gregorius-nyssenus.orationes-viii-de-beatitudinibus pg044_0639.2
Μακάριοι γάρ , φησίν , οἱ πεινῶντες καὶ διψῶντες τὴν δικαιοσύνην , ὅτι αὐτοὶ χορτασθήσονται . Τὸ δὲ λεγόμενον τοιούτῳ μοι τινὰ νοῦν ἔχειν δοκεῖ · Οὐδὲν τῶν καθ’ ἡδονὴν ἐν τῷ βίῳ σπουδαζομένων πλήσιμον γίνεται τοῖς σπουδαζούσιν , ἀλλὰ , καθὼς φησι πού δι’ αἰνιγμάτων ἡ Σοφία · Πλῆθος τετρημένος ἐστὶν ἡ περὶ τὰς ἡδονὰς ἀσχολία · ὅ πάντοτε κατὰ σπουδὴν ἐπαντιλόντες , ἀπλήρωτον τινὰ καὶ ἀνύγνυτον ἐπιδεικνύντες κόπον οἱ περὶ ταῦτα σπουδάζοντες , ἐγχέοντες μὲν ἀεὶ τι τῇ βυθῷ τῆς ἐπιθυμίας , καὶ τὸ πρὸς ἡδονὴν ἐπιβάλλοντες , εἰς χῶρον δὲ τὴν ἐπιθυμίαν οὐκ ἀγόντες . Τίς ἐγὼ τῆς φιλαργυρίας ὅρον , διὰ τοῦ προσγενέσθαι τοῖς φιλαργύροις τὸ σπουδαζόμενον ; Τίς δοξομανῶν ἔληξεν , ἐν τῷ τυχεῖν ὧν ἐσπούδαζεν ; οὐδὲ τὴν ἡδονὴν ἐκπλήσας ἐν ἀκροάσειν ἢ θεάσειν , ἢ τῇ περὶ γαστέρα καὶ μετὰ γαστέρα μανίᾳ καὶ λύσῃ · τί εὕρεν ἐκ τῆς ἀπολαύσεως αὐτῷ ταύτης περιγενόμενον ; Οὐ πάσης ἡδονῆς εἴδος τῆς διὰ σώματος ἐκπληρουμένης ὁμοῦ τῇ προσπέλασιν παρίππεται , οὐδὲ πρὸς τὸ βραχύτατον τοῖς ἀφικνευοῖς αὐτῆς παραμένουσα ; Τοῦτο τοίνυν τὸ ὑψηλὸν δόγμα παρὰ τοῦ Κυρίου μανθάνομεν , ὅτι μόνη ἡ κατ’ ἀρετὴν ἡμῖν ἐγγινομένη σπουδὴ πάγιόν τί ἐστι καὶ ἐνυπόστατον . Ὁ γάρ τι τῶν ὑψηλῶν κατορθῶσας , οἷον σωφροσύνην , ἢ μετριότητα , ἢ τὴν πρὸς τὸ Θεῖον εὐσέβειαν , ἢ ἄλλο τι τῶν ὑψηλῶν τε καὶ εὐαγγελικῶν διδαγμάτων , οὐ παροδικὴν ἐφ’ ἑκάστῳ τῶν κατορθωμάτων καὶ ἄστατον τὴν εὐφροσύνην ἔχει , ἀλλ’ ἐνδρυμένην καὶ διαμένουσαν , καὶ παντὶ συμπαρατεινομένην τῷ τῆς ζωῆς διαστήματι . Διὰ τί ; Ὅτι ταῦτα μὲν ἕξεστι διαπαντὸς ἐνεργεῖν , καὶ οὐδεὶς ἐστὶ καιρὸς ἐν παντὶ τῷ τῆς ζωῆς διαστήματι , τῆς ἀγαθῆς χόρον ἐμποιῶν ἐνεργείας . Ἡ τε γὰρ σωφροσύνη καὶ ἡ καθαρότης , καὶ τὸ ἐν παντὶ ἀγαθῷ ἀμετάπτωτον , καὶ τὸ πρὸς τὸ κακὸν ἀκοινῶτον ἀεὶ ἐνεργεῖται , ἕως ἂν τις πρὸς ἀρετὴν βλέπῃ , καὶ συμπαρατεινομένην ἔχει τῇ ἐνεργείᾳ τὴν εὐφροσύνην . Ἐπὶ δὲ τῶν ταῖς ἀτόποις ἐπιθυμίαις ἐκχεομένων , κἂν διαπαντὸς αὐτοῖς ἡ ψυχὴ βλέπῃ πρὸς τὸ ἀκόλαστον , ἀλλ’ οὐκ ἀεὶ τὸ θέσθαι πάρεστιν . Τὴν τε γὰρ περὶ τὴν βραῦιν λιχνείαν ὁ χόρος ἔστησεν , καὶ ἡ τοῦ πίνοντος ἡδονὴ συγκατεσδεῖσθαι τῇ δίψῃ , καὶ τὰ ἄλλα κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ χρόνου τινὸς χρήζει , καὶ διαλείμματος , ὥστε μαρναθείσης ἀπὸ τῆς ἡδονῆς καὶ τῆς πλημονῆς , πάλιν ἀνακληθῆναι τὴν τοῦ ἡδύνοντος ὄρεξιν . Ἡ δὲ τῆς ἀρετῆς κτῆσις , οἷς ἂν ἀπαξ βεβαίως ἐνδρυθῇ , οὐ χρόνῳ μετρεῖται , οὔτε χῶρῳ περιορίζεται · ἀλλὰ
