gregorius-nyssenus.in-illud-tunc-et-ipse-filius pg044_0670.1
A φησί · τοὺς ἰδίους δεσπότας ὑποτασσέσθωσαν . Καὶ περὶ τῆς ἀλόγου φύσεως , ὅτι τῷ ἀνθρώπῳ ὑποτάττεται ὑπὸ τοῦ Θεοῦ , ὁ Προφήτης λέγει · Πάντα ὑπέταξας ὑποκάτω τῶν ποδῶν αὐτοῦ . Καὶ περὶ τῶν διὰ πολέμου χειριζομένων φησίν · Ὑπέταξεν λαοὺς ἡμῖν , καὶ ἔθνη ὑπὸ τοὺς πόδας ἡμῶν . Τῶν τε αὐτῶς δι' ἐπιγνώσεως σωζομένων ἐπιμαρτυρεῖ , ὡς ἐκ προσώπου τοῦ Θεοῦ λέγει τὸ , Ἐμοὶ ἀλλόφυλοι ὑπετάγησαν · ὅ δοκεῖ πᾶς οἰκεῖον εἶναι τὸ ἑξασματὸν ἡμῖν τῷ πρώτῳ καὶ ἐξῆκοστῷ ψαλμῷ , διὰ τοῦ , Οὐχὶ τῷ Θεῷ ὑποταγήσεται ἡ ψυχή μου ; Ἐπὶ πλεῖον δὲ τούτους ἐκείνῳ τὰ παρὰ τῶν ἐχθρῶν ἡμῖν προφερόμενον ἐκ τῆς πρὸς Κορινθίους Ἐπιστολῆς , ὅτι Τότε αὐτὸς ὁ Υἱὸς ὑποταγήσεται τῷ ὑποτάξαντι αὐτῷ τὰ πάντα . Ἐπεὶδὴ τοίνυν ἐπὶ πολλά νοήματα φέρεται τῆς φωνῆς ταύτης ὁ σημασία , καλῶς ἂν ἔχοι ἕκαστον τούτων ἐφ' ἑαυτοῦ διελομένους ἐπιγνῶναι , πρὸς ποῖον τῆς ὑποταγῆς σημαίνοντα τὸ τοῦ Ἀποστόλου ῥῆμα εἰκῆς ἔχει . Σαφὲς τοίνυν ὅτι ἐπὶ τῶν μὲν διὰ πολέμου τῇ τῶν χειραχθῶτων δυναστείᾳ χειριζομένων , τὸ ἀκουσίως τε καὶ κατηνυχασμένων ὑποκείμενῳ τοῖς νενικηκόσι , τὸ τῆς ὑποταγῆς ἐνδείκνυται σημαίνοντα . Βι γὰρ τις τὸς αἰχμαλώτους προσγένηται δύναμις , ἐλπίδα τοῦ ὑπερσχήσει τῶν χειραχθῶτων ὑποδεικνύει , πάλιν ἑαυτοὺς ἀντεγείρουσι τοῖς κρατήσασιν , ἔδρων καὶ δυσὸς τὸ τοῖς ἐχθροῖς ὑποτετάχθαι κρίνοντες . Τὰ δὲ λόγια τοῖς λογικοῖς εἰσιν ὑποχείρια καθ' ἕτερον τρόπον , τῇ ἐλλείψει ἔχειν τὴν φύσιν αὐτοὺς τοῦ μεγίστου τῶν ἀγαθῶν , τουνεστί τοῦ λόγου . Ὡς ἀνάγκη εἶναι τῷ πλεονεκτοῦντι κατὰ τὴν εὐχληρίαν τῆς φύσεως ὑποτετάχθαι τὸ ἐλαττοῦμενον · οὐ δὲ ἐν τῷ ζυγῷ τῆς δουλείας διὰ νομίσμου τινὸς ἀκολούθως κεχρητημένῳ , κἂν ἐν τῇ φύσει τὸ ὁμοιότροπον ἔχων , ἀλλ' οὖν πρὸς τὸν νόμον ἀντισεῖν οὐ δυνάμενον δέχονται τῶν ὑποκειρίων τὴν τάξιν , τῷ ἀπαραίτητῳ τῆς ἀνάγκης πρὸς τὴν ὑποταγὴν ἐναγγέλλων . Τῆς δὲ πρὸς τὸν Θεὸν γινομένης ἡμῖν ὑποταγῆς ὁ σκοπὸς ἐστὶν ἡ σωτηρία , καθὼς παρὰ τῆς προφητείας ἐμάθομεν , ἡ φησίν , Τῷ Θεῷ ὑποτάγησι , ἡ ψυχή μου · παρ' αὐτῷ γὰρ τὸ σωτηριόν μου . Ὅταν τοίνυν προφέρηται παρὰ τῶν ἐναντίων ἡμῖν ἡ τοῦ Ἀποστόλου φωνή , ἡ τὸν Υἱὸν ὑποταγήσεσθαι τῷ Πατρὶ λέγουσα , ἀκάλυπτον ἂν εἴη κατὰ τὴν διεσταλμένην τῆς τοιαύτῆς φωνῆς σημασίας ἐρωτῆν αὐτοὺς πρὸς ποῖον σημαίνονταν τῆς ὑποταγῆς ὁρῶντες ταύτην ἐφαρμόζειν οἴονται δεῖν τῷ μονογενεῖ Θεῷ τὴν φωνήν . Ἄλλα δῆλον , ὅτι κατ' οὐδένα τρόπον τῶν εἰρημένων τοῦ Υἱοῦ τὴν ὑποταγὴν ἐροῦσι νοεῖν . Οὐδὲ γὰρ ἐχθρὸς ὢν διὰ πολέμου γέγονεν ὑποχείριος , ὥστε πάλιν αὐτῷ τὴν κατὰ σοῦ κρατοσύνην ἐπανδέσθαι δι' ἐλπίδος τε καὶ σπουδῆς τε , οὐδὲ ὡς ἐν τῇ τῶν ἀλόγων ὁ λόγος διὰ τῆς τοῦ ἀγαθοῦ ἐλλείψεως ἀναγκαῖον ἐν τῇ φύσει τὴν ὑποταγὴν ἔχει , ὡς πρόβατα καὶ κτήνη καὶ βόες πρὸς τὸν ἄνθρωπον ἔχουσι , οὐδὲ καθ' ὁμοιότητα τῶν ἀργυρωθητῶν , ἢ οἰκονομῶν ἀνδραπόδων νόμῳ δεδουλωμένος ἀναμένει δι' εὐνοίας , ἢ χάριτος
Lemmas: A φημί · ὁ ἴδιος δέσποτας ὑποτάσσω . καί περί ὁ ἄλογος φύσις , ὅτι ὁ ἄνθρωπος ὑποτάσσω ὑπό ὁ θεός , ὁ Προφήτης λέγω · Πάν ὑποτάσσω ὑποκάτω ὁ πούς αὐτός . καί περί ὁ διά πόλεμος χειρίζω φημί · ὑποτάσσω λαός ἐγώ , καί ἔθνος ὑπό ὁ πόδι ἐγώ . Τῶν τε αὔτως διά ἐπίγνωσις σώζω ἐπιμαρτυρέω , ὡς ἐκ πρόσωπον ὁ θεός λέγω ὁ , ἐμός ἀλλόφυλος ὑποτάσσω · ὁ δοκέω πᾶς οἰκεῖος ἔρχομαι ὁ ἑξασματὸν ἐγώ ὁ πρῶτος καί ἑξηκοστός ψαλμός , διά ὁ , οὐ ὁ θεός ὑποτάσσω ὁ Ψυχή ἐγώ ; ἐπί πλέως δέ οὗτος ἐκεῖνος ὁ παρά ὁ ἐχθρός ἐγώ προφέρω ἐκ ὁ πρός Κορίνθιος Ἐπιστολή , ὅτι τότε αὐτός ὁ υἱός ὑποτάσσω ὁ ὑποτάσσω αὐτός ὁ πᾶς . ἐπειδή τοίνυν ἐπί πολύς νόημα φέρω ὁ φωνή οὗτος ὁ σημασία , καλός ἄν ἔχω ἕκαστος οὗτος ἐπί ἑαυτοῦ διαιρέω ἐπιγιγνώσκω , πρός ποῖος ὁ ὑποταγή σημαίνω ὁ ὁ ἀπόστολος ῥῆμα ἵημι ἔχω . σαφής τοίνυν ὅτι ἐπί ὁ μέν διά πόλεμος ὁ ὁ χειραχθῶτων δυναστεία χειρίζω , ὁ ἀκούσιος τε καί κατηνυχασμένων ὑπόκειμαι ὁ νικάω , ὁ ὁ ὑποταγή ἐνδείκνυμι σημαίνω . Βι γάρ τις τός αἰχμάλωτος προσγίγνομαι δύναμις , ἐλπίς ὁ ὑπερέχω ὁ χειραχθῶτων ὑποδείκνυμι , πάλιν ἑαυτοῦ ἀντεγείρω ὁ κρατέω , δράω καί δύω ὁ ὁ ἐχθρός ὑποτάσσω κρίνω . Τά δέ λόγιος ὁ λογικός εἰμί ὑποχείριος κατά ἕτερος τρόπος , ὁ ἔλλειψις ἔχω ὁ φύσις αὐτός ὁ μέγας ὁ ἀγαθός , τουνεστί ὁ λόγος . ὡς ἀνάγκη ἔρχομαι ὁ πλεονεκτέω κατά ὁ εὐκληρία ὁ φύσις ὑποτάσσω ὁ ἐλαττόω · οὐ δέ ἐν ὁ ζυγόν ὁ δουλεία διά νομισμος τις ἀκόλουθος κεχρητημένῳ , κἀν ἐν ὁ φύσις ὁ ὁμοιότροπος ἔχω , ἀλλά οὖν πρός ὁ νόμος ἀνθίζω οὐ δύναμαι δέχομαι ὁ ὑποκείρω ὁ τάξις , ὁ ἀπαραίτητος ὁ ἀνάγκη πρός ὁ ὑποταγή ἐναγγέλλω . ὁ δέ πρός ὁ θεός γίγνομαι ἐγώ ὑποταγή ὁ σκοπός εἰμί ὁ σωτηρία , καθώς παρά ὁ προφητεία μανθάνω , ὁ φημί , ὁ θεός ὑποτάσσω , ὁ Ψυχή ἐγώ · παρά αὐτός γάρ ὁ σωτηριόν ἐγώ . ὅταν τοίνυν προφέρω παρά ὁ ἐναντίος ἐγώ ὁ ὁ ἀπόστολος φωνή , ὁ ὁ υἱός ὑποτάσσω ὁ πατήρ λέγω , ἀκάλυπτος ἄν εἰμί κατά ὁ διαστέλλω ὁ τοιοῦτος φωνή σημασία ἐράω αὐτός πρός ποῖος σημαίνω ὁ ὑποταγή ὁράω οὗτος ἐφαρμόζω οἴομαι δεῖ ὁ μονογενής θεός ὁ φωνή . Ἀλλᾶ δῆλος , ὅτι κατά οὐδείς τρόπος ὁ λέγω ὁ υἱός ὁ ὑποταγή λέγω νοέω . οὐδέ γάρ ἐχθρός εἰμί διά πόλεμος γίγνομαι ὑποχείριος , ὥστε πάλιν αὐτός ὁ κατά σύ κρατέω ἐφανδάνω διά ἐλπίς τε καί σπουδή τε , οὐδέ ὡς ἐν ὁ ὁ ἄλογος ὁ λόγος διά ὁ ὁ ἀγαθός ἔλλειψις ἀναγκαῖος ἐν ὁ φύσις ὁ ὑποταγή ἔχω , ὡς πρόβατον καί κτῆνος καί βοῦς πρός ὁ ἄνθρωπος ἔχω , οὐδέ κατά ὁμοιότης ὁ ἀργυρόω , ἢ οἰκονομέω ἀνδράποδον νόμος δουλόω ἀναμένω διά εὔνοια , ἢ χάρις