gregorius-nyssenus.in-inscriptiones-psalmorum pg044_0309.1
A τοὺς ἐπὶ θανάτῳ διωκομένους τὸν ἐχθρὸν ὑποχείριον . Ὁ δὲ Δαβὶδ τούτους μὲν ἀπαίτε τῇ ὀργῇ , ἀδέμιτον χρόνον τῆς κατὰ τοῦ βασιλέως αὐτῶν ἐπιχειρήσεως . Γυμνώσας δὲ τῆς θήκης τὸ ξίφος , καὶ λελθὼν παραστὰς τῷ Σαοὺλ κατόπιν , ἀμάτυπτον ἔχων κατ’ αὐτοῦ τὴν ἐγχείρησιν · ὁ γὰρ ἐν τῷ σπηλαίῳ ζῶφος ἐπικρύπτων τὴν ὁμὶν περιεῖχεν τῶν γινομένων τὸν ἔλεγχον . Δυνάμενος τοίνυν μιᾷ πληγῇ κατὰ τῶν μεταπρόσω διὰ τῆς καρδίας ὅλον διελᾶσαι τὸ ξίφος , τοῦ μὲν σώματος Σαοὺλ οὔτε ἥψατο , οὔτε ἐμέλλεσεν . Ἀποτέμνει δὲ τῷ ξίφει λαθὼν ἐκεῖνον τὸ τῆς διπλοῖδος πτερύγιον , ὡς ἂν μαρτυρήσειε μετὰ ταῦτα τῆς εἰς τὸν Σαοὺλ φιλανθρωπίας ἢ χλανίς , τῆς τοῦ πτερυγίου τομῆς τῆς κατὰ τοῦ σώματος αὐτοῦ πληγῆς τὴν ἐξουσίαν δεῖκνύουσα . Δι’ ἧς ἐγένετο φανερόν , ὅπως ὁ Δαβὶδ τὴν μακροθυμίαν ἐπαιδεύετο , ὅς ξίφος ἔχων ἐν τῇ παλάμῃ γυμνόν , ὑποκειμένου τῇ χειρὶ τοῦ πολέμου σώματος , ἐν ἐξουσίᾳ τοῦ ἀνελθεῖν ὑπάρχων , νικήσας καὶ τῷ λογισμῷ τὸν θυμόν , καὶ τῷ θείῳ φόβῳ τὴν τῆς πληγῆς ἐξουσίαν , οὐ μόνον ἰδίῳ θυμῷ χρεῖσθαι ἐγένετο , ἀλλὰ καὶ τὸν ὁπιστῖον πρὸς τὸν τοῦ Σαοὺλ φόνον ὀρμῆσαντα κατέτειλεν ἐκείνη ἀοίδιμῳ φωνῇ , εἰπὼν πρὸς αὐτόν · « Μὴ διαφθείρῃς τὸν χριστὸν Κυρίου . » Προέχεται οὖν ὁ Σαοὺλ ἐκ τοῦ σπηλαίου γινώσκων τὸν γεγονότα οὐδὲν καὶ περιεχομένον περιβαλὼν ἑαυτῷ τὸ χλανίδιον . Ὁ δὲ Δαβὶδ , συνεξελθὼν αὐτῷ κατόπιν μετὰ τῆς καθ’ ἑαυτὸν ἀσφαλείας , καὶ προκαταλαβὼν τὸν ὑπερχεῖμενον τοῦ σπηλαίου γεώλοφον , προτείνει τῇ χειρὶ πτερύγιον . Τοῦτο δὲ οὐδὲν ἕτερον ἦν , ἢ τρόπαιον κατὰ τῶν ἀντιπάλων ἀναίμακτον . Καὶ ἐμβόησας τῷ Σαοὺλ μεγάλη φωνῇ , τὴν καινὴν ταύτην καὶ θαυμαστὴν ἀριστείαν ἐκδηλοῖται , ἣν λύθρος αἵματος οὐκ ἐμίανεν , ἢ καὶ ὁ ἀριστεὺς ἐνίκησεν , καὶ ἡ ἡττηθεῖς περισιώζεται . Οὐ γὰρ τῷ πτώματι τοῦ πολέμου μαρτυρεῖται τοῦ Δαβὶδ ἡ ἀριστεία · ἀλλ’ ἐν τῇ περισώσθαι τοῦ κινδύνου τὸν ἀντικείμενον , φανερώτερα γίνεται καὶ ὑπεροχὴ τῆς δυνάμεως , ᾧ τοσοῦτον περιὴν τῆς πεποιθήσεως , μὴ τῇ ἀπωλείᾳ τῶν ἀντιτεταγμένων πιστεύειν τὴν ἑαυτοῦ σωτηρίαν , ἀλλὰ καὶ περιόντων τῶν ἐπιβουλευόντων , ὡς οὐδενὸς λυπουμένου , τὸ ἀσφαλὲς ἔχειν . Μᾶλλον δὲ τοῦτο διὰ τῆς ἱστορίας παιδεύει ὁ λόγος , ὅτι οὐ κατ’ ἀρετὴν προέχων , οὐ κατὰ τῶν ὁμοφύλων , ἀλλὰ κατὰ τῶν παθῶν ἀνδρίζεται . Ἀναφέρεται οὖν διὰ τῆς τοιαύτης τοῦ Δαβὶδ ἀριστείας ὁ ἐν ἀμαρτησίᾳ θυμός · τοῦ μὲν διὰ τοῦ λογισμοῦ τὴν ἰδίαν ἐλόντος ὀργήν , καὶ τὴν ἀμυντικὴν ὀργὴν κατασκευάσαντος · τοῦ δὲ Σαοὺλ διὰ τῆς γενομένης αὐτῷ φιλανθρωπίας τὴν κατὰ τοῦ Δαβὶδ χαλινὰ ἀπονεχρώσαντος . Οἷα γὰρ μετὰ ταῦτα πρὸς τὸν νικητὴν ἀποφθέγγεται , ὑπ’ αἰσχύνης τῶν τετολμημένων καταδομένου , καὶ θρήνῳ , καὶ δάκρυσιν τὴν ἐνδιαθετον αὐτοῦ τῆς χαλινὰς ἀποστροφὴν ἐνδεικνύμενος , ἐξεστιν ἐξ αὐτῆς ἱστορίας μαθεῖν . Ἡ μὲν οὖν ὑπόθεσις τῆς ἑκτῆς καὶ πεντηκοστῆς ψαλμωδίας , ὅσον ἐκ τῶν ὑπὸ τῆς ἱστορίας δηλουμένων , τοιαύτη ἐστίν . Αὐτὰ δὲ τῆς ἐπιγραφῆς τὰ ῥήματα , δι’ ἧν ἢ κατὰ τὸ σπήλαιον συντυχία δηλοῦται , τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον · « Εἰς τὸ τέλος μὴ διαφθείρῃς , τῷ Δαβὶδ εἰς στηλογραφίαν ,
Lemmas: A ὁ ἐπί θάνατος διώκω ὁ ἐχθρός ὑποχείριος . ὁ δέ Δαυίδ οὗτος μέν ἀπαιτέω ὁ ὀργή , αδεμιος χρόνος ὁ κατά ὁ βασιλεύς αὐτός ἐπιχείρησις . γυμνόω δέ ὁ θήκη ὁ ξίφος , καί λανθάνω παραστὰς ὁ Σαῦλος κατόπιν , ἀμάτυπτον ἔχω κατά αὐτός ὁ ἐγχείρησις · ὁ γάρ ἐν ὁ σπήλαιον Ζώφος ἐπικρύπτω ὁ ὅς περιέχω ὁ γίγνομαι ὁ ἔλεγχος . δύναμαι τοίνυν εἷς πλήσσω κατά ὁ μεταπρόσω διά ὁ Καρδία ὅλος διελαύνω ὁ ξίφος , ὁ μέν σῶμα Σαῦλος οὔτε ἅπτω , οὔτε μέλλω . ἀποτέμνω δέ ὁ ξίφος λανθάνω ἐκεῖνος ὁ ὁ διπλοῖδος πτερύγιον , ὡς εἄν μαρτυρέω μετά οὗτος ὁ εἰς ὁ Σαῦλος φιλανθρωπία ἢ χλανίς , ὁ ὁ πτερύγιον τομή ὁ κατά ὁ σῶμα αὐτός πληγή ὁ ἐξουσία δείκνυμι . διά ὅς γίγνομαι φανερός , ὅπως ὁ Δαυίδ ὁ μακροθυμία παιδεύω , ὅς ξίφος ἔχω ἐν ὁ παλάμη γυμνός , ὑπόκειμαι ὁ χείρ ὁ πόλεμος σῶμα , ἐν ἐξουσία ὁ ἀνέρχομαι ὑπάρχω , νικάω καί ὁ λογισμός ὁ θυμός , καί ὁ θεῖον φόβος ὁ ὁ πληγή ἐξουσία , οὖον μόνος ἴδιος θυμός χράω γίγνομαι , ἀλλά καί ὁ οπιστια πρός ὁ ὁ Σαῦλος φόνος ὀρμάω κατέτειλεν ἐκεῖνος ἀοίδιμος φωνή , εἶπον πρός αὐτός · « μή διαφθείρω ὁ χριστός κύριος . » προέχω οὖν ὁ Σαῦλος ἐκ ὁ σπήλαιον γιγνώσκω ὁ γίγνομαι οὐδείς καί περιέχω περιβάλλω ἑαυτοῦ ὁ χλανίδιον . ὁ δέ Δαυίδ , συνεξέρχομαι αὐτός κατόπιν μετά ὁ κατά ἑαυτοῦ ἀσφάλεια , καί προκαταλαμβάνω ὁ ὑπερχέω ὁ σπήλαιον γεώλοφος , προτείνω ὁ χείρ πτερύγιον . οὗτος δέ οὐδείς ἕτερος εἰμί , ἢ τρόπαιον κατά ὁ ἀντίπαλος ἀναίμακτος . καί ἐμβοάω ὁ Σαῦλος μέγας φωνή , ὁ καινός οὗτος καί θαυμαστός ἀριστεία ἐκδηλόω , ὅς λύθρον αἷμα οὐ μιαίνω , ἢ καί ὁ ἀριστεύς νικάω , καί ὁ ηττώμαι περισιωζω . οὖον γάρ ὁ πτῶμα ὁ πόλεμος μαρτυρέω ὁ Δαυίδ ὁ ἀριστεία · ἀλλά ἐν ὁ περισῴζω ὁ κίνδυνος ὁ ἀντίκειμαι , φανερός γίγνομαι καί ὑπεροχή ὁ δύναμις , ὅς τοσοῦτος περίειμι ὁ πεποίθησις , μή ὁ ἀπώλεια ὁ ἀντιτάσσω πιστεύω ὁ ἑαυτοῦ σωτηρία , ἀλλά καί περίειμι ὁ ἐπιβουλεύω , ὡς οὐδείς λυπέω , ὁ ἀσφαλής ἔχω . μᾶλλος δέ οὗτος διά ὁ ἱστορία παιδεύω ὁ λόγος , ὅτι οὖον κατά ἀρετή προέχω , οὖον κατά ὁ ὁμόφυλος , ἀλλά κατά ὁ πάθος ἀνδρίζω . ἀναφέρω οὖν διά ὁ τοιοῦτος ὁ Δαυίδ ἀριστεία ὁ ἐν ἀμαρτησίᾳ θυμός · ὁ μέν διά ὁ λογισμός ὁ ἴδιος αἱρέω ὀργή , καί ὁ ἀμυντικός ὀργή κατασκευάζω · ὁ δέ Σαῦλος διά ὁ γίγνομαι αὐτός φιλανθρωπία ὁ κατά ὁ Δαυίδ χαλινός ἀπονεχρώσαντος . οἷος γάρ μετά οὗτος πρός ὁ νικητής ἀποφθέγγομαι , ὑπό αἰσχύνη ὁ τολμάω καταδίδωμι , καί θρῆνος , καί δάκρυ ὁ ενδιαθετος αὐτός ὁ χαλινός ἀποστροφή ἐνδείκνυμι , ἔξεστι ἐκ αὐτός ἱστορία μανθάνω . ὁ μέν οὖν ὑπόθεσις ὁ ἑκτεύς καί πεντηκοστή ψαλμῳδία , ὅσος ἐκ ὁ ὑπό ὁ ἱστορία δηλέομαι , τοιοῦτος εἰμί . αὐτός δέ ὁ ἐπιγραφή ὁ ῥῆμα , διά ἧμαι ἢ κατά ὁ σπήλαιον συντυχία δηλόω , οὗτος ἔχω ὁ τρόπος · « εἰς ὁ τέλος μή διαφθείρω , ὁ Δαυίδ εἰς στηλογραφία ,