ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0045.1
A γένον , καὶ τοῦ λυσισλεύοντος τῇ φύσει προμηθῆς ἡ πρὸς τὴν εὐεργεσίαν ἡμῶν ἀναβολή . Καὶ γὰρ ἐπὶ τῶν σωματικῶν νοσημάτων , ὅταν τὴς διεφθορᾶς χυμὸς ὑπέρτη πόρους , πρὶν ἅπαν ἐπὶ τὴν ἐμφάνειαν ἐκκαλυφθῆναι παρὰ φύσιν ἐγχείμενον , οὐ καταφαρμακεύεται τοῖς πυκνοῖς τὸ σῶμα παρὰ τῶν τεχνικῶν μεθοδευόντων τὰ πάθη · ἀλλὰ μένουσι τὸ ἐνδομυχὸν ἅπαν ἔξω γενέσθαι , καὶ οὕτω γυμνῷ τῷ πάθει τὴν ἰατρείαν προσάγουσιν . Ἐπεὶδὴ τοίνυν ἀπαξ ἐνέσκηψε τῇ φύσει τῆς ἀνθρωπότητος ἡ τῆς κακίας νόσος , ἀνέμενεν ὁ τοῦ παντὸς θεραπευτὴς , μηδὲν ὑπολειφθῆναι τῆς πονηρίας εἶδος ἐγκαχυμένον τῇ φύσει . Διὰ τοῦτο οὐχ εὐθὺς μετὰ τὸν φθόνον , καὶ τὴν ἀδελφοκτονίαν τοῦ Καὶν προσάγει τῷ ἀνθρώπῳ τὴν θεραπείαν · οὐπω γὰρ τῶν ἐπὶ Νῶε καταφαιρέτων ἡ κακία ἐξελαμψεν , οὐδὲ τῆς Σοδομοιτικῆς παρανομίας ἡ χαλεπὴ νόσος ἀνεκαλύφθη · ἡ οὐδὲ ἡ τῶν Αἰγυπτίων θεομαχία , οὐδὲ ἡ τῶν Ἀσσυρίων ὑπερηφανία , οὐδὲ ἡ τοῦ Ἡρώδου παράνομος παιδοφονία , οὐδὲ τὰ ἄλλα πάντα ὅσα τε μνημονεύεται , καὶ ὅσα ἔξω τῆς ἱστορίας ἐν ταῖς καθ’ἑαυτὴς γενεαῖς κατεπράχθη · πολυτρόπως τῆς τοῦ κακοῦ ῥίζης ἐν ταῖς τῶν ἀνθρώπων προαιρέσεσι βλαστάνουσης . Ἐπεὶ οὖν πρὸς τὸ ἀκρότατον ἔφθασε μέτρον ἡ κακία , καὶ οὐδὲν ἐκεί πονηρίας εἶδος ἐν τοῖς ἀνθρώποις ἀτόλιπτον ἦν , ὡς ἂν διὰ πάσης τῆς ἀρρώστιας προχωρήσειν ἡ θεραπεία , τοῦτο χέριν οὐχ ἀρχομένην , ἀλλὰ τελειωθεῖσαν θεραπεύει τὴν νόσον .
Lemmas: A γένος , καί ὁ λυσισλευειμι ὁ φύσις προμηθής ὁ πρός ὁ εὐεργεσία ἐγώ ἀναβολή . καί γάρ ἐπί ὁ σωματικός νόσημα , ὅταν σής διαφθείρω χυμός ὑπερθέω πόρος , πρίν ἅπας ἐπί ὁ ἐμφάνεια ἐκκαλύπτω παρά φύσις ἐγχέω , οὖον καταφαρμακεύω ὁ πυκνός ὁ σῶμα παρά ὁ τεχνικός μεθοδεύω ὁ πάθος · ἀλλά μένω ὁ ενδομυχος ἅπας ἔξω γίγνομαι , καί οὗτος γυμνός ὁ πάθος ὁ ἰατρεία προσάγω . ἐπειδή τοίνυν ἅπαξ ἐνσκήπτω ὁ φύσις ὁ ἀνθρωπότης ὁ ὁ κακία νόσος , ἀναμένω ὁ ὁ πᾶς θεραπευτής , μηδείς ὑπολείπω ὁ πονηρία εἶδος ἐγχέω ὁ φύσις . Ζεύς οὗτος οὐ εὐθύς μετά ὁ φθόνος , καί ὁ ἀδελφοκτονία ὁ καινίς προσάγω ὁ ἄνθρωπος ὁ θεραπεία · οὔπω γάρ ὁ ἐπί Νῶε καταφέρω ὁ κακία ἐκλάμπω , οὐδέ ὁ σοδομοιτικεω παρανομία ὁ χαλεπός νόσος ἀνακαλύπτω · ὁ οὐδέ ὁ ὁ Αἰγύπτιος θεομαχία , οὐδέ ὁ ὁ Ἀσσύριος ὑπερηφανία , οὐδέ ὁ ὁ Ἡρώδης παράνομος παιδοφονία , οὐδέ ὁ ἄλλος πᾶς ὅσος τε μνημονεύω , καί ὅσος ἔξω ὁ ἱστορία ἐν ὁ καθ’εαυος γενεά καταπράσσω · πολύτροπος ὁ ὁ κακός ῥίζα ἐν ὁ ὁ ἄνθρωπος προαίρεσις βλαστανουω . ἐπεί οὖν πρός ὁ ἄκρος φθάνω μέτρον ὁ κακία , καί οὐδείς ἐκεῖ πονηρία εἶδος ἐν ὁ ἄνθρωπος ἀτόλιπτον εἰμί , ὡς εἄν διά πᾶς ὁ αρρώστια προχωρέω ὁ θεραπεία , οὗτος Χέριν οὐ ἄρχω , ἀλλά τελειόω θεραπεύω ὁ νόσος .
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0045.2
A' ΚΕΦΑΛ . Α' .
Lemmas: A' ΚΕ . ὅς .
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0045.3
Εἰ δὲ τις ἐλέγχειν οἴεται τὸν ἡμέτερον λόγον , ὅτι καὶ μετὰ τὸ προσάγηναι τὴν θεραπείαν ἐτι πλημμελεῖται διὰ τῶν ἁμαρτημάτων ὁ ἀνθρώπινος βίος , ὑποδείγματι τινὶ τῶν γνωριμῶν ὀδηγηθῶτω πρὸς τὴν ἀλήθειαν . Ὡσπερ γὰρ ἐπὶ τοῦ δρεως εἰ κατὰ κεφαλῆς τὴν χαίραν λάβῃ , οὐχ εὐθὺς συννεκροῦται τῇ κεφαλῇ καὶ ὁ κατόπιν ὄληξ , ἀλλ’ ἡ μὲν κεφαλή , τὸ δὲ οὐρέον ἐτι ἐφύγεται τῷ ἰδίῳ θυμῷ , καὶ τῆς ζωτικῆς δυνάμεως οὐκ ἐστέρηται · οὕτως ἐστὶ καὶ τὴν κακίαν ἰδεῖν τῷ μὲν καιρίῳ πληγεῖσαν , ἐν δὲ τοῖς λειψάνοις ἑαυτῆς ἐτι διολῶσαν τῷ βίῳ . Ἄλλ’ ἀφέντες καὶ τὸν περὶ τούτων τὸν λόγον τοῦ μυστηρίου μεμφεσθαι , τὸ μὴ διὰ πάντων διῆκειν τὸν ἀνθρώπων τὴν πίστιν ἐτι αἰτία ποιοῦνται . Καὶ τί δῆποτε , φασίν , οὐχ ἐπὶ πάντας ἦλθεν ἡ χάρις , ἀλλὰ τινων προσθεμένων τῷ λόγῳ , οὐ μικρὸν ἐστὶ τὸ ὑπολειπόμενον μέρος , ἢ μὴ βουληθέντος τοῦ Θεοῦ πᾶσιν ἀπόδῶνως τὴν εὐεργεσίαν εἶναι , ἢ μὴ δυνάμενος πάντως ; Ἄν οὐθ’ ἕτερον καθαρεύει τῆς μέμψεως · οὔτε γὰρ ἀδοῦλῆτον εἶναι τὸ ἀγαθὸν προσήκει τῷ Θεῷ , οὔτε ἀδύνατον . Εἰ οὖν ἀγαθὸν τι ἡ πίστις , διὰ τί , φασίν , οὐχ ἐπὶ πάντας ἡ χάρις ; Εἰ μὲν οὖν ταῦτα καὶ παρ’ ἡμῶν ἐν τῷ λόγῳ κατεσκευάζετο , παρὰ τοῦ θείου βουλήματος ἀποκληροῦσθαι τοὺς ἀνθρώπους τὴν πίστιν , τῶν δὲ μὲν καλουμένων · τῶν δὲ λοιπῶν ἀμοιρούντων τῆς κλήσεως , καιρὸν ἔχει τοιοῦτον ἐγκλημα κατὰ τοῦ μυστηρίου προσφέρεσθαι . Εἰ δὲ ὁμοῖως ἐπὶ πάντα ; ἡ κλῆσις , οὔτε ἀξίας , οὔτε ἡλικίας , οὔτε τὰς κατὰ
