gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0051.1
A γῆς , ἵνα διὰ τῆς ἀναληφθείσης παρ' αὐτοῦ καὶ συναποθεωθείσης σαρκὸς ἅπαν συναποσωθῇναι τὸ συγγενὲς αὐτῇ καὶ ὁμόφυλον , ἀναγκαῖον ἦν ἐπινουθῆναι τινὰ τρόπον , ἐν ᾧ τις ἡν συγγένεια τε καὶ ὁμοιότης ἐν τοῖς γινομένοις παρὰ τοῦ ἐπομένου πρὸς τὸν ἡγουμένον . Χρὴ τοίνυν ἰδεῖν ἐν τισὶν ὁ τῆς ζωῆς ἡμῶν καθηγημένος ἐθεωρήθη · ἵνα , καθὼς φησιν ὁ Ἀπόστολος , κατὰ τὸν ἀρχηγὸν τῆς σωτηρίας ἡμῶν κατορθωθῇ τοῖς ἐπομένοις ἡ μίμησις . Ὁσπερ γὰρ παρὰ τῶν πεπαιδευμένων τὰ τακτικά πρὸς τὴν ὁπλιτικὴν ἐμπειρίαν ἀνάγονται , δι' ὧν βλέπουσιν οἱ πρὸς τὴν εὐρυθμίαν τε καὶ ἐνόπλιον κίνησιν παιδευόμενοι . Ὁ δὲ μὴ πράττων τὸ προδεικνύμενον , ἀμέτοχος τῆς τοιαύτης ἐμπειρίας μένει . Κατὰ τοῦτον τρόπον τῷ πρὸς τὴν σωτηρίαν ἡμῶν ἐξηγουμένῳ πάντως εἰς ἰση πρὸς τὸ ἀγαθὸν ἐστὶν ἡ σπουδή , ὁμοίως ἐπἀναγκες διὰ μιμήσεως ἐπσεσθαι , τὸ παρ' αὐτοῦ προδεῖχθὲν εἰς ἔργον ἀγαγόντας . Οὐ γὰρ ἔστι πρὸς τὸ ἴσον καταρρίσαι πέρας , μὴ διὰ τῶν ὁμοίων ὁδεύσαντας . Καθάπερ γὰρ οἱ τὰς τῶν λαβυρίνθων πλάνας διεξελθεῖν ἀμηχανοῦντες , εἰ τινὸς ἐμπείρου ἔχοντος ἐπιτύχοιεν , κατόπιν ἐπόμενοι τὰς ποικίλας τε καὶ ἀπατηλὰς τῶν οἴκων ἀναστρόφας διεξέρχονται , οὐκ ἂν διεξελθόντες , εἰ μὴ κατ' ἴχνος ἐπόμενοι τῷ προἄγοντι · οὕτω μοι νόησον καὶ τὸν τοῦ βίου τούτου λαβύρινθον ἀδιέξιτον εἶναι τῇ ἀνθρωπίνῃ φύσει , εἰ μὴ τις τῆς αὐτῆς ὁδοῦ λάβοιτο , δι' ἧς ὁ ἐν αὐτῇ γεγώς μες ἔξω κατέστη τοῦ περιέχοντος . Λαβύρινθον δὲ φημὶ τροπικῶς , τὴν ἀδιέξοδον τοῦ θανάτου φθοράν , ἥ τὸ δεῖλαιον τοῦ ἀνθρώπου γένος περιεσάλευΤί οὖν παρὶ τὸν ἀρχηγὸν τῆς σωτηρίας ἐθεασάμεθα ; τριήμερον νέκρωσιν , καὶ πάλιν ζωὴν . Οὐκοῦν χρὴ τε τοιούτων καὶ ἐν ἡμῖν ἐπινουθῆναι ὁμοίωμα . Τίς οὖν ἐστιν ἡ ἐπνοία , δι' ἧς καὶ ἐν ἡμῖν πληρούται τοῦ παρ' ἐκείνῳ γεγενηθότος ἡ μίμησις ; ἅπαν τὸ νεκρωθὲν οἰκείον τινα καὶ κατὰ φύσιν ἔχει χῶρον , τὴν γῆν ἐν ᾧ κλίνεται καὶ κατακρύπτεται . Πολλὴν δὲ πρὸς ἀλλήλα τὴν συγγένειαν ἔχει γῆ τε καὶ ὕδωρ , μόνα τῶν στοιχείων βαρεὰ τε ὄντα , καὶ κατωφερῆ , καὶ ἐν ἀλλήλοις μένοντα , καὶ δι' ἀλλήλων κρατούμενα . Ἐπεὶ οὖν τοῦ καθηγουμένου τῆς ζωῆς ἡμῶν ὁ θάνατος ὑπὸ γης , καὶ κατὰ τὴν κοινὴν γέγονε φύσιν , ἡ τοῦ θανάτου μίμησις ἡ παρ' ἡμῶν γινομένη , ἐν τῷ γείτονι ἀποτυποῦται στοιχείῳ . Καὶ ὡς ἐκεῖνος ὁ D ἀνωθεν ἄνθρωπος , ἀναλαβὼν τὴν νεκρότητα μετὰ τὴν ὑπόγειον θάσιν , τριστάς ἐπὶ τῇ ζωῇ πάλιν ἀνέδραμεν · οὕτω πᾶς ὁ συνημμένος κατὰ τὴν τοῦ σώματος φύσιν ἐκείνῳ , πρὸς τὸ αὐτὸ κατορθῶμα βλέπων , τὸ κατὰ τὴν ζωὴν λέγω πέρας , ἀντὶ γῆς τὸ ὕδωρ ἐπιχέμενος , καὶ ὑπὸ τοῦ στοιχείου , ἐν τρισὶ περιδοίσι τὴν τριήμερον τῆς ἀναστάσεως χάριν ἀπεμίμησατο .
