gregorius-nyssenus.orationes-viii-de-beatitudinibus pg044_0629.2
Σκοπήσωμεν τοίνυν ἐν τῇ ἀνθρωπίνῃ ζωῇ , τί ποτε πρῶτον αὐτὸ τὸ πένθος ἐστὶ , καὶ ἐπὶ τισὶν συνίσταται . Οὐκοῦν πρόδηλον ἅπαντι τὸ τοιούτον , ὅτι πένθος ἐστὶ σκυθρωπὴ διάθεσις τῆς ψυχῆς , ἐπὶ στερήσει πρὸς τῶν καταθυμητῶν συνισταμένη · ὅπερ ἐπὶ τῶν ἐν εὐθυμίᾳ διαβιούντων συνίστασθαι χώραν οὐκ ἔχει · οἷον , εὖπράγει τις κατὰ τὸν βίον , πάντα κατὰ μὲν αὐτὴ διὰ τῶν ἡδίων τὰ πράγματα φέρεται , τῇ γάμῃ τῇ ἐπευφραίνεται , τοῖς παισὶν ἐπαγάλλεται , διὰ τῶν ἀδελφῶν συμμαχίας ὀχυρῶται , σεμνὸς κατὰ τὴν ἀγορὰν , τίμιος τοῖς δυναστεύουσι , φοβερός τοῖς ἀντιτεταγμένοις , ἀκαταφρόνητος τοῖς ὑποχείριος , φιλος εὐπρόσδετος , πλούτω κομῶν , ἀπολαυστικῶς , ἡδύς , ἄλυπος , σθεναρὸς τῷ σώματι · πάντα ἔχων , ὅσα τίμια κατὰ τὸν κόσμον τοῦτον εἶναι δοκεῖ · ὁ τοιούτος πάντως ἐν εὐφροσύνῃ ἑκάστῳ τῶν παρόντων ἐπιγαννύμενος . Εἰ δὲ τις μεταβολὴ τῆς εὐημερίας ταύτης καθάψαιτο , ἢ διάζευξιν τῶν φιλετάτων , ἢ ζημίαν τῶν προσόντων , ἢ τινα πρήσιν τῆς σωματικῆς εὐληρίας , ἐκ πονηρᾶς τινος συντυχίας ἐπάγουσα , τότε τῇ ὑπεξαίρεσει τοῦ εὐφραίνοντος , ἡ ἐναντία διάθεσις γίνεται , ἣν πένθος προσαγορεύομεν . Οὐκοῦν ἀληθὴς ὁ ἀποδεδομένος περὶ αὐτοῦ λόγος , ὅτι πένθος ἐστὶν ἀσθενὴς ἢ ἀλγεινὴ τῶν εὐφραινομένων στερήσεις . Εἰ δὴ , γενόηται ἡμῖν τῇ ἀνθρώπινον πένθος , γενέσθω τις ὀδηγία τῶν ἀγνοουμένων τὰ πρόδηλα , ὡς ἂν φανερὸν γένοιτο , τί τὸ μακαριζόμενόν ἐστι πένθος , ἣ ἐπακολουθεῖ ἡ παράκλησις . Εἰ γὰρ ἡ τῶν προσόντων ἀγαθῶν στέρησις ἐνταῦθα τὸ πένθος ποιεῖ , οὐχ ἂν δὲ τις τοῦ ἀγνοουμένου τὴν ζημίαν ἀπολαμφαιτο · γνώναι προσήκει πρῶτον αὐτὸ τὸ ἀγαθόν , ὅ τί ποτὲ ἐστὶ κατὰ ἀλήθειαν , εἰθ’ οὕτως τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν κατανοήσαι . Διὰ γὰρ τοῦτο συμβήσεται τὸ μακαριζόμενον πένθος κατορθωθῆναι . Οἷον γὰρ ἐστὶν ἐπὶ τῶν ἐν σκότῳ βιοτούντων , ὅταν ὁ μὲν ἐντεχθῇ τῷ ζόφῳ , ὁ δὲ τῇ ἀπολαύσει τοῦ ἐξω φωτὸς συνεθισμένος , ἐξ ἐπηρεσίας τινὸς κατάχλειστος γένται , οὐχ ὁμοίως ἀμφοτέραν τῶν παρόντων καθάπτεται συμφορὰ ( ὁ μὲν γὰρ εἰδὼς ὅ ἐξέτρηται , βαρεῖαν ποιεῖται τοῦ φωτὸς τὴν ζημίαν · ὁ δὲ μηθὸ ὡς ἐγνωκὼς τὴν τοιαύτην χάριν , ἀλύπως διαβιώσεται , διὰ τὴν τροφίαν τοῦ ζόφου μηδενὸς ἐκπεπταμέναι τῶν ἀγαθῶν λογίζομενος · ἐκ δὲ τούτων τὸν μὲν ἡ ἐπιθυμία τῆς τοῦ φωτὸς ἀπολαύσεως , εἰς πᾶσαν ἄξει μηχανὴν καὶ ἐπίνοιαν τοῦ πάλιν ἰδεῖν ὅ ἐξ ἐπηρεσίας ἀπεστερήθη · ὁ δὲ καταγρηράσει τῷ ζόφῳ διαβίῶν , | διὰ τὸ μὴ ἐγνωκέναι τὸ βέλτιον , ἀγαθὸν ἑαυτῷ τὸ παρὸν κρινων ) · οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου νοήματος , ὁ τὸ ἀληθῶς ἀγαθὸν κατεῖδεν ἰσχύσας , ἐπειτα
