gregorius-nyssenus.in-ecclesiasten-homiliae-8 pg044_0333.2
Πάντες οὖν οἱ τοιούτοι λόγοι ἐγκποιοι τῶν τὴν ἀρετὴν ὑφηγουμένων πρώτων ἐν ἑαυτοῖς κατορθούντων ὅπερ διδάσκουσι . Τοῦτο γὰρ ἐστὶ τὸ δεῖν πρώτων τῶν καρπῶν μεταλαμβάνειν , ὧν πρὸ τῶν ἄλλων ἑαυτοὺς διὰ τῆς ἀρετῆς γεωργοῦμεν , ἢ τάχα καὶ τὰ ἀσθενεῖς τῆς λογικῆς φύσεως διερμηνεύει ὁ λόγος . Ἐπειδὰν γὰρ ἔξω γενόμενοι τῶν αἰσθητηρίων ἢ ἡ ματαιότης ἀνώμασται , εἰς τὴν τῶν ἀοράτων θεωρίαν διαδευξά πως ἡ διάνοια παραστήσεται τῷ λόγῳ τὸ βοηθὲν ἐγχειρίσει , τότε πολὺς γίνεται κόπος τῷ λόγῳ διὰ τῆς ἐρμηνευτικῆς ταύτης φωνῆς , μηδεμίαν μηχανὴν ἐξευρισκούσης περὶ τὴν τῶν ἀνεκφώνητων σαφήνειαν . Οὐράνους ὁρῶμεν , τὰς τῶν φωστῆρων αὐγὰς τῇ αἰσθήσει δεχόμεθα , γῆς ἐπιβέβηκαμεν , τὸν ἀέρα τῷ στόματι ἕλχομεν , ὕδατι πρὸς τὸ δοκοῦν τῇ φύσει χερχόμεθα , τὸ πῦρ εἰς κοινωνίαν βίου παραδεχόμεθα , κἂν τι περὶ τούτων ἐννοῆσαι βελήσωμεν , τί τῶν φαινομένων ἕκαστον πέφυκε τῷ τῆς οὐσίας λόγῳ , πῶθεν ἢ ὅπως τὴν ὑπόστασιν ἔσχεν , οὐ δυνήσεται ἀνὴρ τοῦ λαλῆσαι · κἂν ὑπὲρ τοὺς ἄλλους ἄν τύχῃ , πάσης καταληπτικῆς ἐπιστήμης πρὸς τὴν τῶν ἀνεφίκτων ἐξαγόρευσιν ἀτονοῦσιν . Εἰ δὲ ὁ περὶ τούτων λόγος κόπον ἔχει ὑπερβαίνων τὴν ἀνθρωπείαν τοῦ λαλεῖν δύναμιν τε καὶ φύσιν , τί ἂν τις εἴποι πάσχειν τοὺς περὶ αὐτοῦ τοῦ Λόγου λόγους , ἢ τοῦ Πατρὸς τοῦ Λόγου ; Ἵπου πᾶσα ὑψηγορία τε καὶ μεγαλοφωνία ἀσάφειά τις ἐστὶ καὶ σιωπὴ , εἰ πρὸς τὴν ἀληθῆ τοῦ ζητουμένου σημασίαν κρινοῖτο , ὡς τοῦτο μόνον ἐπ’ αὐτοῦ τὸ ῥῆμα κυρίως εἰπεῖν , ὅτι κἂν πάντας κινήσῃ τις λογισμούς , καὶ μηδὲν ἐλλείπῃ τῶν θεοπρεπῶν νοημάτων · εἰ πρὸς αὐτὴν τὴν ἀξίαν τοῦ προκειμένου κρινοῖτο ἡ φωνή , ὅπερ ἂν ἐποι , λόγος οὐκ ἔστιν . Οὐ γὰρ δυνήσεται ἄνθρωπος τοῦ λαλεῖν . Οὐ γὰρ τὴν δι’ ὀφθαλμῶν ἐγγινομένην τῇ ψυχῇ περὶ τὸ φαινόμενον θεωρίαν ἡ ὄψις ἔστησεν , ἀλλὰ ἀεὶ βλέποντες ὡς μηδέπω ἐωρακότες ὡσιν , ἔτι ἐν ἀγνοίᾳ τὸ διὰ τῆς αἰσθήσεως λαμβανόμενον ἔχομεν . Διὰ τὴν γὰρ χρώμα ἡ ὄψις οὐ δύναται · ἀλλ’ ἔχει μέτρον τῆς ἰδίας ἐνεργείας τὸ κατὰ τὴν ἐπιφάνειαν τῶν ὄντων αὐτῇ προφανθόμενον . Διὸ φησιν , « Οὐκ ἐμπλησθήσεται ὀφθαλμὸς τοῦ ὁρᾶν , καὶ οὐ πληρωθήσεται οὖς ἀπὸ ἀκροάσεως » · ἀκουστικὴ δύναμις δεχομένη τὸν περὶ ἑκάστου λόγον , πληροῦσαν φύσιν οὐκ ἔχει . Οὐδεὶς γὰρ εὑρεθήσεται λόγος ὁ διαλαμβάνων δι’ ἀκριβείας ἐν ἑαυτῷ τὸ ζητούμενον . Πῶς οὖν πλησθήσεται ἀκοὴ τῆς περὶ τῶν ζητουμένων ἀκροάσεως , τοῦ πληροῦντος οὐκ ὄντος ;
