gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0057.2
Ἐνταῦθά μοι νηφὴς τοῦ ἀκροατοῦ ἡ διάνοια , μὴ τῆς ἀστατοῦσης φύσεως ἐαυτὴν ἔχονταν ποίηση , ἔδην τῆς ἀπρεπτοῦν τε καὶ ἀναλλοίωτον ἀρχηγὸν ποιήσθαι τῆς ἰδίας . Κατὰ γὰρ τὴν διάθεσιν τῆς καρδίας τοῦ προσπίπτοντος τῇ οἰκονομίᾳ , καὶ τὸ γιγνόμενον τὴν δύναμιν ἔχει . Ὥστε οὖν μὴν ἀκτιστον ὁμολογήσει τὴν ἁγίαν Τριάδα , εἰς τὴν ἀπρεπτόν τε καὶ ἀναλλοίωτον εἰσέλθει ζωὴν , τὴν δὲ κτιστὴν φύσιν ἐν τῇ Τριάδι διὰ τῆς ἡπατημένης ὑπολήψεως λέγοντα , ἔπειτα ἐν αὐτῇ βαπτισάμενον , πάλιν τῇ τρεπτῇ τε καὶ ἀλλοιουμένῃ ἐγγεννηθῆναι βίῳ . Τῇ γὰρ τῶν γεννῶντων φύσει κατ’ ἀνάγκην ὁμογενὲς ἐστι καὶ τὸ τικτόμενον . Τί οὖν ἀν εἴη λυσιτελεστέρον , εἰς τὴν ἀπρεπτον ζωὴν εἰσελθεῖν , ἢ πάλιν τῷ ἀστατοῦντι καὶ ἀλλοιούμενῳ ἐγχαυματοῦθαι βίῳ ; Ἐπεὶ οὖν παντὶ δῆλόν ἐστι , τῷ καὶ ὁποσοῦν διανοίας μετέχοντι , ὅτι τὸ ἑστὼς τοῦ μὴ ἑστῶτος πολὺ τιμιώτερον , καὶ τοῦ ἐλλειποῦς τὸ τέλειον , καὶ τοῦ δεομένου τὸ μὴ δεόμενον , καὶ τοῦ διὰ προκοπῆς ἀνιόντος τὸ μὴ ἔχον εἰς ὅτι προέλη , ἀλλ’ ἐπὶ τῆς τελειότητος τοῦ ἀγαθοῦ μένον ἀεὶ , ἐπανάγκες ἄν εἴη ἐν ἐξ ἀμφοτέρων αἱρεῖσθαι τὸν γε νοῦν ἔχοντα , ἢ τῆς ἀκτίστου φύσεως εἶναι πιστεύειν τὴν ἁγίαν Τριάδα , καὶ οὕτως ἀρχηγὸν διὰ τῆς πνευματικῆς γενέσεως ποιείσθαι τῆς ἰδίας ζωῆς · ἢ εἰ ἔξω τῆς τοῦ πρώτου καὶ ἀληθινοῦ καὶ ἀγαθοῦ Θεοῦ φύσεως , τῆς τοῦ Πατρὸς λέγω , νομίζει εἶναι τὸν Υἱὸν ἢ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , μὴ συμπααραλαμβάνον τὴν εἰς ταῦτα πίστιν ἐν τῷ καιρῷ τῆς γενέσεως , μήποτε λάθῃ τῇ ἐλλείπει φύσει καὶ δεομένῃ τοῦ ἀγαθινοῦς ἑαυτὸν εἰσποιῶν , καὶ τρόπον τινὰ πάλιν εἰς τὸ ὁμογενὲς ἑαυτὸν ἐλαγχῇ , τῆς ὑπερχούσης φύσεως ἀποστήσας τὴν πίστιν . Ὁ γὰρ τινὶ τῶν κτιστῶν ἑαυτὸν ὑπέκειξας , λέληθεν ἑαυτὸν οὐκ εἰς τὸ θεῖον τὴν ἐλπίδα τῆς σωτηρίας ἔχον . Πᾶσα γὰρ ἡ κτίσις , τῷ κατὰ τὸ ἴσον ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι προήκειν , οἰκείως πρὸς ἑαυτὴν ἔχει · καὶ ὥσπερ ἐπὶ τῶν σωμάτων κατασκευῆς πάντα τὰ μέλη πρὸς ἑαυτὰ συμφύως ἔχει , κλὼν τὰ μὲν ὑποδεχότα , τὰ δὲ ὑπερανέστητα τύχη · οὕτως ἡ κτιστὴ φύσις ἡνωται πρὸς ἑαυτὴν κατὰ τὸν λόγον
