gregorius-nyssenus.in-ecclesiasten-homiliae-8 pg044_0346.1
οἰκήσει συνσυνανίζεται . Οἶδα ἐγὼ χρυσὸν τοῖς τοιούτοις ἔργοις ἐνστιλδόντα , τὸν ἐκ τῆς Γραφῆς νοημάτων μεταλλευόμενον · οἶδα ἄργυρον τὰ θεία λόγια τὰ πετυρωμένα , ὧν ἀστράπτει ἡ λαμπτήρων διὰ τῆς ἀληθείας ἐκλάμπουσα . Ἀθων δὲ ποικίλινον αὐγάς , ἐξ ὧν οὗ τε τοῖχοι τοῦ τοιούτου ναοῦ κατακοσμοῦνται , καὶ τῆς κατασκευῆς τὰ ἕδραρα τὰς ποικιλίας τῶν ἀρετῶν διαθέσεις νοήσῃς , οὐχ ἂν ἀμάρτοις τοῦ τῇ οἰκίᾳ πρέποντος κόσμου . Κατεστορέσθω τῇ ἐγκρατείᾳ τὸ ἕδαφος , δι’ ἧς ἡ τῆς γῆνης διανοίας κόνη οὐ διοχλήσει τὸν διαττώμενον . Ἡ τῶν οὐρανῶν ἐλπίς ὡραϊζέτω τὸν ὄροφον , πρὸς ἣν ἀναβλέπων τῷ τῆς ψυχῆς ὀφθαλμῷ , οὐκ εἰδώλοις κάλλους διὰ γλυφίδων μεμερσφωμένοις , ἀλλ’ αὐτῷ διὰ τὸ ἀρχέτυπον κάλλος , οὐ χρυσῷ τινι καὶ ἀργύρῳ διηνεσμένον , ἀλλ’ ὅπερ ὑπὲρ χρυσίον καὶ λίθον τίμιόν ἐστι πολύν . Εἰ δὲ χρή B καὶ ἐκ πλαγίων κόσμον ὑπογράψαι τῷ λόγῳ , ἔνθεν ἡ ἀφθαρσία καὶ ἡ ἀπάθεια διαπλακοῦσιν τὸν οἶκον · ἐκεῖθεν ἡ δικαιοσύνη καὶ τὸ ἀδύργητον κοσμεῖτω τὴν οἰκήσιν . Καθ’ ἕτερον μέρος ἡ ταπεινοφροσύνη καὶ τὸ μακρόθυμον διαλαμπέτω , καὶ κατ’ ἄλλο πάλιν , ἡ περὶ τὸ θείον εὐσέβεια · πάντα δὲ ταῦτα ὁ καλὸς τεχνίτης τῇ ἀγάπῃ εὐθέτως πρὸς ἀλλήλα συναρμοζέτω . Κἂν λουτρῶν ἐπιθυμῇς , ἐὰν θέλῃς , ἔχεις καὶ λουτρὸν πατοικίδιον , καὶ κρουνούς ἰδίους · δι’ ὧν ἐστι τὰς κηλίδας τῆς ψυχῆς ἀπονίψασθαι , ᾧ ἐνέχρητο καὶ ὁ μέγας Δαβὶδ , κατὰ νύκτα ἐντρυφῶν τῷ τοιούτῳ λουτρῷ . Στύλους δὲ τῇ τῆς ψυχῆς στοᾶν ὑπερείδοντας , μὴ Φρυγίους τινάς , ἢ πορφυρίτας περιεργάζου , ἀλλὰ τὸ ἐν παντὶ ἀγαθῷ στάσιμόν τε καὶ ἀμετακίνητον τῶν ὑλικῶν ἔστω σοι τούτων καλλωπισμάτων πολυτιμώτερον . Εἴδωλα δὲ C παντοδαπά , ἢ ἐν γραφαῖς ἢ ἐν πλάσμασιν , ὅσα πρὸς μίμησιν τῆς ἀληθείας δι’ ἀπάτης ἐπιτεχνῶνται οἱ ἄνθρωποι , ἢ τοιαύτη οὐ καταδέχεται οἰκήσει , ἐν ἧ γέμει τὰ τῆς ἀληθείας ἀγάλματα . Δρόμους δὲ καὶ περιπάτους ἐπιθυμῶν , τὴν ἐν ταῖς ἐντολαῖς ἔχεις διααγωγὴν . Οὕτω γὰρ φησιν ἡ Σοφία , Ἐν ὁδοῖς δικαιοσύνης περιπατῶ , καὶ ἀνὰ μέσον ὁδῶν δικαίωματος ἀναστρέφομαι . Ὡς καλὸν ἐστὶν ἐν τούτοις διακινεῖσθαι καὶ διασυμμάζεσθαι τὴν ψυχὴν , καὶ διελθόντα τῇ κινήσει τὸν τῆς ἐντολῆς τόπον , ἐπὶ τὸ αὐτὸ πάλιν ἀναστρέφεσθαι · τοὔτεστι , πληρώσαντα τὴν τῶν σπουδαζομένων αὐτῷ ἐντολὴν , πάλιν πρὸς τὸν δεύτερον τε καὶ τρίτον ἢ τοῦ ἤθους κατόρθωσις καὶ ἡ εὐσχημοσύνη τοῦ βίου καλλωπίζειτω . Ὁ τοῦτον τὸν τρόπον ἐξασκῶν D εἰς κάλλος τὸ οἰκοδόμημα τὸ ἑαυτοῦ , μικρὰ φρονεῖ τῆς γῆνης ὑλῆς , οὐκ ἐνοχλήσει μετάλλοις οὐχ Ἰνδικὰ περάσει πελάγη , ἵνα τὰ τῶν ἐλεφάντων ὀστᾶ ἐμπορεύσηται , οὐ τεχνιτῶν περιεργείας μισθώσεται , ὧν ἡ τέχνη προσαναπτομὴ τῇ ὑλῇ · ἀλλ’ οἴσθουν ἔχει τὸν πλούτον τὸν ταῖς τοιαύταις κατασκευαῖς χορηγοῦντα τὰς ὕλας .