Lemmas: A γῆ , ἵνα διά ὁ ἀναλαμβάνω παρά αὐτός καί συναποθεόω σάρξ ἅπας συναποσῴζω ὁ συγγενής αὐτός καί ὁμόφυλος , ἀναγκαῖος εἰμί ἐπινοέω τις τρόπος , ἐν ὅς τις ἐάν συγγένεια τε καί ὁμοιότης ἐν ὁ γίγνομαι παρά ὁ επόμενος πρός ὁ ἡγέομαι . χρή τοίνυν ὁράω ἐν τις ὁ ὁ ζωή ἐγώ καθηγέομαι θεωρέω · ἵνα , καθώς φημί ὁ ἀπόστολος , κατά ὁ ἀρχηγός ὁ σωτηρία ἐγώ κατορθόω ὁ ἐφίημι ὁ μίμησις . ὅσπερ γάρ παρά ὁ παιδεύω ὁ τακτικός πρός ὁ ὁπλιτικός ἐμπειρία ἀνάγω , διά ὅς βλέπω ὁ πρός ὁ εὐρυθμία τε καί ἐνόπλιος κίνησις παιδεύω . ὁ δέ μή πράσσω ὁ προδείκνυμι , ἀμέτοχος ὁ τοιοῦτος ἐμπειρία μένω . κατά οὗτος τρόπος ὁ πρός ὁ σωτηρία ἐγώ ἐξηγέομαι πάντως εἰς ἴσος πρός ὁ ἀγαθός εἰμί ὁ σπουδή , ὁμοίως ἀποφέρω διά μίμησις ἐπισῴζω , ὁ παρά αὐτός προδείκνυμι εἰς ἔργον ἄγω . οὖον γάρ εἰμί πρός ὁ ἴσος καταρρισος πέρας , μή διά ὁ ὅμοιος ὁδεύω . καθά γάρ ὁ ὁ ὁ λαβύρινθος πλάνη διεξέρχομαι ἀμηχανάω , εἰμί τις ἔμπειρος ἔχω ἐπιτυγχάνω , κατόπιν επόμενος ὁ ποικίλος τε καί ἀπατηλός ὁ οἶκος ἀναστροφή διεξέρχομαι , οὐ εἄν διεξέρχομαι , εἰμί μή κατά ἴχνος επόμενος ὁ προάγω · οὗτος ἐγώ νοέω καί ὁ ὁ βίος οὗτος λαβύρινθος αδιεξειμι εἰμί ὁ ἀνθρώπινος φύσις , εἰμί μή τις ὁ αὐτός ὁδός λαμβάνω , διά ὅς ὁ ἐν αὐτός γίγνομαι μες ἔξω καθίστημι ὁ περιέχω . λαβύρινθος δέ φημί τροπικός , ὁ ἀδιέξοδος ὁ θάνατος φθορά , ὅς ὁ δείλαιος ὁ ἄνθρωπος γένος περιεσάλευΤί οὖν Παρί ὁ ἀρχηγός ὁ σωτηρία θεάομαι ; τριήμερον νέκρωσις , καί πάλιν ζωή . οὐκοῦν χρή τε τοιοῦτος καί ἐν ἐγώ ἐπινοέω ὁμοίωμα . Τῖς οὖν εἰμί ὁ πνοή , διά ὅς καί ἐν ἐγώ πληρόω ὁ παρά ἐκεῖνος γίγνομαι ὁ μίμησις ; ἅπας ὁ νεκρόω οἰκέω τις καί κατά φύσις ἔχω χῶρος , ὁ γῆ ἐν ὅς κλίνω καί κατακρύπτω . Πολύς δέ πρός ἀλλήλων ὁ συγγένεια ἔχω γῆ τε καί ὕδωρ , μόνος ὁ στοιχεῖον βάρος τε εἰμί , καί κατωφερής , καί ἐν ἀλλήλων Μένων , καί διά ἀλλήλων κρατέω . ἐπεί οὖν ὁ καθηγέομαι ὁ ζωή ἐγώ ὁ θάνατος ὑπό γῆ , καί κατά ὁ κοινός γίγνομαι φύσις , ὁ ὁ θάνατος μίμησις ὁ παρά ἐγώ γίγνομαι , ἐν ὁ γείτων ἀποτυπόω στοιχεῖον . καί ὡς ἐκεῖνος ὁ D ἄνωθεν ἄνθρωπος , ἀναλαμβάνω ὁ νεκρότης μετά ὁ ὑπόγειος θάσιν , τριιστημι ἐπί ὁ ζωή πάλιν ἀνατρέχω · οὗτος πᾶς ὁ συνάπτω κατά ὁ ὁ σῶμα φύσις ἐκεῖνος , πρός ὁ αὐτός κατόρθωμα βλέπω , ὁ κατά ὁ ζωή λέγω πέρας , ἀντί γῆ ὁ ὕδωρ ἐπιχέω , καί ὑπό ὁ στοιχεῖον , ἐν τρεῖς περιδοις ὁ τριήμερον ὁ ἀνάστασις χάρις ἀπομιμέομαι .