gregorius-nyssenus.in-inscriptiones-psalmorum pg044_0260.1
ἡμῖν ὑπεδείχθη , δεῖ πρὸς τὸ μεῖζόν τε καὶ ὑψηλότερον τῆς ἐπὶ τὴν ἀρετὴν πολιτείας ἐπεισάγουσα ( 90 ) τοὺς διὰ τούτων πρὸς τὸ ὕψος ὀδηγουμενους , ὡς ἂν τις ἐπ' ἐκεῖνο φθάσῃ τὸ μέτρον τῆς μακαριότητος , οὐ τὸ ἐπέκεινα οὔτε ἡ ( 91 ) διάνοια χωρεῖ στοχασμοῖς τισι καὶ ὑπονοίαις ἀναλογισασθαι , οὔτε λόγος δι' ἀκολουθιῶν τὸ ἐφεξῆς ἐξευρίσκει . Ἄλλὰ καὶ ἡ κατ' ἐλπίδα κίνησις ἡ πανταχῶ τῆς ἐπιθυμίας ἡμῶν προοξαιλλομένη τε καὶ προτρέγουσα , ἐπειδὰν ἐμπελάσῃ τοῖς ἀνεικάστοις , ἀρχὴ μένει . Τὸ δὲ ὑπὲρ τούτο , χρεῖττόν ἢ κατ' ἐλπίδα ἐστίν . Ὡς καὶ αὐτὴ διὰ τῆς θεωρηθείσης τάξεως τῆς κατὰ τὴν ψαλμωδίαν φιλοσοφίας μαρτυρεῖται , οἷον τινὰ θύραν καὶ εἴσοδον ἐν τοῖς πρώτοις τῶν λόγων ἐπὶ τὸν μακάριον βίον , τὸν τοῦ κακοῦ ἀναχώρησιν ἡμῖν ὑπανοίξασα . Τοῦτο γὰρ αἱ πρώται φωναὶ τῆς ψαλμωδίας διδάσκουσιν , B ἀρχὴν μακαριότητος λέγουσαι , τὴν τοῦ κακοῦ ἀλλοτριωσιν . Εἶτα τὴν ἐν τοῦ νόμου χειραγωγίαν τοῖς πλανωμένοις προτείνασα , τὴν τε πρὸς τὸ δεῖθάλει ζῆλον ὁμοίωσιν διὰ τοῦ τοιούτου βίου ὑποσχομένη , καὶ τὰ σκυθρωπὰ τῶν τὴν ἐναντίαν τρεπομένων ὁδὸν ὑποδείξασα , διὰ τῶν ἐφεξῆς ἀναβάσεων πρὸς τὸ ἀκρότατον ἄγει τοὺς μακαρισμοὺν τῇ χειραγωγία ταύτῃ ἐπόμενον . Τοῦτο γὰρ σοι ἐνδείκνυται ἡ τοῦ τελευταίου ψαλμοῦ διάνοια , ἐν φὴ μετὰ τὸν τῆς κακίας παντελῆ ἀφανισμὸν πάντα ( 92 ) ἐν τοῖς οὐσιν ἅγια ἔσται , καὶ πάντα πρὸς τὸν αἶνον τοῦ θεοῦ συμφωνήσει , ἐπ' ἰσης ἐν τῷ στερεῷ ( 93 ) τῆς δυνάμεως τὸ πρὸς τὴν κακίαν ἀτρεπτον προσλαβόντα , καὶ τῇ μεγαλωσύνῃ αὐτοῦ τὸν εὐήμον ἤχον οἷον τινι μεγαλωρίῳ ἀλπηγγι συνεπαίροντα . Ὅταν εἰς μίαν χο - C ροστασίαν συνεργωσθῇ πᾶσα ἡ κτίσις , τῶν τε ὑπερκειμένων , τῶν τε ὑποβεβηκότων ἀπάντων , καὶ κυμθάλου δίκην ἡ νοητὴ κτίσις , καὶ ἡ νῦν δι' ἁμαρτίας μεμερισμένη , καὶ διεστῶσα τῶν ἀγαθῶν ἤχον ἐκ τῆς ἡμετέρας συμφωνίας ἀπολελέει . Ὅταν συνδράμῃ τῷ ἀγγελικῷ τῷ ἡμετέρων καὶ ἀναλαβοῦσα ( 94 ) ἑαυτὴν ἐκ τῆς συγχύσεως ἡ θεία παράταξις , ἐπὶ τῷ φόνῳ ( 95 ) τῶν πολεμίων ἀλαλάξει τῷ τροπαιοῦχῳ τὸ ἐπινίκιον . Τότε γίνεται πάσης πνοῆς ὁ αἶνος εἰς δεῖ παρατείνων τὴν χάριν , καὶ δι' αὐξήσεως πλεονάζων εἰς τὸ διηνεκὲς τὸ μακάριον , ἐκεῖνο λέγω τὸ ὄντως μακάριον · ἐφ' οὗ ἀργεῖ μὲν ἡ στοχαστικὴ περὶ τὴν γνῶσιν διάνοια , ἀργεῖ δὲ καὶ ἡ ἐλπιστικὴ ἡμῶν ἐνέργεια . Διαδέχεται δὲ ( 96 ) ἡ ἀδρήτος τε καὶ ἀκατανόητος , καὶ πάσης χρείττον ( 97 ) διανοίας κατάστασις , ἣν οὔτε ὀφθαλμὸς εἶδεν , οὔτε οὖς ἤκουσεν , οὔτε ἀνθρωπίνη καρδία ἐκώρησεν . Οὕτω γὰρ ὡρίσατο τὰ ἀγαθὰ τὰ ( 98 ) ἐν τῷ ἁγιασμῷ ἀποκείμενα ὁ θεὸς Ἀπόστολος .
