gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0534.1
φύλας · ἐκεῖνος ἐστιν ὁ φύλαξ τῆς πόλεως , περὶ οὗ ἔφησιν · ὅτι Ἐὰν μὴ Κύριος φυλάξῃ πόλιν , εἰς μάτην ἠγρύπνησεν ὁ φυλάσσων . Τὰ τοίνυν λει-τουργικὰ πνεύματα , τὰ εἰς διακονίαν ἀποστελλόμενα διὰ τοὺς μέλλοντας κληρονομεῖν σωτηρίαν , ἐνδείκνυ-ται διὰ τῶν φυλάκων ὁ λόγος τῶν κυκλούμενων τὴν πόλιν . Ψυχὴ δέ , καθὼς εἴρηται ὁ λόγος , ἐστὶ τοῦ Θεοῦ οἰκητήριον . Παρὰ τούτων οὖν εὑρέθη , φησίν , ἡ ψυχή , ὡς εὑρέθη ποτὲ παρὰ τοῦ καλοῦ ποιμένος τὸ πρόβατον , ἐφ’ οὗ πᾶσαι τῶν ἀγγέλων αἱ χορεῖαι πρὸς εὐφροσύνην συνεκινήθησαν , κατὰ τὴν τοῦ Κυρίου φωνήν . Οὕτως εὑρέθη ποτὲ καὶ ἡ δραχμὴ ὑπὸ τοῦ λύχνου , ἐφ’ ἧ χαίρουσι πάντες οἱ φίλοι τε καὶ οἱ γείτονες . Τοιούτου εὕρεμα καὶ ὁ Δαβὶδ ὁ δοῦλος τοῦ Κυρίου γίνεται , καθὼς καὶ ἡ ψαλμωδία φησιν ἐκ προσώπου τοῦ Θεοῦ · εἰ Εὗρον Δαβὶδ τὸν δοῦλόν μου , ἐν ἐλαίῳ ἁγίῳ μου ἔχρισα αὐτόν . Ὡς ἐπειδὴ κτῆμα τοῦ εὐρίντος ἐγένετο , ἀκούσωμεν οἶον ἀξιοῦ-ται . Ἡ χεὶρ μου , φησίν , συνακολουθήσεται αὐτῷ , καὶ ὁ βραχίων μου κατισχύσει αὐτόν · καὶ συγ-κώψω ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ , καὶ τοὺς μισοῦντας αὐτὸν τροπωσόμεαι · καὶ ὅσα ἄλλα ὁ τῆς εὐλογίας περιφέρει κατάλογος . Οὕκοῦν καλὸν ἐστὶν εὑρεθῆναι ὑπὸ τῶν κυκλούμενων τὴν πόλιν τὴν ψυχὴν ἀγγέλων . Οὕτω γὰρ νοεῖν ὁ μέγας Δαβὶδ ὑποτίθεται λέγων · Παρεμβάλει ὁ ἄγγελος Κυρίου κύκλῳ τῶν φοβουμένων αὐτόν , καὶ ῥύσα-ται αὐτούς . Οὕκοῦν ἡ εἰπούσα , ὅτι Οἱ φύλακές με ἐπάταξαν , προσέθηκεν τινὰ γεγενῆσθαι αὐτῆς τῆς ἐπὶ τὸ ἄνω προκοπῆς ἐκαυχήσατο . Εἰ δὲ καὶ ἐν τραύματι γεγενῆσθαι λέγει , τὴν ἐν βάθει γενομένην αὐτῇ διὰ τῆς θείας ῥάβδου τύπον τῷ λόγῳ παρίστη-σιν . Οὐ γὰρ ἐπιπολαίων τῆς πνευματικῆς ῥάβδου τὴν ἐνέργειαν ἐφ’ ἑαυτῆς δέχεται , ὡς μὴ ἐπιγνωσθῆναι τὸν τόπον ἐν ᾧ τὴν ῥάβδον ἐδέξατο · ἀλλ’ ἐπίσημος διὰ τοῦ τραύματος δείκνυται ἡ πληγή , ἥ ἔχναυσται ἡ νύμφη . Τὸ δὲ λεγόμενον τοιούτῳ ἐστίν · Ἡ θεία ῥάβδος ἐκείνη , καὶ ἡ παρακλητικὴ βακτηρία , ἡ διὰ τοῦ πατάξαιν ἐνεργοῦσα τὴν ἴασιν , τὸ Πνεῦμά ἐστιν · οὗ καρπὸς τὰ τε ἄλλα τῶν ἀγαθῶν ὅσα Παῦλος ἡρί-θμησε , καὶ μετὰ τῶν ἄλλων ἡ παιδαγωγὸς τῆς ἐν-αρέτου πολιτείας ἐγκράτεια . Οὕτω γὰρ καὶ Παῦλος ὁ τῶν τοιούτων πληγῶν στιγματίας τοῖς τραύμασι τούτοις ἐπαγαλλόμενος ἔλεγεν · ὅτι Τὰ στίγματα τοῦ Χριστοῦ ἐν τῷ σώματί μου περιφέρω . Δεινὸς δὴ ἐν παντὶ χαρᾷ ἀσθενεῖν , δι’ ἧς τὰ κατὰ Χριστὸν δυνάμεις ἐν ἀρετῇ τελειοῦται . Καλὸν οὖν καὶ τὸ τραῦμα διὰ τῶν εἰρημένων ἡμῖν ἀναπέφηнен , δι’ οὗ γέγονεν αὐτῇ τοῦ θεριστροῦ ἡ περιπαρεῖσις . Ὅστε ἀνακαλυ-φθῆναι αὐτῇ τὸ τῆς ψυχῆς κάλλος , μηκέτι ἐπισκο-τούντος τοῦ ἐπιδήματος .
