gregorius-nyssenus.orationes-viii-de-beatitudinibus pg044_0657.1
δηλούμενον . Ὅς γὰρ οἱ ἀναπνέοντες τὸν ἀέρα κατὰ τὴν ἐν ἑαυτῷ ἑκάστου εὐρυχωρίαν , ὁ μὲν πλείον , ὁ δὲ ἑλάττον τοῦ ἀέρος ἀνέλαβεν · οὐ μὴν ὁ πολὺν ἐν ἑαυτῷ κατασχὼν τὸν ἀέρα , ἅπαν τὸ στοιχεῖον ἐντὸς ἑαυτοῦ πεπείκατο , ἀλλὰ καὶ οὕτως ἔλαβεν ἐκ τοῦ ὅλου ὅσον ἠδύνατο , καὶ τὸ ὅλον ἐστίν · οὕτως καὶ αἱ τῆς ἁγίας Γραφῆς θεολογίαι , αἱ παρὰ τῶν τῷ ἁγίῳ Πνεύματι θεωρουμένων ἡμῖν ἐκτεθεῖσαι , πρὸς μὲν τὸ ἡμέτερον τῆς διανοίας μέτρον , ὑψηλαὶ καὶ μεγάλαί καὶ ὑπὲρ πάντ ἐστι μέγεθος · τοῦ τε ἀληθινοῦ μεγέθους οὐ προσεαπτόμεναι . Τίς ἐμέτρησε , φησίν , τὸν οὐρανὸν σπιθαμῇ , καὶ τῇ χειρὶ τὸ ὕδωρ , καὶ πᾶσαν τὴν γῆν ὀρακί ; Ὁρᾷς τὴν μεγαλοφυσίαν τοῦ τὴν ἀπρακτον διαγράφοντος δυνάμιν ; ἀλλὰ τί ταῦτα πρὸς τὸ δυνάμεν ; Μέρος γὰρ τοῦ τῆς θείας ἐνεργείας ἐν ταῖς τοιαύταις μεγαληγορίαις , ὁ προφητικὸς ἐνδείξατο λόγος · αὐτὴν δὲ τὴν δύναμιν ἀφ' ἧς ἡ ἐνέργεια , ἵνα μὴ εἴπω τὴν φύσιν , ἀφ' ἧς ἡ δύναμις , οὔτε εἶπεν , οὔτε ἐμελλεπεν · ἀλλὰ καὶ καθεῖπεται τῷ λόγῳ τῶν στοχασμῶν τισὶ τὸ Θεῖον ἀπεικονιζόντων , ὡς ἐκ προσώπου τοῦ Θεοῦ τοιούτων διεξιῶν · Τίμι με ὁμοίωσατε ; λέγει Κύριος . Τὴν ἰσὴν δὲ συμβουλήν καὶ ὁ Ἐκκλησιαστὴς τοῖς ἰδίοις ἐγκατατίθεται λόγοις , Μὴ σπεύσης δεσενγκενῆρημα πρὸ προσώπου τοῦ Θεοῦ · ὅτι ὁ Θεὸς ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω , καὶ σὺ ἐπὶ τῆς γῆς κάτω · δείκνυς , οἶμαι , διὰ τῆς τῶν στοιχείων πρὸς ἀλλήλα διαστάσεως , ὅσω τῷ μέτρῳ ἡ θεία φύσις τῶν λογισμῶν γητῶν ὑπερανέστηκεν . Τοῦτω μὲν τοι τοιούτῳ καὶ τοσοῦτῳ πράγματι , ὁ οὔτε ἰδεῖν ἔστιν , οὔτε ἀκοῦσαι , οὔτε λογίσασθαι , ὁ ἀντ' οὐδενὸς ἐν τοῖς οὕσι λεγοιμένος ἄνθρωπος , ἡ σποδός , ὁ χόρτος , ἡ ματαιότης , οἰκειοῦται , εἰς υἱοῦ τάξιν παρὰ τοῦ Θεοῦ τῶν ὅλων προσλαμβάνόμενος . Τί τῆς χάριτος ταύτης ἐστὶν εὐραῖν εἰς εὐχαριστίαν ἐπάξιον ; Ποίαν φωνήν , ποίαν διάνοιαν , ποίαν ἐνθυμήσεως κίνησιν , δι' ἣν τὴν τῆς χάριτος ὑπερβολὴν ἀναμνήσει ; ἐκβαίνει τὴν αὐτοῦ φύσιν ὁ ἄνθρωπος , ἀθάνατος ἐκ θνητοῦ , καὶ ἐξ ἐπιχρήρου ἀχρήστος , καὶ ἐξ ἐφημέρου αἰδίος , καὶ τὸ ὅλον θεὸς ἐξ ἀνθρώπου γινόμενος . Ὅ γὰρ Θεοῦ υἱὸς γενέσθαι ἀξιώθεις , ἔχει πάντως ἐν ἑαυτῷ τοῦ πατρὸς τὸ ἀξίωμα , καὶ πάντων γίνεται τῶν πατρικῶν ἀγαθῶν κληρονόμος · ὦ τῆς μεγαλοδωρεᾶς τοῦ πλουσίου Δεσπότου ! ὦ τῆς πλατείας παλάμης ! ὦ τῆς μεγάλης χειρός ! ἱλικά τῶν ἀπορρήτων θησαυρῶν τὰ χαρίσματα ! Εἰς τὸ ὁμοῖον ἑαυτῷ σχεδὸν τὴν ἔξ ἀμαρτίας ἀτιμωθεῖσαν φύσιν ὑπὸ φιλανθρωπίας ἄγει . Εἰ γὰρ ὅπερ αὐτὸς ἐστὶ κατὰ τὴν φύσιν , τοῦτο τὴν οἰκειότητα τοῖς ἀνθρώποις χαρίζεται · τί ἄλλο , ἢ οὐχὶ ὁμοιμίαν τινὰ διὰ τῆς συγγενείας κατεπαγγέλλεται ;