Lemmas: ἐγώ ὑποδείκνυμι , δεῖ πρός ὁ μέγας τε καί ὑψηλός ὁ ἐπί ὁ ἀρετή πολιτεία ἐπεισάγω ( 90 ) ὁ διά οὗτος πρός ὁ ὕψος οδηγουμενος , ὡς εἄν τις ἐπί ἐκεῖνος φθάνω ὁ μέτρον ὁ μακαριότης , οὖον ὁ ἐπέκεινα οὔτε ὁ ( 91 ) διάνοια χωρέω στοχασμός τις καί ὑπόνοια ἀναλογίζομαι , οὔτε λόγος διά ἀκολουθία ὁ ἐφεξῆς ἐξευρίσκω . ἀλλά καί ὁ κατά ἐλπίς κίνησις ὁ πανταχῶ ὁ ἐπιθυμία ἐγώ προεξαιρέω τε καί προτρέχω , ἐπειδάν ἐμπελάζω ὁ ἀνείκαστος , ἀρχή μένω . ὁ δέ ὑπέρ οὗτος , χρίω ἢ κατά ἐλπίς εἰμί . ὡς καί αὐτός διά ὁ θεωρέω τάξις ὁ κατά ὁ ψαλμῳδία φιλοσοφία μαρτυρέω , οἷος τις θύρα καί εἴσοδος ἐν ὁ πρῶτος ὁ λόγος ἐπί ὁ μακάριος βίος , ὁ ὁ κακός ἀναχώρησις ἐγώ ὑπανοίγνυμι . οὗτος γάρ ὁ πρῶτος φωνή ὁ ψαλμῳδία διδάσκω , B ἀρχή μακαριότης λέγω , ὁ ὁ κακός ἀλλοτριόω . εἶτα ὁ ἐν ὁ νόμος χειραγωγία ὁ πλανάω προτείνω , ὁ τε πρός ὁ δειθαλος ζῆλος ὁμοίωσις διά ὁ τοιοῦτος βίος ὑπισχνέομαι , καί ὁ σκυθρωπός ὁ ὁ ἐναντίος τρέπω ὁδός ὑποδείκνυμι , διά ὁ ἐφεξῆς ἀνάβασις πρός ὁ ἄκρος ἄγω ὁ μακαρισμός ὁ χειραγωγία οὗτος ἔπω . οὗτος γάρ σύ ἐνδείκνυμι ὁ ὁ τελευταῖος ψαλμός διάνοια , ἐν φημί μετά ὁ ὁ κακία παντελής ἀφανισμός πᾶς ( 92 ) ἐν ὁ εἰμί ἅγιος εἰμί , καί πᾶς πρός ὁ αἶνος ὁ θεός συμφώνησις , ἐπί ἴσος ἐν ὁ στερεός ( 93 ) ὁ δύναμις ὁ πρός ὁ κακία ἄτρεπτος προσλαμβάνω , καί ὁ μεγαλωσύνη αὐτός ὁ ευειμαι ἦχος οἷος τις μεγαλωρίῳ ἀλπηγγι συνεπαίρω . ὅταν εἰς εἷς χ - C ροστασια συνεργέω πᾶς ὁ κτίσις , ὁ τε ὑπέρκειμαι , ὁ τε ὑποβαίνω ἀπαντάω , καί κυμθάλου δίκη ὁ νοητός κτίσις , καί ὁ νῦν διά ἁμαρτία μερίζω , καί διίστημι ὁ ἀγαθός ἦχος ἐκ ὁ ἡμέτερος συμφωνία ἀπόλλυμι . ὅταν συντρέχω ὁ ἀγγελικός ὁ ἡμέτερος καί ἀναλαμβάνω ( 94 ) ἑαυτοῦ ἐκ ὁ σύγχυσις ὁ θεῖος παράταξις , ἐπί ὁ φόνος ( 95 ) ὁ πολέμιος αλαλάζω ὁ τροπαιουχέω ὁ ἐπινίκιος . τότε γίγνομαι πᾶς πνοή ὁ αἶνος εἰς δεῖ παρατείνω ὁ χάρις , καί διά αὔξησις πλεονάζω εἰς ὁ διηνεκής ὁ μακάριος , ἐκεῖνος λέγω ὁ εἰμί μακάριος · ἐπί ὅς ἀργέω μέν ὁ στοχαστικός περί ὁ γνῶσις διάνοια , ἀργέω δέ καί ὁ ἐλπιστικός ἐγώ ἐνέργεια . διαδέχομαι δέ ( 96 ) ὁ ἀδρήτος τε καί ἀκατανόητος , καί πᾶς χρίω ( 97 ) διάνοια κατάστασις , ὅς οὔτε ὀφθαλμός ὁράω , οὔτε οὖς ἀκούω , οὔτε ἀνθρώπινος καρδία κηρόω . οὕτως γάρ ὁρίζω ὁ ἀγαθός ὁ ( 98 ) ἐν ὁ ἁγιασμός ἀπόκειμαι ὁ θεός ἀπόστολος .