gregorius-nyssenus.in-ecclesiasten-homiliae-8 pg044_0367.2
Β Ἄλλ' οὐ χάριν ταῦτα ἡμῖν προτεθεώρηται ; Ὅτι οὔτε τὸ ἀμετρον ἀγαθόν ἐστιν , οὔτε τὸ ἀκαιρον · ἀλλ' ἑκεῖνο καλόν τε καὶ αἱρετόν , ὃ δι' ἀμφοτέρων ἔχει τὸ τέλειον . Εἰ γὰρ μόνον τῷ ἐν ἐν αὐτῷ σπουδασθείη , παραφθείη δὲ τὸ λειπόμενον , ἀνόντων ἔσται καὶ τὸ κατορθωθὲν ἐν τῷ λείποντι . Οὕτω καὶ διὰ δύο ποσῶν ἐνεργούντων ἡμῶν τὴν κίνησιν , εἰ τι συμβαίη περὶ τὸν ἕτερον , ἀχρηστὸς ἔσται καὶ ὁ ἀπλῆθς πρὸς τὸν δρόμον , διὰ τὴν τοῦ συνεργοῦντος ἀσθένειαν · οὕτως εἰ λείποι τῷ καιρῷ τὸ μέτρον , ἢ τῷ μέτρῳ ἡ εὐκαιρία , τῷ λείποντι πάντως καὶ τὸ παρὸν συνχρεῖσεται . Ἄλλὰ καὶ ἐν τῷ καιρῷ ἡ συμμετρία , καὶ ἐν τῷ μέτρῳ ἡ εὐκαιρία τὸ χρήσιμον ἔχει . Χρόνος οὖν ἀντὶ τοῦ μέτρου ἡμῖν νενοήται , διότι παντὸς τοῦ καθ' ἕκαστον μέτρου ὁ χρόνος μέτρον ἐστιν . Τὰ γὰρ γινόμενα ἐν χρόνῳ γίνεται πάντως , καὶ τῇ παρατάσει ἑκάστου τῶν γινομένων καὶ τὸ διάστημα τοῦ χρόνου συμπαρατείνεται , ὀλίγον ἐν τῷ ἐλάττονι , καὶ ἐν τῷ πλείονι πλεῖον χρόνον . Μέτρον κυήσεως , μέτρον τῆς τῶν ἀσπαχῶν αὔξεσεως , μέτρον τῆς τῶν καρπῶν τελειώσεως , μέτρον ναυτιλίας , μέτρον πορείας , μέτρον τῆς καθ' ἕκαστον ἡλικίας , βρέφους , παιδίου , μειρακίου , παιδός , ἐφήβου , ἀνδρός , μεσήλικος , τελέου , παρῆλικος , πρεσβύτου , γέροντος . Ἐπειδὴ τοίνυν οὐχ ἓν τὸ ἐκ τοῦ χρόνου μέτρον τοῖς πᾶσιν ἐστίν · οὐδὲ γὰρ ἐστὶ δυνατόν γενέσθαι πάντα ἀλλήλοις ἰσόμετρα διὰ τὴν τῶν ὑποκειμένων διαφορὰν · κοινὸν δέ , καθὼς εἴρηται , πάντων μετρουμένων μέτρον ὁ χρόνος ἐστιν , ἐν αὐτῷ περιέχων τὰ πάντα · τοῦτο γάρ οὐχὶ μέτρον εἶπε τοῖς πᾶσι , διὰ τὴν πολλὴν εἶναι τῶν μετρουμένων τὴν περὶ τὸ πλεῖον τε καὶ ἕλαττον ἰσότητα · ἀλλὰ χρόνον εἶπε τοῖς πᾶσι τὸ γενικὸν μέτρον , ὃ πᾶν τὸ γινόμενον παραμετρεῖται . Ὅπερ γὰρ ἐπὶ τῆς ἀνθρωπότητος τὸ μὲν προδεδηχὸς ἀσθενεῖ · τὸ δὲ μήπω καθεστηκὸς ἀτακτεῖ · ἀριστον δὲ τὸ μέσον τῶν δύο , ὅπερ ἂν τὰς ἐκατέρων ἀπόλας ἐκφεύγῃ · ἐν ᾧ δείκνυται , τῆς μὲν νεότητος κεχωρισμένη τῆς ἀταξίας ἡ δύναμις , τοῦ δὲ γήρους διεξενυμένη τῆς ἀδρανίας ἡ φρόνησις · ὥστε εἶναι δύναμιν συγκεκραμένην φρονήσει , ἐπιπὸς φεύγουσαν τὴν τε τοῦ γήρους ἀδρανίαν , καὶ τὸ θρασύ τῆς νεότητος · οὕτως ὁ χρόνος ὁρίζων τοῖς πᾶσι καθ' ἕκατερον χωρίζει τῷ λόγῳ τὴν ἐξ ἁμετρίας κακίαν , τὸ τε
