gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0424.1
ἀπὸ τῆς Αἰγυπτίας Ἰῶς , Οὐχὼν ἐπεὶδὴ , καθὼς φησιν ὁ θεῖος Ἀπόστολος , πάντα πρὸς νουθεσίαν ἡμῶν ἀναγέγραπται , ὅσα ἡ θεόπνευστος περιέχει Γραφή · οὐδὲν ἄλλο ἢ συμβουλεύει διὰ τῶν πρὸς τὴν νύμφην εἰρημένων ὁ Λόγος ἡμῖν , ὅτι , χρή καὶ ἡμᾶς ἔποχον δεξαμένους ἐφ’ ἑαυτῶν τὸν Λόγον , καὶ καταγωνισαμένους τὴν Αἰγυπτίαν ἵππον αὐτοὺς ἄρμασι καὶ ἀναβάταις , καὶ πᾶσαν αὐτῶν τὴν πονηρὰν δυναστείαν τῷ ὕδατι καταπνίξαντας , οὕτως ὁμοιωθῆναι τῇ δυνάμει ἐκείνῃ , καθάπερ τινὰ ἵππον τὴν ἀντιχειμένην στρατιὰν ἐναφέντας τῷ ὕδατι . Ὅς δ’ ἂν σαφέστερον μάθωμεν τὸ λεγόμενον , τοιοῦτόν ἐστιν · Οὐχ ἔστιν ὁμοιωθῆναι τῇ ἵππῳ , δι’ ἧς τὰ ἄρματα τῶν Αἰγυπτίων τῷ βυθῷ κατεπνίγη , εἰ μὴ τις διὰ τοῦ μυστικοῦ ὕδατος τῆς τοῦ ἀντικειμένου δουλείας ἐλευθερούμενος , πᾶν Αἰγυπτιαζον νόημα , καὶ πᾶσαν ἀλ - B λόφυλον κακίαν τε καὶ ἁμαρτίαν τῷ ὕδατι καταλιπών , καθαρὸς ἀναδύῃ , μηδὲν τῆς Αἰγυπτίας συνειδήσεως τῷ μετὰ ταῦτα βίῳ συνεπαγόμενος . Ὁ γὰρ ἀκριβῶς πασῶν καθαρεύσας τῶν Αἰγυπτίων πληγῶν , αἵματος , καὶ βατραχῶν , καὶ φιλυκτίδων , καὶ σκότους , ἀχριδὸς τε καὶ σκινιῶν , καὶ χαλάζης , καὶ τῆς τοῦ πυρὸς ἐπομέριος , καὶ τῶν λοιπῶν , ὧν ἱστορίας μέμνηται λόγος , οὗτος ἀξίος ἐστὶν ὁμοιωθῆναι τῇ δυνάμει ἐκείνῃ , ἧς ἔποχος ὁ Λόγος γίνεται . Πάντως δὲ οὐκ ἀγνοοῦμεν διὰ τῶν πληγῶν σημαίνομενα , πῶς γίνεται τοῖς Αἰγυπτίοις τὸ αἷμα πληγὴ καὶ ἡ τῶν βατραχῶν ὀσμή , καὶ ἡ τοῦ φωτὸς εἰς τὸ σκέλος μεταβολή , καὶ τὰ καθ’ ἕκαστον πάντα . Τίς γὰρ οὐκ οἶδε διὰ ποταποῦ βίου αἷμά τις γίνεται , ἐκ ποτίμου τοῦ πρότερον εἰς διαφθορὰν ἀλλοιούμενος ; καὶ τί ποιῶν ζωογονεῖ τῷ ἰδίῳ οἴκῳ τὴν τῶν βατραχῶν δυσωδίαν ; καὶ πῶς μεταποιεῖ τὸν φωτεινὸν βίον , εἰς ἔργα νυκτὶ φίλα καὶ ζοφώδη , δι’ ὧν ἡ τῆς γεννῆς χάρισμα τὰς πονηρὰς τῆς κατακρίσεως φιλυκτίδας ἀναζεύει