gregorius-nyssenus.in-inscriptiones-psalmorum pg044_0250.1
ἡμῖν ὑπεδείχθη , ἀελ πρὸς τὸ μεῖζον τε καὶ ὑψηλότερον τῆς ἐπὶ τὴν ἀρετὴν πολιτείας ἐπείσαγουσα ( 90 ) τοὺς διὰ τούτων πρὸς τὸ ὕψος ὁδηγουμένους , ὡς ἂν τις ἐπ’ ἐκεῖνο φθάσῃ τὸ μέτρον τῆς μακαριότητος , οὗ τὸ ἐπέκεινα οὔτε ἡ ( 91 ) διάνοια χωρεῖ στοχαμοῖς · τισι καὶ ὑπονοίας ἀναλογίσασθαι , οὔτε λόγος δι’ ἀκολουθίου τὸ ἐφεξῆς ἐξευρίσκει . Ἄλλα καὶ ἡ κατ’ ἐλπίδα κίνησις ἡ πανταχοῦ τῆς ἐπιθυμίας ἡμῶν προεξαλλομένη τε καὶ προτρέγουσα , ἐπειδὰν ἐμπelάσῃ τοῖς ἀνεικάστοις , ἀργὴ μένει . Τὸ δὲ ὑπὲρ τούτο , κρεῖττον ἡ κατ’ ἐλπίδα ἐστιν . Ὡς καὶ αὐτὴ διὰ τῆς θεωρηθείσης τάξεως ἡ κατὰ τὴν ψαλμωδίαν φιλοσοφία μαρτυρεῖται , οἷον τινὰ θύραν καὶ εἴσοδον ἐν τοῖς πρώτοις τῶν λόγων ἐπὶ τὸν μακάριον βίον , τὴν τοῦ κακοῦ ἀναχώρησιν ἡμῖν ὑπανοίξασα . Τοῦτο γὰρ αἱ πρώται φωναὶ τῆς ψαλμωδίας διδάσκουσιν , ἀρχὴν μακαριότητος λέγουσαι , τὴν τοῦ κακοῦ ἀλλοτρίωσιν . Ἔστα τὴν ἐκ τοῦ νόμου χειραγωγίαν τοῖς πλανωμένοις προτείνασα , τὴν τε πρὸς τὸ ἀειβαλὲς ζῦλον ὁμοίωσιν διὰ τοῦ τοιούτου βίου ὑποσχομένη , καὶ τὰ σκληρωπὰ τῶν τὴν ἐναντίαν τρεπομένων ὁδὸν ὑποδείξασα , διὰ τῶν ἐφεξῆς ἀναβάσεων πρὸς τὸ ἀκρότατον ἄγει τοῦ μακαρισμοῦ τὸν τῇ χειραγωγίᾳ ταύτῃ ἐπόμενον . Τοῦτο γὰρ σοὶ ἐνδείκνυται ἡ τοῦ τελευταίου ψαλμοῦ διάνοια , ἐν ᾧ μετὰ τὸν τῆς κακίας παντελῆ ἀφανισμόν πάντα ( 92 ) ἐν τοῖς οὖσιν ἅγια ἔσται , καὶ πάντα πρὸς τὸν αἶνον τοῦ Θεοῦ συμφωνήσει , ἐπ’ ἰσης ἐν τῷ στερέῳ ( 93 ) τῆς δυνάμεως τὸ πρὸς τὴν κακίαν ἀτρεπτον προσλαβόντα , καὶ τῇ μεγαλωσύνη αὐτοῦ τὸν εὐψομον ἤχον οἷον τινι μεγαλοφώνῳ σάλπιγγι συνεπαίροντα . Ὅταν εἰς μίαν χορεστασίαν συναρμοσθῇ πᾶσα ἡ κτίσις , τῶν τε ὑπερκειμένων , τῶν τε ὑποδεθηκόντων ἀπάντων , καὶ χωδάλου δίχην ἡ νοητὴ κτίσις , καὶ ἡ νῦν δι’ ἁμαρτίας μεμερισμένη , καὶ διεστῶσα τὸν ἀγαθὸν ἤχον ἐκ τῆς ἡμετέρας συμφωνίας ἀποτελέσει . Ὅταν συνδράμῃ τῷ ἀγγελικῷ τὸ ἡμέτερον · καὶ ἀναλαβοῦσα ( 94 ) ἑαυτὴν ἐκ τῆς συγγύσεως · ἡ θεία παράταξις , ἐπὶ τῷ φόνῳ ( 95 ) τῶν πολεμίων ἀλαλάξει τῷ τροπαιοῦχῳ τὸ ἐπινίκιον . Τότε γίνεται πάσης πνοῆς ὁ αἰὼν εἰς ἀεὶ παρατείνων τὴν χάριν , καὶ δι’ αὐξήσεως πλεονάζων εἰς τὸ διηνεκὲς τὸ μακάριον , ἐκεῖνο λέγω τὸ ὄντως μακάριον · ἄφ’ οὗ ἀργεῖ μὲν ἡ στοχαστικὴ περὶ τὴν γνῶσιν διάνοια , ἀργεῖ δὲ καὶ ἡ ἐλπιστικὴ ἡμῶν ἐνέργεια . Διαδέχεται δὲ ( 96 ) ἡ ἀρρήτος τε καὶ ἀκατανόητος , καὶ πάσης κρείττον ( 97 ) διανοίας κατάστασις , ἐν ᾧ οὔτε ὀφθαλμὸς εἶδεν , οὔτε οὖς ἤκουσεν , οὔτε ἀνθρωπίνη καρδία ἐχώρησεν . Οὕτω γὰρ ὡρίωσάτο τὰ ἀγαθὰ τὰ ( 98 ) ἐν τῷ ἀγιασμῷ ἀποκειμένα ὁ θεῖος Ἀπόστολος .
