gregorius-nyssenus.orationes-viii-de-beatitudinibus pg044_0622.1
γῆς τὴν κληρονομίαν καταλαμβάνεσθαι · ἀλλ’ εἴπερ ἔδει τῇ φύσει τῶν δυναι τῶν λόγων ἐπεσθαι , τοῦ οὐρανοῦ τὴν γῆν ἀκολουθετέρον ἦν προεστᾶχθαι , ὡς ἐντεῦθεν ἡμῖν ἐπ’ ἐκεῖνον ἐσομένης τῆς ἀναβάσεως . Ἄλλ’ εἰ πτερωθεῖμεν · πᾶς τῷ λόγῳ , καὶ ὑπὲρ τὰ νῦντα τῆς οὐρανίας ἀμβὸς σταλῆμεν , εὐρήσομεν ἐκεῖ τὴν ὑπερουράνιον γῆν , τὴν εἰς κληρονομίαν τοῖς κατ’ ἀρετὴν βεβιωκόσιν ἀποκειμένην , ὡς μὴ δοκεῖν ἡμαρτῆσαι τὴν τάξιν τῆς τῶν μακαρισμῶν ἀκολουθίας , πρῶτον οὐρανῶν , καὶ μετὰ ταῦτα γῆς , ἐν αἷς ἐπαγγελίαις ἡμῖν παρὰ τοῦ Θεοῦ προεσδείχθη . Τὸ γὰρ φαινόμενον , ὅσον πρὸς τὴν σωματικὴν αἴσθησιν , ὅλον πρὸς ἑαυτὸ συγγενεὲς ἔχει . Κἂν γὰρ ὁ μὲν οὐρανὸς εἶναι δοκῇ τῷ τοπικῷ διαστήματι , ἀλλ’ οὐν κάτω τῆς νοερᾶς οὐσίας ἐστίν , ἧς ἀδύνατον ἐπιβαστάσαι τὸν λογισμὸν , μὴ διαβάντα τῷ λόγῳ ταῦτα πρότερον , ὧν καθίσταται ἡ αἴσθησις . Εἰ δὲ τῇ προσηγορίᾳ τῆς γῆς ἡ ὑπερκειμένη κατονομάζεται λῆξις , θαυμάσεις μηδὲν · τῷ γὰρ ταπεινῷ τῆς ἡμετέρας ἀκοῆς συγκαταβαίνει ὁ Λόγος , ὁ διὰ τοῦτο πρὸς ἡμᾶς καταβὰς , ἵπειθὶ ἡμεῖς πρὸς αὐτὸν ἀναψύθηται οὐχ οἷοί τε ἦμεν . Διὰ τοίνυν τῶν ἡμῖν γνωρίμων ῥημάτων τε καὶ ὀνομάτων παραδίδωσι · τὰ θεία μυστήρια , ταῦταις ταῖς φωναῖς κεχρωμένος , ὅς ἡ συνθὲια τοῦ ἀνθρωπίνου περιέχει βίου . Καὶ γὰρ τῇ πρὸ ταύτης ἐπαγγελίᾳ τὸν ἀφραστον ἐκεῖνον ἐν τοῖς οὐρανοῖς μακαρισμὸν , βασιλείαν ὤνόμασεν · ἀπὰ τὸ τοιοῦτον τῷ λόγῳ παραδεικνύων , οἷον ἡ κάτω περιέχει βασιλεία · διαδήματα τινὰ ταῖς τῶν λίθων αἰγλαῖς περιαστράπτοντα , καὶ ἐνανθεῖς ἀλουργίδας ἢδὺ τοῖς λίχνοις δμασιν ἀπαγγέλλουσας , προπυλία τε καὶ καταπετάσματα , καὶ ὑψηλοὺς θρόνους , καὶ δορυφόρων στοιχὸν περιεστῶτων τάξεις , καὶ ὅσα ἄλλα προστραγῳθοῦσι περὶ τὴν τοιαύτην τοῦ βίου σκηνὴν οἱ τὸν ὀρχον τῆς δυναστείας διὰ τῶν τοιούτων ἐπὶ τὸ μειζόν