gregorius-nyssenus.in-ecclesiasten-homiliae-8 pg044_0374.1
συγχωριζόμενος ; Οὐ γὰρ τὸ ἀλλοτρίων ἀφαιρεῖσθαι καταψηροῖται , ὥστε δοκεῖν εὐλόγως τὴν ἀδικίαν χαλάζεσθαι , ἀλλὰ τὸ κοινῇ πασὶ προκειμένον αὐτῷ αἴτιον γίνεται τῆς τῶν λίθων βολῆς . Ἄλλ' ὅτι ἐν Σαββάτῳ τοῦτο ἐποίησεν , διὰ τοῦτο ὡς παρανοχῶν κατακρίνεται . Τίς οὐκ οἶδεν , ὅτι τῶν γινομένων ἕκαστον τῇ ἰδίᾳ κρίνεται φύσει , εἰτε κακὸν , εἰτε μὴ τοιούτον ἐστιν ; Ὁ δὲ χρόνος καθ' ὃν ἐνεργεῖται πρᾶξις , ἐξωθεν τῆς τοῦ γινομένου φύσεως θεωρεῖται . Τί γὰρ κοινὸν ἔχει τὸ χρονικὸν διάστημα , πρὸς τὸ ἐκ προαιρέσεως ἡμετέρας ἀποτελούμενον ; Ἐὰν ἐρηται τις ἡμᾶς , τί ἡμέρα ἐστίν , τὸ ὑπὲρ γῆς εἶναι τὸν ἥλιον πάντως ἀποκρινοῦμεθα , καὶ μέτρον αὐτῆς ὄρθρον καὶ ἑσπέραν ποιοῦμεθα . Ὁ δὲ τοιούτος λόγος τῆς ἡμέρας , οὐ μὴ τινι μόνῃ τῶν κατὰ τὴν ἑβδοματικὴν περίοδον ἀνακυκλουμένων ἐφαρμοσθήσεται · ἀλλὰ καὶ πρώτης καὶ δευτέρας καὶ μέχρι τῆς ἑβδόμης , ὁ αὐτὸς ἐστὶ λόγος , καὶ οὐδὲν ἢ τοῦ Σαββάτου ἡμέρα κατὰ τὰς λοιπὰς κατὰ τὸ εἶναι ἡμέρα παρηλλαγμένη . Ἐὰν δὲ κατὰ τὴν τοῦ ἀμαρτήματος ἐξετάσθῃ διάνοιαν , τὸ μὴ δεῖν τι κατὰ τοῦ πέλας ποιεῖν , πάντως ἐροῦμεν , οὐν · Οὐ μοιχεύσεις , οὐ φονεύσεις , οὐ κλέψεις , καὶ τὰ λοιπὰ ὡς γενικὸς ἐστὶ νόμος , τὰ καθ' ἕκαστον ἐν ἑαυτῷ περιέχων , καὶ ὅπερ ἢ τοῦ ἀγαπήσαι τὸν πλησίον ὡς ἑαυτὸν ταῦτα καὶ κατὰ πᾶσαν ἡμέραν ἐπίσης κατορθοῦν τε καὶ παρανομοῦν , ἢ καλὰ πάντως ἐστίν , ἢ ἐκ τοῦ ἐναντίου νοούμενα . Οὐχ ἄν δὲ τις ὁ σήμερον κακὸν ἐκρίθη γενόμενον , εἰτε φόνος εἴη τὸ πλημμέλημα , εἰτε τι ἄλλο τῶν ἀπειρημένων , τὸ αὐτὸ τοῦτο τῇ ἐξεξῆς ἡμέρᾳ νομίζοιεν . Εἰ οὖν τὸ κακὸν ἀεὶ τοιούτων ἐστιν , ὡς ὅπερ ἂν χρόνῳ τύχῃ τολμώμενον , καὶ τὸ ἀνευθύνον , οὐδ' ἂν γένοιτο παρὰ τὸν χρόνον ὑπεύθυνον . Εἰ τοίνυν τὸ πρὸ τοῦ Σαββάτου φρυγανίζεσθαι καὶ πυρὰν ἀπτεῖν , ἔξω ἀδικίας ἐστὶ καὶ κολάσεως καὶ πῶς τὸ αὐτὸ τοῦτο ἐπιούσῃ ἡμέρᾳ πλημμέλημα γίνεται ; Ἄλλ' οἶδα τὸ Σάββατον τῆς ἀναπαύσεως , οἶδα τὸν τῆς ἀπορίας