gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0575.1
Πῶς γὰρ ἂν εἴη δυνατόν τοῖς κλαυθμῷ τε καὶ βρυγμῷ καταδεδικασμένοις , τὴν ἐκ τῆς μνήμης τοῦ Θεοῦ εὐφροσύνην ἐγγίνεσθαι ; Οὕτως εἰπόντος ἐπὶρωθὶ τοῦ Προφήτου , ὅτι ἡ μνήμη τοῦ Θεοῦ εὐφροσύνην ποιεῖ . Ταῦτα οὖν καὶ ἄλλα τοιαῦτά τινα προτεινόμενος ὁ δεδοικὼς τὴν Ὑγδὴν , ἐν αἰσθήσει τῆς τοῦ ἐλέους γίνεται μετουσίας λέγων · ὅτι Εἰσήκουσας τῆς φωνῆς τοῦ κλαυθμοῦ μου . Πολλῶν δὲ μακαρίων φόβων ὑπὸ τῆς ἁγίας δηλουμένων Γραφῆς , εἴη ἂν καὶ ἐπὶ τούτων ἀναλόγως ταῖς ἐξ ἐντολαῖς , ἡ ἐπὶ τὸ δεκαπλάσιον αὔξησις · ὥστε τὸν διδαχθέντα παρὰ τῆς ψαλμωδίας , πῶς κατορθοῦται ὁ τοῦ Κυρίου φόβος , ἐκ τοῦ ἐκκλίνειν μὲν ἀπὸ κακοῦ , ποιεῖν δὲ τὰ ἀγαθὰ · οἷόν τινα μνᾶν , ἢ τάλαντον , δεκαπλασιάσαι διὰ τῆς ἐργασίας τῇ χρήσει τοῦ θείου φόβου . Καὶ οὕτως τὴν δευτερεύουσαν μετὰ τὴν βασιλῖδα ψυχὴν ἡ φόβου καὶ οὐκ ἀγάπης τὸ καλὸν κατεργάζεται , πρὸς τὸν ἄριθμὸν τῶν ὀγδοήκοντα πλατυνθήναι , ἑκάστου εἴδους τῶν διὰ φόβου κατορθουμένων ἐπὶ τοῦ βίου ἑαυτῆς ἀσυνχύτως τε καὶ ἀνεχυρμένως δεικνύουσα · ὡς καὶ ἐπὶ ταύτης τῆς ὀγδόης λόγου , τῇ πρὸς τὸ δεκαπλάσιον αὔξησει συμπλατυνθήναι , καὶ γενέσθαι φόβου δουλικῆς , καὶ οὐχὶ ἔρωτι νυμφικῷ τῷ ἀγαθῷ προσεγγίζουσαν , παλλακὴν ἀντὶ τῆς βασιλίδος · διὰ τὸν τῆς Ὑγδὸς φόβον , ὃν δεκαπλασιάσας ἐν τοῖς κατορθώμασιν ἡξήσεν , εἰς τὸν ἄριθμὸν συντελοῦσαν τῶν ὀγδοήκοντα . Ἦν κελεύει καὶ ὁ τῆς ἱστορίας λόγος νῦθω , προσκαίρω , καὶ οὐκ εὐγενεῖ τόκῳ ὑπηρετήσασαν , μὴ συνοικεῖν εἰς τέλος τῇ βασιλίδι · ὡς οὐκ οὐσίας ἐκ τοῦ ἴσου τῆς βασιλικῆς κληρονομίας τῇ δουλικῇ γονῇ πρὸς τὸν ἐλεύθερον τόκον . Ἐκβάλε , γὰρ , φησὶ , τὴν παιδίσκην καὶ τὸν υἱὸν αὐτῆς . Οὐ γὰρ μὴ κληρονομήσῃ ὁ υἱὸς τῆς παιδίσκης μετὰ τοῦ υἱοῦ τῆς ἐλευθέρας . Εἰ δὲ τινὶ βιαιοτέρω φαίνεται ἡ εἰς τὸν προκειμένον τοῦς ῥητοὺς ἀριθμὸν θεωρία , ἀναμνησθῶτω ὅτι καὶ παρ’ ἀρχὰς τὸ μὴ δύνασθαι τυχεῖν τῆς ἐν τούτοις ἀληθείας ἐμαρτυρήσαμε , τοσοῦτον μόνον δᾶσθαι , ὅσον μὴ ἀγύμναστα καθ’ ὅλου παραδραμεῖν τὰ αἰνίγματα .