ἐξαιρόντες . Ἄλλ’ ἐπεὶδὴ μέγα τι καὶ ὑπὲρ πάντα σχεδὸν τὰ ἐν ἀνθρώποις ζηλούμενα τὸ τῆς βασιλείας ὄνομα κατὰ τὸν βίον ἐστίν , διὰ τοῦτο συνεχρήσατο τῷ ὀνόματι , πρὸς τὴν τῶν ὑπερκειμένων ἀγαθῶν δήλωσιν · ὡς εἰ γε γν ἄλλο τι παρὰ τοῖς ἀνθρώποις τῆς βασιλείας ἀνωτέρον , δι’ ἐκεῖνον ἂν τοῦ ὀνόματος πάντως μάλιστα ἀνεπτέρωσε ψυχὴν τοῦ ἀκούοντος , πρὸς ἐπιθυμίαν τῆς ἀφράστου μακαριότητος . Οὐδὲ γὰρ ἦν δυνατόν · ἰδίῳ ὀνόμασιν εἰκείνα τὰ ἀγαθὰ τοῖς ἀνθρώποις ἐκκαλωσθήναι , ὅ ὑπὲρ αἰσθησίν τε καὶ γνώσιν ἀνθρωπίνην ἐστίν . Οὔτε γὰρ ὁφθαλμὸς εἶδε , φησίν , οὔτε οὖς ἤκουσεν , οὔτε ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου ἀνέβη . Ἄλλ’ ὡς ἂν μὴ παντελῶς διαφύγοι τὸν στοχασμὸν ἡ ἐλπιζομένη μακαριότης , ὡς χωροῦμεν κατὰ τὸ ταπεινὸν ἡμῶν τῆς φύσεως , οὕτω τῶν ἀνεκφώνητων ἀκούομεν . Μὴ οὖν ἡ τῆς γῆς ὀμωνυμία πάλιν μετὰ τοῦ οὐρανοῦς καθελκύσω σου τὴν διάνοιαν ἐπὶ τὴν κάτω γῆν , ἀλλ’ εἴπερ ὑψώθης τῷ Λόγῳ διὰ τῶν προτέρων μακαρισμῶν , καὶ τῆς οὐρανίας ἐπέθηκες ἐλπίδος , ἐκεῖνιν μοι πολυπραγμόνει τὴν γῆν , ἥτις οὐ πάντων ἐστὶ κληρονομία , πλὴν εἰ τινες διὰ τῆς τοῦ βίου πραότη -
Lemmas: γῆ ὁ κληρονομία καταλαμβάνω · ἀλλά εἴπερ ἐσθίω ὁ φύσις ὁ δύο ὁ λόγος ἕπω , ὁ οὐρανός ὁ γῆ ἀκολουθετέρον εἰμί προστάσσω , ὡς ἐντεῦθεν ἐγώ ἐπί ἐκεῖνος εἰμί ὁ ἀνάβασις . ἄλλος εἰμί πτερόω · πᾶς ὁ λόγος , καί ὑπέρ ὁ νῦντα ὁ οὐράνιος ἀναβαίνω στέλλω , εὑρίσκω ἐκεῖ ὁ ὑπερουράνιος γῆ , ὁ εἰς κληρονομία ὁ κατά ἀρετή βιόω ἀπόκειμαι , ὡς μή δοκέω ἁμαρτάνω ὁ τάξις ὁ ὁ μακαρισμός ἀκολουθία , πρῶτος οὐρανός , καί μετά οὗτος γῆ , ἐν ὅς ἐπαγγελία ἐγώ παρά ὁ Θεός προσδείκνυμι . ὁ γάρ φαίνω , ὅσος πρός ὁ σωματικός αἴσθησις , ὅλος πρός ἑαυτοῦ συγγενής ἔχω . κἀν γάρ ὁ μέν οὐρανός εἰμί δοκέω ὁ τοπικός διάστημα , ἀλλά ὀν κάτω ὁ νοερός οὐσία εἰμί , ὅς ἀδύνατος ἐπιβαστάζω ὁ λογισμός , μή διαβαίνω ὁ λόγος οὗτος