Lemmas: ἐνταῦθα ἐγώ νήφω ὁ ἀκροατής ὁ διάνοια , μή ὁ ἀστατέω φύσις ἑαυτοῦ ἔχω ποίηση , ἐσθίω ὁ ἀπορέπω τε καί ἀναλλοίωτος ἀρχηγός ποιέω ὁ ἴδιος . κατά γάρ ὁ διάθεσις ὁ Καρδία ὁ προσπίπτω ὁ οἰκονομία , καί ὁ γίγνομαι ὁ δύναμις ἔχω . ὥστε οὖν μήv ἄκτιστος ὁμολογέω ὁ ἅγιος Τριάς , εἰς ὁ ἀπρεπτόν τε καί ἀναλλοίωτος εισέρχομαι ζωή , ὁ δέ κτίστης φύσις ἐν ὁ Τριάς διά ὁ απατημένος ὑπόληψις λέγω , ἔπειτα ἐν αὐτός βαπτίζω , πάλιν ὁ τρεπτός τε καί ἀλλοιόω ἐγγίγνομαι βίος . ὁ γάρ ὁ γεννάω φύσις κατά ἀνάγκη ὁμογενής εἰμί καί ὁ τίκτω . τις οὖν εἰς εἰμί λυσιτελής , εἰς ὁ ἀπρεπτον ζωή εἰσέρχομαι , ἢ πάλιν ὁ ἀστατέω καί ἀλλοιόω εγχαυματουθαις βίος ; ἐπεί οὖν πᾶς δῆλος εἰμί , ὁ καί ὁποσοῦν διάνοια μετέχω , ὅτι ὁ ἵστημι ὁ μή ἵστημι πολύς τίμιος , καί ὁ ἐλλειπής ὁ τέλειος , καί ὁ δήω ὁ μή δήω , καί ὁ διά προκοπή ἀνέρχομαι ὁ μή ἔχω εἰς ὅτι προαιρέω , ἀλλά ἐπί ὁ τελειότης ὁ ἀγαθός μένω ἀεί , ἐπανάγκης ἄν εἰμί ἐν ἐκ ἀμφότερος αἱρέω ὁ γε νόος ἔχω , ἢ ὁ ἄκτιστος φύσις εἰμί πιστεύω ὁ ἅγιος Τριάς , καί οὕτως ἀρχηγός διά ὁ πνευματικός γένεσις ποιέω ὁ ἴδιος ζωή · ἢ εἰμί ἔξω ὁ ὁ πρῶτος καί ἀληθινός καί ἀγαθός Θεός φύσις , ὁ ὁ πατήρ λέγω , νομίζω εἰμί ὁ υἱός ἢ ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , μή συμπαραλαμβάνω ὁ εἰς οὗτος πίστις ἐν ὁ καιρός ὁ γένεσις , μήποτε λανθάνω ὁ ἐλλείπω φύσις καί δήω ὁ αγαθινοος ἑαυτοῦ εἰσποιέω , καί τρόπος τις πάλιν εἰς ὁ ὁμογενής ἑαυτοῦ λαγχάνω , ὁ ὑπερχέω φύσις ἀφίστημι ὁ πίστις . ὁ γάρ τις ὁ κτίστης ἑαυτοῦ ὑπεκφέρω , λανθάνω ἑαυτοῦ οὐ εἰς ὁ θέω ὁ ἐλπίς ὁ σωτηρία ἔχω . πᾶσα γάρ ὁ κτίσις , ὁ κατά ὁ ἴσος ἐκ ὁ μή εἰμί εἰς ὁ εἰμί προήκω , οἰκεῖος πρός ἑαυτοῦ ἔχω · καί ὥσπερ ἐπί ὁ σῶμα κατασκευή πᾶς ὁ μέλος πρός ἑαυτοῦ συμφυώς ἔχω , κλών ὁ μέν ὑποδέχομαι , ὁ δέ ὑπερανέστητα τύχη · οὕτως ὁ κτιστός φύσις ἑνόω πρός ἑαυτοῦ κατά ὁ λόγος