gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0054.3
Ἄλλ᾽ ἐπεὶδὴ διπλοῦν τὸ ἀνθρώπινον , ψυχὴ τε καὶ σώματι συγκεχραμένον , ἀνάγκη τῷ πρὸς τὴν ζωὴν καθητομενῶ , δι᾽ ἀμφοτέρων τούσ σωζομένους ἐρ-ἔπεσθαι . Οὐκοῦν ἡ ψυχὴ μὲν διὰ πίστεως πρὸς αὐ-τὴν ἀναχράεισα τὰς ἀφορμὰς ἐντεῦθεν τῆς σωτηρίας ἔχει · ἡ γὰρ πρὸς τὴν ζωὴν ἕνωσις , τὴν τῆς ζωῆς κοινωνίαν ἔχει . Τὸ δὲ σῶμα ἕτερον τρόπον ἐν μετου-σίᾳ τε καὶ ἀναχράσει τοῦ σώζοντος γίνεται . Ὦσπερ γὰρ οἱ δηλητήριον δι᾽ ἐπιβουλῆς λαβόντες , ἄλλω φαρ-μάκῳ τὴν φθοροποιὸν δύναμιν ἔσβεσαν · χρή δὲ καθ᾽ ὁμοιότητα τοῦ ὀλεθρίου καὶ τὸ ἀλεξίτριον ἐντὸς τῶν ἀνθρωπίνων γενέσθαι σπλάγχνων , ὡς ἂν δι᾽ ἐκείνων ἐφ᾽ ἅπαν καταμερισθείη τὸ σῶμα ἢ τοῦ βοηθοῦντος δύναμις · οὕτω τοῦ διαλύοντος τὴν φύσιν ἡμῶν ὑπο-γευσάμενοι , πάλιν ἀνάγκαιον ὡς καὶ τοῦ συνάγοντος · τὸ διαλελυμένον ἐπεδεῖθην · ὡς ἂν ἐν ἡμῖν γενό-μενον τὸ τοιούτον ἀλεξίτριον τὴν προεντεθεῖσαν τῷ σώματι τοῦ δηλητηρίου βλάβην διὰ τῆς οἰκείας ἀντι-παθείας ἀπώσαιο . Τί οὖν ἐστι τοῦτο ; Οὐδὲν ἕτερον ἢ ἐκεῖνο τὸ σῶμα , ὃ τοῦ τε θανάτου κρείττον ἐδείχθη , καὶ τῆς ζωῆς ἡμῶν κατήρξατο . Καθάπερ γὰρ μικρὰ ζύμη , καθὼς φησιν ὁ Ἀπόστολος , ὅλον τὸ φύραμα πρὸς ἑαυτὴν συνεξομοιοῖ , οὕτως τὸ θανατισθὲν ὑπὸ τοῦ Θεοῦ σῶμα ἐν τῇ ἡμετέρᾳ γενόμενον , ὅλον πρὸς ἑαυτὸ μεταποιεῖ καὶ μετατίθησι . Ὡς γὰρ τοῦ φθο-ροποιιοῦ πρὸς τὸ ὑγιαῖνον ἀναμιχθέντος , ἅπαν τὸ ἀναχράθεν συνηχρειῶται · οὕτως καὶ τὸ ἀθάνατον σῶμα ἐν τῷ ἀναλαβόντι αὐτὸ γενόμενον , πρὸς τὴν ἑαυτοῦ φύσιν καὶ τὸ πᾶν μετεποίησεν . Ἄλλὰ μὴν οὐχ ἔστιν ἄλλως ἐντὸς τι γιγνόμενος τοῦ σώματος , μὴ διὰ βρώσεως καὶ πόσεως τούς σπλάγχνοις καταμιγνύ-μενον . Οὐκοῦν ἐπάνανγες κατὰ τὸν δυνατόν τῇ φύσει τρόπον τὴν ζωοποιὸν