Lemmas: ἐγώ ὑποδείκνυμι , ΑΕΛ πρός ὁ μείζων τε καί ὑψηλός ὁ ἐπί ὁ ἀρετή πολιτεία ἐπεισάγω ( 90 ) ὁ διά οὗτος πρός ὁ ὕψος ὁδηγέω , ὡς εἄν τις ἐπί ἐκεῖνος φθάνω ὁ μέτρον ὁ μακαριότης , ὅς ὁ ἐπέκεινα οὔτε ὁ ( 91 ) διάνοια χωρέω στοχαμος · τις καί ὑπόνοια ἀναλογίζομαι , οὔτε λόγος διά ἀκολούθιον ὁ ἐφεξῆς ἐξευρίσκω . ἄλλος καί ὁ κατά ἐλπίς κίνησις ὁ πανταχοῦ ὁ ἐπιθυμία ἐγώ προεξαλλομενω τε καί προτρέχω , ἐπειδάν ἐμπίπτω ὁ ἀνείκαστος , ἀργός μένω . ὁ δέ ὑπέρ οὗτος , ἀγαθός ὁ κατά ἐλπίς εἰμί . ὡς καί αὐτός διά ὁ θεωρέω τάξις ὁ κατά ὁ ψαλμῳδία φιλοσοφία μαρτυρέω , οἷος τις θύρα καί εἴσοδος ἐν ὁ πρῶτος ὁ λόγος ἐπί ὁ μακάριος βίος , ὁ ὁ κακός ἀναχώρησις ἐγώ ὑπανοίγνυμι . οὗτος γάρ ὁ πρῶτος φωνή ὁ ψαλμῳδία διδάσκω , ἀρχή μακαριότης λέγω , ὁ ὁ κακός ἀλλοτρίωσις . εἶμαι ὁ ἐκ ὁ νόμος χειραγωγία ὁ πλανάω προτείνω , ὁ τε πρός ὁ αειβαλλω ζῦλον ὁμοίωσις διά ὁ τοιοῦτος βίος ὑπισχνέομαι , καί ὁ σκληρωπὰ ὁ ὁ ἐναντίος τρέπω ὁδός ὑποδείκνυμι , διά ὁ ἐφεξῆς ἀνάβασις πρός ὁ ἄκρος ἄγω ὁ μακαρισμός ὁ ὁ χειραγωγία οὗτος ἔπω . οὗτος γάρ σύ ἐνδείκνυμι ὁ ὁ τελευταῖος ψαλμός διάνοια , ἐν ὅς μετά ὁ ὁ κακία παντελής ἀφανισμός πᾶς ( 92 ) ἐν ὁ εἰμί ἅγιος εἰμί , καί πᾶς πρός ὁ αἶνος ὁ Θεός συμφώνησις , ἐπί ἴσος ἐν ὁ στερέω ( 93 ) ὁ δύναμις ὁ πρός ὁ κακία ἄτρεπτος προσλαμβάνω , καί ὁ μεγαλωσύνη αὐτός ὁ εὐψομον ἦχος οἷος τις μεγαλόφωνος σάλπιγξ συνεπαίρω . ὅταν εἰς εἷς χορεστασίαν συναρμόζω πᾶς ὁ κτίσις , ὁ τε ὑπέρκειμαι , ὁ τε ὑποδέω ἀπαντάω , καί χωδάλου διχάω ὁ νοητός κτίσις , καί ὁ νῦν διά ἁμαρτία μερίζω , καί διίστημι ὁ ἀγαθός ἦχος ἐκ ὁ ἡμέτερος συμφωνία ἀποτελέω . ὅταν συντρέχω ὁ ἀγγελικός ὁ ἡμέτερος · καί ἀναλαμβάνω ( 94 ) ἑαυτοῦ ἐκ ὁ συγγύσεως · ὁ θεῖος παράταξις , ἐπί ὁ φόνος ( 95 ) ὁ πολέμιος αλαλάζω ὁ τροπαιουχέω ὁ ἐπινίκιος . τότε γίγνομαι πᾶς πνοή ὁ αἰών εἰς ἀεί παρατείνω ὁ χάρις , καί διά αὔξησις πλεονάζω εἰς ὁ διηνεκής ὁ μακάριος , ἐκεῖνος λέγω ὁ εἰμί μακάριος · ἀπό ὅς ἀργέω μέν ὁ στοχαστικός περί ὁ γνῶσις διάνοια , ἀργέω δέ καί ὁ ἐλπιστικός ἐγώ ἐνέργεια . διαδέχομαι δέ ( 96 ) ὁ ἄρρητος τε καί ἀκατανόητος , καί πᾶς ἀγαθός ( 97 ) διάνοια κατάστασις , ἐν ὅς οὔτε ὀφθαλμός ὁράω , οὔτε οὖς ἀκούω , οὔτε ἀνθρώπινος καρδία χωρέω . οὕτως γάρ ὁρίζω ὁ ἀγαθός ὁ ( 98 ) ἐν ὁ ἁγιασμός αποκειμαι ὁ θεῖος ἀπόστολος .