gregorius-nyssenus.in-sanctum-pascha-vulgo-in-christi-resurrectionem-oratio pg046_0345.1
'Αλλ' οὐδεὶς οὕτω φρονήσει τῶν σωφρονοῦντων . Τί γὰρ ὠφελος δικαιοσύνης , καὶ ἀληθείας , καὶ χρηστότητος , καὶ πάντες τοῦ καλοῦ ; ὑπὲρ τίνος δὲ μόχθοῦσι καὶ φιλοσοφοῦσιν ἄνθρωποι , γαστέρος ἡδονὴν δουλαγωγούντες , καὶ ἀγαπῶντες ἐγκράτειαν , καὶ ὕπνου πρὸς ὀλίγον μεταλαγχάνοντες , καὶ παραταττόμενοι πρὸς χειμῶνα καὶ πνίγος , εἰ ἀνάστασις οὐκ ἔστιν ; Εἴπωμεν πρὸς αὐτά , τὰ ῥήματα Παύλου ; Φάγωμεν καὶ πίωμεν · αὔριον γὰρ ἀποθνήσκομεν . Εἰ ἀνάστασις οὐκ ἔστιν , ἀλλὰ πέραν τοῦ βίου θάνατος , ἄνελέ μοι κατηγορίας καὶ ψόγους · ὅδς ἀμύλουν τῷ ἀνδρόφονῳ τὴν ἐξουσίαν · ἄφεσ τὸν μοιχὸν μετὰ παρρησίας ἐπιβουλεύειν τοῖς γάμοις , τρυφάτω κατὰ τῶν ἐναντίων πλεονέκτης , μηδεὶς ἐπιτιμπέτω τῶν λοιδορῶν , ὁμνέτω συνεχῶς ὁ ἐπίορκος · μένει γὰρ θάνατος καὶ τὸν εὐσεβῶν . Ψευδέσθω ἄλλος ὅσα βούλεται · οὐδεὶς γὰρ τῆς ἀληθείας καρπός . Μηδεὶς ἐλεείτω τὸν πέντητα · ἀμίσθος γὰρ ἐστὶν ὁ ἔλεος . Ταῦτα τὰ φρονήματα , χειρόνα ποιεῖ τοῦ κατακλυσμοῦ σύγχυσιν · καὶ πάντα μὲν ἐκβάλλει σώφρονα λόγον , πᾶν δὲ νόημα μανικὸν καὶ ληστρικὸν ἐπιθυγεῖ . Εἰ γὰρ ἀνάστασις οὐκ ἔστιν , οὐδὴ κρίσις · εἰ δὲ κρίσις ἀναιρεῖται , καὶ φόβος Θεοῦ συνεκβάλλεται . Ὅπου δὲ φόβος οὐ σωφρονίζει , ἔχει χωρεῖν μετὰ τῆς ἁμαρτίας ὁ διάβολος . Καὶ ἴλαν ἀρμοδίως πρὸς τοιούτους ὁ Δαβὶδ ψαλμὸν ἀνέγραφε τὸν ψαλμὸν · Εἶπεν ἄφρων ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ · Οὐκ ἔστι Θεός . Διεφθάρησαν καὶ ἐδεδιόχησαν ἐν ἐπιστηδύμασιν . Εἰ ἀνάστασις οὐκ ἔστι , μῦθος ὁ Λάζαρος , καὶ ὁ πλούσιος , καὶ τὸ φρικτὸν χάσμα , καὶ ἡ τοῦ πυρὸς ἄχετος φλόγωσις , καὶ ἡ διακαὴς γλῶσσα , καὶ ἡ ποθουμένη σταγὼν τοῦ ὕδατος , καὶ ὁ δάκτυλος τοῦ πτωχοῦ . Πρόδηλον γὰρ ὅτι ταῦτα πάντα , τὸ μέλλον ἐξεικονίζει τῆς ἀναστάσεως . Γλῶσσα γὰρ καὶ δάκτυλος , οὐ τῆς ἀσωμάτου μὲν ψυχῆς νοεῖται , ἀλλὰ μέρη τοῦ σώματος . Καὶ μηδεὶς οἴεσθω ταῦτα ἤδη πεπραχθαι , ἀλλὰ προαναφάνησιν εἶναι τοῦ μέλλοντος · ἔσται δὲ τότε , ὅταν ἡ μετακόμισις , ψυχωσασα τοὺς νεκρούς , πρὸς τὰς εὐθύνας ἕκαστον τῶν βεβιωμένων ἀναγάγῃ , σύνθετον ὄντα καθὼς πρότερον , καὶ διὰ ψυχῆς καὶ σώματος συν-εστῶτα . Ὁ δὲ θεωροῦμενος Ἰεζεκιήλ , καὶ τῶν μεγάλων ὁπτασιῶν θεατὴρ , πρὸς ποίαν ἄρα διάνοιαν ἐδηγούμενος ἐθετε τὸ μέγα καὶ ἀνηπλωμένον ἐκεῖνο πεδίον , τὸ γέμον τῶν ἀνθρωπίνων ὀστέων , καθ' ὃν ἐκελεύετο προφητεύειν ; Καὶ σάρκες μὲν ἐκείνοις εὐθὺς περιεφύοντο , τὰ δὲ λελυμένα καὶ ἀτάκτως δι-εῤῥιμμένα , εἰς τάξιν καὶ ἀρμονίαν ἀλλήλοις συν-εχολλάτο . Ἡ πρόδηλον , ὡς διὰ τῶν τοιούτων λόγων τὴν τῆς σαρκὸς ταύτης ἀναβίωσιν ἡμῖν ἔκανθες ὑπο-δείκνυσιν ; Ἐμοὶ δὲ δοκοῦσιν οἱ πρὸς τοῦτον τὸν λό-γον ἐριστικῶς ἄγοντες , οὐ δυσσεβεῖς μόνον , ἀλλὰ καὶ παραπαίνοντες εἶναι . Ἀνάστασις γὰρ καὶ ἀναβίωσις καὶ μετακόμισις καὶ πάντα τὰ τοιαῦτα ὀνόματα , πρὸς τὸ σῶμα τῇ τῇ φθορᾷ ὑποκειμένον τοῦ ἀχροῦ-μένου φέρει τὴν ἔνοιαν . Ὡς ἡ γε ψυχὴ αὐτὴ καθ'
Lemmas: Ἀλλ οὐδείς οὕτως φρόνησις ὁ σωφρονέω . τις γάρ ὠφελής δικαιοσύνη , καί ἀλήθεια , καί χρηστότης , καί πᾶς ὁ καλός ; ὑπέρ τίς δέ μοχθέω καί φιλοσοφέω ἄνθρωπος , γαστήρ ἡδονή δουλαγωγέω , καί ἀγάπη ἐγκράτεια , καί ὕπνος πρός ὀλίγος μεταλαγχάνω , καί παρατάσσω πρός χειμών καί πνῖγος , εἰμί ἀνάστασις οὐ εἰμί ; λέγω πρός αὐτός , ὁ ῥῆμα Παῦλος ; Φαγίσκω καί πίνω · αὔριον γάρ ἀποθνῄσκω . εἰμί ἀνάστασις οὐ εἰμί , ἀλλά πέραν ὁ βίος θάνατος , ἀναιρέω ἐγώ κατηγορία καί ψόγος · ὅδε ἄμυλος ὁ ἀνδροφόνος ὁ ἐξουσία · ἀφίημι ὁ μοιχός μετά παρρησία ἐπιβουλεύω ὁ γάμος , τρυφάω κατά ὁ ἐναντίος πλεονέκτης , μηδείς ἐπιτιμπέτω ὁ λοιδορέω , ὁρμάω συνεχής ὁ ἐπίορκος · μένω γάρ θάνατος