gregorius-nyssenus.orationes-viii-de-beatitudinibus pg044_0616.1
χαρίῳ τῷ ἀθλίῳ . Ἁδλιότης οὖν ἐστιν , ἣν ἐν τοῖς λυπηροῖς τε καὶ ἀβουλήτοις πάθεσι ταλαιπωρία . Μεμέρισται δὲ ἐκ τοῦ ἐναντίου ἢ ἐφ' ἑκατέρου τῶν ἐν αὐτοῖς γινομένων διάθεσις . Ὑπάρχει γὰρ τῷ μὲν μακαριζομένῳ τὸ εὐφραίνεσθαι τοῖς προκειμένοις εἰς ἀπόλαυσιν αὐτῷ καὶ ἀγάλλεσθαι · τῷ δὲ ταλαιπώμενῳ τὸ ἀνιάσθαι τοῖς παρούσις αὐτῷ καὶ ἀλγύνεσθαι . Τὸ μὲν οὖν μακαριστὸν ἀληθῶς , αὐτὸ τὸ Θεῖόν ἐστιν . Ὁ τί ποτε γὰρ αὐτὸ εἶναι ὑποψόμεθα , μακαριότης ἐστιν ἡ ἀχράτος ἐκείνη ζωὴ , τὸ ἀρρήτον τε καὶ ἀκατανόητον ἀγαθόν , τὸ ἀνέκφραστον κάλλος , ἡ αὐτοχάρις , καὶ σοφία , καὶ δύναμις · ἡ ἀληθινὸν φῶς · ἡ πηγὴ πάσης ἀγαθότητος · ἡ ὑπερέχουσα τοῦ παντὸς ἔξουσία · τὸ μόνον ἐράσμιον , τὸ ἀει ὡσαύτως ἔχον , τὸ διηνεκὲς ἀγαλλίαμα · ἡ ἀίδιος εὐφροσύνη · περὶ ἣς πάντα τις δὲ δύναται λέγων , λέγει τῶν κατ' ἀξίαν οὐδέν . Οὔτε γὰρ ἡ διάνοια καθικνεῖσθαι τοῦ ὄντος , κἂν τι περὶ αὐτοῦ τῶν ὑψηλοτέρων νοήσαι χωρήσωμεν , οὐδὲν λόγῳ τῷ νοητῷ ἐξαγγέλλεται . Ἐπεὶ δὲ ὁ πλάσας τὸν ἄνθρωπον , κατ' εἰκόνα Θεοῦ ἐποίησεν αὐτόν · δευτέρως δὲ εἴη μακαριστὸν τὸ κατὰ μετουσίαν τῆς ὄντως μακαριότητος ἐν τῷ ὀνόματι τούτῳ γινόμενον . Ὥσπερ γὰρ ἐπὶ τῆς σωματικῆς εὐμορφίας , τὸ μὲν πρωτότυπον κάλλος ἐν τῷ ζῴῳι προσώπῳ ἐστὶ καὶ ὑπεστῶτι , δεύτερον δὲ τοῦτοῦ τὸ κατὰ μίμησιν ἐπὶ τῆς εἰκόνος δεικνύμενον · οὕτως καὶ ἡ ἀνθρωπίνη φύσις , εἰκὼν οὖσα τῆς ὑπερχεομένης μακαριότητος , καὶ αὐτὴ τῷ ἀγαθῷ κάλλει χαρακτηρίζεται , ὅταν ἐφ' ἑαυτῆς δεικνύῃ τὰς τῶν μακαρίων χαρακτήρων ἐμφάσεις . Ἄλλ' ἐπειδὴ ὁ τῆς ἁμαρτίας C βύππος τὸ ἐπὶ εἰκόνος κάλλος ἠρειώσεν · ἦλθεν ὁ ἐκνῖππων ἡμᾶς τῷ ἰδίῳ ἱδρᾶτι , τῷ ζῳντὶ τε καὶ ἀλλομενῳ εἰς ζωὴν αἰώνιον , ὥστε ἡμᾶς ἀποθεμένους τὸ ἐξ ἁμαρτίας ἀστοχὸς , πάλιν κατὰ τὴν μακαρίαν ἀνακαινισθῆναι μορφήν . Καὶ χαθάρπερ ἐπὶ τῆς ζωγραφικῆς τέχνης εἴποι ἄν τις πρὸς τοὺς ἀπειροὺς ὁ ἐπιστήμων , ἐκεῖνο καλὸν εἶναι τὸ πρόσωπον , τὸ ἐκ τοιούδε τῶν τοῦ σώματος μορίων συγκείμενον · ψ κόμη τε τοιάδε , καὶ ὀφθαλμῶν κύκλοι , καὶ ὀφρύων περιγραφαί , καὶ παρεῖων θέσις , καὶ τὰ καθ' ἕκαστον πάντα δι' ὧν συμπληροῦται ἡ εὐμορφία · οὕτως καὶ ὁ τὴν ἡμετέραν πρὸς τὴν τοῦ μόνου μακαρίου μίμησιν ἀναζωγραφῶν ψυχή , τὰ καθ' ἕκαστον τῶν εἰς μακαρισμὸν συντεινόντων , ὑπογράφει τῷ λόγῳ , καὶ φησιν ἐν πρώτοις · Μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι , D ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν .
Lemmas: χαρίζομαι ὁ ἄθλιος . αδλιοτω οὖν εἰμί , ὅς ἐν ὁ λυπηρός τε καί ἀβούλητος πάθος ταλαιπωρία . μερίζω δέ ἐκ ὁ ἐναντίος ἢ ἐπί ἑκάτερος ὁ ἐν αὐτός γίγνομαι διάθεσις . ὑπάρχω γάρ ὁ μέν μακαρίζω ὁ εὐφραίνω ὁ πρόκειμαι εἰς ἀπόλαυσις αὐτός καί ἀγάλλομαι · ὁ δέ ταλαιπώμενῳ ὁ ἀνιάω ὁ παρόω αὐτός καί ἀλγύνω . ὁ μέν οὖν μακαριστός ἀληθής , αὐτός ὁ θεῖος1 εἰμί . ὁ τίς ποτός γάρ αὐτός εἰμί υποψομεθη , μακαριότης εἰμί ὁ ἀχράτης ἐκεῖνος ζωή , ὁ ἄρρητος τε καί ἀκατανόητος ἀγαθός , ὁ ἀνέκφραστος κάλλος , ὁ αὐτόχαρις , καί σοφία , καί δύναμις · ὁ ἀληθινός φάος · ὁ πηγή πᾶς ἀγαθότης · ὁ ὑπερέχω ὁ πᾶς ἐξουσία · ὁ μόνος ἐράσμιος , ὁ ἀει ὡσαύτως ἔχω , ὁ διηνεκής ἀγαλλίαμα · ὁ ἀίδιος Εὐφρόσυνος · περί ἥς πᾶς τις δέ δύναμαι λέγω , λέγω ὁ κατά ἄξιος οὐδείς . οὔτε γάρ ὁ διάνοια καθικνέομαι ὁ εἰμί , κἀν τίς περί αὐτός ὁ ὑψηλός νοέω χωρέω , οὐδείς λόγος ὁ νοητός ἐξαγγέλλω . ἐπεί δέ ὁ πλάσσω ὁ ἄνθρωπος , κατά εἰκών Θεός ποιέω αὐτός · δύο δέ εἰμί μακαριστός ὁ κατά μετουσία ὁ εἰμί μακαριότης ἐν ὁ ὄνομα οὗτος γίγνομαι . ὥσπερ γάρ ἐπί ὁ σωματικός εὐμορφία , ὁ μέν πρωτότυπος κάλλος ἐν ὁ ζῷον πρόσωπον εἰμί καί ὑφίστημι , δύο δέ οὗτος ὁ κατά μίμησις ἐπί ὁ εἰκών δείκνυμι · οὕτως καί ὁ ἀνθρώπινος φύσις , εἰκών εἰμί ὁ ὑπερχέω μακαριότης , καί αὐτός ὁ ἀγαθός κάλλος χαρακτηρίζω , ὅταν ἐπί ἑαυτοῦ δείκνυμι ὁ ὁ μακάριος χαρακτήρ ἔμφασις . ἄλλος ἐπεί ὁ ὁ ἁμαρτία C βύππος ὁ ἐπί εἰκών κάλλος ἐρείδω · ἔρχομαι ὁ ἐκνῖππων ἐγώ ὁ ἴδιος ἱδρόω , ὁ ζῶ τε καί ἀλλομενῳ εἰς ζωή αἰώνιος , ὥστε ἐγώ ἀποτίθημι ὁ ἐκ ἁμαρτία άστοχος , πάλιν κατά ὁ μακάριος ἀνακαινίζω μορφή . καί χαθάρπερ ἐπί ὁ ζωγραφικός τέχνη εἶπον ἄν τις πρός ὁ ἤπειρος ὁ Ἐπιστήμων , ἐκεῖνος καλός εἰμί ὁ πρόσωπον , ὁ ἐκ τοιόσδε ὁ ὁ σῶμα μόριον σύγκειμαι · ψ κόμη τε τοιόσδε , καί ὀφθαλμός κύκλος , καί ὀφρύς περιγραφή , καί παρειά θέσις , καί ὁ κατά ἕκαστος πᾶς διά ὅς συμπληρόω ὁ εὐμορφία · οὕτως καί ὁ ὁ ἡμέτερος πρός ὁ ὁ μόνος μακάριος μίμησις ἀναζωγραφέω ψυχή , ὁ κατά ἕκαστος ὁ εἰς μακαρισμός συντείνω , ὑπογράφω ὁ λόγος , καί φημί ἐν πρῶτος · Μακάριος ὁ πτωχός ὁ πνεῦμα , D ὅτι αὐτός εἰμί ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός .