gregorius-nyssenus.orationes-viii-de-beatitudinibus pg044_0660.1
δοῦναι πάδες , μία τῶν δύο νοσημάτων ἢ διὰ τῶν τοιούτων ὑπογραφῆ . Τοσοῦτον μόνον παρήλλακται τοῦ ἑτέρου τὸ ἕτερον , ὅσον τὸ μὲν ἐκούσιον εἶναι κακὸν , τὸ δὲ ἀδουλήτως προσπίπτειν οἷς ἐν ἐγίνεται . Τὸ δὲ κατ’ ἰδίαν ὀργὴν ἐν συμφορᾷ γενέσθαι , τοῦ παρὰ γνώμην παθεῖν , ὅσον ἐλεοντότερον ; Καὶ τὴν μὲν ἐκ δαιμονὸς νόσον ὁ ἴδιον πάντως ἠλέησε · τὴν δὲ ἐκ θυμοῦ παραφορὰν , ὁμοῦ τε εἰδὲν καὶ ἐμψιαστο , ζημίαν ἐκχρίνον τὸ μὴ ὑπερβάλλεσθαι αὐτῷ καθ’ ἑαυτὸν πάθει τὸν προνοήσαντα . Καὶ ὁ μὲν δαίμων στρεβλῶν τοῦ ἐμπαθοῦς τὸ σῶμα , μέχρις ἐκείνου τοῦ κακοῦ ἵσταται , κατὰ τοῦ ἀέρος ἐκτὶ διαβλέπτων τοῦ μεμηγνῶτος τὰς χεῖρας · ὁ δὲ τοῦ θυμοῦ δαίμων , οὐχ ἄρχας ποιεῖ τὰς κινήσεις τοῦ σώματος . Ἐπεὶδὰν γὰρ ἐπικρατῇ τὸ πάθος , καὶ ὑπερέξῃ τὸ περιχαρόδιον αἷμα τῆς μελαίνης χολῆς , ὡς φασιν , ἐκ τῆς θυμώδους διαθέσεως ἀπανταχῇ κατασπαρεῖσθαι τῷ σώματι , τότε ὑπὸ τῶν ἐνδόθεν συνθλεδομένων ἀτμῶν , στενοχωρεῖται πάντα τὰ περὶ τὴν κεφαλὴν αἰσθητήρια · ὀφθαλμοὶ μὲν ὑπὸ τὴν τῶν βλεφάρων περιγραφὴν ἐξωθοῦνται , ὑφαίρον τι καὶ δρακοντώδες πρὸς τὸ λυποῦν ἀτεινίζοντες · ἄσθματι δὲ τὰ σπλάγχνα συνέχεται · διοίσουσι δὲ κατὰ τοῦ αὐχένος αἱ φλέβες , καὶ ἡ γλῶσσα παχύνεται · καὶ ἡ φωνὴ στενοῦμένης τῆς ἀρτηρίας ἐκούσιως ὀξύνεται · καὶ τὰ χείλη τῇ ὑποσπορᾷ τῆς ψυχρᾶς ἐκείνης χολῆς πήγνυνται καὶ περιμελαίνεται , καὶ δυσκίνητα γίνεται πρὸς τὴν κατὰ φύσιν διαστολὴν καὶ ἐπίμυσιν , ὡς μηδὲ τὸν πτύελον ἐν τῷ στόματι πλεονάζοντα περιχράσθαι δύνασθαι , ἀλλὰ συνεχβαλεῖν τοῖς ῥήμασι , τοῦ βεδιασμένου φθόγγου τὸν ἀφρὸν παραπτύνοντος . Τότε ποίνων καὶ τὰς χεῖρας ἐστιν ἰδεῖν ἀναχινουμένας ὑπὸ τῆς νόσου , καὶ τοὺς πόδας ὡσαύτως · κινεῖται δὲ τὰ μὲλη ταῦτα , οὐχὲτι μάτην , καθάπερ ἐπὶ τῶν δαιμονούντων γίνεται , ἀλλ’ ἐπὶ κακῷ τῶν ἀλλήλοις διὰ τῆς νόσου συμπελεκομένων . Εὐθὺς γὰρ πρὸς τὰς κατὰ τὸν αἰσθητηρίων αἱ ὁρμαὶ τῶν ἀλλήλους πληττόντων γίνονται . Εἰ δὲ ποὺ προσεγγίσει ἐν τῇ συμπλοκῇ τὸ στόμα τῷ σώματι , οὐδὲ οἱ ὀδόντες ἀπρακτοὶ μένουσιν , ἀλλ’ ἐμφύονται ἠθροῦ διχὴν οἷς ἂν ἐμπελάσωσι . Καὶ τίς ἂν τὰ καθ’ ἕκαστον εἴποι κακὰ , ὅσα ἐκ τοῦ θυμοῦ τὴν γένεσιν ἔχει ; Ὁ τοίνυν καλῶν τὴν τοιαύτην ἀσχημοσύνην , εἰκῶτως ἂν μακαριστὸς τε καὶ τίμιος , ἐκ τῆς μεγίστης εὐεργεσίας ὀνομάζοιτο . Εἰ γὰρ ὁ σωματικῆς τινὸς ἀπλίας χωρίσας τὸν ἄνθρωπον , τίμιος διὰ τῆς τοιαύτης εὐποιίας ἐστὶ · πῶς μᾶλλον ὁ τὴν ψυχὴν τῆς νόσου ταύτης ἐλευθερώσας , ὡς εὐεργέτης τοῦ βίου παρὰ τοῖς νοῦν ἔχουσι νομισθήσεται ; Ὅσον γὰρ κρεῖττων ἡ ψυχὴ τοῦ σώματος , τοσοῦτω τιμιώτερος τῶν τὰ σώματα θεραπευόντων ὁ τὰς ψυχὰς ἐξιώμενος .