νόμον , ὅς οὐχὶ πεθῆσας τὸν ἄνθρωπον τῆς φυσικῆς ἐνεργείας , ἀπρακτον εἶναι διακελεύεται . Εἰ γὰρ ἄν καὶ ἀδύνατα κελεύοι , ἀπρακτεῖν προστάσσειν ἡμῖν , οἷς καὶ δίχα τῶν λοιπῶν ἔργων , αὐτὸ τὸ τῆς ζωῆς εἶδος ἔργον ἐστιν · ὀφθαλμῶν μὲν ἢ ὄψις , ἀκοῆς δὲ ἢ κατὰ φύσιν ἐλέργεια , μυκτήρων δὲ ἢ ὀσφρησις , στόματος ἢ τοῦ ἀέρος ἄλκη , γλῶσσης ὁ λόγος , ὀδόντων ἢ τροφῆς ὑπηρεσία , σπλάγχνων ἢ πέψις , ποδῶν ἢ κίνησις , χειρῶν ἐκείναι πρὸς ἀπεψύχων ἡμῖν ἐνεργεῖν ταῦτα τὰ μέλη . Πῶς οὖν ἐστι δυνατὸν κυρωθῆναι τὸν τῆς ἀπραξίας νόμον οὐ παραδεχομένους τὴν ἀρχὴν τῆς φύσεως ; Πῶς πείσω τὸν ὀφθαλμὸν μὴ ὁρᾶν ἐν Σαββάτῳ , ὅς φύσις ἐστὶ τὸ πάντως τι βλέπειν ; Πῶς τὴν ἀκουστικὴν ἐπίτηχον ἐνέργειαν ; Πῶς πείσθῃ μοι ἢ ὀσφρησις τὴν ἀντιληπτικὴν αἴσθησιν τῶν ἀτμῶν ἀποθῆσθαι κατὰ τὸ Σάββατον ; Πῶς δὲ οὐκ ἐνεργήσει τὰ σπλάγχνα τὴν ἰδίαν ἐνέργειαν , τοῦ νόμου δελευντος , ὡς ἀπεκτόν τὴν τροφὴν ἐμμεῖναι τῷ σώματι , ἵνα ἀρχὴν δείξῃ τὴν φύσιν κατὰ τὸ Σάββατον ; Εἰ δὴ τὰ λοιπὰ τοῦ σώματος ἡμῶν οὐ δύναται δεξάσθαι τὸν τῆς ἀργίας νόμον ( οὐδὲ γὰρ ὅπως ἐν τῇ ζωῇ ἔσται τὰ μὴ ἐνεργούντα ) , οὐκ ἐστὶ πάντως τὸ μὴ παρανομηθῆναι τὸ
Lemmas: συγχωρίζω ; οὖον γάρ ὁ ἀλλότριος ἀφαιρέω καταψηροιτης , ὥστε δοκέω εὔλογος ὁ ἀδικία χαλάω , ἀλλά ὁ κοινός πασιέ͂ς πρόκειμαι αὐτός αἴτιος γίγνομαι ὁ ὁ λίθος βολή . ἄλλος ὅτι ἐν σάββατον οὗτος ποιέω , διά οὗτος ὡς παρανοχοω κατακρίνω . Τῖς οὐ οἶδα , ὅτι ὁ γίγνομαι ἕκαστος ὁ ἴδιος κρίνω φύσις , εἴτε κακός , εἴτε μή τοιοῦτος εἰμί ; ὁ δέ χρόνος κατά ὅς ἐνεργέω πρᾶξις , ἐξωθεν ὁ ὁ γίγνομαι φύσις θεωρέω . τις γάρ κοινός ἔχω ὁ χρονικός διάστημα , πρός ὁ ἐκ προαίρεσις ἡμέτερος ἀποτελέω ; ἐάν ἔραμαι τις ἐγώ , τίς ἡμέρα εἰμί , ὁ ὑπέρ γῆ εἰμί ὁ ἥλιος πάντως ἀποκρίνω , καί μέτρον αὐτός ὄρθρος καί ἑσπέρα ποιέω . ὁ δέ τοιούτος λόγος ὁ ἡμέρα , οὖον μή τις μόνος ὁ κατά ὁ ἑβδοματικός περίοδος ἀνακυκλέω ἐφαρμόζω · ἀλλά καί πρῶτος καί δύο καί μέχρι ὁ ἕβδομος , ὁ αὐτός εἰμί λόγος , καί οὐδείς