gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0547.1
Οὐκοῦν τὸν ἀντὶ ὀφθαλμῶν τῷ σώματι τῆς Ἐκκλησίας ὑπὸ τοῦ Θεοῦ τεταγμένον , εἰ μέλει καθαροὺς ἐπισκοπεῖν τὰ καὶ ἐπιδηλεῖν , πᾶσαν τὴν καὶ κακίας λήμην ἀποχλύσασθαι προσήκει τῷ ὕδατι . Ἔστι δὲ οὐχ ἕν ὕδωρ νιπτικὸν τῶν ὀμμάτων , ἀλλὰ πολλὰ τῶν τοιούτων ὑδάτων εἶναι φησι τὰ πλήρωματα . Ὅσαι γὰρ εἰσὶν ἀρεταί , τοσαύτας χρή τάς τῶν καθαροίων ὑδάτων ἐννῶσαι πηγὰς , δι’ ὧν οἱ ὀφθαλμοὶ γίνονται ἀεὶ ἑαυτῶν καθαρώτεροι · οἷον πηγὴ τοῦ καθαροῦ ὑδάτος ἐστὶν ἡ σωφροσύνη · ἄλλη πηγὴ τοιαύτη ἡ ταπεινοφροσύνη , ἡ ἀλήθεια , καὶ ἡ δικαιοσύνη , καὶ ἡ ἀνδρεία , καὶ ἡ τοῦ ἀγαθοῦ ἐπιθυμία , καὶ ἡ τοῦ κακοῦ ἀποτροπή . Ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα ὑδάτα ἐστιν ἐκ μιᾶς μὲν πηγῆς , διαφόρων δὲ ρείθρων εἰς ἕν ἀθροιζόμενα πλήρωμα , δι’ ὧν πάσης ἐκ πάθους λήμης γίνεται τοὺς ὀφθαλμοὺς τὰ καθάρσια . Ἄλλ’ εἰσὶ μὲν ἐπὶ τὰ πλήρωματα τῶν ὑδάτων οἱ ὀφθαλμοί , οἱ διὰ τῆς ἀκεραιότητος καὶ ἀκακίας ταῖς περιστεραῖς ὡμοιωμένοι · λουτρὸν δὲ αὐτοῖς τὸ γάλα φησι , οὕτως ἐπιδόντος τοῦ λόγου · δι · λελουμέναι ἐν γάλακτι . Πρέπον δὲ τοῖς τοιούτοις ὀμμασὶν ἐπαῖνος ἐν τῷ γάλακτι τὴν τοιαύτην περιστερὰν λουομένην ἐναραίσθαι . Ἀληθῆς γὰρ ἐστὶν ἡ τοῦ γάλακτος παρατήρησις , ὅτι μόνον τοῦτο τοιαύτην ἔχει τὴν ἰδιότητα , τὴν μὴ ἐμφαίνεσθαι αὐτῷ εἰδώλων τινὸς καὶ ὁμοίωμα . Πάντα γὰρ ὅσα τῆς ὑγρᾶς ἐστι φύσεως , καθ’ ὁμοιότητα τῶν καθόπτρων διὰ τοῦ λείου τῆς ἐπιφανείας τῶν ἐς αὐτὰ βλεπόντων ἀντιφαίνειν ἀ παρασκευάζει τὰ ὁμοιώματα . Ἐν μόνῳ δὲ τῷ γάλακτι ἡ τοιαύτη εἰδωλοποιία χώραν οὐχ ἔχει , Οὐ χάριν , τοιούτος τῶν τῆς Ἐκκλησίας ὀφθαλμῶν ἐστὶν ὁ τελειότατος ἐπαῖνος , τὸ μηδὲν ἀνυπόστατον τε καὶ πεπλανημένον καὶ μάταιον παρὰ τὴν τῶν ὄντων ἀλήθειαν σκιογράφειν ἑαυτοῖς δι’ ἀπάτης , ἀλλὰ τὸν ὄντως ὄντα βλέπειν , τὰς δὲ ἡλησμένας τοῦ τῆδε βίου δυνεῖς τε καὶ φαντασίας μὴ παραδέχεσθαι . Διὰ τοῦτο πρὸς τὴν καθαρότητα τῶν ὀμμάτων ὑπὸ τῆς τελείας ψυχῆς τὸ τοῦ γάλακτος λουτρὸν ἀσφαλὲς ἐκρίθη .
