gregorius-nyssenus.in-inscriptiones-psalmorum pg044_0280.1
θεότητα . Ἰδοὺ γὰρ ἐστι τοῦ ἀφόρονος , ὡς ἐτέρωθι φησι , τὸ τὸν ὄντα Θεὸν μὴ εἶναι λέγειν . Βοᾷ δὲ πρὸς τοὺς τοιούτους , ὅτι « Σύνετε , ἀφόρονες ἐν τῷ λαῷ , καὶ , μωροί , ποτὲ φρονήσατε . » Τίς ὁ φυτεύσας τὸ ὄφθ ; τίς ὁ πλάσας τὸν ὀφθαλμόν ; τίς ὁ πεισάμενος τὰ ἔθνη ; τίς ὁ γινώσκων τοὺς διαλογισμοὺς τῶν ἀνθρώπων ; διὰ τούτων γὰρ οἶμαι πάντων τὸν Προφήτην τὰ κατὰ τὰς ἰάσεις μηνύειν θαύματα , δι’ ὧν ὀφθαλμοὶ τε ἐπλάσαντο διὰ τοῦ πτύσματος καὶ τῆς γῆς πιπλουρούμενοι , καὶ ἀκοαὶ τρόπον τινὰ τοῖς ἑστερημένοις τῆς αἰσθήσεως ταύτης διὰ τῶν δακτύλων ἐνεφυτεύοντο . Καὶ ὅσα ἐν τῷ κρυπτῷ τῶν νοημάτων ἐλάμβανεν , παρὰ τοῦ βλέποντος τὰς ἐνθυμήσεις αὐτῶν διελέγετο . Ἐπεὶδὴ τούτοις ἐμβδὼν οὐκ ἠκούσθη , πρὸς τὸν Κύριον ἐπιστρέφει τὸν λόγον καὶ φησιν · « Μακάριος ἀνθρώπος , ὃν ἂν παιδεύσῃς , Κύριε , καὶ ἐκ τοῦ νόμου σου διδάξῃς αὐτόν · » ὡς τοῦ νόμου καθ’ ἑαυτὸν ὤφελούντος οὐδέν , εἰ μὴ τις θεία διδαχὴ τὸ ἐγγεῖλμενον αὐτῷ μυστήριον σαφηνίσῃ · καθὼς ἐπεν ὁ αὐτὸς οὗτος προφήτης , ὅτι « Ἀποκαλύψων τοὺς ὀφθαλμούς μου , καὶ κατανοήσω τὰ θαυμάσια ἐκ τοῦ νόμου σου . » « Ἡ τάχα μακαρίζει τὸν ἐξ ἐθνῶν τῷ πνευματικῷ νόμῳ πιστεύοντα , ὃς ἄνθρωπος ὢν τὸν πρὸ τούτου χρόνον , σαρκιώδης τε καὶ συμπαραβεβλημένος τοῖς κτήνεσιν , ἐν τῇ παιδείᾳ τοῦ θείου νόμου , τῆς κατάρρας εἰς εὐλογίαν ἀναλυθείσης , μακάριος γίνεται . Ὅτι αὐτῷ μὲν ἀπὸ τῶν ἡμερῶν τῶν πονηρῶν ἡ ὀργὴ πραΰνεται , ἐκείνου δὲ ὁ ( 79 ) βόθρος ὀρύσσεται · εἶτα μικρὸν ὑποβὰς , τὸν σκοπὸν λέγει κατὰ τὸν ( 80 ) ἄνθρωπον τοῦ Κυρίου οἰκονομίας . « Εἰ μὴ ὅτι Κύριος ἐδοθησέ μοι , παρὰ βραχὺ παρήλθε τῷ ἄδη ἡ ψυχή μου . » « Ἡ γὰρ βοηθεία τοῦ Κυρίου , οὐχ ἀρξάμεν ἡμᾶς τοῦ ἄδου παροίκους εἶναι . Καὶ ὅτι κατὰ τὸ πλήθος τῶν ἐκ τῆς ἁμαρτίας ὀδυνῶν , ἀντίρροπος ἐγένετο ἡμῖν ἡ ἰατρεία παρὰ τοῦ ἰατρεύοντος · ἐν ᾧ τι ( 80 ) καὶ μεῖζον φιλοσοφεῖ , τὸ μὴ ἐξ ἀδίου εἶναι τὸ κακὸν δογματίζων . Φησὶ γὰρ , ὅτι « Οὐ συμπεροἔσται σοι θρόνος ἀνομίας , ὁ πλάσμων κόπον ἐπὶ πρᾶταγμα . » Τοῦτο δὲ ἐστιν , ὅτι Οὐ συνδευρείται σοι ἡ τῆς κακίας ἀρχή . Ἀρχὴ γὰρ ὁ θρόνος , ὁ τῆς ἁμαρτίας πτίζων διὰ προστάγματος . Δι’ ὧν τὸ μὴ ἐξ ἀδίου τὴν κακίαν εἶναι , μηδὲ εἰς ἀεὶ παραμένειν αὐτὴν ἐνδείξατο . Ὁ γὰρ μὴ ἀεὶ ἦν , οὐδὲ εἰς ἀεὶ ἔσται . Καὶ τὸν τρόπον τῆς τοῦ κακοῦ ἀναίρεσεως διηγεῖται , ἐν τῇ τῶν Ἰουδαίων κατὰ τοῦ Κυρίου μαιμονίᾳ , τὸν ἀφανισμὸν τῆς κακίας προαγορεύων . Λέγει γὰρ , ὅτι « Οὗτοι μὲν θηρεύσουσιν ἐπὶ ψυχὴν δικαίου , καὶ αἷμα ἀδίου καταδικάσονται . » Τοῦτο δὲ ἐμοὶ σωτήριον γίνεται . Ὁ γὰρ καταδικασθεὶς τῷ θανάτῳ Κύριος , διὰ τούτου γίνεται μοι καταφυγή . Καὶ οὕτως ὁ Θεὸς εἰς βοηθὸν ( 81 ) ἐλπίδος τοῖς πεπιστευκόσι καθίσταται , ὃς ἀποδοὺς ἐν τῇ δικαίᾳ κρίσει τὸ κατ’ ἀξίαν ἑκάστῳ , ἀφανεῖ τὴν πονηρίαν τῶν ἁμαρτηκότων , οὐχὶ τὴν φύσιν . Οὕτως εἰπὼν τῇ λέξει , « Ὅτι καὶ ἀποδώσει αὐ -
Lemmas: θεότης . ἰδέ γάρ εἰμί ὁ ἄφορος , ὡς ἑτέρωθι φημί , ὁ ὁ εἰμί θεός μή εἰμί λέγω . βοάω δέ πρός ὁ τοιοῦτος , ὅτι « συνίημι , ἀφόρονες ἐν ὁ λαός , καί , μωρός , ποτέ φρονέω . » Τῖς ὁ φυτεύω ὁ ὁράω ; τίς ὁ πλάσσω ὁ ὀφθαλμός ; τίς ὁ πείθω ὁ ἔθνος ; τίς ὁ γιγνώσκω ὁ διαλογισμός ὁ ἄνθρωπος ; διά οὗτος γάρ οἴομαι πᾶς ὁ προφάω ὁ κατά ὁ ἴασις μηνύω θαῦμα , διά ὅς ὀφθαλμός τε πλάσσω διά ὁ πτύσμα καί ὁ γῆ πιπλουρουμενοω , καί ἀκοή τρόπος τις ὁ στερέω ὁ αἴσθησις οὗτος διά ὁ δάκτυλος ἐμφυτεύω . καί ὅσος ἐν ὁ κρυπτός ὁ νόημα λαμβάνω , παρά ὁ βλέπω ὁ ἐνθύμησις αὐτός διαλέγω . ἐπειδή οὗτος ἐμύς οὐ ἀκούω , πρός ὁ κύριος ἐπιστρέφω ὁ λόγος καί φημί · « Μακάριος ἄνθρωπος , ὅς εἄν παιδεύω , κύριος , καί ἐκ ὁ νόμος σύ διδάσκω