gregorius-nyssenus.vita-sanctae-macrinae pg046_0509.1
Καὶ χαλεπώτερον τῆς παρὰ τῶν ἐχθρῶν μοι γενομένης ὑβρεως , ὁ ἐμὸς με λογισμὸς ἦν , μαχόμενος τρόπον τινὰ πρὸς ἑαυτόν , καὶ μεταγιγνώσκων ἐν ὑστεροβουλίᾳ ὑπὲρ ὧν προεῖπετο . Ὅς δ’ οὖν μόλις τινὸς ἡμῖν τὰ ἀνάκτορα , καὶ τῶν ἀδύτων ἐντὸς ἐγενόμεθα · οἱ μὲν πολλοὶ ἀπεκλείσθησαν τῆς εἰσόδου · ὁ δὲ ἐμὸς συνεισῆλθε διάκονος , ὃς τῇ χειρὶ τὸ σῶμα ὑπὸ τῆς πεινῆς ἐκ τοῦ κόπου . Ἐγὼ δὲ προσειπὼν αὐτῷ , καὶ ἐπ’ ὀλίγον σταθεὶς , ὥστε μοι γενέσθαι προτροπὴν εἰς καθέδραν , ὡς οὐδὲν τούτων ἐγίνετο , ἐπὶ τινὸς τῶν πόρρωθεν βάρων διατραπεὶς ἀνεπαυσάμην , ἀναμένων εἰ ἄρα τι φθέγξαιτο πρὸς ἡμᾶς εὐμενῶς , ἢ τι φιλάνθρωπον , ἢ ταῖς γοῦν ὀφρύσι λοιπὸν ἐπινεύσειεν . Ἄλλ’ ἀπ’ ἐναντίων τῇ ἐλπίδι τὰ πάντα . Σιωπὴ γὰρ ἦν τὸ ἀπὸ τοῦτου νυκτερινή , καὶ κατὰ τὴν τραγικήν , καὶ θάμβος , καὶ ἐκπληξίς , καὶ παντελῶς φωνὴ , καὶ χρόνος οὐκ ἐν μικρῷ διαστήματι καθάπερ ἐν μελαίνῃ νυκτὶ δι’ ἡσυχίας παρατείνεσθαι . Ἐγὼ δὲ τούτοις ἐναποταλαίφρων τῇ διανοίᾳ , διὰ τὸ μηδὲ τῆς κοινῆς αὐτὸν ἐθέλειν μεταδιδόναι φωνῆς , διὰ τῶν καθημαξυμένων τούτων τῆς συντυχίας ἀφοσιούμενων · οἷον το , « Εὖ ἦκεις , ἢ πόθεν ἦκεις ; ἢ ὑπὲρ τίνος ; ἢ τίς ἡ τῆς παρουσίας σπουδή ; » τὴν ἡσυχίαν ἐκεῖνην τὴν ἐν ἅδου διαγωγὴν ἐποιούμην εἰκόνα . Μᾶλλον δὲ καταγιγνώσκω τοῦ ὑποδείγματος . Ἐν ἅδου γὰρ ἰσονομία πολλή , μηδενὸς τῶν ὑπὲρ τῆς τῆν περὶ τὸν βίον τραγῳδίαν ἐργαζομένων , ἐκεῖθεν τὴν διαγωγὴν διοχλούντων . Οὐ γὰρ συγκαταβαίνει , καθὰ φησιν ὁ Προφήτης , τοῖς ἀνθρώποις ἡ δόξα · ἀλλὰ καταλιποῦσα ἡ ἑκάστου ψυχὴ τὰ νῦν σπουδαζόμενα τοῖς πολλοῖς , ὑδριν λέγω καὶ ὑπερηφανίαν καὶ τύφον , ἀπλῆ καὶ ἀκατακόσμως ἐπιχωριάζει τοῖς κάτω , ὡς μηδὲν τῶν τῆδε μοχθηρῶν καὶ παρ’ ἐκεῖσε εἶναι . Πλὴν ἀλλ’ ἐμοὶ ἅδης ἢ δεσμωτήριον ἀφεγγές , ἢ ἄλλο τε σκυθρωπὸν καὶ κολαστήριον ἐδόκει τὰ παρόντα εἶναι , λογιζομένῳ ὅσων ἀγαθῶν ἐγενόμεθα παρὰ τῶν