gregorius-nyssenus.orationes-viii-de-beatitudinibus pg044_0653.1
A Θεοῦ κατανοήσεως μέτρον ἐν σοί ἐστιν . Οὕτω τοῦ πλάσαντός σε τὸ τοιούτον ἀγαθὸν εἶδὼς τῇ φύσει κατοικώσας . Τῶν γὰρ τῆς ἰδίας φύσεως ἀγαθῶν ὁ Θεὸς ἐνετύπωσεν τῇ σῇ κατασκευῇ τὰ μιμήματα , οἷον τινὰ χρόν σχήματι γλυφὴς προτυπώσας . Ἄλλ' ἡ κακία τῷ θεοειδεὶ χαρακτῆρι περιχυθεῖσα ἀχρηστον ἐποίησεν τὸ τῷ ἀγαθῷ ὑποκεκρυμένον τοῖς αἰσχροῖς προκαλύμμασιν . Εἰ οὖν ἀποκλύσεις πάλιν δι' ἐπιμελείας βίου τὸν ἐπικαθισμένα τῇ καρδίᾳ σου τύπον , ἀναλάμψει σοι τὸ θεοειδὲς κάλλος . Ὄσπερ ἐπὶ τοῦ σιδήρου γίνεσθαι πέφυκεν , ὅταν δι' ἀκόνης τοῦ ἰοῦ γυμνωθῇ , ὁ πρὸ ὀλίγου μέλας , αὐτὰς τινὰς ἐφ' αὐτοῦ πρὸς τὸν ἥλιον στιλβὼν καὶ λαμπρότητας ἐκδιδώσιν · οὕτως καὶ ὁ ἐνδον ἄνθρωπος , τὴν καρδίαν ὀνομάζεις ὁ Κύριος , ἐπειδὰν ἀποκλύσῃ τὸν ἰωδὴ τύπον τὸν διὰ τοῦ πονηροῦ εὐρώτος ἐπανθίσαντα τῇ μορφῇ , πάλιν ἀναλήψεται τὴν πρὸς τὸ ἀρχέτυπον ὁμοιότητα , καὶ ἀγαθὸς ἔσται . Τὸ γὰρ ἀγαθῷ ὅμοιον , ἀγαθὸν πάντως . Οὕκουν ὁ ἑαυτὸν βλέπων , ἐν ἑαυτῷ τὸ ποθούμενον βλέπει · καὶ οὕτω γίνεται μακάριος ὁ καθαρὸς τῇ καρδίᾳ , ὅτι πρὸς τὴν ἰδίαν καθαρότητα βλέπων , ἐν τῇ εἰκόνι καθορᾷ τὸ ἀρχέτυπον . Ὄσπερ γὰρ οἱ ἐν κατοπτρῷ δρώντες τὸν ἥλιον , κἂν μὴ πρὸς αὐτὸν τὸν οὐρανὸν ἀποβλέψωσιν ἀτενῶς , οὐδὲν ἐλαττον ὁρῶσι τὸν ἥλιον ἐν τῇ τοῦ κατοπτροῦ αὐγῇ , τῶν πρὸς αὐτὸν ἀποβλεπόντων τοῦ ἡλίου τὸν κύκλον · οὕτω , φησί , καὶ ὑμεῖς , κἂν ἀτονητὲ πρὸς κατανοήσιν φωτός , ἔὰν ἐπὶ τὴν ἐξ ἀρχῆς ἐγκατασκευασθεῖσαν ὑμῖν χάριν τῆς εἰκόνος ἐπαναδράμητε , ἐν ἑαυτοῖς τὸ ζητούμενον ἔξετε . Καθαρότης γὰρ , ἀπάθεια , καὶ παντὸς κακοῦ ἀλλοτρίωσις ἡ θεότης ἐστίν . Εἰ οὖν ταῦτα ἐν σοί ἐστι , Θεὸς πάντως ἐν σοί ἐστιν . Ὅταν οὖν ἀμιγὴς πάσης κακίας , καὶ πάθους ἐλεύθερος , καὶ παντὸς κεχωρισμένος μολυσματος , ὁ ἐν σοὶ λογισμὸς ἢ , μακάριος εἰ τῆς ὀψιας , ὅτι τὸ τοῦς μὴ καθαρθείσιν ἀδάτον , ἐκκαθαρδεὶς κατενόησας , καὶ τῆς ὑλικῆς ἀχύλος τῶν τῆς ψυχῆς ὁμάτων ἀφαιρεθείσης , ἐν καθαρᾷ τῆς καρδίας αἰθρίᾳ τηλαυγῶς βλέπεις τὸ μακάριον θέαμα . Τοῦτο δέ ἐστι τί ; Καθαρότης , ὁ ἀγιασμὸς , ἡ ἀπλότης , πάντα τὰ τοιαῦτα τὰ φωτειδὴ τῆς θείας φύσεως ἀπαγγέλματα , δι' ὧν ὁ Θεὸς ὁρᾶται .
Lemmas: A Θεός κατανόησις μέτρον ἐν σύ εἰμί . οὕτως ὁ πλάσσω σύ ὁ τοιοῦτος ἀγαθός οἶδα ὁ φύσις κατοικέω . ὁ γάρ ὁ ἴδιος φύσις ἀγαθός ὁ θεός ἐντυπόω ὁ σός κατασκευή ὁ μίμημα , οἷος τις χρῷ σχῆμα γλυφή προτυπόω . ἄλλος ὁ κακία ὁ θεοειδής χαρακτήρ περιχέω ἄχρηστος ποιέω ὁ ὁ ἀγαθός ὑποκρύπτω ὁ αἰσχρός προκάλυμμα . εἰμί οὖν ἀπόκλυσις πάλιν διά ἐπιμέλεια βίος ὁ ἐπικαθίζω ὁ Καρδία σύ τύπος , ἀνάλαμψις σύ ὁ θεοειδής κάλλος . ὅσπερ ἐπί ὁ σίδηρος γίγνομαι φύω , ὅταν διά ἀκόνη ὁ ἰός γυμνόω , ὁ πρό ὀλίγος μέλας , αὐτός τις ἐπί αὐτός πρός ὁ ἥλιος στίλβη καί λαμπρότης ἐκδίδωμι · οὕτως καί ὁ ἔνδον ἄνθρωπος , ὁ Καρδία ὀνομάζω ὁ Κύριος , ἐπειδάν ἀποκλύζω ὁ ἰώδης τύπος ὁ διά ὁ πονηρός εὐρώς ἐπανθίζω ὁ μορφή , πάλιν ἀναλαμβάνω ὁ πρός ὁ ἀρχέτυπος ὁμοιότης , καί ἀγαθός εἰμί . ὁ γάρ ἀγαθός ὅμοιος , ἀγαθός πάντως . κέω ὁ ἑαυτοῦ βλέπω , ἐν ἑαυτοῦ ὁ ποθέω βλέπω · καί οὗτος γίγνομαι μακάριος ὁ καθαρός ὁ Καρδία , ὅτι πρός ὁ ἴδιος καθαρότης βλέπω , ἐν ὁ εἰκών καθοράω ὁ ἀρχέτυπος . ὅσπερ γάρ ὁ ἐν κάτοπτρον δράω ὁ ἥλιος , κἀν μή πρός αὐτός ὁ οὐρανός ἀποβλέπω ἀτενῶς , οὐδείς μικρός ὁράω ὁ ἥλιος ἐν ὁ ὁ κάτοπτρον αὐγή , ὁ πρός αὐτός ἀποβλέπω ὁ ἥλιος ὁ κύκλος · οὗτος , φημί , καί σύ , κἀν ἀτονέω πρός κατανόησις φάος , ἔαν ἐπί ὁ ἐκ ἀρχή ἐγκατασκευάζω σύ χάρις ὁ εἰκών ἐπανατρέχω , ἐν ἑαυτοῦ ὁ ζητέω ἔχω . καθαρότης γάρ , ἀπάθεια , καί πᾶς κακός ἀλλοτρίωσις ὁ θεότης εἰμί . εἰμί οὖν οὗτος ἐν σύ εἰμί , θεός πάντως ἐν σύ εἰμί . ὅταν οὖν ἀμιγής πᾶς κακία , καί πάθος ἐλεύθερος , καί πᾶς χωρίζω μόλυνση , ὁ ἐν σύ λογισμός ἢ , μακάριος εἰμί ὁ ὀψία , ὅτι ὁ ὁ μή καθαίρω ἀδάτον , ἐκκαθαίρω κατανοέω , καί ὁ ὑλικός ἄχυλος ὁ ὁ Ψυχή ὁμάτων ἀφαιρέω , ἐν καθαρός ὁ Καρδία αἰθρία τηλαυγής βλέπω ὁ μακάριος θέαμα . οὗτος δέ εἰμί τίς ; καθαρότης , ὁ ἁγιασμός , ὁ ἁπλότης , πᾶς ὁ τοιοῦτος ὁ φωτειδὴ ὁ θεῖος φύσις ἀπάγγελμα , διά ὅς ὁ θεός ὁράω .