Lemmas: εἰμί δέ τις ἐλέγχω οἴομαι ὁ ἡμέτερος λόγος , ὅτι καί μετά ὁ προσάγω ὁ θεραπεία ἔτι πλημμελέω διά ὁ ἁμάρτημα ὁ ἀνθρώπινος βίος , ὑπόδειγμα τις ὁ γνώριμος ὀδηγηθῶτω πρός ὁ ἀλήθεια . ὡς γάρ ἐπί ὁ δρεως εἰμί κατά κεφαλή ὁ χαίρω λαμβάνω , οὐ εὐθύς συννεκρόω ὁ κεφαλή καί ὁ κατόπιν ὄληξ , ἀλλά ὁ μέν κεφαλή , ὁ δέ οὐρέω ἔτι φεύγω ὁ ἴδιος θυμός , καί ὁ ζωτικός δύναμις οὐ στερέω · οὕτως εἰμί καί ὁ κακία ὁράω ὁ μέν καίριος πλήσσω , ἐν δέ ὁ λείψανον ἑαυτοῦ ἔτι διόλλυμι ὁ βίος . ἄλλος ἀφίημι καί ὁ περί οὗτος ὁ λόγος ὁ μυστήριον μέμφομαι , ὁ μή διά πᾶς διήκω ὁ ἄνθρωπος ὁ πίστις ἔτι αἰτία ποιέω . καί τίς δήποτε , φημί , οὐ ἐπί πᾶς ἔρχομαι ὁ χάρις , ἀλλά τίνω προστίθημι ὁ λόγος , οὖον μικρός εἰμί ὁ ὑπολείπω μέρος , ἢ μή βούλομαι ὁ Θεός πᾶς ἀπόδῶνως ὁ εὐεργεσία εἰμί , ἢ μή δύναμαι πάντως ; ἄν οὐ ἕτερος καθαρεύω ὁ μέμψις · οὔτε γάρ ἀδουλέω εἰμί ὁ ἀγαθός προσήκω ὁ Θεός , οὔτε ἀδύνατος . εἰμί οὖν ἀγαθός τίς ὁ πίστις , διά τίς , φημί , οὐ ἐπί πᾶς ὁ χάρις ; εἰμί μέν οὖν οὗτος καί παρά ἐγώ ἐν ὁ λόγος κατασκευάζω , παρά ὁ θεῖον βούλημα ἀποκληρόω ὁ ἄνθρωπος ὁ πίστις , ὁ δέ μέν καλέω · ὁ δέ λοιπός ἀμοιρέω ὁ κλῆσις , καιρός ἔχω τοιοῦτος ἔγκλημα κατά ὁ μυστήριον προσφέρω . εἰμί δέ ὁμοίως ἐπί πᾶς ; ὁ κλῆσις , οὔτε ἄξιος , οὔτε ἡλικία , οὔτε ὁ κατά
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0046.1
τα ἔθνη διαφοράς διακρίνουσα . Διὰ τοῦτο γὰρ παρὰ τὴν πρώτην ἀρχὴν κηρύγματος , ὁμολογήσωσι πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν οἱ διακονοῦντες τὸν λόγον ἐκ θείας ἐπιπνοίας ἀδρῶς ἐγένοντο , ὡς ἂν μηδὲς τῶν ἀγαθῶν ἀμοιρηθείη · πῶς ἂν κατὰ τὸ εὐλογον ἐπὶ τὸν Θεὸν αἰτιῶντο , τοῦ μὴ πάντων ἐπικρατῆσαι τὸν Λόγον ; Ὁ γὰρ τοῦ παντὸς τὴν ἐξουσίαν ἔχων , δι’ ὑπερβολὴν τῆς εἰς τὸν ἄνθρωπον τιμῆς , ἀφῆκε τι καὶ ὑπὸ τὴν ἡμετέραν ἐξουσίαν εἶναι , οὐ μόνος ἕκαστός ἐστι κύριος . Τοῦτο δὲ ἐστὶν ἡ προαἵρεσις , ἀδούλων τὸ χρήμα καὶ αὐτεξούσιον ἐν τῇ ἐλευθερίᾳ τῆς διανοίας κείμενον . Οὐκοῦν ἐπὶ τοὺς μὴ προσταχθέντας τῇ πίστει δικαιότερον ἂν τὸ τοιούτον ἔγκλημα μετατεθείη , οὐχ ἐπὶ τὰ κηληχτά πρὸς τὴν κατάθεσιν . Οὐδὲ γὰρ ἐπὶ τοῦ Πέτρου κατ’ ἀρχὰς τὸν λόγον ἐν πολυανθρώπῳ τῶν Ἰουδαίων Ἑκκλησίᾳ κηρύξαντος , τρισχιλίων B κατὰ ταῦτόν παραδεξαμένων τὴν πίστιν , πλείους ἦντες τῶν πιστευομένων οἱ ἀπειθῆσαντες , ἐμέμφαντο τὸν Ἀπόστολον ἐφ’ οὗς ἐπαίσθησαν . Οὐδὲ γὰρ ἦν εἰκός , ἐν κινήσει προταθείσης τῆς χάριτος , τὸν ἐκουσίως ἀπορρίψαντα , μὴ ἑαυτῷ , ἀλλ’ ἑτέρῳ τῆς δυσχληρίας ἐπαιτιᾶσθαι .
Lemmas: ὁ ἔθνος διαφορά διακρίνω . Ζεύς οὗτος γάρ παρά ὁ πρῶτος ἀρχή κήρυγμα , ὁμολογέω πᾶς ὁ ἔθνος ὁ διακονέω ὁ λόγος ἐκ θεῖος ἐπίπνοια ἁδρός γίγνομαι , ὡς εἄν μηδὲς ὁ ἀγαθός ἀμοιρέω · πῶς εἄν κατά ὁ εὐλογέω ἐπί ὁ θεός αἰτιάομαι , ὁ μή πᾶς ἐπικρατέω ὁ Λόγος ; ὁ γάρ ὁ πᾶς ὁ ἐξουσία ἔχω , διά ὑπερβολή ὁ εἰς ὁ ἄνθρωπος τιμή , ἀφίημι τίς καί ὑπό ὁ ἡμέτερος ἐξουσία εἰμί , οὖον μόνος ἕκαστος εἰμί κύριος . οὗτος δέ εἰμί ὁ προαίρεσις , ἄδουλος ὁ χρήμα καί αὐτεξούσιος ἐν ὁ ἐλευθερία ὁ διάνοια κεῖμαι . οὐκοῦν ἐπί ὁ μή προσστάζω ὁ πίστις Δίκαιος εἄν ὁ τοιοῦτος ἔγκλημα μετατίθημι , οὐ ἐπί ὁ κηληχτά πρός ὁ κατάθεσις . οὐδέ γάρ ἐπί ὁ Πέτρος κατά ἀρχή ὁ λόγος ἐν πολυάνθρωπος ὁ Ἰουδαῖος ἐκκλησία κηρύσσω , τρισχίλιοι B κατά αὐτός παραδέχομαι ὁ πίστις , πλείων Αἴας ὁ πιστεύω ὁ ἀπειθέω , μέμφομαι ὁ ἀπόστολος ἐπί ὗς παίω . οὐδέ γάρ εἰμί εἰκός , ἐν κινέω προτείνω ὁ χάρις , ὁ ἑκούσιος ἀπορρίπτω , μή ἑαυτοῦ , ἀλλά ἕτερος ὁ δυσχληρίας ἐπαιτιάομαι .
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0046.2
ΚΕΦΑΛ . ΑΑ’ .
Lemmas: ΚΕ . ἀάω .
