gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0471.2
Ἐν πολλοῖς ὁ βασιλεὺς Σολομὼν εἰς τύπον τοῦ ἀληθινοῦ βασιλέως παραλαμβάνεται · πολλοῖς δὴ , φημί , τοῖς πρὸς τὸ κρεῖττον περὶ αὐτοῦ παρὰ τῆς ἁγίας Γραφῆς ἱστορουμένοις . Εἰρηνικὸς τε γὰρ λέγεται , καὶ σοφίαν ἀμέτρητον ἔχει · καὶ ναὸν οἰκοδομεῖ , βασιλεύει τε τοῦ Ἰσραὴλ , καὶ κρίνει τὸν λαὸν ἐν δικαιοσύνῃ · καὶ ἐκ τοῦ σπέρματος ἐστὶ τοῦ Δαβὶδ . Ἄλλα καὶ ἡ τῶν Αἰθιόπων βασιλίσσα αὐτὸν φοιτᾷ . Ταῦτα γὰρ πάντα καὶ τὰ τοιαῦτα , περὶ αὐτοῦ μὲν λέγεται τυπικῶς , προδιαγράφει δὲ τοῦ Εὐαγγελίου τὴν δύναμιν . Τίς γὰρ οὕτως εἰρηνικός , ὡς ὁ ἀποκτεῖναι τὴν ἐχθραν , καὶ τῷ σταυρῷ προσπλάσας τοὺς ἐχθροὺς ἑαυτῷ ἡμᾶς , μᾶλλον τὸν κόσμον ἑαυτῷ καταλλάξας , καὶ τὸ μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ λύσας , ἵνα τοὺς δύο κτίσῃ ἐν ἑαυτῷ εἰς ἕνα καινὸν ἄνθρωπον , ποιοῦν εἰρήνην , ὁ κηρύσας τοῖς μακρὰν τε καὶ τοῖς ἐγγὺς τὴν εἰρήνην , διὰ τῶν εὐαγγελιζομένων τὰ ἀγαθά ; Τίς δὲ τοιούτος οἰκοδόμος ναοῦ ; ὡς οἱ τοὺς μὲν θεμελίους αὐτοῦ τιθεὶς ἐν τοῖς ὄρεσι τοῖς ἁγίοις , τοιούτῳ , ἐν τοῖς προφήταις καὶ ἀποστόλοις · ἐποικοδομῶν δὲ , καθὼς φησιν ὁ Παῦλος , ἐπὶ τῷ θεμελίῳ τῶν ἀποστόλων καὶ προφητῶν , τοὺς ζῶντας καὶ τοὺς ἐμψύχους λίθους , τοὺς δι’ ἑαυτῶν πρὸς τὴν τοιούχων ἀρμονίαν κατὰ τὸν προφητικὸν λόγον κεκλισμένους , ὥστε συναρμοσθέντας ἐν τῇ ἐνόπτῃ τῆς πίστεως , καὶ τῷ συνδέσμῳ τῆς εἰρήνης , αὐξήσει δι’ ἑαυτῶν τὸν ναὸν τὸν ἅγιον , εἰς τὸ γενέσθαι κατοικητήριον Θεοῦ ἐν πνεύματι ; Ὅτι δὲ καὶ τῇ σοφίᾳ τῇ ἑαυτοῦ ὁ Σολομὼν τὴν ἀληθινὴν μνηνεῖ σοφίαν , οὐδεὶς ἂν ἀντείποι , πρὸς τὴν ἱστορίαν καὶ πρὸς τὴν ἀλήθειαν βλέπων . Μαρτυρεῖται μὲν γὰρ ἐκεῖνος ὑπὸ τῆς ἱστορίας , ὅτι παρήλθε τοὺς τῆς ἀνθρωπίνης σοφίας ὄρους , πάντων τὴν γνώμην ἐν τῷ πλάτει τῆς καρδίας χωρήσας , ὡς καὶ τοὺς προλαβόντας παραδραμεῖν , καὶ τοὺς ἐφεξῆς γενέσθαι ἀνέφικτος · ὁ δὲ Κύριος κατὰ τὴν ἑαυτοῦ φύσιν , αὐτὸ ὅπερ ἐστίν , ἀλήθεια τε καὶ σοφίας καὶ δυνάμεως οὐσία ἐστίν . Διὰ τοῦτο τοῦ Δαβὶδ εἰπόντος · ὅτι Πάντα ἐν σοφίᾳ ἐποίησας , ἐρμηνεύων τὸν Προφήτην ὁ θεῖος Ἀπόστολος , ἐν αὐτῷ ἐκτίσθαι τὰ πάντα λέγει · ὡς τοῦτον τοῦ Προφήτου διὰ τῆς σοφίας σημαίνοντος .
