gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0568.1
A τὴν ἅγιαν Γραφήν , τὸ πρωτοτύπον · οὐκοῦν περὲδεσα καὶ ἡ τοῦ ἀνθρώπου κατεσχευάσθη φύσις , ὡς ἂν καὶ ἐν ταῖς πτεροῖς · ἔχει τὸ θεῖον ὁμοίωμα · δῆλον δὲ ὅτι τὸ πτερύγων ὄνομα διὰ τινος τροπικῆς θεωρίας · εἰς τι θεοπρεπὲς μεταληφθήσεται νόημα , δυνάμεώς τε καὶ μακαριότητος , καὶ ἀφθαρσίας καὶ τῶν τοιούτων διὰ τοῦ ὀνόματος τῶν πτερύγων σημαινομένου . Ἐπεὶ οὖν · ταῦτα καὶ περὶ τὸν ἄνθρωπον ἦν , ἕως ἂτε τῷ Θεῷ διὰ πάντων ὁμοῖος ἦν · μετὰ ταῦτα δὲ ἡ πρὸς τὴν κακίαν ῥοπή , τῶν τοιούτων πτερύγων ἡμᾶς ἀπεσῦλψεν · Ἐξω γὰρ τῆς σχέσεως τοῦ Θεοῦ πτερύγων γενόμενοι , καὶ τῶν ἰδίων πτερύγων ἐγυμνώθμεν · διὰ τοῦτο ἐπεφάνη ἡ τοῦ Θεοῦ χάρις φωτίζουσα ἡμᾶς , ἵνα ἀποδέμενοι τὴν ἀσέβειαν , καὶ τὰς κοσμικὰς ἐπιθυμίας , πάλιν δι’ ὁσιότητος τε καὶ δικαιοσύνης πτεροφησώμεν . Οὐκοῦν εἰ ταῦτα τῆς ἀληθείας οὐχ ἀπεσχολνίσται , πρέπει τὰρὰ τὴς νύμφης ὁμολογεῖσθαι τὴν ἐπ’ αὐτῆς γενομένην παρὰ τῶν θείων ὀφθαλμῶν χάριν . Ὁμοῦ τε γὰρ ἐπεῖδεν ἡμᾶς · τοὺς τῆς φιλανθρωπίας ὀφθαλμοὺς ὁ Θεός , καὶ ἡμῖς κατὰ τὴν ἀρχαίαν χάριν ἀνεπερρώθημεν . Ταῦτα οὖν οἶμαι διὰ τῶν εἰρημένων τῶν λόγων ἐνδεικνυσθαι , & προσευχόμενος ὁ Δαβὶδ ἐν ἑκκαιδεκάτῃ ψαλμῳδία φησὶ πρὸς Κύριον , ὅτι Οἱ ὀφθαλμοί σου ἰδεῶσαν εὐθύτητας , τὰς ἐμὰς δηλονότι . Ἐδοκίμασας γὰρ τὴν καρδίαν μου , φησιν , ἐπεσκέψῃ νυκτός · ἐπύρωσάς με , καὶ οὐχ εὗρεν ἐν ἐμοὶ ἀθλία . Ἴσον οὖν ἐστιν , εἰπεῖν , ὅτι Οἱ ὀφθαλμοί σου ἰδεῶσαν εὐθύτητας · καὶ , ὅτι Οἱ ὀφθαλμοί σου τὸ ἐναντίον μὴ θεωασθῶσαν . Ὁ γὰρ τὸ εὐθὲς ἰδών , σκολιὸν οὐχ εἰδε · καὶ ὁ σκολιὸν μὴ ἰδών , τὸ εὐθὲς πάντως τεθέασται . Οὐκοῦν διὰ τῆς τοῦ ἐναντίου ὑπεξαιρέσεως τὸ ἀγαθὸν τοῖς θείοις ὀφθαλμοῖς ἐπδείκνυσι , δι’ ὧν ἀναπερροῦται πάλιν ἡ ψυχή , ἢ διὰ τῆς παρακοῆς τῶν πρωτοπλάστων πτερορρήσασα . Τοῦτο τοίνυν διὰ τῶν εἰρημένων κατενοήσαμεν · Ὅτε οἱ ὀφθαλμοί σου ἐπ’ ἐμὲ ἐπιβλέπουσιν , ἀποστρέφονται ἀπὸ τοῦ ἐναντίου . Οὐ γὰρ δύνονται τι ἐν ἐμοὶ τῶν ἐναντιουμένων μοι . Διὰ τοῦτο γίνεται μοι ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν σου , τὸ πάλιν πτερωθῆναι , καὶ ἀναλαβεῖν διὰ τῶν ἀρετῶν τὰς πτέρυγας τῆς περιστερας , δι’ ἧς γίνεται μοι τῆς πτήσεως ἡ δύναμις · ὥστε πετασθῆναι καὶ καταπαῦσαι , ἐκεῖνην δηλαδὴ τὴν κατάπαυσιν , ἣν κατέπαυσεν ὁ Θεὸς ἀπὸ τῶν ἔργων αὐτοῦ .
