gregorius-nyssenus.in-ecclesiasten-homiliae-8 pg044_0390.1
εἰτε σχυρὰ τις καὶ εὐπράσχευος ἐστιν , εἰτε ἀτονος καὶ εὐάλωτος . Εἰ γὰρ οὐχ ὠχλάσας τῷ σχήματι , οὐδὲ σοι πρὸς τὸ φανὲν διελύθη ἡ διανοία ὁ τόνος , ἀλλ' ἀπαθὴς παρέπεμψας τὴν συντυχίαν , εὐθὺς ἐπτόησας τὸν κατασκοπόν , οἷον σκεπτόν τινα φάλαγγα τοῖς ὄφρασι φραίσουσαν , τὴν τῶν λογισμῶν λέγω παρασκευὴν τῇ κατασχόπῳ δείξας . Εἰ δὲ μαλαχθεῖς τῇ ἡδονῇ πρὸς τὴν θέαν ἡ ἀσέθεις , καὶ τὸ τοῦ χαρακτῆρος εἰδῶλον ἐντὸς τῆς διανοίας διὰ τῶν ὀφθαλμῶν εἰσδύη , τότε καταπολεμεῖται μὲν ὁ στρατηγὸς τῶν ἐνδον ὁ νοῦς , ὡς οὐδὲν ἀνδρώδης ἢ νεανικὸν ἔχων , ἀλλὰ βλακιώδης τις καὶ ἐκλύτος ὤν , καὶ πλήθος προδοτῶν ἐκ τοῦ δήμου τῶν λογισμῶν περὶ τὸν κατακόπον συγχροτεῖται . Οὗτοι δὲ εἰσιν οἱ προδόται , περὶ ὧν φησιν ὁ Κύριος , ὅτι « Οἱ ἐχθροὶ τοῦ ἀνθρώπου οἱ οἰκειακοὶ αὐτοῦ » : οἱ τῆς καρδίας ἐκπορευόμενοι , καὶ κοινοῦντες τὸν ἄνθρωπον , ὧν τὰ ὄνόματα σαφῶς ἐστιν ἐκ τοῦ Εὐαγγελίου μαθεῖν . Τὸ δὲ ἀπὸ τούτου , οὐκέτι ἂν σοι γένηται δυσχερὲς , δι' ἀκολούθου τὰ καθ' ἕκαστον τῆς πολεμικῆς ἐκείνης διασκευῆς κατανοῆσαι τῆς ἐκ τοῦ ἀφανοῦς προλογουμένης , οἷς περιπίπτουσιν οἱ ἀπροσέχως κατὰ τὴν τοῦ βίου ὁδὸν πορευόμενοι . Οἱ γὰρ ἐν σχήματι φιλίας καὶ εὐνοίας πρὸς τὸν τῆς ἀμαρτίας θλεβρον καθέλκοντες τὸν πεσθόμενον , οὗτοί εἰσιν οἱ κατὰ τὰς ὁδοὺς ἐνεδρεύοντες , οἱ τῆς ἡδονῆς ἐπαινέται , οἱ πρὸς τὰ θέατρα χειραγωγούντες , οἱ τοῦ κακοῦ τὴν εὐκολίαν ἀποδεικνύντες , καὶ δι' ὧν ποιοῦσι πρὸς τὴν τῶν ὁμοίων μίμησιν ἐκκαλοῦμενοι , ἀδελφούς ἐαυτοὺς καὶ φίλους ἐπ' ὀλέθρῳ τῶν ἀπολλυμένων κατονομάζοντες . Περί ὧν γέγραπται , ὅτι « Πᾶς ἀδελφὸς πτέρην C πτερνιεῖ καὶ πᾶς φίλος δόλῳ πορεύεται . » Εἰ δὲ νενοήκαμεν τὰς ἐνδράς , σαφὲς ἂν εἴη καὶ τὸ τῶν σφενδονιτῶν τε καὶ τοξοτῶν καὶ ἀκοντιστῶν στίφος διερευνήσθαι . Οἱ γὰρ ὑβριστὰι τε καὶ θυμώδεις καὶ λοιδοροὶ τῷ προκαταρξεν τῶν ὑβρεων , ἀντὶ βελῶν ἢ λίθων , τοὺς παροξυντικοὺς λόγους ἀποτοξεύοντες , καὶ σφενδονοῦντες , καὶ ἀκοντίζοντες , μέσῃν τερπώσκουσι τὴν καρδίαν τῶν ἀθωρακίστων καὶ ἀφυλάκτως διοδεύοντων . Τὸ δὲ τοῦ τύφου καὶ τῆς ὑπερηφανίας πάθος , εἰς τὸ γαυρίσμα τῶν ἵππων μετενεγκόντες οὐχ ἂν ἀμάρτοιεν . Ἵπποι γὰρ εἰσὶ τινες ἀτεχνῶς ὑψαυγενιστοὶ καὶ ὑψηλοκάρηνοι , τοὺς ὑπερόγκους τοῦ τύφου ῥήμασιν οἷον τισιν ὀπλάσι κοιλίας τοὺς μετρίους κατακραδαινόντες . Περί ὧν φησιν ἡ Γραφή , ὅτι « Μὴ ἐλθέτω μοι πούς ὑπερηφανίας . » Τὰ δὲ μηχανήματα δι' ὧν λύεται ἁρμονία τοῦ τεῖχους , καλῶς ἂν τις τὴν φιλοχρημασίαν κατανοήσειεν . Οὐδὲν γὰρ οὕτως ἐστὶ βαρύ καὶ δυσάντητον ἐν τῇ τῶν πολεμίων παρασκευῇ , ὡς τὸ τῆς φιλαργυρίας μηχάνημα . Κἄν δτι μάλιστα τὰς ἄλλας ἀρετὰς διὰ τῆς ἐναρμονίου συνθέσεως ταῖς ψυχαῖς περιοικοδομηθῶσιν , οὐδὲν ἦττον καὶ διὰ τούτων πολλὰκις εἰσδύεται τὸ μηχάνημα . Ἔστι γὰρ ἰδεῖν καὶ διὰ σωφροσύνης τὴν φιλοχρημασίαν εἰσπίπτουσαν , καὶ πίστεως , καὶ μυστηρίων ἀκριβείας , ἐγκρατείας τε καὶ ταπεινοφροσύνης , καὶ τῶν τοιούτων πάντων ἐντὸς γι -
Lemmas: εἴτε σχυρὰ τις καί εὐπράσχευος εἰμί , εἴτε ἄτονος καί εὐάλωτος . εἰμί γάρ οὐ ὀχλάζω ὁ σχῆμα , οὐδέ σύ πρός ὁ φαίνω διαλύω ὁ διάνοια ὁ τόνος , ἀλλά ἀπαθής παραπέμπω ὁ συντυχία , εὐθύς πτοέω ὁ κατάσκοπος , οἷος σκέπτον τις φάλαγξ ὁ ὄφρα φράζω , ὁ ὁ λογισμός λέγω παρασκευή ὁ κατάσκοπος δείκνυμι . εἰμί δέ μαλάσσω ὁ ἡδονή πρός ὁ θέα ὁ ἀείδω , καί ὁ ὁ χαρακτήρ εἴδωλον ἐντός ὁ διάνοια διά ὁ ὀφθαλμός εἰσδύω , τότε καταπολεμέω μέν ὁ στρατηγός ὁ ἔνδον ὁ νόος , ὡς οὐδείς ἀνδρώδης ἢ νεανικός ἔχω , ἀλλά βλακιωδη τις καί ἔκλυτος εἰμί , καί πλήθος προδότης ἐκ ὁ δῆμος ὁ λογισμός περί ὁ κατάκοπος συγχροτεω . οὗτος δέ εἰμί ὁ προδότης , περί ὅς φημί ὁ Κύριος , ὅτι « ὁ ἐχθρός ὁ ἄνθρωπος ὁ οἰκειακός