gregorius-nyssenus.oratio-consolatoria-in-pulcheriam pg046_0442.1
ἅλλὰ πρὸς τὸν Δεσπότην ἀπέδραμεν · σοὶ τὸν ὀφθαλμὸν ἔκλεισεν , ἀλλὰ τῷ φωτὶ τῷ αἰωνίῳ διήνοιξεν · τῆς σῆς ἀπέστη τραπέζης , ἀλλὰ τῇ ἀγγελικῇ προσετέθη · ἔνδον τὸ φυτὸν ἀνεστάθη , ἀλλὰ τῷ παραδείσῳ ἐνεφυτεύθη , ἐκ βασιλείας εἰς βασιλείαν μετέστη · ἐξἐδύσατο τὴς πορφύρας ἄνθος , ἀλλὰ τῆς ἄνω βασιλείας τὴν περιβολὴν ἐνεδύσατο . Εἴπω σοι τὴν ὑλὴν τοῦ θελοῦ ἐνδύματος · οὐ λίνον ἐστίν , οὐδὲ ἔριον , οὐδὲ τὰ ἐκ σιῶν νήματα . Ἄκουσον τοῦ Δαβὶδ , ὅθεν ἐξὑφαίνεσθαι λέγει τῷ Θεῷ τὰ ἐνδύματα · Ἐξομολογήσιν καὶ μεγαλοπρέπειαν ἐνεδύσω , ἀναβαλλόμενος φῶς ὡς ἱμάτιον . Ὁρᾷς οἷα ἀνθ’ οἷον ἡλλάξετο ; Λυπεῖ σε τὸ τοῦ σώματος κάλλος ὑπὲρὶ φαινόμενον . οὐ γὰρ ὁρᾷς αὐτῆς τὸ ἀληθινὸν τῆς ψυχῆς κάλλος , ὅ νῦν ἐν τῇ πανηγύρει τῶν οὐρανίων ἀγάλλεται . Ὡς καλὸς ἐκεῖνος ὁ ὀφθαλμὸς ὁ τὸν Θεὸν βλέπων ! ὡς τὸ τοῦ στόμα ταῖς θείαις ὑμνήσις καλλωπίζομενον ! Ὡς στόματος γὰρ , φησὶ , νηπίων καὶ θηλαζόντων κατηρτίσω αὐτον . Ὡς καλαὶ αἱ χεῖρες αἱ μηδέποτε τὸ κακὸν ἐνεργήσασαι ! ὡς ὥραιοι οἱ πόδες , οἱ μὴ ἐπιβάντες κακίας , μηδὲ τῇ ὀδῷ τῶν ἀμαρτωλῶν τὸ ἴχνος ἐαυτῶν ἐπιστήσαντες ! ὡς καλὴ πᾶσα τῆς ψυχῆς ἐκείνης ἡ δμὶς , οὐ λίθων αὐγαῖς κεχορημένη , ἀλλ’ ἀπλότητι καὶ ἀκακίᾳ ἐκλάμπουσα ! Ἄλλὰ λυπεῖ σε τυχὸν τὸ μὴ εἰς γῆρας ἐλθεῖν . Τί γὰρ , εἰπὲ μοι , καλὸν ἐνὸρᾶς τῷ γήρα ; Ἄρα καλὸν τὸ κνίξεσθαι τὰ ὀμματα , τὸ βυσσῦσαι τὴν παραειάν , τὸ ἀπορρεῖν τοὺς ὀδόντας τοῦ στόματος , καὶ ψελλισμὸν ἐμποιεῖν τῇ γλώσσῃ , τὸ ὑποτρέμειν τῇ χειρί , καὶ εἰς γῆν κύπτειν , καὶ ὑποσκάζειν τῷ ποδὶ , καὶ χειραγωγίᾳ ἐπερδεῖσθαι , καὶ παρανοεῖν τῇ καρδίᾳ , καὶ παραφθέγγεσθαι τῇ φωνῇ , οἷα τῇ ἡλικίᾳ ταύτῃ κατ’ ἀνάγκην συμβαίνει ; πᾶθη ; Καὶ ὑπὲρ τούτου ἀγανακτοῦμεν , ὅτι μὴ ἄφικετο εἰς τὴν τῶν τοιούτων πείραν ; Καὶ μὴν συγχάρειν προσήκει ἐκείνοις , ὧν ἡ ζωή τὴν τῶν σκυθρωπῶν πείραν οὐ παρεδέξατο , καὶ ὅτε ἐνταῦθα τῶν λυπηρῶν ἤθετο , οὔτε τι τῶν ἐκεῖ σκυθρωπῶν ἐπὶγνώσκεται . Ἡ γὰρ τοιαύτη ψυχὴ ἡ οὐκ ἔχουσα ἐφ’ ὧν εἰς κρίσιν ἔλθῃ , γέενναν οὐ φοβεῖται , κρίσιν οὐ δέδοικεν · ἄφοβος διαμένει καὶ ἀκατάπληκτος , οὐδενὸς πονηροῦ συνειδότος τὸν τῆς κρίσεως φόβον ἐπάγοντος . Ἄλλ’ ἔδει , φησίν , αὐτὴν εἰς μέτρον ἡλικίας ἐλθεῖν , καὶ νυμφικῷ θαλάμῳ ἐμμερίδρυνθῆναι . Ἄλλ’ ἐρεῖ σοι πρὸς τοῦτο ὁ ἀληθινὸς νυμφίος , ὅτι κρεῖττων ἡ οὐρανία παστάς , προτιμότερος ἐκεῖνος ὁ θάλαμος , ἐν ᾧ χρείας φόβος οὐκ ἔστιν . Τίνος οὖν , εἰπὲ μοι , τῶν καλῶν ἀπεστέρηται τὸν σάρκινον τοῦτον ἐκδυσαμένη βίον ; Εἴπω σοι τὰ τοῦ βίου καλὰ · λύπαι καὶ ἡδοναί , θυμοὶ καὶ φόβοι , ἐλπίδες καὶ ἐπιθυμίαι · ταῦτά ἐστι καὶ τὰ τοιαῦτα οἷς κατὰ τὴν παροῦσαν ζωὴν συμπεπλέγμεθα .
Lemmas: ἄλλος πρός ὁ δεσπότης ἀποτρέχω · σύ ὁ ὀφθαλμός κλείω , ἀλλά ὁ φάος ὁ αἰώνιος διανοίγω · ὁ σός ἀφίστημι τράπεζα , ἀλλά ὁ ἀγγελικός προστίθημι · ἔνδον ὁ φυτόν ἀνίστημι , ἀλλά ὁ παράδεισος ἐμφυτεύω , ἐκ βασίλεια εἰς βασίλειος μεθίστημι · ἐκδύω σής πορφύρα ἄνθος , ἀλλά ὁ ἄνω βασίλεια ὁ περιβολή ἐνδύω . λέγω σύ ὁ ὕλη ὁ θέλω ἔνδυμα · οὐ λίνον εἰμί , οὐδέ ἔριον , οὐδέ ὁ ἐκ θεός νῆμα . ἀκούω ὁ Δαυίδ , ὅθεν ἐξυφαίνω λέγω ὁ θεός ὁ ἔνδυμα · ἐξομολόγησις καί μεγαλοπρέπεια ἐνδύω , ἀναβάλλω φάος ὡς ἱμάτιον . Όρας οἷος ἀντί οἷος ἀλλάσσω ; λυπέω σύ ὁ ὁ σῶμα κάλλος ὑπέρ φαίνω . οὐ γάρ ορώ αὐτηες͂ς ὁ ἀληθινός ὁ ψυχή κάλλος , ὁ νῦν ἐν ὁ πανήγυρις ὁ οὐράνιος ἀγάλλω . ὡς καλός ἐκεῖνος ὁ ὀφθαλμός ὁ ὁ θεός βλέπω ! ὡς ὁ ὁ στόμα ὁ θεῖος ὕμνησις καλλωπίζω ! ὡς στόμα γάρ , φημί , νήπιος καί θηλάζω καταρτίζω αὐτον . ὡς κάλαις ὁ χείρ ὁ μηδέποτε ὁ κακός ἐνεργέω ! ὡς ὡραῖος ὁ πούς , ὁ μή ἐπιβαίνω κακία , μηδέ ὁ οὐδός ὁ ἁμαρτωλός ὁ ἴχνος ἑαυτοῦ ἐφίστημι ! ὡς κάλως πᾶς ὁ ψυχή ἐκεῖνος ὁ δμὶς , οὐ λίθος αὐγή χωρέω , ἀλλά ἁπλότης καί ἀκακία ἐκλάμπω ! ἀλλά λυπέω σύ τυγχάνω ὁ μή εἰς γῆρας ἔρχομαι . Τι γάρ , λέγω ἐγώ , καλός ἐνοράω ὁ γῆρας ; Ἀρά καλός ὁ κνίζω ὁ ὄμμα , ὁ βύω ὁ παραειάν , ὁ ἀπορρέω ὁ ὀδούς ὁ στόμα , καί ψελλισμός ἐμποιέω ὁ γλῶσσα , ὁ ὑποτρέμω ὁ χείρ , καί εἰς γῆ κύπτω , καί ὑποσκάζω ὁ πούς , καί χειραγωγία επερδειεπομαι , καί παρανοέω ὁ καρδία , καί παραφθέγγομαι ὁ φωνή , οἷος ὁ ἡλικία οὗτος κατά ἀνάγκη συμβαίνω ; πάσχω ; καί ὑπέρ οὗτος ἀγανακτέω , ὅτι μή ἀφικνέομαι εἰς ὁ ὁ τοιοῦτος πεῖρα ; καί μήν συγχαίρω προσήκω ἐκεῖνος , ὅς ὁ ζωή ὁ ὁ σκυθρωπός πεῖρα οὐ παραδέχομαι , καί ὅτε ἐνταῦθα ὁ λυπηρός αἴθω , οὔτε τίς ὁ ἐκεῖ σκυθρωπός ἐπιγιγνώσκω . ὁ γάρ τοιοῦτος ψυχή ὁ οὐ ἔχω ἐπί ὅς εἰς κρίσις ἔρχομαι , γέεννα οὐ φοβέω , κρίσις οὐ δείδω · ἄφοβος διαμένω καί ἀκατάπληκτος , οὐδείς πονηρός σύνοιδα ὁ ὁ κρίσις φόβος ἐπάγω . ἄλλος δέω , φημί , αὐτός εἰς μέτρον ἡλικία ἔρχομαι , καί νυμφικός θάλαμος ἐμμερίδρυνθῆναι . ἄλλος λέγω σύ πρός οὗτος ὁ ἀληθινός νυμφίος , ὅτι ἀγαθός ὁ οὐράνιος παστάς , πρότιμος ἐκεῖνος ὁ θάλαμος , ἐν ὅς χρεία φόβος οὐ εἰμί . Τίνος οὖν , λέγω ἐγώ , ὁ καλός ἀποστερέω ὁ σάρκινος οὗτος ἐκδύω βίος ; εἶπον σύ ὁ ὁ βίος καλός · λύπη καί ἡδονή , θυμός καί φόβος , ἐλπίς καί ἐπιθυμία · οὗτος εἰμί καί ὁ τοιοῦτος ὅς κατά ὁ πάρειμι ζωή συμπλέκω .