gregorius-nyssenus.orationes-viii-de-beatitudinibus pg044_0646.2
Μακάριοι οἱ ἐλεήμονες , ὅτι αὐτοὶ ἐλεηθήσονται . Τίς ἂν διεξέλοι λόγος ἀνθρώπινος τὸ βάθος τῶν ἐνγκεμάτων νοημάτων τῷ λόγῳ ; Τὸ γὰρ ἀπλυστόν τε καὶ ἀόριστον τῆς φωνῆς δίδωσι τι καὶ πλέον τῶν εἰρημένων περιεργάζεσθαι , τὸ μὴ προσθῆναι τίνες εἰσὶν εἰς οὓς ἐνεργὸν εἶναι προσῆκει τὸν ἔλεον · ἀλλ’ ἀπλῶς εἴπειν ὅτι Μακάριοι οἱ ἐλεήμονες . Τάχα γὰρ ἡμῖν τοιοῦτον τι διὰ τῶν εἰρημένων ὁ λόγος αἰνίττεται , ὡς ἀκολουθεῖν τῷ μακαρίῳ πένθει τὸν τοῦ ἔλεους διάγνωσιν . Καὶ γὰρ ἔχει μακαρισθῆς ἡν , ὁ τὸν τῆδε βίον ἐν πένθει ποιούμενος , καὶ ἔνθα μοι δοκεῖ τὴν ἰσὴν ὁ λόγος ὑποσημαίνειν διδασκαλίαν . Ὡς γὰρ ἐπὶ τῶν ἀλλοτρίων διαθεσίμων συμφορῶν , ὅταν τινὲς τῶν ἐπιτηδευόντων ἡμῖν ἀδούλητοις τισὶ συνενεχθῶσι λύπαις , ἢ πατρώας οἰκίας ἐκπεπτωκότες , ἢ ναναγίου περισωθέντες γυμνοί , ἢ πειραταῖς , ἢ λῃσταῖς ὑποχρεῖ γεγενημένοι , ἢ δούλοι ἐξ ἐλευθέρων , ἢ αἰχμάλωτοι ἐξ εὐδαίμων , ἢ ἄλλο τι τοιοῦτον ἀντιλαβόντες κακόν , οἱ τέως ἐν εὐηλίᾳ τινὶ τὸν βίον ἐξεταζόμενοι . Ὡς τοίνυν ἐπὶ τούτων ἀλγεινὴ τις γίνεται ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν ἡ συνδιάθεσις · τάχα πολὺ μᾶλλον ἐφ’ ἡμῶν αὐτῶν εὐχαιρὸν ἂν εἴη τὴν τοιαύτην ἀνακεῖσθαι διάγνωσιν ἐπὶ τῇ παρ’ ἀξίαν τοῦ βίου βολῇ . Ὅταν γὰρ λογισώμεθα , τῆς ἡ λαμπρὰς ἡμῶν οἰκίας ἡς ἐκπεπτώκαμεν · πῶς ὑπὸ τοῖς λῃσταῖς γεγενημένοι πῶς τῷ βυθῷ τοῦ τῆδε βίου καταδυθισθέντες ἀπεγυμνώθημεν · οἷους καὶ ὅσους δεσπότας ἀντὶ τῆς ἐλευθερίας τε καὶ αὐτονόμου διαγωγῆς ἐπεσπασάμεθα · πῶς τὸ μακαριστὸν τῆς ζωῆς θανάτῳ καὶ φόβῳ διεκόψαμεν · ἆρα δυνατὸν , εἰ ταύτας λάβοιμεν ἐννοίας , ἀλλοτρίαις συμφοραῖς προσἀγολεῖσθαι τὸν ἔλεον , καὶ οὐκ αὐτὴν ἐλεεινῶς τὴν ψυχὴν διατίθεσθαι , λογιζομένην ἄτε εἶχεν , ὅν τε ἐκπεπτώκειν ; Τί γὰρ τῆς αἰχμαλωσίας ταύτης ἐλεεινότερον ; Ἀντὶ τῆς ἐν τῷ παραδείσῳ τροφῆς , τὸ νοσῆσαι τοῦτο καὶ ἐπίπονον χωρίον ἐν τῇ ζωῇ κεκληρώμεθα · ἀντὶ τῆς ἀπαθείας ἐκείνης , τὰς μυρίας τῶν παθημάτων ἀντειλήφαμεν κήρας · ἀντὶ τῆς ὑψῆς ἐκείνης διαγωγῆς , καὶ τῆς μετὰ τῶν ἀγγέλων ζωῆς , τοῖς θηρίοις τῆς γῆς συνοικεῖν κατεκρίθημεν · τοῦ ἀγγελικοῦ τε καὶ ἀπαθούς τὸν κτηνώδη βίον ἀνταλλάξαντες , τοὺς πικροὺς τῆς ζωῆς ἡμῶν τυράννους , τοὺς λυσσῶντας καὶ ἀγριαινοτας δεσπότας , τὶς ἂν ῥάδιως ἀριθμῷ περιλάβοι ; Πικρὸς δεσπότης ὁ θυμός · τοιοῦτος ἄλλος ὁ φόβος · τὸ μῖσος , τὸ καθ’ ὑπερφυσίαν πάθος , λυσσώσης τις καὶ