Lemmas: σκοπέω τοίνυν ἐν ὁ ἀνθρώπινος ζωή , τίς ποτός πρῶτος αὐτός ὁ πένθος εἰμί , καί ἐπί τις συνίστημι . οὐκοῦν πρόδηλος ἅπας ὁ τοιοῦτος , ὅτι πένθος εἰμί σκυθρωπός διάθεσις ὁ Ψυχή , ἐπί στερέω πρός ὁ καταθυμέω συνίστημι · ὅσπερ ἐπί ὁ ἐν εὐθυμία διαβιόω συνίστημι χώρα οὐ ἔχω · οἷος , εὐπραγέω τις κατά ὁ βίος , πᾶς κατά μέν αὐτός διά ὁ ἡδύς ὁ πρᾶγμα φέρω , ὁ γαμέω ὁ ἐπευφραίνω , ὁ παῖς ἐπαγάλλομαι , διά ὁ ἀδελφός συμμαχία ὀχυρόω , σεμνός κατά ὁ ἀγορά , τίμιος ὁ δυναστεύω , φοβερός ὁ ἀντιτάσσω , ἀκαταφρόνητος ὁ ὑποχείριος , φίλος εὐπρόσδετος , πλοῦτος κόμη , ἀπολαυστικός , ἡδύς , ἄλυπος , σθεναρός ὁ σῶμα · πᾶς ἔχω , ὅσος τίμιος κατά ὁ κόσμος οὗτος εἰμί δοκέω · ὁ τοιούτος πάντως ἐν Εὐφρόσυνος ἕκαστος ὁ πάρειμι ἐπιγαννύμενος . εἰμί δέ τις μεταβολή ὁ εὐημερία οὗτος καθάπτω , ἢ διάζευξις ὁ φίλος , ἢ ζημία ὁ πρόσειμι , ἢ τις πρῆσις ὁ σωματικός ευληρια , ἐκ πονηρός τις συντυχία ἐπάγω , τότε ὁ ὑπεξαίρεσις ὁ εὐφραίνω , ὁ ἐναντίος διάθεσις γίγνομαι , ὅς πένθος προσαγορεύω . οὐκοῦν ἀληθής ὁ ἀποδίδωμι περί αὐτός λόγος , ὅτι πένθος εἰμί ἀσθενής ἢ ἀλγεινός ὁ εὐφραίνω στερέω . εἰμί δή , γίγνομαι ἐγώ ὁ ἀνθρώπινος πένθος , γίγνομαι τις ὁδηγία ὁ ἀγνοέω ὁ πρόδηλος , ὡς εἄν φανερός γίγνομαι , τίς ὁ μακαρίζω εἰμί πένθος , ὅς ἐπακολουθέω ὁ παράκλησις . εἰμί γάρ ὁ ὁ πρόσειμι ἀγαθός στέρησις ἐνταῦθα ὁ πένθος ποιέω , οὐ εἄν δέ τις ὁ ἀγνοέω ὁ ζημία ἀπολαμβάνω · γιγνώσκω προσήκω πρῶτος αὐτός ὁ ἀγαθός , ὅς τίς ποτέ εἰμί κατά ἀλήθεια , εἶτα οὕτως ὁ ἀνθρώπινος φύσις κατανοέω . Ζεύς γάρ οὗτος συμβαίνω ὁ μακαρίζω πένθος κατορθόω . οἷος γάρ εἰμί ἐπί ὁ ἐν σκότος βιοτεω , ὅταν ὁ μέν ἐντίκτω ὁ ζόφος , ὁ δέ ὁ ἀπολαύω ὁ ἐξω φάος συνεθίζω , ἐκ ἐπηρεσίας τις κατάχλειστος γίγνομαι , οὐ ὁμοίως ἀμφότερος ὁ πάρειμι καθάπτω συμφορά ( ὁ μέν γάρ εἰδοί ὅς ἐξέτρηται , βαρύς ποιέω ὁ φάος ὁ ζημία · ὁ δέ μηθὸ ὡς γιγνώσκω ὁ τοιοῦτος χάρις , ἄλυπος διαβιόω , διά ὁ τροφίας ὁ ζόφος μηδείς ἐκπετάννυμι ὁ ἀγαθός λογίζομαι · ἐκ δέ οὗτος ὁ μέν ὁ ἐπιθυμία ὁ ὁ φάος ἀπόλαυσις , εἰς πᾶς ἄγω μηχανή καί ἐπίνοια ὁ πάλιν ὁράω ὅς ἐκ ἐπηρεσίας ἀποστερέω · ὁ δέ καταγρηράσει ὁ ζόφος διαβιόω , | διά ὁ μή γιγνώσκω ὁ ἀγαθός , ἀγαθός ἑαυτοῦ ὁ πάρειμι κρίνω ) · οὗτος καί ἐπί ὁ πρόκειμαι νόημα , ὁ ὁ ἀληθής ἀγαθός καθοράω ἰσχύω , ἔπειτα