gregorius-nyssenus.in-inscriptiones-psalmorum pg044_0234.1
χειρὸν λεγόμενον · καὶ τὸ ἔμπαιλιν κακὸν ἐκεῖνο , ὃ ἐν τῇ τοῦ χρείττονος ἀριθμεῖται μόρᾳ . Εἰ γὰρ ἐπαίνειται μὲν ἡ δικαιοσύνη , πράττεται δὲ κακὸς ὁ περὶ ταύτην ἐσπουδακώς , διαβάλλεται δὲ ἡ κακία , καὶ πάντων τῶν σπουδαζομένων διαρκεῖ τὰς ἀπολαύσεις τοῖς περὶ αὐτὴν ἐσπουδαχόσι χαριζόμενος , πῶς ἐστι μὴ ( 66 ) προτιμότεραν πρὸς βίου αἱρεῖσιν οἰεῖσθαι τὴν κακίαν τῆς ἀρετῆς , τὴν κατεγνωσμένην τῆς ἐγκωμιαζομένης ; ὁ τοίνυν ὑψηλὸς τὴν διάνοιαν , καὶ ὅσον ἀπὸ τινος σκοπίας ἐξεχοῦσας τοῖς ἀφεστυχόσι τὸν ὀφθαλμὸν ἐπεκτείνων , ἵδεν ἐν ᾧ ἐστι τῆς κακίας πρὸς τὴν ἀρετὴν τὸ διάφορον , ὅτι ἐκ τῶν ἐσχάτων , οὐκ ἐκ τῶν παρόντων ἢ τούτων γίνεται κρίσις . Τῷ γὰρ ἐποπτικῶτε καὶ διορατικῶ τῆς ψυχῆς ὀφθαλμῷ , ὡς παρὸν κατανοήσας , τὸ δι’ ἐλπίδος τοῖς ἀγαθοῖς ἀποκειμένον , καὶ παρελθὼν τῇ ψυχῇ πᾶν τὸ φαινόμενον , ἐντὸς τε τῶν οὐρανίων ἀδύτων παραδύς , καθάπτεται τῆς ἀκρισίας τῶν μᾶλλον ἐπιστητῶν τῇ τοῦ καλοῦ κρίσει τοῖς αἰσθητικοῖς μορίοις ἐπιτρεπόντων . Δι’ ὧν φησιν · « Τί γὰρ μοι ὑπάρχει ἐν τῷ οὐρανῷ , καὶ παρὰ σοῦ τί ἠθέλησα ἐπὶ τῆς γῆς ; » τῷ αὐτῷ μορίῳ τοῦ λόγου τὸ μὲν οὐράνιον θαυμαστικῶς μεγαλύνων τε καὶ ἐξαιροῦν τῷ λόγῳ , τὸ δὲ ἐπὶ γῆς τοῖς τῶν ἀνόητων ὀφθαλμοῖς σπουδαζόμενον καταφρονητικῶς τε καὶ σκωπτικῶς ἐξευτελίζων τε καὶ μειοττοῦμενος . « Ὡς εἰ τις τῶν ἐν φυλακῇ τεχθέντων μέγα τι πρῖνον ἀγαθὸν εἶναι τὸν ζόφον , ᾧ ἐνετράφη τε καὶ συνῆψεν , εἶτα τῆς ὑπαίθρου χάριτος μετασχὼν καταγινώσκει τὴν προτέρας αὐτοῦ κρίσεως , λέγων , Οἷον θεαμάτων ἦλθον τε καὶ ἀστέρων , καὶ παντὸς τοῦ περὶ τὸν οὐρανὸν κάλλους προεῖδον ( 67 ) τὸν συνῃτὸν ζόφον δι’ ἀπειρίαν τοῦ χρείττονος . Οὕ γάριν προκαταγινοῦσκει τῷ λόγῳ τῆς περὶ τὸ καλὸν ἀκρισίας , κτηνώδῃ λέγων ἑαυτὸν εἶναι , ὡς ἐν ἐκείνοις τὸ ἀγαθὸν