gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0450.1
ἄρ , φησίν , ὁ βδεληρώδός μου , καὶ λέγει μοι · Ἀνάστα , ἐλθέ , ἡ πλῆσιος μου , καλή μου , περιστερά μου . Ὅτι ἰδοὺ ὁ χειμὼν παρήλθεν , ὁ ὄρεος ἀπήλθεν , ἐχώρησεν ἐκενῶ . Τὰ ἄνθη ὤφθη ἐν τῇ γῇ , ὁ καιρὸς τῆς τομῆς ἔφθασε . Φωνὴ τῆς τρυγόος ἠκούσθη ἐν τῇ γῇ ἡμῶν . Ἡ συκὴ ἐξήνεγκε τοὺς ὀλύνθους αὐτῆς . Αἱ ἀμπελοὶ ὑμῶν κυπρίζουσιν , ἐδῶσαν ὀσμὴν . Ὦς γλαφυρῶς ἡμῖν ὑπογράφει τὴν τοῦ ἔαρος χάριν ὁ πλάστης τοῦ ἔαρος , πρὸς ὃν φησιν ὁ Δαβὶδ , ὅτι θέρος καὶ ἔαρ , σὺ ἐπλασας αὐτά · λύει τὴν τοῦ χειμῶνος κατάρπινον , παρεληλυθέναι λέγων τὴν χειμερινὴν σκυθρωπότητα , καὶ τὴν τῶν ὀρέων ἀηδίαν . Λειμῶνας δείκνυσι βρύντας καὶ ὡραϊομένους τοῖς ἄνθεσι . Τὰ δὲ ἄνθη ἐν ἀκμῇ εἶναι λέγει , ἵνα πρὸς τομὴν ἐπιτίθεται ἔχεν , ὡς ἔ στερᾶνον πλοχὴν , ἢ μύρων κατασκευὴν ἀναπτεῖσθαι πάντως τοὺς ἀνθολόγους · θύνει δὲ τὸν καιρὸν ὁ λόγος , καὶ τὰς τῶν ὄρνιθων φῶνας κατὰ τὰ ἄλση περιηγούμενον , τὰς ἡδείας τῶν τρυγόνων φωνὰς ταῖς ἀκοαῖς προσχέουσα . Συκὴν δὲ λέγει καὶ ἀμπελον , τὴν ἀπ' αὐτῶν γενομένην τρυφὴν , τοῖς φαινομένοις προσιμάζεσθαι · τὴν μὲν τοὺς ὀλύνθους ἐκφέρουσαν , τὴν δὲ τῷ ἄνθει κυπρίζουσαν , ὡς κατατρυφᾶν τῆς εὐωδίας τὴν ὀσφρην . Οὕτω μὲν οὖν ἀδρύεται τῇ ὑπογραφῇ τῆς ἑαρινῆς ὥρας ὁ λόγος , τὸ τε σκυθρωπὸν ἀποβάλλων , καὶ τοῖς γλυκευτέροις ἐμφιλογυρῶν διηγήμασι . Χρὴ δέ , οἶμαι , μὴ παραμεῖναι τὴν διάνοιαν τῇ τῶν γλαφυρῶν τούτων ὑπογραφῇ , ἀλλὰ δι' αὐτῶν ὀδηγηθῆναι πρὸς τὰ δηλούμενα διὰ τῶν λόγων τούτων μυστήρια , ὥστε ἀνακαλυφθῆναι τὸν θησαυρὸν τῶν νοημάτων , τὸν ἐγκεχυμένον τοῖς ῥήμασι . Τί οὖν ἐστιν ὃ φαμεν ; Πέπτηι ποτὲ τὴν τὴν εἰδωλατρείας χρυμῷ τὸ ἀνθρώπινον , τῆς εὐκίνητου φύσεως τῶν ἀνθρώπων πρὸς τὴν τῶν ἀκίνητων ἀσθεσμάτων φύσιν