Lemmas: Πῶς γάρ εἄν εἰμί δυνατός ὁ κλαυθμός τε καί βρυγμός καταδικάζω , ὁ ἐκ ὁ μνήμη ὁ Θεός Εὐφρόσυνος ἐγγίγνομαι ; οὕτως εἶπον ἐπόρνυμι ὁ Προφήτου , ὅτι ὁ μνήμη ὁ Θεός Εὐφρόσυνος ποιέω . οὗτος οὖν καί ἄλλος τοιοῦτος τις προτείνω ὁ δείδω ὁ Ὑγδὴν , ἐν αἴσθησις ὁ ὁ ἔλεος γίγνομαι μετουσία λέγω · ὅτι εἰσακούω ὁ φωνή ὁ κλαυθμός ἐγώ . πολλες δέ μακάριος φόβος ὑπό ὁ ἅγιος δηλέομαι γραφή , εἰμί εἄν καί ἐπί οὗτος ἀνάλογος ὁ ἐκ ἐντολή , ὁ ἐπί ὁ δεκαπλάσιος αὔξησις · ὥστε ὁ διδάσκω παρά ὁ ψαλμῳδία , πῶς κατορθόω ὁ ὁ κύριος φόβος , ἐκ ὁ ἐκκλίνω μέν ἀπό κακός , ποιέω δέ ὁ ἀγαθός · οἷος τις μνᾶ , ἢ τάλαντον , δεκαπλασιάζω διά ὁ ἐργασία ὁ χρῆσις ὁ θεῖον φόβος . καί οὕτως ὁ δευτερεύω μετά ὁ βασιλίς ψυχή ὁ φόβος καί οὐ ἀγάπη ὁ καλός κατεργάζομαι , πρός ὁ ἀριθμός ὁ ὀγδοήκοντα πλατύνω , ἕκαστος εἶδος ὁ διά φόβος κατορθόω ἐπί ὁ βίος ἑαυτοῦ ασυνχυος τε καί ἀνεχυρμένως δείκνυμι · ὡς καί ἐπί οὗτος ὁ ὄγδοος λόγος , ὁ πρός ὁ δεκαπλάσιος αὐξάνω συμπλατύνω , καί γίγνομαι φόβος δουλικός , καί οὐ Ἔρως νυμφικός ὁ ἀγαθός προσεγγίζω , παλλακή ἀντί ὁ βασιλίς · διά ὁ ὁ Ὑγδὸς φόβος , ὅς δεκαπλασιάζω ἐν ὁ κατόρθωμα ἥκω , εἰς ὁ ἀριθμός συντελέω ὁ ὀγδοήκοντα . ἦς κελεύω καί ὁ ὁ ἱστορία λόγος νυθός , πρόσκαιρος , καί οὐ εὐγενής τόκος ὑπηρετέω , μή συνοικέω εἰς τέλος ὁ βασιλίδι · ὡς οὐ οὐσία ἐκ ὁ ἴσος ὁ βασιλικός κληρονομία ὁ δουλικός γονεύς πρός ὁ ἐλεύθερος τόκος . ἐκβάλλω , γάρ , φημί , ὁ παιδίσκη καί ὁ υἱός αὐτός . οὖον γάρ μή κληρονομέω ὁ υἱός ὁ παιδίσκη μετά ὁ υἱός ὁ ἐλεύθερος . εἰμί δέ τις βίαιος φαίνω ὁ εἰς ὁ πρόκειμαι ὁ ῥητός ἀριθμός θεωρία , ἀναμιμνήσκω ὅτι καί παρά ἀρχή ὁ μή δύναμαι τυγχάνω ὁ ἐν οὗτος ἀλήθεια μαρτυρώ , τοσοῦτος μόνος δάω , ὅσος μή ἀγύμναστος κατά ὅλος παρατρέχω ὁ αἴνιγμα .