gregorius-nyssenus.in-inscriptiones-psalmorum pg044_0226.1
Τούτων δὲ οὕτως διευκρινηθέντων , ἐπειδὴ δυσπαράδεκτὸν ἐστὶ τῇ φύσει πᾶν τὸ πρὸς ἡδονὴν ἀλλοτρίως ἔχον ( ἡδονὴν δὲ λέγω τὴν τοῦ σώματος φιλίαν · ἡ γὰρ τῆς ψυχῆς εὐφροσύνη πολλῷ τῷ μέσῳ τῆς ἀλόγου τε καὶ ἀνθρωποδύουδε ἡδοναθείας ἀπόχλισταί ) ( 19 ) · ἰδίων δὲ σημεῖον ἑκατέρου τῶν βίων , τοῦ ἐν ἀρετῇ τε καὶ κακίᾳ , τοῦτο προλαβόντες ἐπένωμεν ( 20 ) , ὅτι διὰ μὲν τῆς κακίας καλκακεῖται ἡμῶν τὰ τῆς σαρκὸς αἰσθητήρια , ἡ δὲ ἀρετὴ ψυχῆς εὐφροσύνη τοῖς κατορθώσεσι γίνεται . Τοῖς δὲ νῦν εἰσαγομένοις πρὸς τὸν ὑψηλότερον βίον , οὓς ἐτι ( 21 ) τοῦ καλοῦ κριτήριον ἡ αἴσθησις εἶναι δοκεῖ , οὐπω ( 22 ) ἰκανῶς ἔχει καθορᾶν τὸ ἀγαθὸν ἡ ψυχή , ἀγύμναστος ἔτι καὶ ἀβέβη οὖσα τῆς τοιαύτης κατανοήσεως . Πρὸς δὲ τὸ μὴ γνωριζόμενον ἄπαν , κἂν δτι μάλιστα καλὸν ἦ , ἀκίνητος ἡμῶν ἡ ἐπιθυμία μένει , ἐπιθυμίας δὲ μὴ προὑπαρχούσης , οὐδ’ ἂν ἡδονὴ τις ἐγείνοιτο τοῦ μὴ προθυμοῦ προάγματος , ὅδὸς γὰρ καὶ ἡδονὴ ὁ πόθος γίνεται . Ἀναγκαῖως ἐπινοῆσαι τι χρὴ τοιούτον τοῖς μήπω τῆς ἀκηράτου καὶ θείας ἡδονῆς γευσαμένοις , δι’ οὗ συμπαρἀδεχθήσεσθαι τῆς ἀρετῆς · τὰ δίδαγματα , διὰ τινος τῶν αἰσθήσεων εὐφραινότων ἐφηδυνόμενα ( 23 ) , καθάπερ καὶ τοῖς ἰατροῖς ποιεῖν σύνθες , ὅταν τι πικρὸν τε καὶ δύσληπτον τῶν ἀλεξητηρίων φαρμάκων εὐληπτον ποιούσι τοῖς ἀρρώστοῦσι , τῇ τοῦ μέλιτος ἡδονῇ παραρμόντες . Εἰ δὲ τελείως ἡμῖν ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ κατ’ ἀρετὴν βίου διὰ τῶν εἰρημένων τεσεχνολογήται ( 24 ) , ὡς δεῖν πρότερον μὲν ἀπ’ ἀλλήλων χωρίσαι τὰ ἐναντία τῶν ἐπιτηδευμάτων , εἶτα ἑκάτερον αὐτῶν τῷ ἰδίῳ γνωρίσματι σημειώσασθαι , καὶ μετὰ τοῦτο τὸ μὲν ἀπασεμύναι τῷ λόγῳ , τὸ δὲ φευκτὸν ἐκ διαβολῆς ἀπεργάσασθαι · τοῖς τε τῶν ἐπισήμων ἀνδρῶν ὑποδείγμασιν ἐπιρρώσαι πρὸς ἑκάτερον τὴν διάνοιαν , καὶ ταῖς μερικαῖς ὑποθήκαις τὴν τε πρὸς τὸ ἀγαθὸν ἀγῶνα ὀδὸν ὑποδείξαι , καὶ ἀποτρέψαι τοῦ χειρόνου · τὸ τε κατεσκληχὸς καὶ ἀνδρώδες τῆς ἀρετῆς , ἧδι ποιήσαι τοῖς νηπιάζουσι , διὰ τινος τῶν εὐφραινομένων τὴν αἴσθησιν ἡμῶν γλυκανθμένου , καιρὸς ἂν εἴη κατανοήσαι , πῶς διὰ τῆς θεωρηθείσης ταύτης τεχνολογίας , πᾶσα προήχται ἡμῖν ἡ διὰ τῶν ψαλμῶν διδασκαλία , τῆς τε κακίας ἀπεῖργουσα καὶ πρὸς ἀρετὴν ἐφελκομένη .