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0046.3
Ἄλλ’ οὐκ ἀποροῦσιν οὐδὲ πρὸς τὰ τοιαῦτα τῆς ἐριστικῆς ἀντιλογίας . Λέγουσι γὰρ δύνασθαι τὸν Θεόν , ἐπερ ἐβούλετο , καὶ τοὺς ἀντιτύπως ἔχοντας ἀναγκαστικῶς ἐρελκύσασθαι πρὸς τὴν παραδοχὴν τοῦ κηρύγματος . Ποῦ τοίνυν ἐν τούτοις τὸ αὐτεξούσιον ; Ποῦ C δὲ τῶν κατορθούντων ὁ ἔπαινος ; Μόνων γὰρ τῶν ἀφύχων ἡ τῶν ἀλόγων ἐστὶ τῷ ἀλλοτρίῳ βουλήματι πρὸς τὸ δοκοῦν περιάγεσθαι . Ἡ δὲ λογικὴ τε καὶ νοερὰ φύσις , ἐὰν τὸ κατ’ ἐξουσίαν ἀπόθηται , καὶ τὴν χάριν τοῦ νοεροῦ συναπόλεσεν . Εἰς τὴν γὰρ χρήσεως τῆς δινοίας τῆς τοῦ προαιρεῖσθαι τι τῶν κατὰ γνώμην ἐξουσίας ἐφ’ ἑτέρῳ κειμένης ; Εἰ δὲ ἀπρακτος ἡ προαἱρεσις μένει , τφάνισται κατ’ ἀνάγκην ἡ ἀρετή , τῇ ἀκινησίᾳ τῆς προαιρέσεως ἐμποδιζομένη · ἀρετῆς δὲ μὴ οὐσης , ὁ βίος ἡτίζεται , καὶ καθ’ εἰμαρμένην χωρεῖ ὁ λόγος , ἀφήρηται τῶν κατορθούντων ὁ ἔπαινος · ἀνίκητος ἡ ἁμαρτία , ἀκριτος ἡ κατὰ τὸν βίον διαφορά . Τίς γὰρ ἂν ἐπὶ κατὰ τὸ εὐλογον ἡ διαβάλλοι τὸν ἀκόλαστον , ἢ ἐπαίνοι τὸν σώφρονα ; Ταύτης D κατὰ τὸ πρόχειρον οὐσης ἐκάστῳ τῆς ἀποκρίσεως , τὸ μηδὲν ἐφ’ ἡμῖν τῶν κατὰ γνώμην εἶναι , δυναστεία δὲ κρείττον τῆς ἀνθρωπίνης προαιρέσεως πρὸς τὸ τῶν κρατοῦντι δοκοῦν περιάγεσθαι . Οὐκοῦν οὐ τῆς ἀγαθότητος τοῦ Θεοῦ τὸ ἔγκλημα , τὸ μὴ πᾶσιν ἐγγενέσθαι τὴν πίστιν , ἀλλὰ τῆς διαθέσεως τῶν δεχομένων τὸ κήρυγμα .
Lemmas: ἄλλος οὐ ἀπορέω οὐδέ πρός ὁ τοιοῦτος ὁ ἐριστικός ἀντιλογία . λέγω γάρ δύναμαι ὁ Θεός , ἐπιρρέω βούλομαι , καί ὁ ἀντίτυπος ἔχω ἀναγκαστικός ερελκυσαω πρός ὁ παραδοχή ὁ κήρυγμα . πός τοίνυν ἐν οὗτος ὁ αὐτεξούσιος ; πός C δέ ὁ κατορθόω ὁ ἔπαινος ; Μόνος γάρ ὁ αφυχοω ὁ ὁ ἄλογος εἰμί ὁ ἀλλότριος βούλημα πρός ὁ δοκέω περιάγω . ὁ δέ λογικός τε καί νοερός φύσις , ἐάν ὁ κατά ἐξουσία ἀποθέω , καί ὁ χάρις ὁ νοερός συναπολύω . εἰς ὁ γάρ χρῆσις ὁ δίνω ὁ ὁ προαιρέω τίς ὁ κατά γνώμη ἐξουσία ἐπί ἕτερος κεῖμαι ; εἰμί δέ ἄπρακτος ὁ προαίρεσις μένω , τφανιειμι κατά ἀνάγκη ὁ ἀρετή , ὁ ἀκινησία ὁ προαίρεσις ἐμποδίζω · ἀρετή δέ μή εἰμί , ὁ βίος ἀτίζω , καί κατά λέγω χωρέω ὁ λόγος , ἀφαιρέω ὁ κατορθόω ὁ ἔπαινος · ἀνίκητος ὁ ἁμαρτία , ἄκριτος ὁ κατά ὁ βίος διαφορά . Τῖς γάρ εἄν ἐπί κατά ὁ εὐλογέω ὁ διαβάλλω ὁ ἀκόλαστος , ἢ ἐπαινέω ὁ σώφρων ; Ταύτη D κατά ὁ πρόχειρον εἰμί ἕκαστος ὁ ἀπόκρισις , ὁ μηδείς ἐπί ἐγώ ὁ κατά γνώμη εἰμί , δυναστεία δέ ἀγαθός ὁ ἀνθρώπινος προαίρεσις πρός ὁ ὁ κράτος δοκέω περιάγω . οὐκοῦν οὖον ὁ ἀγαθότης ὁ Θεός ὁ ἔγκλημα , ὁ μή πᾶς ἐγγίγνομαι ὁ πίστις , ἀλλά ὁ διάθεσις ὁ δέχομαι ὁ κήρυγμα .
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0046.4
ΚΕΦΑΛ . ΑΒ’ .
Lemmas: ΚΕ . ἄβα .
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0046.5
Τί πρὸς τούτους ἐπὶ παρὰ τῶν ἀντιλεγόντων προφέρεται ; Τὸ μάλιστα μὲν μὴ ὅλως δεῖν εἰς θανάτου πείραν ἐλθεῖν τὴν ὑπερέχουσαν φύσιν , ἀλλὰ καὶ διὰ τοῦτο τῇ περιουσίᾳ τῆς δυνάμεως δύνασθαι ἂν μετὰ βεβαιότητος τὸ δοκοῦν κατεργάσασθαι . Εἰ δὲ καὶ πάν -
Lemmas: τις πρός οὗτος ἐπί παρά ὁ ἀντιλέγω προφέρω ; ὁ μάλιστα μέν μή ὅλως δήω εἰς θάνατος πείρω ἔρχομαι ὁ ὑπερέχω φύσις , ἀλλά καί διά οὗτος ὁ περιουσία ὁ δύναμις δύναμαι εἄν μετά βεβαιότης ὁ δοκέω κατεργάζομαι . εἰμί δέ καί πᾶς -
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0048.1
διαφόρους τῶν δυνάμεων φύσεις πρὸς μίαν σύμπτωιν τε ἀδεοῦν καὶ ἀρμονίαν δι’ ἑαυτοῦ συνάγων . Ἐν γὰρ τοῖς οὐσίαν ἡ ἄνω τι νοεῖται , ἡ κάτω , ἡ πρὸς τὰ κατὰ τὰ πλάγια πέρατα διαβαίνει ἡ ἐννοία .
Lemmas: διάφορος ὁ δύναμις φύσις πρός εἷς σύμπτωιν τε ἀδεής καί ἁρμονία διά ἑαυτοῦ συνάγω . ἐν γάρ ὁ οὐσία ὁ ἄνω τίς νοέω , ὁ κάτω , ὁ πρός ὁ κατά ὁ πλάγιος πέρας διαβαίνω ὁ ἔννοια .
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0049.1
νομοία · δ εἰτε βάπτισμα , εἰτε φῶτισμα , εἰτε παλιγγενεσίαν βούλοιτο τις ὀνομάζειν , οὐδὲν πρὸς τὴν ὀνομασίαν διαφερόμεθα , καλῶς ἂν ἔχοι καὶ περὶ τούτου βραχέα διεξελθεῖν .
Lemmas: νομοιον · δ εἴτε βάπτισμα , εἴτε φώτισμα , εἴτε παλιγγενεσία βούλομαι τις ὀνομάζω , οὐδείς πρός ὁ ὀνομασία διαφέρω , καλῶς εἄν ἔχω καί περί οὗτος βραχύς διεξέρχομαι .
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0049.2
ΔΓ
Lemmas: ΔΓ
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0050.1
Α
Lemmas: Α
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0050.2
ΑΔ' ΚΕΦΑΛ .
Lemmas: ἀείδω ΚΕ .
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0050.4
Α
Lemmas: Α
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0050.5
Α
Lemmas: Α
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0050.6
ΑΕ' ΚΕΦΑΛ .
Lemmas: ἀεί ΚΕ .
