gregorius-nyssenus.in-ecclesiasten-homiliae-8 pg044_0354.1
τῶν στενοχωρουμένων , οἱ τῶν πλεονεκτῶν ὀλοφανοῦσι τόκοι . Εἶτα προτείνει τὴν χεῖρα μετὰ τοῦ χρήματος , ὥσπερ ἡ ὀρμὴ τὸ κεκρυμμένον ἄγκυστρον τῷ δελεάσματι . Περιχωνὼν δὲ ὁ δειλαὶος τῇ πρὸς τὸ παρὸν εὐτορίᾳ , καὶ εἰ τι κρυπτὸν ἐν ἀποθέτοις εἶχε , τῇ τοῦ ἀγχίστροφ ὀλκῇ συνεξέμεσε . Τοιαῦτα τὰ τῶν τόκων εὐεργετήματα . Κἄν μὲν τις πρὸς βίαν ἀφέληται τινὸς τὸ ἐφόνδιον , ἢ λαθὼν ὑποκλέψῃ , βίαιος καὶ λωποδύτης , καὶ τὰ τοιαῦτα λέγεται : ὁ δὲ τὴν ἀδικίαν ἐμμάρτυρον καὶ τὴν πικρίαν ποιούμενος , καὶ συνθῆκαι τὴν παρανομίαν κρατῦνων , φιλάνθρωπος καὶ εὐεργέτης , καὶ σωτήρ , καὶ πάντα τὰ χρηστὰ τῶν ὀνομάτων προσαγορεύεται : καὶ τὸ μὲν ἐξ ὑπαιρέσεως κέρδος , κλέμμα λέγεται , ὁ δὲ διὰ τῆς τοιαύτης ἀνάγκης ἀπογυμνῶν τὸν Χριστόν , φιλανθρωπία τὴν πικρίαν ὑποκορίζεται : οὕτω γὰρ τὰς ζημίας τῶν δειλαίων κατονομάζουσι . Συνήγαγὼν μοι καὶ γὰρ ἀργύριον καὶ γὲ χρυσίον . Ἀλλὰ τοῦτο γάριν ὁ σοφὸς παιδεύων τὸν βίον , ἐν τῷ καταλόγῳ τῶν ἐξαγορευομένων καὶ ταῦτα κατηριθμήσατο , ἵνα μαθόντες οἱ ἄνθρωποι παρὰ τοῦ τῇ πείρᾳ κατεγνωσκότος , ὅτι ἐν τῶν ἐπ' ἀτοπίᾳ κατεγνωσμένων τοῦτο ἐστι , φυλάξωνται πρὸ τῆς πείρας τὴν τοῦ κακοῦ προσβολήν · καθάπερ ἐστι καὶ τοῖς ληστρικοῖς τε καὶ θηριώδεσι τόποις ἀπαθῶς διελθεῖν , διὰ τὸ προεῖδεν τοὺς ἐν τούτοις προκινδυνεύοντας . Καλῶς δὲ ὁ θεὸς Ἀπόστολος , καλῶς τὸ πᾶθος τῆς φιλαργυρίας ὁρίζεται , βίζαν αὐτὴν πάντων τῶν κακῶν ἀποφηνάμενος . Ὡσπερ γὰρ εἰ τινὶ μέρει διεφθορὰς καὶ σηπενδωδὴς ἐπιρρύη χυμός , καὶ φλεγμονὴ τῷ τόπῳ ἐγγένεται , ἀνάγκη πᾶσα εἰς ἀπόστασιν τὴν καὶ διαφθορὰν τὸ ἐνακήψαν ὑγρὸν ἀπορράγηναι , διαφυγόντος τοῦ ποιοῦ τὴν ἐπιφάνειαν · οὕτως οἱς ἐνρύη τῆς φιλοχρηματίας ἡ νόσος , εἰς ἀκολασίαν ὡς τὰ πολλὰ τὸ πᾶθος ἐπέσκηψε . Διὰ τοῦτο προστίθησι τῇ περιουσίᾳ τοῦ χρυσίου τε καὶ ἀργυρίου τὴν ἀκολουθοῦσαν τῇ προκατασχόντι νοσήματι ἐπακολουθοῦσαν ἀσχημοσύνην . Ἐποίησα γάρ , φησίν , ἄδοντας καὶ ἄβούδας , τῶν συμποσίων τὰ ἐντεφύσματα , οἰνοχόους καὶ οἰνοχόας . Ἦρξασεν ἡ μνήμη τῶν ὀνομάτων στηλιτεύσαι τὸ πᾶθος , ὅπερ ἡ περὶ τὰ χρήματα νόσος προωδοποίησεν . Ὁ τῆς ἀτόπου ταύτης φιλοτεχνίας ! ὡς ἀθρόον ἐπιβάλλει τῶν ἡδονῶν τὸ ρεῦμα , οἷον τισὶ χειμάρροις διπλοῖς δι' ἀκοῆς τε καὶ ὄψεως τὰς ψυχὰς ἐπισχίζων , ἵνα βλέπται τὸ κακὸν καὶ ἀκούηται ! Ἡ ὄψι τὴν ἀκοὴν καταστρέφεται , ἡ ὅψις τὴν ὄψιν καταγωνίζεται . Ἐκεῖθεν ὁ θῆλυς ψόφηγος διὰ τῆς λευμένης τῶν ὀδῶν ἀρμονίας , συνεισάγει ἐαυτὴ ἐπὶ τὴν χαρᾶν τὸ πᾶθος . Ἐντεύθεν ἡ δμς οὖντι μηχανὴμα πολεμικὸν τοῖς ὀφθαλμοῖς τοῦ ταις ὀψάσι ἐπιπτόντος προδιαλυθέντος , ἐμπίπτουσα , τὴν ψυχὴν καταστρέφεται . Στρατηγὸς δὲ τῆς παρατάξεως ταύτης ὁ οἶνος γίνεται , ὥσπερ τὸς πονηρὸς τοῦτῆς διπλοῦς βέλεσι κατατοξεύων τὸν ἄνθρωπον , ἐπὶ τε τὴν ἀκοὴν καὶ τὴν ὄψιν εὐθύνων τὰς ἀκίδας · βέλος γὰρ γίνεται τῆς μὲν ἀκοῆς , ἡ ὄψις · τῆς δὲ ὄψεως , τὸ φαινόμενον . Οὐ γὰρ ψιλὸν ὄνομα τῶν οἰνοχῶν ἐστίν · ἀλλ' ἐκ τοῦ ἔργου πάντως ἡ ἐπωνυμία γίνεται . Ὅταν
Lemmas: ὁ στενοχωρέω , ὁ ὁ πλεονέκτης ολοφαινω τόκος . εἶτα προτείνω ὁ χείρ μετά ὁ χρῆμα , ὥσπερ ὁ ὁρμή ὁ κρύπτω ἄγκυστρον ὁ δελέασμα . περιχωνη δέ ὁ δείλαιος ὁ πρός ὁ πάρειμι ευτοριον , καί εἰμί τίς κρυπτός ἐν ἀπόθετος ἔχω , ὁ ὁ ἀγχίστροφος ὁλκός συνεξεμέω . τοιοῦτος ὁ ὁ τόκος εὐεργέτημα . κἀν μέν τις πρός βία ἀφαιρέω τις ὁ ἐφόνδιον , ἢ λανθάνω ὑποκλέπτω , βίαιος καί λωποδύτης , καί ὁ τοιοῦτος λέγω : ὁ δέ ὁ ἀδικία ἐμμάρτυρος καί ὁ πικρία ποιέω , καί συνθήκη ὁ παρανομία κρατύνω , φιλάνθρωπος καί εὐεργέτης , καί σωτήρ , καί πᾶς ὁ χρηστός ὁ ὄνομα προσαγορεύω : καί ὁ μέν ἐκ ὑφαίρεσις κέρδος , κλέμμα λέγω , ὁ δέ διά ὁ τοιοῦτος ἀνάγκη ἀπογυμνόω ὁ Χριστός , φιλανθρωπία ὁ πικρία ὑποκορίζομαι : οὗτος γάρ ὁ ζημία ὁ δείλαιος