gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0473.2
Πῶς οὖν συμπαραλαμβάνεται χρυσῷ καὶ ἀργύρῳ , καὶ πορφύρᾳ , καὶ λίθοις ἡ τοῦ ξύλου φύσις εἰς τὴν κατασκευήν τοῦ φορείου ; Καὶ τοῦ γε τοῦ ξύλου ὁ σοφὸς ἀρχιτέκτων Παῦλος , μετὰ τοῦ χόρτου καὶ τῆς καλάμης εἰς τὴν οἰκοδομὴν τοῦ οἴκου χρίνει ἀποθλίψιν , ὡς τῇ ἀναλωτικῇ τοῦ πυρὸς δυνάμει τῇ δοκιμαζούσῃ τὸ ἔργον ἐνδαπανώμενον . Ἀλλ’ οἴδαμεν τινὰ ξύλου φύσιν μὴ διαμένουσαν ἐν ᾧ ἐστιν , ἀλλὰ πρὸς χρυσόν , ἢ ἀργυρόν , ἢ ἄλλο τι τῶν τιμιῶν ἑαυτὴν μεταβάλλουσαν . Ἐν γὰρ τῇ μεγάλῃ τοῦ Θεοῦ οἰκίᾳ φησιν ὁ Ἀπόστολος τὰ μὲν εἶναι χρυσὰ τῇ φύσει , καὶ ἀργυρὰ σκεύη , τὴν ἀψύματον , οἶμαι , καὶ νοερὰν κτεῖναι διὰ τούτων ὑπαινισσόμενος · τὰ δὲ ξύλινα τε καὶ ὀστρακίνα , ἡμᾶς τάχα διὰ τούτων ἀποσημαίνων , οὓς ἀπεγάγισε μὲν ἡ παρακοὴ καὶ ὀστρακίνους ἐποίησεν · ἡ δὲ διὰ τοῦ ξύλου ἁμαρτία , ξύλινα σκεύη ἀντὶ χρυσῶν ἀπεργάσατο . Μεμέρισται δὲ πρὸς τὴν ἀξίαν τῆς ὕλης καὶ ἡ τῶν σκευῶν χρήσις . Τὰ μὲν γὰρ τιμωτέρας ὕλης , εἰς τιμὴν ἀποτέτακται · τὰ δὲ εἰς τὴν ἄτιμον ὑπηρεσίαν ἀπερίπτεται . Ἀλλὰ τί φησι περὶ τῶν τοιούτων ὁ Παῦλος ; Ὅτι ἐξουσίαν ἔχει τὸ σκεῦος ἐκ τῆς ἰδίας προαιρέσεως , ἢ χρύσεον ἀπὸ ξυλίνου , ἢ ἀργύρεον ἀπ’ ὀστρακίνου γενέσθαι . Ἐὰν γὰρ τις , φησίν , ἐκκαθάρῃ ἑαυτόν , ἔσται σκεῦος εἰς τιμὴν τῷ Δεσπότῃ , πρὸς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν ἡτοιμασμένον . Τάχα τοίνυν διὰ τῶν εἰρημένων προσαγορεύεθαι πρὸς τὴν προκειμένην θεωρίαν τοῦ λόγου . Ὁ δρος ὁ Λιβανὸς ἐν πολλοῖς τῆς ἁγίας Γραφῆς εἰς ἔνδειξιν τῆς ἀντικειμένης δυνάμεως μνημονεύεται · ὡς ὅταν λέγῃ διὰ τοῦ Προφήτου · ὅτι Συντριβὴς Κύριος τὰς κέδρους τοῦ Λιβάνου , καὶ λεπτυνεῖ αὐτὰς τε καὶ τὸν Λιβάνον ὡς τὸν μόσχον ἐκεῖνον , δηλαδὴ τὸν ἐντῇ ἐρήμῳ καταλεανθέντα ὑπὸ τοῦ Μωυσέως , καὶ πότιμον διὰ λεπτότητα τοῖς Ἰσραηλίταις γενομένον . Ἀπλοῦται γὰρ ὧδε διὰ τῆς προφητείας ὅτι οὐ μόνον τὰ ἐκφυέντα παρὰ τῆς ἀντικειμένης δυνάμεως κακὰ , ἀλλὰ καὶ αὐτὸ τὸ δρος ἡ πρώτη τοῦ κακοῦ ρίζα , ὁ Λιβανὸς , ὁ ὑποτρέφων τῶν τοιούτων δένδρων τὴν ὕλην , εἰς τὸ μὴ ἐν περιπτώ -
Lemmas: Πῶς οὖν συμπαραλαμβάνω χρυσός καί ἄργυρος , καί πορφύρα , καί λίθος ὁ ὁ ξύλον φύσις εἰς ὁ κατασκευή ὁ φορεῖον ; καί ὁ γε ὁ ξύλον ὁ σοφός ἀρχιτέκτων Παῦλος , μετά ὁ χόρτος καί ὁ καλάμη εἰς ὁ οἰκοδομή ὁ οἶκος χρίω ἀπόθλιψις , ὡς ὁ ἀναλωτικός ὁ πυρός δύναμις ὁ δοκιμάζω ὁ ἔργον ἐνδαπανάω . ἀλλά οἶδα τις ξύλον φύσις μή διαμένω ἐν ὅς εἰμί , ἀλλά πρός χρυσός , ἢ ἄργυρος , ἢ ἄλλος τίς ὁ τίμιος ἑαυτοῦ μεταβάλλω . ἐν γάρ ὁ μέγας ὁ Θεός οἰκίον φημί ὁ ἀπόστολος ὁ μέν εἰμί χρυσός ὁ φύσις , καί ἀργύρεος σκεῦος , ὁ αψυμαω , οἴομαι , καί νοερός κτείνω διά οὗτος ὑπαινίσσομαι · ὁ δέ ξύλινος τε καί ὀστράκινος , ἐγώ τάχα διά οὗτος ἀποσημαίνω , ὅς ἀπεγάγισε μέν ὁ παρακοή καί ὀστράκινος ποιέω · ὁ δέ διά ὁ ξύλον ἁμαρτία , ξύλινος σκεῦος ἀντί χρυσός ἀπεργάζομαι . μερίζω δέ πρός ὁ ἄξιος ὁ ὕλη καί ὁ ὁ σκεῦος χρῆσις . ὁ μέν γάρ τίμος ὕλη , εἰς τιμή ἀποτάσσω · ὁ δέ εἰς ὁ ἄτιμος ὑπηρεσία ἀπορίπτω . ἀλλά τίς φημί περί ὁ τοιοῦτος ὁ Παῦλος ; ὅτι2 ἐξουσία ἔχω ὁ σκεῦος ἐκ ὁ ἴδιος προαίρεσις , ἢ χρύσεος ἀπό ξύλινος , ἢ ἀργύρεος ἀπό ὀστράκινος γίγνομαι . ἐάν γάρ τις , φημί , ἐκκαθαίρω ἑαυτοῦ , εἰμί σκεῦος εἰς τιμή ὁ δεσπότης , πρός πᾶς ἔργον ἀγαθός ἑτοιμάζω . Τάχα τοίνυν διά ὁ εἴρω προσαγορεύω πρός ὁ πρόκειμαι θεωρία ὁ λόγος . ὁ δρ ὁ Λιβανός ἐν πολύς ὁ ἅγιος γραφή εἰς ἔνδειξις ὁ ἀντίκειμαι δύναμις μνημονεύω · ὡς ὅταν λέγω διά ὁ Προφήτου · ὅτι συντρίβω Κύριος ὁ κέδρος ὁ Λίβανος , καί λεπτύνω αὐτός τε καί ὁ Λιβάνος ὡς ὁ μόσχος ἐκεῖνος , δηλαδή ὁ ἐντή ἐρῆμος καταλεαίνω ὑπό ὁ Μωυσῆς , καί πότιμος διά λεπτότης ὁ Ἰσραηλίτης γίγνομαι . ἁπλόω γάρ ὧδε διά ὁ προφητεία ὅτι οὖον μόνος ὁ ἐκφύω παρά ὁ ἀντίκειμαι δύναμις κακός , ἀλλά καί αὐτός ὁ δρ ὁ πρῶτος ὁ κακός ρίζα , ὁ Λιβανός , ὁ ὑποτρέφω ὁ τοιοῦτος δένδρον ὁ ὕλη , εἰς ὁ μή ἐν περιπέτομαι -