δύναμιν τοῦ Πνεύματος δεξάσθαι . Μόνον δὲ τοῦ Θεοδόχου σώματος ἐκεῖνου ταύτην δεξα-μένου τὴν χάριν , ἄλλως δὲ δεοχθέντος μὴ εἶναι δυνα-τὴν ἐν ἀθανασίᾳ γενέσθαι τὸ ἡμέτερον σῶμα , εἰ μὴ διὰ τῆς πρὸς τὸ ἀθάνατον κοινωνίας ἐν μετουσίᾳ τῆς ἀφθαρσίας γενόμενον · σκοπεῖσαι προσῆκει , πῶς ἐγέ-νετο δυνατόν τὸ ἐν ἐκείνῳ σῶμα ταῖς τοσαύταις τῶν πιστῶν μυριάσι κατὰ πᾶσαν τὴν εἰκουμενὴν εἰσαὶ καταμεριζόμενον , ὅλον ἐν ἑκάστῳ διὰ τοῦ μέρεως γε-νέσθαι , καὶ αὐτὸ μένειν ἐφ᾽ ἑαυτοῦ ὅλον . Οὐκοῦν ὡς ἂν πρὸς τὸ ἀκόλουθον ἡμῖν ἡ πίστις βλέπουσα , μη-δεμίαν ἀμφιβολίαν περὶ τοῦ προκειμένου νοήματος ἔχοι , μικρὸν τι προσῆκει παρασχολῆσαι τὸν λόγον εἰς τὴν φυσιολογίαν τοῦ σώματος . Τίς γὰρ οὐκ οἶδεν ὅτι ἡ τοῦ σώματος ἡμῶν φύσις αὐτὴ καθ᾽ ἑαυτὴν ἐν ἰδίᾳ τινὶ ὑποστάσει ζωὴν οὐκ ἔχει · ἀλλὰ διὰ τῆς ἐπιρ-ρεούσης αὐτῇ δυνάμεως συνέχει τὲ ἑαυτὴν καὶ ἐν τῷ εἶναι μένει , ἀπαύστῳ κινήσει τὸ ἐλλείπον πρὸς ἑαυτὴν ἐρελκομένη , καὶ τὸ περιττεύον ἀπωθουμένη . Καὶ ὡσπερ τῆς ἀοχὴς ὑγροῦ τινος πλήρης ὤν , εἰ κατὰ τὸν
Lemmas: ἄλλος ἐπειδή διπλόος ὁ ἀνθρώπινος , ψυχή τε καί σῶμα συγχράομαι , ἀνάγκη ὁ πρός ὁ ζωή καθητομενῶ , διά ἀμφότερος ὁ σῴζω ἐρείπω . οὐκοῦν ὁ ψυχή μέν διά πίστις πρός αὐ-τός ἀναχράομαι ὁ ἀφορμή ἐντεῦθεν ὁ σωτηρία ἔχω · ὁ γάρ πρός ὁ ζωή ἕνωσις , ὁ ὁ ζωή κοινωνία ἔχω . ὁ δέ σῶμα ἕτερος τρόπος ἐν μετουσία τε καί ἀνάκρασις ὁ σῴζω γίγνομαι . ὥσπερ γάρ ὁ δηλητήριος διά ἐπιβουλή λαμβάνω , ἄλλος φάρμακος ὁ φθοροποιός δύναμις σβέννυμι · χρή δέ κατά ὁμοιότης ὁ ὀλέθριος καί ὁ ἀλεξίτριον ἐντός ὁ ἀνθρώπινος γίγνομαι σπλάγχνον , ὡς εἄν διά ἐκεῖνος ἐπί ἅπας καταμερίζω ὁ σῶμα ἢ ὁ βοηθός δύναμις · οὗτος ὁ διαλύω ὁ φύσις ἐγώ ὑπογίγνομαι , πάλιν ἀναγκαῖος ὡς καί ὁ συνάγω · ὁ διαλύω ἐπιδέω · ὡς εἄν ἐν ἐγώ γίγνομαι ὁ τοιοῦτος ἀλεξίτριον ὁ προεντίθημι ὁ σῶμα ὁ δηλητήριος βλάβη διά ὁ οἰκεῖος ἀντιπάθεια ἀπωθέω . τις οὖν εἰμί οὗτος ; οὐδείς ἕτερος ἢ ἐκεῖνος ὁ σῶμα , ὅς ὁ τε θάνατος ἀγαθός δείκνυμι , καί ὁ ζωή ἐγώ κατάρχω . καθά γάρ μικρός ζύμη , καθώς φημί ὁ ἀπόστολος , ὅλος ὁ φύραμα πρός ἑαυτοῦ συνεξομοιόω , οὕτως ὁ θανατισθὲν ὑπό ὁ Θεός σῶμα ἐν ὁ ἡμέτερος γίγνομαι , ὅλος πρός ἑαυτοῦ μεταποιέω καί μετατίθημι . ὡς γάρ ὁ φθοροποιέω πρός ὁ ὑγιαίνω ἀναμείγνυμι , ἅπας ὁ ἀναχράομαι συναχρειόω · οὕτως καί ὁ ἀθάνατος σῶμα ἐν ὁ ἀναλαμβάνω αὐτός γίγνομαι , πρός ὁ ἑαυτοῦ φύσις καί ὁ πᾶς μεταποιέω . ἀλλά μήv οὐ εἰμί ἄλλως ἐντός τίς γίγνομαι ὁ σῶμα , μή διά βρῶσις καί πόσις ὁ σπλάγχνον καταμείγνυμι . οὐκοῦν ἐπανάγω κατά ὁ δυνατός ὁ φύσις τρόπος ὁ ζωοποιός δύναμις ὁ πνεῦμα δέχομαι . Μόνος δέ ὁ Θεοδόχος σῶμα ἐκεῖνος οὗτος δείκνυμι ὁ χάρις , ἄλλως δέ δοκέω μή εἰμί δυνατός ἐν ἀθανασία γίγνομαι ὁ ἡμέτερος σῶμα , εἰμί μή διά ὁ πρός ὁ ἀθάνατος κοινωνία ἐν μετουσία ὁ ἀφθαρσία γίγνομαι · σκοπέω προσήκω , πῶς γίγνομαι δυνατός ὁ ἐν ἐκεῖνος σῶμα ὁ τοσοῦτος ὁ πιστός μυριάς κατά πᾶς ὁ εἰκουμενὴν ἵημι καταμερίζω , ὅλος ἐν ἕκαστος διά ὁ μέρης γίγνομαι , καί αὐτός μένω ἐπί ἑαυτοῦ ὅλος . οὐκοῦν ὡς εἄν πρός ὁ ἀκόλουθος ἐγώ ὁ πίστις βλέπω , μηδείς ἀμφιβολία περί ὁ πρόκειμαι νόημα ἔχω , μικρός τίς προσήκω παρασχολέω ὁ λόγος εἰς ὁ φυσιολογία ὁ σῶμα . Τῖς γάρ οὐ οἶδα ὅτι ὁ ὁ σῶμα ἐγώ φύσις αὐτός κατά ἑαυτοῦ ἐν ἴδιος τις ὑπόστασις ζωή οὐ ἔχω · ἀλλά διά ὁ ἐπιρρέω αὐτός δύναμις συγχέω τε ἑαυτοῦ καί ἐν ὁ εἰμί μένω , ἄπαυστος κινέω ὁ ἐλλείπω πρός ἑαυτοῦ ερελκομενω , καί ὁ περισσεύω ἀπωθέω . καί ὡς ὁ ἀοχὴς ὑγρός τις πλήρης εἰμί , εἰμί κατά ὁ