ἔωρα . Ἐπεὶ δὲ ἐγένετο μετὰ τοῦ Θεοῦ , Θεὸς δὲ ὁ λόγος , καὶ πρὸς τὸ δεξιὸν ὀδηγήθη , ὁδηγὸς δὲ γίνεται αὐτῷ δεξιός · διὰ τῆς βουλῆς ὁ λόγος , καὶ ἵδεν τὴν ἐν ἀρετῇ δόξαν , δι’ ἧς γίνεται τοῖς πρὸς τὸν οὐρανὸν βλέπουσιν ἡ ἀνάληψις , τότε χρήται ταῖς φωναῖς ἐκείναις , ᾧν ἡ μὲν ἐν θαύματι ποιεῖται τὸ ἐν οὐρανοῖς ( 68 ) ἀγαθόν · ἡ δὲ τὸ οὐτιδανὸν τε καὶ μάταιον τῆς ἠπατημένης περὶ τὸν βίον σπουδῆς διαπτύει . « Ἔχει δὲ πᾶσα ἡ λέξις οὕτως · « Κτηνώδης , » φησιν , « ἐγενόμην παρὰ σοί . » Τὴν ἄλογον ἐν τοῖς τοιούτοις διασημαίνων προσπάθειαν . Εἶτα ἐπάγει · « Ἐγὼ δὲ διὰ παντὸς μετὰ σοῦ . » Τοῦτο δὲ πρὸν καὶ τὸν τρόπον τῆς πρὸς τὸν Θεὸν συναρείας προστίθησιν . « Ὡς ἂν καὶ ἡμεῖς μάθωμεν , πῶς ὁ πρῶτον κτηνώδης μετὰ ταῦτα τῷ Θεῷ συνάπτεται · « Ἐκράτησας » γάρ , φησί , « τῆς χειρὸς τῆς δεξιᾶς μου . » Θεοῦ ἀντιληφὼν λέγει , τὴν πρὸς τὰ δεξιὰ τῆς διανοίας ὁρμὴν . « Καὶ ἐν τῇ βουλῇ σου ὡδήγησάς με · » οὐ γὰρ ἄνευ θείας βουλῆς γίνεται ἐπὶ τὸ καλὸν ὁδηγία . « Καὶ μετὰ δόξης προσελάβου με.»Καλῶς ἀντιδιαστέλλει τῇ αἰσχύνῃ τὴν δόξαν . « Ἦτις καθάπερ
Lemmas: χείρων λέγω · καί ὁ εμπαιλις κακός ἐκεῖνος , ὅς ἐν ὁ ὁ ἀγαθός ἀριθμέω μόρον . εἰμί γάρ ἐπαινέω μέν ὁ δικαιοσύνη , πράσσω δέ κακός ὁ περί οὗτος σπουδάζω , διαβάλλω δέ ὁ κακία , καί πᾶς ὁ σπουδάζω διαρκής ὁ ἀπολαύω ὁ περί αὐτός σπουδάζω χαρίζομαι , πῶς εἰμί μή ( 66 ) πρότιμος πρός βίος αἱρέω οἴομαι ὁ κακία ὁ ἀρετή , ὁ καταγιγνώσκω ὁ ἐγκωμιάζω ; ὁ τοίνυν ὑψηλός ὁ διάνοια , καί ὅσος ἀπό τις σκοπιά εξέχων ὁ ἀφεστυχόσι ὁ ὀφθαλμός ἐπεκτείνω , ὁράω ἐν ὅς εἰμί ὁ κακία πρός ὁ ἀρετή ὁ διάφορος , ὅτι ἐκ ὁ ἔσχατος , οὐ ἐκ ὁ πάρειμι ἢ οὗτος γίγνομαι κρίσις . ὁ γάρ εποπτικαω καί διορατικός ὁ Ψυχή ὀφθαλμός , ὡς πάρειμι κατανοέω , ὁ διά ἐλπίς ὁ ἀγαθός αποκειμαι , καί παρέρχομαι ὁ Ψυχή πᾶς ὁ φαίνω , ἐντός