gregorius-nyssenus.orationes-viii-de-beatitudinibus pg044_0645.1
A τῶν καλῶν ἐξωθεν ἐπισκρινεσθαι , ἀλλ' ἐφ' ἡμῖν εἶναι ὅπερ βουλώμεθα , οἷον ἐκ ταμείου τινὸς προχειριζομένους τὸ ἀγαθὸν ἐκ τῆς φύσεως · ἀπὸ μέρους γὰρ περὶ τοῦ παντὸς διδασκόμεθα , ὅτι οὐχ ὧσπερ ἄλλως τινὰ τῶν κατ' ἐπιθυμίαν τυχεῖν , μὴ αὐτὸν ἐαυτῷ τὸ ἀγαθὸν χαριζόμενον · διὸ φησὶ πού πρὸς τοὺς ἀκούοντας ὁ Κύριος , ὅτι Ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ ἐντὸς ὑμῶν ἐστίν · καὶ , ὅτι Πᾶς ὁ αἰτῶν λαμβάνει , καὶ ὁ ζητῶν εὑρίσκει , καὶ τῷ κρούοντι ἀνοιγήσεται · ὡς καὶ τὸ λαβεῖν τὸ προθυμούμενον , καὶ τὸ εὑρεῖν τὸ ζητουμένον , καὶ τὸ ἐντὸς τῶν ἐπιθυμουμένων γενέσθαι , ἐφ' ἡμῖν εἶναι ὅταν βουλώμεθα , καὶ τῆς ἡμετέρας ἐξαρτᾶσθαι γνώμης . Ἡ κατὰ τὸ ἀκολούθον συγκατασκευάζεται , καὶ τὸ ἐξ ἐναντίου νοούμενον , ὅτι καὶ ἡ πρὸς τὸ χεῖρον ῥοπή , μηδεμιᾶς ἐξωθεν βιαζομένης ἀνάγκης ἐγγίνεσθαι , ἀλλ' ὁμοῦ τὸ ἐλθεῖν τὸ κακὸν ὑφίσταται , τότε εἰς γένεσιν παραγενόμενον , ὅταν ἐλθώμεθα · αὐτὸ δὲ κατ' ἐαυτὸ κατ' ἰδίαν ὑπόστασιν ἐξω προαιρέσεως , οὐδαμοῦ τὸ κακὸν εὑρίσκεται κείμενον . Ἐκ δὲ τούτων ἡ αὐτοκρατὴς τε καὶ αὐτεξούσιος δύναμις , ἣν ἐνεπετάσθητο τῇ φύσει ὁ τῶν ἀνθρώπων ὁ τῆς φύσεως Κύριος , σαφῶς ἐπιδείκνυται , διὰ τοῦ πάντα τῆς προαιρέσεως τῆς ἡμετέρας ἀρτίζεσθαι , εἴτε ἀγαθὰ , εἴτε χειρόνεα · τὴν δὲ θεῖαν κρίσιν ἀδελκάτω καὶ δικαίῳ ψήφῳ τῆς κατὰ τὴν ἡμετέραν πρόθεσιν ἐπομένην , ἐκείνοις νέμειν ἐκάστῳ , ὅπερ ἂν ἐαυτῷ τις παρεχόμενος τύχῃ · τοῖς μὲν , καθὼς φησιν ὁ Ἀπόστολος , καθ' ὑπομονὴν ἔργου ἀγαθοῦ δόξαν καὶ τιμὴν ζητοῦσι , ζωὴν αἰώνιον · τοῖς δὲ ἀπειθοῦσι μὴ τῇ ἀληθείᾳ , πειθόμενοι δὲ τῇ ἀδικίᾳ , ὀργὴν καὶ θλίψιν , καὶ πάντα ὅσα τῆς σκυθρωπῆς ἀντεξοσίας ἔστιν ὀνόματα . Ὡσπερ γὰρ τὰ ἀκριβῆ τῶν κατόπτρων τοιαύτας δείκνυσι τὰς τῶν προσώπων ἐμφάσεις , οἷά περ ἂν τὰ πρόσωπα ἦ , φαιδρὰ μὲν τῶν φαιδρουμένων , κατηφῆ δὲ τῶν σκυθρωπαζόντων · καὶ οὐχ ἂν τις αἰτιάσαιτο τὴν τοῦ κατόπτρου φύσιν , εἰ σκυθρωπὴν ἐμφανείη τὸ ἀπεικόνισμα τοῦ πρωτοτύπου διὰ κατηφείας συμπεπιπτότος · οὕτω καὶ ἡ δικαία τοῦ Θεοῦ κρίσις ταῖς ἡμετέrais διαθέσεσιν ἐξομοιοῦται , οἷά περ ἂν τὰ παρ' ἡμῶν ἦ , τοιαῦτα ἡμῖν ἐκ τῶν ἰδίων παρέχουσα . Δεῦτε , φησίν , οἱ εὐλογημένοι · καὶ , Πορεύεσθε , οἱ κατηραμένοι . Μὴ τις ἀνάγκη τῶν ἐξωθεν ἐπὶ τούτων ἐστίν , τοῖς δεξίας μὲν τὴν γλυκελαὶν φωνήν , τοῖς δὲ ἀριστεροῖς τὴν σκυθρωπὴν ἀποκληροῦσα ; Οὐχ οὕτοι μὲν δι' ὧν ἐποίησαν , ἔσχον τὸν ἔλεον , οἱ δὲ τῷ πρὸς τοὺς ὁμοφύλους ἀπηνῶς ἔχειν , ἀπηγες ἐαυτοῖς τὸ θεῖον ἐποίησαν ; Οὐχ ἠλέησε τὸν τῇ πυλῶνι προσταλαιπωροῦντα πτωχὸν , ὁ ταῖς τρυφαῖς διακεχυμένος πλοῦσιος , διὰ τοῦτο ἐαυτῷ ἀποκόπτεται τὸν ἔλεον , ἐλεηθῆναι δεόμενος , καὶ οὐχ ἀπολούμενος ; οὐχ ὅτι ζημίαν ἔφερε μία βανὶς εἰς τὴν μεγάλην τοῦ παραδείσου πηγὴν , ἀλλ' ὅτι τῇ τῆς ἐλεημοσύνης σταγόνι ἀμείψαις ἔχει πρὸς τὴν ἀπηνίαν . Τὶς γὰρ κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος ; Οἷα , φησίν , ἂν σπαίρῃ ὁ ἀνθρώπος , τοιαῦτα καὶ θερίσει · ὅτι οὐ σπείρων εἰς τὴν ἀρκα , ἐκ τῆς σαρκὸς θερίσει φθορὰν · ὁ δὲ σπείρων εἰς τὸ πνεῦμα ἐκ τοῦ πνεύματος θερίσει ζωὴν
Lemmas: A ὁ καλός ἐξωθεν επισκρινω , ἀλλά ἐπί ἐγώ εἰμί ὅσπερ βούλομαι , οἷος ἐκ ταμεῖον τις προχειρίζω ὁ ἀγαθός ἐκ ὁ φύσις · ἀπό μέρος γάρ περί ὁ πᾶς διδάσκω , ὅτι οὐ ὡς ἄλλως τις ὁ κατά ἐπιθυμία τυγχάνω , μή αὐτός αὐτός ὁ ἀγαθός χαρίζομαι · διό φημί πού πρός ὁ ἀκούω ὁ Κύριος , ὅτι ὁ βασίλειος ὁ Θεός ἐντός σύ εἰμί · καί , ὅτι Πᾶς ὁ αἰτέω λαμβάνω , καί ὁ ζητέω εὑρίσκω , καί ὁ κρούω ἀνοίγνυμι · ὡς καί ὁ λαμβάνω ὁ προθυμέομαι , καί ὁ εὑρίσκω ὁ ζητέω , καί ὁ ἐντός ὁ ἐπιθυμέω γίγνομαι , ἐπί ἐγώ εἰμί ὅταν βούλομαι , καί ὁ ἡμέτερος ἐξαρτάω γνώμη . ὁ κατά ὁ ἀκόλουθος συγκατασκευάζω , καί ὁ ἐκ ἐναντίος νοέω , ὅτι καί ὁ πρός ὁ χείρων ῥοπή , μηδείς ἐξωθεν βιάζομαι ἀνάγκη ἐγγίγνομαι , ἀλλά ὁμοῦ ὁ ἔρχομαι ὁ κακός ὑφίστημι , τότε εἰς γένεσις παραγίγνομαι , ὅταν ἔρχομαι · αὐτός δέ κατά ἑαυτοῦ κατά ἴδιος ὑπόστασις ἐξω προαίρεσις , οὐδαμοῦ ὁ κακός εὑρίσκω κεῖμαι . ἐκ δέ οὗτος ὁ αὐτοκρατής τε καί αὐτεξούσιος δύναμις , ὅς ἐμπετάννυμι ὁ φύσις ὁ ὁ ἄνθρωπος ὁ ὁ φύσις Κύριος , σαφῶς ἐπιδείκνυμι , διά ὁ πᾶς ὁ προαίρεσις ὁ ἡμέτερος ἀρτίζω , εἴτε ἀγαθός , εἴτε χειρονεος · ὁ δέ θεῖος κρίσις ἀδελκάτω καί Δίκαιος ψῆφος ὁ κατά ὁ ἡμέτερος πρόθεσις πίνω , ἐκεῖνος νέμω ἕκαστος , ὅσπερ εἄν αὐτός τις παρέχω τυγχάνω · ὁ μέν , καθώς φημί ὁ ἀπόστολος , κατά ὑπομονή ἔργον ἀγαθός δόξα καί τιμή ζητέω , ζωή αἰώνιος · ὁ δέ ἀπειθέω μή ὁ ἀλήθεια , πείθω δέ ὁ ἀδικία , ὀργή καί θλῖψις , καί πᾶς ὅσος ὁ σκυθρωπάζω ἀντεξοσίας εἰμί ὄνομα . ὡς γάρ ὁ ἀκριβής ὁ κάτοπτρον τοιοῦτος δείκνυμι ὁ ὁ πρόσωπον ἔμφασις , οἷος περ εἄν ὁ πρόσωπον εἰμί , φαιδρός μέν ὁ φαιδρουμην , κατηφής δέ ὁ σκυθρωπάζω · καί οὐ εἄν τις αἰτιάομαι ὁ ὁ κάτοπτρον φύσις , εἰμί σκυθρωπός ἐμφαίνω ὁ ἀπεικόνισμα ὁ πρωτότυπος διά κατήφεια συμπίπτω · οὗτος καί ὁ Δίκαιος ὁ Θεός κρίσις ὁ ἡμετέrais διάθεσις ἐξομοιόω , οἷος περ εἄν ὁ παρά ἐγώ εἰμί , τοιοῦτος ἐγώ ἐκ ὁ ἴδιος παρέχω . δεῦτε , φημί , ὁ εὐλογέω · καί , πορεύω , ὁ καταράομαι . μή τις ἀνάγκη ὁ ἐξωθεν ἐπί οὗτος εἰμί , ὁ Δεξίας μέν ὁ γλυκελης φωνή , ὁ δέ ἀριστερός ὁ σκυθρωπός ἀποκληρόω ; οὐχ οὕτος μέν διά ὅς ποιέω , ἔχω ὁ ἔλεος , ὁ δέ ὁ πρός ὁ ὁμόφυλος ἀπηνής ἔχω , ἀπάγω ἑαυτοῦ ὁ θέω ποιέω ; οὐχ ἐλεέω ὁ ὁ πύλη προσταλαιπωρέω πτωχός , ὁ ὁ τρυφή διαχέω πλούσιος , διά οὗτος αὐτός ἀποκόπτω ὁ ἔλεος , ἐλεέω δήω , καί οὐ ἀπόλλυμι ; οὐ ὅτι ζημία φέρω εἷς Βᾶνις εἰς ὁ μέγας ὁ παράδεισος πηγή , ἀλλά ὅτι ὁ ὁ ἐλεημοσύνη σταγών ἀμείβω ἔχω πρός ὁ ἀπανιάω . τις γάρ κοινωνία φάος πρός σκότος ; οἷος , φημί , εἄν σπαίρω ὁ ἄνθρωπος , τοιοῦτος καί θερίζω · ὅτι οὖον σπείρω εἰς ὁ ἀρκα , ἐκ ὁ σάρξ θερίζω φθορά · ὁ δέ σπείρω εἰς ὁ πνεῦμα ἐκ ὁ πνεῦμα θερίζω ζωή