gregorius-nyssenus.in-ecclesiasten-homiliae-8 pg044_0353.2
« Ὁ οὖν μήτε πρὸς κάλλος , μήτε πρὸς εὐεξίαν σώματος , μήτε πρὸς τὴν τῶν ἀλγημάτων παραμυθίαν φέρει τι χρήσιμον τοῖς σπουδάζουσιν , ὑπὲρ τίνος σπουδάζεται ; καὶ τίς ἡ διάθεσις τῶν τῇ καρδίᾳ προστετηκότων τῇ ὕλῃ , ὅταν ἐν τῷ συνειδότι τῆς τοιαύτης κτήσεως τύχωσιν ὄντες , ὡς τι πλεῖον ἔχοντες ἑαυτοὺς ἐπαγγέλλονται ; « Ἄρ' εἰ τὶς αὐτοὺς ἐρωτήσειεν , εἰ δέχονται αὐτοῖς ἀμειφθῆναι πρὸς ἐκεῖνο τὴν φύσιν , καὶ γενέσθαι τοῦτο , ὁ τῇ τοσαύτῃ παρ' αὐτῶν διαθέσει τετίμηται , ἐλοῖντο ἂν τὴν μεταβολὴν , ὥστε δὲ ἀνθρώπων πρὸς τὸν χρυσὸν αὐτοὺς μεταβῆναι τὴν φύσιν , καὶ δεῖχθῃναι μηκέτι λογικοὶ τε καὶ διανοητικοί , καὶ τοῖς αἰσθητηρίοις πρὸς τὴν ζωὴν κεχρημένοι , ἀλλ' ὠχροὶ τε καὶ βαρεῖς καὶ ἄναυδοι , ἄψυχοί τε καὶ ἀναίσθητοι , οἷα ἡ τοῦ χρυσοῦ φύσις ἐστίν , οὐκ ἂν οἴμαι ταῦτα ἐλέσθαι , οὐδὲ τοὺς σφόδρα διὰ τῆς ἐπιθυμίας συντετηκότας τῇ ὕλῃ . Βι οὖν ἐν κατάρᾳ τοὺς εὖ φρονοῦσιν ἤδη ἐστὶ , τὸ ἐν τοῖς ἰδιώμασι τῆς ἀψύχου ὕλης γενέσθαι , τίς ὁ λόγος περὶ τὴν κτῆσιν τούτων μανία , ὧν τὸ τέλος ἡ ματαιότης ἐστίν , ὡς καὶ φόνων διὰ τοῦτο καὶ ληστειᾶς κατατολμήσαι τοὺς προλευσσυχότας τοῖς χρήμασι ; καὶ οὐ τοῦτο μόνον , ἀλλὰ καὶ τῆς πονηρᾶς ἐπινοίας τῶν τόκων , ἣν ἄλλην τις ληστείαν καὶ μαιφονίαν ἐνομάσας , οὐκ ἂν ἀμάρροι τοῦ δέοντος . « Ἡ τί γὰρ διαφέρει λαθραῖως ἐκ τοιχωρυχίας ἄλλοτρία ληϊσάμενον ἔχειν , καὶ τῷ φόνῳ τοῦ παροδεύοντος , δεσπότην ἑαυτὸν τῶν ἐκείνου ποιῆσαι , ἢ διὰ τῆς τῶν τόκων ἀνάγκης κτᾶσθαι τὰ μὴ προσήκοντα ; « Ὡ κακὴς προσηγορίας ! τόκος ὄνομα τῆς ληστείας γίνεται . « Ὡ πικρῶν γάμων ! « Ὡ πονηρᾶς συζυγίας , ἣν ἡ φύσις μὲν οὐκ ἐγνώρισεν , ἣ δὲ τῶν φιλοχρηματοῦντων νόσος ἐν τοῖς ἀψύχοις ἐκαινοτόμησεν ! « Ὡ χαλεπῶν κυψμάτων , ἀφ' ὧν ὁ τοιούτος