Lemmas: πάνετες οὖν ὁ τοιοῦτος λόγος ἐγκποιοι ὁ ὁ ἀρετή ὑφηγέομαι πρῶτος ἐν ἑαυτοῦ κατορθόω ὅσπερ διδάσκω . οὗτος γάρ εἰμί ὁ δήω πρῶτος ὁ καρπός μεταλαμβάνω , ὅς πρό ὁ ἄλλος ἑαυτοῦ διά ὁ ἀρετή γεωργέω , ἢ τάχα καί ὁ ἀσθενής ὁ λογικός φύσις διερμηνεύω ὁ λόγος . ἐπειδάν γάρ ἔξω γίγνομαι ὁ αἰσθητήριον ἢ ὁ ματαιότης ἀνώμασται , εἰς ὁ ὁ ἀόρατος θεωρία διαδευξά πως ὁ διάνοια παρίστημι ὁ λόγος ὁ βοάω εγχειρίζω , τότε πολύς γίγνομαι κόπος ὁ λόγος διά ὁ ἑρμηνευτικός οὗτος φωνή , μηδείς μηχανή ἐξευρίσκω περί ὁ ὁ ἀνεκφώνητος σαφήνεια . Οὐρανός ὁράω , ὁ ὁ φωστήρ αὐγή ὁ αἴσθησις δέχομαι , γῆ ἐπιβαίνω , ὁ ἀήρ ὁ στόμα ἕλκω , ὕδωρ πρός ὁ δοκέω ὁ φύσις χράω , ὁ πῦρ εἰς κοινωνία βίος παραδέχομαι , κἀν τίς περί οὗτος ἐννοέω βάλλω , τίς ὁ φαίνω ἕκαστος φύω ὁ ὁ οὐσία λόγος , πίνω ἢ ὅπως ὁ ὑπόστασις ἔχω , οὖον δύναμαι ἀνήρ ὁ λαλέω · κἀν ὑπέρ ὁ ἄλλος ἄν τυγχάνω , πᾶς καταληπτικός ἐπιστήμη πρός ὁ ὁ ἀνέφικτος ἐξαγόρευσις ἀτονέω . εἰμί δέ ὁ περί οὗτος λόγος κόπος ἔχω ὑπερβαίνω ὁ ἀνθρώπειος ὁ λαλέω δύναμις τε καί φύσις , τίς εἄν τις εἶπον πάσχω ὁ περί αὐτός ὁ Λόγος λόγος , ἢ ὁ πατήρ ὁ Λόγος ; Ἵπος πᾶς ὑψηγορία τε καί μεγαλοφωνία ἀσάφεια τις εἰμί καί σιωπή , εἰμί πρός ὁ ἀληθής ὁ ζητέω σημασία κρίνω , ὡς οὗτος μόνος ἐπί αὐτός ὁ ῥῆμα κύριος εἶπον , ὅτι κἀν πᾶς κινέω τις λογισμός , καί μηδείς ἐλλείπω ὁ θεοπρεπής νόημα · εἰμί πρός αὐτός ὁ ἄξιος ὁ πρόκειμαι κρίνω ὁ φωνή , ὅσπερ εἄν ἔπω , λόγος οὐ εἰμί . οὖον γάρ δύναμαι ἄνθρωπος ὁ λαλέω . οὖον γάρ ὁ διά ὀφθαλμός ἐγγίγνομαι ὁ Ψυχή περί ὁ φαίνω θεωρία ὁ ὄψις ἵστημι , ἀλλά ἀεί βλέπω ὡς μηδέπω ὁράω οὖς , ἔτι ἐν ἄγνοια ὁ διά ὁ αἴσθησις λαμβάνω ἔχω . Ζεύς ὁ γάρ χρώμα ὁ ὄψις οὖον δύναμαι · ἀλλά ἔχω μέτρον ὁ ἴδιος ἐνέργεια ὁ κατά ὁ ἐπιφάνεια ὁ εἰμί αὐτός προφαίνω . Διὸ φημί , « οὐ ἐμπίμπλημι ὀφθαλμός ὁ ὁράω , καί οὖον πληρόω οὖς ἀπό ἀκρόασις » · ἀκουστικός δύναμις δέχομαι ὁ περί ἕκαστος λόγος , πληρόω φύσις οὐ ἔχω . οὐδείς γάρ εὑρίσκω λόγος ὁ διαλαμβάνω διά ἀκρίβεια ἐν ἑαυτοῦ ὁ ζητέω . Πῶς οὖν πίμπλημι ἀκοή ὁ περί ὁ ζητέω ἀκρόασις , ὁ πληρόω οὐ εἰμί ;