Lemmas: δίδωμι πάδος , εἷς ὁ δύο νόσημα ἢ διά ὁ τοιοῦτος ὑπογράφω . τοσοῦτος μόνος παραλλάσσω ὁ ἕτερος ὁ ἕτερος , ὅσος ὁ μέν ἑκούσιος εἰμί κακός , ὁ δέ αδουλητω προσπίπτω ὅς ἐν γίγνομαι . ὁ δέ κατά ἴδιος ὀργή ἐν συμφορά γίγνομαι , ὁ παρά γνώμη πάσχω , ὅσος ἔλεος ; καί ὁ μέν ἐκ δαίμων νόσος ὁ ἴδιος πάντως ἐλεέω · ὁ δέ ἐκ θυμός παραφορά , ὁμοῦ τε ὁράω καί εμψιαστος , ζημία ἐκκρίνω ὁ μή ὑπερβάλλω αὐτός κατά ἑαυτοῦ πάθος ὁ προνοέω . καί ὁ μέν δαίμων στρεβλός ὁ ἐμπαθής ὁ σῶμα , μέχρι ἐκεῖνος ὁ κακός ἵστημι , κατά ὁ ἀήρ ἐκτὶ διαβλέπω ὁ μεμηγνῶτος ὁ χείρ · ὁ δέ ὁ θυμός δαίμων , οὐ Ἄρχας ποιέω ὁ κινέω ὁ σῶμα . ἐπειδάν γάρ ἐπικρατέω ὁ πάθος , καί ὑπερέχω ὁ περιχαροδιος αἷμα ὁ μέλας χολή , ὡς φημί , ἐκ ὁ θυμώδης διάθεσις ἀπαντέχω κατασπείρω ὁ σῶμα , τότε ὑπό ὁ ἔνδοθεν συνθλεδομένων ἀτμός , στενοχωρέω πᾶς ὁ περί ὁ κεφαλή αἰσθητήριον · ὀφθαλμός μέν ὑπό ὁ ὁ βλέφαρον περιγραφή ἐξωθέω , ὑφαίρω τίς καί δρακοντώδης πρός ὁ λυπέω ἀτενίζω · ἆσθμα δέ ὁ σπλάγχνον συνέχω · διαφέρω δέ κατά ὁ αὐχήν ὁ φλέψ , καί ὁ γλῶσσα παχύνω · καί ὁ φωνή στενόω ὁ ἀρτηρία ἑκούσιος ὀξύνω · καί ὁ χεῖλος ὁ ὑποσπορά ὁ ψυχρός ἐκεῖνος χολή πήγνυμι καί περιμελαίνομαι , καί δυσκίνητος γίγνομαι πρός ὁ κατά φύσις διαστολή καί ἐπίμυσις , ὡς μηδέ ὁ πτύελον ἐν ὁ στόμα πλεονάζω περιχραω δύναμαι , ἀλλά συμβάλλω ὁ ῥῆμα , ὁ βεδιασμενος φθόγγος ὁ ἀφρός παραπτύω . τότε ποινή καί ὁ χείρ εἰμί ὁράω αναχινουμην ὑπό ὁ νόσος , καί ὁ πούς ὡσαύτως · κινέω δέ ὁ μέλος οὗτος , οὐχὲτι μάτην , καθάπερ ἐπί ὁ δαιμονέω γίγνομαι , ἀλλά ἐπί κακός ὁ ἀλλήλων διά ὁ νόσος συμπλέκω . εὐθύς γάρ πρός ὁ κατά ὁ αἰσθητήριον ὁ ὁρμή ὁ ἀλλήλων πλήσσω γίγνομαι . εἰμί δέ πού προσεγγίζω ἐν ὁ συμπλοκή ὁ στόμα ὁ σῶμα , οὐδέ ὁ ὀδούς ἄπρακτος μένω , ἀλλά ἐμφύω ἀθρέω διχή ὅς εἄν ἐμπελάζω . καί τίς εἄν ὁ κατά ἕκαστος εἶπον κακός , ὅσος ἐκ ὁ θυμός ὁ γένεσις ἔχω ; ὁ τοίνυν καλός ὁ τοιοῦτος ἀσχημοσύνη , εἰκῶτως εἄν μακαριστός τε καί τίμιος , ἐκ ὁ μέγας εὐεργεσία ὀνομάζω . εἰμί γάρ ὁ σωματικός τις ἀπλίας χωρίζω ὁ ἄνθρωπος , τίμιος διά ὁ τοιοῦτος εὐποιία εἰμί · πῶς μᾶλλον ὁ ὁ ψυχή ὁ νόσος οὗτος ἐλευθερόω , ὡς εὐεργέτης ὁ βίος παρά ὁ νόος ἔχω νομίζω ; ὅσος γάρ ἀγαθός ὁ ψυχή ὁ σῶμα , τοσοῦτος τίμιος ὁ ὁ σῶμα θεραπεύω ὁ ὁ ψυχή ἐξιάομαι .