gregorius-nyssenus.in-ecclesiasten-homiliae-8 pg044_0337.1
O κίνησις τῇ διῃμαρτημένῃ τῶν ἀνθρώπων χρήσει ὀργανον εἰς ἁμαρτίαν ἐγένετο . Ἄγαθὸν γὰρ τῇ φύσει τὸ αὐτεξούσιον καὶ ἀδούλιον , τὸ δὲ ὑπεξευγμένον ἀνάγκαις , οὐχ ἂν τις ἐν ἀγαθοῖς ἀριθμήσειεν · ἀλλ᾽ ἡ αὐτεξούσιος αὕτη τῆς διανοίας ὁρμὴ ἀπαιδαγωγήτως πρὸς τὴν αἵρεσιν τῆς κακίας ἀπορθεύεστα , πεπρασμένης τῆς ψυχῆς ἐγένετο , ἀπὸ τῶν ὑψηλῶν τε καὶ τιμίων , πρὸς τὰς ἐμπαθεῖς τῆς φύσεως κινήσεις καταπασσαλεύσας . Τοῦτό ἐστιν ὁ σημαίνει τὸ « ἔδωκεν , » οὐχ ὅτι αὐτὸ τὸ κακὸν τῇ τῶν ἀνθρώπων ζωῇ ἐνεποίησεν , ἀλλ᾽ ὅτι τοῖς παρὰ Θεοῦ δοθεῖσιν ἀγαθοῖς ὁ ἄνθρωπος ὑπὸ ἀδουλίας κακῶν ὑπηρεσίαν ἐχρήσατο . Σύνθες δὲ ἐστὶ τῇ ἁγίᾳ Γραφῇ τὰ τοιαῦτα τῶν νοημάτων ταῖς τοιαύταις ἐξαγγέλλειν φωναῖς · ὡς τὸ , « Παρέδωκεν αὐτοὺς ὁ Θεὸς εἰς πάθη ἀτιμίας » · καὶ , « Ἔδωκεν αὐτοὺς εἰς ἀδόκιμον νοῦν , » καὶ « Ἐσκληρυνε τὴν καρδίαν Φαραώ » · καὶ τὸ , « Τί ἐπλάνησας ἡμᾶς , Κύριε , ἀπὸ τῆς ὁδοῦ σου , ἐσκληρυνας τὰς καρδίας ἡμῶν τοῦ μὴ φοβεῖσθαι σε ; » καὶ , « Ἐπλάνησεν αὐτοὺς ἐν ἀβάτῳ καὶ οὐχ ὁδῷ » · καὶ , « Ἡπάτησάς με καὶ ἠπάτηθην » · καὶ ὅσα τοιούτοις ἐστὶν ὁμοίωματα , ἐν ᾧ τῇ ἀκριβῆς διάνοια οὐ τὸ παρὰ τοῦ Θεοῦ τι τῶν ἀνθρώπων ἐγγενέσθαι τῇ ἀνθρωπίνῃ συνίσταται φύσει · ἀλλὰ κατηγορεῖ τῆς ἐξουσίας , ἡ ἄγαθὸν μὲν ἐστὶ καὶ Θεοῦ δῶρον δεδομένον τῇ φύσει · γέγονε δὲ , διὰ τῆς πρὸς τὸ ἐναντίον ῥοπῆς κακόν . Εἶδεν οὖν ὁ Ἐκκλησιαστὴς τὰ πάντα τὰ πεποιημένα ἐν τῷ ὑπὸ τὸν ἥλιον βίῳ , ὅτι πάντα ἦν ματαιότης . « Οὐκ ἦν γὰρ ὁ συνίων , οὐκ ἦν ὁ ἐκζητῶν τὸν Θεόν » · ἐπεὶδὴ πάντες ἐξέκλιναν , ἅμα ἠρειώθησαν . Διὰ τοῦτο εἰπὼν , ὅτι « Καὶ ἰδοὺ τὰ πάντα ματαιότης , » τὴν αἰτίαν ἐπηγάγεν , ὅτι οὐχ ὁ Θεὸς τούτων αἴτιος , ἀλλὰ ἡ προαίρεσις τῆς ἀνθρωπίνης ὁρμῆς , ἣν πνεῦμα ὤνόμασεν . Κατηγορεῖ δὲ τούτου τοῦ πνεύματος , οὐχ ὅτι τοιούτον ἐξ ἀρχῆς ἦν · ἡ γὰρ ἂν ἐξὼ κατηγορίας ἦν , εἰ τοιούτον ἐγένετο · ἀλλ᾽ ὅτι διαστραφὲν ἐξηρημόθη τοῦ κόσμου .
