gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0490.1
ποτε τὸ θεῖον εἶδος ὁ ἄνθρωπος , πρὸς τὴν ὁμοιότητα τῆς ἀλόγου φύσεως ἐθριώθη , πάρδαλις καὶ λέων διὰ τῶν πονηρῶν ἐπιτηδευμάτων γενόμενος . Ὁ γὰρ ὑπὸ τοῦ λέοντος ἐλκυθεὶς τοῦ ἐνδεδεμένου ἐν τῇ μάνδρᾳ , καθὼς φησιν ὁ Προφήτης , καὶ ἐν τῇ παγίδι αὐτοῦ ταπεινωθεὶς , πρὸς τὴν ἐκείνου φύσιν μεταμορφοῦται , κατακρατησάσης τοῦ θηρίου τῆς φύσεως . Ὁμοιοῦ γὰρ αὐτοῖς γέγοντο οἱ ποιούσης αὐτά , φησί , καὶ πάντες οἱ πεποιθότες ἐπ’ αὐτοῖς . Ὁμοίως δὲ καὶ πάρδαλις γίνεται ὁ διὰ τῶν τοῦ βίου κηλίδων τὴν ψυχὴν στιγματίας . Ἐπεὶ οὖν ἦν ποτε ὅτε ἐν τοιαύτῃ ἦν τῷ ἀνθρώπινον , διὰ τῆς ἐβδωλατρείας καὶ τῆς Ἰουδαϊκῆς ἀπάτης , καὶ τῆς ποικίλης τῶν ἁμαρτιῶν χακίας πλανώμενον · μετὰ ταῦτα δὲ διὰ τοῦ Ἰορδάνου καὶ τῆς σμύρνης καὶ τοῦ Λιβάνου πρὸς τοσοῦτον ὑψώθη , ὥστε αὐτὸν ἤδη συμμετεωροπορεῖν τῷ Θεῷ · τούτου χάριν πλεονάζει τῶν παρόντων ἀγαθῶν τὴν εὐφροσύνην ὁ λόγος . Διὰ τῆς πὼν ποτε γεγενημένων ἀναίρεσις παραδείξεως προφέρων ἐν τίσιν ἦν ἡ ψυχὴ πρὸ τοῦ Λιβάνου καὶ τῆς ἀρχῆς τῆς πίστεως , καὶ πρὸ τῶν ἐπὶ τοῦ Ἰορδάνου γεγραμμένων ἡμῖν μυστηρίων . Ἄς γὰρ ἡ κατ’ εἰρήνην ζωὴ γλυκυτέρα μετὰ τὸν πόλεμον γίνεται , τοῖς σκυθρωποῖς διηγήμασιν ἡδυνούμενη · καὶ τὸ τῆς ὑγείας ἀγαθόν , μᾶλλον καταγλυκαίνει τὰ τοῦ σώματος ἡμῶν ἀλθητήρια , εἰ ἔκ τινος ἀρρωστημάτων ἀθλίας ποτὲ ἑαυτὴν ἐπανέλθοι πάλιν ἡ φύσις · τὸν αὐτὸν τρόπον ἐπιτατὶν τινα καὶ πλεονασμὸν τῆς ἐν τοῖς ἀγαθοῖς εὐφροσύνης οἰκονομῶν ὁ ἀγαθὸς νυμφίος τῇ πρὸς αὐτὸν ἀνιούσῃ ψυχῇ , οὐ μόνον τὸ ἑαυτοῦ κάλλος τῇ νύμφῃ προδεικνύσιν · ἀλλὰ καὶ τοῦ φρικωδεστάτου τῶν θηρίων εἴδους ὑπομιμνήσκει τῷ λόγῳ , ἵνα μᾶλλον ἐντυφωθῇ τοῖς παρούσι καλοῖς , μαθόνυσα διὰ τῆς παραδείξεως , οἷα ἀνθ’ οἷων ἠλλάξατο . Τάχα δὲ τι καὶ ἕτερον διὰ τούτων ἐκ προνοίας ἀγαθὸν τῇ νύμφῃ κατασκευάζεται . Ἐπειδὴ γὰρ βούλεται