τόκος ἐκφύεται . Μόνον ἐν τοῖς οὖσι τὸ ἐμψυχὸν τῇ κατὰ τὸ ἄρρεν καὶ θῆλυ διαφορᾷ διεκρίθη . Τούτοις εἶπεν ὁ πλάσας Θεός , « Αὐξάνεσθε καὶ πληθύνεσθε , ὥστε διὰ τῆς ἐξ ἀλλήλων γενέσεως εἰς πλήθος τοῦ ζωογονουμένου αὐξεσθαι . « Ὁ δὲ τοῦ χρυσοῦ τόκος ἐκ ποίων γάμων συνίσταται ; Ἐκ ποίας τελεσφορεῖται κυήσεως ; « Ἄλλ' οἶδα τὴν οὐσίαν τοῦ τοιούτου τόκου παρὰ τοῦ Προφήτου μαθὼν , « Ἰδοὺ ὠδίνει ἀδικίαν , συνέλαβε πόνον , καὶ ἔτεκεν ἀνομίαν . « Οὗτος ἐκεῖνός ἐστιν ὁ τόκος , ὃν ὠδίνησε μὲν ἡ πλεονεξία , τίκτει δὲ ἡ ἀνομία , καὶ ἡ μισανθρωπία μαιεύεται . « Ὁ γὰρ ἀεὶ κρύπτων τὴν εὐπορίαν , καὶ ὁρκῷ τοῦ μὴ ἔχειν πιστοῦμενος , ἐπειδὰν τινὰ ἰδῇ ἀνάγκῃ καταπιηγόμενον , τότε ἐγκύμον τῷ βαλαντίῳ προφαίνεται · τότε τὸν πονηρὸν τῇ φιλοχερδίᾳ ὠδίνει τόκον , ἐλπίδα τοῦ δανεισματος τῷ δυστυχούντι προδεικνύσιν , ἣν ἐπιβάλλει ὕλην τῷ δυστυχῆματι , ὥσπερ ὁ τῷ ἐλαίῳ κατασθενύντων τὴν φύλα . Οὐ γὰρ ἀθεράπευσ τῷ δανείῳ τὴν ζημίαν , ἀλλ' ἐπέτεινεν · καὶ ὥσπερ ἐν τοῖς αὐχμοῖς αὐτομάτως ἀχανθοφοροῦσιν αἱ ἀρουραὶ , οὕτω καὶ ἐν ταῖς συμφοραὶς
Lemmas: « ὁ οὖν μήτε πρός κάλλος , μήτε πρός εὐεξία σῶμα , μήτε πρός ὁ ὁ ἄλγημα παραμυθία φέρω τίς χρήσιμος ὁ σπουδάζω , ὑπέρ τίς σπουδάζω ; καί τίς ὁ διάθεσις ὁ ὁ Καρδία προΐστημι ὁ ὕλη , ὅταν ἐν ὁ σύνοιδα ὁ τοιοῦτος κτῆσις τυγχάνω εἰμί , ὡς τίς πλείων ἔχω ἑαυτοῦ ἐπαγγέλλω ; « ἄρα εἰμί τις αὐτός ἐρωτάω , εἰμί δέχομαι αὐτός ἀμείβω πρός ἐκεῖνος ὁ φύσις , καί γίγνομαι οὗτος , ὁ ὁ τοσοῦτος παρά αὐτός διάθεσις τιμάω , αἱρέω εἄν ὁ μεταβολή , ὥστε δέ ἄνθρωπος πρός ὁ χρυσός αὐτός μεταβαίνω ὁ φύσις , καί δείκνυμι μηκέτι λογικός τε καί διανοητικός , καί ὁ αἰσθητήριον πρός ὁ ζωή χράομαι , ἀλλά ὠχρός τε καί βαρύς καί ἄναυδος , ἀψυχέω τε καί ἀναίσθητος , οἷος ὁ ὁ χρυσός φύσις εἰμί , οὐ εἄν οἴμη οὗτος αἱρέω , οὐδέ ὁ σφόδρα διά ὁ ἐπιθυμία συντήκω ὁ ὕλη . Βι οὖν ἐν κατάρα ὁ εὕω φρονέω ἤδη εἰμί , ὁ ἐν ὁ ἰδίωμα ὁ ἄψυχος ὕλη γίγνομαι , τίς ὁ λόγος περί ὁ κτῆσις οὗτος μανία , ὅς ὁ τέλος ὁ ματαιότης εἰμί , ὡς καί φόνος διά οὗτος καί λῃστεία κατατολμάω ὁ προλεύσσω ὁ χρῆμα ; καί οὖον οὗτος μόνος , ἀλλά καί ὁ πονηρός ἐπίνοια ὁ τόκος , ὅς ἄλλος τις λῃστεία καί μαιφονίαν νομάζω , οὐ εἄν ἀμάρροι ὁ δήω . « ὁ τίς γάρ διαφέρω λαθραῖος ἐκ τοιχωρυχία ἀλλότριος ληΐζομαι ἔχω , καί ὁ φόνος ὁ παροδεύω , δεσπότης ἑαυτοῦ ὁ ἐκεῖνος ποιέω , ἢ διά ὁ ὁ τόκος ἀνάγκη κτάομαι ὁ μή προσήκω ; « εἰμί κακός προσηγορία ! τόκος ὄνομα ὁ λῃστεία γίγνομαι . « εἰμί πικρός γάμος ! « εἰμί πονηρός συζυγία , ὅς ὁ φύσις μέν οὐ γνωρίζω , ὅς δέ ὁ φιλοχρηματέω νόσος ἐν ὁ ἄψυχος καινοτομέω ! « εἰμί χαλεπός κύπτω , ἀπό ὅς ὁ τοιούτος τόκος ἐκφύω . Μόνος ἐν ὁ εἰμί ὁ ἐμψύχω ὁ κατά ὁ ἄρσην καί θῆλυς διαφορά διακρίνω . οὗτος εἶπον ὁ πλάσσω Θεός , « αὐξάνω καί πληθύνω , ὥστε διά ὁ ἐκ ἀλλήλων γένεσις εἰς πλήθος ὁ ζῳογονέω αὐξάνω . « ὁ δέ ὁ χρυσός τόκος ἐκ ποῖος γάμος συνίστημι ; ἐκ Ποίας τελεσφορέω κύησις ; « ἄλλος οἶδα ὁ οὐσία ὁ τοιοῦτος τόκος παρά ὁ Προφήτου μανθάνω , « ἰδέ ὠδίνω ἀδικία , συλλαμβάνω πόνος , καί τίκτω ἀνομία . « οὗτος ἐκεῖνος εἰμί ὁ τόκος , ὅς ὠδίνω μέν ὁ πλεονεξία , τίκτω δέ ὁ ἀνομία , καί ὁ μισανθρωπία μαιεύομαι . « ὁ γάρ ἀεί κρύπτω ὁ εὐπορία , καί Ὅρκος ὁ μή ἔχω πιστόω , ἐπειδάν τις οἶδα ἀνάγκη καταπίνω , τότε ἐγκύμων ὁ βαλλάντιον προφαίνω · τότε ὁ πονηρός ὁ φιλοχερδίᾳ ὠδίνω τόκος , ἐλπίς ὁ δανεισμός ὁ δυστυχέω προδείκνυμι , ὅς ἐπιβάλλω ὕλη ὁ δυστύχημα , ὥσπερ ὁ ὁ ἔλαιον κατασθενύντων ὁ φῦλον . οὖον γάρ ἀθεράπευς ὁ δάνειον ὁ ζημία , ἀλλά ἐπιτείνω · καί ὥσπερ ἐν ὁ αὐχμός αὐτόματος αχανθοφορεω ὁ ἄρουρα , οὗτος καί ἐν ὁ συμφορά