gregorius-nyssenus.in-inscriptiones-psalmorum pg044_0298.1
τῆς πεντηκοστῆς ψαλμῳδίας , δι' ἧς ἄλλη νίκη κατὰ A σου ἀντιπάλου ἡμῖν ἐτοιμάζεται . Τὸ γὰρ εἰδέναι τῶν λακῶν ἑαυτοὺς ἐκκαθαίρειν , τῆς διηνεκοῦς κατὰ τοῦ ἐχθροῦ νίκης παρασκευή ἐστιν καὶ ὑπόθεσις . Ἀδιαλεπτως γὰρ ἡμῖν οὕσης ἐν τῷ βίῳ τῆς πάλης τῆς γενομένης πρὸς τὸν κοσμοκράτορα τοῦ σκότους τοῦτου , καὶ πρὸς τὰ πνευματικά τῆς σονήρης ἐν τοῖς ἐπουρανίοις · ἐπειδὴ ἐν μόνον ἀντιπάλαισμα , καὶ πρὸς πᾶσαν πειρασμοῦ προσβολὴν ἔχομεν τὴν μετάνοιαν , ὃ τοῦτο ἐν ἑαυτῷ κατορθώσας , διὰ παντὸς νικητὴς γίνεται τοῦ ἀεὶ προσπαλαίουτος . Μετὰ τοῦτο δὲ καὶ ἡ ἱστορία ἐν ταῖς ἐπιγραφαῖς τὸ ἀνακλουθὸν ἔχει , ἀλλ' ὁ νοῦς πρὸς τὴν ἀκολουθίαν συνήρτηται . Πολλὴ γὰρ μεταγενεστέρον τὸ κατὰ τὴν Βηρσαβεὲ καὶ τὸν Ὀυρίαν ἔργον , τοῦ κατὰ τὸν Ἰδουμαῖον τὸν Δωὴκ ἐστιν τὸ διήγημα . Τοῦτο μὲν γὰρ ἐν ἀρχαῖς B τῆς τοῦ Σαοὺλ τυραννίδος ἐγένετο , ἐκεῖνο δὲ μικρὸν πρὸ τοῦ τέλους τῆς τοῦ Δαβὶδ βασιλείας συνέβη . Ἄλλ' οὐ μέλει τῷ θεοματὶ λόγῳ τὴν χρονικὴν τε καὶ σαρκίνην τῶν πραγμάτων τάξεως . Τί γὰρ με τοσοῦτον ὀνίνησιν ἐν πρώτοις τὸ κατὰ τὸν Ἰδουμαῖον μαθεῖν , καὶ μετὰ ταῦτα τὸ κατὰ τὴν Βηρσαβεὲ διδασχθῆναι ; Τίς ἀρετὴ διὰ τούτου ; ποία πρὸς τὸ κρεῖττον ἀνάβασις ; τίς πρὸς τὴν τῶν ὑψηλῶν ἐπιθυμιῶν διδασκαλία ; εἰ δὲ μαθὼν τὰ ἐν τῷ πεντηκοστῷ μὲστήρια , ὅσα κατὰ τὸ βαθύτερον περιέχει ὁ λόγος , καὶ μετ' ἐκεῖνον τὸ πρὸς τὴν κατάλυσιν τοῦ ἀντιπάλου δοθὲν ἡμῖν φάρμακον διδαχθεὶς , ἐν τῷ τῆς μετανοίας λόγῳ , ὥστε διὰ τούτου με πάντοτε νικῆ - C σθαι κατὰ τοῦ ἐχθροῦ συνειδεσθαι τε καὶ ἐγυμνώζεσθαι , σκόπησον ὅπως προσθᾶιν κατὰ τὸ ἀκόλουθον τῇ ἐφεξὴς ἀνόδῳ , νίκην ἐκ νίκης μεταλαμβάνων . Ἀναγνώσομαι δὲ σοι τῆς ἱστορικῆς ἐπιγραφῆς τὴν ἀκολουθίαν ἔχουσαν οὕτως : « Εἰς τὸ τέλος συνέθεσεν τῷ Δαβὶδ , ἐν τῷ ἐλθεῖν Δωὴκ τὸν Ἰδουμαῖον , καὶ ἀναγγεῖλαι τῷ Σαοὺλ , καὶ εἰπεῖν αὐτῷ , Ἦλθεν Δαβὶδ εἰς τὸν οἶκον Ἀβιμέλεχ . » Δι' ὧν διδάσκομαι , ὅτι τοῦτο μὲν εἰς τὸ τέλος τῆς νίκης ἄγει , ὅταν σύνεσις καθῃγέται τοῦ βίου , καθ' ὁμοιότητα τοῦ μεγάλου Δαβὶδ . Καὶ τότε μάλιστα λυπῶ τὸν Δωὴκ τὸν τῆς ἐμῆς σωτηρίας τύραννον , ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ ἱερέως γενόμενος , καὶ ὅταν ἡμῖνῶν ὑπηρετῆς , μηκέτι μοι κατὰ πρόσωπον συμπλέχεσθαι δύναμιν ἔχων , λάθρα κατ' ἐμοῦ τὴν ἐπιβουλὴν ἐξαρτύεται , τῷ κατ' ἐμοῦ D φονῶντι , τὴν παρὰ τῷ ἱερεῖ διαγωγὴν μου καταμηνύων . Δῆλον δ' ἄν ἐσθ τίνες εἰσὶν αἱ ἡμινοὶ , ὧν ἐπιστάται οὗτος ὁ Ἰδουμαῖος , ὁ τὴν ἄγονον βουκολῶν φῖσιν , ἐν ᾧ τῷ Θεοῦ ἡ εὐλογία τόπον οὐχ εὑρεν , ἡ ὃψις δὲ ἀρχὴς τὸν πληθυόμεν ἐντεθεῖσα τῇ κτίσει , ὅτι , « Αὐξάνεσθε καὶ πληθύνεσθε . » Οὐ γὰρ ἐκ Θεοῦ ὁ πληθυσμὸς τῇ κακίᾳ · ὡς οὐδὲ ἐξ ἀλλήλων ἐστὶν ἡ τοῦ γένους τῶν ἡμιῶν διαδοχή , ἀλλ' ἀεὶ καινοτομεῖ τὸ ζῶον ἡ φύσις τὸ μὴ ἐν τῇ κτίσει δι' ἑαυτῆς παρασφοριζομένη , καὶ παρεισάγουσα . Δῆλον δὲ πάντως διὰ τῶν εἰρημένων ὅτι πρὸς τινὰ σκοπὸν βλέπει ὁ λόγος . Εἰ γὰρ πάντα ὅσα ἐποίησεν ὁ Κύριος καλὰ
Lemmas: ὁ πεντηκοστή ψαλμῳδία , διά ὅς ἄλλος νίκη κατά A σύ ἀντίπαλος ἐγώ ἑτοιμάζω . ὁ γάρ οἶδα ὁ λακάω ἑαυτοῦ ἐκκαθαίρω , ὁ διηνεκής κατά ὁ ἐχθρός Νίκη παρασκευή εἰμί καί ὑπόθεσις . Ἀδιαλεπτως γάρ ἐγώ ὗσις ἐν ὁ βίος ὁ πάλη ὁ γίγνομαι πρός ὁ κοσμοκράτωρ ὁ σκότος οὗτος , καί πρός ὁ πνευματικός ὁ σονήρης ἐν ὁ ἐπουράνιος · ἐπεί ἐν μόνος ἀντιπάλαισμα , καί πρός πᾶς πειρασμός προσβολή ἔχω ὁ μετάνοια , ὅς οὗτος ἐν ἑαυτοῦ κατορθόω , διά πᾶς νικητής γίγνομαι ὁ ἀεί προσπαλαιουος . μετά οὗτος δέ καί ὁ ἱστορία ἐν ὁ ἐπιγραφή ὁ ἀνακλουθὸν ἔχω , ἀλλά ὁ νόος πρός ὁ ἀκολουθία συναρτάω . Πολύς γάρ μεταγενής ὁ κατά ὁ Βηρσαβεέ καί ὁ οὐρία ἔργον , ὁ κατά ὁ Ἰδουμαῖος ὁ Δωήκ εἰμί ὁ διήγημα . οὗτος μέν γάρ ἐν ἀρχή B ὁ ὁ Σαῦλος τυραννίς