gregorius-nyssenus.in-sanctum-pascha-vulgo-in-christi-resurrectionem-oratio pg046_0340.1
Διὸ εὐγνωμόνων καὶ σωφρονοῦντῶν ἐστὶ πιστεύειν τοῖς παρὰ τοῦ Θεοῦ λεγομένοις · τοὺς δὲ τρόπους καὶ τὰς αἰτίας τῶν ἐνεργειῶν , ὡς ὑπερθανάτους , μὴ ἀπαιτεῖν . Ἐπεὶ λεχθήσεται ἐνὶ τῶν πολυπραγμόνων · Δεῖξόν μοι τῷ λόγῳ σου τὴν τῶν ὁρωμένων οὐσίαν . Εἰπὲ ποῖα τέχνη τὴν πολυμόρφου ταύτην ἔργασίαν ἐδημιούργησεν . Ἄν γὰρ ταῦτα ἐξεύρῃς , εἰκῶτος ἀμηχανεῖς καὶ ἀσχάλεις , διότι τὴν τῆς παλιγγενεσίας μετακόσμησιν ἀγνοεῖς , ὁ τῆς γενέσεως τὸν λόγον εἰδώς . Εἰ δὲ δυνάρ σοι ἑκεῖνα καὶ φαντασία , καὶ πανταχόθεν ἡ ἐπίγνωσις ἀπορος , μὴ ἀγανακτεῖς , εἰ τὸν λόγον τῆς κατασκευῆς ἀγνοῶν , καὶ τὴν διόρθωσιν τοῦ φθαρέντος οὐ συννοεῖς . Ὁ αὐτὸς τεχνίτης ἐστὶ καὶ τῆς πρώτης κτίσεως , καὶ τῆς δευτέρας μετακοσμήσεως . Οὐδὲν ὅπως τὸ ἴδιον ἔργον διάλυσιν ὑπομεῖναν συναρμόσει πάλιν εἰς τὴν ἀρχαίαν κατάστασιν . Εἰ σοφίας χρεία , ἡ πηγὴ τῆς σοφίας παρ’ ἐκείνῳ · εἰ δυνάμεως , οὐ χρήζει συνεργοῦ καὶ συλλήπτορος . Οὕτως ἐστὶν ὁ κατὰ τὴν φωνὴν τοῦ σοφωτάτου Προφήτου μετρήσας τῇ χειρὶ τὸ ὕδωρ , καὶ τὸν μέγαν καὶ ἀπλετον οὐρανὸν σπιθαμῇ , καὶ τὴν γῆν ὀρακί . Θεώρησον εἰκόνας , ἐνεργείας σημεία παρεχομένας τῆς ἀρρήτου δυνάμεως , ἀπόγνωσιν ἐμποιοῦσας τοῖς λογισμοῖς ἡμῶν , τοῦ μηδὲν δύνασθαι ἀξίων τῆς τοῦ Θεοῦ φύσεως φαντασθῆναι . Παντοδύναμος καὶ ἐστὶ καὶ λέγεται . Τάχα γὰρ οὐ ζυγομαχῆσεις πρὸς τοῦτο , ἀλλὰ διδοὺς ὡς συγχεωρημένον χρατεῖν . Τῷ δὲ πάντα δυναμένῳ , οὐδὲν ἀπορον ἡ ἀμήχανον . Ἔχεις πολλὰ τῆς πίστεως ἐνέχυρα ἀναγκαστικῶς σε συνελαινοῦντα πρὸς τὸ συντιθεσθαι · τοῖς παρ’ ἡμῶν λεγομένοις · πρῶτον μὲν πᾶσαν τὴν ποικίλην καὶ πολυσύνθετον κτίσιν βοῦσαν παντὸς χρυγματος εὐσημότερον , ὅτι ὁ μέγας καὶ σοφὸς τεχνίτης , ὁ πάντα τὰ βλεπόμενα τεχνησάμενος . Πρὸς δὲ ταύτην προμηθὴς ὤν ὁ Θεός , καὶ τὰ τῶν ἀπίστων ψυχάρια πόρρωθεν καθορῶν , ἔργῳ τὴν τῶν νεκρῶν