Lemmas: δηλέομαι . ὅς γάρ ὁ ἀναπνέω ὁ ἀήρ κατά ὁ ἐν ἑαυτοῦ ἕκαστος εὐρυχωρία , ὁ μέν πλείων , ὁ δέ μικρός ὁ ἀήρ ἀναλαμβάνω · οὖον μήv ὁ πολύς ἐν ἑαυτοῦ κατέχω ὁ ἀήρ , ἅπας ὁ στοιχεῖον ἐντός ἑαυτοῦ πείθω , ἀλλά καί οὕτως λαμβάνω ἐκ ὁ ὅλος ὅσος δύναμαι , καί ὁ ὅλος εἰμί · οὕτως καί ὁ ὁ ἅγιος γραφή θεολογία , ὁ παρά ὁ ὁ ἅγιος πνεῦμα θεωρέω ἐγώ ἐκτίθημι , πρός μέν ὁ ἡμέτερος ὁ διάνοια μέτρον , ὑψηλός καί μέγας καί ὑπέρ πᾶς εἰμί μέγεθος · ὁ τε ἀληθινός μέγεθος οὖον προσεαπτόμεναι . Τῖς μετρέω , φημί , ὁ οὐρανός σπιθαμή , καί ὁ χείρ ὁ ὕδωρ , καί πᾶς ὁ γῆ ὀρακί ; ὁράω ὁ μεγαλοφυσιαω ὁ ὁ ἄπρακτος διαγράφω δυνάμις ; ἀλλά τίς οὗτος πρός ὁ δύναμαι ; Μέρος γάρ ὁ ὁ θεῖος ἐνέργεια ἐν ὁ τοιοῦτος μεγαληγορία , ὁ προφητικός ἐνδείκνυμι λόγος · αὐτός δέ ὁ δύναμις ἀπό ὅς ὁ ἐνέργεια , ἵνα μή εἶπον ὁ φύσις , ἀπό ὅς ὁ δύναμις , οὔτε εἶπον , οὔτε μέλλω · ἀλλά καί καθειπω ὁ λόγος ὁ στοχασμός τις ὁ θεῖον ἀπεικονίζω , ὡς ἐκ πρόσωπον ὁ Θεός τοιοῦτος διέξειμι · Τίμι ἐγώ ὁμοιόω ; λέγω Κύριος . ὁ ἴσος δέ συμβουλή καί ὁ ἐκκλησιαστής ὁ ἴδιος ἐγκατατίθημι λόγος , μή σπεύδω δεσενγκενῆρημα πρό πρόσωπον ὁ Θεός · ὅτι ὁ θεός ἐν ὁ οὐρανός ἄνω , καί σύ ἐπί ὁ γῆ κάτω · δείκνυμι , οἴομαι , διά ὁ ὁ στοιχεῖον πρός ἀλλήλων διάστασις , ὅσος ὁ μέτρον ὁ θεῖος φύσις ὁ λογισμός γῄτης ὑπερανίσταμαι . οὗτος μέν ὅς τοιοῦτος καί τοσοῦτος πρᾶγμα , ὁ οὔτε ὁράω εἰμί , οὔτε ἀκούω , οὔτε λογίζομαι , ὁ ἀντί οὐδείς ἐν ὁ εἰμί λεγοιμένος ἄνθρωπος , ὁ σποδός , ὁ χόρτος , ὁ ματαιότης , οἰκειόω , εἰς υἱός τάξις παρά ὁ Θεός ὁ ὅλος προσλαμβάνω . τις ὁ χάρις οὗτος εἰμί εὐρής εἰς εὐχαριστία ἐπάξιος ; Ποίας φωνή , ποῖος διάνοια , ποῖος ἐνθύμησις κίνησις , διά ὅς ὁ ὁ χάρις ὑπερβολή ἀναμιμνήσκω ; ἐκβαίνω ὁ αὐτός φύσις ὁ ἄνθρωπος , ἀθάνατος ἐκ θνητός , καί ἐκ ἐπιχράω ἄχρηστος , καί ἐκ ἐφήμερος ἀΐδιος , καί ὁ ὅλος θεός ἐκ ἄνθρωπος γίγνομαι . ὅς γάρ Θεός υἱός γίγνομαι ἀξιόω , ἔχω πάντως ἐν ἑαυτοῦ ὁ πατήρ ὁ ἀξίωμα , καί πᾶς γίγνομαι ὁ πατρικός ἀγαθός κληρονόμος · εἰμί ὁ μεγαλοδωρεα ὁ πλούσιος δεσπότης ! εἰμί ὁ πλατύς παλάμη ! εἰμί ὁ μέγας χείρ ! ἱλικά ὁ ἀπόρρητος θησαυρός ὁ χάρισμα ! εἰς ὁ ὅμοιος ἑαυτοῦ σχεδόν ὁ ἐκ ἁμαρτία ἀτιμόω φύσις ὑπό φιλανθρωπία ἄγω . εἰμί γάρ ὅσπερ αὐτός εἰμί κατά ὁ φύσις , οὗτος ὁ οἰκειότης ὁ ἄνθρωπος χαρίζομαι · τίς ἄλλος , ἢ οὐ ομοιεις τις διά ὁ συγγένεια κατεπαγγέλλομαι ;