gregorius-nyssenus.orationes-viii-de-beatitudinibus pg044_0658.1
Τὸ μὲν οὖν ἐπαθλον τῆλικοῦτον · ὁ δὲ ἄλλος τις ; A 'Εὰν εἰρηνοποιήσῃ , φησί , τῇ τῆς ὑποθεσίας χάριτι στεφανωθήσῃ . 'Εμοὶ δοκεῖ καὶ τὸ ἔργον ἐφ' ᾧ τὸν τοιοῦτον μισθὸν ἐπαγγελλεται ἑτερον δῶρον εἶναι . Τί γὰρ εἰς ἀπόλαυσιν τῶν κατὰ τὴν βίον σπουδαζομένων τῆς εἰρηνικῆς ἐστι τοῖς ἀνθρώποις γλυκύτερον ζωῆς ; ὅπερ ἀνέπης τῶν ἡδονῶν κατὰ τὴν ζωὴν , εἰρήνης χρήζει τὸ εἶναι ἡδύ . Εἰ γὰρ πάντα εἴη , ὅσα κατὰ τὸν βίον ἐπιζητεῖται , πλοῦτος , εὐξία , γαμετή , παῖδες , οἰκία , γονεῖς , ὑπῆρέται , φίλοι · γῆ , θάλασσα , τοῖς οἰκείοις ἑκατὲρα πλουτίζουσα · παράδεισοι , θῆραι , λουτρὰ , παλαίστραι , γυμνάσια · τρυφητήρια τε καὶ ἡδητήρια · καὶ πάντα , ὅσα ἐστὶ τῆς ἡδονῆς ἐξευρήματα · προσκείσθω τοῦτοις τὰ ἥδεα θεάματα , καὶ τὰ μουσικὰ ἀκροάματα · καὶ εἰ τι ἄλλο δι' οὗ τοῖς τρυφῶσι ὁ βίος ἡδύνεται . Εἰ ταῦτα μὲν εἴη πάντα , τὸ δὲ τῆς εἰρήνης ἀγαθὸν μὴ παρή , τί ἕκδος ἑκείνων , πολέμου τῶν ἀγαθῶν τὴν ἀπόλαυσιν ἐπιχορῶντος ; οὐχὼν ἡ εἰρήνη αὐτὴ τε ἡδεῖά ἐστι τοῖς μετέχουσι , καὶ πάντα καταγλυκαίνει τὰ ἐν τῷ βίῳ τιμώμενα . 'Αλλὰ κἂν τινα συμφορὰν κατὰ τὴν ἀνθρωπίνον ἐν εἰρήνῃ πάθωμεν , ἀγαθῷ τὸ κακὸν συγκεχραμένον βάρυν τοῖς πεπονθόσι γίνεται · πολέμου δὲ τὴν ζωὴν συνέχοντος , ἀναίσθητον μέν τινὰ τρόπον πρὸς τὰς τοιαύτας τῶν λυπηρῶν ἀσθήσιν ἀποναρχεῖν γὰρ ταῖς ἀληθῶσι τὰ καθ' ἑκάστον ἡ κοινὴ συμφορά . Καὶ ὡσπερ οἱ ἰατροὶ περὶ τῶν σωματικῶν λέγουσι παθημάτων , εἰ δύο καὶ περὶ ἐν ἐνὶ σώματι πόννοι συνπέσοιεν , τοῦ ὑπερβαλλόντος μόνου τὴν αἴσθησιν γίνεσθαι · λανθάνειν δὲ πως τοῦ ἐλάττονος κακοῦ τὴν ἀλγηδόνα , τῇ ἐπιβολῇ τοῦ ἐπιχρατοῦντος ἐκχλευομένην · οὕτω τε τοῦ πολέμου κακὰ τοῖς ἀλγενοῖς ὑπερβάλλοντα , πρὸς τὰς ἰδίας συμφορὰς ἀναίσθητος ἔχειν τοὺς καθ' ἑκάστον παρασκευάζει . Εἰ δὲ πρὸς τὴν κακῶν τῶν ἰδίων αἴσθησιν ἀποναρχεῖ πῶς ἡ ψυχή , τοῖς κοινοῖς τοῦ πολέμου κακοῖς ἐκπεπληγμένη , πῶς τῶν ἡδῶν αἴσθησιν ἕξει ; Ποῦ ὕπλα καὶ ἵπποι , καὶ τεθημένος σίδηρος , καὶ σάλπιγξ ἠχούσα ; καὶ φάλαγγες τοῖς δόρασι φρισσοῦσαι , καὶ ἀσπίδες συνεισδόμεναι , καὶ κράνη τοῖς λόφοις φοβερώς ἐπινεύοντα , συμπτώσεις , ὠθισμοί , συμπλοκαί , μάχαι , ἀνδροκτασίαι , φυγαί , διώξεις , οἰμωγαί , ἀλαλαγμοί , γῆ τοῖς σιμασιν ὑγραινομένη , νεκροὶ πατοῦμενοι , τραυματὶ καταλιπόμενοι , καὶ πάντα ἀσάεντοῖς πικροῖς ἐπὶ τοῦ πολέμου συμπτώμασιν ; ἆρα οὐ τούτοις ὧν σχέσει ποτὲ πρὸς τὴν τοῦ εὐφραινοῦντος μνήμην τὸν λογισμόν ὑποκλίνει ; Εἰ δὲ που καὶ ὑποδράμωι τὴν ψυχὴν μνήμῃ τινὸς ἡδίστων τινός · οὐχὶ προσθήκη γίνεται συμφορὰς ἐν τῷ τῶν κινδύνων καιρῷ ἢ τῶν φιλητῶν ὑπομνήσεις τὸν λογισμὸν ὑπελάθοῦσα ; Οὐχὼν ὁ μισθὸν σοι διδούς , εἰ τῶν κατὰ πόλεμον κακῶν χωρισθεῖς , δύο σοι κεχάρισται δωρεάς . 'Εν μὲν γὰρ ἐστὶ ὤρω τὸ ἐπαθλιον · ἑτερον δὲ δώρον αὐτὸς ὁ ἄλλος . 'Ωστε καὶ εἰ μηδὲν τῷ τοιούτῳ κατ' ἐλπίδα πρόσχειτο , αὐτὴ δι' ἑαυτὴν ἡ εἰρήνη πάσης ἂν ἤν τοῖς γε νῦν ἔχουσι προτιμοτέρα σπουδῆς . 'Εν τούτῳ τούτων ἐστι τῆν τῆς φιλανθρωπίας ὑπεροβλὴν ἐπιγνῶναι , ὅτι τὰς ἀγαθὰς ἀντιδόσεις , οὐ πόνους καὶ ἰδρώνας , ἀλλ' εὐπαθείας τρόπον τινὰ καὶ θυμηδίας κεχάρισται · εἴπερ
Lemmas: ὁ μέν οὖν ἔπαθλον τηλικόσδε · ὁ δέ ἄλλος τις ; A Ἐάν εἰρηνοποιέω , φημί , ὁ ὁ ὑποτίθημι χάρις στεφανόω . 'Εμοὶ δοκέω καί ὁ ἔργον ἐπί ὅς ὁ τοιοῦτος μισθός ἐπαγγέλλω ἕτερος δῶρον εἰμί . τις γάρ εἰς ἀπόλαυσις ὁ κατά ὁ βίος σπουδάζω ὁ εἰρηνικός εἰμί ὁ ἄνθρωπος γλυκύς ζωή ; ὅσπερ ἀναπαίω ὁ ἡδονή κατά ὁ ζωή , εἰρήνη χρῄζω ὁ εἰμί ἡδύς . εἰμί γάρ πᾶς εἰμί , ὅσος κατά ὁ βίος ἐπιζητέω , πλοῦτος , εὐξίας , γαμετή , παῖς , οἰκίον , γονεύς , ὑπηρέτης , φίλος · γῆ , θάλασσα , ὁ οἰκέω ἑκάτερος πλουτίζω · παράδεισος , θήρ , λουτρόν , παλαίστρα , γυμνάσιον · τρυφητήριον τε καί ἡδητήρια · καί πᾶς , ὅσος εἰμί ὁ ἡδονή ἐξεύρημα · πρόσκειμαι οὗτος ὁ οἶδα θέαμα , καί ὁ μουσικός ἀκρόαμα · καί εἰμί τίς ἄλλος διά ὅς ὁ τρυφάω ὁ βίος ἡδύνω . εἰμί οὗτος μέν εἰμί πᾶς , ὁ δέ ὁ εἰρήνη ἀγαθός μή πείρω , τίς ἐκδίδωμι ἐκεῖνος , πόλεμος ὁ ἀγαθός ὁ ἀπόλαυσις ἐπιχορῶντος ; οὐχὼν ὁ εἰρήνη αὐτός τε ἡδύς εἰμί ὁ μετέχω , καί πᾶς καταγλυκαίνω ὁ ἐν ὁ βίος τιμάω . Αλλά κἀν τις συμφορά κατά ὁ ἀνθρώπινος ἐν εἰρήνη πάσχω , ἀγαθός ὁ κακός συγχράομαι βαρύς ὁ πάσχω γίγνομαι · πόλεμος δέ ὁ ζωή συνέχω , ἀναίσθητος μέν τις τρόπος πρός ὁ τοιοῦτος ὁ λυπηρός ἀείδω ἀποναρκέω γάρ ὁ ἀλάομαι ὁ κατά ἕκαστος ὁ κοινός συμφορά . καί ὡς ὁ ἰατρός περί ὁ σωματικός λέγω πάθημα , εἰμί δύο καί περί ἐν ἐν σῶμα πόννος συμπίπτω , ὁ υπερβάλλων μόνος ὁ αἴσθησις γίγνομαι · λανθάνω δέ πως ὁ μικρός κακός ὁ ἀλγηδών , ὁ ἐπιβολή ὁ ἐπικρατέω ἐκχέω · οὗτος τε ὁ πόλεμος κακός ὁ ἀλγενοῖς ὑπερβάλλω , πρός ὁ ἴδιος συμφορά ἀναίσθητος ἔχω ὁ κατά ἕκαστος παρασκευάζω . εἰμί δέ πρός ὁ κακός ὁ ἴδιος αἴσθησις ἀποναρκέω πῶς ὁ ψυχή , ὁ κοινός ὁ πόλεμος κακός ἐκπλήσσω , πῶς ὁ Ἠδωνός αἴσθησις ἔχω ; πός ὕπλα καί ἵππος , καί θεάομαι σίδηρος , καί σάλπιγξ ἠχέω ; καί φάλαγξ ὁ δόρυ φρίσσω , καί ἀσπίς συνεισδέω , καί κράνος ὁ λόφος φοβερός ἐπινεύω , σύμπτωσις , ὠθισμός , συμπλοκή , μάχη , ἀνδροκτασία , φυγή , διώκω , οἰμωγή , ἀλαλαγμός , γῆ ὁ σιμάς ὑγραίνω , νεκρός πατέομαι , τραῦμα καταλείπω , καί πᾶς ἀσάω πικρός ἐπί ὁ πόλεμος σύμπτωμα ; ἆρα οὖον οὗτος ὅς σχέσις ποτέ πρός ὁ ὁ εὐφραίνω μνήμη ὁ λογισμός ὑποκλινέω ; εἰμί δέ ποῦ καί ὑποτρέχω ὁ ψυχή μνήμη τις ἡδύς τις · οὐ προσθήκη γίγνομαι συμφορά ἐν ὁ ὁ κίνδυνος καιρός ἢ ὁ φιλητής ὑπόμνησις ὁ λογισμός ὑπελαύνω ; Οὐχὼν ὁ μισθός σύ δίδωμι , εἰμί ὁ κατά πόλεμος κακός χωρίζω , δύο σύ χαρίζομαι δωρεά . Εν μέν γάρ εἰμί Ὧρος ὁ ἐπάθλιον · ἕτερος δέ δῶρον αὐτός ὁ ἄλλος . 'Ωστε καί εἰμί μηδείς ὁ τοιοῦτος κατά ἐλπίς προσχέω , αὐτός διά ἑαυτοῦ ὁ εἰρήνη πᾶς εἄν ἐάν ὁ γε νῦν ἔχω προτιμότερος σπουδή . Εν οὗτος οὗτος εἰμί ὁ ὁ φιλανθρωπία ὑπερβολή ἐπιγιγνώσκω , ὅτι ὁ ἀγαθός ἀντίδοσις , οὖον πόνος καί ἰδρώνας , ἀλλά εὐπάθεια τρόπος τις καί θυμηδία χαρίζομαι · εἴπερ