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0050.7
Ἡ δὲ εἰς τὸ ὕδωρ κάθοδος , καὶ τὸ τρις ἐν αὐτῷ γενέσθαι τὸν ἄνθρωπον , ἕτερον ἐμπεριέχει μυστήριον . Ἐπειδὴ γὰρ ὁ τῆς σωτηρίας ἡμῶν τρόπος , οὐ τοσούτων ἐκ τῆς κατὰ διαδοχὴν ὑφηγήσεως ἐνεργῆς γέγονεν , ὅσον δι' αὐτῶν ὧν ἐποίησεν ὁ θὴν πρὸς τὸν ἄνθρωπον ὑποστάς κοινωνίαν , ἔργῳ τὴν ζωὴν ἐνερ -
Lemmas: ὁ δέ εἰς ὁ ὕδωρ κάθοδος , καί ὁ τρις ἐν αὐτός γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος , ἕτερος ἐμπεριέχω μυστήριον . ἐπεί γάρ ὁ ὁ σωτηρία ἐγώ τρόπος , οὖον τοσοῦτος ἐκ ὁ κατά διαδοχή ὑφήγησις ἐνεργής γίγνομαι , ὅσος διά αὐτός ὅς ποιέω ὁ θήν πρός ὁ ἄνθρωπος ὑφίστημι κοινωνία , ἔργον ὁ ζωή ἐνρ -
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0050.8
Α
Lemmas: Α
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0052.2
Εἰ οὖν τις πρὸς τὸ σιμβὲ βλέποι , καὶ κατὰ τὴν ἑκατέρου δύναμιν τὰ γινόμενα κρινοί , οὐδεμίαν ἐν τοῖς γινομένοις εὑρήσει διαφωνίαν ἑκατέρου , κατὰ τὸ τῆς φύσεως μέτρον ἐξεργασαμένου καὶ κατὰ δύναμιν . Ὡς γὰρ ἐστὶν ἀνθρώπῳ τὸ ὕδωρ , πρὸς τὸ ἀκινδύνως ἰπιδύγανεν , εἰ βούλοιτο , ἀπειροκλασίως τῇ θείᾳ δυνάμει κατ' εὐκολίαν θάνατος πρόκειται , καὶ ἐν αὐτῷ γενέσθαι , καὶ μὴ τραπῆναι πρὸς πάθος . Διὰ τοῦτο τοίνυν ἀναγκαῖον ἡμῖν τὸ ἐν τῷ ὕδατι προμελετήσαι τὴν τῆς ἀναστάσεως χάριν , ὡς ἂν εἰδῶμεν , ὅτι τὸ ἴσον ἡμῖν εἰς εὐκολίαν ἐστίν , ὕδατί τε βαπτισθῆναι , καὶ ἐκ τοῦ θανάτου πάλιν ἀναδῦναι . Ἄλλ' ὥσπερ ἐν τοῖς κατὰ τὸν βίον γενομένοις τινὰ τινῶν ἐστιν ἀρχηγικώτερα , ἄν ἄνευ τῶν τὸ γινόμενον κατορθωθῇ , καὶ τοῦτο εἰ πρὸς τὸ πέρας ἢ ἀρχὴ κρινοῖτο ,
Lemmas: εἰμί οὖν τις πρός ὁ σιμβὲ βλέπω , καί κατά ὁ ἑκάτερος δύναμις ὁ γίγνομαι κρίνω , οὐδείς ἐν ὁ γίγνομαι εὑρίσκω διαφωνία ἑκάτερος , κατά ὁ ὁ φύσις μέτρον ἐξεργάζομαι καί κατά δύναμις . ὡς γάρ εἰμί ἄνθρωπος ὁ ὕδωρ , πρός ὁ ἀκίνδυνος ἰπιδύγανεν , εἰμί βούλομαι , ἀπειροκλασίως ὁ θεῖος δύναμις κατά εὐκολία θάνατος πρόκειμαι , καί ἐν αὐτός γίγνομαι , καί μή τρέπω πρός πάθος . Ζεύς οὗτος τοίνυν ἀναγκαῖος ἐγώ ὁ ἐν ὁ ὕδωρ προμελετάω ὁ ὁ ἀνάστασις χάρις , ὡς εἄν οἶδα , ὅτι ὁ ἴσος ἐγώ εἰς εὐκολία εἰμί , ὕδωρ τε βαπτίζω , καί ἐκ ὁ θάνατος πάλιν ἀναδύνω . ἄλλος ὥσπερ ἐν ὁ κατά ὁ βίος γίγνομαι τις τις εἰμί ἀρχηγικός , ἄν ἄνευ ὁ ὁ γίγνομαι κατορθόω , καί οὗτος εἰμί πρός ὁ πέρας ἢ ἀρχή κρίνω ,
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0053.2
ΛΓ' ΚΕΦΑΛ . ΛΓ' .
Lemmas: ΛΓ' ΚΕ . ΛΓ' .
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0053.3
Μὴ γὰρ εἶναι δυνατὸν δὲ τε κοινὸς δείκνυσι λόγος , καὶ ἡ τῶν Γραφῶν διδασκαλία , ἐντὸς τοῦ θείου γενέσθαι χοροῦ τὸν μὴ καθαρώς πάντας τοὺς ἐκ κακίας σποὺς ἀπορρυμμένον . Τοῦτό ἐστιν τὸ μικρὸν ὂν καθ’ ἑαυτὸ μεγάλων ἀγαθῶν ἀρχὴ τε καὶ ὑπόθεσις γίνεται . Μικρὸν δὲ φημι τῇ εὐκολίᾳ τοῦ κατορθώματος . Τίς γὰρ πάρεισι πόνος τῷ πράγματι , πιστεύσαι πανταχοῦ τὸν Θεὸν εἶναι · ἐν πᾶσι δὲ ὄντα , παρεῖναι καὶ τοῖς ἐπικαλουμένοις τὴν ζωτικὴν αὐτοῦ δύναμιν , παρόντα δὲ τὸ οἰκεῖον ποιεῖν ; Ἰδὼν δὲ τῆς θείας ἐνεργείας , ἡ τῶν δεομένων ἐστὶ σωτηρία . Αὕτη δὲ διὰ τῆς ἐν ὕδατι καθαρώσεως ἐνεργὸς γίνεται . Ὁ δὲ καθαρισθεὶς ἐν μετουσίᾳ τῆς καθαρότητος ἔσται . Τὸ δὲ ἀληθῶς καθαρὸν ἡ θεότης ἐστίν . Ὁρᾷς ὅπως μικρὸν τὸ τι καὶ τὴν ἀρχὴν ἐστὶ καὶ εὐκατόρθωτον , πίστις καὶ ὕδωρ · ἡ μὲν ἐντὸς τῆς προαιρέσεως ἡμῶν ἀποκειμένη · τὸ δὲ σύντροφον τῇ ἀνθρωπίνῃ ζωῇ . Ἄλλὰ τὸ ἐκ τούτων ἀναφυόμενον ἀγαθὸν ὅσον
Lemmas: μή γάρ εἰμί δυνατός δέ τε κοινός δείκνυμι λόγος , καί ὁ ὁ Γραφής διδασκαλία , ἐντός ὁ θεῖον γίγνομαι χορός ὁ μή καθαρός πᾶς ὁ ἐκ κακία σποὺς ἀπορρύπτω . οὗτος εἰμί ὁ μικρός εἰμί κατά ἑαυτοῦ μέγας ἀγαθός ἀρχή τε καί ὑπόθεσις γίγνομαι . μικρός δέ φημί ὁ εὐκολία ὁ κατόρθωμα . Τῖς γάρ πάρειμι πόνος ὁ πρᾶγμα , πιστεύω πανταχοῦ ὁ θεός εἰμί · ἐν πᾶς δέ εἰμί , πάρειμι καί ὁ ἐπικαλέω ὁ ζωτικός αὐτός δύναμις , πάρειμι δέ ὁ οἰκέω ποιέω ; εἶδον δέ ὁ θεῖος ἐνέργεια , ὁ ὁ δήω εἰμί σωτηρία . Ἄτη δέ διά ὁ ἐν ὕδωρ καθαρώσεως ἐνεργός γίγνομαι . ὁ δέ καθαρίζω ἐν μετουσία ὁ καθαρότης εἰμί . ὁ δέ ἀληθής καθαρός ὁ θεότης εἰμί . ὁράω ὅπως μικρός ὁ τίς καί ὁ ἀρχή εἰμί καί εὐκατόρθωτος , πίστις καί ὕδωρ · ὁ μέν ἐντός ὁ προαίρεσις ἐγώ ἀπόκειμαι · ὁ δέ σύντροφος ὁ ἀνθρώπινος ζωή . ἀλλά ὁ ἐκ οὗτος ἀναφύω ἀγαθός ὅσος
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0054.1
και οἶον , ὡς πρὸς αὐτὸ τὸ θεῖον ἔχειν τὴν οἰκειό-τητα ;
Lemmas: και οἶος , ὡς πρός αὐτός ὁ θέω ἔχω ὁ οἰκειότης ;
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0054.2
ΚΕΦΑΛ . ΔΖ .
Lemmas: ΚΕ . ΔΖ .
