gregorius-nyssenus.in-ecclesiasten-homiliae-8 pg044_0389.1
Α σωτικὴ τῶν ἀθδῶν δύναμις , ἡ ὀνομα τὸ μῖσός ἐστιν , , ὅταν κατὰ τοῦ ἐναντίου ὁπλίζεται . Ἄλλὰ ἁμαρτία τὸτε γίνεται ὅπλον , ὅταν πρὸς τὸ ἀγαθὸν ἀντιταχτείκώς ἔχει . Οὐκοῦν πᾶν κτίσμα Θεοῦ τῶν ἐν ἡμῖν κατεσκευασμένων καλόν , καὶ οὐδὲν ἀποβλητὸν μετὰ εὐχαριστίας λαμβανόμενον · ἡ δὲ ἀχάριστος τούτων χρήσις πάθος τὸ κτίσμα ἐποίησε , δι’ οὐ ἐκβαίνει ἡ πρὸς Θεὸν οἰκειότης , ἀντεισέλαύνεται δὲ τὰ ἐναντία , εἰς τὸν τοῦ Θεοῦ τόπον ἀντικαθίστανται · ὥστε τοῖς τοιούτοις θεοποιεῖσθαι τὰ πάθη . Οὕτως οὖν τοῖς λαιμαργοῦσι γίνεται θεὸς ἡ κοιλία . Οὕτως εἰδωλοποιούσιν ἑαυτοὺς οἱ πλεονέκται τὴν νόσον . Οὕτως οἱ δι’ ἀπάτης σκωτισθέντες ἐν τῷ αἰῶνι τούτῳ τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς ψυχῆς , θεὸν ἑαυτοῖς τὴν κενοδοξίαν ἐποίησαν . Καὶ συνελόντι φράσαι , ὅπερ ἂν τις τῶν ἑαυτοῦ λογισμῶν ὑποζεύξας , δοῦλον ποιήσῃ καὶ ὑποχείριον , τοῦτο ἐν τῷ ἰδίῳ πάθει θεοποίησεν · οὐχ ἂν τοῦτο παθῶν , εἰ μὴ διὰ τῆς ἀγάπης τὸ κακὸν ὠμείωσατο . Εἰ οὖν ἐνοήσαμεν τῆς τε φιλίας καὶ τοῦ μίσους τὴν εὐκαιρίαν , τὸ μὲν ἀγαπήσωμεν , τὸ δὲ πολεμήσωμεν . « Καὶρὸς γάρ , φησί , πολέμου , καὶ καιρὸς εἰρήνης . » Ὅρας τῶν ἀντικειμένων παθῶν τὴν παράταξιν , τὸν νόμον τῆς σαρκός , τὸν ἀντιστρατευόμενον τῷ νόμῳ τῆς ἀμαρτίας . Πρόσεχε τῇ ποικιλῇ τῆς μάχης διασκευῇ , πῶς μυριότοπός ἐστι κατὰ τῆς σῆς πόλεως ἡ τοῦ ἀντικειμένου στρατηγία · κατασκόπους πέμπει , προδότας ὑποποιεῖται , ταῖς ὁδοῖς ἐφεδρεύει , λόγους καὶ ἔνεδρα συνίστησι , συμμάχους προσεταιρίζεται , μηχανήματα κατασκευάζει , σφενδονῖτας καὶ τοξότας καὶ τοὺς συστάδην συμπλεκομένους , καὶ τὴν ἱππικὴν δύναμιν , καὶ πάντα τὰ τοιαῦτα κατὰ σοῦ ἐκστρατεύεται . Πάντως δὲ οὐχ ἀγνοεῖς τὴν τῶν εἰρημένων διάνοιαν , τίς ὁ προδότης , τίς ὁ κατασκόπος , τίνες οἱ ἐνεδρεύται , τίνες οἱ σφενδονῖται , τίνες οἱ τοξόται , καὶ τίνες οἱ ἀγχέμαχοι , καὶ τῶν ἱππῶν ἵλη . Πάντα οὖν βλέποντας χρή καὶ ἡμᾶς καθοπλίζεσθαι , καὶ τοὺς συμμάχους παρακαλεῖν , καὶ φιλοσχεῖν ἐν τοῖς ὑποχειρίοις , μὴ τις τὰ τῶν πολεμίων φρονεῖ , προβλέπειν τε τὰς παροδίους ἐνέδρας , καὶ τυρεοῖς τὰς βολὰς ἀσφαλίζεσθαι , πρὸς τε τοὺς συστάδην ἡμῖν συμπλακομένους ἀνθεῖν , καὶ ἀποταφρεύειν τοὺς καθ’ ἡμῶν ἱπποτάς τὴν πάροδον . Ἡρμοῦς δέ τισι καὶ προσδολαῖς τὰ τεῖχη κατασφαλίζεσθαι , ὡς ἂν μὴ κατασεισθῇ τοῖς μηχανήμασι . Πάντως δὲ οὐδενὶ λόγῳ τὰ καθ’ ἕκαστον ἐρμηνευόμεθα , πῶς ὁ ἐχθρὸς τῆς ἑκάστου ἡμῶν πόλεως , τῆς ἐν τῇ ψυχῇ παρὰ τοῦ Θεοῦ συνωκημένης , ἡ διὰ κατασκόπων ἀποπειρᾶται ἡμῶν τῆς δυνάμεως , καὶ τινὰς ἔχει τοὺς ἐξ ἡμῶν αὐτῶν προδότας γινομένους τῆς ἡμετέρας δυνάμεως . Ὡς δ’ ἂν φανερώτερον τὸ νόημα ἐκκαλυφθῇ , τοιούτόν ἐστιν ἡ πρώτη τοῦ πειρασμοῦ προσβολή , ὅθεν τὰ πάθη τὴν ἀρχὴν λαμβάνει . Οὗτος τῆς ἡμετέρας δυνάμεως κατασκόπος γίνεται · οὗν , ἐνέπεσε τῷ ὀφθαλμῷ θέαμα τὴν ἐπιθυμίαν ἀνακινεῖν δυνάμενον . Διὰ οὖν τούτου κατασκοπεῖ τὴν ἐν σοὶ δύναμιν ὁ πολέμιος ,
Lemmas: Α σωτικός ὁ ἀθής δύναμις , ὁ ὄνομα ὁ μῖσος εἰμί , , ὅταν κατά ὁ ἐναντίος ὁπλίζω . ἀλλά ἁμαρτία τότε γίγνομαι ὅπλον , ὅταν πρός ὁ ἀγαθός ἀντιτάσσω ἔχω . οὐκοῦν πᾶς κτίσμα Θεός ὁ ἐν ἐγώ κατασκευάζω καλός , καί οὐδείς ἀπόβλητος μετά εὐχαριστία λαμβάνω · ὁ δέ ἀχάριστος οὗτος χρῆσις πάθος ὁ κτίσμα ποιέω , διά οὖον ἐκβαίνω ὁ πρός θεός οἰκειότης , ἀντεισέρχομαι δέ ὁ ἐναντίος , εἰς ὁ ὁ Θεός τόπος ἀντικαθίστημι · ὥστε ὁ τοιοῦτος θεοποιέω ὁ πάθος . οὕτως οὖν ὁ λαιμαργέω γίγνομαι θεός ὁ κοιλία . οὕτως εἰδωλοποιέω ἑαυτοῦ ὁ πλεονέκτης ὁ νόσος . οὕτως ὁ διά ἀπάτη σκοτίζω ἐν ὁ αἰών οὗτος ὁ ὀφθαλμός ὁ Ψυχή , θεός ἑαυτοῦ ὁ κενοδοξία ποιέω . καί συναιρέω φράζω , ὅσπερ εἄν τις ὁ ἑαυτοῦ λογισμός ὑποζεύγνυμι , δοῦλος ποιέω καί ὑποχείριος , οὗτος ἐν ὁ ἴδιος πάθος θεοποιώ · οὐ εἄν οὗτος πάθος , εἰμί μή διά ὁ ἀγάπη ὁ κακός ωμειωθεω . εἰμί οὖν νοέω ὁ τε φίλιος καί ὁ μῖσος ὁ εὐκαιρία , ὁ μέν ἀγαπάω , ὁ δέ πολεμέω . « Καιρός γάρ , φημί , πόλεμος , καί καιρός εἰρήνη . » ὁράω ὁ ἀντίκειμαι πάθος ὁ παράταξις , ὁ νόμος ὁ σάρξ , ὁ ἀντιστρατεύομαι ὁ νόμος ὁ ἁμαρτία . προσέχω ὁ ποικίλος ὁ μάχη διασκευή , πῶς μυριοτοπους εἰμί κατά ὁ σός πόλις ὁ ὁ ἀντίκειμαι στρατηγία · κατάσκοπος πέμπω , προδότης ὑποποιέω , ὁ ὁδός ἐφεδρεύω , λόγος καί ἔνεδρον συνίστημι , σύμμαχος προσεταιρίζομαι , μηχάνημα κατασκευάζω , σφενδονίτης καί τοξότης καί ὁ συστάδην συμπλέκω , καί ὁ ἱππικός δύναμις , καί πᾶς ὁ τοιοῦτος κατά σύ ἐκστρατεύω . πάντως δέ οὐ ἀγνοέω ὁ ὁ εἴρω διάνοια , τίς ὁ προδότης , τίς ὁ κατάσκοπος , τίς ὁ ἐνεδρευτής , τίς ὁ σφενδονίτης , τίς ὁ τοξότης , καί τίς ὁ ἀγχέμαχος , καί ὁ ἵππος ἱλήκω . Πάν οὖν βλέπω χρή καί ἐγώ καθοπλίζω , καί ὁ σύμμαχος παρακαλέω , καί φιλοεχω ἐν ὁ ὑποχείριος , μή τις ὁ ὁ πολέμιος φρονέω , προβλέπω τε ὁ παρόδιος ἐνέδρα , καί τυρέω ὁ βολή ἀσφαλίζω , πρός τε ὁ συστάδην ἐγώ συμπλέκω ἀνθέω , καί ἀποταφρεύω ὁ κατά ἐγώ ἱππότης ὁ πάροδος . ἁρμός δέ τις καί προσδολαῖς ὁ τεῖχος κατασφάλιζω , ὡς εἄν μή κατασείω ὁ μηχάνημα . πάντως δέ οὐδείς λόγος ὁ κατά ἕκαστος ἑρμηνεύω , πῶς ὁ ἐχθρός ὁ ἕκαστος ἐγώ πόλις , ὁ ἐν ὁ Ψυχή παρά ὁ Θεός συνοικέω , ὁ διά κατάσκοπος ἀποπειράομαι ἐγώ ὁ δύναμις , καί τις ἔχω ὁ ἐκ ἐγώ αὐτός προδότης γίγνομαι ὁ ἡμέτερος δύναμις . ὡς δέ εἄν φανερός ὁ νόημα ἐκκαλύπτω , τοιοῦτος εἰμί ὁ πρῶτος ὁ πειρασμός προσβολή , ὅθεν ὁ πάθος ὁ ἀρχή λαμβάνω . οὗτος ὁ ἡμέτερος δύναμις κατάσκοπος γίγνομαι · ἐν , ἐμπίπτω ὁ ὀφθαλμός θέαμα ὁ ἐπιθυμία ἀνακινέω δύναμαι . Ζεύς οὖν οὗτος κατασκοπέω ὁ ἐν σύ δύναμις ὁ πολέμιος ,