πατέρων ἡμῶν διάδοχοι , καὶ οἵα διηγήματα τοῖς μεθ’ ἡμᾶς καταλείψομεν . Τί δὲ λέγω τῶν πατέρων τὴν ἀγαπαιτικὴν πρὸς ἀλλήλους σχέσιν ; Θαυμαστὸν γὰρ οὐδὲν , ἀνθρώπους ὄντας ἐν ὁμοίῳ τῇ φύσει , μηδὲν ἐθέλειν πλέον ἀλλήλων ἔχειν , ἀλλὰ τῇ ταπεινοφροσύνῃ ἀλλήλους ἡγεῖσθαι ἑαυτῶν ὑπερέχειν . Ἄλλ’ ἐκεῖνο μάλιστα τῆς διανοίας καθήπτετο , ὅτι ὁ πάσης κτίσεως Δεσπότης , ὁ μονογενὴς Υἱός , ὁ ἐν τοῖς κόλποις τοῦ Πατρὸς , ὁ ἐν ἀρχῇ ὧν , ὁ ἐν μορφῇ Θεοῦ ὑπάρχων , ὁ τὰ σύμπαντα φέρων τῷ ῥήματι τῆς δυνάμεως αὐτοῦ , οὐκ ἐν τούτῳ μόνον ἐταπείνωσεν ἑαυτόν , ἐν τῷ διὰ σαρκὸς ἐπιδημεῖν τῇ ἀνθρωπίνῃ φύσει · ἀλλὰ καὶ τὸν προδότην ἑαυτῷ ἰδίῳ στόματι , διὰ φιλήματος προσεγγίζοντα δέξασθαι , καὶ εἰσελθὼν εἰς τὴν οἰκίαν Σίμωνος τοῦ λεπροῦ , τὸ μὴ φιληθῆναι παρ’ αὐτοῦ , ὡς φιλάνθρωπος , ὀνειδίζειν . Ἐγὼ δὲ οὐτε ἀντὶ τοῦ λεπροῦ ἐλογιζόμην τὸν τιν · Ὁ τίς ; Τὴν διαφορὰν εὑρεῖν οὐκ ἔχω . Τῷ πόθεν καταδεδηκῶτι ; Ὅπου κεῖμενος ; Ἔχει τὰ τοῦ κόσμου βλέπου τὸν τοῦτον . Εἰ μὲν γὰρ τὰ τῆς σαρκὸς ἐξετάζοι τις , τοσούτου ἴσως ἀνεπαχθὲς ἐστι λέγειν , ὅτι ὁμοίωμα ἐπ’ ἀμφοτέρων τὸ εὐγενὲς καὶ ἐλεύθερον .
Lemmas: καί χαλεπός ὁ παρά ὁ ἐχθρός ἐγώ γίγνομαι ὕβρις , ὁ ἐμός ἐγώ λογισμός εἰμί , μάχομαι τρόπος τις πρός ἑαυτοῦ , καί μεταγιγνώσκω ἐν ὑστεροβουλία ὑπέρ ὅς προεῖπον . ὅς δέ οὖν μόλις τις ἐγώ ὁ ἀνάκτορον , καί ὁ ἄδυτος ἐντός γίγνομαι · ὁ μέν πολύς ἀποκλείω ὁ εἴσοδος · ὁ δέ ἐμός συνεισέρχομαι διάκονος , ὅς ὁ χείρ ὁ σῶμα ὑπό ὁ πεινάω ἐκ ὁ κόπος . ἐγώ δέ προσεῖπον αὐτός , καί ἐπί ὀλίγος ἵστημι , ὥστε ἐγώ γίγνομαι προτροπή εἰς καθέδρα , ὡς οὐδείς οὗτος γίγνομαι , ἐπί τις ὁ πόρρωθεν Βάρων διατρέπω ἀναπαύω , ἀναμένω εἰμί ἄρα τίς φθέγγομαι πρός ἐγώ εὐμενής , ἢ τίς φιλάνθρωπον , ἢ ὁ γοῦν ὀφρύς λοιπός ἐπινεύω . ἄλλος ἀπό ἐναντίος ὁ ἐλπίς ὁ πᾶς . Σιωπή γάρ εἰμί ὁ ἀπό οὗτος νυκτερινός , καί κατά ὁ τραγικός , καί θάμβος , καί ἔκπληξις , καί παντελῶς φωνή , καί