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0055.1
A πυθμένα τὸ ἔχχειμενον ὑπεξείη , οὐχ ἂν φυλάξοι τὸ περὶ τὸν ὀγκον ἑαυτοῦ σχῆμα , μὴ ἀντεισιόντος ἄλλοθεν ἐτέρου πρὸς τὸ κενούμενον ὥστε τὸν ὁρῶντα τὴν ὀγκώδη τοῦ ἀγγείου τούτου περιοχήν , εἰδέναι μὴ ἰδίαν εἶναι τὸ φαινόμενον · ἀλλὰ τὸ εἰσελθὸν ἐν αὐτῷ γινόμενον σχηματίζειν τὸ περιέχον τὸν ὀγκον · οὕτω καὶ ἡ τοῦ σώματος ἡμῶν κατασκευὴ ἰδίον μὲν πρὸς τὴν ἑαυτῆς σύστασιν οὐδὲν ἡμῖν γνωρίμων ἔχει , διὰ δὲ τῆς ἐπεισαγομένης δυνάμεως , ἐν τῷ εἶναι μένει . Ἡ δὲ δύναμις αὕτη τροφή καὶ ἐστὶ καὶ λέγεται . Ἐπὶ δὲ οὐχ ἡ αὐτὴ πᾶσι τοῖς τρεφομένοις σώμασι , ἀλλὰ τις ἑκάστῳ κατάλληλος παρὰ τοῦ τὴν φύσιν οἰκονομοῦντος ἀποκεχλήρωται . Τὰ μὲν γὰρ τῶν ζῴων ριζοφυγοῦντα τρέφεται · ἕτερος ἐστὶν ἡ πᾶ τρώγιμος · τινῶν δὲ ἡ τροφὴ σάρκες εἰσίν . Ἀνθρώπῳ δὲ κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρτος , καὶ εἰς τὴν τοῦ ὑγροῦ διαμονὴν καὶ συντήρησιν ποτὸν γίνεται , οὐχ αὐτὸ μόνον τὸ ὕδωρ , ἀλλ’ οἴνῳ πολλάκις ἐφηδυνόμενον , πρὸς τὸν τοῦ θερμοῦ τοῦ ἐν ἡμῖν συμμαχίαν . Οὐκοῦν ὁ πρὸς ταῦτα βλέπων , δυνάμει πρὸς τὸν ὀγκον τοῦ ἡμετέρου σώματος βλέπει . Ἐν ἡμῖν γὰρ ἐκείνα γεγόμενα αἴμα καὶ σῶμα γίνεται κατάλληλον , διὰ τῆς ἀλλοιωτικῆς δυνάμεως πρὸς τὸ τοῦ σώματος εἶδος τῆς τροφῆς καθισταμένης .
Lemmas: A πυθμήν ὁ ἔχω ὑπέξειμι , οὐ εἄν φυλάσσω ὁ περί ὁ ὄγκος ἑαυτοῦ σχῆμα , μή ἀντείσειμι ἄλλοθεν ἔτερον πρός ὁ κενόω ὥστε ὁ ὁράω ὁ ὀγκώδης ὁ ἀγγεῖον οὗτος περιοχή , οἶδα μή ἴδιος εἰμί ὁ φαίνω · ἀλλά ὁ εἰσέρχομαι ἐν αὐτός γίγνομαι σχηματίζω ὁ περιέχω ὁ ὄγκος · οὗτος καί ὁ ὁ σῶμα ἐγώ κατασκευή ἴδιος μέν πρός ὁ ἑαυτοῦ σύστασις οὐδείς ἐγώ γνώριμος ἔχω , διά δέ ὁ ἐπεισάγω δύναμις , ἐν ὁ εἰμί μένω . ὁ δέ δύναμις οὗτος τροφή καί εἰμί καί λέγω . ἐπί δέ οὐ ὁ αὐτός πᾶς ὁ τρέφω σῶμα , ἀλλά τις ἕκαστος κατάλληλος παρά ὁ ὁ φύσις οἰκονομέω ἀποκληρόω . ὁ μέν γάρ ὁ ζῷον ριζοφυγουειντα τρέφω · ἕτερος εἰμί ὁ πᾶ τρώγιμος · τις δέ ὁ τροφή σάρξ εἰμί . Ἄνθρωπος δέ κατά ὁ προηγούμενος ἄρτος , καί εἰς ὁ ὁ ὑγρός διαμονή καί συντήρησις ποτόν γίγνομαι , οὐ αὐτός μόνος ὁ ὕδωρ , ἀλλά οἶνος πολλάκις ἐφηδύνω , πρός ὁ ὁ θερμός ὁ ἐν ἐγώ συμμαχία . οὐκοῦν ὁ πρός οὗτος βλέπω , δύναμις πρός ὁ ὄγκος ὁ ἡμέτερος σῶμα βλέπω . ἐν ἐγώ γάρ ἐκεῖνος γίγνομαι αἷμα καί σῶμα γίγνομαι κατάλληλος , διά ὁ ἀλλοιωτικός δύναμις πρός ὁ ὁ σῶμα εἶδος ὁ τροφή καθίστημι .
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0056.1
νῦν τὸ Ἰσον γίνεται . Ἐκεῖ τε γὰρ ἡ τοῦ Λόγου χάρις , ἄγιον ἐποιεῖτο σῶμα , ὃ ἐκ τοῦ ἄρτου ἡ οὐσία τις ἦν , καὶ τρόπον τινὰ καὶ αὐτὸ ἄρτος ἦν · ἐνταῦθα δὲ ὡσαύτως ὁ ἄρτος , καθὼς φησιν ὁ Ἀπόστολος , ἀγιάζεται διὰ Λόγου Θεοῦ καὶ εὐχῆς , οὐ διὰ βρώσεως καὶ πόσεως προῦν εἰς τὸ σῶμα τοῦ Λόγου , ἀλλ’ οὕτως πρὸς τὸ σῶμα τοῦ Λόγου μεταποιούμενος , καθὼς εἴρηται ὑπὸ τοῦ Λόγου , ἐτι Τοιοῦτό ἐστι τὸ σῶμά μου . Πάσης δὲ σαρκὸς καὶ διὰ τοῦ ὑγροῦ τρεφομένης · οὐ γὰρ ἂν διὰ τῆς πρὸς τοῦτο συγγίας τὸ ἐν ἡμῖν γεωδὲς ἐν τῷ ζῆν διαμενοῖ . Ὥσπερ διὰ τῆς στερεᾶς καὶ ἀντιτύπου τροφῆς τὸ στερεόν τοῦ σώματος ὑποστηρίζομεν · τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ τῷ ὑγρῷ τὴν προσθήκην ἐκ τῆς ὁμογενεῖς ποιοῦμενα φύσεως . Ὅπερ ἐν ἡμῖν γενόμενον , διὰ τῆς ἀλλοιωτικῆς δυνάμεως ἐξαιματοῦται , καὶ μάλιστα γε εἰ διὰ τοῦ οἴνου λάβοι τὴν δύναμιν πρὸς τὴν εἰς τὸ θερμὸν μεταποίησιν . Ἐπεὶ οὖν καὶ τοῦτο μέρος ἡ Θεοδύς ἐκεῖνον σάρξ πρὸς τὴν σύστασιν ἑαυτῆς παρεδέξατο · ὁ δὲ φανερωθεὶς Λόγος διὰ τοῦτο κατέμειξεν ἑαυτὸν τῇ ἐπιτήρῃ τῶν ἀνθρώπων φύσει , ἵνα τῇ τῆς Θεότητος κοινωνία συναποθεωρηθῇ τὸ ἀνθρώπινον · τοῦτο χάριν πᾶσι τοῖς πεπιστευκόσι τῇ οἰκονομίᾳ τῆς χάριτος ἑαυτὸν ἐνοσιεῖρε διὰ τῆς σαρκός , οἷς ἡ σύστασις ἐξ οἴνου τε καὶ ἄρτου ἐστὶ , τοῖς σώμασι τῶν πεπιστευκότων κατακρινάμενος , ὡς ἂν τῇ πρὸς τὸ ἀθάνατον ἐνώσει , καὶ ἀνθρώπος τῆς ἀφθαρσίας μέτοχος γένοιτο . Ταῦτα δὲ διδωσι , τῇ τῆς εὐλογίας δυνάμει πρὸς ἐκεῖνο μεταποιούσῃ τὸν φαινομένων τὴν φύσιν .