Lemmas: οὗτος δέ οὕτως διευκρίνω , ἐπεί δυσπαράδεκτος εἰμί ὁ φύσις πᾶς ὁ πρός ἡδονά ἀλλότριος ἔχω ( ἡδονά δέ λέγω ὁ ὁ σῶμα φίλιος · ὁ γάρ ὁ Ψυχή Εὐφρόσυνος πολύς ὁ μέσος ὁ ἄλογος τε καί ἀνθρωποδύουδε ἡδοναθείας αποχλιειμι ) ( 19 ) · ἴδιος δέ σημεῖον ἑκάτερος ὁ Βίων , ὁ ἐν ἀρετή τε καί κακία , οὗτος προλαμβάνω πενέω ( 20 ) , ὅτι διά μέν ὁ κακία καλκακειος ἐγώ ὁ ὁ σάρξ αἰσθητήριον , ὁ δέ ἀρετή Ψυχή Εὐφρόσυνος ὁ κατόρθωσις γίγνομαι . ὁ δέ νῦν εἰσάγω πρός ὁ ὑψηλός βίος , ὅς ἔτι ( 21 ) ὁ καλός κριτήριον ὁ αἴσθησις εἰμί δοκέω , οὔπω ( 22 ) ἱκανῶς ἔχω καθοράω ὁ ἀγαθός ὁ ψυχή , ἀγύμναστος ἔτι καί ἀβαίνω εἰμί ὁ τοιοῦτος κατανόησις . πρός δέ ὁ μή γνωρίζω ἅπας , κἀν δ μάλιστα καλός εἰμί , ἀκίνητος ἐγώ ὁ ἐπιθυμία μένω , ἐπιθυμία δέ μή προυπάρχω , οὐδέ εἄν ἡδονή τις γείνομαι ὁ μή προθυμέομαι προαγμα , ὁδός γάρ καί ἡδονή ὁ πόθος γίγνομαι . ἀναγκαῖος ἐπινοέω τίς χρή τοιοῦτος ὁ μήπω ὁ ἀκήρατος καί θεῖος ἡδονή γεύω , διά ὅς συμπαρἀδεχθήσεσθαι ὁ ἀρετή · ὁ δίδαγμα , διά τις ὁ αἴσθησις εὐφραίνω ἐφηδύνω ( 23 ) , καθάπερ καί ὁ ἰατρός ποιέω συντίθημι , ὅταν τίς πικρός τε καί δύσληπτος ὁ ἀλεξητήριος φάρμακον ευληπτος ποιέω ὁ αρρωστους , ὁ ὁ μέλι ἡδονή παραρμόντες . εἰμί δέ τέλειος ἐγώ ὁ εἰσαγωγή ὁ κατά ἀρετή βίος διά ὁ εἴρω τεσεχνολογεω ( 24 ) , ὡς δήω πρότερος μέν ἀπό ἀλλήλων χωρίζω ὁ ἐναντίος ὁ ἐπιτήδευμα , εἶτα ἑκάτερος αὐτός ὁ ἴδιος γνώρισμα σημειόω , καί μετά οὗτος ὁ μέν ἀπασεμύναι ὁ λόγος , ὁ δέ φευκτός ἐκ διαβολή ἀπεργάζομαι · ὁ τε ὁ ἐπίσημος ἀνήρ ὑπόδειγμα ἐπιρρώννυμι πρός ἑκάτερος ὁ διάνοια , καί ὁ μερικός ὑποθήκη ὁ τε πρός ὁ ἀγαθός ἀγών ὁδός ὑποδείκνυμι , καί ἀποτρέπω ὁ χειρονοος · ὁ τε κατασκλῆναι καί ανδρώδης ὁ ἀρετή , κέρχνη ποιέω ὁ νηπιάζω , διά τις ὁ εὐφραίνω ὁ αἴσθησις ἐγώ γλυκαίνω , καιρός εἄν εἰμί κατανοέω , πῶς διά ὁ θεωρέω οὗτος τεχνολογία , πᾶς προάγω ἐγώ ὁ διά ὁ ψαλμός διδασκαλία , ὁ τε κακία ἀπείργω καί πρός ἀρετή ἐφέλκω .