ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0571.1
ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ
Lemmas: Του ΕΝ Ἅγιος Γρηγόριος
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0571.2
ΛΟΓΟΣ ΕΙΣ ΤΗΝ ΓΕΝΝΗΣΙΝ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ
Lemmas: Λόγος εἰς ὁ γέννησις ὁ Χριστός
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0571.3
ΚΑΙ ΕΙΣ ΤΑ ΝΗΠΙΑ ΤΑ ΕΝ ΒΗΘΛΕΕΜ ΑΝΑΙΡΕΘΕΝΤΑ ΥΠΟ ΗΡΩΔΟΥ .
Lemmas: ΚΑΙ εἰς τα νήπιος τα ΕΝ Βηθλεέμ ἀναιρέω ὑπό Ἡρῴδης .
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0571.4
Σαλπίζετε ἐν Νεομηνίᾳ σάλπιγγι , φησὶν ὁ Δαβὶδ , ἐν εὐσήμῳ ἡμέρᾳ ἑορτῆς ὑμῶν . Τὰ δὲ τῆς θεοπνεύστου διδασκαλίας προστάγματα νόμος ἐστὶ πᾶντως τοῖς ἀκούουσιν . Οὐκοῦν ἐπεὶδή πάρ ἐστιν ἡ εὐσημὸς ἡμέρα τῆς ἑορτῆς ἡμῶν , πληρώσωμεν καὶ ἡμεῖς τὸν νόμον , σαλπίζεσθαι τῆς ἱερομηνίας γινόμενοι . Ἡ δὲ νομικὴ σάλπιγξ , καθὼς κελεύει νοεῖν ὁ Ἀπόστολος , ὁ λόγος ἐστὶ . Φησὶ γὰρ , μὴ ἀδηλον δεῖν γίνεσθαι τὸν τῆς σάλπιγγος ἦχον , ἀλλὰ διεσταλμένον τοῖς φθόγγοις πρὸς τὴν τῶν ἀκούοντων σαφήνειαν . Οὐκοῦν ἠχήσωμεν καὶ ἡμεῖς , ἀδελφοί , λαμπρὰν τινα ἠχὴν καὶ ἐξάκουστον , οὐδὲν τῆς κερατίνης ἀτιμωτέραν . Καὶ γὰρ καὶ ὁ νόμος ἐν τοῖς τῆς σκιᾶς τύποις προδιαζωγραφὼν τὴν ἀλήθειαν , ἐν τῇ σκηνοπηγίᾳ τὸν ἐκ τῶν σαλπίζοντων ἦχον ἐνομοθέτησε . Καὶ ἡ παροῦσα τῆς ἑορτῆς ὑπόθεσις τὸ τῆς ἀληθινῆς σκηνοπηγίας ἐστὶ μυστήριον . Ἐν ταύτῃ γὰρ σκηνοπηγεῖται τὸ ἀνθρώπινον σκῆνος τῷ δι’ ἡμᾶς ἐνδυσαμένῳ τὸν ἀνθρωπον · ἐν ταύτῃ τὰ διαπεπτωκότα ἡμῶν ὑπὸ τοῦ θανάτου σκηνώματα πάλιν συμπληροῦται ὑπὸ τοῦ ἐξ ἀρχῆς τὸ οἰκητήριον ἡμῶν οἰκοδομήσαντος . Ἐπὶ μὲν καὶ ἡμεῖς τὸ τῆς ψαλμῳδίας , τῷ μεγαλοφώνῳ Δαβὶδ συγχορεύοντες , ὅτι Εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου . Πῶς ἐρχόμενος ; Οὐ καθάπερ διὰ πλοίου τινός , ἢ ὀχήματος , διὰ δὲ τῆς παρθενικῆς ἀφθορίας ἐπὶ τὸν ἀνθρώπινον βίον διαπεράσας . Οὗτος ὁ Θεὸς ἡμῶν , οὗτος ὁ Κύριος ἐτέφανεν ἡμῖν εἰς τὸ συστήσασθαι τὴν ἑορτὴν ταύτην ἐν τοῖς πυκνάζουσι , ἕως τῶν κεράτων τοῦ θυσιαστηρίου . Πάντως δὲ οὐκ ἀγνοοῦμεν , ἀδελφοί , τὸ ἐν τοῖς εἰρημένοις μυστήριον · τὶ πᾶσα ἡ κτίσις ἐν τῷ τοῦ Δεσπότου τῆς κτίσεως ἐστιν ἀνάκτορον . Ἄλλ’ , ἐπειδὴ τῆς ἁμαρτίας ἐπεισελούσης ἐφράγη τῶν τῇ κακίᾳ κατειλημμένων
Lemmas: σαλπίζω ἐν νεομηνία σάλπιγξ , φημί ὁ Δαυίδ , ἐν εὔσημος ἡμέρα ἑορτή σύ . Τά δέ ὁ θεόπνευστος διδασκαλία πρόσταγμα νόμος εἰμί πάντως ὁ ἀκούω . οὐκοῦν ἐπειδή παρά εἰμί ὁ εύσημος ἡμέρα ὁ ἑορτή ἐγώ , πληρόω καί ἐγώ ὁ νόμος , σαλπίζω ὁ ἱερομηνία γίγνομαι . ὁ δέ νομικός σάλπιγξ , καθώς κελεύω νοέω ὁ ἀπόστολος , ὁ λόγος εἰμί . φημί γάρ , μή ἄδηλος δεῖ γίγνομαι ὁ ὁ σάλπιγξ ἦχος , ἀλλά διαστέλλω ὁ φθόγγος πρός ὁ ὁ ἀκούω σαφήνεια . οὐκοῦν ἠχέω καί ἐγώ , ἀδελφός , λαμπρός τις ἠχή καί ἐξάκουστος , οὐδείς ὁ κεράτινος ἄτιμος . καί γάρ καί ὁ νόμος ἐν ὁ ὁ σκιά τύπος προδιαζωγραφεω ὁ ἀλήθεια , ἐν ὁ σκηνοπηγία ὁ ἐκ ὁ σαλπίζω ἦχος νομοθετέω . καί ὁ παρών ὁ ἑορτή ὑπόθεσις ὁ ὁ ἀληθινός σκηνοπηγία εἰμί μυστήριον . ἐν οὗτος γάρ σκηνοπηγέω ὁ ἀνθρώπινος σκῆνος ὁ διά ἐγώ ἐνδύω ὁ ἄνθρωπος · ἐν οὗτος ὁ διαπίπτω ἐγώ ὑπό ὁ θάνατος σκήνωμα πάλιν συμπληρόω ὑπό ὁ ἐκ ἀρχή ὁ οἰκητήριον ἐγώ οἰκοδομέω . ἐπί μέν καί ἐγώ ὁ ὁ ψαλμῳδία , ὁ μεγαλόφωνος Δαυίδ συγχορεύω , ὅτι Ευλογημένος ὁ ἔρχομαι ἐν ὄνομα κύριος . Πῶς ἔρχομαι ; Οὐ καθά διά πλοῖον τις , ἢ ὄχημα , διά δέ ὁ παρθενική ἀφθορία ἐπί ὁ ἀνθρώπινος βίος διαπεράω . οὗτος ὁ θεός ἐγώ , οὗτος ὁ κύριος ἐτέφανεν ἐγώ εἰς ὁ συνίστημι ὁ ἑορτή οὗτος ἐν ὁ πυκνάζω , ἠώς ὁ κέρας ὁ θυσιαστήριον . πάντως δέ οὐ ἀγνοέω , ἀδελφός , ὁ ἐν ὁ λέγω μυστήριον · τίς πᾶς ὁ κτίσις ἐν ὁ ὁ Δεσπότου ὁ κτίσις εἰμί ἀνάκτορον . ἄλλος , ἐπεί ὁ ἁμαρτία ἐπεισέρχομαι φράσσω ὁ ὁ κακία καταλαμβάνω
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0572.1
Aτα στῆματα , καὶ κατεσῃγάσθη φωνὴ ἀγαλλιάσεως , καὶ διεσπάσθη τῶν ἑορταζόντων ἡ συμφωνία , τῆς ἀνθρωπίνης κτίσεως οὐ συνφερομένησης τῇ ὑπεροσμῷ φύσει , διὰ τοῦτον ἦλθον αἱ τῶν προφητῶν καὶ ἀποστόλων σάλπιγγες , ἃς κερατίνας ὁ Νόμος φησὶ διὰ τὸ εἶναι αὐτῶν τὴν κατασκευὴν ἐκ τοῦ ἀληθινοῦ μονοκέρου . Αἱ κατὰ τὴν τοῦ Πνεύματος δύναμιν , σύντονον τὸν τῆς ἀληθείας ἤχησαν λόγον , ἵνα τῆς ἀκοῆς τῶν ὑπὸ τῆς ἁμαρτίας ἐμπεπραγμένων διανοήσεως , μὴ γέννηται σύμφωνος ἑορτή , διὰ τοῦ πυκνωμοῦ τῆς σκηνοπηγίας τῆς κάτω κτίσεως πρὸς τὰς ἐξεχοῦσας καὶ προβεβλημένας περὶ τὸ ἄνω ὁυσιαστήριον δυνάμεις συνυπῆχούσα . Τὰ γὰρ κέρατα τοῦ νοητοῦ θυσιαστηρίου οἱ προβεβλημένα τε καὶ ἐξεχοῦσαι τῆς νοερᾶς φύσεως Δυνάμεις εἰσιν , Ἀρχαὶ τε καὶ Ἐξουσίαι , καὶ Θρόνοι , καὶ Κυριότητες · πρὸς δὲ τὴν κοινωνίαν τῆς ἑορτῆς συνάπτεται διὰ τῆς κατὰ τὴν ἀνάστασιν σκηνοπηγίας τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως , τῇ ἀνακαινώσει τῶν σωμάτων πυκναζομένη . Τὸ γὰρ πυκνάζεσθαι ἴσον ἐστὶ τῷ κοσμεῖσθαι ἢ περιβάλλεσθαι , καθὼς ἐρμηνεύουσιν οἱ ταῦτα γινώσκοντες . Δεῦτε τοίνυν πρὸς τὴν πνευματικὴν χορείαν τὰς ψυχὰς ἡμῶν διεγείραντες , ἐξαρχον καὶ καθηγεμόνα καὶ χορευταῖον τῆς χοροστασίας ἡμῶν , τὸν Δαβὶδ προστησάμεθα · καὶ ἐψώμεν μετ’ ἐκείνου τὴν γλυκεῖαν φωνὴν ἐκείνην ἣν ψάλσαντες ὑμνήθησαμεν .
Lemmas: Aτα στῆμα , καί κατεσῃγάσθη φωνή ἀγαλλίασις , καί διασπάω ὁ ἑορτάζω ὁ συμφωνία , ὁ ἀνθρώπινος κτίσις οὐ συνφερομένησης ὁ υπεροσμαω φύσις , διά οὗτος ἔρχομαι ὁ ὁ προφήτης καί ἀπόστολος σάλπιγξ , ὅς κερατίνης ὁ Νόμος φημί διά ὁ ἔρχομαι αὐτός ὁ κατασκευή ἐκ ὁ ἀληθινός μονόκερως . ὁ κατά ὁ ὁ πνεῦμα δύναμις , σύντονος ὁ ὁ ἀλήθεια ἠχέω λόγος , ἵνα ὁ ἀκοή ὁ ὑπό ὁ ἁμαρτία ἐμπράσσω διανόησις , μή γεννητής σύμφωνος ἑορτή , διά ὁ πυκνωμοῦ ὁ σκηνοπηγία ὁ κάτω κτίσις πρός ὁ εξέχων καί προβάλλω περί ὁ ἄνω ὁυσιαστήριον δύναμις συνυπηχέω . Τά γάρ κέρας ὁ νοητός θυσιαστήριον ὁ προβάλλω τε καί ἐξέχω ὁ νοερός φύσις Δύναμις εἰμί , Ἀρχή τε καί Ἐξουσία , καί Θρόνοι , καί Κυριότητες · πρός δέ ὁ κοινωνία ὁ ἑορτή συνάπτω διά ὁ κατά ὁ ἀνάστασις σκηνοπηγία ὁ ἀνθρώπινος φύσις , ὁ ἀνακαίνωσις ὁ σῶμα πυκνάζω . Τέ γάρ πυκνάζω ἴσος εἰμί ὁ κοσμέω ἢ περιβάλλω , καθώς ἑρμηνεύω ὁ οὗτος γιγνώσκω . δεῦτε τοίνυν πρός ὁ πνευματικός χορεία ὁ ψυχή ἐγώ διεγείρω , ἐξάρχω καί καθηγεμών καί χορευτής ὁ χοροστασία ἐγώ , ὁ Δαυίδ προΐστημι · καί ψάω μετά ἐκεῖνος ὁ γλυκύς φωνή ἐκεῖνος ὅς ψάλλω ὑμνέω .