Lemmas: νῦν ὁ Ἴσος γίγνομαι . ἐκεῖ τε γάρ ὁ ὁ Λόγος χάρις , ἀγάω ποιέω σῶμα , ὅς ἐκ ὁ ἄρτος ὁ οὐσία τις εἰμί , καί τρόπος τις καί αὐτός ἄρτος εἰμί · ἐνταῦθα δέ ὡσαύτως ὁ ἄρτος , καθώς φημί ὁ ἀπόστολος , ἁγίζω διά Λόγος Θεός καί εὐχή , οὖον διά βρῶσις καί πόσις προέρχομαι εἰς ὁ σῶμα ὁ Λόγος , ἀλλά οὕτως πρός ὁ σῶμα ὁ Λόγος μεταποιέω , καθώς εἴρω ὑπό ὁ Λόγος , ἔτι τοιοῦτος εἰμί ὁ σῶμα ἐγώ . Πάσης δέ σάρξ καί διά ὁ ὑγρός τρέφω · οὖον γάρ εἄν διά ὁ πρός οὗτος σύγγιος ὁ ἐν ἐγώ γεώδης ἐν ὁ ζῶ διαμένω . ὥσπερ διά ὁ στερεός καί ἀντίτυπος τροφή ὁ στερεός ὁ σῶμα ὑποστηρίζω · ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ ὑγρός ὁ προσθήκη ἐκ ὁ ὁμογενής ποιέω φύσις . ὅπερ ἐν ἐγώ γίγνομαι , διά ὁ ἀλλοιωτικός δύναμις ἐξαιματόω , καί μάλιστα γε εἰμί διά ὁ οἶνος λαμβάνω ὁ δύναμις πρός ὁ εἰς ὁ θερμός μεταποίησις . ἐπεί οὖν καί οὗτος μέρος ὁ θεοδυο ἐκεῖνος σάρξ πρός ὁ σύστασις ἑαυτοῦ παραδέχομαι · ὁ δέ φανερόω Λόγος διά οὗτος καταμείγνυμι ἑαυτοῦ ὁ ἐπιτηρέω ὁ ἄνθρωπος φύσις , ἵνα ὁ ὁ θεότης κοινωνία συναποθεόω ὁ ἀνθρώπινος · οὗτος χάρις πᾶς ὁ πιστεύω ὁ οἰκονομία ὁ χάρις ἑαυτοῦ ενοσιειρω διά ὁ σάρξ , ὅς ὁ σύστασις ἐκ οἶνος τε καί ἄρτος εἰμί , ὁ σῶμα ὁ πιστεύω κατακρίνω , ὡς εἄν ὁ πρός ὁ ἀθάνατος ενώνω , καί ἄνθρωπος ὁ ἀφθαρσία μέτοχος γίγνομαι . οὗτος δέ δίδωμι , ὁ ὁ εὐλογία δύναμις πρός ἐκεῖνος μεταποιέω ὁ φαίνω ὁ φύσις .
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0056.2
ΚΕΦΑΛ . ΛΗ' .
Lemmas: ΚΕ . λαός .
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0056.3
Οὐδὲν οἴμαι τοῖς εἰρημένοις ἄνδεῖν τῶν περὶ τοῦ μυστηρίου ζητουμένων , πλὴν τοῦ κατὰ τὴν πίστιν λόγου , ὃν δι’ ὀλίγου μὲν καὶ ἐπὶ τῆς παρούσης ἐκδησόμεθα πραγματείας . Τοῖς δὲ τὸν τελειώτερον ἐπιζητοῦσι λόγον , ἤδη προεξηθέμεθα ἐν ἑτέρῃς πόνῳ , διὰ τῆς δυνατῆς ἡμῖν σπουδῆς ἐν ἀκριβείᾳ τὸν λόγον ἀπλώσαντες . Ἐν οἷς πρὸς τε τοὺς ἐναντίους ἀγωνιστικῶς συνεπλάχημεν , καὶ καθ’ ἑαυτοὺς περὶ τῶν προσφερομένων ἡμῖν ζητημάτων ἀπεσχεδιάσαμεν . Τῷ δὲ παρόντι λόγῳ τοσοῦτον εἰπεῖν περὶ τῆς πίστεως καλῶς ἔχειν ὡφίημεν , ὅσον ἡ τοῦ Εὐαγγελίου περιἔχει φωνή , καὶ τὸν γεννώμενον κατὰ τὴν πνευματικὴν ἀναγέννησιν , εἰδέναι παρὰ τίνος γεννᾶται , καὶ ποῖον γίνεται ζῷον . Μόνον γὰρ τοῦτο τῆς γεννήσεως τὸ εἶδος κατ’ ἐξουσίαν ἔχει , ὥστερ ἂν ἐλθαι τοῦτο γενέσθαι .
Lemmas: οὐδείς οἴμη ὁ εἴρω ἀναδέω ὁ περί ὁ μυστήριον ζητέω , πλήν ὁ κατά ὁ πίστις λόγος , ὅς διά ὀλίγος μέν καί ἐπί ὁ πάρειμι ἐκδέω πραγματεία . ὁ δέ ὁ τέλειος ἐπιζητέω λόγος , ἤδη προέχω ἐν ἕτερος πόνος , διά ὁ δυνατός ἐγώ σπουδή ἐν ἀκρίβεια ὁ λόγος ἀπόλλυμι . ἐν ὅς πρός τε ὁ ἐναντίος ἀγωνιστικός συμπλήσσω , καί κατά ἑαυτοῦ περί ὁ προσφέρω ἐγώ ζήτημα ἀποσχεδιάζω . ὁ δέ πάρειμι λόγος τοσοῦτος εἶπον περί ὁ πίστις καλῶς ἔχω ὁρίζω , ὅσος ὁ ὁ Εὐαγγέλιος περιέχω φωνή , καί ὁ γεννάω κατά ὁ πνευματικός ἀναγέννησις , οἶδα παρά τίς γεννάω , καί ποῖος γίγνομαι ζῷον . Μόνος γάρ οὗτος ὁ γέννησις ὁ εἶδος κατά ἐξουσία ἔχω , ὥστερ εἄν ἔρχομαι οὗτος γίγνομαι .
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0056.4
ΚΕΦΑΛ . ΛΘ' .
Lemmas: ΚΕ . ΛΘ' .
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0056.5
Τὰ μὲν γὰρ λοιπὰ τῶν τικτομένων , τῇ ὀρμῇ τῶν ἀπογεννῶντων ὑφίσταται . Ὁ δὲ πνευματικὸς τῆς ἐξουσίας ἄρτηται τοῦ τικτομένου . Ἐπεὶδὴ τοίνυν ἐν τοῦτῇ ἐστὶν ὁ κίνδυνος , ἐν τῷ μὴ διαμαρτεῖν τοῦ συμφέροντος , κατ’ ἐξουσίαν προκειμένης παντὶ τῆς αἱρέσεως , καλῶς ἔχειν ὁμὶ τὸν πρὸς τὴν γέννησιν τὴν ἰδίαν ὀρμῶντα προδιαλέγεσθαι τῷ λογισμῷ , τις αὐτῷ λυτελῆσει πατήρ , καὶ ἐκ τίνος αὐτοῦ ἀμείνον συστήναι τὴν φύσιν . Εἴρηται γὰρ ὅτι κατ’ ἐξουσίαν
Lemmas: ὁ μέν γάρ λοιπάς ὁ τίκτω , ὁ ὁρμή ὁ ἀπογεννάω ὑφίστημι . ὁ δέ πνευματικός ὁ ἐξουσία ἀρτάω ὁ τίκτω . ἐπειδή τοίνυν ἐν τουτῶ εἰμί ὁ κίνδυνος , ἐν ὁ μή διαμαρτάνω ὁ συμφέρω , κατά ἐξουσία πρόκειμαι πᾶς ὁ αἵρεσις , καλῶς ἔχω ὅς ὁ πρός ὁ γέννησις ὁ ἴδιος ὁρμή προδιαλέγω ὁ λογισμός , τις αὐτός λυτελῆσει πατήρ , καί ἐκ τίς αὐτός ἀμείνων συνίστημι ὁ φύσις . ἔρομαι γάρ ὅτι κατά ἐξουσία
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0057.1
τοὺς γεννήτορας ὁ τοιούτος αἱρεῖται τόκος . Διχῇ τούντων τῶν ὄντων μεμερισμένων , εἰς τὸ κτιστὸν καὶ τὸ ἀκτιστον , καὶ τῆς μὲν ἀκτίστου φύσεως τὸ ἀπρεπτόν τε καὶ ἀμετάστατον ἐν αὐτῇ κεκτημένης · τῆς δὲ κτίσεως πρὸς τροπὴν ἀλλοιούμενης · ὁ κατὰ λογισμὸν τὸ λυσιτελοῦν προαιρούμενος , τίνος αἱρήσεται μᾶλλον γενέσθαι τέκνον , τῆς ἐν τροπῇ θεωρουμένης , ἢ τῆς ἀμετάστατον τε καὶ παγίαν καὶ ἀεὶ ὡσαύτως ἔχουσαν ἐν τῷ ἀγαθῷ κεκτημένης τὴν φύσιν . Ἐπεὶ οὖν ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ τὰ τρία παραδίδεται πρόσωπα τε καὶ ὀνόματα , δι’ ὧν ἡ γένεσις τοῖς πιστεύουσι γίνεται , γεννᾶται δὲ κατὰ τὸ ἴσον ὁ ἐν τῇ Τριάδι γεννώμενος παρὰ τοῦ Πατρὸς τε καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Πνεύματος ἁγίου . Οὕτω γὰρ φησι περὶ τοῦ Πνεύματος Εὐαγγέλιον , ὅτι Τὸ γεγεννημένον ἐκ τοῦ Πνεύματος πνεῦμά ἐστι , καὶ ὁ Παῦλος ἐν Χριστῷ γεννᾷ , καὶ ὁ Πατὴρ πάντων ἐστὶ πατήρ .