γίγνομαι , ἐκεῖνος δέ μικρός πρό ὁ τέλος ὁ ὁ Δαυίδ βασίλεια συμβαίνω . ἄλλος οὖον μέλος ὁ θεοματὶ λόγος ὁ χρονικός τε καί σάρκινος ὁ πρᾶγμα τάξις . τις γάρ ἐγώ τοσοῦτος ὀνίνημι ἐν πρῶτος ὁ κατά ὁ Ἰδουμαῖος μανθάνω , καί μετά οὗτος ὁ κατά ὁ Βηρσαβεέ διδάσκω ; Τῖς ἀρετή διά οὗτος ; ποῖος πρός ὁ ἀγαθός ἀνάβασις ; τίς πρός ὁ ὁ ὑψηλός ἐπιθυμία διδασκαλία ; εἰμί δέ μανθάνω ὁ ἐν ὁ πεντηκοστός μὲστήρια , ὅσος κατά ὁ βαθύς περιέχω ὁ λόγος , καί μετά ἐκεῖνος ὁ πρός ὁ κατάλυσις ὁ ἀντίπαλος δίδωμι ἐγώ φάρμακον διδάσκω , ἐν ὁ ὁ μετάνοια λόγος , ὥστε διά οὗτος ἐγώ πάντοτε νικάω - C ἕπομαι κατά ὁ ἐχθρός συνοράω τε καί γυμνόω , σκοπέω ὅπως πρόσθη κατά ὁ ἀκόλουθος ὁ ἐφεξής ἄνοδος , Νίκη ἐκ Νίκη μεταλαμβάνω . ἀναγιγνώσκω δέ σύ ὁ ἱστορικός ἐπιγραφή ὁ ἀκολουθία ἔχω οὕτως : « εἰς ὁ τέλος συνθέτω ὁ Δαυίδ , ἐν ὁ ἔρχομαι Δωήκ ὁ Ἰδουμαῖος , καί ἀναγγέλλω ὁ Σαῦλος , καί εἶπον αὐτός , ἔρχομαι Δαυίδ εἰς ὁ οἶκος Ἀβιμέλεχ . » διά ὅς διδάσκω , ὅτι οὗτος μέν εἰς ὁ τέλος ὁ Νίκη ἄγω , ὅταν σύνεσις καθηγέτης ὁ βίος , κατά ὁμοιότης ὁ μέγας Δαυίδ . καί τότε μάλιστα λυπέω ὁ Δωήκ ὁ ὁ ἐμός σωτηρία τύραννος , ἐν ὁ οἶκος ὁ ἱερεύς γίγνομαι , καί ὅταν ἡμίνα ὑπηρετέω , μηκέτι ἐγώ κατά πρόσωπον συμπλέκω δύναμις ἔχω , λάθρῃ κατά ἐγώ ὁ ἐπιβουλή ἐξαρτύω , ὁ κατά ἐγώ D φονάω , ὁ παρά ὁ ἱερεύς διαγωγή ἐγώ καταμηνύω . Δῆλος δέ ἄν εἰμί τίς εἰμί ὁ ημινοος , ὅς ἐπιστάτης οὗτος ὁ Ἰδουμαῖος , ὁ ὁ ἄγονος βουκολέω φῖσις , ἐν ὅς ὁ Θεός ὁ εὐλογία τόπος οὐ εὑρίσκω , ὁ ὄψις δέ ἀρχή ὁ πληθύω ἐντίθημι ὁ κτίζω , ὅτι , « αὐξάνω καί πληθύνω . » οὖον γάρ ἐκ Θεός ὁ πληθυσμός ὁ κακία · ὡς οὐδέ ἐκ ἀλλήλων εἰμί ὁ ὁ γένος ὁ ἥμιον διαδοχή , ἀλλά ἀεί καινοτομέω ὁ ζῷον ὁ φύσις ὁ μή ἐν ὁ κτίζω διά ἑαυτοῦ παρασφοριζομενω , καί παρεισάγω . Δῆλος δέ πάντως διά ὁ εἴρω ὅτι πρός τις σκοπός βλέπω ὁ λόγος . εἰμί γάρ πᾶς ὅσος ποιέω ὁ Κύριος καλός