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0572.2
Καὶ πάλιν αὐτὴν ἀναλάμβωμεν , ὅτι Αὕτη ἡ ἡμέρα ἦν ἐποίησεν ὁ Κύριος , ἀγαλλιασώμεθα καὶ εὐφρανθῶμεν ἐν αὐτῇ . Ἐν ᾗ μειοῦσθαι τὸ σκότος ἀρχεται , καὶ τὰ τῆς νυκτὸς μέτρα τῷ πλεονάζοντι τῆς ἀκτῖνος συνοθεῖται πρὸς ἐκλειφίν . Οὐ συντυχικῆ τις , ἀδελφοί , γέγονε κατὰ τὸ αὐτόματον ἢ τοιαύτη περὶ τὴν ἑορτὴν οἰκονομία , τὸ νῦν ἐπιφανῆναι τῇ ἀνθρωπίνῃ ζωῇ τὴν θείαν ζωὴν · ἀλλὰ τὶ μυστήριον διὰ τῶν φαινομένων τοῖς διορτωτέροις δεχθεῖν ἡ κτίσις , μονοφώνῃ φωνῇ ἀφείσα καὶ διδάσκουσα τὸν ἀκούειν δυνάμενον , τί βούλεται ἐν τῇ παρουσίᾳ τοῦ Δεσπότου ἡμέρα προσαυξανομένη , καὶ νὺς κολοβομένη . Ἐγὼ γὰρ μοι δοκῶ τοιαῦτά τινα διεξιούσης ἀκούειν τῆς κτίσεως , ὅτι Ταῦτα βλέπων , ὦ ἄνθρωπε , νοεῖ τὸ διὰ τῶν φαινομένων χρυπτὸν σοι δηλούμενον . Ὡρᾶς ἐπὶ τὸ ἀκρότατον μῆκος προελθοῦσαν τὴν νύκτα , καὶ ἰσταμένην τῆς ἐπὶ τὸ πρῶσον φορᾶς , καὶ εἰς τὸ ἑπαλιν ἀναλύουσαν · Νόησον ὅτι ἡ πονηρὰ τῆς ἁμαρτίας νὺς , ἣν ὅσον οὕν τε ἦν αὐξήσεως , καὶ διὰ πάσης κακῶν ἐπινοίας ἐπὶ τὸ ἀκρότατον τῆς πονηρίας μέγεθος φθάσασα , σήμερον ἀνέστη τῆς ἐπὶ πλεῖον νομῆς , καὶ τὰ ἀπὸ τούτου πρὸς ἐκλειφίν τε καὶ ἀφανισμὸν συνελκνύεται . Ὡρᾶς τὴν τοῦ φωτὸς ἀκτῖνα διαρκεστέραν , καὶ ὑψηλότερον τῆς συνήθειας τὸν ἥλιον · Νόει τοῦ ἀληθινοῦ φωτὸς τὴν παρουσίαν , τοῦ ταῖς εὐαγγελικαῖς ἀκτῖσι πᾶσαν τὴν οἰκουμένην καταφωτίζοντος . Τάχα δὲ καὶ τοῦ μὴ καταρχὰς ἐπιφανῆναι τὸν Κύριον , ἀλλ’ ἐπ’ ἑσπέρων τῶν χρόνων χαρίσασθαι τῇ ἀνθρωπίνῃ ζωῇ τῆς θεότητος αὐτοῦ τὴν ἐμφάνειαν , ταύτην ἄν τις τὴν αἰτίαν εὐλόγως ὑπονοήσειεν , ὅτι ὁ μέλλων ἐπὶ θαυμάσει τῆς χάριτος τῷ ἀνθρωπίνῳ καταμάρτυσθαι βίῳ , ἀναγκαίως πᾶσαν
Lemmas: καί πάλιν αὐτός ἀναλαμβάνω , ὅτι Ἄτη ὁ ἡμέρα εἰμί ποιέω ὁ κύριος , ἀγαλλιάω καί εὐφραίνω ἐν αὐτός . ἐν ὅς μειόω ὁ σκότος ἀρχω , καί ὁ ὁ νύξ μέτρον ὁ πλεονάζω ὁ ἀκτίς συνοθέω πρός ἐκλειφίν . οὐ συντυχικός τις , ἀδελφός , γίγνομαι κατά ὁ αὐτόματος ἢ τοιοῦτος περί ὁ ἑορτή οἰκονομία , ὁ νῦν ἐπιφαίνω ὁ ἀνθρώπινος ζωή ὁ θεῖος ζωή · ἀλλά τίς μυστήριον διά ὁ φαίνω ὁ διορτωτέροις δέχομαι ὁ κτίσις , μονόφωνος φωνή ἀφίημι καί διδάσκω ὁ ἀκούω δύναμαι , τίς βούλομαι ἐν ὁ παρουσία ὁ Δεσπότου ἡμέρα προσαυξάνω , καί ὗς κολοβόω . ἐγώ γάρ ἐγώ δοκέω τοιοῦτος τις διεξέρχομαι ἀκούω ὁ κτίσις , ὅτι Ταΰς βλέπω , ὦ ἄνθρωπος , νοέω ὁ διά ὁ φαίνω κρυπτός σύ δηλέομαι . Ὥρα ἐπί ὁ ἄκρος μῆκος προέρχομαι ὁ νύξ , καί ἵστημι ὁ ἐπί ὁ προωθέω φορά , καί εἰς ὁ πάλιν ἀναλύω · νοέω ὅτι ὁ πονηρός ὁ ἁμαρτία ὗς , ὅς ὅσον ἐν τε εἰμί αὔξησις , καί διά πᾶς κακός ἐπίνοια ἐπί ὁ ἄκρος ὁ πονηρία μέγεθος φθάνω , σήμερον ανέστη ὁ ἐπί πλέως νομή , καί ὁ ἀπό οὗτος πρός ἐκλειφίν τε καί ἀφανισμός συνελκύω . Ὥρα ὁ ὁ φάος ἀκτίς διαρκής , καί ὑψηλός ὁ συνήθεια ὁ ἥλιος · νοέω ὁ ἀληθινός φάος ὁ παρουσία , ὁ ὁ εὐαγγελϊκός ἀκτίς πᾶς ὁ οἰκουμένη καταφωτίζω . Τάχα δέ καί ὁ μή καταρχή ἐπιφαίνω ὁ κύριος , ἀλλά ἐπί ἕσπερος ὁ χρόνος χαρίζομαι ὁ ἀνθρώπινος ζωή ὁ θεότης αὐτός ὁ ἐμφάνεια , οὗτος ἄν τις ὁ αἰτία εὔλογος ὑπονοέω , ὅτι ὁ μέλλω ἐπί θαυμάζω ὁ χάρις ὁ ἀνθρώπινος καταμαρτυεπομαι βίος , ἀναγκαῖος πᾶς
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0573.1
κατὰ τοὺς καιροὺς τοῦ Νουὲ πάσης σαρκὸς ἐν ἀδικίᾳ ἱταιν , ὅτι οἴσω τῆς Σοδομιτικῆς κακίας ὁ βλαστὸς ἐξεφυῖ · ὁ Κύριος φαίνεται . Διότι πολλὰ τῶν ὑπολοίπων κακῶν ἐν τῇ ἀνθρωπίνῃ κατεκρύπτετο φύσει . Ποῦ γὰρ ὁ Θεομάχος Φαραώ ; Ποῦ τῶν Αἰγυπτίων ἡ ἀδάμαστος πονηρία ;
Lemmas: κατά ὁ καιρός ὁ Νουὲ πᾶς σάρξ ἐν ἀδικία ἴτης , ὅτι φέρω ὁ σοδομιτικός κακία ὁ βλαστός ἐκφύω · ὁ κύριος φαίνω . διότι πολύς ὁ ὑπόλοιπος κακός ἐν ὁ ἀνθρώπινος κατακρύπτω φύσις . Που γάρ ὁ θεομάχος Φαραώ ; πός ὁ Αἰγύπτιος ὁ ἀδάμαστος πονηρία ;
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0573.2
Ἀνέμενε τὴν παρὰ τοῦ Ἑχθροῦ βιωθεῖσαν ἁμαρτίαν ἀναδιαστῆσαι · εἰθ’ οὕτως ἐπήγαγε , καθὼς φησι τὸ Εὐαγγέλιον , τὴν ἀξίαν τῇ βίᾳ . Καὶ γὰρ τῶν ἰατρῶν οἱ τῇ τέχνῃ προέχοντες , ἔνδουσι ἕτι τὸ σῶμα τοῦ πυρετοῦ διαπυρόντος , καὶ κατ’ ὀλίγον ὑπὸ τῶν νοσοποιῶν αἰτιῶν ἐξαπτομένου , ἐνδίδουσι τῇ ἀρρωστημάτι , μέχρις ἂν εἰς ἀκμὴν προελθὼν τὸ πάθος , οὐδεμίαν ἐκ τῶν αἰτιῶν ἐπάγοντες τῇ ἀσθενούντι βοηθῆσαν · ἐπειδὰν δὲ στάσιμον γένηται τὸ κακόν , τότε τὴν τέχνην ἐπάγουσι , ἐκχυνάσης πάσης τῆς νόσου . Οὕτως καὶ ὁ τοὺς κακοὺς ἔχοντας τὴν ψυχὴν ἰατρεύων , ἀνέμενε τὴν ἐκ κακίας νόσον , ἥ κατεκράτησεν τῶν ἀνθρώπων τὴν φύσιν , πᾶσαν ἐκκαλυφθῆναι , ὡς ἂν μηδὲν τῶν κεκρυμμένων ἀθεράπευτον μείνῃ , τοῦ ἰατροῦ μόνον τὸ φανὲν θεραπεύοντος . Διὰ τοῦτο οὐτε καταφθαρείσης , ἐπάγει διὰ τῆς ἰδίας ἐμφανείας τὴν οὔτε τοῦ καιροῦ τῆς Σοδόμων καταστροφῆς ,
