gregorius-nyssenus.orationes-viii-de-beatitudinibus pg044_0659.2
Μακάριοι γάρ , φησίν , οἱ εἰρηνοποιοί . Εἰρηνοποιὸς δέ ἐστιν ὁ εἰρήνην διδούς · ἀλλὰ οὐχ ἄν δὲ τις ἕτερον παράχωσι , ὁ μὴ αὐτὸς ἔχει . Βούλεται τοίνυν πρότερον εἶναι σε πλήρη τῶν τῆς εἰρήνης καλῶν , εἴθ’ οὕτως ὁρέγειν τοῖς ἐνδεῖσι ἔχουσι τοῦ τοιούτου κτήματος . Καὶ μὴ λλὰν τὴν διὰ βάθους θεωρίαν περιεργαζέσθω ὁ λόγος · αὐτάρκης γάρ ἡμῖν εἰς ἀγαθοῦ κτῆσιν , καὶ τὸ πρόχειρον νόημα . Μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί . Πολλῶν ἀρρώστημάτων θεραπείαν ὁ λόγος ἐν ὀλίγῳ χαρίζεται , διὰ τῆς περιλήψεως ταύτης καὶ γενικωτέρας φωνῆς ἐκπεριλαβὼν τὰ καθ’ ἕκαστον . Τί ἐστιν ἡ εἰρήνη πρώτων νοήσωμεν . Τί ἄλλο , ἢ ἀγαπητικὴ τις πρὸς τὸ ὁμόφυλον συνδιάθεσις ; τί οὖν ἐστι ἐξ ἐναντίου τῇ ἀγάπῃ νοούμενον ; Μῖσος , ὀργή , θυμὸς , φθόνος , μνησιαχλία , ὑπόκρισις , ἡ κατὰ πόλεμον συμφορά . Ὅρας ὅσων καὶ ὅλων ἀρρώστημάτων ἀντιφάρμακόν ἐστιν ἡ μία φωνή ; Ἡ γὰρ εἰρήνη κατὰ τὸ ἴσον ἑκάστῳ τῶν εἰρημένων ἀντικαθίσταται , καὶ ἀφανισμὸν ποιεῖ τοῦ κακοῦ τῇ ἐαυτῆς παρουσίᾳ . Ὡς γὰρ ὑγιείας ἐπιλαβοῦσης ἡ νόσος ἐξαφανίζεται , καὶ φωτὸς φανέντος οὐχ ὑπολείπεται σκότος · οὕτως καὶ τῆς εἰρήνης ἐπιφανείσης , λύεται πάντα τὰ ἐκ τοῦ ἐναντίου συνιστάμενα πᾶθη . Τοῦτο δὲ ὅσον ἐστὶν ἀγαθόν , οὐδὲν οἶμαι χρήναι διεξείναι τῷ λόγῳ αὐτὸς · σὺ κατὰ σεαυτὸν ἐπιλελόγισαι , ὅσιος ὁ βίος τῶν ἀλλήλους δι’ ὑποψίας καὶ μίσους ἔχοντων , ὧν δυσάντητοι μὲν αἱ συντυχίαι , βδελυκτά τε αὐτοῖς τὰ ἀλλήλων πάντα · ἄσθονγα δὲ τὰ στόματα , καὶ ἀπεστραμμένα τὰ βλέμματα · καὶ ἀκοὴ πεπραγμένη τῇ τοῦ μισοῦντος καὶ μισουμένου φωνῇ . Πάν δὲ φίλον ἑκάτερω αὐτῶν , δ τῷ ἑτέρῳ μὴ φίλον · καὶ ἐκ τοῦ ἐναντίου πᾶν ἐχθρόν , καὶ πολέμιον , δ τῷ δυσμενεῖ καταθύμιον . Ὡςπερ τοίνυν τὰ εὐώδη τῶν ἀρωμάτων , τῆς ἰδίας εὐωσίας τὸν παρακειμένον ἀέρα πλήρη ποιεῖ · οὕτω σοι βούλεται κατὰ περιουσίαν πλεονάζειν τῆς εἰρήνης τὴν χάριν , ὥστε τὸν σὸν βίον θεραπείαν εἶναι τῆς ἀλλοτρίας νόσου . Ὅσον δὲ τὸ τοιούτον ἐστὶν ἀγαθόν , ἀκριβέστερον ἂν ἐπιγνοῖης , ἑκάστου τῶν ἐκ τῆς δυσμενοῦς προαιρέσεως ἐγγυνομένων τῇ ψυχῇ παθημάτων τὰς συμφοράς λογιζόμενος . Τίς ἂν διεξελθὼν πρὸς ἀξίαν τῆς ὀργῆς τὰ πᾶθη ; Τίς ὑπογράψει λόγος τὴν ἀσχημοσύνην τῆς τοιαύτης νόσου ; Ὅρας δὲ τῶν δαιμονιζομένων πᾶθη τοῖς ὑπὸ θυμοῦ χειραχθεμένοις ἐπιφαίνεσθαι . Λόγισαι παράλληλα τοῦ τε δαιμονίου καὶ τοῦ θυμοῦ τὰ συμπτώματα , καὶ εἰς ἐν τούτοις τὴν διαφοράν . Ὑγραῖος καὶ διάστροφος τῶν δαιμονιζομένων ὀφθαλμὸς , παράφορος ἡ γλῶσσα , τραχὺ τὸ φθέγμα , ὀξεῖα καὶ ὑλακώδης ἡ φωνή . Κοινὰ ταῦτα καὶ τοῦ θυμοῦ καὶ τοῦ δαίμονος , κλόνος κεφαλῆς , χειρῶν ἐμπλήκτοι κινήσεις , βραχὺς ὅλου τοῦ σώματος ,