Lemmas: ἐν πολύς ὁ βασιλεύς Σολομών εἰς τύπος ὁ ἀληθινός βασιλεύς παραλαμβάνω · πολύς δή , φημί , ὁ πρός ὁ ἀγαθός περί αὐτός παρά ὁ ἅγιος γραφή ἱστορέω . Εἰρηνικός τε γάρ λέγω , καί σοφία ἀμέτρητος ἔχω · καί ναός οἰκοδομέω , βασιλεύω τε ὁ Ἰσραήλ , καί κρίνω ὁ λαός ἐν δικαιοσύνη · καί ἐκ ὁ σπέρμα εἰμί ὁ Δαυίδ . ἄλλος καί ὁ ὁ Αἰθίοψ βασίλισσα αὐτός φοιτάω . οὗτος γάρ πᾶς καί ὁ τοιοῦτος , περί αὐτός μέν λέγω τυπικός , προδιαγράφω δέ ὁ Εὐαγγέλιος ὁ δύναμις . Τῖς γάρ οὕτως Εἰρηνικός , ὡς ὁ ἀποκτείνω ὁ ἐχθρός , καί ὁ σταυρός προσπλάσσω ὁ ἐχθρός ἑαυτοῦ ἐγώ , μᾶλλον ὁ κόσμος ἑαυτοῦ καταλλάσσω , καί ὁ μεσότοιχον ὁ φραγμός λύω , ἵνα ὁ δύο κτίζω ἐν ἑαυτοῦ εἰς εἷς καινός ἄνθρωπος , ποιέω εἰρήνη , ὁ κηρύσσω ὁ μακράν τε καί ὁ ἐγγύς ὁ εἰρήνη , διά ὁ εὐαγγελίζομαι ὁ ἀγαθός ; Τῖς δέ τοιούτος οἰκοδόμος ναός ; ὡς ὁ ὁ μέν θεμέλιος αὐτός τίθημι ἐν ὁ ὄρος ὁ ἅγιος , τοιοῦτος , ἐν ὁ προφήτης καί ἀπόστολος · ἐποικοδομέω δέ , καθώς φημί ὁ Παῦλος , ἐπί ὁ θεμέλιος ὁ ἀπόστολος καί προφήτης , ὁ ζῶ καί ὁ ἔμψυχος λίθος , ὁ διά ἑαυτοῦ πρός ὁ τοιουχοω ἁρμονία κατά ὁ προφητικός λόγος κλίνω , ὥστε συναρμόζω ἐν ὁ ἔνοπτος ὁ πίστις , καί ὁ σύνδεσμος ὁ εἰρήνη , αὐξάνω διά ἑαυτοῦ ὁ ναός ὁ ἅγιος , εἰς ὁ γίγνομαι κατοικητήριος Θεός ἐν πνεῦμα ; ὅτι2 δέ καί ὁ σοφία ὁ ἑαυτοῦ ὁ Σολομών ὁ ἀληθινός μιμνήσκω σοφία , οὐδείς εἄν ἀντιλέγω , πρός ὁ ἱστορία καί πρός ὁ ἀλήθεια βλέπω . μαρτυρέω μέν γάρ ἐκεῖνος ὑπό ὁ ἱστορία , ὅτι παρέρχομαι ὁ ὁ ἀνθρώπινος σοφία ὄρος , πᾶς ὁ γνώμη ἐν ὁ πλάτος ὁ Καρδία χωρέω , ὡς καί ὁ προλαμβάνω παρατρέχω , καί ὁ ἐφεξῆς γίγνομαι ἀνέφικτος · ὁ δέ Κύριος κατά ὁ ἑαυτοῦ φύσις , αὐτός ὅσπερ εἰμί , ἀλήθεια τε καί σοφία καί δύναμις οὐσία εἰμί . Ζεύς οὗτος ὁ Δαυίδ εἶπον · ὅτι Πάν ἐν σοφία ποιέω , ἑρμηνεύω ὁ προφάω ὁ θεῖος ἀπόστολος , ἐν αὐτός κτίζω ὁ πᾶς λέγω · ὡς οὗτος ὁ Προφήτου διά ὁ σοφία σημαίνω .