gregorius-nyssenus.orationes-viii-de-beatitudinibus pg044_0642.2
Δοκεῖ οὖν μοι θεοποιεῖν τρόπον τινὰ διὰ τῆς εἰς τὸ ἀκολουθον προκειμένης τοῦ μακαρισμοῦ ψυφήσεως , τὸν ἀκούοντα τε καὶ συνιέντα τοῦ λόγου . Μακάριοι γάρ , φησίν , οἱ ἐλεήμονες , ὅτι αὐτοὶ ἐλεηθήσονται . Οἶδα πολλάχου τῆς θείας Γραφῆς , τῷ ὀνόματι τοῦ ἐλεήμονος τοὺς ἁγίους ἄνδρας τὴν θείαν δύναμιν προσκαλουμένους · οὕτως ὁ Δαβὶδ ἐν τοῖς ὕμνοῖς · οὕτως Ἰωνᾶς ἐν τῇ καθ’ αὐτὸν προφητείᾳ · οὕτως ὁ μέγας Μωϋσῆς ἐν πολλοῖς τῆς νομοθεσίας κατανομάζει τόδεσιν . Εἰ οὖν πρέσπουσα τῷ Θεῷ ἡ προσφωρία τοῦ ἐλεήμονος · τί ἄλλο καὶ οὐχὶ θεὸν σε προσκαλεῖται γενέσθαι ὁ λόγος , οἷον ἐ μορφωθέντα τῷ τῆς θεότητος ἰδιώματι ; Εἰ γὰρ ἐλεήμων ὁ Θεὸς παρὰ τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς ὀνομάζεται · τὸ δὲ ἀληθὲς μακαριστὸν , ἡ θεότης ἐστίν · φανερὸν ἂν εἴη τὸ ἐκ τοῦ ἀκολουθοῦ νοούμενον , ὅτι κἂν ἄνθρωπός τις ἂν ἐλεήμων γένηται , τῆς θείας ἀξιοῦται μακαριότητος , ἐν ἐκείνῳ γενομένου , ᾧ τὸ θεῖον κατανομάζεται . Ἐλεήμων ὁ Κύριος καὶ δίκαιος , καὶ ὁ Θεὸς ἡμῶν ἐλεεῖ . Πῶς οὖν οὐ μακάριον ἐκεῖνο κληθῆναι καὶ γενέσθαι τὸν ἄνθρωπον , ᾧπερ ὁ Θεὸς ἐκ τοῦ ποιεῖν ὀνομάζεται ; ἀλλὰ τὸ μὲν ζηλοῦν τὰ μεῖζονα τῶν χαρισμάτων , συμβουλεύει διὰ τῶν ἰδίων λόγων καὶ ὁ θεῖος Ἀπόστολος · ἡμῖν δὲ σκοπὸς ἐστίν , οὐχ ὅπως ἀναπεισθεῖναι τῶν καλῶν ὁργέσεσθαι ( τοῦτο γὰρ αὐτομάτως ἐγίνεται τῇ ἀνθρωπίνῃ φύσει , τὸ πρὸς τὸ καλὸν ἐπιρρεπῶς ἔχειν ) · ἀλλ’ ὅπως ἂν μὴ ἀμάρτοιμεν τῆς τοῦ καλοῦ χρήσεως . Ἐν τούτῳ γὰρ μάλιστα τῷ μέρει πλημμελεῖται ἡμῶν ἡ ζωή , ἐν τῷ μὴ δύνασθαι ἀκριβῶς συνιέναι τί τὸ φύσει καλόν , καὶ τί τὸ δι’ ἀπάτης τοιούτον ὑπονοούμενον . Εἰ γὰρ γυμνὴ προέκειτο ἡ κακία τῷ βίῳ , καὶ μὴ τινι καλοῦ φαντασίᾳ προσκεχωρημένη , οὐχ ἂν ἠτομάλγησε πρὸς αὐτὴν τὸ ἀνθρώπινον . Οὐκοῦν συνέσεως ἡμῖν χρεία , πρὸς τὴν τοῦ προκειμένου ῥητοῦ κατανόησιν , ὡς ἂν διαχθέντες ἐκ τῆς ἄλγιον τοῦ ἐγχειμένου νοήματος κάλλος , κατ’ αὐτὸ μορφωθῶμεν . Ὡσπερ γὰρ ἡ περὶ τὸ θεῖον ὑπόληψις , ἐγχαται μὲν πᾶσι φυσικῶς τοῖς ἀνθρώποις · ἐν δὲ τῇ ἀγνοίᾳ τοῦ ἀληθῶς ὄντος Θεοῦ , ἢ περὶ τὸ σπουδαιότατον γίνεται διαμαρτία ( ὅς μὲν γὰρ ἡ ἀληθὴς θεότης ἐστὶ σεβάσμως , τὴν ἐν Πατρὶ , καὶ Υἱῷ , καὶ ἁγίῳ Πνεύματι θεωρουμένην · οἱ δὲ ἀτόπως οἱ ὁποῖαι ἐπλανήθησαν , ἐν τῇ κτίσει τοιούτων ὑπονοοῦντες · καὶ διὰ τοῦτο ἢ ἐν ὀλίγῳ τῆς ἀληθείας παρατροπή , τῇ ἀσεβείᾳ τὴν πάροδον δέδωκεν ) · οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου νοήματος , εἰ μὴ καταλάβοιμεν τὴν ἀληθῆ διάνοιαν , οὐχ ἐν ὀλίγῳ
