gregorius-nyssenus.in-ecclesiasten-homiliae-8 pg044_0364.1
ποιεῖ , καὶ πρὸς οὐδὲν ἀνθρώπινον τὴν ἐπιθυμίαν καταγεί , ὁ δὲ ἕτερος , κατὰ τὸ ἔμπαιιν , πόνον μὲν τινὰ τῶν ἐναρέτων οὐχ ὑπομένει , μόνος δὲ τοῖς σωματικοῖς μόχοις ἐγκατατρέβεται . Ὅταν οὖν τις πρὸς τοῦτον φέρει τοῦ καλοῦ τὴν ψῆφον , παρορῶν τὸν ἐν τῇ σοφίᾳ προέχοντα , οὐ μόνον ματαίαν , ἀλλὰ καὶ πονηρὰν τὴν δίκαιον ταύτην ἀποφαίνειναι κρίσιν . λέγει δὲ τοῖς ῥήμασιν οὕτως : « Καὶ ἐπέστρεψα , » φησίν , « ἐγὼ τοῦ ἀποτάξασθαι τὴν καρδίαν μου πρὸς τῷ ἀλλῷ μόχθῳ , ᾧ ἐμόχθησα ὑπὸ τὸν ἥλιον . » Τί οὖν ἐστιν ὁ ἀπεταξάμην ; Ὅτι ἐστιν ἄνθρωπος , ὅτι μόχθος αὐτοῦ ἐν σοφίᾳ καὶ ἐν γνώσει καὶ ἐν ἀνδρείᾳ , καὶ ἄλλος ἄνθρωπος οὐδὲν ἐν τοῖς τοιούτοις πονήσας . Πῶς οὖν τις τὴν μερίδα τῆς προτιμήσεως τῷ τοιούτῳ προσθήσει ; Καὶ ἄνθρωπος γὰρ , φησίν , ψῆφίζομεν ἐν αὐτῷ , τοῦτέστι , τοῦ βίου μοχθήσαντι ἐν τῷ ἀγαθῷ , ὥσπερ αὐτῷ μερίδα αὐτοῦ , ἀντὶ τοῦ , ἐν ἀγαθῷ μοίρα τὸν τοιούτον βίον ὁρίζειν . Ἄλλὰ ματαίωτης , φησί , τοῦτο καὶ πονηρία μεγάλη . Πῶς γὰρ οὐκ ἔστιν πονηρία μεγάλη , ὅταν γινώσκῃ τὴν ἐγκειμένην τῷ ἄνθρώπῳ περὶ τοὺς μόχθους σπουδὴν καὶ προαίρεσιν ; Τοῦτο γὰρ ἐστιν ἐν οἷς φησιν , ὅτι Γινώσκει τῷ ἄνθρώπῳ , ἐν παντὶ μόχθῳ αὐτοῦ , καὶ ἐν τῇ προαιρέσει καρδίας αὐτοῦ , ᾧ αὐτὸς μοχθεῖ ὑπὸ τὸν ἥλιον . Τί οὖν ἐστιν ὁ γινώσκει ; Ὅτι πᾶσαι , φησίν , αἱ ἡμέραι αὐτοῦ ἀλγηδόνων , καὶ θυμῷ περιστασμός αὐτοῦ . Καὶ γε ἐν νυκτὶ οὐ κοιμᾶται ἡ καρδία αὐτοῦ . Τῷ διὰ γὰρ τοῖς εἰς τὸν πειρασμὸν τοῦτον τὴν ψυχὴν ἀσχολοῦσιν , ἐπαλγὴς μὲν ἡ ζωή , οἷον τισι κέντροις ταῖς τῶν πλεϊόνων ἐπιθυμίαις τὴν καρδίαν μαστίζουσα · ἐπώνους δὲ ἡ περὶ τὴν πλεονεξίαν σπουδὴ , οὐ τοσοῦτον οἷς ἔχει εὐφραινομένη , ὅσον ἀλγυνομένη τοῖς λειποῦσιν , οὗς μερίζει·αὶ νυκτὶ καὶ ἡμέρᾳ ὁ πόνος , καταλλήλως δι’ ἐκατέρας αὐτῶν ἐνεργούμενος , τῆς μὲν ἡμέρας δαπανουμένης ἐν μόχθοις · τῆς δὲ νυκτὸς ἀποπεμπούσης τῶν ὀμμάτων τὸν ὕπνον . Αἱ γὰρ τοῦ χέρδους φροντίδες τὸν ὕπνον ἐκκρούουσιν . Ὁ οὖν πρὸς ταῦτα βλέπων , πῶς οὐ καταψηφίζεται τῆς σπουδῆς ταύτης τὴν ματαιότητα ; Διὰ τοῦτο προστίθησι τοῖς προειρημένοις , ὅτι καὶ γε τοῦτο ματαιότης · πάλιν ἄλλης ἀντιθέσεως καθάπτεται · τὸ δὲ ἀντιτιθέμενον τοῦτο ἐστιν · quæ prius dicta sunt , quod hoc quoque sit vanitas . quod objicitur :
