gregorius-nyssenus.orationes-viii-de-beatitudinibus pg044_0655.1
A τέρου νόμου , τὸ Μὴ φονεύσαι , ὧν μάθε τὸ Χωρίσαι τῆς ψυχῆς τὴν κατὰ τῶν ὁμοφυλῶν ὀργήν . Οὐ γὰρ καθόλου τὴν ὀργὴν ἀπεῖπεν · ἔστι γὰρ καὶ ἐπὶ καλῷ ποτε τῇ τοιαύτῃ τῆς ψυχῆς χρήσειαται ὀργή , ἀλλὰ τὸ πρὸς τὸν ἀδελφὸν ὀργιστικῶς ποτε ἔχειν ἐπὶ μηδενὶ ἀγαθῷ , τοῦτο ἡ παραγγελία κατέθεσεν . Πᾶς γὰρ ὁ ὀργιζόμενος τῷ ἀδελφῷ ἐκ τοῦ εἰκή . Ἡ γὰρ προσθήκη τοῦ εἰκή , δείκνυσι τὸ ὀπλειῶν πολλάκις τῆς τοῦ θυμοῦ χρήσεων , ὅταν ἐπὶ κόλασει τῆς ἁμαρτίας ζέτῃ τὸ πάθος . Τοῦτο τὸ εἶδος τῆς ὀργῆς τῷ Φινεὲς ὁ τῆς Γραφῆς λόγος προεμαρτύρησεν , ὅτε τῇ σφαγῇ τῶν παρανομοῦντων τὴν κατὰ τοῦ λαοῦ κινήθεισαν ἀπειλὴν τοῦ Θεοῦ ἠλέωσατο . Πάλιν μεταβαίνει τῇ θεραπείᾳ πρὸς τὰ διὰ τῆς ἡδονῆς πλημμελούμενα , καὶ τῆς μοιχείας τὴν ἀστοπὸν ἐπιθυμίαν ἐξαίρει τῆς καρδίας διὰ τοῦ παραγγέλματος . Οὕτω καὶ τὰ καθ' ἕκαστον πάντα εὑρήσεις , ἐν τοῖς ἑξῆς διορθοῦντα τὸν Κύριον , πρὸς ἕκαστον τῶν τῆς κακίας εἴδων ταῖς νομοθεσίαις ἱστᾶμενον . Κωλύει τὸ ἄρχειν ἀδίκων χειρῶν , διὰ τὸ μηδὲ ἀμύνεσθαι συγχωρῆσαι . Ὑπερορίζει τὸ κατὰ πλεονεξίαν πάθος , διὰ τοῦ πρὸς τὸ ἀποδύνεσθαι τῷ ἀφελομένῳ , καὶ τὸ ὁπολειφθὲν προστάζει . Θεραπεύει τὴν δειλίαν , καταφρονητικῶς πρὸς τὸν θάνατον ἔχειν ἐκκελευόμενος . Καὶ διὸς δι' ἕκάστου τῶν παραγγελμάτων , εὑρήσεις πᾶν λόγῳ δίκην τὸν ἀροστριαχὸν λόγον , τὰς πονηρὰς τῶν ἁμαρτιῶν ρίζας ἐκ τοῦ βάθους τῆς καρδίας ἡμῶν ἀνορύσσοντα , δι' ὧν ἔστι τῆς ἀκανθώδους καθαρθῆναι καρποφορίας . Οὕκουν δι' ἀμφοτέρων εὐεργεῖται τὴν φύσιν , ὡς τε τὸ ἀγαθὸν ἐπαγγέλλεται , ὡς τε τὴν πρὸς τὸ προκειμενον διδασκαλίαν ἡμῖν ὑποτίθεται . Εἰ δὲ ἐπίπονος τῶν ἀγαθῶν σπουδὴ σοι νομίζεται , σύγκρινον τῷ ἐναντίῳ βίῳ · καὶ εὑρήσεις ὅσον ἐπίπονωτέρα ἐστὶν ἡ κακία , εἰ μὴ πρὸς τὸ παρόν , ἀλλὰ πρὸς τὸ μετὰ ταῦτα βλέπεις . Ὁ γὰρ γεέννας ἀκούσας , οὐκέτι πᾶν τινα καὶ σπουδὴ τῶν κατὰ τὴν ἁμαρτίαν ἡδονῶν χωρισθήσεται · ἀλλ' ἀρκέσει μόνος ὁ φόβος τοῖς λογισμοῖς ἐγγενόμενος , ἐξορίσαι τὰ πάθη . Μᾶλλον δὲ καλῶς ἔχει τῷ σιωπημένῳ συνυπακουμένῳ κατανοήσοντας , σφοδροτέραν ἐντεῦθεν τὴν ἐπιθυμίαν λαβεῖν . Εἰ γὰρ μακάριοι οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ , ἐλεεινοὶ πάντως οἱ κατερθωμένοι τὸν νοῦν · ὅτι πρὸς τὸ τοῦ ἀντικειμένου πρόσωπον βλέπουσιν . Καὶ εἰ αὐτὸς ὁ θεῖος χαρακτὴρ τῷ κατ' ἀρετὴν ἐντυποῦται βίῳ , δῆλον ὅτι ἡ κατὰ κακίαν ζωὴ μορφὴ καὶ πρόσωπον τοῦ ἀντικειμένου γίνεται . Ἄλλὰ μὴν εἰ κατὰ διαφόρους ἐπινοίας ὁ Θεὸς ἑκάστῳ τῶν κατὰ τὸ ἀγαθὸν νοουμένων ἐπωνομάζεται , φῶς , καὶ ζωή , καὶ ἀφθαρσία , καὶ ὅσα τοῦ τοιούτου γένους ἐστίν · πάντως ἐκ τοῦ ἀντιστρόφου , τὸ ἕκαστο τούτων ἀντικείμενον , τῷ τῆς κακίας εὐρέτῃ ὀνομασθήσεται , σκότος καὶ θάνατος καὶ φθορά , καὶ ὅσα τοῖς ὁμογενῆ καὶ ὁμόφυλα . Οὕκουν μαθόντες , διὰ τίνων ἡ τε κακία καὶ ὁ κατ' ἀρετὴν μορφοῦται βίος , ἐξουσίας ἡμῖν πρὸς ἕκτερον τούτων κατὰ τὸ αὐτεξούσιον τῆς προαιρέσεως προκειμένης , φύγωμεν τὴν τοῦ διαβόλου μορφὴν , ἀποδιώμεν τὸ πονηρὸν πρόσωπον , ἀναλάβωμεν τὴν θεῖαν εἰκόνα , γενώμεθα καθαροὶ τῇ
Lemmas: A τέρας νόμος , ὁ μή φονεύω , ὅς μανθάνω ὁ χωρίζω ὁ Ψυχή ὁ κατά ὁ ὁμόφυλος ὀργή . οὖον γάρ καθόλου ὁ ὀργή ἀπολέγω · εἰμί γάρ καί ἐπί καλός ποτός ὁ τοιοῦτος ὁ Ψυχή χράω ὀργή , ἀλλά ὁ πρός ὁ ἀδελφός ὀργιστικῶς ποτός ἔχω ἐπί μηδείς ἀγαθός , οὗτος ὁ παραγγελία καταθέτω . Πᾶς γάρ ὁ ὀργίζω ὁ ἀδελφός ἐκ ὁ εἰκῇ . ὁ γάρ προσθήκη ὁ εἰκῇ , δείκνυμι ὁ ὀπλειῶν πολλάκις ὁ ὁ θυμός χρῆσις , ὅταν ἐπί κολάζω ὁ ἁμαρτία Ζέτη ὁ πάθος . οὗτος ὁ εἶδος ὁ ὀργή ὁ Φινεές ὁ ὁ γραφή λόγος προμαρτυρέω , ὅτε ὁ σφαγή ὁ παρανομέω ὁ κατά ὁ λαός κινέω ἀπειλή ὁ Θεός ἐλεέω . πάλιν μεταβαίνω ὁ θεραπεία πρός ὁ διά ὁ ἡδονή πλημμελέω , καί ὁ μοιχεία ὁ αστοπως ἐπιθυμία ἐξαιρέω ὁ Καρδία διά ὁ παράγγελμα . οὕτως καί ὁ κατά ἕκαστος πᾶς εὑρίσκω , ἐν ὁ ἑξῆς διορθόω ὁ κύριος , πρός ἕκαστος ὁ ὁ κακία Εἴδων ὁ νομοθεσία ἵστημι . κωλύω ὁ ἄρχω ἄδικος χείρ , διά ὁ μηδέ ἀμύνω συγχωρέω . ὑπερορίζω ὁ κατά πλεονεξία πάθος , διά ὁ πρός ὁ ἀποδύνω ὁ ἀφαιρέω , καί ὁ οπολειπω προστάζω . θεραπεύω ὁ δειλία , καταφρονητικός πρός ὁ θάνατος ἔχω ἐκκελεύομαι . καί δίω διά ἕκαστος ὁ παράγγελμα , εὑρίσκω πᾶς λόγος δίκη ὁ ἀροστριαχὸν λόγος , ὁ πονηρός ὁ ἁμαρτία ῥίζα ἐκ ὁ βάθος ὁ Καρδία ἐγώ ἀνορύσσω , διά ὅς εἰμί ὁ ἀκανθώδης καθαίρω καρποφορία . κέω διά ἀμφότερος εὐεργέω ὁ φύσις , ὡς τε ὁ ἀγαθός ἐπαγγέλλω , ὡς τε ὁ πρός ὁ πρόκειμαι διδασκαλία ἐγώ ὑποτίθημι . εἰμί δέ ἐπίπονος ὁ ἀγαθός σπουδή σύ νομίζω , συγκρίνω ὁ ἐναντίος βίος · καί εὑρίσκω ὅσος ἐπίπονος εἰμί ὁ κακία , εἰμί μή πρός ὁ πάρειμι , ἀλλά πρός ὁ μετά οὗτος βλέπω . ὁ γάρ γέεννα ἀκούω , οὐκέτι πᾶς τις καί σπουδή ὁ κατά ὁ ἁμαρτία ἡδονή χωρίζω · ἀλλά ἀρκέω μόνος ὁ φόβος ὁ λογισμός ἐγγίγνομαι , ἐξορίζω ὁ πάθος . μᾶλλος δέ καλῶς ἔχω ὁ σιωπάω συνυπακούω κατανοέω , σφοδρός ἐντεῦθεν ὁ ἐπιθυμία λαμβάνω . εἰμί γάρ μακάριος ὁ καθαρός ὁ Καρδία , ἐλεεινός πάντως ὁ κατερθωμένοι ὁ νόος · ὅτι πρός ὁ ὁ ἀντίκειμαι πρόσωπον βλέπω . καί εἰμί αὐτός ὁ θεῖος χαρακτήρ ὁ κατά ἀρετή ἐντυπόω βίος , δῆλος ὅτι ὁ κατά κακία ζωή μορφή καί πρόσωπον ὁ ἀντίκειμαι γίγνομαι . ἀλλά μήv εἰμί κατά διάφορος ἐπίνοια ὁ θεός ἕκαστος ὁ κατά ὁ ἀγαθός νοέω ἐπονομάζω , φάος , καί ζωή , καί ἀφθαρσία , καί ὅσος ὁ τοιοῦτος γένος εἰμί · πάντως ἐκ ὁ ἀντίστροφος , ὁ έκαστος οὗτος ἀντίκειμαι , ὁ ὁ κακία Εὑρέτη ὀνομάζω , σκότος καί θάνατος καί φθορά , καί ὅσος ὁ ὁμογενής καί ὁμόφυλος . κέω μανθάνω , διά τίνω ὁ τε κακία καί ὁ κατά ἀρετή μορφόω βίος , ἐξουσία ἐγώ πρός ἕκτερον οὗτος κατά ὁ αὐτεξούσιος ὁ προαίρεσις πρόκειμαι , φεύγω ὁ ὁ διάβολος μορφή , ἀποδίδωμι ὁ πονηρός πρόσωπον , ἀναλαμβάνω ὁ θεῖος εἰκών , γίγνομαι καθαρός ὁ