Lemmas: Μακάριος γάρ , φημί , ὁ εἰρηνοποιός . Εἰρηνοποιός δέ εἰμί ὁ εἰρήνη δίδωμι · ἀλλά οὐ ἄν δέ τις ἕτερος παράγω , ὁ μή αὐτός ἔχω . βούλομαι τοίνυν πρότερος εἰμί σύ πλήρης ὁ ὁ εἰρήνη καλός , ἔτι οὕτως ὀρέγω ὁ ἐνδέω ἔχω ὁ τοιοῦτος κτῆμα . καί μή λάω ὁ διά βάθος θεωρία περιεργάζω ὁ λόγος · αὐτάρκης γάρ ἐγώ εἰς ἀγαθός κτῆσις , καί ὁ πρόχειρον νόημα . Μακάριος ὁ εἰρηνοποιός . πολλες ἀρρώστημα θεραπεία ὁ λόγος ἐν ὀλίγος χαρίζομαι , διά ὁ περίληψις οὗτος καί γενικός φωνή ἐκπεριλαμβάνω ὁ κατά ἕκαστος . τις εἰμί ὁ εἰρήνη πρῶτος νοέω . τις ἄλλος , ἢ ἀγαπητικός τις πρός ὁ ὁμόφυλος συνδιάθεσις ; τίς οὖν εἰμί ἐκ ἐναντίος ὁ ἀγάπη νοέω ; μῖσος , ὀργή , θυμός , φθόνος , μνησιαχλία , ὑπόκρισις , ὁ κατά πόλεμος συμφορά . ὁράω ὅσος καί ὅλος ἀρρώστημα ἀντιφάρμακον εἰμί ὁ εἷς φωνή ; ὁ γάρ εἰρήνη κατά ὁ ἴσος ἕκαστος ὁ εἴρω ἀντικαθίστημι , καί ἀφανισμός ποιέω ὁ κακός ὁ ἑαυτοῦ παρουσία . ὡς γάρ ὑγίεια ἐπιλαμβάνω ὁ νόσος ἐξαφανίζω , καί φάος φαίνω οὐ ὑπολείπω σκότος · οὕτως καί ὁ εἰρήνη ἐπιφαίνω , λύω πᾶς ὁ ἐκ ὁ ἐναντίος συνιστάω πάθος . οὗτος δέ ὅσος εἰμί ἀγαθός , οὐδείς οἴομαι χρή διέξειμι ὁ λόγος αὐτός · σύ κατά σαυτοῦ ἐπιλογίζομαι , ὅσιος ὁ βίος ὁ ἀλλήλων διά ὑποψία καί μῖσος ἔχω , ὅς δυσάντητος μέν ὁ συντυχία , βδελυκτός τε αὐτός ὁ ἀλλήλων πᾶς · ἄσθονγα δέ ὁ στόμα , καί ἀποστρέφω ὁ βλέμμα · καί ἀκοή πράσσω ὁ ὁ μισέω καί μισέω φωνή . Πάν δέ φίλος ἑκάτερος αὐτός , δ ὁ ἕτερος μή φίλος · καί ἐκ ὁ ἐναντίος πᾶς ἐχθρός , καί πολέμιος , δ ὁ δυσμενής Καταθύμιον . ὡς τοίνυν ὁ εὐώδης ὁ ἄρωμα , ὁ ἴδιος εὐωσίας ὁ παρακείμενος ἀήρ πλήρης ποιέω · οὗτος σύ βούλομαι κατά περιουσία πλεονάζω ὁ εἰρήνη ὁ χάρις , ὥστε ὁ σός βίος θεραπεία εἰμί ὁ ἀλλότριος νόσος . ὅσος δέ ὁ τοιοῦτος εἰμί ἀγαθός , ἀκριβής εἄν ἐπιγιγνώσκω , ἕκαστος ὁ ἐκ ὁ δυσμενής προαίρεσις ἐγγίγνομαι ὁ Ψυχή πάθημα ὁ συμφορά λογίζομαι . Τῖς εἄν διεξέρχομαι πρός ἄξιος ὁ ὀργή ὁ πάθος ; Τῖς ὑπογράφω λόγος ὁ ἀσχημοσύνη ὁ τοιοῦτος νόσος ; ὁράω δέ ὁ δαιμονίζομαι πάθος ὁ ὑπό θυμός χειραχθεμένοις ἐπιφαίνω . λογίζομαι παράλληλος ὁ τε δαιμόνιος καί ὁ θυμός ὁ σύμπτωμα , καί εἰς ἐν οὗτος ὁ διαφορά . Ὑγραῖος καί διάστροφος ὁ δαιμονίζομαι ὀφθαλμός , παράφορος ὁ γλῶσσα , τραχύς ὁ φθέγμα , ὀξύς καί ὑλακώδης ὁ φωνή . κοινάν οὗτος καί ὁ θυμός καί ὁ δαίμων , κλόνος κεφαλή , χείρ ἔμπληκτος κινέω , βραχύς ὅλος ὁ σῶμα ,