gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0020.3
Ζητεῖς δὲ καὶ τὴν αἰτίαν τυχὸν τῆς κατὰ τὴν βουλὴν διαμαρτίας · εἰς τοῦτο γὰρ ἡ ἀκολουθία τῶν λόγων φέρει . Οὐκοῦν πάλιν ἀρχὴ τις ἡμῖν κατὰ τὸ εὐλογὸν εὑρεθήσεται , ἡ καὶ τοῦτο σαφηνίσει τὸ ζήτημα . Τοιούτων τινα λόγον παρὰ τῶν Πατέρων διεδαξάμεθα · ἐστὶ δὲ ὁ λόγος , οὐ μυθῶδες διήγησις , ἀλλ’ ἐξ αὐτῆς τῆς φύσεως ἡμῶν τὸ πιστὸν ἐπαγόμενος · Διπλὴ τις ἐστὶν ἐν τοῖς οὖσι κατανόησις , εἰς τὸ νοητὸν τε καὶ αἰσθητὸν τῆς θεωρίας διηρημένης . Καὶ οὐδὲν ἂν παρὰ ταῦτα καταληφθεῖν ἐν τῇ τῶν ὄντων φύσει , τῆς διαίρεσεως ταύτης ἔξω φερομένου . Διήρηται δὲ ταῦτα πρὸς ἀλλήλα πολλῷ τῷ μέσῳ , ὡς μήτε τὴν αἰσθητὴν ἐν τοῖς νοητοῖς εἶναι γνωρίσαιμι , μήτε ἐν τοῖς αἰσθητοῖς ἐνεῖναι , ἀλλ’ ἀπὸ τῶν ἐναντίων ἐκατέραν χαρακτηρίζεσθαι . Ἡ μὲν γὰρ νοητὴ φύσις , ἀσώματον τι χρῆμα ἐστὶ καὶ ἀναφὲς καὶ ἀνεῖλδον . Ἡ δὲ αἰσθητὴ κατ’ αὐτὸ τὸ ὄνομα , ἐντὸς ἐστὶ τῆς διὰ τῶν αἰσθητήρων κατανοήσεως . Ἄλλ’ ὥσπερ ἐν αὐτῷ τῷ αἰσθητῷ κόσμῳ πολλῆς πρὸς ἀλλήλα τῶν στοιχείων οὐσης ἐναντιώσεως , ἐπινενόηται τις ἁρμονία διὰ τῶν ἐναντίων ἀρμοζομένη παρὰ τῆς τοῦ παντὸς ἐπιστατούσης σοφίας · καὶ οὕτως πάσης γίνεται πρὸς ἑαυτὴν συμφωνία τῆς κτίσεως , οὐδαμοῦ τῆς φυσικῆς ἐναντιότητος τὸν τῆς συμποίας εἱρμὸν διαλύουσης , κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ τοῦ αἰσθητοῦ πρὸς τὸ νοητὸν γίνεται τις κατὰ θείαν σοφίαν μίξις τε καὶ ἀνάχρασις , ὡς ἂν πάντα τοῦ καλοῦ κατὰ τὸ ἴσον μετέχοι , καὶ μηδὲν τῶν δυτων ἀμοιροῖν τῆς κρείττονος φύσεως . Διὰ τοῦτο τὸ μὲν κατάλληλον τῇ νοητῇ φύσει χωρίον , ἡ λεπτή , λογικὴ καὶ εὐκίνητος ἐστιν οὐσία , κατὰ τὴν ὑπερχώμιον λήξιν πολλὴν ἔχουσα τῷ ἰδιάζοντι τῆς φύσεως πρὸς τὸ νοητὸν τὴν συγγένειαν . Προμηθεῖα δὲ κρείττων πρὸς τὴν αἰσθητὴν φύσιν γίνεται τις τοῦ νοητοῦ συνανάχρασις , ὡς ἂν μηδὲν ἀπόλλυτον εἴη τῆς κτίσεως , καθὼς φησιν ὁ Ἀπόστολος , μηδὲ τῆς θείας κοινωνίας ἀπόλλυρον . Τοῦτο γάριν ἐκ νοητοῦ τε καὶ αἰσθητοῦ , τὸ κατὰ τὸν ἀνθρώπων μίγμα παρὰ τῆς θείας ἀναδείκνυται φύσεως , καθὼς διδάσκει τῆς κοσμογονίας ὁ λόγος . Δαδῶν γάρ , φησιν , ὁ Θεὸς χοῦν ἀπὸ τῆς γῆς , τὸν
