gregorius-nyssenus.in-sanctum-pascha-vulgo-in-christi-resurrectionem-oratio pg046_0336.1
πράγματος συγγυθείσαν τοῦ κατὰ συνήθειαν πράγ-ματος , μετασκευασθείσαν δὲ ἐνὶ συνήθματι εἰς τὴν σπουδὴν τῆς εὐχῆς . Αἱ λεωφόροι τοὺς ὁδοιπόρους οὐκ ἔχουσι · θάλασσα σήμερον ναυτῶν καὶ πλωτῆρων ἔρημος · γεωργὸς τὴν σκαπάνην καὶ τὸ ἄροτρον ῥίψας , εἰς τὸ τοῦ ὁρτάζοντος σχῆμα ἐκαλλωπίσατο · αἱ καππλᾶι τῆς ἐμπορίας σχολάζουσι · αἱ ὀχλήσεις ἐλύθησαν , ὡς χειμῶν ἐπιφανέντος ἔαρος · ὀθρύβοι καὶ ταραχαὶ καὶ ζάλη τοῦ βίου , τῇ εἰρήνῃ τῆς ἑορτῆς ὑπεξέστησαν · ὁ πένθις πᾶς πλούσιος καλλωπίζεται · ὁ πλούσιος τῆς συνθείας περιφανέστερος δείκνυται · ὁ πρεσβύτης ὡς νέος τρέχει πρὸς τὴν μετουσίαν τῆς εὐφροσύνης · ὁ ἀσθενής , καὶ τὴν νόσον βιάζεται · τὸ παιδίον τῇ ἐξάλειψι τῆς ἑορτῆς αἰσθάνεται · ἑορτάζει , ἐπειδὴ νοητῶς οὕδεπω δύναται . Ἡ παρθένος ὑπεργάννυται τὴν ψυχὴν , ὅτι τῆς ἰδίας ἐλπίδος λαμπράν καὶ οὕτω τιμωμένην τὴν ὑπόμνησιν βλέπει · ἡ ἔγγαμος διὰ τὴν πληρώματι τῆς οἰκίας ἑορτάζουσα χαίρει · νῦν γὰρ αὐτή , καὶ ὁ σύνοικος , καὶ οἱ παῖδες , καὶ οἱ οἰκέται , καὶ πάντες ἐφέστιοι ἀγαλλονται . Καὶ ὡςπερ τὸ σμήνος τῶν μελισσῶν τὸ νέον καὶ ἀρτίτοκον , πρώτον τῆς καταδύσεως ἢ τῶν καλαβίσκων πρὸς τὸν ἀέρα καὶ τὸ φῶς ἐξῃπάμενον , θόρουν ὁμοῦ καὶ συνημένον ἐνὶ κλάδῳ δένδρου προσκλάσεται · οὕτως ἐπὶ ταύτης τῆς ἑορτῆς ὀλόκληρα τὰ γένη πρὸς τὰς ἑστίας συντρέχει . Καὶ ἀληθῶς τῇ μιμῆσει πρὸς τὴν μέλλουσαν ἡμέραν ἡ παροῦσα καλῶς ἀναφέρεται . Ἀδροστοιχαὶ γὰρ ἀνθρώπων ἀμφότεραι , ἐκείνη τῶν καθόλου , αὕτη δὲ ἐπὶ μέρους · ἵνα δὲ τὸ ἀληθέστερον εἴπωμεν , ὅσον εἰς φαιδρότητα φέρει καὶ εὐθυμίαν , αὕτη τῆς προσδοκωμένης χαριεστέρα , ἐπειδὴ τότε μὲν ἐπάνανγες καὶ τοὺς ὀδυρομένους ὁρᾷσθαι , ὅν αἱ ἁμαρτίαι ἀποκαλύπτονται · νῦν δὲ ἀντεπίδειξον τῶν σκυθρωπῶν ἐστιν ἡ εὐπάθεια . Ὁ τε γὰρ δίκαιος εὐφραίνεται , καὶ ὁ τὸ συνειδὲς μὴ καθαρεύων ἀναμνέει τὴν ἐκ τῆς μετανοίας διόρθωσιν , καὶ πᾶσα ἡ λύπη ἐπὶ τῆς παρούσης ἡμέρας κοιμίζεται · οὐδεὶς δὲ οὕτω κατωθύνως , ὡς ἀνεῖναι μὴ εὕρεσθαι τῇ μεγαλοπρεπεῖ τῆς ἑορτῆς · νῦν δὲ δεσμώτης λύεται · ὁ χρεώστης ἀφέλεται · ὁ δοῦλος ἐλευθεροῦται τῷ ἀγαθῷ καὶ φιλανθρώπῳ τῆς Ἐκκλησίας χρηύγματι , οὐ βαπτιζόμενος ἀχνημόνως κατὰ τῆς παρεῖας , καὶ πληγῇ τῆς πληγῆς ἀφιέμενος , οὐδὲ ὡςπερ ἐν πομπῇ τῷ δήμῳ δεῖκνύμενος ἐφ’ ὑψηλῷ βήματι , ὕβριν δὲ ἔχων καὶ ἐρυθριάσων τὴν ἀρχὴν τῆς ἐλευθερίας · ἀλλ’ οὕτω κοσμῶς ἀφιέμενος , ὡς γινώσκεται , εὐεργετεῖται · καὶ ὁ μένων ἐπὶ τῆς δουλείας ἐτι . Εἰ γὰρ καὶ πολλὰ καὶ βαρεὰ τὰ ἁμαρτήματα , παρατίθεται ὑπερβαίνουσα καὶ συγγνώμη , αἰτούμενος ὁ Δεσπότης τὸ τῆς ἡμέρας γαληνὸν καὶ φιλάνθρωπον , δέχεται τὸν ἀπερρίμμενον , καὶ ἐν τοῖς ἀτίμοις ὁρώμενον , ὡς ὁ Φαραὼ τὸν οἰνοχόον ἐκ τοῦ δεσμωτηρίου . Οἷς γὰρ ὡς κατὰ τὴν προθεσίαν τῆς ἀναστάσεως , ἥς καθ’ ὁμοιότητα τὴν παροῦσαν τιμῶμεν , χρήζει καὶ αὐτὸς τῆς ἀνεξικακίας καὶ τῆς ἀγαθότητος τοῦ Δεσπότου , καὶ διανείζων ἐνταῦθα τὸν ἔλεον , προσδοκᾷ τὴν ἀπόδοσιν ἐν ὧ καὶ ἡμεῖς . Ἠκούσατε , οἱ δεσπόται · Φυλάξατε τὸν λόγον ὡς ἀγαθόν , μὴ διαβάλητέ με παρὰ τοῖς δούλοις ὡς ψευδῶς τὴν ἡμέραν ἐγχομιάζοντα · ἀφέλετε τὴν
Lemmas: πρᾶγμα συγγυθεω ὁ κατά συνήθεια πράγμα , μετασκευάζω δέ ἐν σύνθημα εἰς ὁ σπουδή ὁ εὐχή . ὁ λαοφόρος ὁ ὁδοίπορος οὐ ἔχω · θάλασσα σήμερον ναύτης καί πλωτήρ ἐρῆμος · γεωργός ὁ σκαπάνη καί ὁ ἄροτρον ῥίπτω , εἰς ὁ ὁ ὁρτάζω σχῆμα καλλωπίζω · ὁ καππλᾶι ὁ ἐμπορία σχολάζω · ὁ ὄχλησις λύω , ὡς χειμῶν ἐπιφαίνω ἔαρ · οθρυβους καί ταραχή καί ζάλη ὁ βίος , ὁ εἰρήνη ὁ ἑορτή ὑπεξίστημι · ὁ πενθέω πᾶς πλούσιος καλλωπίζω · ὁ πλούσιος ὁ συνθεΐα περιφανής δείκνυμι · ὁ πρεσβύτης ὡς νέος τρέχω πρός ὁ μετουσία ὁ εὐφροσύνη · ὁ ἀσθενής , καί ὁ νόσος βιάζω · ὁ παιδίον ὁ ἐξάλειψις ὁ ἑορτή αἰσθάνομαι · ἑορτάζω , ἐπεί νοητός οὕδεπω δύναμαι . ὁ παρθένος υπεργαννυος ὁ ψυχή , ὅτι ὁ ἴδιος ἐλπίς λαμπρός καί οὕτως τιμάω