Lemmas: δοκέω οὖν ἐγώ θεοποιέω τρόπος τις διά ὁ εἰς ὁ ἀκόλουθος πρόκειμαι ὁ μακαρισμός ψυφήσεως , ὁ ἀκούω τε καί συνίημι ὁ λόγος . Μακάριος γάρ , φημί , ὁ ἐλεήμων , ὅτι αὐτός ἐλεέω . οἶδα πολλαχού ὁ θεῖος γραφή , ὁ ὄνομα ὁ ἐλεήμων ὁ ἅγιος ἀνήρ ὁ θεῖος δύναμις προσκαλέω · οὕτως ὁ Δαυίδ ἐν ὁ ὕμνος · οὕτως Ἰωνᾶς ἐν ὁ κατά αὐτός προφητεία · οὕτως ὁ μέγας Μωϋσῆς ἐν πολύς ὁ νομοθεσία κατανομάζω ὅδε . εἰμί οὖν πέρθω ὁ Θεός ὁ προσφωρία ὁ ἐλεήμων · τίς ἄλλος καί οὐ θεός σύ προσκαλέω γίγνομαι ὁ λόγος , οἷος εἰ μορφόω ὁ ὁ θεότης ἰδίωμα ; εἰμί γάρ ἐλεήμων ὁ θεός παρά ὁ θεόπνευστος γραφή ὀνομάζω · ὁ δέ ἀληθής μακαριστός , ὁ θεότης εἰμί · φανερός εἄν εἰμί ὁ ἐκ ὁ ἀκολουθέω νοέω , ὅτι κἀν ἄνθρωπος τις εἄν ἐλεήμων γίγνομαι , ὁ θεῖος ἀξιόω μακαριότης , ἐν ἐκεῖνος γίγνομαι , ὅς ὁ θέω κατανομάζω . ἐλεήμων ὁ Κύριος καί δίκαιος , καί ὁ θεός ἐγώ ἐλεέω . Πῶς οὖν οὖον μακάριος ἐκεῖνος καλέω καί γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος , ὅσπερ ὁ θεός ἐκ ὁ ποιέω ὀνομάζω ; ἀλλά ὁ μέν ζηλόω ὁ μείζων ὁ χάρισμα , συμβουλεύω διά ὁ ἴδιος λόγος καί ὁ θεῖος ἀπόστολος · ἐγώ δέ σκοπός εἰμί , οὐ ὅπως ἀναπείθω ὁ καλός ὀργάω ( οὗτος γάρ αὐτόματος γίγνομαι ὁ ἀνθρώπινος φύσις , ὁ πρός ὁ καλός ἐπιρρεπής ἔχω ) · ἀλλά ὅπως εἄν μή ἁμαρτάνω ὁ ὁ καλός χρῆσις . ἐν οὗτος γάρ μάλιστα ὁ μέρος πλημμελέω ἐγώ ὁ ζωή , ἐν ὁ μή δύναμαι ἀκριβῶς συνίημι τίς ὁ φύσις καλός , καί τίς ὁ διά ἀπάτη τοιοῦτος ὑπονοέω . εἰμί γάρ γυμνός πρόκειμαι ὁ κακία ὁ βίος , καί μή τις καλός φαντασία προσχωρέω , οὐ εἄν ἠτομάλγησε πρός αὐτός ὁ ἀνθρώπινος . οὐκοῦν σύνεσις ἐγώ χρεία , πρός ὁ ὁ πρόκειμαι ῥητός κατανόησις , ὡς εἄν διάγω ἐκ ὁ ἀλγεινός ὁ ἐγχέω νόημα κάλλος , κατά αὐτός μορφόω . ὡς γάρ ὁ περί ὁ θέω ὑπόληψις , ἐγχαται μέν πᾶς φυσικός ὁ ἄνθρωπος · ἐν δέ ὁ ἄγνοια ὁ ἀληθής εἰμί Θεός , ἢ περί ὁ σπουδαῖος γίγνομαι διαμαρτία ( ὅς μέν γάρ ὁ ἀληθής θεότης εἰμί σεβάσμως , ὁ ἐν πατήρ , καί υἱός , καί ἅγιος πνεῦμα θεωρέω · ὁ δέ ἄτοπος ὁ ὁποῖος πλανάω , ἐν ὁ κτίζω τοιοῦτος ὑπονοέω · καί διά οὗτος ἢ ἐν ὀλίγος ὁ ἀλήθεια παρατροπή , ὁ ἀσέβεια ὁ πάροδος δίδωμι ) · οὗτος καί ἐπί ὁ πρόκειμαι νόημα , εἰμί μή καταλαμβάνω ὁ ἀληθής διάνοια , οὐ ἐν ὀλίγος