Lemmas: οὐκοῦν ὁ ἀντί ὀφθαλμός ὁ σῶμα ὁ ἐκκλησία ὑπό ὁ Θεός τάσσω , εἰμί μέλος καθαρός ἐπισκοπέω ὁ καί ἐπιδηλόω , πᾶς ὁ καί κακία λήμη αποχλυσαω προσήκω ὁ ὕδωρ . εἰμί δέ οὐ εἷς ὕδωρ νιπτικός ὁ ὄμμα , ἀλλά πολύς ὁ τοιοῦτος ὕδωρ εἰμί φημί ὁ πλήρωμα . ὅσα γάρ εἰμί ἀρετή , τοσοῦτος χρή ὁ ὁ καθαίρω ὕδωρ ἐννῶσαι πηγή , διά ὅς ὁ ὀφθαλμός γίγνομαι ἀεί ἑαυτοῦ καθαρός · οἷος πηγή ὁ καθαρός ὕδωρ εἰμί ὁ σωφροσύνη · ἄλλος πηγή τοιοῦτος ὁ ταπεινοφροσύνη , ὁ ἀλήθεια , καί ὁ δικαιοσύνη , καί ὁ ἀνδρεία , καί ὁ ὁ ἀγαθός ἐπιθυμία , καί ὁ ὁ κακός ἀποτροπή . οὗτος καί ὁ τοιοῦτος ὕδωρ εἰμί ἐκ εἷς μέν πηγή , διάφορος δέ ῥεῖθρον εἰς εἷς ἀθροίζω πλήρωμα , διά ὅς πᾶς ἐκ πάθος λήμη γίγνομαι ὁ ὀφθαλμός ὁ καθάρσιος . ἄλλος εἰμί μέν ἐπί ὁ πλήρωμα ὁ ὕδωρ ὁ ὀφθαλμός , ὁ διά ὁ ἀκεραιότης καί ἀκακία ὁ περιστερά ὁμοιόω · λουτρόν δέ αὐτός ὁ γάλα φημί , οὕτως ἐπιδίδωμι ὁ λόγος · Ζεύς · λούω ἐν γάλα . Πρέπον δέ ὁ τοιοῦτος ὄμμα ἔπαινος ἐν ὁ γάλα ὁ τοιοῦτος περιστερά λούω εναραιεπομαι . ἀληθής γάρ εἰμί ὁ ὁ γάλα παρατήρησις , ὅτι μόνος οὗτος τοιοῦτος ἔχω ὁ ἰδιότης , ὁ μή ἐμφαίνω αὐτός εἴδωλον τις καί ὁμοίωμα . Πάν γάρ ὅσος ὁ ὑγρός εἰμί φύσις , κατά ὁμοιότης ὁ κάθοπτρον διά ὁ λεῖος ὁ ἐπιφάνεια ὁ εἰς αὐτός βλέπω ἀντιφαίνω ὅς παρασκευάζω ὁ ὁμοίωμα . ἐν μόνος δέ ὁ γάλα ὁ τοιοῦτος εἰδωλοποιία χώρα οὐ ἔχω , οὖον χάρις , τοιούτος ὁ ὁ ἐκκλησία ὀφθαλμός εἰμί ὁ τέλειος ἔπαινος , ὁ μηδείς ἀνυπόστατος τε καί πλανάω καί μάταιος παρά ὁ ὁ εἰμί ἀλήθεια σκιογραφω ἑαυτοῦ διά ἀπάτη , ἀλλά ὁ εἰμί εἰμί βλέπω , ὁ δέ ἁλίσκομαι ὁ τῆδε βίος δύο τε καί φαντασία μή παραδέχομαι . Ζεύς οὗτος πρός ὁ καθαρότης ὁ ὄμμα ὑπό ὁ τέλειος Ψυχή ὁ ὁ γάλα λουτρόν ἀσφαλής κρίνω .