Lemmas: ὁ γεννήτωρ ὁ τοιούτος αἱρέω τόκος . διχή τέῳ ὁ εἰμί μερίζω , εἰς ὁ κτιστός καί ὁ ἄκτιστος , καί ὁ μέν ἄκτιστος φύσις ὁ ἀπρεπτόν τε καί ἀμετάστατος ἐν αὐτός κτάομαι · ὁ δέ κτίσις πρός τροπή ἀλλοιόω · ὁ κατά λογισμός ὁ λυσιτελέω προαιρέω , τίς αἱρέω μᾶλλον γίγνομαι τέκνον , ὁ ἐν τροπή θεωρέω , ἢ ὁ ἀμετάστατος τε καί πάγιος καί ἀεί ὡσαύτως ἔχω ἐν ὁ ἀγαθός κτάομαι ὁ φύσις . ἐπεί οὖν ἐν ὁ Εὐαγγέλιος ὁ τρεῖς παραδίδομαι πρόσωπον τε καί ὄνομα , διά ὅς ὁ γένεσις ὁ πιστεύω γίγνομαι , γεννάω δέ κατά ὁ ἴσος ὁ ἐν ὁ Τριάς γεννάω παρά ὁ πατήρ τε καί ὁ υἱός καί ὁ πνεῦμα ἅγιος . οὕτως γάρ φημί περί ὁ πνεῦμα Εὐαγγέλιος , ὅτι ὁ γεννάω ἐκ ὁ πνεῦμα πνεῦμα εἰμί , καί ὁ Παῦλος ἐν Χριστός γεννάω , καί ὁ πατήρ πᾶς εἰμί πατήρ .
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0058.1
τῆς κτίσεως , καὶ οὐδὲν ἡ κατὰ τὸ ὑπερέχον καὶ ἄνδεν ἐν ἡμῖν διαφορὰ διατρέπει αὐτὴν τῆς πρὸς ἑαυτὴν συμφυίας . “ Ὁν γὰρ ἐπίσης προσειποιναί τῇ ἀνωπαρέξια , κἂν ἐν τοῖς ἄλλοις τῶ διαφόρων ἢ , οὐδεμίαν κατὰ τὸ μέρος τοῦτο τῆς φύσεως παραλλαγὴν ἐξευρίσκομεν . Εἰ οὖν κτιστὸς μὲν ὤν ὁ ἄνθρωπος , κτιστὸν δὲ καὶ τὸ Πνεῦμα , καὶ τὸν μόνον γε Θεὸν εἶναι νομίζοι , μάταιος ἂν εἴη ἀνελπίδι τῆς ἐπὶ τὸ κρεῖττον μεταστάσεως πρὸς ἑαυτὸν ἀναλύων . “ Ὁμοιον γὰρ ταῖς τοῦ Νικοδήμου ὑπολήψεσιν ἔστι · τὸ γινόμενον , ὅς περὶ τοῦ δεῖν ἀνωθεν γεννηθῆναι παρὰ τοῦ Κυρίου μαθὼν , διὰ τὸ μὴπω χωρῆσαι τοῦ μυστηρίου τὸν λόγον , ἐπὶ τὸν μητρῶν χόλπον τοῖς λογισμοῖς κατεσώρετο . “ Ὥστε εἰ μὴ πρὸς ἄκτιστον φύσιν , ἀλλὰ πρὸς τὴν συγγενῆ καὶ ὁμόδουλον κτίσιν ἑαυτὸν ἀπάγει , τῆς κάτωθεν , οὐ τῆς ἄνωθεν ἔστι γεννήσεως . Φησὶ δὲ τὸ Εὐαγγέλιον , ἀνωθεν εἶναι τῶν σωζομένων τὴν γέννησιν .
Lemmas: ὁ κτίσις , καί οὐδείς ὁ κατά ὁ ὑπερέχω καί ἀναδέω ἐν ἐγώ διαφορά διατρέπω αὐτός ὁ πρός ἑαυτοῦ συμφυία . “ εἰμί γάρ ἐπίσης προσειποινη ὁ ἀνωπαρέξια , κἀν ἐν ὁ ἄλλος ὁ διάφορος ἢ , οὐδείς κατά ὁ μέρος οὗτος ὁ φύσις παραλλαγή ἐξευρίσκω . εἰμί οὖν Κτιστὸς μέν εἰμί ὁ ἄνθρωπος , κτιστός δέ καί ὁ πνεῦμα , καί ὁ μόνος γε θεός εἰμί νομίζω , μάταιος εἄν εἰμί ανέλπιδος ὁ ἐπί ὁ ἀγαθός μετάστασις πρός ἑαυτοῦ ἀναλύω . “ ὅμοιος γάρ ὁ ὁ Νικόδημος ὑπόληψις εἰμί · ὁ γίγνομαι , ὅς περί ὁ δήω ἄνωθεν γεννάω παρά ὁ κύριος μανθάνω , διά ὁ μήπω χωρέω ὁ μυστήριον ὁ λόγος , ἐπί ὁ μήτρα κόλπος ὁ λογισμός κατεσώρετο . “ ὥστε εἰμί μή πρός ἄκτιστον φύσις , ἀλλά πρός ὁ συγγενής καί ὁμόδουλος κτίσις ἑαυτοῦ ἀπάγω , ὁ κάτωθεν , οὖον ὁ ἄνωθεν εἰμί γέννησις . φημί δέ ὁ Εὐαγγέλιος , ἄνωθεν εἰμί ὁ σώζω ὁ γέννησις .
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0058.2
ΚΕΦΑΛ . Μ'
Lemmas: ΚΕ . εἷς
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0059.2
Ἀναγκαῖον ἂν εἴη τούτοις προσθεῖναι καὶ τὸ λειπόμενον , ὅτι οὔτε τὰ ἀγαθὰ τὰ ἐν ἐπαγγελίαις τοῖς εὐ βεβιωκόσι προκείμενα τοιαῦτά ἐστιν , ὡς εἰς ὑπογραφὴν λόγου ἐλθεῖν . Πῶς γάρ , ὅ οὔτε ὀφθαλμὸς εἶδεν , οὔτε οὖς ἤκουσεν , οὔτε εἰς καρδίαν ἀνθρώπου ἀνέβη ; Οὔτε μην ἡ ἄλγεινὴ τῶν πεπλημμεληκότων ζωὴ πρὸς τι τῶν τῆδε λυπούντων τὴν αἴσθησιν ὁμοτίμως ἔχει . Ἄλλὰ κἂν ἐπονομασθῇ τι τῶν ἐκεῖ κολαστηρίων τοῖς ὧδε γνωριζομένοις ὀνόμασιν , οὐκ ἐν ὀλίγῳ τὴν παραλαλαγὴν ἔχει . Πῦρ γὰρ ἀκούων , ἄλλο τι παρὰ τοῦτο νοεῖν ἐξιδίχθης , ἐκ τοῦ προκείσθαι τὶ τῷ πυρὶ ἐκεῖνω
Lemmas: ἀναγκαῖος εἄν εἰμί οὗτος προστίθημι καί ὁ λείπω , ὅτι οὔτε ὁ ἀγαθός ὁ ἐν ἐπαγγελία ὁ εὕω βιόω πρόκειμαι τοιοῦτος εἰμί , ὡς εἰς ὑπογραφή λόγος ἔρχομαι . Πῶς γάρ , ὅς οὔτε ὀφθαλμός ὁράω , οὔτε οὖς ἀκούω , οὔτε εἰς Καρδία ἄνθρωπος ἀναβαίνω ; οὔτε μείς ὁ ἀλγεινός ὁ πλημμελέω ζωή πρός τίς ὁ τῆδε λυπέω ὁ αἴσθησις ὁμότιμος ἔχω . ἀλλά κἀν ἐπονομάζω τίς ὁ ἐκεῖ κολαστήριον ὁ ὧδε γνωρίζω ὄνομα , οὐ ἐν ὀλίγος ὁ παραλλαγή ἔχω . πῦρ γάρ ἀκούω , ἄλλος τίς παρά οὗτος νοέω ἐξιδίχθης , ἐκ ὁ πρόκειμαι τίς ὁ πῦρ ἐκεῖνος
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0060.1
σθήσια · πολλὴ δὲ τοῦ σβεννύμενου πρὸς τὸ μὴ παρα - est in hoc . Nam ille quidem non extinguuntur ,
Lemmas: στήσιον · πολύς δέ ὁ σβέννυμι πρός ὁ μή παρά - est in hoc . Nam ille quidem non extinguuntur ,
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0060.2
δεχόμενον σβέσιν ἡ διαφορά . Οὐκοῦν ἄλλο τι , καὶ οὐχὶ hunc autem multa inventa sunt quæ extinguant ;
Lemmas: δέχομαι σβέσις ὁ διαφορά . οὐκοῦν ἄλλος τίς , καί οὐ hunc autem multa inventa sunt quæ extinguant ;
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0060.3
ὁμοιότητος πρὸς τὸ ἐπίγειον τοῦτο θηρίον ἀπορε - guitur , et eum qui nullam admittit extinctionem 29 .
