gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0510.1
ἐξήθησαν . Διὰ τοῦτο τοῦνυν φησι τῷ τοιούτῳ Νότῃ ἡ νύμφη · ὅτι Διὰδένυσον τὸν κήπον μου . Ἐπεὶδὴ μήτηρ κήπω ἐγένετο παρὰ τῆς τοῦ νυμφίου φωνῆς τοῦ ποιήσαντος αὐτήν , καθὼς περιέχει ὁ λόγος κήπου καὶ πηγῆς . Οὐ γὰρ τὸν κήπον αὐτὴς τὴν Ἐκκλησίαν τὴν τοῖς ἐμψύχοις βρώσιον δένδρευσ διαπνευσθῆναι βούλεται , ὥστε ρεύσαι ἀπ’ αὐτῶν τὰ ἀρώματα . Ὁ μὲν γὰρ Προφήτης φησιν , ὅτι Πνεύσει τὸ πνεῦμα αὐτοῦ , καὶ ρυήσεται ὕδατα . Ἡ δὲ τῷ βασιλικῷ πλούτῳ κομίσαι νύμφη , πρὸς τὸ μεγαλοφυέστερον ἐξάλλασσει τὰ ρεύματα , ἀρωμάτων ποταμοὺς ποιούσα τῶν τοῦ κήπου δένδρων ἐχρέοντας , διὰ τῆς βίας τοῦ πνεύματος · ὥστε διὰ τούτου μαθεῖν τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης πρὸς τὴν Καινὴν τὸ διάφορον · ὅτι τὸ μὲν προφητικὸς ποταμὸς ἐπληρώθη ὕδατων · ὁ δὲ εὐαγγελικὸς ἀρωμάτων . Τοιούτος ποταμὸς ἀρωμάτων ἦν , ἐκ τοῦ κήπου τῆς Ἐκκλησίας ἐλθὼν διὰ τοῦ πνεύματος , ὁ μέγας Παῦλος , οὗ τὸ μεῖζον Χριστοῦ εὐῳδες ἦν . Τοιούτους δὲ Ἰωάννης , ὁ Λουκᾶς , ὁ Ματθαῖος , ὁ Μάρκος , καὶ οἱ λοιποὶ πάντες τὰ εὐγενῆ φυτὰ τοῦ κήπου τῆς νύμφης , οἱ τῷ φωτεινῷ ἐκείνῳ μᾶλλον ἐγένοντο , δρῶντες τὴν τῶν Εὐαγγελίων εὐωδίαν . Καταβέτω , φησιν , ὁ ἀδελφιδός μου , εἰς κήπον αὐτοῦ , καὶ φαγέτω καρπὸν ἀκροδρίων αὐτοῦ . Ὥσπερ ἀπαράσημος φωνῆς ! Ὦ φιλοτίμου τε καὶ μεγαλοδύρου ψυχῆς , πᾶσαν ὑπερβολὴν μεγαλοπροσύνης νικήσης ! Τίνα δεξιοῦται πρὸς εὐωχίαν τοῖς ἰδίοις καρποῖς ; Τίνι παρασκευάζει διὰ τῶν ἰδίων ἀγαθῶν τὴν πανδοσίαν ; Τίνα καλεῖ πρὸς τὴν τῶν παρεσκευασμένων ἐστίασιν ; Τὸν ἐξ οὗ τὰ πάντα , καὶ δι’ οὗ τὰ πάντα , καὶ ἐν ᾧ τὰ πάντα , τὸν διδόντα τοῖς πᾶσι τροφὴν ἐν εὐκαιρίᾳ , τὸν ἀνοίγοντα τὴν χεῖρα αὐτοῦ , καὶ πληροῦντα πᾶν ζῷον εὐδοκίας , τὸν ἄρτον τὸν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβαινόντα , καὶ ζῶν διδόντα τῷ κόσμῳ , τὸν πᾶσι τοῖς οὖσι τὴν ζωὴν ἐκ τῆς ἰδίας πηγῆς ἐπιρρέοντα · τούτῳ ἡ νύμφη προτίθησι τράπεζαν . Κήπος δὲ ἐστιν ἡ τράπεζα , ὁ διὰ τῶν ἐμψύχων δένδρων πεφυτευμένος . Ἡμεῖς δὲ τὰ δένδρα , εἴπερ δὴ καὶ ἡμεῖς οἱ τροφὴν αὐτῷ προτιθέντες τὴν τῶν ψυχῶν ἡμῶν σωτηρίαν , οὕτως εἰπόντος τοῦ τὴν ἡμετέραν εὐψυχουμένου ζωὴν · ὅτι Ἐμοὶ βρωμὰ ἐστιν , ἵνα ποιῶ τὸ θέλημα τοῦ Πατρὸς μου . Δῆλος δὲ ὁ σκοπὸς τοῦ θείου θελήματος , ὅς πάντας θέλει σωθῆναι , καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν . Αὕτη οὖν ἐστιν ἡ ἐτοιμασθεῖσα βρώσις αὐτῷ τῇ σωθῆναι ἡμᾶς . Καρπὸς δὴ ἡμῶν ἡ προαίρεσις γίνεται , ἡ τῷ δρεπομένῳ ἡμᾶς Θεῷ δι’ ἐαυτῆς ὡς διὰ τινος ἀκρεμοῦς τὴν ψυχὴν ἐγχειρίζουσα . Σχῆ δὲ διὰ τούτων ἰδεῖν ὅτι πρότερον ἡ νύμφη τῷ καρπῷ τοῦ μήλου καταγλυκαίνειται εἰποῦσα · Καὶ ὁ καρπὸς αὐτοῦ γλυκύς ἐν τῷ στόματί μου · καὶ τότε καρπὸς καὶ αὐτὴ γίνεται ὀψιμὴς τε καὶ γλυκαίνων , καὶ τῷ γεωργῷ πρὸς εὐφροσύνην προκειμένος . Ἡ δὲ τοῦ Καταβέτω λέξις , εὐτύχησι ἔχει τὴν σημασίαν , ὁμοιοτρόπως ἐκφωνηθείσα τῷ · Ἁγιασθήτω τὸ ὄνομά σου · καὶ γεννηθήτω τὸ θέλημά σου . Ὡς γὰρ ἐκεῖ τῇ εὐτύχησι ἐμφαίνει ὁ τῶν ῥητῶν ἐκείνων σχηματισμὸς περιέχει ,
Lemmas: ἐξηθέω . Ζεύς οὗτος τοῦνυν φημί ὁ τοιοῦτος Νότη ὁ νύμφη · ὅτι διαδενυσος ὁ κῆπος ἐγώ . ἐπειδή μήτηρ κῆπος γίγνομαι παρά ὁ ὁ νυμφίος φωνή ὁ ποιέω αὐτός , καθώς περιέχω ὁ λόγος κῆπος καί πηγή . οὖον γάρ ὁ κῆπος αὐτός ὁ ἐκκλησία ὁ ὁ ἔμψυχος βιβρώσκω δένδρος διαπνέω βούλομαι , ὥστε ῥέω ἀπό αὐτός ὁ ἄρωμα . ὁ μέν γάρ Προφήτης φημί , ὅτι πνέω ὁ πνεῦμα αὐτός , καί ῥέω ὕδωρ . ὁ δέ ὁ βασιλικός πλοῦτος κομίζω νύμφη , πρός ὁ μεγαλοφυής ἐξαλλάσσω ὁ ῥεῦμα , ἄρωμα ποταμός ποιέω ὁ ὁ κῆπος δένδρον χρέος , διά ὁ Βίας ὁ πνεῦμα · ὥστε διά οὗτος μανθάνω ὁ Παλαιή διαθήκη πρός ὁ Καινός ὁ διάφορος · ὅτι ὁ μέν προφητικός ποταμός πληρόω ὕδωρ · ὁ δέ εὐαγγελικός ἄρωμα . τοιούτος