ἢ ὁ Σάββατο ἡμέρα κατά ὁ λοιπάς κατά ὁ εἰμί ἡμέρα παραλλάσσω . ἐάν δέ κατά ὁ ὁ ἁμάρτημα ἐξετάζω διάνοια , ὁ μή δήω τίς κατά ὁ πέλας ποιέω , πάντως εἴρω , ὀν · οὖον μοιχεύω , οὖον φονεύω , οὖον κλέπτω , καί ὁ λοιπάς ὡς γενικός εἰμί νόμος , ὁ κατά ἕκαστος ἐν ἑαυτοῦ περιέχω , καί ὅσπερ ἢ ὁ ἀγαπάω ὁ πλησίος ὡς ἑαυτοῦ οὗτος καί κατά πᾶς ἡμέρα ἐπίσης κατορθόω τε καί παρανομέω , ἢ καλός πάντως εἰμί , ἢ ἐκ ὁ ἐναντίος νοέω . οὐχ ἄν δέ τις ὁ σήμερον κακός κρίνω γίγνομαι , εἴτε φόνος εἰμί ὁ πλημμέλημα , εἴτε τίς ἄλλος ὁ ἀπεῖπον , ὁ αὐτός οὗτος ὁ ἐξέξω ἡμέρα νομίζω . εἰμί οὖν ὁ κακός ἀεί τοιοῦτος εἰμί , ὡς ὅσπερ εἄν χρόνος τυγχάνω τολμάω , καί ὁ ἀνευθύνω , οὐδέ εἄν γίγνομαι παρά ὁ χρόνος ὑπεύθυνος . εἰμί τοίνυν ὁ πρό ὁ Σάββατο φρυγανίζω καί πυρή ἅπτω , ἔξω ἀδικία εἰμί καί κόλασις καί πῶς ὁ αὐτός οὗτος ἔπειμι ἡμέρα πλημμέλημα γίγνομαι ; ἄλλος οἶδα ὁ σάββατον ὁ ἀνάπαυσις , οἶδα ὁ ὁ ἀπορία νόμος , ὅς οὐ πείθω ὁ ἄνθρωπος ὁ φυσικός ἐνέργεια , ἄπρακτος εἰμί διακελεύομαι . εἰμί γάρ ἄν καί ἀδύνατος κελεύω , ἀπρακτέω προστάσσω ἐγώ , ὅς καί δίχα ὁ λοιπός ἔργον , αὐτός ὁ ὁ ζωή εἶδος ἔργον εἰμί · ὀφθαλμός μέν ἢ ὄψις , ἀκοή δέ ἢ κατά φύσις ἐλέργεια , μυκτήρ δέ ἢ ὄσφρησις , στόμα ἢ ὁ ἀήρ ἄλκη , γλῶσσα ὁ λόγος , ὀδούς ἢ τροφή ὑπηρεσία , σπλάγχνον ἢ πέψις , πούς ἢ κίνησις , χείρ ἐκεῖνος πρός ἀποψύχω ἐγώ ἐνεργέω οὗτος ὁ μέλος . Πῶς οὖν εἰμί δυνατός κυρόω ὁ ὁ ἀπραξία νόμος οὖον παραδέχομαι ὁ ἀρχή ὁ φύσις ; Πῶς πείθω ὁ ὀφθαλμός μή ὁράω ἐν σάββατον , ὅς φύσις εἰμί ὁ πάντως τίς βλέπω ; Πῶς ὁ ἀκουστικός ἐπιτήκω ἐνέργεια ; Πῶς πείθω ἐγώ ἢ ὄσφρησις ὁ ἀντιληπτικός αἴσθησις ὁ ἀτμός ἀποτίθημι κατά ὁ σάββατον ; Πῶς δέ οὐ ἐνεργέω ὁ σπλάγχνον ὁ ἴδιος ἐνέργεια , ὁ νόμος δελευντος , ὡς ἀποκτείνω ὁ τροφή ἐμμένω ὁ σῶμα , ἵνα ἀρχή δείκνυμι ὁ φύσις κατά ὁ σάββατον ; εἰμί δή ὁ λοιπάς ὁ σῶμα ἐγώ οὖον δύναμαι δέχομαι ὁ ὁ ἀργία νόμος ( οὐδέ γάρ ὅπως ἐν ὁ ζωή εἰμί ὁ μή ἐνεργέω ) , οὐ εἰμί πάντως ὁ μή παρανομέω ὁ