αὐτός » : ὁ ὁ Καρδία ἐκπορεύω , καί κοινόω ὁ ἄνθρωπος , ὅς ὁ ὄνομα σαφῶς εἰμί ἐκ ὁ Εὐαγγέλιος μανθάνω . ὁ δέ ἀπό οὗτος , οὐκέτι εἄν σύ γίγνομαι δυσχερής , διά ἀκόλουθος ὁ κατά ἕκαστος ὁ πολεμικός ἐκεῖνος διασκευή κατανοέω ὁ ἐκ ὁ ἀφανής προλογέω , ὅς περιπίπτω ὁ ἀπροσέχως κατά ὁ ὁ βίος ὁδός πορεύω . ὁ γάρ ἐν σχῆμα φίλιος καί εὔνοια πρός ὁ ὁ ἁμαρτία θλεβρον καθέλκω ὁ πίπτω , οὗτος εἰμί ὁ κατά ὁ ὁδός ἐνεδρεύω , ὁ ὁ ἡδονή ἐπαινέτης , ὁ πρός ὁ θέατρον χειραγωγώ , ὁ ὁ κακός ὁ εὐκολία ἀποδείκνυμι , καί διά ὅς ποιέω πρός ὁ ὁ ὅμοιος μίμησις ἐκκαλέω , ἀδελφός ἑαυτοῦ καί φίλος ἐπί ὄλεθρος ὁ ἀπόλλυμι κατονομάζω . Περί ὅς γράφω , ὅτι « Πᾶς ἀδελφός πτέρη C πτερνίζω καί πᾶς φίλος δόλος πορεύω . » εἰμί δέ νοέω ὁ ἐνδράς , σαφής εἄν εἰμί καί ὁ ὁ σφενδονίτης τε καί τοξότης καί ἀκοντιστής στίφος διερευνάω . ὁ γάρ ὑβρίζω τε καί θυμώδης καί λοιδορέω ὁ προκατάρχω ὁ ὕβρις , ἀντί βέλος ἢ λίθος , ὁ παροξυντικός λόγος ἀποτοξεύω , καί σφενδονέω , καί ἀκοντίζω , μέσος τέρπω ὁ Καρδία ὁ αθωράκιστος καί ἀφύλακτος διοδεύω . ὁ δέ ὁ τύφω καί ὁ ὑπερηφανία πάθος , εἰς ὁ γαυρισμός ὁ ἵππος μεταφέρω οὐ εἄν ἁμαρτάνω . Ἵππος γάρ εἰμί τις ἄτεχνος ὑψαυγενιστοὶ καί ὑψηλοκάρηνος , ὁ ὑπέρογκος ὁ τύφω ῥῆμα οἷος τις ὀπλάσι κοιλία ὁ μέτριος κατακραδαινόντες . Περί ὅς φημί ὁ γραφή , ὅτι « μή ἔρχομαι ἐγώ πούς ὑπερηφανία . » ὁ δέ μηχάνημα διά ὅς λύω ἁρμονία ὁ τεῖχος , καλῶς εἄν τις ὁ φιλοχρημασίαν κατανοέω . οὐδείς γάρ οὕτως εἰμί βαρύς καί δυσάντητος ἐν ὁ ὁ πολέμιος παρασκευή , ὡς ὁ ὁ φιλαργυρία μηχάνημα . κἀν δ μάλιστα ὁ ἄλλος ἀρετή διά ὁ ἐναρμόνιος σύνθεσις ὁ Ψυχή περιοικοδομέω , οὐδείς ἀίσσω καί διά οὗτος πολλάκις εἰσδύνω ὁ μηχάνημα . εἰμί γάρ ὁράω καί διά σωφροσύνη ὁ φιλοχρημασίαν εἰσπίπτω , καί πίστις , καί μυστήριον ἀκρίβεια , ἐγκράτεια τε καί ταπεινοφροσύνη , καί ὁ τοιοῦτος πᾶς ἐντός γι -