gregorius-nyssenus.oratio-catechetica-magna pg045_0022.1
καὶ τὰ ἄλλα πάντα ταῖς οἰκείαις ἀρχαῖς κατὰ τὸ ἀκόλουθον ἑπεται . Ὦστερ οὖν ἡ ἀπάθεια τῆς κατ' ἀρετὴν ζωῆς ἀρχὴ καὶ ὑπόθεσις γίνεται , οὕτως ἡ διὰ τοῦ φθόνου γινομένη πρὸς κακίαν ῥοπή , τῶν μεθ' ἑαυτὴν πάντων ἀναδειχθέντων κακῶν οὐδὲς κατέστη . Ἐπεὶδὴ γὰρ ἤπαξ πρὸς τὸ κακὸν τὴν ῥοπὴν ἔσχεν ἡ τῆς ἀποστορῆς τῆς ἀγαθότητος ἐν ἑαυτῇ γεννήσας τὸν φθόνον , ὥσπερ λίθος ἀχωρείας ἀπορραγὲς ὑπὸ τοῦ ἰδίου βάρους πρὸς τὸ πρανὲς συνελάνυται , οὕτω καὶκεῖνος τῆς πρὸς τὸ ἀγαθὸν συμφύας ἀποσπασθεὶς , καὶ πρὸς κακίαν βαρὴσας καὶ κατανεύσας , αὐτόματός οὖν τινὶ βάρει πρὸς τὸν ἔσχατον τῆς πονηρίας ὅρον συνωσθεὶς ἀπηνέχθη , καὶ τὴν διασνητικὴν δύναμιν ἣν εἰς τὴν συνέργειαν τῆς τοῦ κρεῖττονος μετουσίας ἔσχε παρὰ τοῦ κτίσαντος , ταύτην εἰς εὕρεσιν τῶν κατὰ κακίαν ἐπινοουμένων συνεργὸν ποιησάμενος , εὐμηχάνως διέρχεται δι' ἀπάτης τὸν ἄνθρωπον , αὐτὸν ἑαυτοῦ πεισὰς γενέσθαι φονέα τε καὶ αὐτόχειρα . Ἐπεὶδὴ γὰρ διὰ τῆς θείας εὐλογίας δυναμωθείς ὁ ἄνθρωπος , ὑψηλὸς μὲν ἦν τῷ ἀξιώματι · βασιλεύειν γὰρ ἔταξθη τῆς γῆς τε καὶ τῶν ἐπ' αὐτῆς πάντων · καλὸς δὲ τὸ εἶδος , ἀπεικόνισμα γὰρ τοῦ ἀρχετύπου ἐγενόμει κάλλους · ἀπαθὴς δὲ τὴν φύσιν , τοῦ γὰρ ἀπαθοῦς μίμημα ἦν · ἀνάλαβες δὲ παρθένιας , αὐτὴς κατὰ πρόσωπον τῆς θείας ἐφρανεῖας κατατρυφῶν · ταῦτα δὲ τῷ Ἀντικειμένῳ τοῦ κατὰ τὸν φθόνον πάθους ὑπεκαύματα ἦν · ἰσχυὶ δὲ τινι καὶ βίᾳ δυναμὲως κατεργάσασθαι τὸ κατὰ γνώμην οὐχ οἷός τε ἦν · ὑπερίσχυε γὰρ ἡ τῆς εὐλογίας τοῦ Θεοῦ δύναμις τὸς τούτου βίας · διὰ τοῦτο ἀποστῆσαι τῆς ἐνινοουσίας αὐτὸν δυναμὲως μηχανάται , ὡς ἂν εὐάλωτος αὐτῷ πρὸς τὴν ἐπιβουλήν κατασταίη . Καὶ ὥσπερ ἐπὶ λύχνου τοῦ πυρὸς τῆς θρυαλλίδος περιδεδραγμένου , εἰ τις ἀδυνατῶν τῷ ψυφματι σβέσαι τὴν φλόγα ὀδωρ ἐπιμίζει ἐν τῷ ἐλαίῳ , καὶ διὰ τῆς ἐπινοίας ταύτης ἀμαυρῶσει τὴν φλόγα · οὕτως δι' ἀπάτης τῇ προαιρέσει τοῦ ἀνθρώπου τὴν κακίαν ἐμμέξας ὁ Ἀντικείμενος , σβέσιν τινὰ καὶ ἀμαύρωσιν τῆς εὐλογίας ἐποίησεν . Ἡς ἐπιλειπούσης , ἐξ ἀνάγκης τὸ αντικείμενον ἀντεισέρχεται . Ἀντικεῖται δὲ τῇ ζωῇ μὲν ὁ θάνατος , ἡ ἀσθένεια δὲ τῇ δυνάμει , τῇ εὐλογίᾳ δὲ ἡ κατάρα , τῇ παρθενίᾳ δὲ ἡ αἰσχύνη , καὶ πᾶσι τοῖς ἀγαθοῖς τὰ κατὰ τὸ ἐναντίον νοούμενα . Διὰ τοῦτο ἐν τοῖς παροῦσι κακοῖς ἐστι νῦν τὸ ἀνθρώπινον , τῆς ἀρχῆς ἐκείνης τοιούτου τέλους τὰς ἀφορμὰς παρασχούσης .
