περιδιδοραγμένος , καί περικρατέω ἐν ὁ ἴδιος δύναμις ὁ πᾶς , ὁ μήτε ὑπό πᾶς ὁ νοητός χωρέω , ἀλλά ὁ πᾶς περιέχω , καί ὁ βραχύς εἰσοικίζω , οὗτος ὁ μέγας δύναμις ὁ ἀγαθός θέλημα συνδιέξειμι , καί κατά ἴσος , ὅπου εἄν μίγνυμι ὁ θέλημα , σκιά ἑαυτοῦ δείκνυμι , ως μήτε ἐν ὁ κτίζω ὁ δύναμις ἄτονος ὁ βουλή εὑρίσκω ὁ δύναμις , μήτε ὁρμάω ὁ ταπεινός ὁ φύσις ἐγώ ἐπί εὐεργεσία ὁ ἄνθρωπος συγκαταβαίνω , πρός ὁ αὐτός οὗτος ἀδυνατέω , ἀλλά καί ἐν οὗτος γίγνομαι , καί μή διαφέρω ὁ πᾶς ἀκυβέρνητος ; ἐπεί οὖν πάντως τις λόγος ἐπί ἀμφότερος εἰμί ὁ καιρός , πῶς τότε μέν διά σάρξ ἐπικαίνω , ὁ δέ ἰσημερία ὁ εἰς γῆ ἀναλύω διά ὁ ἁμαρτία ἄνθρωπος , ὁ ζωή πάλιν ἀποκαθίστημι ; οὗτος διά βραχύς , ὡς εἄν οἷος τε ὦ , παρίστημι ὁ λόγος , δῶρον ὁ γράμμα ποιέω . ὁ πάντως προλαμβάνω ἀπό αγχινοτητη ὁ ὑποπτεύω ἐν οὗτος μυστήριον , ὅτι ἐγκύπτω ὁ νύξ ὁ πρόδοσις ὁ ὁ φάος προσθήκη , καί συστρέλλεσθαι ὁ σκότος ἄρχω , αὐξάνω ὁ προσθήκη ὁ ἡμερινός διάστημα ; οὗτος γάρ ἴσως καί ὁ πολύς ( 8 ) εἰς γίγνομαι φανερός , ὅτι συγγενής ἔχω πρός ὁ ἁμαρτία ὁ σκότος καί οὗτος ὁ κακός παρά ὁ γραφή ὀνομάζω . οὐκοῦν ἑρμηνεία τις εἰμί ὁ ὑπέρ ὁ Ψυχή ἐγώ οἰκονομία ὁ καιρός , ἐν ὅς ὁ μυστήριον ἐγώ ἄρχω . δέω γάρ πρός ἤπειρος ἤδη ὁ κακία ἐκχέω ( 9 ) , ὁ διά ὁ ἀρετή ἐγώ λαμβάνω ἡμέρα παρά ὁ τοιοῦτος φάος ὁ Ψυχή ἐγώ ἐντίθημι ( 10 ) , ὥστε ὁ μέν φωτεινός βίος εἰς ὁ μέγας παρατείνω , ὁ ἀγαθός προσθήκη αὐξάνω · ὁ δέ ἐν ὁ κακία ζωή διά ὁ κατά ὀλίγος ὑπαφέσεως εἰς μικρός συστέλλω : ὁ γάρ ὁ ἀγαθός Ἐπαύξησις ὁ κακός μείωσις γίγνομαι . ὁ δέ ἰσημερία ὁ ἀναστάσιμος ἑορτή δέχομαι , οὗτος διά ἑαυτοῦ ἑρμηνεύω , ὅτι οὐκέτι πρός ἀντίπαλος τάξις ἀντικαθίστημι , ἰσόπαλος ὁ ἀγαθός ὁ κακία συμπλέκω · ἀλλά ὁ φωτεινός ἐπικρατέω βίος , ὁ ζῷον ὁ εἰδωλολατρία ἐν ὁ πλεονασμός ὁ ἡμέρα διαπαύω . οὖον χάρις , καί ὁ σεληνιακός δρόμος , ὁ κατά ὁ ἴδη ἡμέρα , ἀντιπροσωπέω δείκνυμι αὐτός ὁ ὁ ἥλιος βολή , πληθύνω πᾶς ὁ πλοῦτος ὁ λαμπρότης , καί μηδείς ὁ σκότος διαδοχή ἐν ὁ ἡμέρα γίγνομαι παρασκευάζω . δυοιδανω γάρ διαδέχομαι ὁ ἥλιος , οὖον πρότερος αὐτός καταβυζω , πρίν ὁ ἀληθινός αὐγή ὁ ἥλιος ὁ ἴδιος συμμείγνυμι , ὥστε ἐν φάος κατά ὁ συνεχής διαμένω , κατά ὁ διάστημα ὁ νυκτερινός ( 11 ) τε , καί ἡμερινός δρόμος , ὁ παρεμπίπτω ὁ σκότος μηδαμοῦ διακρούω . ταῦτα σύ , εἰμί φίλος κεφαλή ,