Lemmas: ὁμοιότης πρός ὁ ἐπίγειος οὗτος θηρίον ἄπορος - guitur , et eum qui nullam admittit extinctionem 29 .
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0060.4
σθῶν τῇ διανοίᾳ . Ἡ γὰρ προσθήκη τοῦ ἀτελεύτητον Est ergo aliquis alius , et non hic ignis . Rursus
Lemmas: σθῶν ὁ διάνοια . ὁ γάρ προσθήκη ὁ ἀτελεύτητος Est ergo aliquis alius , et non hic ignis . Rursus
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0060.5
νοῦν ὑποτίθεται . Ἐπεὶ οὖν ταῦτα πρόκειται τῇ ἐλ - nomen , ad terrestre hoc animal tua feratur cogi -
Lemmas: νόος ὑποτίθημι . ἐπεί οὖν οὗτος πρόκειμαι ὁ Ελ - nomen , ad terrestre hoc animal tua feratur cogi -
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0060.6
πίδι τῷ μετὰ ταῦτα βίῳ , καταλλήλως ἐκ τῆς ἐκά - tatio . Adjectio enim ejus quod non moriatur ,
Lemmas: πίδι ὁ μετά οὗτος βίος , κατάλληλος ἐκ ὁ ἐπίτεξ - tatio . Adjectio enim ejus quod non moriatur ,
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0060.7
στου προαιρέσεως , κατὰ τὴν δικαίαν τοῦ Θεοῦ κρίσιν suggerit aliam esse intelligendam naturam , quam
Lemmas: ἕκαστος προαίρεσις , κατά ὁ Δίκαιος ὁ Θεός κρίσις suggerit aliam esse intelligendam naturam , quam
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0060.8
ἀναφυόμενα τῷ βίῳ , συμφωνοῦντων ἂν εἴη , μὴ πρὸς eam quæ cognoscitur . Quoniam ergo hæc sunt
Lemmas: ἀναφύω ὁ βίος , συμφωνέω εἄν εἰμί , μή πρός eam quæ cognoscitur . Quoniam ergo hæc sunt
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0060.9
τὸ παρόν , ἀλλὰ πρὸς τὸ μετὰ τοῦτο βλέπειν , καὶ τῆς proposita spei vitæ post hæc futura , quæ con -
Lemmas: ὁ πάρειμι , ἀλλά πρός ὁ μετά οὗτος βλέπω , καί ὁ proposita spei vitæ post hæc futura , quæ con -
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0060.10
τῶν κακῶν πείρας δι' ἀγαθῆς προαιρέσεως ἄλλο - B sapientum , non ad præsens intueri , sed ad futu -
Lemmas: ὁ κακός πείρω διά ἀγαθός προαίρεσις ἄλλος - B sapientum , non ad præsens intueri , sed ad futu -
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0060.11
τριούσθαι · νῦν μὲν κατὰ τὸν βίον , μετὰ ταῦτα δὸ rum , et in hac brevi et temporali vita jacere
Lemmas: τρίζω · νῦν μέν κατά ὁ βίος , μετά οὗτος δίδωμι rum , et in hac brevi et temporali vita jacere
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0060.12
θεωρεῖν , δύο φύσεις οὐσιωδῶς ἡνωμένας ὁμολογοῦσα per bonum propositum et electionem alienos fieri
Lemmas: θεωρέω , δύο φύσις οὐσιωδῶς ἑνόω ὁμολογέω per bonum propositum et electionem alienos fieri
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0060.13
χὰς τοῦτο παραστῶσα τὸ μεγαλεῖον τοῦ ἔλους , καὶ a malorum experientia : nunc quidem in hac vita ,
Lemmas: χάω οὗτος παρίστημι ὁ μεγαλεῖον ὁ ἕλος , καί a malorum experientia : nunc quidem in hac vita ,
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0060.14
τῶν οἰκτιρμῶν τοῦ Θεοῦ περὶ ἡμᾶς , καταδεξαμένου post hæc autem in æterna remuneratione , vult te
Lemmas: ὁ οἰκτιρμός ὁ Θεός περί ἐγώ , καταδέχομαι post hæc autem in æterna remuneratione , vult te
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0060.15
Καὶ ταῦτα μὲν εἰς τοσοῦτον . Ἐπεὶδὴ δὲ ὁ Σεὐήρος qui propter nostri amorem in animum induxit
Lemmas: καί οὗτος μέν εἰς τοσοῦτος . ἐπειδή δέ ὁ Σευῆρος qui propter nostri amorem in animum induxit
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0060.16
ψιλὰς προκαθίζειται φωνάς , ἐν ῥήμασι τὸ μόνους nobiscum versari , et voluit cum sua natura nos -
Lemmas: ψιλός προκαθίζω φωνή , ἐν ῥῆμα ὁ μόνος nobiscum versari , et voluit cum sua natura nos -
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0060.17
καὶ ἦχος τὴν εὐσέβειαν ὑποτίθεται , καίτοι γε τοῦ tram connumerari . Deo autem sint gratiæ ob
Lemmas: καί ἦχος ὁ εὐσέβεια ὑποτίθημι , καίτοι γε ὁ tram connumerari . Deo autem sint gratiæ ob
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0060.18
Ἀποστόλου λέγοντος · Οὐ γὰρ ἐν λόγῳ ἡ βασιλεία donum ejus ineffabile . Et hæc quidem hactenus .
Lemmas: ἀπόστολος λέγω · οὖον γάρ ἐν λόγος ὁ βασίλειος donum ejus ineffabile . Et hæc quidem hactenus .
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0060.19
ὅς ἂν τὰς κατηγορίας Ἀριστοτέλους , καὶ τὰ λοιπὰ dicat Apostolus , Non enim in sermone est regnum
Lemmas: ὅς εἄν ὁ κατηγορία Ἀριστοτέλης , καί ὁ λοιπάς dicat Apostolus , Non enim in sermone est regnum
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0060.20
ἀναγκαῖον ἡμᾶς τὰ σημαίνόμενα ἑκάστης λέξεως τῶν verum optimus agnoscitur theologus , qui in præ -
Lemmas: ἀναγκαῖος ἐγώ ὁ σημαινόμενο ἕκαστος λέξις ὁ verum optimus agnoscitur theologus , qui in præ -
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0060.21
εἰς τὰ πρὸς αὐτὸν Σεὐήρον λεγόμενα χρεῖωδῶς λαμ - dicamentis Aristotelis , et in cæteris quæ apud
Lemmas: εἰς ὁ πρός αὐτός σευαειρω λέγω χρεώδης Λαμ - dicamentis Aristotelis , et in cæteris quæ apud
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0060.22
λήφασιν · ἵνα ἔχοιεν οἱ ἐντυγχάνοντες τοῖς ὑπογε - dictionis eorum quæ accipiuntur , tanquam senten -
Lemmas: λαμβάνω · ἵνα ἔχω ὁ ἐντυγχάνω ὁ ὑπο - dictionis eorum quæ accipiuntur , tanquam senten -
gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0060.23
γραμμένοις λόγοις , ἐκ πρώτης ἐντεύξεως νοεῖν τῶν tiæ in iis quæ dicuntur apud Severum , opportune
Lemmas: γράφω λόγος , ἐκ πρῶτος ἔντευξις νοέω ὁ tiæ in iis quæ dicuntur apud Severum , opportune