gregorius-nyssenus.in-ecclesiasten-homiliae-8 pg044_0351.2
Ἔπειτὰ ἐπὶ τούτοις ὀρθῶ προδύειν ἐπὶ τὰ μείζω τῶν ἀμαρτημάτων ἡ ἐξαγόρευσις · βοᾷ γὰρ καθ’ ἑαυτοῦ τὴν πάντων τῶν κακῶν ῥίζαν , ἥτις ἐστὶν ἡ φιλαργυρία . Καὶ φησιν ἐπὶ λέξεως οὕτως : « Συνήγαγόν μοι καὶ γε ἀργύριον καὶ γε χρυσίον . » Τί γὰρ ἐλύπησε τῇ γῇ καταμεμιγμένον τὸ χρυσίον , κάκεινος ἐκχυεμένου τοῖς τόποις , οὓς ἐξ ἀρχῆς ἐνέθετο παρὰ τοῦ κτίσαντος ; Τί ὀφελίην οὐκ πλέον περὶ τοὺς καρποὺς τῆς γῆς ὁ δημιουργήσας ἐποίησεν ; Οὐ μόνον σοι τὰ ἀκρόδρυα καὶ τὰ σπέρματα πρὸς τὴν τροφὴν ἀπεκλήρωσεν ; διὰ τί παρέρχῃ τῆς ἐξουσίας τοὺς ὅρους ; Ἡ δεῖξόν σοι καὶ ταῦτα συγκεχωρημένα παρὰ τοῦ Κτίσαντος , ὥστε μεταλλεύειν τε καὶ ἀνορύσσειν , καὶ πυρὶ καταχύειν τὸ ὑποχείμενον , καὶ συνάγειν ταῦτα ἃ μὴ ἐσκόρπισας · ἢ ταῦτα μὲν ἴσως οὐδὲν ἐγκλημὰ τις εἶναι λογίσηται , τοῦ οὕτω σεαυτῷ συνάγειν ἐκ τῶν τῆς γῆς μετάλλων τὰ χρήματα ; ἀλλ’ ἐπειδὴ πρόσκειται τῷ λόγῳ , ὅτι περιουσιαμοὺς βασιλέων καὶ τῶν χωρῶν , οὐχὲτι πρὸς τὸ ἀνεῖδυτον ἢ τοῦ συναγαγεῖν διάνοια φέρεται . Ὡς γὰρ ἔδει τῇ βασιλικῇ δυναστείᾳ ἐκ τῶν χωρῶν τὴν περιουσιασμὸν τῶν χρημάτων συνάγειν · δηλοῦντί φόρους ἐπιβάλλειν , δεκάτας εἰσπράττεσθαι , εἰσφέρειν χρήματα , τοὺς ὑποχειρίους καταναγκάζειν , οὕτως συνειληχέναι φησὶ τὸ τε χρυσίον καὶ τὸ ἀργύριον . Πλὴν οὕτως εἴτε ἑτέρως , ἡδέως ἂν μάθοιμι τί πλέον ἔσται τῷ τὰς τοιαύτας ὕλας συνάγοντι . Δεδόσθω καθ’ ὑπόθεσιν , μὴ κατὰ μνᾶν , ἢ δραχμὴν , ἢ τάλαντον τοῖς φιλοχρηματοῦσι προστίνεσθαι , ἀλλ’ ἀθρόως αὐτοῖς ἀποχρυσοῦσθαι τὰ πάντα , τὴν γῆν , τὴν ψάμμον , τὰ ὄρη , τὰ πεδία , τὰς νάπας , πάντα ὑποθεῖν πρὸς ταύτην κατὰ τὸ ἀθρόον μεταβεβληθῆναι τὴν ὕλην , τί πρὸς εὐδαιμονίαν διὰ τούτων ἐπιδώσει ὁ βίος ; Εἰ ἐκεῖνο ἐν παντὶ βλέπει ὁ νῦν ἐν ὀλίγῳ ὁρᾷ , τί πρὸς τῆς ψυχῆς ἀγαθῶν , τί τῶν κατὰ σῶμα σπουδαζομένων , διὰ τῆς τοιαύτης περιουσίας γενήσεται ; Ἄρα τις ἐλπίς ἔσται διὰ τούτου , τὸ ἐν τοσούτῳ ὄντα χρυσῷ γενέσθαι σοφόν , ἀγχίνον , θεωρητικόν , ἐπιστήμονα , φίλον Θεῷ , σώφρονα , καθαρόν , ἀπαθῆ , παντὸς τοῦ πρὸς κακίαν καθελκόντος ἀμὴγὲ τε καὶ ἀπαράδεκτον ; ἢ τοῦτο μὲν οὔχ , δυνατὸν δὲ τῷ σώματι , καὶ εἰς πολλὰς ἐτῶν ἐκατοντάδας τὴν ζωὴν παρατείνοντα , ἀγήρω καὶ ἄννοσον καὶ ἀπήμονα , καὶ πάντα ὅσα περὶ τὸν ἐν σαρκὶ βίον σπουδάζεται ; Ἀλλ’
Lemmas: ἔπειτα ἐπί οὗτος ὄρνυμι προδυο ἐπί ὁ μείζων ὁ ἁμάρτημα ὁ ἐξαγόρευσις · βοάω γάρ κατά ἑαυτοῦ ὁ πᾶς ὁ κακός ῥίζα , ὅστις εἰμί ὁ φιλαργυρία . καί φημί ἐπί λέξις οὕτως : « συνάγω ἐγώ καί γε ἀργύριον καί γε χρυσίον . » τις γάρ λυπέω ὁ γῆ καταμείγνυμι ὁ χρυσίον , κενός ἐκχέω ὁ τόπος , ὅς ἐκ ἀρχή ἐντίθημι παρά ὁ κτίζω ; τις ὀφείλω οὐ πλέω περί ὁ καρπός1 ὁ γῆ ὁ δημιουργέω ποιέω ; οὖον μόνος σύ ὁ ἀκρόδρυα καί ὁ σπέρμα πρός ὁ τροφή ἀποκληρόω ; διά τίς παρέρχομαι ὁ ἐξουσία ὁ ὅρος ; ὁ δείκνυμι σύ καί οὗτος συγχωρέω παρά ὁ κτίζω , ὥστε μεταλλεύω τε καί ἀνορύσσω , καί πῦρ καταχέω ὁ ὑποχέω , καί συνάγω οὗτος ὁ μή σκορπίζω · ἢ οὗτος μέν ἴσως οὐδείς ἔγκλημα τις εἰμί λογίζομαι , ὁ οὗτος σεαυτοῦ συνάγω ἐκ ὁ ὁ γῆ μέταλλον ὁ χρῆμα ; ἀλλά ἐπεί πρόσκειμαι ὁ λόγος , ὅτι περιουσιαμοὺς βασιλεύς καί ὁ χώρα , οὐχὲτι πρός ὁ ἀναδύνω ἢ ὁ συνάγω διάνοια φέρω . ὡς γάρ ἐσθίω ὁ βασιλικός δυναστεία ἐκ ὁ χώρα ὁ περιουσιασμός ὁ χρῆμα συνάγω · δηλόω φόρος ἐπιβάλλω , δέκατος εἰσπράσσω , εἰσφέρειν χρῆμα , ὁ ὑποχείριος καταναγκάζω , οὕτως συλλέγω φημί ὁ τε χρυσίον καί ὁ ἀργύριον . πλήν οὕτως εἴτε ἑτέρως , ἡδύς εἄν μανθάνω τίς πλέω εἰμί ὁ ὁ τοιοῦτος Ὕλας συνάγω . δίδωμι κατά ὑπόθεσις , μή κατά μνᾶ , ἢ δραχμή , ἢ τάλαντον ὁ φιλοχρηματέω προστίνω , ἀλλά ἀθρόος αὐτός ἀποχρυσόω ὁ πᾶς , ὁ γῆ , ὁ ψάμμος , ὁ ὄρος , ὁ πεδίον , ὁ νάπη , πᾶς ὑποθέω πρός οὗτος κατά ὁ ἀθρόος μεταβάλλω ὁ ὕλη , τίς πρός εὐδαιμονία διά οὗτος ἐπιδίδωμι ὁ βίος ; εἰμί ἐκεῖνος ἐν πᾶς βλέπω ὁ νῦν ἐν ὀλίγος ὁράω , τίς πρός ὁ Ψυχή ἀγαθός , τίς ὁ κατά σῶμα σπουδάζω , διά ὁ τοιοῦτος περιουσία γίγνομαι ; ἄρας τις ἐλπίς εἰμί διά οὗτος , ὁ ἐν τοσοῦτος εἰμί χρυσός γίγνομαι σοφός , ἄγχινος , θεωρητικός , ἐπιστήμων , φίλος Θεός , σώφρων , καθαρός , ἀπαθής , πᾶς ὁ πρός κακία καθέλκω ἁμός τε καί ἀπαράδεκτος ; ἢ οὗτος μέν οὐ , δυνατός δέ ὁ σῶμα , καί εἰς πολύς ἔτος εκατοντάδα ὁ ζωή παρατείνω , ἀγήραος καί ἄνοσος καί ἀπήμων , καί πᾶς ὅσος περί ὁ ἐν σάρξ βίος σπουδάζω ; ἀλλά