Lemmas: Β ἄλλος οὖον χάρις οὗτος ἐγώ προθεωρέω ; ὅτι2 οὔτε ὁ άμετρος ἀγαθός εἰμί , οὔτε ὁ ἀκαιρέω · ἀλλά ἐκεῖνος καλός τε καί αἱρετός , ὅς διά ἀμφότερος ἔχω ὁ τέλειος . εἰμί γάρ μόνος ὁ ἐν ἐν αὐτός σπουδάζω , παράπτω δέ ὁ λείπω , ἄνειμι εἰμί καί ὁ κατορθόω ἐν ὁ λείπω . οὕτως καί διά δύο ποσός ἐνεργέω ἐγώ ὁ κίνησις , εἰμί τίς συμβαίνω περί ὁ ἕτερος , ἄχρηστος εἰμί καί ὁ ἀπέρχομαι πρός ὁ δρόμος , διά ὁ ὁ συνεργέω ἀσθένεια · οὕτως εἰμί λείπω ὁ καιρός ὁ μέτρον , ἢ ὁ μέτρον ὁ Εὐκαιρία , ὁ λείπω πάντως καί ὁ πάρειμι συνέρχομαι . ἀλλά καί ἐν ὁ καιρός ὁ συμμετρία , καί ἐν ὁ μέτρον ὁ Εὐκαιρία ὁ χρήσιμος ἔχω . Χρόνος οὖν ἀντί ὁ μέτρον ἐγώ νοέω , διότι πᾶς ὁ κατά ἕκαστος μέτρον ὁ χρόνος μέτρον εἰμί . ὁ γάρ γίγνομαι ἐν χρόνος γίγνομαι πάντως , καί ὁ παράτασις ἕκαστος ὁ γίγνομαι καί ὁ διάστημα ὁ χρόνος συμπαρατείνω , ὀλίγος ἐν ὁ μικρός , καί ἐν ὁ πλείων πλείων χρόνος . Μέτρον κύησις , μέτρον ὁ ὁ ἀσπαχῶν αὔξησις , μέτρον ὁ ὁ καρπός τελείωσις , μέτρον ναυτιλία , μέτρον πορεία , μέτρον ὁ κατά ἕκαστος ἡλικία , βρέφος , παιδίον , μειράκιον , παῖς , ἔφηβος , ἀνήρ , μεσήλικος , τελέω , παρῆλιξ , πρεσβύτης , γέρων . ἐπεί τοίνυν οὐ εἷς ὁ ἐκ ὁ χρόνος μέτρον ὁ πᾶς εἰμί · οὐδέ γάρ εἰμί δυνατός γίγνομαι πᾶς ἀλλήλων ισόμετρα διά ὁ ὁ ὑπόκειμαι διαφορά · κοινός δέ , καθώς εἴρω , πᾶς μετρέω μέτρον ὁ χρόνος εἰμί , ἐν αὐτός περιέχω ὁ πᾶς · οὗτος γάρ οὐ μέτρον εἶπον ὁ πᾶς , διά ὁ πολύς εἰμί ὁ μετρέω ὁ περί ὁ πλείων τε καί μικρός ἰσότης · ἀλλά χρόνος εἶπον ὁ πᾶς ὁ γενικός μέτρον , ὅς πᾶς ὁ γίγνομαι παραμετρέω . ὅπερ γάρ ἐπί ὁ ἀνθρωπότης ὁ μέν προδακνω ἀσθενής · ὁ δέ μήπω καθίστημι ἀτακτέω · ἀγαθός δέ ὁ μέσος ὁ δύο , ὅσπερ εἄν ὁ κατεράω Ἀπολᾶς ἐκφεύγω · ἐν ὅς δείκνυμι , ὁ μέν νεότης χωρίζω ὁ ἀταξία ὁ δύναμις , ὁ δέ γήρους διεξενυμενω ὁ ἀδρανία ὁ φρόνησις · ὥστε εἰμί δύναμις συγκεράννυμι φρόνησις , επιπους φεύγω ὁ τε ὁ γήρους ἀδρανία , καί ὁ θρασύς ὁ νεότης · οὕτως ὁ χρόνος ὁρίζων ὁ πᾶς κατά ἑκάτερος χωρίζω ὁ λόγος ὁ ἐκ ἀμετρία κακία , ὁ τε