gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0042.1
γὰρ τῆς ἀτιμοτέρας ὕλης τῷ χρυσῷ καταμιχθείσης , τῇ διὰ τοῦ πυρὸς ὀπάτην τὸ ἀλλοτρίον τε καὶ ἀπόδητον οἱ θεραπευταὶ τοῦ χρυσοῦ καταναλώσαντες , πάλιν ἐπανάγουσι πρὸς τὴν κατὰ φύσιν λαμπηδόνα τὴν προτιμοτέραν ὕλην · οὐδὲ ἄπνοος μέντοι γίνεται ἡ διάκρισις , χρόνῳ τοῦ πυρὸς τῇ ἀναλωτικῇ δυνάμει τὸ νόθον ἐξαφανίζοντος , πλὴν ἀλλὰ θεραπεία τις ἐστὶ τοῦ χρυσοῦ , ἡ ἐπικαίειν παρ’ αὐτό , τὸ ἐπὶ λύμῃ τοῦ χαλοῦ ἐγχειμένου · κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον θανάτῳ καὶ φθορᾷ , καὶ σκότῳ , καὶ εἴ τι κακίας ἔχονον , τῇ εὐρετῇ τοῦ κακοῦ περιερχόντων , ὁ προσεχισμὸς τῆς θείας δυνάμεως πυρὸς δίχν ἀφανισμὸν τοῦ παρὰ φύσιν κατεργασάμενος , εὐεργετεῖ τῇ ἀφθορίᾳ τὴν φύσιν , χἂν ἐπίπνοος ἡ διάκρισις ἦ . Οὐκοῦν οὐδ’ ἂν παρ’ αὐτὸ τὸ ἀντικειμένον μὴ εἶναι δικαίων τε καὶ σωτήριον τὸ γεγονὸς ἀμφιβάλλοιτο , εἴπερ εἰς αἰσθήσιν τῆς εὐεργεσίας ἔλθοι . Νυνὶ γὰρ καθάπερ οἱ ἐπὶ θεραπείᾳ τεμνόμενοι τε καὶ καούμενοι χαλεπαίνουσι τοῖς θεραπεύουσι , τῇ ὀδύνῃ τῆς τομῆς δριμυσάμενοι · εἰ δὲ τὸ ὠφελειν διὰ τούτου προσιγένοιτο , καὶ ἡ τῆς καύσεως ἀλγηδὼν παρέλθοι , χάριν εἰσονται τοῖς τὴν θεραπείαν ἐπ’ αὐτοῖς ἐνεργήσασι · κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον ταῖς σμικραῖς περιόδους ἐξαιρεθέντος τοῦ κακοῦ τῆς φύσεως , τοῦ νῦν αὐτοῖς καταμιχθέντος καὶ συμφέντος , ἐπειδὰν ἡ εἰς τὸ ἄρχαιον ἀποκατάστασις τῶν νῦν ἐν κακίᾳ κεμένων γένηται , ὁμόφωνος εὐχαριστία παρὰ πάσης ἔσται τῆς κτίσεως , καὶ τῶν ἐν τῇ καθάρσει κεχολασμένων , οὐ τῶν μηδὲ τὴν ἀρχὴν ἐπιδειθέντων καθάρσεως . Ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα παραδίδωσι τὸ μέγα μυστήριον τῆς θείας ἐνανθρωπήσεως . Δι’ ὧν γὰρ κατεῖλθὼ τῇ ἀνθρωπότητι , διὰ πάντων τῶν τῆς φύσεως ἰδιωμάτων γενόμενος , γενέσεώς τε καὶ ἀνατροφῆς καὶ αὔξεως , καὶ μέχρι τῆς τοῦ θανάτου πείρας διεξελθὼν , τὰ προειρημένα πάντα κατειργάσατο , τὸν τὴς ἀνθρώπων τῆς κακίας ἐλευθερῶν , καὶ αὐτὸν τὸν τῆς κακίας εὐρετὴν ἰώμενος . Ἦστι γὰρ ἐστὶν ἀρρώστιας ἡ τοῦ νοσήματος κάθαρσις , χἂν ἐπίπνοος ἦ .