καί ὁ εὐσεβής . ψεύδω ἄλλος ὅσος βούλομαι · οὐδείς γάρ ὁ ἀλήθεια καρπός . μηδείς ἐλεέω ὁ πέντη · άμισθος γάρ εἰμί ὁ ἔλεος . Ταΰς ὁ φρόνημα , χείρων ποιέω ὁ κατακλυσμός σύγχυσις · καί πᾶς μέν ἐκβάλλω σώφρων λόγος , πᾶς δέ νόημα μανικός καί ληστρικός ἐπιθυγεῖ . εἰμί γάρ ἀνάστασις οὐ εἰμί , οὐδή κρίσις · εἰμί δέ κρίσις ἀναιρέω , καί φόβος θεός συνεκβάλλω . ὅπου δέ φόβος οὐ σωφρονίζω , ἔχω χωρέω μετά ὁ ἁμαρτία ὁ διάβολος . καί ἱλᾶς ἁρμοδίως πρός τοιοῦτος ὁ Δαυίδ ψαλμός ἀναγράφω ὁ ψαλμός · εἶπον ἄφρων ἐν καρδία αὐτός · οὐ εἰμί θεός . διαφθείρω καί διαχέω ἐν ἐπιστηδύμασιν . εἰμί ἀνάστασις οὐ εἰμί , μῦθος ὁ Λάζαρος , καί ὁ πλούσιος , καί ὁ φρικτός χάσμα , καί ὁ ὁ πυρός ἀχετός φλόγωσις , καί ὁ διακαής γλῶσσα , καί ὁ ποθέω σταγών ὁ ὕδωρ , καί ὁ δάκτυλος ὁ πτωχός . πρόδηλος γάρ ὅτι οὗτος πᾶς , ὁ μέλλω ἐξεικονίζω ὁ ἀνάστασις . γλῶσσα γάρ καί δάκτυλος , οὐ ὁ ἀσώματος μέν ψυχή νοέω , ἀλλά μέρος ὁ σῶμα . καί μηδείς οἴομαι οὗτος ἤδη πράσσω , ἀλλά προαναφαίνω ἔρχομαι ὁ μέλλω · εἰμί δέ τότε , ὅταν ὁ μετακόμισις , ψυχόω ὁ νεκρός , πρός ὁ εὔθυνα ἕκαστος ὁ βιόω ἀνάγω , σύνθετος εἰμί καθώς πρότερος , καί διά ψυχή καί σῶμα συνίστημι . ὁ δέ θεωρέω Ἰεζεκιήλ , καί ὁ μέγας οπτασία θεατήρ , πρός ποῖος ἄρα διάνοια ἐσθίω τίθημι ὁ μέγας καί ἀναπλόω ἐκεῖνος πεδίον , ὁ γέμω ὁ ἀνθρώπινος ὀστέον , κατά ὅς κελεύω προφητεύω ; καί σάρξ μέν ἐκεῖνος εὐθύς περιφύω , ὁ δέ λύω καί ἄτακτος ῥιπίζω , εἰς τάξις καί ἁρμονία ἀλλήλων συν-εχολλάτο . ὁ πρόδηλος , ὡς διά ὁ τοιοῦτος λόγος ὁ ὁ σάρξ οὗτος ἀναβίωσις ἐγώ καίνω ὑποδείκνυμι ; ἐμός δέ δοκέω ὁ πρός οὗτος ὁ λόγος ἐριστικός ἄγω , οὐ δυσσεβής μόνος , ἀλλά καί παραπαίω ἔρχομαι . Ἀνάστασις γάρ καί ἀναβίωσις καί μετακόμισις καί πᾶς ὁ τοιοῦτος ὄνομα , πρός ὁ σῶμα ὁ ὁ φθορά ὑπόκειμαι ὁ ἀχρόομαι φέρω ὁ νοια . ὡς ὁ γε ψυχή αὐτός κατά