αὐτός · » ὡς ὁ νόμος κατά ἑαυτοῦ ὠφελέω οὐδείς , εἰμί μή τις θεῖος διδαχή ὁ ἐγγελάω αὐτός μυστήριον σαφηνίζω · καθώς ἕπω ὁ αὐτός οὗτος προφήτης , ὅτι « ἀποκαλύπτω ὁ ὀφθαλμός ἐγώ , καί κατανοέω ὁ θαυμάσιος ἐκ ὁ νόμος σύ . » « ὁ τάχα μακαρίζω ὁ ἐκ ἔθνος ὁ πνευματικός νόμος πιστεύω , ὅς ἄνθρωπος εἰμί ὁ πρό οὗτος χρόνος , σαρκίζω τε καί συμπαραβάλλω ὁ κτῆνος , ἐν ὁ παιδεία ὁ θεῖον νόμος , ὁ καταίρω εἰς εὐλογία ἀναλύω , μακάριος γίγνομαι . ὅτι2 αὐτός μέν ἀπό ὁ ἡμέρα ὁ πονηρός ὁ ὀργή πραΰνω , ἐκεῖνος δέ ὁ ( 79 ) βόθρος ὀρύσσω · εἶτα μικρός ὑποβαίνω , ὁ σκοπός λέγω κατά ὁ ( 80 ) ἄνθρωπος ὁ κύριος οἰκονομία . « εἰμί μή ὅτι Κύριος δίδωμι ἐγώ , παρά βραχύς παρέρχομαι ὁ ἀείδω ὁ ψυχή ἐγώ . » « ὁ γάρ βοήθεια ὁ κύριος , οὐ ἄρχω ἐγώ ὁ ἀείδω πάροικος εἰμί . καί ὅτι κατά ὁ πλήθος ὁ ἐκ ὁ ἁμαρτία ὀδύνη , ἀντίρροπος γίγνομαι ἐγώ ὁ ἰατρεία παρά ὁ ἰατρεύω · ἐν ὅς τίς ( 80 ) καί μείζων φιλοσοφέω , ὁ μή ἐκ ἀδίου εἰμί ὁ κακός δογματίζω . φημί γάρ , ὅτι « οὖον συμπεροειμι σύ θρόνος ἀνομία , ὁ πλασμός κόπος ἐπί πρᾶταγμα . » οὗτος δέ εἰμί , ὅτι οὖον συνδευρεω σύ ὁ ὁ κακία ἀρχή . Ἀρχή γάρ ὁ θρόνος , ὁ ὁ ἁμαρτία πτιζω διά πρόσταγμα . διά ὅς ὁ μή ἐκ ἀδίου ὁ κακία εἰμί , μηδέ εἰς ἀεί παραμένω αὐτός ἐνδείκνυμι . ὁ γάρ μή ἀεί εἰμί , οὐδέ εἰς ἀεί εἰμί . καί ὁ τρόπος ὁ ὁ κακός ἀναίρεσις διηγέομαι , ἐν ὁ ὁ Ἰουδαῖος κατά ὁ κύριος μαιμονίᾳ , ὁ ἀφανισμός ὁ κακία προαγορεύω . λέγος γάρ , ὅτι « οὗτος μέν θηρεύω ἐπί ψυχή Δίκαιος , καί αἷμα ἀδίου καταδικάζω . » οὗτος δέ ἐγώ σωτήριος γίγνομαι . ὁ γάρ καταδικάζω ὁ θάνατος Κύριος , διά οὗτος γίγνομαι ἐγώ καταφυγή . καί οὕτως ὁ θεός εἰς βοηθός ( 81 ) ἐλπίς ὁ πιστεύω καθίστημι , ὅς ἀποδίδωμι ἐν ὁ Δίκαιος κρίσις ὁ κατά ἄξιος ἕκαστος , ἀφανής ὁ πονηρία ὁ ἁμαρτάνω , οὐ ὁ φύσις . οὕτως εἶπον ὁ λέγω , « ὅτι2 καί πωλέω αὖος -