κατονομάζω . Συνήγαγὼν ἐγώ καί γάρ ἀργύριον καί γε χρυσίον . ἀλλά οὗτος γάριν ὁ σοφός παιδεύω ὁ βίος , ἐν ὁ κατάλογος ὁ ἐξαγορεύω καί οὗτος καταριθμέω , ἵνα μανθάνω ὁ ἄνθρωπος παρά ὁ ὁ πείρω καταγιγνώσκω , ὅτι ἐν ὁ ἐπί ἀτοπία καταγιγνώσκω οὗτος εἰμί , φυλάσσω πρό ὁ πείρω ὁ ὁ κακός προσβολή · καθάπερ εἰμί καί ὁ λῃστρικός τε καί θηριώδης τόπος ἀπαθής διέρχομαι , διά ὁ προοράω ὁ ἐν οὗτος προκινδυνεύω . καλῶς δέ ὁ θεός ἀπόστολος , καλῶς ὁ πάθος ὁ φιλαργυρία ὁρίζω , βίζα αὐτός πᾶς ὁ κακός ἀποφαίνω . ὡς γάρ εἰμί τις μέρος διαφθείρω καί σηπενδωδὴς ἐπιρρέω χυμός , καί φλεγμονή ὁ τόπος ἐγγενέτης , ἀνάγκη πᾶς εἰς ἀπόστασις ὁ καί διαφθορά ὁ ἐνακήψαν ὑγρός ἀπορρήγνυμι , διαφεύγω ὁ ποιέω ὁ ἐπιφάνεια · οὕτως οἱςστις ἐναίρω ὁ φιλοχρηματία ὁ νόσος , εἰς ἀκολασία ὡς ὁ πολύς ὁ πάθος ἐπισκήπτω . Ζεύς οὗτος προστίθημι ὁ περιουσία ὁ χρυσίον τε καί ἀργύριον ὁ ἀκολουθέω ὁ προκατέχω νόσημα ἐπακολουθέω ἀσχημοσύνη . ποιέω γάρ , φημί , ἀείδω καί ἄβους , ὁ συμπόσιον ὁ ἐντεφύσματα , οἰνοχόος καί οἰνοχόη . Ἦρξασεν ὁ μνήμη ὁ ὄνομα στηλιτεύω ὁ πάθος , ὅσπερ ὁ περί ὁ χρῆμα νόσος προοδοποιέω . ὁ ὁ ἄτοπος οὗτος φιλοτεχνία ! ὡς ἀθρόος ἐπιβάλλω ὁ ἡδονή ὁ ῥεῦμα , οἷος τις χειμάρρους διπλόος διά ἀκοή τε καί ὄψις ὁ ψυχή ἐπισχίζω , ἵνα βλέπω ὁ κακός καί ἀκούω ! ὁ ὄψις ὁ ἀκοή καταστρέφω , ὁ ὄψις ὁ ὄψις καταγωνίζομαι . ἐκεῖθεν ὁ θῆλυς ψόφηγος διά ὁ λεύω ὁ ὀδούς ἁρμονία , συνεισάγω ἑαυτοῦ ἐπί ὁ χαρά ὁ πάθος . ἐντεῦθεν ὁ ΔΜΣ οὖς μηχάνημα πολεμικός ὁ ὀφθαλμός ὁ ὅς ὁράω πίπτω προδιαλύω , ἐμπίπτω , ὁ ψυχή καταστρέφω . Στρατηγός δέ ὁ παράταξις οὗτος ὁ οἶνος γίγνομαι , ὥσπερ τός πονηρός τουτῶ διπλόος βέλος κατατοξεύω ὁ ἄνθρωπος , ἐπί τε ὁ ἀκοή καί ὁ ὄψις εὐθύνω ὁ ἀκίς · βέλος γάρ γίγνομαι ὁ μέν ἀκοή , ὁ ὄψις · ὁ δέ ὄψις , ὁ φαίνω . οὖον γάρ ψιλός ὄνομα ὁ οινοχοω εἰμί · ἀλλά ἐκ ὁ ἔργον πάντως ὁ ἐπωνυμία γίγνομαι . ὅταν