Lemmas: οἰκέω συνσυνανιζω . οἶδα ἐγώ χρυσός ὁ τοιοῦτος ἔργον ενστιλδοειντα , ὁ ἐκ ὁ γραφή νόημα μεταλλεύω · οἶδα ἄργυρος ὁ θεῖος λόγιος ὁ πετυρωμένα , ὅς ἀστράπτω ὁ λαμπτήρ διά ὁ ἀλήθεια ἐκλάμπω . Ἄθως δέ ποικίλινον αὐγή , ἐκ ὅς ὅς τε τοῖχος ὁ τοιοῦτος ναός κατακοσμέω , καί ὁ κατασκευή ὁ ἕδρα ὁ ποικιλίας ὁ ἀρετή διάθεσις νοέω , οὐ εἄν ἁμαρτάνω ὁ ὁ οἰκίον πρέπω κόσμος . Κατεστορέσθω ὁ ἐγκράτεια ὁ ἔδαφος , διά ὅς ὁ ὁ γῆνης διάνοια Κόνη οὖον διόχλησις ὁ διαττάω . ὁ ὁ οὐρανός ἐλπίς ὡραΐζω ὁ ὄροφος , πρός ὅς ἀναβλέπω ὁ ὁ Ψυχή ὀφθαλμός , οὐ εἴδωλον κάλλος διά γλυφίς μεμερσφωμένοις , ἀλλά αὐτός διά ὁ ἀρχέτυπος κάλλος , οὖον χρυσός τις καί ἄργυρος διανέω , ἀλλά ὅσπερ ὑπέρ χρυσίον καί λίθος τίμιος εἰμί πολύς . εἰμί δέ χρή B καί ἐκ πλάγιος κόσμος ὑπογράφω ὁ λόγος , ἔνθεν ὁ ἀφθαρσία καί ὁ ἀπάθεια διαπλακόω ὁ οἶκος · ἐκεῖθεν ὁ δικαιοσύνη καί ὁ ἀδύργητον κοσμέω ὁ οἴκησις . κατά ἕτερος μέρος ὁ ταπεινοφροσύνη καί ὁ μακρόθυμος διαλάμπω , καί κατά ἄλλος πάλιν , ὁ περί ὁ θεῖον εὐσέβεια · πᾶς δέ οὗτος ὁ καλός τεχνίτης ὁ ἀγάπη εὔθετος πρός ἀλλήλων συναρμόζω . κἀν λουτρόν ἐπιθυμέω , ἐάν ἐθέλω , ἔχω καί λουτρόν πατοικιδιος , καί κρουνός ἴδιος · διά ὅς εἰμί ὁ κηλίς ὁ Ψυχή ἀπονίζω , ὅς ἐγχράω καί ὁ μέγας Δαυίδ , κατά νύξ ἐντρυφάω ὁ τοιοῦτος λουτρόν . στῦλος δέ ὁ ὁ Ψυχή στοά ὑπερείδω , μή φρύγιος τις , ἢ πορφυρίτης περιεργάζομαι , ἀλλά ὁ ἐν πᾶς ἀγαθός στάσιμος τε καί ἀμετακίνητος ὁ ὑλικός ἵστημι σύ οὗτος καλλώπισμα πολύτιμος . εἴδωλον δέ C παντοδαπός , ἢ ἐν γραφεύς ἢ ἐν πλάσμα , ὅσος πρός μίμησις ὁ ἀλήθεια διά ἀπάτη ἐπιτεχνάομαι ὁ ἄνθρωπος , ἢ τοιοῦτος οὖον καταδέχομαι οἰκέω , ἐν ἧ γέμω ὁ ὁ ἀλήθεια ἄγαλμα . δρόμος δέ καί περίπατος ἐπιθυμέω , ὁ ἐν ὁ ἐντολή ἔχω διαγωγή . οὕτως γάρ φημί ὁ Σοφία , ἐν ὁδός δικαιοσύνη περιπατέω , καί ἀνά μέσος ὁδός δικαίωμα ἀναστρέφω . ὡς καλός εἰμί ἐν οὗτος διακινέω καί διασυμμάζεσθαι ὁ ψυχή , καί διέρχομαι ὁ κινέω ὁ ὁ ἐντολή τόπος , ἐπί ὁ αὐτός πάλιν ἀναστρέφω · τουτέστι , πληρόω ὁ ὁ σπουδάζω αὐτός ἐντολή , πάλιν πρός ὁ δύο τε καί τρίτος ἢ ὁ ἦθος κατόρθωσις καί ὁ εὐσχημοσύνη ὁ βίος καλλωπίζω . ὁ οὗτος ὁ τρόπος ἐξασκέω D εἰς κάλλος ὁ οἰκοδόμημα ὁ ἑαυτοῦ , μικρός φρονέω ὁ γῆνης ὕλη , οὐ ἐνόχλησις μέταλλον οὐ ἰνδικός πέρνημι πέλαγος , ἵνα ὁ ὁ ἐλέφας ὀστέον ἐμπορεύω , οὖον τεχνίτης περιεργία μισθόω , ὅς ὁ τέχνη προσαναπτομὴ ὁ ὕλη · ἀλλά οἴσθουν ἔχω ὁ πλοῦτος ὁ ὁ τοιοῦτος κατασκευή χορηγέω ὁ Ὕλας .