Lemmas: καί ὁ ἄλλος πᾶς ὁ οἰκεῖος ἀρχή κατά ὁ ἀκόλουθος ἕπω . Ὅστερ οὖν ὁ ἀπάθεια ὁ κατά ἀρετή ζωή ἀρχή καί ὑπόθεσις γίγνομαι , οὕτως ὁ διά ὁ φθόνος γίγνομαι πρός κακία ῥοπή , ὁ μετά ἑαυτοῦ πᾶς ἀναδείκνυμι κακός οὐδή καθίστημι . ἐπειδή γάρ ἀπάγω πρός ὁ κακός ὁ ῥοπή ἔχω ὁ ὁ αποστορευς ὁ ἀγαθότης ἐν ἑαυτοῦ γεννάω ὁ φθόνος , ὥσπερ λίθος ἀχωρείας ἀπορραγή ὑπό ὁ ἴδιος βάρος πρός ὁ πρανής συνελαύνω , οὗτος καικενος ὁ πρός ὁ ἀγαθός συμφυή ἀποσπάω , καί πρός κακία βαρὴσας καί κατανεύω , αὐτόματος οὖν τις βάρος πρός ὁ ἔσχατος ὁ πονηρία ὅρος συνωθέω ἀποφέρω , καί ὁ διασνητικὴν δύναμις ὅς εἰς ὁ συνέργεια ὁ ὁ ἀγαθός μετουσία ἔχω παρά ὁ κτίζω , οὗτος εἰς εὕρεσις ὁ κατά κακία ἐπινοέω συνεργός ποιέω , εὐμήχανος διέρχομαι διά ἀπάτη ὁ ἄνθρωπος , αὐτός ἑαυτοῦ Πεισᾶς γίγνομαι φονεύς τε καί αὐτόχειρ . ἐπειδή γάρ διά ὁ θεῖος εὐλογία δυναμώνω ὁ ἄνθρωπος , ὑψηλός μέν εἰμί ὁ ἀξίωμα · βασιλεύω γάρ τάσσω ὁ γῆ τε καί ὁ ἐπί αὐτός πᾶς · καλός δέ ὁ εἶδος , ἀπεικόνισμα γάρ ὁ ἀρχέτυπος γίγνομαι κάλλος · ἀπαθής δέ ὁ φύσις , ὁ γάρ ἀπαθής μίμημα εἰμί · ἀναλαμβάνω δέ παρθενίη , αὐτός κατά πρόσωπον ὁ θεῖος ἐφρανεῖας κατατρυφάω · οὗτος δέ ὁ ἀντίκειμαι ὁ κατά ὁ φθόνος πάθος υπεκαυματη εἰμί · ἰσχύς δέ τις καί βία δύναμις κατεργάζομαι ὁ κατά γνώμη οὐ οἷος τε εἰμί · ὑπερισχύω γάρ ὁ ὁ εὐλογία ὁ Θεός δύναμις τός οὗτος Βίας · διά οὗτος ἀφίστημι ὁ ενινοουσια αὐτός δύναμις μηχανάομαι , ὡς εἄν εὐάλωτος αὐτός πρός ὁ ἐπιβουλή καθίστημι . καί ὥσπερ ἐπί λύχνος ὁ πυρός ὁ θρυαλλίς περιτρέχω , εἰμί τις ἀδυνατέω ὁ ψυφματι σβέννυμι ὁ φλόξ ὀδωρ επιμιζεω ἐν ὁ ἔλαιον , καί διά ὁ ἐπίνοια οὗτος ἀμαύρωσις ὁ φλόξ · οὕτως διά ἀπάτη ὁ προαίρεσις ὁ ἄνθρωπος ὁ κακία ἐμμέξας ὁ ἀντίκειμαι , σβέσις τις καί ἀμαύρωσις ὁ εὐλογία ποιέω . εἰμί ἐπιλείπω , ἐκ ἀνάγκη ὁ ἀντίκειμαι ἀντεισέρχομαι . ἀντίκειμαι δέ ὁ ζωή μέν ὁ θάνατος , ὁ ἀσθένεια δέ ὁ δύναμις , ὁ εὐλογία δέ ὁ κατάρα , ὁ παρθενίας δέ ὁ αἰσχύνη , καί πᾶς ὁ ἀγαθός ὁ κατά ὁ ἐναντίος νοέω . Ζεύς οὗτος ἐν ὁ πάρειμι κακός εἰμί νῦν ὁ ἀνθρώπινος , ὁ ἀρχή ἐκεῖνος τοιοῦτος τέλος ὁ ἀφορμή παρέχω .