gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0404.1
<note>θειας εἰς τὸν παράδεισον , καὶ διὰ καθαρότητος ὁμοιώθεις τῷ Θεῷ · οὕτως ἐπὶ τὸ ἄδυτον τῶν προφαινομένων ἡμῖν διὰ τοῦ βιβλίου τούτου μυστηρίων χωρεῖτω . Εἰ δὲ τισὶν ἀπαρασκευαστὸς ἐστὶν ἡ ψυχὴ πρὸς τὴν τοιαύτην ἀκρόασιν , ἀκούσάτω τοῦ Μωϋσέως νομοθετοῦντος , μὴ κατατολμᾶσθαι τῆς ἐπὶ τὸ ὄρος τὸ πνευματικὸν ἀναβάσεως , πρὶν πλῖναι τῶν καρδιῶν ἡμῶν τὰ ἱμάτια , καὶ τοῖς καθῃκουσι τῶν λογισμῶν περιρραντηρίοις τὰς ψυχὰς ἀφαιρᾶσθαι . Ὥστε νῦν ἐν ᾧ χρόνῳ προσεδρεύομεν τῇ θεωρίᾳ ταύτῃ , λήθη τῶν γαμικῶν νοημάτων ποιήσασθαι , κατὰ τὸ παράγγελμα τοῦ Μωϋσέως , τοῦ καθαρεύειν ἀπὸ τῶν γάμων τοὺς μυσταγωγουμένους νομοθετῆσαντος · καὶ διὰ πάντων ἀναλαβεῖν σίμα · δεῖν ἡμᾶς τὰ τοῦ νομοθέτου προσταγμάτων , μέλλοντας προσθάνειν τῷ πνευματικῷ τῆς θεογνωσίας ὄρει , ἐν ᾧ τὸ θῆλυ γένος τῶν λογισμῶν μετὰ τῆς ὑλικῆς ἀποσκευῆς τῷ κάτω καταλείπεται βίῳ . Πᾶν δὲ ἄλογον νόημα , εἰ περὶ τοῦ τοῦτον ὄρους ὀφθείη , τοῖς στερεοτέροις λογισμοῖς , οἷον τισὶ λίθοις καταφονεῖται . Μόλις γὰρ ἂν οὕτως χωρή-σαιμεν τὴν φωνὴν τῆς σάλπιγγος ταύτης , μέγα τι καὶ ἐξαίσιον καὶ ὑπὲρ τὴν δύναμιν τῶν δεχομένων ἠχοῦσης , ἣν αὐτὸς ὁ γνόφος τῆς ἀσφαλείας προΐεται , ἐν ᾧ ἐστὶν ὁ Θεός , ὁ τὸ ὑλικὸν ἅπαν ἐπὶ τοῦ τοιούτου ὄρους τῷ πυρὶ καταφλέγων . Ἦδη τούτων ἐντὸς τοῦ Ἁγίου τῶν ἁγίων γενώμεθα , ὅπερ ἐστὶ τὸ Ἅσμα τῶν ἁσμάτων . Ὡς γὰρ ἐν τῷ Ἁγίῳ τῶν ἁγίων πλεονασμὸν τινα καὶ ἐπίτασιν τῆς ἁγιότητος διὰ τῆς ὑπερθετικῆς ταύτης φωνῆς διδάσχομεν · οὕτω καὶ διὰ τοῦ Ἁσματος τῶν ἁσμάτων , μυστηρίων μυστήρια διδάσκειν ἡμᾶς ὁ ὑψηλὸς λόγος καταπαγγέλλεται . Πολλῶν γὰρ ὄντων , κατὰ τὴν θεόπνευστον διδασκαλίαν τῶν ἁσμάτων , δι’ ὧν τὰ μεγάλα νοήματα διδάσκομεθα περὶ Θεοῦ , παρὰ τε τοῦ μεγάλου Δαβὶδ , καὶ Ἠσαΐου , καὶ Μωϋσέως , καὶ ἄλλων πολλῶν · τοῦτο παρὰ τῆς ἐπιγραφῆς ταύτης μανθάνομεν , ὅτι ὅσον ἀπέχει τῶν τῆς ἐξω σοφίας ἁσμάτων τῶν ἁγίων τὰ ἅσματα , τοσοῦτον ὑπέρκειται τῶν ἁγίων ἁσμάτων τὸ ἐν τῷ Ἁσματι τῶν ἁσμάτων μυστήριον . Οὐ τὸ πλέον εἰς κατανόησιν , οὔτε εὑρεῖν , οὔτε χωρήσαι ἡ ἀνθρωπίνη δύναται ἀκοὴ καὶ φύσις . Καὶ τούτου χάριν τὸ σφοδρότατον τῶν καθ’ ἡδονὴν ἐνεργουμένων ( λέγω δὴ τὸ ἐρωτικὸν πάθος ) τῆς τῶν δογμάτων ὑψηλήσεως αἰνιγματωδῶς προεστήσατο · ἵνα διὰ τούτου μάθωμεν , ὅτι χρὴ τὴν ψυχὴν πρὸς τὸ ἀπρόσιτον τῆς θείας φύσεως κάλλος ἐνατενίζουσαν , τοσοῦτον ἐραφν ἔχειν , ὅσον ἔχει τὸ σῶμα τὴν σχέσιν πρὸς τὸ συγγενὲς καὶ ὁμόφυλον , μετενεχούσαν εἰς ἀπάθειαν τὸ πάθος , ὥστε πάσης κατασθεθείσης σωματικῆς διαθέσεως , μόνῳ τῷ πνεύματι ζεῖν ἐρωτικῶς ἐν ἡμῖν τὴν διάνοιαν , διὰ τοῦ πυρὸς ἐκείνου θερμαινομένην , ὃ βαλεῖν ἐπὶ τὴν γῆν ἦλθεν ὁ Κύριος .
