gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0033.1
Εἰ δὲ τὴν τοῦ σώματος καὶ τῆς ψυχῆς τὴς διάζευξιν πᾶθος προσῃγορεύοι , πολὺ πρότερον δικαίως ἂν εἴη , τὴν συνδρομὴν ἀμφοτέρων οὕτω κατονομάσαι . Εἰ γὰρ ὁ χωρισμὸς τῶν συνημμένων πᾶθος ἐστὶ , καὶ ἡ συνάφεια τῶν διεστηκότων πᾶθος ἂν εἴη . Κίνησις γὰρ τις ἐστὶν ἐν τε τῇ συγχρῇσει τῶν διεστηκότων , καὶ ἐν τῇ διακρίσει τῶν συμπεπλεγμένων ἡ νοουμένη . Ὅσοι τοίνυν τελευταία κίνησις ὀνομάζεται , τοῦτο προσῆκει καλεῖσθαι καὶ τὴν προάγουσαν · εἰ δὲ ἡ πρώτη κίνησις ἂν γένεσιν ὀνομάζοιμεν , πᾶθος ἂν κατὰ τὸ ἀκόλουθον λέγοιτο , καθ' ἣν ἡ συνδρομὴ τοῦ σώματος καὶ τῆς ψυχῆς διακρίνεται . Τὸν δὲ Θεὸν φαμεν ἐν ἐκάτερα γεγενῆσθαι τῇ τῆς φύσεως ἡμῶν κινήσει , δι' ἧς ἡ τε ψυχὴ πρὸς τὸ σῶμα συντρέχει , τὸ τε σῶμα τῆς ψυχῆς διακρίνεται . Καταμιχθῆντος δὲ B πρὸς ἐκάτερον τούτων , πρὸς τε τὸ αἰσθητὸν φῆμι καὶ τὸ νοερὸν , τοῦ ἀνθρωπίνου συγχρήματος διὰ τῆς ἀρρήτου ἐκείνης καὶ ἀνεκφράστου συναναχράσεως , τοῦτο οἰκονομησασθαι τὸν ἅπαξ ἐνοικήσαντα , ψυχῆς λέγω καὶ σώματος , καὶ εἰσαὶ διαμεῖναι τὴν ἕνωσιν . Τῆς γὰρ φύσεως ἡμῶν διὰ τῆς ἰδίας ἀκολουθίας , καὶ ἐν ἐκείνῃ πρὸς διάκρισιν τοῦ σώματος καὶ τῆς ψυχῆς κινηθείσης , πάλιν συνέηψε τὰ διακριθέντα καθάπερ τινὶ κόλλῃ , τῇ θείᾳ λέγω δυνάμει , πρὸς τὴν ἀρρήκτον ἕνωσιν τὸ διασχησθὲν συναρμόσας . Καὶ τοῦτό ἐστιν ἡ ἀνάστασις , ἡ τῶν συνεζευγμένων μετὰ τὴν διάλυσιν ἐπάνοδος εἰς ἀδιάλυτον ἕνωσιν ἀλλήλοις συμφυομένων , ὡς ἂν ἡ πρώτη περὶ τὸ ἀνθρώπινον χάρις ἀνακληθῇ , καὶ πάλιν ἐπὶ τὸν αἰῶνα ἐπανελθοιμεν ζωὴν , τῆς ἐμμιχθείσης τῇ φύσει κακίας διὰ τῆς διαλύσεως ἡμῶν ἐκρυσείσης · οἷον ἐπὶ τοῦ ὑγροῦ συμβαίνειν , περιρρυφθέντος αὐτῷ τοῦ ἀγγείου , σκεδανυμένου τε καὶ ἀφανιζομένου , μηδενὸς ὄντος τοῦ περιστεγόντος . Καθάπερ δὲ ἡ ἀρχὴ τοῦ θανάτου ἐν ἐνὶ γενομένη πᾶσῃ συνδιεξῆλθε τῇ ἀνθρωπίνῃ φύσει , κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἡ ἀρχὴ τῆς ἀναστάσεως δι' ἑνὸς ἐπὶ πᾶσαν διατείνει τὴν ἀνθρωπότητα . Ὁ γὰρ τὴν ἀναληφθεῖσαν παρ' ἑαυτοῦ ψυχὴν πάλιν ἐνώσας τῷ οἰκείῳ σώματι διὰ τῆς δυνάμεως αὐτοῦ τῆς ἐκατέρῳ τούτων παρὰ τὴν πρώτην σύστασιν ἐμμιχθείσης , οὕτως γενικωτέρῳ τινὶ τρόπῳ νοερὰν οὐσίαν τῇ αἰσθητῇ συγκατέμιξε , τῆς ἀρχῆς κατὰ τὸ ἀκόλουθον ἐπὶ τὸ πέραν εὐδοκυμένης . Ἐν γὰρ τῷ ἀναληφθῆναι παρ' αὐτοῦ ἀνθρωπίνῳ συγχρήματι , C πάλιν μετὰ τὴν διάλυσιν πρὸς τὸ σῶμα τῆς ψυχῆς ἐπανελθοῦσης , οἷον ἀπὸ τινος ἀρχῆς εἰς πᾶσαν τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν τῇ δυνάμει κατὰ τὸν ἴσον ἢ τοῦ διακριθέντος ἕνωσις διαβαίνει . Καὶ τοῦτό ἐστι τὸ μυστήριον τῆς τοῦ Θεοῦ περὶ τὸν ἄνθρωπον οἰκονομίας καὶ τῆς ἐκ νεκρῶν ἀναστάσεως , τὸ διαλυθῆναι μὲν τῷ θανάτῳ τοῦ σώματος τὴν ψυχὴν , καὶ τὴν ἀναγκαίαν τῆς φύσεως ἀκολουθίαν μὴ κωλύσαι · εἰς ἄλλῃλα δὲ πάλιν ἐπαναγαγεῖν διὰ τῆς ἀναστάσεως , ὡς ἐν αὐτοῖς γένοιτο μεθόριον ἀμφοτέρων θανάτου τε καὶ ζωῆς , ἐν ἑαυτῷ μὲν στήσας διατρουμένην τῷ θανάτῳ τὴν φύσιν , αὐτὸς δὲ γενόμενος ἀρχὴ τῆς ἄν διηρημένων ἐνώσεως .
Lemmas: εἰμί δέ ὁ ὁ σῶμα καί ὁ Ψυχή σής διάζευξις πάθος προσαγορεύω , πολύς πρότερος δικαίως εἄν εἰμί , ὁ συνδρομή ἀμφότερος οὗτος κατονομάζω . εἰμί γάρ ὁ χωρισμός ὁ συνάπτω πάθος εἰμί , καί ὁ συνάφεια ὁ διίστημι πάθος εἄν εἰμί . κίνησις γάρ τις εἰμί ἐν τε ὁ σύγχρησις ὁ διίστημι , καί ἐν ὁ διάκρισις ὁ συμπλέκω ὁ νοέω . ὅσος τοίνυν τελευταῖος κίνησις ὀνομάζω , οὗτος προσήκω καλέω καί ὁ προάγω · εἰμί δέ ὁ πρῶτος κίνησις εἄν γένεσις ὀνομάζω , πάθος εἄν κατά ὁ ἀκόλουθος λέγω , κατά ὅς ὁ συνδρομή ὁ σῶμα καί ὁ Ψυχή διακρίνω . ὁ δέ θεός φημί ἐν ἑκάτερος γίγνομαι ὁ ὁ φύσις ἐγώ κινέω , διά ὅς ὁ τε ψυχή πρός ὁ σῶμα συντρέχω , ὁ τε σῶμα ὁ Ψυχή διακρίνω . Καταμιχθῆντος δέ B πρός ἐκάς οὗτος , πρός τε ὁ αἰσθητός φῆμις καί ὁ νοερός , ὁ ἀνθρώπινος συγχρήματος διά ὁ ἄρρητος ἐκεῖνος καί ανέκφραστος συναναχράσεως , οὗτος οἰκονομέω ὁ ἅπαξ ἐνοικέω , Ψυχή λέγω καί σῶμα , καί ἵημι διαμένω ὁ ἕνωσις . ὁ γάρ φύσις ἐγώ διά ὁ ἴδιος ἀκολουθία , καί ἐν ἐκεῖνος πρός διάκρισις ὁ σῶμα καί ὁ Ψυχή κινέω , πάλιν συμψάω ὁ διακρίνω καθάπερ τις κόλλα , ὁ θεῖος λέγω δύναμις , πρός ὁ ἄρρηκτος ἕνωσις ὁ διασχάζω συναρμόζω . καί οὗτος εἰμί ὁ ἀνάστασις , ὁ ὁ συζεύγνυμι μετά ὁ διάλυσις Ἐπάνοδος εἰς ἀδιάλυτος ἕνωσις ἀλλήλων συμφύω , ὡς εἄν ὁ πρῶτος περί ὁ ἀνθρώπινος χάρις ἀνακαλέω , καί πάλιν ἐπί ὁ αἰών ἐπανέρχομαι ζωή , ὁ ἐμμίγνυμι ὁ φύσις κακία διά ὁ διάλυσις ἐγώ ἐκρέω · οἷος ἐπί ὁ ὑγρός συμβαίνω , περιρρύπτω αὐτός ὁ ἀγγεῖον , σκεδάννυμι τε καί ἀφανίζω , μηδείς εἰμί ὁ περιστέγω . καθά δέ ὁ ἀρχή ὁ θάνατος ἐν ἐν γίγνομαι πᾶς συνδιεξέρχομαι ὁ ἀνθρώπινος φύσις , κατά ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ ἀρχή ὁ ἀνάστασις διά εἷς ἐπί πᾶς διατείνω ὁ ἀνθρωπότης . ὁ γάρ ὁ ἀναλαμβάνω παρά ἑαυτοῦ ψυχή πάλιν νοέω ὁ οἰκεῖος σῶμα διά ὁ δύναμις αὐτός ὁ ἐκάς οὗτος παρά ὁ πρῶτος σύστασις ἐμμίγνυμι , οὕτως γενικός τις τρόπος νοερός οὐσία ὁ αἰσθητής συγκαταμείγνυμι , ὁ ἀρχή κατά ὁ ἀκόλουθος ἐπί ὁ πέραν εὐδοκέω . ἐν γάρ ὁ ἀναλαμβάνω παρά αὐτός ἀνθρώπινος συγχρήματι , C πάλιν μετά ὁ διάλυσις πρός ὁ σῶμα ὁ Ψυχή ἐπανέρχομαι , οἷος ἀπό τις ἀρχή εἰς πᾶς ὁ ἀνθρώπινος φύσις ὁ δύναμις κατά ὁ ἴσος ἢ ὁ διακρίνω ἕνωσις διαβαίνω . καί οὗτος εἰμί ὁ μυστήριον ὁ ὁ Θεός περί ὁ ἄνθρωπος οἰκονομία καί ὁ ἐκ νεκρός ἀνάστασις , ὁ διαλύω μέν ὁ θάνατος ὁ σῶμα ὁ ψυχή , καί ὁ ἀναγκαῖος ὁ φύσις ἀκολουθία μή κωλύω · εἰς ἀλλήλων δέ πάλιν ἐπανάγω διά ὁ ἀνάστασις , ὡς ἐν αὐτός γίγνομαι μεθόριος ἀμφότερος θάνατος τε καί ζωή , ἐν ἑαυτοῦ μέν ἵστημι διατρέω ὁ θάνατος ὁ φύσις , αὐτός δέ γίγνομαι ἀρχή ὁ ἄν διαιρεμένος ένωση .