gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0405.1
A Σολομῶντι τὸ βιβλίον ἐκ τῆς ἐπιγραφῆς ἀνατεθεῖσθαι · ἀλλ' ὥστε γενέσθαι διάνοιαν τοῖς ἐντυχάνουσι , τοῦ μέγα τι καὶ θεῖον ἐν τοῖς λεγομένοις προσιδέχεσθαι . Ἐπειδὴ γὰρ ἀνυπερβλήτως τὸ παρ' ἑκάστῳ , διὰ τῆς περὶ αὐτοῦ μαρτυρίας , ἐπὶ τῇ σοφίᾳ τοῦ θαύμα , τοῦ-του χάριν εὐθὺς ἐκ προοιμίων ἡ τοῦ ὀνόματος μνῆμη παραλαμβάνεται · ὥστε τὸ μέγα καὶ τῆς περὶ αὐτοῦ δόξης ἐπαξίον ἐλπίσθηνα διὰ τοῦ βιβλίου τούτου τοῖς ἐντυχάνουσιν . Ὡσπερ δὲ κατὰ τὴν γραφικὴν ἐπιστήμὴν ὑλὴ μὲν τις ἐστὶ πάντως ἐν διαφόροις βαφαῖς , ἡ συμπληροῦσα τοῦ ζῴου τὴν μίμησιν · ὁ δὲ πρὸς τὴν εἰκόνα βλέπων , τὴν ἐκ τῆς τέχνης διὰ τῶν χρωμάτων συμπληρωθεῖσαν , οὐ ταῖς ἐπιχρωθεῖσαις τῷ πίνακι βαφαῖς ἐμφοροῦται τῷ θεάματι · ἀλλὰ πρὸς τὸ εἶδος βλέπει μόνον , δι' ἧς χρωμάτων τῇ τεχνῇτις ἀνέδειξεν · οὕτω προσῆκει καὶ ἐπὶ τῆς παρούσης Γραφῆς , μὴ πρὸς τὴν ὑλὴν τὴν ἐν τοῖς ῥήμασι χρωμάτων βλέπειν · ἀλλὰ καθάπερ τι βασιλείας εἶδος ἐν αὐτοῖς καθορᾶν · τὸ διὰ τῶν καθαρῶν νοημάτων ἀνατυπούμενον . Λευκὸν γάρ , ἢ ὠχρὸν , ἢ μέλαν , ἢ ἐρυθρόν , ἢ κυάνεον , ἢ ἄλλο τις χρῶμά ἐστι τὰ ῥήματα ταῦτα κατὰ τὰς προχειροὺς ἐμφάσεις , στόμα , καὶ φίλημα , καὶ μύρον , καὶ οἶνος , καὶ τὰ τῶν μελῶν ὀνόματα , καὶ κλίνη , καὶ νεάνιδες , καὶ τὰ τοιαῦτα . Ἡ δὲ διὰ τούτων ἀποτελουμένη μορφὴ , μακαριότης ἐστὶ καὶ ἀπάθεια , καὶ ἡ πρὸς τὸ θεῖον συνάφεια , καὶ ἡ τῶν κακῶν ἀλλοτρίωσις , καὶ ἡ πρὸς τὸ ὄντως καλὸν καὶ ἀγαθὸν ἐξομοίωσις . Ταῦτά ἐστι τὰ νοήματα τὰ μαρτυροῦντα τῷ Σολομῶντι τὴν σοφίαν ἐκεῖνην τὴν ὑπερβαίνουσαν τοὺς C ὅρους τῆς ἀνθρωπίνης σοφίας . Τί γὰρ ἂν γένοιτο τοῦτου παραδοξότερον , ἢ τὸ αὐτὴν ποιεῖν τὴν φύσιν τῶν ἰδίων παθημάτων καθάρσιον , διὰ τῶν νομιζομένων ἐμπαθῶν ῥημάτων τὴν ἀπάθειαν νομοθετοῦσαν καὶ παιδεύουσαν ; Οὐ γὰρ λέγει τὸ δεῖν ἐξὼ τῶν τῆς σαρκὸς γενέσθαι παθητικῶν κινήσεων , καὶ νεκροῦντα τὰ μέλη τὰ ἐπὶ τῆς γῆς , καὶ καθαρεύειν ἀπὸ τῶν ἐμπαθῶν ῥημάτων τὸ στόματι · ἀλλ' οὕτω διεῦξεν τὴν ψυχὴν , ὡς διὰ τῶν ἀπεμφαίνειν δοκούντων πρὸς τὴν καθαρότητα βλέπειν , καὶ διὰ τῶν ἐμπαθῶν ῥήσεων , τὴν ἀκήρατον ἐρμηνεύειν διάνοιαν . Ἐν μὲν οὖν τούτῳ διὰ τῶν προοιμίων ἡμᾶς παιδευσάτω ὁ λόγος , τὸ μηκέτι ἀνθρώπους εἶναι , τοὺς ἐπὶ τὰ ἄδυτα τῶν τοῦ βιβλίου τούτου μυστηρίων εἰσαγομένους , ἀλλὰ μεταποιηθῆναι τῇ φύσει διὰ τῆς τοῦ Χριστοῦ μαθητείας πρὸς τὸ θειότερον · καθὼς μαρτυρεῖ τοῖς ἑαυτοῦ μαθηταῖς ὁ Λόγος , ὅτι κρείττους ἦσαν ἢ κατὰ ἀνθρώπων , οὓς διέκρινεν ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων ἡ γενομένη πρὸς αὐτοὺς παρὰ τοῦ Κυρίου διαστολή , ὅτε φησί · Τίνα με λέγουσι τιν οἱ ἄνθρωποι εἶναι ; Ὑμεῖς δὲ τίνα με λέγετε εἶναι ; ἀληθῶς γὰρ ὡς διὰ τῶν τούτωνν ῥημάτων , ὧν ἡ πρόχειρος ἐμφασίας τὰς σαρκώδεις ἡδυπαθείας ἐνδείκνυνται , μὴ κατολισθαίνων εἰς τὴν ἀυπώσαν διάνοιαν , ἀλλὰ πρὸς τὴν τῶν θείων φιλοσοφίαν τὰς τὰς καθαρὰς ἐννοίας , διὰ τῶν ῥημάτων τούτων χειραγωγούμενος δείκνυσιν τὸ μηκέτι ἀνθρώπου εἶναι , μηδὲ σαρκὶ καὶ αἵματι συμμεμιγμένην τὴν φύσιν ἔχειν · ἀλλὰ τὴν ἐλπίζουμένην τῇ ἀναστάσει τῶν ἁγίων
Lemmas: A Σολομών ὁ βιβλίον ἐκ ὁ ἐπιγραφή ἀνατίθημι · ἀλλά ὥστε γίγνομαι διάνοια ὁ ἐντυχάνω , ὁ μέγας τίς καί θέω ἐν ὁ λέγω προσδέχομαι . ἐπεί γάρ ἀνυπέρβλητος ὁ παρά ἕκαστος , διά ὁ περί αὐτός μαρτυρία , ἐπί ὁ σοφία ὁ θαύμα , τοῦτος χάρις εὐθύς ἐκ προοίμιον ὁ ὁ ὄνομα μνήμη παραλαμβάνω · ὥστε ὁ μέγας καί ὁ περί αὐτός δόξα ἐπαξιόω ἐλπίζω διά ὁ βιβλίον οὗτος ὁ ἐντυχάνω . ὡς δέ κατά ὁ γραφικός ἐπιστήμη ὕλη μέν τις εἰμί πάντως ἐν διάφορος βαφή , ὁ συμπληρόω ὁ ζῷον ὁ μίμησις · ὁ δέ πρός ὁ εἰκών βλέπω , ὁ ἐκ ὁ τέχνη διά ὁ χρῶμα συμπληρόω , οὖον ὁ ἐπιχρώννυμι ὁ πίναξ βαφή ἐμφορέω ὁ θέαμα · ἀλλά πρός ὁ εἶδος βλέπω μόνος , διά ὅς χρῶμα ὁ τεχνάομαι ἀναδείκνυμι · οὗτος προσήκω καί ἐπί ὁ πάρειμι γραφή , μή πρός ὁ ὕλη ὁ ἐν ὁ ῥῆμα χρῶμα βλέπω · ἀλλά καθάπερ τίς βασίλεια εἶδος ἐν αὐτός καθοράω · ὁ διά ὁ καθαρός νόημα ἀνατυπόω . λευκόν γάρ , ἢ ὠχρός , ἢ μέλας , ἢ ἐρυθρός , ἢ κυάνεος , ἢ ἄλλος τις χρῶμα εἰμί ὁ ῥῆμα οὗτος κατά ὁ πρόχειρος ἔμφασις , στόμα , καί φίλημα , καί μύρον , καί οἶνος , καί ὁ ὁ μέλος ὄνομα , καί κλίνη , καί νεᾶνις , καί ὁ τοιοῦτος . ὁ δέ διά οὗτος ἀποτελέω μορφή , μακαριότης εἰμί καί ἀπάθεια , καί ὁ πρός ὁ θέω συνάφεια , καί ὁ ὁ κακός ἀλλοτρίωσις , καί ὁ πρός ὁ εἰμί καλός καί ἀγαθός ἐξομοίωσις . ταῦτα εἰμί ὁ νόημα ὁ μαρτυρέω ὁ Σολομών ὁ σοφία ἐκεῖνος ὁ ὑπερβαίνω ὁ C ὅρος ὁ ἀνθρώπινος σοφία . τις γάρ εἄν γίγνομαι οὗτος παράδοξος , ἢ ὁ αὐτός ποιέω ὁ φύσις ὁ ἴδιος πάθημα καθάρσιος , διά ὁ νομίζω ἐμπαθής ῥῆμα ὁ ἀπάθεια νομοθετέω καί παιδεύω ; οὖον γάρ λέγω ὁ δήω ἐξίημι ὁ ὁ σάρξ γίγνομαι παθητικός κίνησις , καί νεκρόω ὁ μέλος ὁ ἐπί ὁ γῆ , καί καθαρεύω ἀπό ὁ ἐμπαθής ῥῆμα ὁ στόμα · ἀλλά οὗτος διεῦξεν ὁ ψυχή , ὡς διά ὁ ἀπεμφαίνω δοκέω πρός ὁ καθαρότης βλέπω , καί διά ὁ ἐμπαθής ῥῆσις , ὁ ἀκήρατος ἑρμηνεύω διάνοια . ἐν μέν οὖν οὗτος διά ὁ προοίμιον ἐγώ παιδεύω ὁ λόγος , ὁ μηκέτι ἄνθρωπος εἰμί , ὁ ἐπί ὁ ἄδυτος ὁ ὁ βιβλίον οὗτος μυστήριον εἰσάγω , ἀλλά μεταποιέω ὁ φύσις διά ὁ ὁ Χριστός μαθητεία πρός ὁ θεῖος · καθώς μαρτυρέω ὁ ἑαυτοῦ μαθητής ὁ Λόγος , ὅτι ἀγαθός εἰμί ἢ κατά ἄνθρωπος , ὅς διακρίνω ἀπό ὁ ἄνθρωπος ὁ γίγνομαι πρός αὐτός παρά ὁ κύριος διαστολή , ὅτε φημί · τίς ἐγώ λέγω ὅς ὁ ἄνθρωπος εἰμί ; σύ δέ τίς ἐγώ λέγω εἰμί ; ἀληθής γάρ ὡς διά ὁ τοῦτος ῥῆμα , ὅς ὁ πρόχειρος μπασιά ὁ σαρκώδης ἡδυπάθεια ἐνδείκνυμι , μή κατολισθαίνω εἰς ὁ ἀυπώσαν διάνοια , ἀλλά πρός ὁ ὁ θεῖον φιλοσοφία ὁ ὁ καθαρός ἔννοια , διά ὁ ῥῆμα οὗτος χειραγωγέω δείκνυμι ὁ μηκέτι ἄνθρωπος εἰμί , μηδέ σάρξ καί αἷμα συμμείγνυμι ὁ φύσις ἔχω · ἀλλά ὁ ἐλπίζω ὁ ἀνάστασις ὁ ἅγιος