Lemmas: γάρ ὁ ἄτιμος ὕλη ὁ χρυσός καταμείγνυμι , ὁ διά ὁ πυρός ὀπάτην ὁ ἀλλότριος τε καί ἀποδέω ὁ θεραπευτής ὁ χρυσός καταναλίσκω , πάλιν ἐπανάγω πρός ὁ κατά φύσις λαμπηδών ὁ πρότιμος ὕλη · οὐδέ ἄπνοος μέντοι γίγνομαι ὁ διάκρισις , χρόνος ὁ πυρός ὁ ἀναλωτικός δύναμις ὁ νόθος ἐξαφανίζω , πλήν ἀλλά θεραπεία τις εἰμί ὁ χρυσός , ὁ ἐπικαίω παρά αὐτός , ὁ ἐπί λύμη ὁ Χαλού ἐγχέω · κατά ὁ αὐτός τρόπος θάνατος καί φθορά , καί σκότος , καί εἰμί τίς κακία ἔχω , ὁ εὑρετής ὁ κακός περιέρχομαι , ὁ προσεχισμὸς ὁ θεῖος δύναμις πυρός δίχν ἀφανισμός ὁ παρά φύσις κατεργάζομαι , εὐεργετέω ὁ ἀφθορία ὁ φύσις , εἷς ἐπίπνοος ὁ διάκρισις εἰμί . οὐκοῦν οὐδέ εἄν παρά αὐτός ὁ ἀντίκειμαι μή εἰμί Δίκαιος τε καί σωτήριος ὁ γίγνομαι ἀμφιβάλλω , εἴπερ εἰς αἴσθησις ὁ εὐεργεσία ἔρχομαι . νυνί γάρ καθάπερ ὁ ἐπί θεραπεία τέμνω τε καί καίω χαλεπαίνω ὁ θεραπεύω , ὁ ὀδύνη ὁ τομή δριμυσάμενοι · εἰμί δέ ὁ ὠφελέω διά οὗτος προσγίγνομαι , καί ὁ ὁ καῦσις ἀλγηδών παρέρχομαι , χάρις εἶμι ὁ ὁ θεραπεία ἐπί αὐτός ἐνεργέω · κατά ὁ αὐτός τρόπος ὁ μικρός περίοδος ἐξαιρέω ὁ κακός ὁ φύσις , ὁ νῦν αὐτός καταμείγνυμι καί συμφέρω , ἐπειδάν ὁ εἰς ὁ ἀρχαῖος ἀποκατάστασις ὁ νῦν ἐν κακία κεμένων γίγνομαι , ὁμόφωνος εὐχαριστία παρά πᾶς εἰμί ὁ κτίσις , καί ὁ ἐν ὁ κάθαρσις κολάζω , οὖον ὁ μηδέ ὁ ἀρχή ἐπιδείδω κάθαρσις . οὗτος καί ὁ τοιοῦτος παραδίδωμι ὁ μέγας μυστήριον ὁ θεῖος ἐνανθρώπησις . διά ὅς γάρ κατέρχομαι ὁ ἀνθρωπότης , διά πᾶς ὁ ὁ φύσις ἰδίωμα γίγνομαι , γένεσις τε καί ἀνατροφή καί αὖξις , καί μέχρι ὁ ὁ θάνατος πείρω διεξέρχομαι , ὁ προερέω πᾶς κατεργάζομαι , ὁ σής ἄνθρωπος ὁ κακία ἐλευθερόω , καί αὐτός ὁ ὁ κακία εὑρετής ἰάομαι . εἰμί γάρ εἰμί αρρώστια ὁ ὁ νόσημα κάθαρσις , εἷς ἐπίπνοος εἰμί .