μεταβληθείσης . Ὁμοῖοι γάρ , φησι , γένοιντο οἱ ποιούντες αὐτά , καὶ πάντες οἱ πεποιθότες ἐπ' αὐτοῖς . Καὶ τὸ εἴδος ἐν τοῖς γενομένοις ἦν . Ὡςπερ γὰρ οἱ τὴν ἀληθινὴν θεότητα βλέποντες , ἐφ' ἑαυτῶν δέχονται τὰ τῆς θείας φύσεως ἰδιώματα · οὕτως ὁ τῇ ματαιότητι τῶν εἰδώλων προσανέχων , μεταστοιχεῖσθαι πρὸς τὸ βλέπομενον , λίθος ἐξ ἀνθρώπου γινώμενος . Ἐπεὶδὴ τοίνυν ἀπολιθωθείσα διὰ τῆς τῶν εἰδώλων λατρείας , ἀκίνητος ἦν πρὸς τὸ κρεῖττον ἡ φύσις , πεπηγυία τῷ τῆς εἰδωλατρίας χρυμῷ , τούτου χάριν ἐπανατέλλει τῷ χαλεπῷ τούτῳ χειμῶνι ὁ τῆς δικαιοσύνης ἥλιος , καὶ ἔαρ ποιεῖ , τοῦ μισθηδρινοῦ πνεύματος , τοῦ τὴν τοιαύτην διαλύοντος πῆξιν , ὅμα τῇ ἀνατολῇ τῶν ἀκτίνων ἐπιβάλλοντος ἅπαν τὸ ὑποκείμενον · ἵνα διαθερμανθῇ τῷ πνεύματι ὁ διὰ τοῦ χρυσοῦ ἀπολιθωθείς ἄνθρωπος , καὶ ὑπολαβὼν τὴν ἀκτῖνα τοῦ Λόγου , πάλιν γένηται ὕδωρ ἀλλόμενον εἰς ζωὴν αἰώνιον . Πνεύσει γάρ , φησι , τὸ πνεῦμα αὐτοῦ , καὶ ῥυθίσετα ὕδατα στρεφόμενης τῆς πέτρας εἰς λίμνας ὕδατων , καὶ τῆς ἀκροπόλου εἰς πηγὰς ὕδατων . Ὡπερ γυμνότερον πρὸς τοὺς Ἰουδαίους ὁ Βαπτιστὴς ἀνέθηκε , λέγων τοὺς λίθους
Lemmas: ἄρα , φημί , ὁ βδεληρώδός ἐγώ , καί λέγω ἐγώ · ἀνάσταμα , ἔρχομαι , ὁ πλήσιος ἐγώ , καλός ἐγώ , περιστερά ἐγώ . ὅτι2 ἰδού ὁ χειμών παρέρχομαι , ὁ ὄρος ἀπέρχομαι , χωρέω κενόω . ὁ ἄνθος ὁράω ἐν ὁ γῆ , ὁ καιρός ὁ τομή φθάνω . φωνή ὁ τρύγος ἀκούω ἐν ὁ γῆ ἐγώ . ὁ συκέα ἐκφέρω ὁ Ὄλυνθος αὐτός . ὁ ἄμπελος σύ κυπρίζω , δίνω ὀσμή . οὖς γλαφυρός ἐγώ ὑπογράφω ὁ ὁ ἔαρ χάρις ὁ πλάστης ὁ ἔαρ , πρός ὅς φημί ὁ Δαυίδ , ὅτι θέρος καί ἔαρ , σύ πλάσσω αὐτός · λύω ὁ ὁ χειμών κατάρπινον , παρέρχομαι λέγω ὁ χειμερινός σκυθρωπότητα , καί ὁ ὁ ὄρος ἀηδία . Λειμών δείκνυμι βρύντας καί ὁράω ὁ ἄνθος . ὁ δέ ἄνθος ἐν ἀκμή εἰμί λέγω , ἵνα πρός τομή ἐπιτίθημι ἔχω , ὡς ἔ στερᾶνον πλοκή , ἢ Μύρων κατασκευή ἀναπέτομαι πάντως ὁ ανθολόγος · θύνω δέ ὁ καιρός ὁ λόγος , καί ὁ ὁ ὄρνις φωνή κατά ὁ ἄλσος περιηγέομαι , ὁ ἡδύς ὁ τρυγών φωνή ὁ ἀκοή προσχέω . Συκή δέ λέγω καί ἄμπελος , ὁ ἀπό αὐτός γίγνομαι τρυφή , ὁ φαίνω προσιμάζεσθαι · ὁ μέν ὁ Ὄλυνθος ἐκφέρω , ὁ δέ ὁ ἄνθος κυπρίζω , ὡς κατατρυφάω ὁ εὐωδία ὁ ὀσφρην . οὕτως μέν οὖν αδρυετης ὁ ὑπογράφω ὁ ἐαρινός ὥρα ὁ λόγος , ὁ τε σκυθρωπός ἀποβάλλω , καί ὁ γλυκύς εμφιλογυρος διήγημα . χρή δέ , οἴομαι , μή παραμένω ὁ διάνοια ὁ ὁ γλαφυρός οὗτος ὑπογράφω , ἀλλά διά αὐτός ὁδηγέω πρός ὁ δηλόω διά ὁ λόγος οὗτος μυστήριον , ὥστε ἀνακαλύπτω ὁ θησαυρός ὁ νόημα , ὁ ἐγχέω ὁ ῥῆμα . τις οὖν εἰμί ὅς φημί ; πέσσω ποτέ ὁ ὁ εἰδωλατρείας χρυμῷ ὁ ἀνθρώπινος , ὁ ευκίνητος φύσις ὁ ἄνθρωπος πρός ὁ ὁ ακίνητος ἀσθεσμάτων φύσις μεταβάλλω . Ὅμοιος γάρ , φημί , γίγνομαι ὁ ποιέω αὐτός , καί πᾶς ὁ πείθω ἐπί αὐτός . καί ὁ εἶδος ἐν ὁ γίγνομαι εἰμί . ὡς γάρ ὁ ὁ ἀληθινός θεότης βλέπω , ἐπί ἑαυτοῦ δέχομαι ὁ ὁ θεῖος φύσις ἰδίωμα · οὕτως ὁ ὁ ματαιότης ὁ εἴδωλον προσανέχω , μεταστοιχίζω πρός ὁ βλέπω , λίθος ἐκ ἄνθρωπος γινωμένος . ἐπειδή τοίνυν ἀπολιθόω διά ὁ ὁ εἴδωλον λατρεία , ἀκίνητος εἰμί πρός ὁ ἀγαθός ὁ φύσις , πήγνυμι ὁ ὁ εἰδωλατρίας χρυμῷ , οὗτος χάρις ἐπανατέλλω ὁ χαλεπός οὗτος χειμών ὁ ὁ δικαιοσύνη ἥλιος , καί ἔαρ ποιέω , ὁ μισθηδρινοος πνεῦμα , ὁ ὁ τοιοῦτος διαλύω πῆξις , Όμα ὁ ἀνατολή ὁ ἀκτίς ἐπιβάλλω ἅπας ὁ ὑπόκειμαι · ἵνα διαθερμαίνω ὁ πνεῦμα ὁ διά ὁ χρυσός απολιθώνω ἄνθρωπος , καί ὑπολαμβάνω ὁ ἀκτίς ὁ Λόγος , πάλιν γίγνομαι ὕδωρ ἅλλομαι εἰς ζωή αἰώνιος . πνέω γάρ , φημί , ὁ πνεῦμα αὐτός , καί ῥύομαι ὕδωρ στρέφω ὁ πέτρα εἰς λίμνη ὕδωρ , καί ὁ ἀκροπόλος εἰς πηγή ὕδωρ . ὅσπερ γυμνός πρός ὁ Ἰουδαῖος ὁ βαπτιστής ἀνατίθημι , λέγω ὁ λίθος