πρότερος , ὅς καθίστημι ὁ αἴσθησις . εἰμί δέ ὁ προσηγορία ὁ γῆ ὁ ὑπέρκειμαι κατονομάζω λῆξις , θαυμάζω μηδείς · ὁ γάρ ταπεινός ὁ ἡμέτερος ἀκοή συγκαταβαίνω ὁ Λόγος , ὁ διά οὗτος πρός ἐγώ καταβαίνω , ἵπειθὶ ἐγώ πρός αὐτός ἀναψύχω οὐ οἷος τε εἰμί . Ζεύς τοίνυν ὁ ἐγώ γνώριμος ῥῆμα τε καί ὄνομα παραδίδωμι · ὁ θεῖος μυστήριον , οὗτος ὁ φωνή χράω , ὅς ὁ συνθεΐα ὁ ἀνθρώπινος περιέχω βίος . καί γάρ ὁ πρό οὗτος ἐπαγγελία ὁ ἄφραστος ἐκεῖνος ἐν ὁ οὐρανός μακαρισμός , βασίλειος ὀνομάζω · ἄπα ὁ τοιοῦτος ὁ λόγος παραδείκνυμι , οἷος ὁ κάτω περιέχω βασίλειος · διάδημα τις ὁ ὁ λίθος αἴγλη περιαστράπτω , καί ἐνανθέω ἁλουργίς ἡδύς ὁ λίχνος δμασιν ἀπαγγέλλω , προπυλία τε καί καταπέτασμα , καί ὑψηλός θρόνος , καί δορυφόρος στοῖχος περιίστημι τάξις , καί ὅσος ἄλλος προστραγωθους περί ὁ τοιοῦτος ὁ βίος σκηνή ὁ ὁ ὄρχος ὁ δυναστεία διά ὁ τοιοῦτος ἐπί ὁ μείζων ἐξαιρέω . ἄλλος ἐπειδή μέγας τίς καί ὑπέρ πᾶς σχεδόν ὁ ἐν ἄνθρωπος ζηλέω ὁ ὁ βασίλεια ὄνομα κατά ὁ βίος εἰμί , διά οὗτος συγχράω ὁ ὄνομα , πρός ὁ ὁ ὑπέρκειμαι ἀγαθός δήλωσις · ὡς εἰμί γε ΓΝ ἄλλος τίς παρά ὁ ἄνθρωπος ὁ βασίλεια ἀνώτερος , διά ἐκεῖνος εἄν ὁ ὄνομα πάντως μάλιστα ἀναπτερόω ψυχή ὁ ἀκούω , πρός ἐπιθυμία ὁ ἄφραστος μακαριότης . οὐδέ γάρ εἰμί δυνατός · ἴδιος ὄνομα ἐκεῖνος ὁ ἀγαθός ὁ ἄνθρωπος ἐκκαλέω , ὅς ὑπέρ αἴσθησις τε καί γνῶσις ἀνθρώπινος εἰμί . οὔτε γάρ ὀφθαλμός ὁράω , φημί , οὔτε οὖς ἀκούω , οὔτε ἐπί Καρδία ἄνθρωπος ἀναβαίνω . ἄλλος ὡς εἄν μή παντελῶς διαφεύγω ὁ στοχασμός ὁ ἐλπίζω μακαριότης , ὡς χωρέω κατά ὁ ταπεινός ἐγώ ὁ φύσις , οὗτος ὁ ἀνεκφώνητος ἀκούω . μή οὖν ὁ ὁ γῆ ὁμωνυμία πάλιν μετά ὁ οὐρανός καθέλκω σύ ὁ διάνοια ἐπί ὁ κάτω γῆ , ἀλλά εἴπερ ὑψόω ὁ λόγος διά ὁ πρότερος μακαρισμός , καί ὁ οὐράνιος ἐπιτίθημι ἐλπίς , ἐκεῖνος ἐγώ πολυπραγμονέω ὁ γῆ , ὅστις οὖον πᾶς εἰμί κληρονομία , πλήν εἰμί τις διά ὁ ὁ βίος πραότης -