Lemmas: ἀναμένω ὁ παρά ὁ ἐχθρός βιόω ἁμαρτία ἀναδιαστῆσαι · εἶτα οὕτως ἐπάγω , καθώς φημί ὁ Εὐαγγέλιος , ὁ ἄξιος ὁ βία . καί γάρ ὁ ἰατρός ὁ ὁ τέχνη προέχω , ἐνδέω ἔτι ὁ σῶμα ὁ πυρετός διαπυρόντος , καί κατά ὀλίγος ὑπό ὁ νοσοποιός αἰτία ἐξάπτω , ενδίδω ὁ ἀρρώστημα , μέχρι ἄν εἰς ἀκμή προέρχομαι ὁ πάθος , οὐδείς ἐκ ὁ αἰτία ἐπάγω ὁ ἀσθενέω βοηθέω · ἐπειδάν δέ στάσιμος γίγνομαι ὁ κακός , τότε ὁ τέχνη ἐπάγω , ἐκχέω πᾶς ὁ νόσος . οὕτως καί ὁ ὁ κακός ἔχω ὁ ψυχή ἰατρεύω , ἀναμένω ὁ ἐκ κακία νόσος , ἵημι κατακρατέω ὁ ἄνθρωπος ὁ φύσις , πᾶς ἐκκαλύπτω , ὡς ἄν μηδείς ὁ κρύπτω ἀθεράπευτος μένω , ὁ ἰατρός μόνος ὁ φαίνω θεραπεύω . Ζεύς οὗτος οὐ καταφθείρω , ἐπάγω διά ὁ ἴδιος ἐμφάνεια ὁ οὔτε ὁ καιρός ὁ Σόδομα καταστροφή ,
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.1
ἀναῖρέσεως ἔστιν ἰδεῖν οὐχ εὐθὺς τὸν κατόπιν ὀλκὸν illa tamen adhuc vitam retinent , nec vitali privan -
Lemmas: ἀναίρεσις εἰμί ὁράω οὐ εὐθύς ὁ κατόπιν ὁλκός illa tamen adhuc vitam retinent , nec vitali privan -
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.2
δὲ ἐτι ζῇ·χεται τῷ ἰδίῳ θυμῷ , καὶ τῆς ζωτικῆς δυνά - ingens cum esset admòdum fera , quippe quae sin -
Lemmas: δέ ἔτι ζῇ·χεται ὁ ἴδιος θυμός , καί ὁ ζωτικός δυάς - ingens cum esset admòdum fera , quippe quae sin -
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.3
καθέξαστον συνασθὲν γενεαῖς τῶν ἀνθρώπων , τὴν multa in se capita continentem sustulit , cætera -
Lemmas: κατέχω συνάγω γενεά ὁ ἄνθρωπος , ὁ multa in se capita continentem sustulit , cætera -
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.4
κὴν δύναμιν , τὴν πολλάς ἔχουσαν ἐν ἑαυτῇ κεφαλὰς , fere motum posteris ad exercitatis occasionem
Lemmas: κάν δύναμις , ὁ πολύς ἔχω ἐν ἑαυτοῦ κεφαλή , fere motum posteris ad exercitatis occasionem
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.5
οὐδὲνα τοῦ κατόπιν ὀλκοῦ πεποίηται λόγον , εἰς ἀφορ - relinquere . Æquod igitur collisum et effractum
Lemmas: οὐδείς ὁ κατόπιν ὁλκός ποιέω λόγος , εἰς ἀφορ - relinquere . Æquod igitur collisum et effractum
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.6
κίνησιν ὑπολείφεσθαι ποίησιν . Τίς οὖν ἡ θλασθεῖσα rat , quod morsu mortiferum homini virus injec -
Lemmas: κίνησις ὑπολείπω ποίησις . Τῖς οὖν ὁ θλάω rat , quod morsu mortiferum homini virus injec -
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.7
βουλῇ , ἢ τὸν θανατηφόρον ἰὸν ἐμβαλοῦσα τῷ ἀνθρώ - quæ in capite serpentis erat , ut ait Propheta , con -
Lemmas: βουλή , ἢ ὁ θανατηφόρος ἰός ἐμβάλλω ὁ ἀνθρώ - quæ in capite serpentis erat , ut ait Propheta , con -
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.8
του τὸ κράτος , τὴν ἐν τῇ κεφαλῇ τοῦ θηρὸς δύναμιν , num dispersa , quæ quod homines vitiorum mo -
Lemmas: τις ὁ κράτος , ὁ ἐν ὁ κεφαλή ὁ θήρ δύναμις , num dispersa , quæ quod homines vitiorum mo -
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.9
τοῦ θηρίου ὀλκὴς τῷ ἀνθρωπίνῳ συνασπαρμένος βίῳ , tat , atque asperam reddit , potestate quidem jam
Lemmas: ὁ θηρίο ὁλκεύς ὁ ἀνθρώπινος συνασπαρμένος βίος , tat , atque asperam reddit , potestate quidem jam
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.10
ἔως ἂν ἡ τὸ ἀνθρώπινον ἐν τοῖς κατὰ καιρίαν κινήσε - mortua est , cum ejus caput contusum atque inutile
Lemmas: ἔως ἄν ὁ ὁ ἀνθρώπινος ἐν ὁ κατά καίριος κινώ - mortua est , cum ejus caput contusum atque inutile
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.11
σιν , ἀλλ’ τῇ φολίδι τῆς ἀμαρτίας περιεραχύνει τὸν factum sit . At , ubi tempus transierit , et ea , quæ
Lemmas: βρόχος , ἀλλά ὁ φολίς ὁ ἁμαρτία περιέρχομαι ὁ factum sit . At , ubi tempus transierit , et ea , quæ
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.12
ἀχειρωθεῖσης . Ἐπεὶδὰν δὲ παρέλθῃ ὁ χρόνος , καὶ στή absolutio , quam exspectamus , tunc et cauda et ex -
Lemmas: αχειρωθεισος . ἐπειδάν δέ παρέρχομαι ὁ χρόνος , καί ἵστημι absolutio , quam exspectamus , tunc et cauda et ex -
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.13
ταύτης συντέλειαν , τότε τὸ ὑφάλιν τε καὶ τὸ ἔσχατον atque ita delebitur omnino cuncta malitia , cum
Lemmas: οὗτος συντέλεια , τότε ὁ ὑφάλιν τε καί ὁ ἔσχατος atque ita delebitur omnino cuncta malitia , cum
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.14
τοῦ Ἐχθροῦ καταργεῖται , τοῦτο δὲ ἐστιν ὁ θάνατος : omnes in vitam per resurrectionem revocati , qui
Lemmas: ὁ ἐχθρός καταργέω , οὗτος δέ εἰμί ὁ θάνατος : omnes in vitam per resurrectionem revocati , qui
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.15
καὶ οὕτως ὁ παντελὴς ἀφανισμὸς τῆς κακίας γενήσε - justi erunt , ad cœlestem quietem accedent , qui
Lemmas: καί οὕτως ὁ παντελής ἀφανισμός ὁ κακία γίγνομαι - justi erunt , ad cœlestem quietem accedent , qui
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.16
ται , πάντων εἰς ζωὴν διὰ τῆς ἀναστάσεως ἀνακλη - autem peccatis obnoxii , in gehennæ ignem detru -
Lemmas: ται , πᾶς εἰς ζωή διά ὁ ἀνάστασις ἀνακαλέω - autem peccatis obnoxii , in gehennæ ignem detru -
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.17
θέντων : τῶν μὲν δικαίων , εὐθὺς εἰς τὴν ἄνω λῆξιν dentur .
Lemmas: τίθημι : ὁ μέν δίκαιος , εὐθύς εἰς ὁ ἄνω λῆξις dentur .
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.18
μετοικισθέντων , τῶν δὲ ταῖς ἁμαρτίαις ἐνισχομένων ,
Lemmas: μετοικίζω , ὁ δέ ὁ ἁμαρτία ἐνίσχω ,
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.19
τῷ τῆς γέννησις πυρὶ παραδιδομένων .
Lemmas: ὁ ὁ γέννησις πῦρ παραδίδωμι .
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.20
εὐαγγελίζονται τοῖς ποιμαῖν οἱ ἄγγελοι , ἣν οἱ οὐ - storiis nuntiant angeli , cœli enarrant Magis , et
Lemmas: εὐαγγελίζομαι ὁ ποιμας ὁ ἄγγελος , ὅς ὁ οὐ - storiis nuntiant angeli , cœli enarrant Magis , et
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.21
προφητείας διὰ πολλῶν καὶ διαφόρων ἀνακηρύττει , dicat , ut etiam Magi gratiæ præcones fiant . Nam
Lemmas: προφητεία διά πολύς καί διάφορος ἀνακηρύσσω , dicat , ut etiam Magi gratiæ præcones fiant . Nam
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.22
Ὁ γὰρ ἀνατέλλων τὸν ἥλιον ἐπὶ δικαίους καὶ ἀδίκους , quique pluit super malos et bonos , cognitionis
Lemmas: ὁ γάρ ἀνατέλλω ὁ ἥλιος ἐπί δίκαιος καί ἄδικος , quique pluit super malos et bonos , cognitionis
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.23
ἀκτῖνα τῆς γνώσεως , καὶ τὴν δρόσον τοῦ πνεύματος misit , ut adversariorum testimonio magis etiam
Lemmas: ἀκτίς ὁ γνῶσις , καί ὁ δρόσος ὁ πνεῦμα misit , ut adversariorum testimonio magis etiam
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.24
τιῶν μαρτυρίᾳ βεβαιωθῆναι μᾶλλον ἡμῖν τὴν ἀλή - lum et Balaam meliori nomine afflatum sic alie -
Lemmas: τίω μαρτυρία βεβαιόω μᾶλλον ἐγώ ὁ ἁλή - lum et Balaam meliori nomine afflatum sic alie -
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.25
θειαν . Ἀκούεις τοῦ οἰωνιστοῦ Βαλαὰμ ἐπιννοία κρεί - nigenis prædicentem : Orietur stella ex Jacob 12 .
Lemmas: θεῖος . Ἀκουεῖς ὁ οἰωνιστής Βαλαάμ ἐπιννοία κρεω - nigenis prædicentem : Orietur stella ex Jacob 12 .
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.26
τονοι τοῖς ἀλλοφύλοις ἐπιειδάζοντος , ὅτι Ἄνατελεῖ D Ecce tibi , qui ab eo genus duxerunt , Magi ex præ -
Lemmas: τόνος ὁ ἀλλόφυλος ἐπιειδάζοντος , ὅτι ἀνατέλλω D Ecce tibi , qui ab eo genus duxerunt , Magi ex præ -
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.27
κατάγοντας Μάγους , ἐπιτηροῦντας κατὰ τὴν πρόρ - quæ præter aliarum stellarum naturam et motus
Lemmas: κατάγω Μάγος , ἐπιτηρέω κατά ὁ πρός - quæ præter aliarum stellarum naturam et motus
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.28
τολὴν , ὃς παρὰ τὴν τῶν λοιπῶν ἀστέρων φύσιν μόνος vicissitudine . Etenim cum cætera stellæ partim in
Lemmas: τολὴν , ὅς παρά ὁ ὁ λοιπός ἀστήρ φύσις μόνος vicissitudine . Etenim cum cætera stellæ partim in
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.29
καὶ κινήσεως μετέσχε , καὶ στάσεως , πρὸς τὴν χρείαν orbe non errante semel infixæ statum immobilem
Lemmas: καί κίνησις μετέχω , καί στάσις , πρός ὁ χρεία orbe non errante semel infixæ statum immobilem
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.30
ἐκατέρων τούτων μεταβαίνων . Τῶν γὰρ λοιπῶν sortitæ sint , partim nūquam cessent a motu , hæc
Lemmas: κατεράω οὗτος μεταβαίνω . Τοῦ γάρ λοιπός sortitæ sint , partim nūquam cessent a motu , hæc
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.31
ἀστέρων , τῶν μὲν ἅπαξ καταπεπηγὼτων τῇ ἀπλανεῖ et movetur , dum magis se ducem præbet , et stat ,
Lemmas: ἀστήρ , ὁ μέν ἅπαξ καταπήγνυμι ὁ ἀπλανής et movetur , dum magis se ducem præbet , et stat ,
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.32
σφαίρᾳ , καὶ ἀκίνητον εἰληχότων τὴν στάσιν , τῶν δὲ dum illis ostendit locum . Audis Isaiam claman -
Lemmas: σφαῖρα , καί ἀκίνητος λαγχάνω ὁ στάσις , ὁ δέ dum illis ostendit locum . Audis Isaiam claman -
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.33
δὲ μηδαμῶς ποτὲ τῆς κινήσεως : οὕτως καὶ κινεῖ - tem : Puer natus est nobis , et filius datus est
Lemmas: δέ μηδαμῶς ποτέ ὁ κίνησις : οὕτως καί κινέω - tem : Puer natus est nobis , et filius datus est
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.34
ται , προηγούμενος τῶν Μάγων , καὶ ἵσταται κατα - nobis 13 . Discè ab eodem propheta , quomodo na -
Lemmas: ται , προηγέομαι ὁ Μάγος , καί ἵστημι κατά - nobis 13 . Discè ab eodem propheta , quomodo na -
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0574.35
ὅτι Παῖδιον ἐγεννήθη ἡμῖν , καὶ υἱὸς ἐδόθη ἡμῖν . naturæ legem ? minime vero . inquit , legibus enim
Lemmas: ὅτι παιδίον γεννάω ἐγώ , καί γιός δίδωμι ἐγώ . naturæ legem ? minime vero . inquit , legibus enim
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0575.1
ὅτι , οὐ δυνάμει φύσεως γίνεται μήτηρ , ἀγονος τὸν βίον καταγρησάσα , ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ θείου βουλήμα τοῦ παιδὸς ἡ γέννησις ἀναφέρεται · οὕτω καὶ τῆς παρθενικῆς ὁδῶν ἡ ἀπιστία , τῇ πρὸς τὸ Θεῖον ἀναφορᾷ τὸ πιστὸν ἔχει .