Lemmas: Μακάριος ὁ ἐλεήμων , ὅτι αὐτός ἐλεέω . Τῖς εἄν διεξέρχομαι λόγος ἀνθρώπινος ὁ βάθος ὁ ἐνγκεμάτων νόημα ὁ λόγος ; ὁ γάρ ἀπλυστόν τε καί ἀόριστος ὁ φωνή δίδωμι τίς καί πλέω ὁ εἴρω περιεργάζομαι , ὁ μή προσθάω τίς εἰμί εἰς ὅς ἐνεργός εἰμί προσήκω ὁ ἔλεος · ἀλλά ἀπλόος εἶπον ὅτι Μακάριος ὁ ἐλεήμων . Τάχα γάρ ἐγώ τοιοῦτος τίς διά ὁ εἴρω ὁ λόγος αἰνίσσομαι , ὡς ἀκολουθέω ὁ μακάριος πένθος ὁ ὁ ἔλεος διάγνωσις . καί γάρ ἔχω μακαρίζω ἐάν , ὁ ὁ τῆδε βίος ἐν πένθος ποιέω , καί ἔνθα ἐγώ δοκέω ὁ ἴσος ὁ λόγος ὑποσημαίνω διδασκαλία . ὡς γάρ ἐπί ὁ ἀλλότριος διαθέσιμος συμφορά , ὅταν τις ὁ ἐπιτηδεύω ἐγώ ἀδούλητοις τις συμφέρω λύπη , ἢ πατρῷος οἰκίον ἐκπίτνω , ἢ ναναγίου περισώζω γυμνός , ἢ πειρατής , ἢ λῃστής υποχρω γίγνομαι , ἢ δοῦλος ἐκ ἐλεύθερος , ἢ αἰχμάλωτος ἐκ εὐδαίμων , ἢ ἄλλος τίς τοιοῦτος ἀντιλαμβάνω κακός , ὁ τέως ἐν ευήλιος τις ὁ βίος ἐξετάζω . ὡς τοίνυν ἐπί οὗτος ἀλγεινός τις γίγνομαι ὁ Ψυχή ἐγώ ὁ συνδιάθεσις · τάχα πολύς μᾶλλον ἐπί ἐγώ αὐτός εὐχαίριος εἄν εἰμί ὁ τοιοῦτος ἀνάκειμαι διάγνωσις ἐπί ὁ παρά ἄξιος ὁ βίος βολή . ὅταν γάρ λογίζομαι , ὁ ὁ λαμπρός ἐγώ οἰκίον εἰμί ἐκπίπτω · πῶς ὑπό ὁ λῃστής γίγνομαι πῶς ὁ βυθός ὁ τῆδε βίος καταδύω ἀπογυμνόω · οἶος καί ὅσος δεσπότης ἀντί ὁ ἐλευθερία τε καί αὐτόνομος διαγωγεύς ἐπισπάω · πῶς ὁ μακαριστός ὁ ζωή θάνατος καί φόβος διακόπτω · ἆρα δυνατός , εἰμί οὗτος λαμβάνω ἔννοια , ἀλλότριος συμφορά προσαγολειεπομαι ὁ ἔλεος , καί οὐ αὐτός ἐλεεινός ὁ ψυχή διατίθημι , λογίζομαι αὔγ-ασμα ἔχω , ὅς τε ἐκπίπτω ; τις γάρ ὁ αἰχμαλωσία οὗτος ἐλεεινός ; ἀντί ὁ ἐν ὁ παράδεισος τροφή , ὁ νοσέω οὗτος καί ἐπίπονος χωρίον ἐν ὁ ζωή κληρόω · ἀντί ὁ ἀπάθεια ἐκεῖνος , ὁ μυρίος ὁ πάθημα ἀντιλαμβάνω κῆρ · ἀντί ὁ ὑψέω ἐκεῖνος διαγωγεύς , καί ὁ μετά ὁ ἄγγελος ζωή , ὁ θηρίον ὁ γῆ συνοικέω κατακρίνω · ὁ ἀγγελικός τε καί ἀπαθής ὁ κτηνώδης βίος ἀνταλλάσσω , ὁ πικρός ὁ ζωή ἐγώ τύραννος , ὁ λυσσόω καί ἀγριαίνω δεσπότης , τις εἄν ῥᾳδίως ἀριθμός περιλαμβάνω ; πικρός δεσπότης ὁ θυμός · τοιοῦτος ἄλλος ὁ φόβος · ὁ μῖσος , ὁ κατά ὑπερφυσίαν πάθος , λυσσάω τις καί