gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0579.1
τῶν ἀλόγων ἕστια , ὁ ἐξ οὐρανοῦ καταδεὶς ἄρτος τῆς ζωῆς προστίθεται , ἵνα καὶ τὰ ἄλογα τῆς λογικῆς μεταλαβόντα τροφῆς , ἐν λόγῳ γένωνται . Μεσύτευει τοίνυν ἐπὶ τῆς φάτνης τῷ βοὶ καὶ τῷ ὄνῳ ὁ ἀμφοτέρων Κύριος , ἵνα τὸ μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ λύσας , τοὺς δύο κτίσῃ ἐν ἑαυτῷ εἰς ἕνα καινὸν ἄνθρωπον , καὶ τοῦτον τὸν βαρὺν ζυγὸν τοῦ Νόμου περιελὼν , κάσεινον τοῦ τῆς εἰδωλολατρίας ἄθλοῦς ἀπεφορτίσας . Ἄλλ' ἀναβλέψωμεν εἰς τὰ οὐράνια θαύματα . Ἰδοὺ γὰρ οὐ προφῆται μόνον καὶ ἄγγελοι τὴν χαρὰν ταύτην ἡμῖν εὐαγγελίζονται , ἀλλὰ καὶ οἱ οὐρανοὶ διὰ τῶν οἰκείων θαυμάτων τὴν τοῦ Εὐαγγελίου δόξαν ἀνακηρύττουσιν . Ἐξ Ἰούδα ἡμῖν ὁ Χριστὸς ἀνατέταλκε , καθὼς φησιν ὁ Ἀπόστολος , ἀλλ' οὐ καταγνῶζεται ὁ Ἰουδαῖος ὑπὸ τοῦ ἀνατεῖλαντος . Ἑνοὶ τῶν διαθηκῶν τῆς ἐπαγγελίας οἱ Μάγοι , καὶ τῆς τῶν Πατέρων εὐλογίας ἀλλότριοι · ἀλλὰ προφθόνουσι τῇ γνώσει Ἰσραηλίτην λαόν , καὶ τὴν οὐράνιον φωστῆρα γνωρίζαντες , καὶ τὸν ἐν σπηλαίῳ Βασιλέα μὴ ἀγνοήσαντες . Ἐκεῖνοι δωροφοροῦσιν , οὗτοι ἐπιβουλεύουσιν . Ἐκεῖνοι προσκυνοῦσιν , οὗτοι διώκουσιν . Ἐκεῖνοι εὕροντες τὸ ζητούμενον , χαίρουσιν . Οὗτοι ἐπὶ τῇ γεννήσει τοῦ μηνυθέντος ταράσσονται . Ἰδόντες γὰρ , φησίν , οἱ Μάγοι τὸν ἀστέρα ἐπὶ τοῦ τόπου οὗ ἦν τὸ παιδίον , ἔχάρησαν χαρὰν μεγάλην σφόδρα . Ἡρώδης δὲ ἀκούσας τὸν λόγον , ἐταράχθη , καὶ πᾶσα Ἱεροσόλυμα μετ' αὐτοῦ . Οἱ μὲν ὡς Θεῷ προσάγουσι λίβανον , καὶ τὴν βασιλικὴν ἀξίαν τῷ χρυσῷ δεξιόυσι . Τὴν δὲ κατὰ τὸ πάθος οἰκονομίαν , προητητικῇ τινὶ χάριτι διὰ τῆς σμύρνης ἀποσημαίνουσιν · οἱ δὲ πανωλεθρίαν τῆς νεολαίας πάσης καταδικάζουσιν . Ὁ μοι δοκεῖ , μὴ τῆς πικρίας μόνον , ἀλλὰ καὶ τῆς ἐσχάτης ἀνοίας αὐτῶν τὴν κατηγορίαν ἔχειν . Τί γὰρ βούλεται αὐτοῖς ἡ παιδοφονία ; Καὶ ἐπὶ τίνι σκοπῷ τὸ τοιοῦτον ἄγος τοῖς σμαιοφόνοις