Lemmas: A ὁ ἅγιος γραφή , ὁ πρωτότυπος · οὐκοῦν περὲδεσα καί ὁ ὁ ἄνθρωπος κατέχω φύσις , ὡς εἄν καί ἐν ὁ πτερόν · ἔχω ὁ θέω ὁμοίωμα · δῆλος δέ ὅτι ὁ πτέρυξ ὄνομα διά τις τροπικός θεωρία · εἰς τίς θεοπρεπής μεταλαμβάνω νόημα , δύναμις τε καί μακαριότης , καί ἀφθαρσία καί ὁ τοιοῦτος διά ὁ ὄνομα ὁ πτέρυξ σημαίνω . ἐπεί οὖν · οὗτος καί περί ὁ ἄνθρωπος εἰμί , ἠώς αὔγ-ασμα ὁ Θεός διά πᾶς ὅμοιος εἰμί · μετά οὗτος δέ ὁ πρός ὁ κακία ῥοπή , ὁ τοιοῦτος πτέρυξ ἐγώ ἀπεσῦλψεν · ἐξω γάρ ὁ σχέσις ὁ Θεός πτέρυξ γίγνομαι , καί ὁ ἴδιος πτέρυξ γυμνόω · διά οὗτος φαίνω ὁ ὁ Θεός χάρις φωτίζω ἐγώ , ἵνα ἀποδέω ὁ ἀσέβεια , καί ὁ κοσμικός ἐπιθυμία , πάλιν διά ὁσιότης τε καί δικαιοσύνη πτεροφημι . οὐκοῦν εἰμί οὗτος ὁ ἀλήθεια οὐ απεσχολνιειμι , πρέπω Τάρα σής νύμφη ὁμολογέω ὁ ἐπί αὐτός γίγνομαι παρά ὁ θεῖον ὀφθαλμός χάρις . ὁμός τε γάρ ἐφοράω ἐγώ · ὁ ὁ φιλανθρωπία ὀφθαλμός ὁ Θεός , καί ἡμεῖς κατά ὁ ἀρχαῖος χάρις ἀναπεράω . οὗτος οὖν οἴομαι διά ὁ εἴρω ὁ λόγος ἐνδείκνυμι , & προσεύχομαι ὁ Δαυίδ ἐν ἑκκαιδέκατος ψαλμῳδία φημί πρός κύριος , ὅτι ὁ ὀφθαλμός σύ ὁράω εὐθύτης , ὁ ἐμός δηλονότι . δοκιμάζω γάρ ὁ Καρδία ἐγώ , φημί , ἐπισκοπέω νύξ · πυρόω ἐγώ , καί οὐ εὑρίσκω ἐν ἐγώ ἄθλιος . Ἴσος οὖν εἰμί , εἶπον , ὅτι ὁ ὀφθαλμός σύ ὁράω εὐθύτης · καί , ὅτι ὁ ὀφθαλμός σύ ὁ ἐναντίος μή θεόω . ὁ γάρ ὁ εὐθύς ὁράω , σκολιός οὐ ὁράω · καί ὁ σκολιός μή ὁράω , ὁ εὐθύς πάντως θεάομαι . οὐκοῦν διά ὁ ὁ ἐναντίος ὑπεξαίρεσις ὁ ἀγαθός ὁ θεῖον ὀφθαλμός ἐπιδείκνυμι , διά ὅς ἀναπεράω πάλιν ὁ ψυχή , ἢ διά ὁ παρακοή ὁ πρωτόπλαστος πτερορρήσασα . οὗτος τοίνυν διά ὁ εἴρω κατανοέω · ὅτε ὁ ὀφθαλμός σύ ἐπί ἐγώ ἐπιβλέπω , ἀποστρέφω ἀπό ὁ ἐναντίος . οὖον γάρ δύο τίς ἐν ἐγώ ὁ ἐναντιόομαι ἐγώ . Ζεύς οὗτος γίγνομαι ἐγώ ἀπό ὁ ὀφθαλμός σύ , ὁ πάλιν πτερόω , καί ἀναλαμβάνω διά ὁ ἀρετή ὁ πτέρυξ ὁ περιστερά , διά ὅς γίγνομαι ἐγώ ὁ πτῆσις ὁ δύναμις · ὥστε πέτομαι καί καταπαύω , ἐκεῖνος δηλαδή ὁ κατάπαυσις , ὅς καταπαύω ὁ θεός ἀπό ὁ ἔργον αὐτός .