Lemmas: ὅτι , οὐ δύναμις φύσις γίγνομαι μήτηρ , ἄγνος ὁ βίος καταγράφω , ἀλλά ἐπί ὁ θεῖος βούλημα ὁ παῖς ὁ γέννησις ἀναφέρω · οὕτως καί ὁ παρθενική ὀδούς ὁ ἀπιστία , ὁ πρός ὁ θεῖον ἀναφορά ὁ πιστός ἔχω .
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0575.3
Ἐπεὶδὴ τοίνυν προλαμβάνει τὸν ἐκ παρθενίας · ὁ ἀπὸ τῆς στείρας , ὁ πρὸς τὴν φωνὴν τῆς κυοφορούσης τὸν Κύριον πρὶν εἰς φῶς ἐλθεῖν ἐν τῇ μητρικῇ νηδύι σκιρτήσας , ἅμα τε παρήλθεν εἰς γένεσιν ὁ τοῦ λόγου πρόδρομος , τότε λύεται τῷ Ζαχαρίᾳ διὰ τῆς προφητικῆς
Lemmas: ἐπειδή τοίνυν προλαμβάνω ὁ ἐκ παρθενία · ὁ ἀπό ὁ στεῖρα , ὁ πρός ὁ φωνή ὁ κυοφορέω ὁ κύριος πρίν εἰς φάος ἔρχομαι ἐν ὁ μητρικός νηδύς σκιρτάω , ἅμα τε παρέρχομαι εἰς γένεσις ὁ ὁ λόγος πρόδρομος , τότε λύω ὁ Ζαχαρίας διά ὁ προφητικός
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0576.2
Ἠκούσα τοίνυν ἀποκρύφου τινὸς ἱστορίας , τοιαῦτα παρατιθεμένης τὰ περὶ αὐτῆς διγήματα . Ἐπίσημός τις ἦν ἐν τῇ κατὰ Νόμον ἀκριβεῖ πολιτείᾳ , καὶ γνώριμος ἐπὶ τοῖς καλλίστοις , ὁ τῆς Παρθένου πατήρ , ἔπαις δὲ κατέγηρα τὴν βίον , ὅτι αὐτῷ πρὸς τεκνογονίαν οὐκ ἐπιτρέπειν εἶχεν ἡ σύννοχος . Ἦν δὲ τις ἐκ τοῦ Νόμου τιμὴ ταῖς μητράσιν , ἥς οὐ μετεῖχον οἱ ἄγονοι . Μιμεῖται τοίνυν καὶ αὕτη τὰ περὶ τῆς μητρὸς τοῦ Σαμουὴλ διγήματα . Καὶ ἐντὸς τοῦ Ἁγίου τῶν ἁγίων γενομένη , ἱκέτις γίνεται τοῦ Θεοῦ , μὴ ἐξω πεσεῖν τῆς ἐκ τῶν νόμων εὐλογίας , ἐξαμαρτοῦσα περὶ
Lemmas: ἥκω τοίνυν ἀπόκρυφος τις ἱστορία , τοιοῦτος παρατίθημι ὁ περί αὐτηες͂ς δίγημα . ἐπίσημος τις εἰμί ἐν ὁ κατά Νόμος ἀκριβής πολιτεία , καί γνώριμος ἐπί ὁ καλός , ὁ ὁ Παρθένος πατήρ , ἐπαείδω δέ καταγηράσκω ὁ βίος , ὅτι αὐτός πρός τεκνογονία οὐ ἐπιτρέπω ἔχω ὁ σύννοχος . εἰμί δέ τις ἐκ ὁ Νόμος τιμή ὁ μήτηρ , ὅς οὐ μετέχω ὁ ἄγονος . μιμέομαι τοίνυν καί οὗτος ὁ περί ὁ μήτηρ ὁ Σαμουήλ δίγημα . καί ἐντός ὁ Ἅγιος ὁ ἅγιος γίγνομαι , ἱκέτης γίγνομαι ὁ θεός , μή ἐξω πίπτω ὁ ἐκ ὁ νόμος εὐλογία , ἐξαμαρτέω περί
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0578.1
ἀνθρώπων τὸ φαινόμενον ἢ : ἀλλὰ τὸ γνῶναι με ἄνδρα , τῶν ἀρχόντων ἐστίν . Πῶς ἔσομαι μήτηρ χωρὶς ἀνδρός ; Τὸν γὰρ Ἰωσὴφ μνηστήρα μὲν οἶδα , ἄνδρα δὲ οὐ γινώσκω . Τί οὖν ὁ νυμφαγωγὸς Γαβριήλ ; Οἶαν παστάδα τῷ καθαρῷ καὶ ἀμείαντῳ παρῃτήσατο γάμῳ ; Πνεῦμα ἅγιον , φησίν , ἐπελεύσεται ἐπὶ σέ , καὶ δύναμις Ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι . Ὦ μακαρίας γαστρὸς ἐκείνης , ἡ δι’ ὑπερβολὴν καθαρότητος τὰ τῆς ψυχῆς ἀγαθὰ πρὸς ἑαυτὴν ἐπεσπάσατο . Ἐπὶ μὲν γὰρ τῶν ἄλλων ἀπάντων , μόλις ἂν ψυχὴ καθαρὰ Πνεύματος ἁγίου παρουσίαν δέξαιτο : ἐνταῦθα δὲ , δοχεῖον τοῦ Πνεύματος ἡ σάρξ γίνεται . Ἄλλὰ Καὶ δύναμις Ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι . Τί τοῦτο σημαίνει δι’ ἀπορρήτων ὁ λόγος ; Ὅτι Χριστὸς Θεοῦ δύναμις καὶ Θεοῦ σοφία , ὡς φησιν ὁ Ἀπόστολος . Τοῦ οὖν ὑψίστου Θεοῦ ἡ δύναμις , ἥτις ἐστὶν ὁ Χριστός , διὰ τῆς ἐπιδύσεως τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐμμορφωθεῖς τῇ παρθενίᾳ . Καθάπερ γὰρ ἡ τῶν σωμάτων σκιὰ τῷ τύπῳ τῶν προηγουμένων συνηγματίζεται , οὕτως ὁ χαρακτὴρ καὶ τὰ γνωρίσματα τῆς τοῦ Υἱοῦ θεότητος ἐν τῇ δυνάμει τοῦ πνεύματος διαφανήσεται , εἰκῶν καὶ σφραγὶς καὶ ἀποσίγασμα καὶ ἀπαύγασμα τοῦ δεικνύμενος .
Lemmas: ἄνθρωπος ὁ φαίνω ἢ : ἀλλά ὁ γιγνώσκω ἐγώ ἀνήρ , ὁ ἄρχων εἰμί . Πῶς εἰμί μήτηρ Χωρὶς ἀνήρ ; Τώς γάρ Ἰωσήφ μνηστήρ μέν οἶδα , ἀνήρ δέ οὐ γιγνώσκω . τις οὖν ὁ νυμφαγωγός Γαβριήλ ; οἶος παστάς ὁ καθαρός καί αμειανταω παραιτέομαι γάμος ; πνεῦμα ἅγιος , φημί , ἐπέρχομαι ἐπί σύ , καί δύναμις ὕψιστος ἐπισκιάζω σύ . ὦ μακάριος γαστήρ ἐκεῖνος , ὁ διά ὑπερβολή καθαρότης ὁ ὁ ψυχή ἀγαθός πρός ἑαυτοῦ ἐπισπάω . ἐπί μέν γάρ ὁ ἄλλος ἀπαντάω , μόλις ἄν ψυχή καθαρός πνεῦμα ἅγιος παρουσία δέχομαι : ἐνταῦθα δέ , δοχεῖον ὁ πνεῦμα ὁ σάρξ γίγνομαι . ἀλλά καί δύναμις ὕψιστος ἐπισκιάζω σύ . τις οὗτος σημαίνω διά ἀπόρρητος ὁ λόγος ; ὅτι Χριστός θεός δύναμις καί θεός σοφία , ὡς φημί ὁ ἀπόστολος . Τοῦ οὖν ὕψιστος θεός ὁ δύναμις , ὅστις εἰμί ὁ Χριστός , διά ὁ επιδυσις ὁ ἅγιος πνεῦμα μορφόω ὁ παρθενίας . καθά γάρ ὁ ὁ σῶμα σκιά ὁ τύπος ὁ προηγέομαι συνηγματιζω , οὕτως ὁ χαρακτήρ καί ὁ γνώρισμα ὁ ὁ υἱός θεότης ἐν ὁ δύναμις ὁ πνεῦμα διαφαίνω , εἰκών καί σφραγίς καί ἀποσίγασμα καί ἀπαύγασμα ὁ δείκνυμι .
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0581.1
83 μόνην τὴν τοιαύτην εὐχαριστίαν πρέπεν ὑπονοεῖτω . Πῶς δ᾽ ἂν ἐγένετο τὸ πέρας , εἰ μὴ ἡ ἀρχὴ καθῆψατο ; δηλαδὴ τῆς κατὰ τὸ πάθος οἰκονομίας .
Lemmas: 83 μόνος ὁ τοιοῦτος εὐχαριστία πρέπω ὑπονοέω . πῶς δέ ἄν γίνομαι ὁ πέρας , εἰμί μή ὁ ἀρχή καθάπτω ; δηλαδή ὁ κατά ὁ πάθος οἰκονομία .
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0581.2
84 ἀνεγήρεται , τὸ ἐκπεπολεμημένον εἰς καταλλαγὰς ἄγεται , τὸ ἀποκρυφὲν ἐπαναγεται , τὸ ἐκπεπτωκὸς τῆς ζωῆς εἰς τὴν ζώην ἐπανέρχεται , τὸ τῇ ἀμαρτίᾳ δεδουλωμένον εἰς τὴν τῆς βασιλείας ἀξίαν ἐπαναλαμβάνεται , τὸ τοῖς δεσμοῖς τοῦ θανάτου πεπεδημένον , ἀνετο πρὸς τὴν χώραν τῶν ζώντων ἐπανατρέχει ; Νῦν , κατὰ τὴν προφητείαν , αἱ χαλκαὶ τοῦ θανάτου πύλαι συντρίβονται · οἱ σιδηροὶ συχλῶνται μοχλοὶ , οἷς πρότερον καθειργμένον ἦν τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος ἐν τῇ τοῦ θανάτου φυλακῇ . Νῦν ἀνοίγεται , καθὼς φησιν ὁ Δαβὶδ , ἡ πύλη τῆς δικαιοσύνης . Νῦν ὁμοφῶνος κατὰ πᾶσαν τὴν οἰκουμένην ὁ ἦχος τῶν ἑορταζόντων ἀκούεται . Δι᾽ ἀνθρώπου θάνατος , καὶ δι᾽ ἀνθρώπου ἡ σωτηρία . Ὁ πρῶτος εἰς ἁμαρτίαν ἔπεσεν · ὁ δεύτερος τὸν πεπτωκότα ἀνέστησεν . Ἀπολεληθὼν ὑπὲρ τῆς γυναικὸς ἡ γυνή · ἡ πρώτη τῇ ἁμαρτίᾳ τὴν εἴσοδον διέδωκεν , αὕτη δὲ τῇ εἰσόδῳ τῆς δικαιοσύνης ὑπηρέτησεν . Ἐκείνη τοῦ δράκοντος τὴν συμβουλίαν ἐπεσπάσατο , αὕτη τὸν ἀναιρετὴν τοῦ δράκοντος παρεστήσατο , καὶ τοῦ φωτὸς τὸν γενέτην ἀπεκύησεν . Ἐκείνη διὰ τοῦ ξύλου τὴν ἁμαρτίαν εἰσήγαγεν , αὕτη διὰ τοῦ ξύλου τὸ ἀγαθὸν ἀνείσῃγαγεν . Ξύλον δὲ λέγω τὸν σταυρόν · ὁ δὲ τοῦ ξύλου τοῦτο καρπὸς ἀειθαλὴς καὶ ἀμαράντινος ζωὴ τοῖς γευομένοις γίνεται . Καὶ μηδὲς τῷ κατὰ τὸ Πάσχα μυστηρίῳ λογίζεσθω γὰρ , ὅτι Πάσχα πέρας τῆς οἰκονομίας ἐστίν . Τί τίνος ἐστὶν ἀρχηγικώτερον ; Ἡ γένσις
Lemmas: 84 ἀνεγείρω , ὁ ἐκπολεμέω εἰς καταλλαγή ἄγω , ὁ ἀπόκρυφος ἐπανάγω , ὁ ἐκπίπτω ὁ ζωή εἰς ὁ ζωή ἐπανέρχομαι , ὁ ὁ ἁμαρτία δουλόω εἰς ὁ ὁ βασίλεια ἄξιος ἐπαναλαμβάνω , ὁ ὁ δεσμός ὁ θάνατος πεδάω , άνετος πρός ὁ χώρα ὁ ζάω ἐπανατρέχω ; νῦν , κατά ὁ προφητεία , ὁ χάλκεος ὁ θάνατος πύλη συντρίβω · ὁ σίδηρος συχλεω μοχλός , ὅς πρότερος κατείργω εἰμί ὁ ὁ ἄνθρωπος γένος ἐν ὁ ὁ θάνατος φυλακή . νῦν ἀνοίγνυμι , καθώς φημί ὁ Δαυίδ , ὁ πύλη ὁ δικαιοσύνη . Νῦν ὁμόφωνος κατά πᾶς ὁ οἰκουμένη ὁ ἦχος ὁ ἑορτάζω ἀκούω . διά ἄνθρωπος θάνατος , καί διά ἄνθρωπος ὁ σωτηρία . ὁ πρῶτος