τετὼλμηται ; Ἐπειδὴ καινὸν τι σημεῖον , φησίν , τῶν κατ' οὐρανὸν θαυμάτων τὴν τοῦ Βασιλέως ἀνάδειξιν τοῖς Μάγοις ἐμήνυσε . Τί οὖν ; ὡς ἀληθῇ πιστεύεις τῷ μηνύσαντι σημεῖω , ἢ μάταιον ὑπονοεῖς τὸ θρυλούμενον ; Εἰ μὲν γὰρ τοιοῦτός ἐστιν , οἷος τοὺς οὐρανοὺς ἑαυτῷ συνδιατιθέναι , οὐχ ὑπὲρ τὴν σὴν χεῖρα πάντως ἐστίν . Εἰ δὲ ἐπὶ σοὶ τὸ ζῆν αὐτὸν ἢ τεθνάναι ποιεῖ , μάτην πεφόβησαι τὸν τοιοῦτον . Ὁ γὰρ οὕτω πράττων , ὥστε ὑποχείριος εἶναι τῇ σῇ ἐξουσίᾳ , ὑπὲρ τίνος ἐπιβουλεύεται ; Διὰ τί τὸ φρικτὸν ἐκεῖνο καταπέμπεται πρόσταγμα ; Ἡ πονηρὰ κατὰ τὸν νηπίων ἤψθρο , ἀνακρίσθαι τὰ δειλαία βρέφη ; Τί ἀδικήσαντα ; Τίνα θανάτου καὶ κολάσεως αἰτίαν καθ' ἑαυτὸν παρασχόμενα ; Ἐν ἑγκλήμα ἔχοντα μόνον , τὸ γεννηθῆναι καὶ εἰς φῶς ἐλθεῖν . Καὶ ὑπὲρ τούτου δεῖ καταπληρωθῆναι δήμιον τὴν πόλιν , καὶ συναχθῆναι δῆμον μητέρων καὶ νηπίων , λαὸν συμπαραδόντων αὐτοῖς , καὶ τῶν γεννησαμένων , καὶ πάντων , ὡς εἴκως , ἐπὶ τὸ πάθος ἀδροζομένων τῶν κοινωυόντων τοῦ γένους . Τίς ἂν ὑπογράψειε τῷ λόγῳ τὰς συμφοράς ; Τίς ἂν ὑπ' ἑλιν ἀγάγοι διὰ τῶν διηγημάτων τὰ πάθη ; Τῶν σύμμικτον ἀκείνων ὀρῆνον ; τὴν γοερὰν συνηθίαν
Lemmas: ὁ ἄλογος ἑστία , ὁ ἐκ οὐρανός καταδέω ἄρτος ὁ ζωή προστίθημι , ἵνα καί ὁ ἄλογος ὁ λογικός μεταλαμβάνω τροφή , ἐν λόγος γίγνομαι . Μεσύτευει τοίνυν ἐπί ὁ φάτνη ὁ βοῦς καί ὁ ὄνος ὁ ἀμφότερος κύριος , ἵνα ὁ μεσότοιχον ὁ φραγμός λύω , ὁ δύο κτίζω ἐν ἑαυτοῦ εἰς εἷς καινός ἄνθρωπος , καί οὗτος ὁ βαρύς ζυγόν ὁ Νόμος περιαιρέω , καίω ὁ ὁ εἰδωλολατρία ἆθλος ἀποφορτίζω . ἄλλος ἀναβλέπω εἰς ὁ οὐράνιος θαῦμα . ἰδέ γάρ οὐ προφήτης μόνος καί ἄγγελος ὁ χαρά οὗτος ἐγώ εὐαγγελίζομαι , ἀλλά καί ὁ οὐρανός διά ὁ οἰκεῖος θαῦμα ὁ ὁ Εὐαγγέλιος δόξα ἀνακηρύσσω . Ἐς Ἰούδας ἐγώ ὁ Χριστός ἀνατέλλω , καθώς φημί ὁ ἀπόστολος , ἀλλά οὐ καταγιγνώσκω ὁ Ἰουδαῖος ὑπό ὁ ἀνατέλλω . ἕνος ὁ διαθήκη ὁ ἐπαγγελία ὁ Μάγος , καί ὁ ὁ Πατέρων εὐλογία ἀλλότριος · ἀλλά προφθονεω ὁ γνῶσις Ἰσραηλίτης λαός , καί ὁ οὐράνιος φωστήρ γνωρίζω , καί ὁ ἐν σπήλαιον Βασιλεύς μή ἀγνοέω . ἐκεῖνος δωροφορέω , οὗτος ἐπιβουλεύω . ἐκεῖνος προσκυνέω , οὗτος διώκω . ἐκεῖνος εὑρίσκω ὁ ζητέω , χαίρω . οὗτος ἐπί ὁ γέννησις ὁ μηνύω ταράσσω . ὁράω γάρ , φημί , ὁ Μάγος ὁ ἀστήρ ἐπί ὁ τόπος οὗ εἰμί ὁ παιδίον , χαίρω χαρά μέγας σφόδρα . Ἡρῴδης δέ ἀκούω ὁ λόγος , ταράσσω , καί πᾶς Ἱερουσαλήμ μετά αὐτός . ὁ μέν ὡς θεός προσάγω λίβανος , καί ὁ βασιλικός ἄξιος ὁ χρυσός δεξιόομαι . Τά δέ κατά ὁ πάθος οἰκονομία , προητητικῇ τις χάρις διά ὁ σμύρνα ἀποσημαίνω · ὁ δέ πανωλεθρία ὁ νεολαία πᾶς καταδικάζω . ὁ ἐγώ δοκέω , μή ὁ πικρία μόνος , ἀλλά καί ὁ ἔσχατος ἄνοια αὐτός ὁ κατηγορία ἔχω . τις γάρ βούλομαι αὐτός ὁ παιδοφονία ; καί ἐπί τίς σκοπός ὁ τοιοῦτος ἄγος ὁ σμαιοφονος τετὼλμηται ; Ἐπειδή καινός τίς σημεῖον , φημί , ὁ κατά οὐρανός θαῦμα ὁ ὁ Βασιλίς ἀνάδειξις ὁ Μάγος μηνύω . τις οὖν ; ὡς ἀληθής πιστεύω ὁ μηνύω σημεῖον , ἢ μάταιος ὑπονοέω ὁ θρυλέω ; εἰμί μέν γάρ τοιοῦτος εἰμί , οἷος ὁ οὐρανός ἑαυτοῦ συνδιατίθημι , οὐ ὑπέρ ὁ σός χείρ πάντως εἰμί . εἰμί δέ ἐπί σύ ὁ ζάω αὐτός ἢ θνήσκω ποιέω , μάτην φοβέω ὁ τοιοῦτος . ὁ γάρ οὕτως πράσσω , ὥστε ὑποχείριος ἔρχομαι ὁ σός ἐξουσία , ὑπέρ τίς ἐπιβουλεύω ; Ζεύς τίς ὁ φρικτός ἐκεῖνος καταπέμπω πρόσταγμα ; ὁ πονηρός κατά ὁ νήπιος τρέφω , ἀνακρίνω ὁ δείλαιος βρέφος ; Τι ἀδικέω ; Τίνα θάνατος καί κόλασις αἰτία κατά ἑαυτοῦ παρέχω ; ἐν ἔγκλημα ἔχω μόνος , ὁ γεννάω καί εἰς φάος ἔρχομαι . καί ὑπέρ οὗτος δέω καταπληρόω δήμιος ὁ πόλις , καί συνάγω δῆμος μήτηρ καί νήπιος , λαός συμπαραδίδωμι αὐτός , καί ὁ γεννάω , καί πᾶς , ὡς ἵημι , ἐπί ὁ πάθος ἀδροζομένων ὁ κοινόω ὁ γένος . Τῖς ἄν ὑπογράφω ὁ λόγος ὁ συμφορά ; Τῖς ἄν ὑπό λίς ἄγω διά ὁ διήγημα ὁ πάθος ; Τοῦ σύμμικτος ἐκεῖνος ὀρῆνον ; ὁ γοερός συνηθία