ποιεῖ ; Οὕτω δὲ καὶ τὰ καθ’ ἕκαστον τῶν ἐν Αἰγύπτῳ κακῶν ῥάδιον μεταβαλεῖν εἰς παιδευσίν τε καὶ σωφρονισμόν τοῦ ἀκούοντος , ἀλλὰ · περιττὸν ἂν εἴη μηκύνειν διὰ τῶν ὁμολογουμένων τὸν λόγον . C Τούτων τοίνυν καὶ τῶν τοιούτων χρείτους γενόμενοι , καὶ τῷ Θεῷ πλησιάσαντες , καὶ αὐτοὶ πάντως ἀκούσομεθα · ὅτι Τῇ Ἰσραὶλ μου ἐν ἄρμασι Φαραὼ ὡμοιώσά σε , ἡ πλησίον μου . Ἄλλὰ λυπεῖ τυχὸν τοὺς σώφρονας καὶ καθαρὸν ἐξῆσκηκότας βίον , ἡ πρὸς τὸν ἵππον ὁμοίωσις · διότι πολλοὶ τῶν προφητῶν ἀπαγορεύουσι μὴν τῇ ὁμοιώσει τῷ ἵππῳ , τοῦ μὲν Ἰερεμίου τὴν μοιχικὴν λύσαν τῷ ὀνόματι τῶν ἵππων διασημάντος , ἐν οἷς φησιν · Ἵπποι θηλυμαργεῖς ἐστηθήσασιν , ἕκαστος ἐπὶ τῇ γυναικὶ τοῦ πλησίον αὐτοῦ ἐχρεμέτιζε · τοῦ δὲ μεγάλου Δαυὶδ φοβερόν ποιουμένου τὸ ὡς ἵππον τινὰ καὶ ἡμίονον γίνεσθαι , ὧν κελεύει κατασχεῖν ἐν κημῷ τε καὶ χαλινῷ τὰς σιαγόνας . Διὰ τοῦτο παραμυθεῖται τῷ ἐφεξῆς λόγῳ τὴν τοιαύτην διάνοιαν , λέγων · ὅτι Οὐ τοιαῦται · σοῦ εἰσὶν αἱ σιαγόνες , κἂν ἵππος ἦς , ὡς κημοῦ χρήζειν καὶ χαλινοῦ εἰς ἀγχόνην · ἀλλὰ σοι διὰ τῆς καθαρότητος τῶν τρυγόνων ἡ σιαγὼν καλλωπίζεται .
Lemmas: ἀπό ὁ Αἰγύπτιος ἰός , Οὐχὼν ἐπειδή , καθώς φημί ὁ θεῖος ἀπόστολος , πᾶς πρός νουθεσία ἐγώ ἀναγράφω , ὅσος ὁ θεόπνευστος περιέχω γραφή · οὐδείς ἄλλος ἢ συμβουλεύω διά ὁ πρός ὁ νύμφη εἴρω ὁ Λόγος ἐγώ , ὅτι , χρή καί ἐγώ ἔποχον δέχομαι ἐπί ἑαυτοῦ ὁ Λόγος , καί καταγωνίζομαι ὁ Αἰγύπτιος ἵππος αὐτός ἅρμα καί ἀναβάτης , καί πᾶς αὐτός ὁ πονηρός δυναστεία ὁ ὕδωρ καταπνίγω , οὕτως ὁμοιόω ὁ δύναμις ἐκεῖνος , καθάπερ τις ἵππος ὁ ἀντέχω στρατία ἐνάπτω ὁ ὕδωρ . ὅς δέ εἄν σαφής μανθάνω ὁ λέγω , τοιοῦτος εἰμί · οὐχ εἰμί ὁμοιόω ὁ ἵππος , διά ὅς ὁ ἅρμα ὁ Αἰγύπτιος ὁ βυθός καταπνίγω , εἰμί μή τις διά ὁ μυστικός ὕδωρ ὁ ὁ ἀντίκειμαι δουλεία ἐλευθερόω , πᾶς Αἰγυπτιάζω νόημα , καί πᾶς ἀλ - B λόφυλον κακία τε καί ἁμαρτία ὁ ὕδωρ καταλείπω , καθαρός ἀναδύνω , μηδείς ὁ Αἰγύπτιος συνείδησις ὁ μετά οὗτος βίος συνεπάγομαι . ὁ γάρ ἀκριβῶς πᾶς καθαρεύω ὁ Αἰγύπτιος πληγή , αἷμα , καί βάτραχος , καί φιλυκτιδηω , καί σκότος , Αχρίδος τε καί σκηνία , καί χάλαζα , καί ὁ ὁ πυρός ἐπομέριος , καί ὁ λοιπός , ὅς ἱστορία μιμνήσκω λόγος , οὗτος Ἀξιός εἰμί ὁμοιόω ὁ δύναμις ἐκεῖνος , ὅς ἔποχος ὁ Λόγος γίγνομαι . πάντως δέ οὐ ἀγνοέω διά ὁ πληγή σημαινόμενο , πῶς γίγνομαι ὁ Αἰγύπτιος ὁ αἷμα πληγή καί ὁ ὁ βάτραχος ὀσμή , καί ὁ ὁ φάος εἰς ὁ σκέλος μεταβολή , καί ὁ κατά ἕκαστος πᾶς . Τῖς γάρ οὐ οἶδα διά ποταποῦς βίος αἷμα τις γίγνομαι , ἐκ πότιμος ὁ πρότερος εἰς διαφθορά ἀλλοιόω ; καί τίς ποιέω ζωογονέω ὁ ἴδιος οἶκος ὁ ὁ βάτραχος δυσωδία ; καί πῶς μεταποιέω ὁ φωτεινός βίος , εἰς ἔργον νύξ φίλος καί ζοφώδης , διά ὅς ὁ ὁ γέννα χάρισμα ὁ πονηρός ὁ κατάκρισις φιλυκτιδαις ἀναζέω ποιέω ; οὕτως δέ καί ὁ κατά ἕκαστος ὁ ἐν Αἴγυπτος κακός ῥούδιον μεταβάλλω εἰς παίδευσις τε καί σωφρονισμός ὁ ἀκούω , ἀλλά · περισσός εἄν εἰμί μηκύνω διά ὁ ὁμολογέω ὁ λόγος . C οὗτος τοίνυν καί ὁ τοιοῦτος χρειος γίγνομαι , καί ὁ Θεός πλησιάζω , καί αὐτός πάντως ἀκούω · ὅτι ὁ Ισραΐλ ἐγώ ἐν ἅρμα Φαραώ ὁμοιόω σύ , ὁ πλησίος ἐγώ . ἀλλά λυπέω τυγχάνω ὁ σώφρων καί καθαρός ἐξασκέω βίος , ὁ πρός ὁ ἵππος ὁμοίωσις · διότι πολύς ὁ προφήτης ἀπαγορεύω μήv ὁ ὁμοιόω ὁ ἵππος , ὁ μέν Ἰερεμίας ὁ μοιχικός λύω ὁ ὄνομα ὁ ἵππος διασημαίνω , ἐν ὅς φημί · Ἵππος θηλυμαργεω ἵστημι , ἕκαστος ἐπί ὁ γυνή ὁ πλησίος αὐτός χρεμετίζω · ὁ δέ μέγας Δαυίδ φοβερός ποιέω ὁ ὡς ἵππος τις καί ἡμίονος γίγνομαι , ὅς κελεύω κατέχω ἐν κημός τε καί χαλινός ὁ σιαγών . Ζεύς οὗτος παραμυθέομαι ὁ ἐφεξῆς λόγος ὁ τοιοῦτος διάνοια , λέγω · ὅτι οὖον τοιοῦτος · σύ εἰμί ὁ σιαγών , κἀν ἵππος εἰμί , ὡς κημός χρῄζω καί χαλινός εἰς ἀγχόνη · ἀλλά σύ διά ὁ καθαρότης ὁ τρυγών ὁ σιαγών καλλωπίζω .