Lemmas: ζητέω δέ καί ὁ αἴτιος τυγχάνω ὁ κατά ὁ βουλή διαμαρτία · εἰς οὗτος γάρ ὁ ἀκολουθία ὁ λόγος φέρω . οὐκοῦν πάλιν ἀρχή τις ἐγώ κατά ὁ ευλογος εὑρίσκω , ὁ καί οὗτος σαφηνίζω ὁ ζήτημα . τοιοῦτος τις λόγος παρά ὁ Πατέρων διεδαξάμεθα · εἰμί δέ ὁ λόγος , οὖον μυθώδης διήγησις , ἀλλά ἐκ αὐτός ὁ φύσις ἐγώ ὁ πιστόν ἐπάγω · Διπλή τις εἰμί ἐν ὁ εἰμί κατανόησις , εἰς ὁ νοητός τε καί αἰσθητός ὁ θεωρία διαιρεμένος . καί οὐδείς εἄν παρά οὗτος καταλαμβάνω ἐν ὁ ὁ εἰμί φύσις , ὁ διαίρεσις οὗτος ἔξω φέρω . διαιρέω δέ οὗτος πρός ἀλλήλων πολύς ὁ μέσος , ὡς μήτε ὁ αἰσθητός ἐν ὁ νοητός εἰμί γνωρίζω , μήτε ἐν ὁ αἰσθητός ἔνειμι , ἀλλά ἀπό ὁ ἐναντίος ἑκάτερος χαρακτηρίζω . ὁ μέν γάρ νοητός φύσις , ἀσώματος τίς χρῆμα εἰμί καί ἀναφής καί ἀνεῖλδον . ὁ δέ αἰσθητός κατά αὐτός ὁ ὄνομα , ἐντός εἰμί ὁ διά ὁ αισθητήρας κατανόησις . ἄλλος ὥσπερ ἐν αὐτός ὁ αἰσθητός κόσμος πολύς πρός ἀλλήλων ὁ στοιχεῖον εἰμί ἐναντίωσις , ἐπινοέω τις ἁρμονία διά ὁ ἐναντίος ἁρμόζω παρά ὁ ὁ πᾶς ἐπιστατέω σοφία · καί οὕτως πᾶς γίγνομαι πρός ἑαυτοῦ συμφωνία ὁ κτίσις , οὐδαμοῦ ὁ φυσικός ἐναντιότης ὁ ὁ συμποια εἱρμός διαλύω , κατά ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ αἰσθητής πρός ὁ νοητός γίγνομαι τις κατά θεῖος σοφία μίξις τε καί ἀνάκρασις , ὡς εἄν πᾶς ὁ καλός κατά ὁ ἴσος μετέχω , καί μηδείς ὁ δύο ἀμοιρέω ὁ ἀγαθός φύσις . Ζεύς οὗτος ὁ μέν κατάλληλος ὁ νοητός φύσις χωρίον , ὁ λεπτός , λογικός καί εὐκίνητος εἰμί οὐσία , κατά ὁ ὑπερχώμιον λῆξις πολύς ἔχω ὁ ἰδιάζω ὁ φύσις πρός ὁ νοητός ὁ συγγένεια . προμήθεια δέ ἀγαθός πρός ὁ αἰσθητός φύσις γίγνομαι τις ὁ νοητός συνανάχρασις , ὡς εἄν μηδείς ἀπόλλυμι εἰμί ὁ κτίσις , καθώς φημί ὁ ἀπόστολος , μηδέ ὁ θεῖος κοινωνία ἀπόλλυρον . οὗτος γάριν ἐκ νοητός τε καί αἰσθητής , ὁ κατά ὁ ἄνθρωπος μίγμα παρά ὁ θεῖος ἀναδείκνυμι φύσις , καθώς διδάσκω ὁ κοσμογονία ὁ λόγος . Δάδων γάρ , φημί , ὁ θεός χόω ἀπό ὁ γῆ , ὁ