Lemmas: ποιέω , καί πρός οὐδείς ἀνθρώπινος ὁ ἐπιθυμία κατάγω , ὁ δέ ἕτερος , κατά ὁ ἔμπαις , πόνος μέν τις ὁ ἐναίρω οὐ ὑπομένω , μόνος δέ ὁ σωματικός μοχοω ἐγκατατρέβεται . ὅταν οὖν τις πρός οὗτος φέρω ὁ καλός ὁ ψῆφος , παροράω ὁ ἐν ὁ σοφία προέχω , οὖον μόνος μάταιος , ἀλλά καί πονηρός ὁ Δίκαιος οὗτος ἀποφαίνω κρίσις . λέγω δέ ὁ ῥῆμα οὕτως : « καί ἐπιστρέφω , » φημί , « ἐγώ ὁ ἀποτάσσω ὁ Καρδία ἐγώ πρός ὁ ἀναλάω μόχθος , ὅς μοχθέω ὑπό ὁ ἥλιος . » τις οὖν εἰμί ὁ ἀποτάσσω ; ὅτι2 εἰμί ἄνθρωπος , ὅτι μόχθος αὐτός ἐν σοφία καί ἐν γνῶσις καί ἐν ἀνδρεῖος , καί ἄλλος ἄνθρωπος οὐδείς ἐν ὁ τοιοῦτος πονέω . Πῶς οὖν τις ὁ μερίς ὁ προτίμησις ὁ τοιοῦτος προστίθημι ; καί ἄνθρωπος γάρ , φημί , ψηφίζω ἐν αὐτός , τουτέστι , ὁ βίος μοχθέω ἐν ὁ ἀγαθός , ὥσπερ αὐτός μερίς αὐτός , ἀντί ὁ , ἐν ἀγαθός μοῖρα ὁ τοιοῦτος βίος ὁρίζω . ἀλλά ματαίωτης , φημί , οὗτος καί πονηρία μέγας . Πῶς γάρ οὐ εἰμί πονηρία μέγας , ὅταν γιγνώσκω ὁ ἔγκειμαι ὁ ἄνθρωπος περί ὁ μόχθος σπουδή καί προαίρεσις ; οὗτος γάρ εἰμί ἐν ὅς φημί , ὅτι γιγνώσκω ὁ ἄνθρωπος , ἐν πᾶς μόχθος αὐτός , καί ἐν ὁ προαίρεσις Καρδία αὐτός , ὅς αὐτός μοχθέω ὑπό ὁ ἥλιος . τις οὖν εἰμί ὁ γιγνώσκω ; ὅτι2 πᾶς , φημί , ὁ ἡμέρα αὐτός ἀλγηδών , καί θυμός περιστασμός αὐτός . καί γε ἐν νύξ οὖον κοιμάω ὁ καρδία αὐτός . ὁ διά γάρ ὁ εἰς ὁ πειρασμός οὗτος ὁ ψυχή ἀσχολέω , ἐπαλγής μέν ὁ ζωή , οἷος τις κέντρον ὁ ὁ πλείων ἐπιθυμία ὁ Καρδία μαστίζω · ἐπώνους δέ ὁ περί ὁ πλεονεξία σπουδή , οὖον τοσοῦτος ὅς ἔχω εὐφραίνω , ὅσος ἀλγύνω ὁ λείπω , ὗς μερίζει·αὶ νύξ καί ἡμέρα ὁ πόνος , κατάλληλος διά ἑκάτερος αὐτός ἐνεργέω , ὁ μέν ἡμέρα δαπανάω ἐν μόχθος · ὁ δέ νύξ ἀποπέμπω ὁ ὄμμα ὁ ὕπνος . ὁ γάρ ὁ κέρδος φροντίς ὁ ὕπνος ἐκκρούω . ὁ οὖν πρός οὗτος βλέπω , πῶς οὖον καταψηφίζομαι ὁ σπουδή οὗτος ὁ ματαιότης ; Ζεύς οὗτος προστίθημι ὁ προερέω , ὅτι καί γε οὗτος ματαιότης · πάλιν ἄλλος ἀντίθεσις καθάπτω · ὁ δέ ἀντιτίθημι οὗτος εἰμί · quæ prius dicta sunt , quod hoc quoque sit vanitas . quod objicitur :