χρόνος οὐ ἐν μικρός διάστημα καθάπερ ἐν μέλας νύξ διά ἡσυχία παρατείνω . ἐγώ δέ οὗτος εναποταλαιφρεω ὁ διάνοια , διά ὁ μηδέ ὁ κοινός αὐτός ἐθέλω μεταδίδωμι φωνή , διά ὁ καθημαξυμένων οὗτος ὁ συντυχία ἀφοσιόω · οἷος ὁ , « εὕω ἥκω , ἢ πόθεν ἥκω ; ἢ ὑπέρ τίς ; ἢ τίς ὁ ὁ παρουσία σπουδή ; » ὁ ἡσυχία ἐκεῖνος ὁ ἐν ἅδος διαγωγή ποιέω εἰκών . μᾶλλος δέ καταγιγνώσκω ὁ ὑπόδειγμα . ἐν ἅδος γάρ ἰσονομία πολύς , μηδείς ὁ ὑπέρ ὁ ὁ περί ὁ βίος τραγῳδία ἐργάζομαι , ἐκεῖθεν ὁ διαγωγή διοχλέω . οὖον γάρ συγκαταβαίνω , καθά φημί ὁ Προφήτης , ὁ ἄνθρωπος ὁ δόξα · ἀλλά καταλιμπάνω ὁ ἕκαστος ψυχή ὁ νῦν σπουδάζω ὁ πολύς , ὑδρίς λέγω καί ὑπερηφανία καί τύφω , ἀπλῆ καί ακατακοσμαω ἐπιχωριάζω ὁ κάτω , ὡς μηδείς ὁ τῆδε μοχθηρός καί παρά ἐκεῖσε εἰμί . πλήν ἀλλά ἐγώ ᾍδης ἢ δεσμωτήριον ἀφεγγής , ἢ ἄλλος τε σκυθρωπός καί κολαστήριον δοκέω ὁ πάρειμι εἰμί , λογίζομαι ὅσος ἀγαθός γίγνομαι παρά ὁ πατήρ ἐγώ διάδοχος , καί οἷος διήγημα ὁ μετά ἐγώ καταλείπω . τις δέ λέγω ὁ πατήρ ὁ ἀγαπαιτικὴν πρός ἀλλήλων σχέσις ; θαυμαστός γάρ οὐδείς , ἄνθρωπος εἰμί ἐν ὅμοιος ὁ φύσις , μηδείς ἐθέλω πλέω ἀλλήλων ἔχω , ἀλλά ὁ ταπεινοφροσύνη ἀλλήλων ἡγέομαι ἑαυτοῦ ὑπερέχω . ἄλλος ἐκεῖνος μάλιστα ὁ διάνοια καθάπτω , ὅτι ὁ πᾶς κτίσις Δεσπότης , ὁ μονογενής υἱός , ὁ ἐν ὁ κόλπος ὁ πατήρ , ὁ ἐν ἀρχή ὅς , ὁ ἐν μορφή Θεός ὑπάρχω , ὁ ὁ σύμπας φέρω ὁ ῥῆμα ὁ δύναμις αὐτός , οὐ ἐν οὗτος μόνος ταπεινόω ἑαυτοῦ , ἐν ὁ διά σάρξ ἐπιδημέω ὁ ἀνθρώπινος φύσις · ἀλλά καί ὁ προδότης ἑαυτοῦ ἴδιος στόμα , διά φίλημα προσεγγίζω δέχομαι , καί εἰσέρχομαι εἰς ὁ οἰκίον Σίμων ὁ λεπρός , ὁ μή φιλέω παρά αὐτός , ὡς φιλάνθρωπος , ὀνειδίζω . ἐγώ δέ οὐ ἀντί ὁ λεπρός λογίζομαι ὁ ὅς · ὁ τίς ; ὁ διαφορά εὑρίσκω οὐ ἔχω . ὁ πόθεν καταδέω ; ὅπου κεῖμαι ; ἔχις ὁ ὁ κόσμος βλέπω ὁ οὗτος . εἰμί μέν γάρ ὁ ὁ σάρξ ἐξετάζω τις , τοσοῦτος ἴσως ἀνεπαχθής εἰμί λέγω , ὅτι ὁμοίωμα ἐπί ἀμφότερος ὁ εὐγενής καί ἐλεύθερος .