Lemmas: Φύλας · ἐκεῖνος εἰμί ὁ φύλαξ ὁ πόλις , περί ὅς ἐφίημι · ὅτι ἐάν μή Κύριος φυλάσσω πόλις , εἰς μάτην ἀγρυπνέω ὁ φυλάσσω . ὁ τοίνυν λειτουργικός πνεῦμα , ὁ εἰς διακονία ἀποστέλλω διά ὁ μέλλω κληρονομέω σωτηρία , ἐνδείκνυμι διά ὁ φύλαξ ὁ λόγος ὁ κυκλόω ὁ πόλις . Ψυχή δέ , καθώς εἴρω ὁ λόγος , εἰμί ὁ Θεός οἰκητήριον . παρά οὗτος οὖν εὑρίσκω , φημί , ὁ ψυχή , ὡς εὑρίσκω ποτέ παρά ὁ καλός ποιμήν ὁ πρόβατον , ἐπί ὅς πᾶς ὁ ἄγγελος ὁ χορεία πρός Εὐφρόσυνος συγκινέω , κατά ὁ ὁ κύριος φωνή . οὕτως εὑρίσκω ποτέ καί ὁ δραχμή ὑπό ὁ λύχνος , ἐπί ἧ χαίρω πᾶς ὁ φίλος τε καί ὁ γείτων . τοιοῦτος εὕρεμα καί ὁ Δαυίδ ὁ δοῦλος ὁ κύριος γίγνομαι , καθώς καί ὁ ψαλμωδία φημί ἐκ πρόσωπον ὁ Θεός · εἰμί εὗρος Δαυίδ ὁ δοῦλος ἐγώ , ἐν ἔλαιον ἅγιος ἐγώ χρίω αὐτός . ὡς ἐπεί κτῆμα ὁ εὐρίντος γίγνομαι , ἀκούω οἶος ἀξιόω . ὁ χείρ ἐγώ , φημί , συνακολουθέω αὐτός , καί ὁ βραχύς ἐγώ κατισχύω αὐτός · καί συγκόπτω ἀπό πρόσωπον αὐτός ὁ ἐχθρός αὐτός , καί ὁ μισέω αὐτός τροπόω · καί ὅσος ἄλλος ὁ ὁ εὐλογία περιφέρω κατάλογος . οὐκοῦν καλός εἰμί εὑρίσκω ὑπό ὁ κυκλόω ὁ πόλις ὁ ψυχή ἄγγελος . οὕτως γάρ νοέω ὁ μέγας Δαυίδ ὑποτίθημι λέγω · παρεμβάλλω ὁ ἄγγελος κύριος κύκλος ὁ φοβέω αὐτός , καί ῥύομαι αὐτός . οὐκοῦν ὁ εἶπον , ὅτι ὁ φύλαξ ἐγώ πατάσσω , προστίθημι τις γίγνομαι αὐτός ὁ ἐπί ὁ ἄνω προκοπή καυχάομαι . εἰμί δέ καί ἐν τραῦμα γίγνομαι λέγω , ὁ ἐν βάθος γίγνομαι αὐτός διά ὁ θεῖος ῥάβδος τύπος ὁ λόγος παρίστημι . οὖον γάρ ἐπιπόλαιος ὁ πνευματικός ῥάβδος ὁ ἐνέργεια ἐπί ἑαυτοῦ δέχομαι , ὡς μή ἐπιγιγνώσκω ὁ τόπος ἐν ὅς ὁ ῥάβδος δέχομαι · ἀλλά ἐπίσημος διά ὁ τραῦμα δείκνυμι ὁ πληγή , ὅς χναύω ὁ νύμφη . ὁ δέ λέγω τοιοῦτος εἰμί · ὁ θεῖος ῥάβδος ἐκεῖνος , καί ὁ παρακλητικός βακτηρία , ὁ διά ὁ πατάσσω ἐνεργέω ὁ ἴασις , ὁ πνεῦμα εἰμί · ὅς καρπός1 ὁ τε ἄλλος ὁ ἀγαθός ὅσος Παῦλος ἑρίζω , καί μετά ὁ ἄλλος ὁ παιδαγωγός ὁ ἐναίρω πολιτεία ἐγκράτεια . οὕτως γάρ καί Παῦλος ὁ ὁ τοιοῦτος πληγή στιγματίης ὁ τραῦμα οὗτος ἐπαγάλλομαι λέγω · ὅτι ὁ στίγμα ὁ Χριστός ἐν ὁ σῶμα ἐγώ περιφέρω . δεινός δή ἐν πᾶς χαρά ἀσθενέω , διά ὅς ὁ κατά Χριστός δύναμις ἐν ἀρετή τελειόω . κηλόν οὖν καί ὁ τραῦμα διά ὁ εἴρω ἐγώ ἀναφαίνω , διά ὅς γίγνομαι αὐτός ὁ θέριστρον ὁ περιπαρειτις . ὅστε ἀνακαλύπτω αὐτός ὁ ὁ Ψυχή κάλλος , μηκέτι ἐπισκοτέω ὁ ἐπίδημα .