ἡμᾶς ὁ λόγος τρεπτοὺς ὄντας κατὰ τὴν φύσιν , μὴ πρὸς τὸ κακὸν διὰ τῆς τροπῆς ἀπορρέειν · ἀλλὰ διὰ τῆς πρὸς τὸ κρεῖττον ἀεὶ γινομένης αὐξήσεως , συνεργὸν τὴν τροπὴν πρὸς τὴν τῶν ὑψηλοτέρων ἄνοδον ἔχειν , ὥστε κατορθωθῆναι διὰ τοῦ τρεπτοῦ τῆς φύσεως ἡμῶν τὸ πρὸς τὸ κακὸν ἀναλλιώτον · τούτου χάριν ὡς περ τινὰ παιδαγωγὸν καὶ φύλακα πρὸς τὴν τῶν κακῶν ἀλλοτρίωσιν , τὴν μνήμην τῶν ποτε κατακρατησάντων θηρίων ὁ λόγος προφήγχειν , ἵνα τῇ ἀποτροπῇ τῶν χειρόνων τὸ ἀκλινὲς τε καὶ ἀπαράτρεπτον ἐν τοῖς ἀγαθοῖς κατορθώσωμεν , οὔτε ἰστάμενοι τῆς ἐπὶ τὸ κρεῖττον τροπῆς , οὔτε πρὸς τὸ κακὸν ἀλλοιούμενοι . Διὰ ταῦτα καὶ ἐλθεῖν ἐγκειλεῖται ἀπὸ τοῦ Λιβάνου τὴν νύμφην , καὶ τῆς μάνδρας τῶν λέοντων ὑπομιμνήσκει ἐν ἧ γύλλετο , καὶ τὰ τῶν παραλέων δρὴ προφέρει τῷ λόγῳ , οἷς ἐνδιέτριβεν ὅτε τοῖς θηρίοις ὁμοίατος ἦν . Ἄλλ’ ἐπειδὴ πάντοτε ἡ τοῦ Λόγου φωνή , δυναμὲς ἐστι φωνή · καὶ καθάπερ ἐπὶ τῆς κτίσεως συνεξελάμψα τὸ φῶς τῷ προστάγματι , καὶ συνεπέστη πάλιν τῷ προστακτικῷ ῥήματι τὸ στερέωμα , καὶ ἡ λοιπὴ πᾶσα κτίσις ὡσαύτως τῷ ποιητικῷ συνανεφαίνετο Λόγῳ · τὸν αὐτὸν τοῦτον καὶ νῦν , τοῦ Λόγου
Lemmas: ποτός ὁ θέω εἶδος ὁ ἄνθρωπος , πρός ὁ ὁμοιότης ὁ ἄλογος φύσις θριάω , πάρδαλις καί λέων διά ὁ πονηρός ἐπιτήδευμα γίγνομαι . ὁ γάρ ὑπό ὁ λέων ἔλκω ὁ ἐνδέω ἐν ὁ μάνδρα , καθώς φημί ὁ Προφήτης , καί ἐν ὁ παγίς αὐτός ταπεινόω , πρός ὁ ἐκεῖνος φύσις μεταμορφόω , κατακρατέω ὁ θηρίον ὁ φύσις . ὁμοιόω γάρ αὐτός γίγνομαι ὁ ποιέω αὐτός , φημί , καί πᾶς ὁ πείθω ἐπί αὐτός . ὅμοιος δέ καί πάρδαλις γίγνομαι ὁ διά ὁ ὁ βίος κηλίς ὁ ψυχή στιγματίης . ἐπεί οὖν εἰμί ποτός ὅτε ἐν τοιοῦτος εἰμί ὁ ἀνθρώπινος , διά ὁ ἐβδωλατρείας καί ὁ Ἰουδαϊκός ἀπάτη , καί ὁ ποικίλος ὁ ἁμαρτία κακία πλανάω · μετά οὗτος δέ διά ὁ Ἰορδάνης καί ὁ Σμύρνα καί ὁ Λίβανος πρός τοσοῦτος ὑψόω , ὥστε αὐτός ἤδη συμμετεωροπορέω ὁ Θεός · οὗτος