Lemmas: μακάριος γάρ , φημί , ὁ πεινάω καί διψάω ὁ δικαιοσύνη , ὅτι αὐτός χορτάζω . ὁ δέ λέγω τοιοῦτος ἐγώ τις νόος ἔχω δοκέω · οὐδείς ὁ κατά ἡδονά ἐν ὁ βίος σπουδάζω πλήσιμον γίγνομαι ὁ σπουδάζω , ἀλλά , καθώς φημί πού διά αἴνιγμα ὁ Σοφία · πλῆθος τετραίνω εἰμί ὁ περί ὁ ἡδονά ἀσχολία · ὅς πάντοτε κατά σπουδή ἐπαντέλλω , ἀπλήρωτος τις καί ανυγνυος ἐπιδείκνυμι κόπος ὁ περί οὗτος σπουδάζω , ἐγχέω μέν ἀεί τίς ὁ βυθός ὁ ἐπιθυμία , καί ὁ πρός ἡδονά ἐπιβάλλω , εἰς χῶρος δέ ὁ ἐπιθυμία οὐ ἄγω . Τῖς ἐγώ ὁ φιλαργυρία ὅρος , διά ὁ προσγίγνομαι ὁ φιλάργυρος ὁ σπουδάζω ; Τῖς δοξομανέω λήγω , ἐν ὁ τυγχάνω ὅς σπουδάζω ; οὐδέ ὁ ἡδονά ἐκπίμπλημι ἐν ἀκροάομαι ἢ θεάομαι , ἢ ὁ περί γαστήρ καί μετά γαστήρ μανία καί λύω · τίς εὑρίσκω ἐκ ὁ ἀπόλαυσις αὐτός οὗτος περιγίγνομαι ; οὖον πᾶς ἡδονή εἶδος ὁ διά σῶμα ἐκπληρόω ὁμοῦ ὁ προσπέλασις παρίππεται , οὐδέ πρός ὁ βραχύς ὁ ἀφικνέομαι αὐτός παραμένω ; οὗτος τοίνυν ὁ ὑψηλός δόγμα παρά ὁ κύριος μανθάνω , ὅτι μόνος ὁ κατά ἀρετή ἐγώ ἐγγίγνομαι σπουδή πάγιος τίς εἰμί καί ἐνυπόστατος . ὁ γάρ τίς ὁ ὑψηλός κατορθόω , οἷος σωφροσύνη , ἢ μετριότης , ἢ ὁ πρός ὁ θεῖον εὐσέβεια , ἢ ἄλλος τίς ὁ ὑψηλός τε καί εὐαγγελικός δίδαγμα , οὖον παροδικός ἐπί ἕκαστος ὁ κατόρθωμα καί ἄστατος ὁ Εὐφρόσυνος ἔχω , ἀλλά ἐντρέχω καί διαμένω , καί πᾶς συμπαρατείνω ὁ ὁ ζωή διάστημα . Ζεύς τίς ; ὅτι2 οὗτος μέν ἔξεστι διαπαντός ἐνεργέω , καί οὐδείς εἰμί καιρός ἐν πᾶς ὁ ὁ ζωή διάστημα , ὁ ἀγαθός χόρος ἐμποιέω ἐνέργεια . ὁ τε γάρ σωφροσύνη καί ὁ καθαρότης , καί ὁ ἐν πᾶς ἀγαθός ἀμετάπτωτος , καί ὁ πρός ὁ κακός ακοινεω ἀεί ἐνεργέω , ἠώς εἄν τις πρός ἀρετή βλέπω , καί συμπαρατείνω ἔχω ὁ ἐνέργεια ὁ Εὐφρόσυνος . ἐπί δέ ὁ ὁ ἄτοπος ἐπιθυμία ἐκχέω , κἀν διαπαντός αὐτός ὁ ψυχή βλέπω πρός ὁ ἀκόλαστος , ἀλλά οὐ ἀεί ὁ τίθημι πάρειμι . ὁ τε γάρ περί ὁ βραῦιν λιχνεία ὁ Χόρος ἵστημι , καί ὁ ὁ πίνω ἡδονή συγκαθίστημι ὁ δίψα , καί ὁ ἄλλος κατά ὁ αὐτός τρόπος καί χρόνος τις χρῄζω , καί διάλειμμα , ὥστε μαρναθεισος ἀπό ὁ ἡδονή καί ὁ πλημονεος , πάλιν ἀνακαλέω ὁ ὁ ἡδύνω ὄρεξις . ὁ δέ ὁ ἀρετή κτῆσις , ὅς εἄν ἅπαξ βεβαίως ἐντρέχω , οὖον χρόνος μετρέω , οὔτε χῶρος περιορίζω · ἀλλά