εἰς ἁμαρτία πίπτω · ὁ δεύτερος ὁ πίπτω ἀνίστημι . Ἀπολεληθὼν ὑπέρ ὁ γυνή ὁ γυνή · ὁ πρῶτος ὁ ἁμαρτία ὁ εἴσοδος διαδίδωμι , οὗτος δέ ὁ εἴσοδος ὁ δικαιοσύνη ὑπηρετέω . ἐκεῖνος ὁ δράκων ὁ συμβουλία ἐπισπάω , οὗτος ὁ ἀναιρέτης ὁ δράκων παρίστημι , καί ὁ φάος ὁ γενέτης ἀποκυέω . ἐκεῖνος διά ὁ ξύλο ὁ ἁμαρτία εἰσάγω , οὗτος διά ὁ ξύλο ὁ ἀγαθός ἀνείσῃγαγεν . ξύλον δέ λέγω ὁ σταυρός · ὁ δέ ὁ ξύλο οὗτος καρπός ἀειθαλής καί ἀμαράντινος ζωή ὁ γεύω γίγνομαι . καί μηδὲς Τώς κατά ὁ Πάσχα μυστήριον λογίζομαι γάρ , ὅτι Πάσχα πέρας ὁ οἰκονομία εἰμί . Τι τίς εἰμί ἀρχηγικός ; ὁ γένσις
gregorius-nyssenus.oratio-in-diem-natalem-christi pg046_0581.3
85 Οὐκοῦν καὶ τὰ τοῦ Πάσχα καλὰ , τῶν περὶ τὴν γέννησιν εὐψυμιῶν , μέρος ἐστίν . Κἂν τὰς εὐεργεσίας τῶν ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις ἱστορηθέντων τις καταλέγῃ , καὶ διεξέρχεται τὰ κατὰ τὰς ἰάσεις θαύματα , τὴν ἐξ ἀτόπων τροφήν , τὴν τῶν τεθνηκότων ἐκ τῶν μνημάτων ὑποτροφίαν , τὴν αὐτοσχεδίαν γεωργίαν τοῦ οἴνου , τῶν τῶν δαιμονίων φυγήν , τὴν τῶν ποικίλων παθημάτων εἰς ὑγίειαν μεταβολήν , τὰ τῶν χωλῶν ἄλματα , τοὺς ἐκ πηλοῦ ὀφθαλμοὺς , τὰς θείας διδασκαλίας , τὰς νομοθεσίας , τὴν διὰ τῶν παραβολῶν ἐπὶ τὰ ὑψηλότερα μυσταγωγίαν . Πάντα ταῦτα τῆς παρουσίας ἡμέρας χάρις ἐστίν · αὕτη γὰρ ἡρξεν τῶν ἐφεξῆς ἀγαθῶν . Οὐκοῦν Ἀγαλλιασώμεθα , καὶ εὐφρανθώμεν ἐν αὐτῇ · μὴ φοβουμένους τὸν ὀνειδισμόν τῶν ἀνθρώπων , καὶ τῇ φαυλισμῷ αὐτῶν μὴ ἡττώμενοι , καθὼς καὶ ὁ Προφήτης παρεγγυάται , οἱ καταγελῶντες τῆς οἰκονομίας τὸν λόγον , ὡς οὐκ εὐπρεπὲς ἦν τῷ σώματι ὑπελθεῖν φύσιν , καὶ διὰ γεννήσεως ἐαυτὸν τῇ ἀνθρωπίνῃ ζωῇ καταμίξαι τὸν Κύριον ἀγνοοῦντες , ὡς ἔοικε , τὸ περὶ τούτου μυστήριον , ὅπως ἡ τοῦ Θεοῦ σοφία τὴν σωτηρίαν ἡμῖν ὠφελονοήσεν . Ἐκονίως ταῖς ἁμαρτίαις ἡμῶν ἐπράθημεν , καὶ ἀργυρωθητῶν δίχην τῷ ἐχθρῷ τῆς ζωῆς ἡμῶν κατεδουλώθημεν . Τί σοι γενέσθαι παρὰ τοῦ Δεσπότου μάλιστα καταθύμιον ἦν ; οὐ τὸ ἐξαιρεῖσθαι τῆς συμφορᾶς ; Τί περιεργάζῃ τὸν τρόπον ; τί νομοθετεῖς τῇ εὐεργέτη , τῆς εὐεργεσίας μὴ ἀντιλαμβανόμενος ; ὡςπερ ἂν εἰ τις καὶ τὸν ἰατρὸν ἀπολούμενος , καὶ μεμφόμενος τῆς εὐεργεσίας , ὅτι μὴ οὕτως , ἀλλ᾽ ἐτέρως τὴν
Lemmas: 85 οὐκοῦν καί ὁ ὁ Πάσχα καλός , ὁ περί ὁ γέννησις εὐψυμιῶν , μέρος εἰμί . κἀν ὁ εὐεργεσία ὁ ἐν ὁ Εὐαγγέλιος ἱστορέω τις καταλέγω , καί διεξέρχομαι ὁ κατά ὁ ἴασις θαῦμα , ὁ ἐκ ἄτοπος τροφή , ὁ ὁ θνῄσκω ἐκ ὁ μνῆμα ὑποτροφία , ὁ αὐτοσχέδιος γεωργία ὁ οἶνος , ὁ ὁ δαιμόνιος φυγή , ὁ ὁ ποικίλος πάθημα εἰς ὑγίεια μεταβολή , ὁ ὁ χωλός ἅλμα , ὁ ἐκ πηλός ὀφθαλμός , ὁ θεῖος διδασκαλία , ὁ νομοθεσία , ὁ διά ὁ παραβολή ἐπί ὁ ὑψηλός μυσταγωγία . Πάν οὗτος ὁ παρουσία ἡμέρα χάρις εἰμί · οὗτος γάρ ἄρχω ὁ ἐφεξῆς ἀγαθός . Οὐκοῦν ἀγαλλιάω , καί εὐφραίνω ἐν αὐτός · μή φοβέω ὁ ὀνειδισμός ὁ ἄνθρωπος , καί ὁ φαυλισμός αὐτός μή ἡσσάομαι , καθώς καί ὁ Προφήτης παρεγγυάω , ὁ καταγελάω ὁ οἰκονομία ὁ λόγος , ὡς οὐ εὐπρεπής εἰμί ὁ σῶμα ὑπέρχομαι φύσις , καί διά γέννησις ἑαυτοῦ ὁ ἀνθρώπινος ζωή καταμείγνυμι ὁ κύριος ἀγνοέω , ὡς ἔοικα , ὁ περί οὗτος μυστήριον , ὅπως ὁ ὁ θεός σοφία ὁ σωτηρία ἐγώ ὀφείλω . κονιάω ὁ ἁμαρτία ἐγώ πιπράσκω , καί ἀργυρόω διχή ὁ ἐχθρός ὁ ζωή ἐγώ καταδουλόω . Τι σύ γίγνομαι παρά ὁ Δεσπότου μάλιστα καταθύμιος εἰμί ; οὐ ὁ ἐξαιρέω ὁ συμφορά ; τις περιεργάζω ὁ τρόπος ; τίς νομοθετέω ὁ εὐεργέτης , ὁ εὐεργεσία μή ἀντιλαμβάνω ; ὡς ἄν εἰμί τις καί ὁ ἰατρός ἀπόλλυμι , καί μέμφομαι ὁ εὐεργεσία , ὅτι μή οὕτως , ἀλλά ἑτέρως ὁ