ὁ ὑπόμνησις βλέπω · ὁ ἔγγαμος διά ὁ πλήρωμα ὁ οἰκία ἑορτάζω χαίρω · νῦν γάρ αὐτός , καί ὁ σύνοικος , καί ὁ παῖς , καί ὁ οἰκέτης , καί πᾶς ἐφέστιος ἀγάλλομαι . καί ὡς ὁ σμῆνος ὁ μέλισσα ὁ νέος καί ἀρτίτοκος , πρῶτος ὁ κατάδυσις ἢ ὁ καλαβισκω πρός ὁ αέρας καί ὁ φάος ἐξαφίημι , θρῴσκω ὁμοῦ καί συνάγω ἐν κλάδος Δένδρος προσκλάω · οὕτως ἐπί οὗτος ὁ ἑορτή ολόκληρος ὁ γένος πρός ὁ ἑστία συντρέχω . καί ἀληθῶς ὁ μίμησις πρός ὁ μέλλω ἡμέρα ὁ παρών καλός ἀναφέρω . Ἀδροστοιχαὶ γάρ ἄνθρωπος ἀμφότερος , ἐκεῖνος ὁ καθόλου , οὗτος δέ ἐπί μέρος · ἵνα δέ ὁ ἀληθής λέγω , ὅσον εἰς φαιδρότης φέρω καί εὐθυμία , οὗτος ὁ προσδοκάω χαρίεις , ἐπεί τότε μέν ἐπανάγω καί ὁ ὀδύρομαι ὁράω , ὅς ὁ ἁμαρτία ἀποκαλύπτω · νῦν δέ ἀντεπίδειξις ὁ σκυθρωπός εἰμί ὁ εὐπάθεια . ὁ τε γάρ δίκαιος εὐφραίνω , καί ὁ ὁ συνοράω μή καθαρεύω ἀναμιμνήσκω ὁ ἐκ ὁ μετάνοια διόρθωσις , καί πᾶς ὁ λύπη ἐπί ὁ παρών ἡμέρα κοιμίζω · οὐδείς δέ οὕτως κατωθυναω , ὡς ἀνίημι μή εὑρίσκω ὁ μεγαλοπρεπής ὁ ἑορτή · νῦν δέ δεσμώτης λύω · ὁ χρεώστης ἀφαιρέω · ὁ δοῦλος ἐλευθερόω ὁ ἀγαθός καί φιλάνθρωπος ὁ ἐκκλησία χρηύγματι , οὐ βαπτίζω αχνημοναω κατά ὁ παρείας , καί πληγή ὁ πληγή ἀφίημι , οὐδέ ὡς ἐν πομπεύς ὁ δῆμος δείκνυμι ἐπί ὑψηλός βῆμα , ὕβρις δέ ἔχω καί ἐρυθριάω ὁ ἀρχή ὁ ἐλευθερία · ἀλλά οὕτως κοσμαω ἀφίημι , ὡς γιγνώσκω , εὐεργετέω · καί ὁ μένω ἐπί ὁ δουλεία ἔτι . εἰμί γάρ καί πολύς καί βάρος ὁ ἁμάρτημα , παρατίθημι ὑπερβαίνω καί συγγνώμη , αἰτέω ὁ Δεσπότη ὁ ὁ ἡμέρα γαληνός καί φιλάνθρωπος , δέχομαι ὁ ἀπορρίπτω , καί ἐν ὁ ἄτιμος ὁράω , ὡς ὁ Φαραώ ὁ οἰνοχόος ἐκ ὁ δεσμωτήριον . ὅς γάρ ὡς κατά ὁ προτίθημι ὁ ἀνάστασις , ὅς κατά ὁμοιότης ὁ πάρειμι τιμάω , χρῄζω καί αὐτός ὁ ἀνεξικακία καί ὁ ἀγαθότης ὁ Δεσπότου , καί διανέω ἐνταῦθα ὁ ἔλεος , προσδοκάω ὁ ἀπόδοσις ἐν ὅς καί ἐγώ . ἀκούω , ὁ δεσπότης · φυλάσσω ὁ λόγος ὡς ἀγαθός , μή διαβάλλω ἐγώ παρά ὁ δοῦλος ὡς ψευδής ὁ ἡμέρα εγχομιαζοειντα · ἀφαιρέω ὁ