gregorius-nyssenus.orationes-viii-de-beatitudinibus pg044_0635.1
Ἀρχων , καὶ ἐθνῶν βασιλεύς , εἰ καταλλήλως ἠγοῦτο τῶν ὑποταγεμένων ἕκαστος τούτων , μὴ ὀρμαῖς ἀλόγοις ὑπ' ἐξουσίας κινούμενος , ἀλλ' εὐθύνῃ τῇ ὑπἄρχουν κρίνων , καὶ πρὸς τὰς προαιρέσεις τῶν ὑποχείριων τῇ γνώμῃ συναρμοζόμενος · πάντα τὰ τοιαῦτα τῷ λόγῳ τῆς δικαιοσύνης ἀνατιθέασιν , οἱ τῇ τοιαύτῃ ἔξει τὸ δικαῖον ὁρίζόμενοι . Ἐγὼ δὲ πρὸς τὸ ὕψος βλέπων τῆς θείας νομοθεσίας , πλέον ἢ τοῖς εἰρημένοις ἐν τῇ δικαιοσύνῃ ταύτῃ νοεῖσθαι στοχάζομαι . Εἰ γὰρ κοινὸς μὲν πρὸς πᾶσαν τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν ὁ σωτήριος λόγος , οὐ παντὸς δὲ ἐστὶν ἀνθρώπου τὸ ἐν τοῖς εἰρημένοις εἶναι ( ὀλίγων γὰρ τὸ βασιλεύειν , τὸ ἄρχειν , τὸ δικάζειν , τὸ ἐν ἐξουσίᾳ χρημάτων , ἢ τινος ἄλλης οἰκονομίας γενέσθαι · τὸ δὲ πλῆθος τοῖς ὑποχείροις τε καὶ οἰκονουμένοις ἐστίν ) · πῶς ἂν τις δέξαιτο τὴν ἀληθῆ δικαιοσύνην ἐκείνην εἶναι , ἡ μὴ πᾶσι πρόκειται ὁμοίως τῇ φύσει ; Εἰ γὰρ ὁ σκοπὸς τῆς δικαίας κατὰ τοὺς ἔξωθεν λόγους τὸ ἴσον ἐστίν · ἡ δὲ ὑπεροχὴ τὸ ἄνισον ἔχει · οὐκ ἔστι τὸν ἀποδεδομένον τῆς δικαιοσύνης λόγον ἀληθῆ νομίζειν , εὐθὺς τῷ κατὰ τὸν βίον ἀνίσῳ διелеγχόμενος . Τίς οὖν ἡ δικαιοσύνη ἡ εἰς πάντας φθάνουσα ; Ἡς ἡ ἐπιθυμία κοινῇ πρόκειται παντὶ τῷ κατὰ τὴν εὐαγγελικὴν τράπεζαν βλέποντι · κἂν πλούσιός τις ᾖ , κἂν πένης , κἂν δουλεύῃ , κἂν κυριεύῃ , κἂν εὐπατρίδης , κἂν ἀργυρομέτος , οὐδεμιὰς περιστάσεως , οὔτε πλεοναζούσης , οὔτε ὑποστελλούσης τοῦ δικαίου τὸν λόγον . Εἰ γὰρ ἐν μόνῳ τῷ προφροντὶ κατ' ἐξουσίαν τινὰ καὶ ὑπεροχὴν τοῦ τοιούτου εὑρίσκοιτο · πῶς δικαῖος ὁ τῷ πύλῳ τῷ πλουσίῳ παρελημμένος Λάζαρος , ὁ μηδεμίαν ὕλην πρὸς τὴν τοιαύτην δικαιοσύνην ἔχων , οὐκ ἄρτην , οὐκ ἐξουσίαν , οὐκ οἶκον , οὐκ τράπεζαν , οὐκ ἄλλην τινὰ πρὸς τὸν βίον παρασκευὴν , δι' ἧς ἔστι τὴν δικαιοσύνην ἐκείνην ἐργάζεσθαι ; Εἰ γὰρ ἐν τῷ ἄρχειν , ἢ διανέμειν , ἢ τι ὅλως οἰκονομεῖν τὸ δικαῖον ἐστίν , εἶναι , ὁ μὴ ὤν ἐν ἐκείνοις , ἔξω τοῦ δικαίου πάντως ἐστίν . Πῶς οὖν ἀξιοῦται τῆς ἀναπαύσεως ὁ μηδὲν ἔσχηκὼς τούτων , δι' ὧν ἡ δικαιοσύνη κατὰ τὸν τῶν πολλῶν λόγον χαρακτηρίζεται . Οὐκοῦν ζητητέα ἡμῖν ἡ δικαιοσὴν ἐκείνη , ἧς ὁ ἐπιθυμήσας ἐν ἐπαγγελίᾳ τὴν ἀπόλαυσιν ἔχει . Μακάριοι γάρ , φησίν , οἱ πεινῶντες τὴν δικαιοσύνην · ὅτι αὐτοὶ χορτασθήσονται .
Lemmas: ἄρχω , καί ἔθνος βασιλεύς , εἰμί κατάλληλος ἄγω ὁ ὑποτάσσω ἕκαστος οὗτος , μή ὁρμή ἄλογος ὑπό ἐξουσία κινέω , ἀλλά εὐθύνω ὁ υπάρχω κρίνω , καί πρός ὁ προαίρεσις ὁ υποχείριος ὁ γνώμη συναρμόζω · πᾶς ὁ τοιοῦτος ὁ λόγος ὁ δικαιοσύνη ἀνατίθημι , ὁ ὁ τοιοῦτος ἔξειμι ὁ Δίκαιος ὁρίζω . ἐγώ δέ πρός ὁ ὕψος βλέπω ὁ θεῖος νομοθεσία , πλέω ἢ ὁ εἴρω ἐν ὁ δικαιοσύνη οὗτος νοέω στοχάζομαι . εἰμί γάρ κοινός μέν πρός πᾶς ὁ ἀνθρώπινος φύσις ὁ σωτήριος λόγος , οὖον πᾶς δέ εἰμί ἄνθρωπος ὁ ἐν ὁ εἴρω εἰμί ( ὀλίγος γάρ ὁ βασιλεύω , ὁ ἄρχω , ὁ δικάζω , ὁ ἐν ἐξουσία χρῆμα , ἢ τις ἄλλος οἰκονομία γίγνομαι · ὁ δέ πλῆθος ὁ ὑπόχειρος τε καί οικονουμενοω εἰμί ) · πῶς εἄν τις δέχομαι ὁ ἀληθής δικαιοσύνη ἐκεῖνος εἰμί , ὁ μή πᾶς πρόκειμαι ὁμοίως ὁ φύσις ; εἰμί γάρ ὁ σκοπός ὁ Δίκαιος κατά ὁ ἔξωθεν λόγος ὁ ἴσος εἰμί · ὁ δέ ὑπεροχή ὁ ἄνισος ἔχω · οὐ εἰμί ὁ ἀποδίδωμι ὁ δικαιοσύνη λόγος ἀληθής νομίζω , εὐθύς ὁ κατά ὁ βίος ἄνισος διелеγχόμενος . Τῖς οὖν ὁ δικαιοσύνη ὁ εἰς πᾶς φθάνω ; εἰμί ὁ ἐπιθυμία κοινός πρόκειμαι πᾶς ὁ κατά ὁ εὐαγγελικός τράπεζα βλέπω · κἀν πλούσιος τις εἰμί , κἀν πένης , κἀν δουλεύω , κἀν κυριεύω , κἀν εὐπατρίδης , κἀν ἀργυρομέτος , οὐδείς περίστασις , οὔτε πλεονάζω , οὔτε ὑποστέλλω ὁ Δίκαιος ὁ λόγος . εἰμί γάρ ἐν μόνος ὁ προφροντις κατά ἐξουσία τις καί ὑπεροχή ὁ τοιοῦτος εὑρίσκω · πῶς Δίκαιος ὁ ὁ Πύλος ὁ πλούσιος παραλαμβάνω Λάζαρος , ὁ μηδείς ὕλη πρός ὁ τοιοῦτος δικαιοσύνη ἔχω , οὐ ἀρτάω , οὐ ἐξουσία , οὐ οἶκος , οὐ τράπεζα , οὐ ἄλλος τις πρός ὁ βίος παρασκευή , διά ὅς εἰμί ὁ δικαιοσύνη ἐκεῖνος ἐργάζομαι ; εἰμί γάρ ἐν ὁ ἄρχω , ἢ διανέμω , ἢ τίς ὅλως οἰκονομέω ὁ Δίκαιος εἰμί , εἰμί , ὁ μή εἰμί ἐν ἐκεῖνος , ἔξω ὁ Δίκαιος πάντως εἰμί . Πῶς οὖν ἀξιόω ὁ ἀνάπαυσις ὁ μηδείς ἔχω οὗτος , διά ὅς ὁ δικαιοσύνη κατά ὁ ὁ πολύς λόγος χαρακτηρίζω . οὐκοῦν ζητητέος ἐγώ ὁ δικαιόω ἐκεῖνος , ὅς ὁ ἐπιθυμέω ἐν ἐπαγγελία ὁ ἀπόλαυσις ἔχω . Μακάριος γάρ , φημί , ὁ πεινάω ὁ δικαιοσύνη · ὅτι αὐτός χορτάζω .