Lemmas: <note>θειας εἰς ὁ παράδεισος , καί διά καθαρότης ὁμοιόω ὁ Θεός · οὕτως ἐπί ὁ ἄδυτος ὁ προφαίνω ἐγώ διά ὁ βιβλίον οὗτος μυστήριον χωρέω . εἰμί δέ τις ἀπαρασκεύαστος εἰμί ὁ ψυχή πρός ὁ τοιοῦτος ἀκρόασις , ἀκούω ὁ Μωϋσῆς νομοθετέω , μή κατατολμάω ὁ ἐπί ὁ ὄρος ὁ πνευματικός ἀνάβασις , πρίν πλῖναι ὁ Καρδία ἐγώ ὁ ἱμάτιον , καί ὁ καθήκω ὁ λογισμός περιρραντήριον ὁ ψυχή ἀφαιρέω . ὥστε νῦν ἐν ὅς χρόνος προσεδρεύω ὁ θεωρία οὗτος , λήθη ὁ γαμικός νόημα ποιέω , κατά ὁ παράγγελμα ὁ Μωϋσῆς , ὁ καθαρεύω ἀπό ὁ γάμος ὁ μυσταγωγέω νομοθετέω · καί διά πᾶς ἀναλαμβάνω Σίμα · δήω ἐγώ ὁ ὁ νομοθέτης πρόσταγμα , μέλλω προστίθημι ὁ πνευματικός ὁ θεογνωσία ὄρος , ἐν ὅς ὁ θῆλυς γένος ὁ λογισμός μετά ὁ ὑλικός ἀποσκευή ὁ κάτω καταλείπω βίος . Πᾶν δέ ἄλογος νόημα , εἰμί περί ὁ οὗτος ὄρος ὁράω , ὁ στερεός λογισμός , οἷος τις λίθος καταφονεομαι . Μόλις γάρ εἄν οὕτως χωρέω ὁ φωνή ὁ σάλπιγξ οὗτος , μέγας τίς καί ἐξαίσιος καί ὑπέρ ὁ δύναμις ὁ δέχομαι ἔχω , ὅς αὐτός ὁ δνόφος ὁ ἀσφάλεια προΐημι , ἐν ὅς εἰμί ὁ Θεός , ὁ ὁ ὑλικός ἅπας ἐπί ὁ τοιοῦτος ὄρος ὁ πῦρ καταφλέγω . ἤδη οὗτος ἐντός ὁ ἅγιος ὁ ἅγιος γίγνομαι , ὅσπερ εἰμί ὁ ᾆσμα ὁ ᾆσμα . ὡς γάρ ἐν ὁ ἅγιος ὁ ἅγιος πλεονασμός τις καί ἐπίτασις ὁ ἁγιότης διά ὁ ὑπερθετικός οὗτος φωνή διδάσκω · οὗτος καί διά ὁ ᾆσμα ὁ ᾆσμα , μυστήριον μυστήριον διδάσκω ἐγώ ὁ ὑψηλός λόγος καταπαγγέλλω . πολλες γάρ εἰμί , κατά ὁ θεόπνευστος διδασκαλία ὁ ᾆσμα , διά ὅς ὁ μέγας νόημα διδάσκω περί Θεός , παρά τε ὁ μέγας Δαυίδ , καί Ἠσαΐας , καί Μωϋσῆς , καί ἄλλος πολύς · οὗτος παρά ὁ ἐπιγραφή οὗτος μανθάνω , ὅτι ὅσος ἀπέχω ὁ ὁ ἐξω σοφία ᾆσμα ὁ ἅγιος ὁ ᾆσμα , τοσοῦτος ὑπέρκειμαι ὁ ἅγιος ᾆσμα ὁ ἐν ὁ ᾆσμα ὁ ᾆσμα μυστήριον . οὖον ὁ πλέω εἰς κατανόησις , οὔτε εὑρίσκω , οὔτε χωρέω ὁ ἀνθρώπινος δύναμαι ἀκοή καί φύσις . καί οὗτος χάρις ὁ σφοδρός ὁ κατά ἡδονά ἐνεργέω ( λέγω δή ὁ ἐρωτικός πάθος ) ὁ ὁ δόγμα ὑψηλήσεως αἰνιγματωδῶς προΐστημι · ἵνα διά οὗτος μανθάνω , ὅτι χρή ὁ ψυχή πρός ὁ ἀπρόσιτος ὁ θεῖος φύσις κάλλος ἐνατενίζω , τοσοῦτος ἐραφν ἔχω , ὅσος ἔχω ὁ σῶμα ὁ σχέσις πρός ὁ συγγενής καί ὁμόφυλος , μεταφέρω εἰς ἀπάθεια ὁ πάθος , ὥστε πᾶς καθίστημι σωματικός διάθεσις , μόνος ὁ πνεῦμα ζέω ἐρωτικός ἐν ἐγώ ὁ διάνοια , διά ὁ πυρός ἐκεῖνος θερμαίνω , ὅς βάλλω ἐπί ὁ γῆ ἔρχομαι ὁ Κύριος .