χάρις πλεονάζω ὁ πάρειμι ἀγαθός ὁ Εὐφρόσυνος ὁ λόγος . Ζεύς ὁ πάω ποτός γίγνομαι ἀναίρεσις παράδειξις προφέρω ἐν τίσις εἰμί ὁ ψυχή πρό ὁ Λίβανος καί ὁ ἀρχή ὁ πίστις , καί πρό ὁ ἐπί ὁ Ἰορδάνης γράφω ἐγώ μυστήριον . ἄς γάρ ὁ κατά εἰρήνη ζωή γλυκύς μετά ὁ πόλεμος γίγνομαι , ὁ σκυθρωπός διήγημα ἡδύνω · καί ὁ ὁ ὑγεία ἀγαθός , μᾶλλον καταγλυκαίνω ὁ ὁ σῶμα ἐγώ ἀλθητήρια , εἰμί ἐκ τις ἀρρώστημα ἄθλιος ποτέ ἑαυτοῦ ἐπανέρχομαι πάλιν ὁ φύσις · ὁ αὐτός τρόπος ἐπιτατὶν τις καί πλεονασμός ὁ ἐν ὁ ἀγαθός Εὐφρόσυνος οἰκονομέω ὁ ἀγαθός νυμφίος ὁ πρός αὐτός ἀνέρχομαι Ψυχή , οὖον μόνος ὁ ἑαυτοῦ κάλλος ὁ νύμφη προδείκνυμι · ἀλλά καί ὁ φρικώδης ὁ θηρίον εἶδος ὑπομιμνῄσκω ὁ λόγος , ἵνα μᾶλλον ἐντύφω ὁ πάρειμι καλός , μανθάνω διά ὁ παράδειξις , οἷος ἀντί οἶος ἀλλάσσω . Τάχα δέ τίς καί ἕτερος διά οὗτος ἐκ πρόνοια ἀγαθός ὁ νύμφη κατασκευάζω . ἐπεί γάρ βούλομαι ἐγώ ὁ λόγος τρεπτός εἰμί κατά ὁ φύσις , μή πρός ὁ κακός διά ὁ τροπή ἀπορρέω · ἀλλά διά ὁ πρός ὁ ἀγαθός ἀεί γίγνομαι αὔξησις , συνεργός ὁ τροπή πρός ὁ ὁ ὑψηλός ἄνοδος ἔχω , ὥστε κατορθόω διά ὁ τρεπτός ὁ φύσις ἐγώ ὁ πρός ὁ κακός αναλλιωτος · οὗτος χάρις ὡς περ τις παιδαγωγός καί φύλαξ πρός ὁ ὁ κακός ἀλλοτρίωσις , ὁ μνήμη ὁ ποτός κατακρατέω θηρίον ὁ λόγος προφήγχειν , ἵνα ὁ ἀποτροπή ὁ χείρων ὁ ἀκλινής τε καί ἀπαράτρεπτος ἐν ὁ ἀγαθός κατορθόω , οὔτε ἵστημι ὁ ἐπί ὁ ἀγαθός τροπή , οὔτε πρός ὁ κακός ἀλλοιόω . Ζεύς οὗτος καί ἔρχομαι ἐγκαλέω ἀπό ὁ Λίβανος ὁ νύμφη , καί ὁ μάνδρα ὁ λέων ὑπομιμνῄσκω ἐν ἧ γύλλετο , καί ὁ ὁ παραλέω δρὴ προφέρω ὁ λόγος , ὅς ἐνδιατρίβω ὅτε ὁ θηρίον ὁμοῖος εἰμί . ἄλλος ἐπεί πάντοτε ὁ ὁ Λόγος φωνή , δυναμὲς εἰμί φωνή · καί καθάπερ ἐπί ὁ κτίσις συνεκλάμπω ὁ φάος ὁ πρόσταγμα , καί συνεφίστημι πάλιν ὁ προστακτικός ῥῆμα ὁ στερέωμα , καί ὁ λοιπός πᾶς κτίσις ὡσαύτως ὁ ποιητικός συναναφαίνω Λόγος · ὁ αὐτός οὗτος καί νῦν , ὁ Λόγος