ἔγερσιν ἐδεδαιώσεν , πολλὰ σώματα τῶν τετελευτηκότων ψυχώσας . Διὰ τοῦτο Λάζαρος τετραήμερος νεκρὸς τῆς θήκης ἐξῆλθε · καὶ τῆς χήρας ὁ μονογενὴς ἀπεδόθη τῇ μητρί , ἐκ τῆς κλίνης καὶ τῆς ἐκφορᾶς πρὸς τοὺς ζῶντας ἀναληθείς , καὶ ἄλλοι μυριοὶ οὐς ἀπαριθμεῖσθαι νῦν ὀχλήρων . Τί λέγω περὶ τοῦ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος , ὅποτε , ἵνα ἐπιπλέον δυσωπηθῶσιν οἱ ἀμφιβάλλοντες , καὶ τοῖς δούλοις αὐτοῦ τοῖς ἀποστόλοις τὴν τοῦ ἐγείρειν νεκροὺς ἐχαρίσατο δύναμιν ; Ἔστιν οὖν ἡ ἀπόδειξις ἐναργής . Καὶ διὰ τί , οἱ φιλονεικοι , πράγματα ἡμῖν παρέγχετε , ὡς ἀναποδείκτων λόγων ἐξηρηταις ; Ἄς εἰς ἠγέρθη , οὕτω καὶ δέκα · ὡς οἱ δέκα , καὶ τριάκοντο · ὡς τριάκοντο , καὶ πολλοί . Ὁ γὰρ ἕνὸς ἀνδριάντος τεχνίτης , ἔσται βεβαίως καὶ μυρίων δημιουργός . Οὐχ εἴδετε τοὺς μηχανικούς , ὅπως τῶν μεγάλων καὶ ἐξαισίων οἰκοδομημάτων ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ τὰς μορφὰς καὶ τοὺς τύπους προσαναπλάττουσιν ; Καὶ ὁ ἐν τῷ μικρῷ λόγῳ τὴν αὐτὴν ἔχει δύναμιν ἐν ταῖς πολλαῖς καὶ μεγάλας κατασκευαῖς . Μέγας ὁ οὐρανός , τεχνικὸν τοῦ Θεοῦ δημιουργημα . Ἐπεὶδὴ δὲ λογικὸν ζῷον ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον
Lemmas: Διὸ εὐγνώμων καί σωφρονέω εἰμί πιστεύω ὁ παρά ὁ θεός λέγω · ὁ δέ τρόπος καί ὁ αἰτία ὁ ἐνέργεια , ὡς ὑπερθανάτους , μή ἀπαιτέω . Ἐπεί λέγω ἐν ὁ πολυπράγμων · δείκνυμι ἐγώ ὁ λόγος σύ ὁ ὁ ὁράω οὐσία . λέγω ποῖος τέχνη ὁ πολύμορφος οὗτος ἐργασία δημιουργέω . ἄν γάρ οὗτος ἐξευρίσκω , εἰκώς ἀμηχανάω καί ἀσχάλλω , διότι ὁ ὁ παλιγγενεσία μετακόσμησις ἀγνοέω , ὁ ὁ γένεσις ὁ λόγος οἶδα . εἰμί δέ δυνάρ σύ ἐκεῖνος καί φαντασία , καί πανταχόθεν ὁ ἐπίγνωσις ἄπορος , μή ἀγανακτέω , εἰμί ὁ λόγος ὁ κατασκευή ἀγνοέω , καί ὁ διόρθωσις ὁ φθείρω οὐ συννοέω . ὁ αὐτός τεχνίτης εἰμί καί ὁ πρῶτος κτίσις , καί ὁ δεύτερος μετακόσμησις . οὐδείς ὅπως ὁ ἴδιος ἔργον διάλυσις ὑπομένω συναρμόζω