gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0032.3
Ἄλλ’ αὕτη , φησίν , ἡ τροπὴ τοῦ ἡμετέρου σώματος πάθος ἐστίν . Ὁ δὲ ἐν τούτῳ γενοὺς , ἐν πάθει γίνεται · ἀπαθὴς δὲ ὁ Θεός . Οὐκοῦν ἀλλοτρία περὶ Θεοῦ ἡ ὁμολογία , εἴπερ τὸν ἀπαθῆ κατὰ τὴν φύσιν πρὸς κοινωνίαν πάθους ἐλθεῖν διόριζονται . Ἄλλα καὶ πρὸς ταῦτα πάλιν τῷ αὐτῷ λόγῳ χρυσώμεθα , ὅτι τὸ πάθος τὸ μὲν κυρίως , τὸ δὲ ἐκ καταχρήσεως λέγεται . Τὸ μὲν οὖν προαιρέσεως ἀπτόμενον , καὶ πρὸς κακίαν ἀπὸ τῆς ἀρετῆς μεταστρέφον , ἀληθῶς πάθος ἐστὶ · τὸ δ’ ὅσον ἐν τῇ φύσει κατὰ τὸν ἴδιον εἴρμὸν πορευομένη διεξοδικῶς θεωρεῖται , τοῦτο κυριώτερον ἔργον ἂν μᾶλλον , ἢ πάθος προσαγορευοῖτο , ὅσον ἡ γέννησις , ἡ ἀβέσις , ἡ διὰ τῆς ἐπιρρύτου τε καὶ ἀπορρύτου τῆς τροφῆς τοῦ ὑποκειμένου διαμονή , ἡ τῶν στοιχείων περὶ τὸ σῶμα συνδρομή , ἡ τοῦ συντεθέντος πάλιν διάλυσις τε καὶ πρὸς τὰ συγγενῆ μεταχώρησις . Τίνος οὖν λέγει τὸ μυστήριον ἡμῶν ἡφθαι τὸ Θεῖον ; τοῦ κυρίως λεγομένου πάθους , ὅπερ κακία ἐστίν , ἢ τοῦ κατὰ φύσιν κινήματος ; Εἰ μὲν γὰρ ἐν τοῖς ἀπηγορευμένοις γεγενηθᾶι τὸ Θεῖον ὁ λόγος διισχυρίζετο , φεύγειν ἔδει τὴν ἀτοπίαν τοῦ ὀνόματος , ὡς οὐδὲν ὑγιὲς περὶ τῆς θείας φύσεως διεξιόντος . Εἰ δὲ τῆς φύσεως ἡμῶν αὐτὸν ἐφήφθαι λέγει , ἢ καὶ ἡ πρώτη γένεσις τε καὶ ὑπόστασις παρ’ αὐτοῦ τὴν ἀρχὴν ἔσχε , ποῦ τῆς Θεῷ πρεπούσης ἐννοίας διαμαρτάνει τὸ κήρυγμα , μηδεμιᾶς παθητικῆς διαθέσεως ἐν ταῖς περὶ Θεοῦ ὑπολήψεσι τῇ πίστει εἰσιούσης ; Οὐδὲ γὰρ τὸν ἰατρὸν ἐν πάθει γίνεσθαι λέγομεν , ὅταν θεραπεύῃ τὸν ἐν πάθει γενομένον . Ἄλλ’ αὐτὸν προσἀφθαι τοῦ ἀρρώστῃματος , ἐξω πάθους ὁ θεραπευτὴς διαμένει . Εἰ ἡ γένεσις αὕτη καὶ’ ἐαυτὴν πάθος οὐκ ἐστὶν οὐδ’ ἂν τῇ ζωῇ τὸ πάθος προσεχορεύσειεν . Ἄλλὰ τὸ καλὸν’ ἢδονὴν πάθος τῆς ἀνθρωπίνης καθιγεῖται γενέσεως , καὶ ἡ πρὸς κακίαν ὁρμὴ τῶν ζῴων , τοῦτο τῆς φύσεως ἐστὶν ἀρρώστημα . Ἄλλ’ μὴν ἀμφοτέρων αὐτῶν καθαρεύειν φησι τὸ μυστήριον . Εἰ οὖν ἢδονῆς μὲν ἡ γένεσις ἡλλοτριώται , κακίας δὲ ἡ ζωή , ποῖον ὑπολείπεται πάθος , οὐ τὸν Θεὸν κεκοινωνηκέναι φησι τῆς εὐσεβείας μυστήριον ;
Lemmas: ἄλλος οὗτος , φημί , ὁ τροπή ὁ ἡμέτερος σῶμα πάθος εἰμί . ὁ δέ ἐν οὗτος γένος , ἐν πάθος γίγνομαι · ἀπαθής δέ ὁ Θεός . οὐκοῦν ἀλλότριος περί Θεός ὁ ὁμολογία , εἴπερ ὁ ἀπαθής κατά ὁ φύσις πρός κοινωνία πάθος ἔρχομαι διορίζω . ἄλλος καί πρός οὗτος πάλιν ὁ αὐτός λόγος χρυσόω , ὅτι ὁ πάθος ὁ μέν κύριος , ὁ δέ ἐκ κατάχρησις λέγω . ὁ μέν οὖν προαίρεσις ἀφτνέομαι , καί πρός κακία ἀπό ὁ ἀρετή μεταστρέφω , ἀληθής πάθος εἰμί · ὁ δέ ὅσος ἐν ὁ φύσις κατά ὁ ἴδιος εἱρμός πορεύω διεξοδικός θεωρέω , οὗτος κύριος ἔργον εἄν μᾶλλον , ἢ πάθος προσαγορεύω , ὅσος ὁ γέννησις , ὁ ἀβής , ὁ διά ὁ ἐπίρρυτος τε καί ἀπόρρυτος ὁ τροφή ὁ ὑπόκειμαι διαμονή , ὁ ὁ στοιχεῖον περί ὁ σῶμα συνδρομή , ὁ ὁ συντίθημι πάλιν διάλυσις τε καί πρός ὁ συγγενής μεταχώρησις . τίς οὖν λέγω ὁ μυστήριον ἐγώ ἅπτω ὁ θεῖον ; ὁ κύριος λέγω πάθος , ὅσπερ κακία εἰμί , ἢ ὁ κατά φύσις κίνημα ; εἰμί μέν γάρ ἐν ὁ ἀπαγορεύω γίγνομαι ὁ θεῖον ὁ λόγος διισχυρίζομαι , φεύγω ἐσθίω ὁ ἀτοπία ὁ ὄνομα , ὡς οὐδείς ὑγιής περί ὁ θεῖος φύσις διέξειμι . εἰμί δέ ὁ φύσις ἐγώ αὐτός φημί λέγω , ἢ καί ὁ πρῶτος γένεσις τε καί ὑπόστασις παρά αὐτός ὁ ἀρχή ἔχω , ποῦ ὁ Θεός πρέπω ἔννοια διαμαρτάνω ὁ κήρυγμα , μηδείς παθητικός διάθεσις ἐν ὁ περί Θεός ὑπόληψις ὁ πίστις εἰσέρχομαι ; οὐδέ γάρ ὁ ἰατρός ἐν πάθος γίγνομαι λέγω , ὅταν θεραπεύω ὁ ἐν πάθος γίγνομαι . ἄλλος αὐτός προσφθάνω ὁ ἀρρώστημα , ἐξω πάθος ὁ θεραπευτής διαμένω . εἰμί ὁ γένεσις οὗτος καὶι ἑαυτοῦ πάθος οὐ εἰμί οὐδέ εἄν ὁ ζωή ὁ πάθος προσχορεύω . ἀλλά ὁ Καλονάς ἡδονή πάθος ὁ ἀνθρώπινος καθίζω γένεσις , καί ὁ πρός κακία ὁρμή ὁ ζῷον , οὗτος ὁ φύσις εἰμί ἀρρώστημα . ἄλλος μήv ἀμφότερος αὐτός καθαρεύω φημί ὁ μυστήριον . εἰμί οὖν ἡδονή μέν ὁ γένεσις ἀλλοτριόω , κακία δέ ὁ ζωή , ποῖος ὑπολείπω πάθος , οὖον ὁ θεός κοινωνέω φημί ὁ εὐσέβεια μυστήριον ;