τε ὁ οὐράνιος ἄδυτος παραδύω , καθάπτω ὁ ἀκρισία ὁ μᾶλλον ἐπιστητός ὁ ὁ καλός κρίσις ὁ αἰσθητικός μόριον ἐπιτρέπω . διά ὅς φημί · « τις γάρ ἐγώ ὑπάρχω ἐν ὁ οὐρανός , καί παρά σύ τίς ἐθέλω ἐπί ὁ γῆ ; » ὁ αὐτός μόριον ὁ λόγος ὁ μέν οὐράνιος θαυμαστικός μεγαλύνω τε καί ἐξαιρέω ὁ λόγος , ὁ δέ ἐπί γῆ ὁ ὁ ανόητος ὀφθαλμός σπουδάζω καταφρονητικός τε καί σκωπτικός ἐξευτελίζω τε καί μειοττουμην . « ὡς εἰμί τις ὁ ἐν φυλακή τίκτω μέγας τίς πρῖνος ἀγαθός εἰμί ὁ ζόφος , ὅς ἐντρέφω τε καί συνάπτω , εἶτα ὁ ὕπαιθρος χάρις μετέχω καταγιγνώσκω ὁ πρότερος αὐτός κρίσις , λέγω , οἷος θέαμα ἔρχομαι τε καί ἀστήρ , καί πᾶς ὁ περί ὁ οὐρανός κάλλος προεῖδον ( 67 ) ὁ συνίημι ζόφος διά ἀπειρία ὁ ἀγαθός . ἕ γάριν προκαταγιγνώσκω ὁ λόγος ὁ περί ὁ καλός ἀκρισία , κτηνώδης λέγω ἑαυτοῦ εἰμί , ὡς ἐν ἐκεῖνος ὁ ἀγαθός ὁράω . ἐπεί δέ γίγνομαι μετά ὁ Θεός , θεός δέ ὁ λόγος , καί πρός ὁ δεξιός ὁδηγέω , ὁδηγός δέ γίγνομαι αὐτός δεξιός · διά ὁ βουλή ὁ λόγος , καί ὁράω ὁ ἐν ἀρετή δόξα , διά ὅς γίγνομαι ὁ πρός ὁ οὐρανός βλέπω ὁ ἀνάληψις , τότε χράω ὁ φωνή ἐκεῖνος , εἰμί ὁ μέν ἐν θαῦμα ποιέω ὁ ἐν οὐρανός ( 68 ) ἀγαθός · ὁ δέ ὁ οὐτιδανός τε καί μάταιος ὁ ἀπατάω περί ὁ βίος σπουδή διαπτύω . « ἔχις δέ πᾶς ὁ λέξις οὕτως · « κτηνώδης , » φημί , « γίγνομαι παρά σύ . » ὁ ἄλογος ἐν ὁ τοιοῦτος διασημαίνω προσπάθεια . εἶτα ἐπάγω · « ἐγώ δέ διά πᾶς μετά σύ . » οὗτος δέ πρόειμι καί ὁ τρόπος ὁ πρός ὁ θεός συναείρω προστίθημι . « ὡς εἄν καί ἐγώ μανθάνω , πῶς ὁ πρῶτος κτηνώδης μετά οὗτος ὁ Θεός συνάπτω · « κρατέω » γάρ , φημί , « ὁ χείρ ὁ δεξιός ἐγώ . » Θεός ἀντιλαμβάνω λέγω , ὁ πρός ὁ δεξιός ὁ διάνοια ὁρμή . « καί ἐν ὁ βουλή σύ ὁδηγέω ἐγώ · » οὖον γάρ ἄνευ θεῖος βουλή γίγνομαι ἐπί ὁ καλός ὁδηγία . « καί μετά δόξα προσλαμβάνω με.»Καλῶς ἀντιδιαστέλλω ὁ αἰσχύνη ὁ δόξα . « ὅστις καθάπερ