Lemmas: O κίνησις ὁ διαμαρτάνω ὁ ἄνθρωπος χρῆσις ὄργανον εἰς ἁμαρτία γίγνομαι . ἀγαθός γάρ ὁ φύσις ὁ αὐτεξούσιος καί ἄδουλις , ὁ δέ ὑπεκφεύγω ἀνάγκη , οὐ εἄν τις ἐν ἀγαθός ἀριθμέω · ἀλλά ὁ αὐτεξούσιος οὗτος ὁ διάνοια ὁρμή ἀπαιδαγώγητος πρός ὁ αἵρεσις ὁ κακία απορθευειμαι , πιπράσκω ὁ Ψυχή γίγνομαι , ἀπό ὁ ὑψηλός τε καί τίμιος , πρός ὁ ἐμπαθής ὁ φύσις κινέω καταπασσαλεύω . οὗτος εἰμί ὁ σημαίνω ὁ « δίδωμι , » οὐ ὅτι αὐτός ὁ κακός ὁ ὁ ἄνθρωπος ζωή ἐμποιέω , ἀλλά ὅτι ὁ παρά Θεός δίδωμι ἀγαθός ὁ ἄνθρωπος ὑπό ἀδουλία κακός ὑπηρεσία χράω . συντίθημι δέ εἰμί ὁ ἅγιος γραφή ὁ τοιοῦτος ὁ νόημα ὁ τοιοῦτος ἐξαγγέλλω φωνή · ὡς ὁ , « παραδίδωμι αὐτός ὁ θεός εἰς πάθος ἀτιμία » · καί , « δίδωμι αὐτός εἰς ἀδόκιμος νόος , » καί « σκληρύνω ὁ Καρδία Φαραώ » · καί ὁ , « τις πλανάω ἐγώ , κύριος , ἀπό ὁ ὁδός σύ , σκληρύνω ὁ Καρδία ἐγώ ὁ μή φοβέω σύ ; » καί , « πλανάω αὐτός ἐν ἄβατος καί οὐ ὁδός » · καί , « ἀπατάω ἐγώ καί ἀπατάω » · καί ὅσος τοιοῦτος εἰμί ομοίωμα , ἐν ὅς ὁ ἀκριβής διάνοια οὖον ὁ παρά ὁ Θεός τίς ὁ ἄνθρωπος ἐγγίγνομαι ὁ ἀνθρώπινος συνίστημι φύσις · ἀλλά κατηγορέω ὁ ἐξουσία , ὁ ἀγαθός μέν εἰμί καί Θεός δῶρον δίδωμι ὁ φύσις · γίγνομαι δέ , διά ὁ πρός ὁ ἐναντίος ῥοπή κακός . εἶδον οὖν ὁ ἐκκλησιαστής ὁ πᾶς ὁ ποιέω ἐν ὁ ὑπό ὁ ἥλιος βίος , ὅτι πᾶς εἰμί ματαιότης . « οὐ εἰμί γάρ ὁ συνίημι , οὐ εἰμί ὁ ἐκζητέω ὁ Θεός » · ἐπειδή πᾶς ἐκκλίνω , ἅμα ἐρείδω . Ζεύς οὗτος εἶπον , ὅτι « καί ἰδού ὁ πᾶς ματαιότης , » ὁ αἴτιος ἐπάγω , ὅτι οὐ ὁ θεός οὗτος αἴτιος , ἀλλά ὁ προαίρεσις ὁ ἀνθρώπινος ὁρμή , ὅς πνεῦμα ὀνομάζω . κατηγορέω δέ οὗτος ὁ πνεῦμα , οὐ ὅτι τοιοῦτος ἐκ ἀρχή εἰμί · ὁ γάρ εἄν ἐξίημι κατηγορία εἰμί , εἰμί τοιοῦτος γίγνομαι · ἀλλά ὅτι διαστρέφω ἐξαιρέω ὁ κόσμος .