ποταμός ἄρωμα εἰμί , ἐκ ὁ κῆπος ὁ ἐκκλησία ἔρχομαι διά ὁ πνεῦμα , ὁ μέγας Παῦλος , ὅς ὁ μείζων Χριστός εὐώδης εἰμί . τοιοῦτος δέ Ἰωάννης , ὁ Λουκᾶς , ὁ Ματθαῖος , ὁ Μάρκος , καί ὁ λοιπός πᾶς ὁ εὐγενής φυτόν ὁ κῆπος ὁ νύμφη , ὁ ὁ φωτεινός ἐκεῖνος μᾶλλον γίγνομαι , δράω ὁ ὁ Εὐαγγελίων εὐωδία . καταύω , φημί , ὁ ἀδελφιδός ἐγώ , εἰς κῆπος αὐτός , καί ἐσθίω καρπός ακροδριος αὐτός . ὥσπερ ἀπαράσημος φωνή ! ὦ φιλότιμος τε καί μεγαλοδυροος Ψυχή , πᾶς ὑπερβολή μεγαλοπροσυνειμι νικάω ! τίς δεξιόομαι πρός εὐωχία ὁ ἴδιος καρπός ; τίς παρασκευάζω διά ὁ ἴδιος ἀγαθός ὁ Πανδοσία ; τίς καλέω πρός ὁ ὁ παρασκευάζω ἑστίασις ; ὁ ἐκ ὅς ὁ πᾶς , καί διά ὅς ὁ πᾶς , καί ἐν ὅς ὁ πᾶς , ὁ δίδωμι ὁ πᾶς τροφή ἐν εὐκαιρίᾳ , ὁ ἀνοίγνυμι ὁ χείρ αὐτός , καί πληρόω πᾶς ζῷον εὐδοκία , ὁ ἄρτος ὁ ἐκ ὁ οὐρανός καταβαίνω , καί ζῶ δίδωμι ὁ κόσμος , ὁ πᾶς ὁ εἰμί ὁ ζωή ἐκ ὁ ἴδιος πηγή ἐπιρρέω · οὗτος ὁ νύμφη προτίθημι τράπεζα . Κήπος δέ εἰμί ὁ τράπεζα , ὁ διά ὁ ἔμψυχος δένδρον φυτεύω . ἐγώ δέ ὁ δένδρον , εἴπερ δή καί ἐγώ ὁ τροφή αὐτός προστίθημι ὁ ὁ Ψυχή ἐγώ σωτηρία , οὕτως εἶπον ὁ ὁ ἡμέτερος εὐψυχέω ζωή · ὅτι ἐμός βρομάω εἰμί , ἵνα ποιέω ὁ θέλημα ὁ πατήρ ἐγώ . Δῆλος δέ ὁ σκοπός ὁ θεῖον θέλημα , ὅς πᾶς ἐθέλω σῴζω , καί εἰς ἐπίγνωσις ἀλήθεια ἔρχομαι . ἄτη οὖν εἰμί ὁ ἑτοιμάζω βρῶσις αὐτός ὁ σῴζω ἐγώ . καρπός δή ἐγώ ὁ προαίρεσις γίγνομαι , ὁ ὁ δρέπω ἐγώ Θεός διά ἑαυτοῦ ὡς διά τις ἀκρεμής ὁ ψυχή ἐγχειρίζω . ἔχω δέ διά οὗτος ὁράω ὅτι πρότερος ὁ νύμφη ὁ καρπός ὁ μῆλον καταγλυκαίνω εἶπον · καί ὁ καρπός1 αὐτός γλυκύς ἐν ὁ στόμα ἐγώ · καί τότε καρπός1 καί αὐτός γίγνομαι όψιμος τε καί γλυκαίνω , καί ὁ γεωργός πρός Εὐφρόσυνος πρόκειμαι . ὁ δέ ὁ καταύω λέξις , εὐτύχησις ἔχω ὁ σημασία , ὁμοιότροπος ἐκφωνέω ὁ · ἁγιάζω ὁ ὄνομα σύ · καί γεννάω ὁ θέλημα σύ . ὡς γάρ ἐκεῖ ὁ εὐτύχησις ἐμφαίνω ὁ ὁ ῥητός ἐκεῖνος σχηματισμός περιέχω ,