πάλιν εἰς ὁ ἀρχαῖος κατάστασις . εἰμί σοφία χρεῖος , ὁ πηγή ὁ σοφία παρά ἐκεῖνος · εἰμί δύναμις , οὐ χρῄζω συνεργός καί συλλήπτωρ . οὕτως εἰμί ὁ κατά ὁ φωνή ὁ σοφός Προφήτου μετρέω ὁ χείρ ὁ ὕδωρ , καί ὁ μέγας καί ἄπλετος οὐρανός σπιθαμή , καί ὁ γῆ ὀρακί . θεωρέω εἰκών , ἐνέργεια σημεία παρέχω ὁ ἄρρητος δύναμις , ἀπόγνωσις ἐμποιέω ὁ λογισμός ἐγώ , ὁ μηδείς δύναμαι ἄξιος ὁ ὁ θεός φύσις φαντάζω . παντοδύναμος καί εἰμί καί λέγω . Τάχα γάρ οὐ ζυγομαχέω πρός οὗτος , ἀλλά δίδωμι ὡς συγχωρέω χράω . ὁ δέ πᾶς δύναμαι , οὐδείς ἄπορος ὁ ἀμήχανος . ἔχω πολύς ὁ πίστη ἐνέχυρον ἀναγκαστικός σύ συνελαινουειντα πρός ὁ συντίθημι · ὁ παρά ἐγώ λέγω · πρῶτος μέν πᾶς ὁ ποικίλος καί πολυσύνθετος κτίσις βοῦς πᾶς χρυγματος εὔσημος , ὅτι ὁ μέγας καί σοφός τεχνίτης , ὁ πᾶς ὁ βλέπω τεχνάομαι . πρός δέ οὗτος προμηθής εἰμί ὁ θεός , καί ὁ ὁ ἄπιστος ψυχάριον πρόσωθεν καθοράω , ἔργον ὁ ὁ νεκρός ἔγερσις εδεδαιωθεω , πολύς σῶμα ὁ τελευτάω ψυχόω . Ζεύς οὗτος Λάζαρος τετραήμερος νεκρός ὁ θήκη ἐξέρχομαι · καί ὁ χῆρος ὁ μονογενής ἀποδίδωμι ὁ μήτηρ , ἐκ ὁ κλίνη καί ὁ ἐκφορά πρός ὁ ζάω αναληθής , καί ἄλλος μυρίζω οὖς ἀπαριθμέω νῦν οχληρός . τις λέγω περί ὁ θεός καί Σωτήρ , όποτε , ἵνα ἐπιπολύ δυσωπέω ὁ ἀμφιβάλλω , καί ὁ δοῦλος αὐτός ὁ ἀπόστολος ὁ ὁ ἐγείρω νεκρός χαρίζομαι δύναμις ; εἰμί οὖν ὁ ἀπόδειξις ἐναργής . καί διά τίς , ὁ φιλονεικέω , πρᾶγμα ἐγώ παρέχω , ὡς ἀναπόδεικτος λόγος ἐξαιρέω ; ἄς εἰμί ἐγείρω , οὕτως καί δέκα · ὡς ὁ δέκα , καί τριάζω · ὡς τριάζω , καί πολύς . ὁ γάρ εἷς ἀνδριάς τεχνίτης , εἰμί βέβαιος καί μυρίος δημιουργός . οὐχ ὁράω ὁ μηχανικός , ὅπως ὁ μέγας καί ἐξαίσιος οἰκοδόμημα ἐν ὀλίγος χρόνος ὁ μορφή καί ὁ τύπος προσαναπλάσσω ; καί ὁ ἐν ὁ μικρός λόγος ὁ αὐτός ἔχω δύναμις ἐν ὁ πολύς καί μέγας κατασκευή . Μέγας ὁ οὐρανός , τεχνικός ὁ θεός δημιούργημα . ἐπειδή δέ λογικός ζῷον ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος