gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0572.1
ἐν πάσῃ γνώσει . Ἡ δὲ ἡμετέρα πενία τῶν προ-κειμένων τοῦ λόγου θησαυρῶν περιδράσασθαι ἀδύνα-τος ἔχει · πλὴν ὡς ἐν τοῦ τῆς ἀρχῆς κατακρήμνατος ἔξω γενοίμεθα , διὰ τὸν ἐρευνᾶν τὰς Γραφὰς μὴν νομοθετησάντα · μικρόν τινα καὶ τούτοις ἰδρώτα προσθεῖναι εὖ κατοχνησόμεν . Φαμὲν τοίνυν δόγμα τι τῶν ἀστοιότερων τὴν ἐν τοῖς ἁτοῖς τούτοις φιλο-σοφίαν διὰ τῶν ἐπαίνων τῆς νύμφης ἡμῖν παρατίθε-σθαι . Τὸ δὲ δόγμα τοιούτῳ ἐστίν · Οὐ μετὰ τῆς αὐ-τῆς ἀκολουθίας καὶ τάξεως κτίζεται · τὰ ὄντα καὶ ἀνα-κτίζεται . Ὅτε μὲν γὰρ κατ' ἀρχὰς διὰ τῆς θείας δυνάμεως ἡ τῆς κτίσεως ὑφίστατο φύσις , ἐν' ἑκάστου τῶν ὄντων ἀδιαστάτως τῇ ἀρχῇ συνυπαρτίσθη τὸ πέρας , πᾶσι τοῖς ἐκ τοῦ μὴ δντος εἰς τὸ εἶναι παρα-γενομένοις ὁμοῦ τῇ ἀρχῇ συνανασχούσης τῆς τελειό-τητος . Ἐν δὲ τῶν κτισθέντων καὶ ἡ ἀνθρωπίνη φύσις ἔστιν , οὐδὲ αὐτὴ καθ' ὁμοιότητα τῶν ἄλλων ἐκ προ-αγωγῆς προελθοῦσα ἐπὶ τὸ τέλειον · ἀλλ' ἀπὸ τῆς πρώτης ὑπάρξεως συμπλασθεῖσα τῇ τελειότητι . Ἐγένετο γὰρ , ὡς ὁ Λόγος φησί , κατ' εἰκόνα Θεοῦ καὶ ὁμοίωσιν . Ὁπερ ἐνδείκνυται τὸ τῶν ἀγαθῶν ἀχρότατόν τε καὶ τελειότατον . Τί γὰρ ἂν ὑπέρτερον εὑρεθῆι τῆς πρὸς Θεὸν ὁμοιώσεως ; Ἐπεὶ μὲν οὖν τῆς πρώτης κτίσεως , ἀδιαστάτως τῇ ἀρχῇ συνανεράνθ τὸ πέρας , καὶ ἀπὸ τῆς τελειότητος ἡ φύσις τοῦ εἶναι ἥρεστο . Ἐπεὶδὴ δὲ τῷ θανάτῳ διὰ τῆς πρὸς τὴν κακίαν σχέσεως , οἰκειωθείσα , τῆς ἐν τῷ ἀγαθῷ δια-μονῆς ἀπερρύη · οὐκ ἀθρόαν καθ' ὁμοιότητα τῆς συστάσεως τῆς πρώτης ἐπαναλαμβάnei τὴν τελειό-τητα , ἀλλ' ὡς τινὶ πρεῖσιν ἐπὶ τὸ μεῖζον , διὰ τινὸς ἀκολουθίας καὶ τάξεως κατ' ὀλίγον ἀποσκευαζομένη τὴν πρὸς τὰ ἐναντία προστάσιν . Ἐπεὶ μὲν γὰρ τῆς πρώτης κατασκευῆς , οὐδὲν ἦν τὸ κακὸν συνδραμεῖν τῇ γενέσει τῆς φύσεως τελείον , κακίας οὐκ οὔσης · ἐπὶ δὲ τῆς δευτέρας ἀναστροφείσεως , ἀναγκαίως ἡ διαστηματικὴ παράστασις συμπαρομαρτεῖ τῇ ἐπ-ακολουθήσει πρὸς τὸ πρῶτον ἀγαθὸν ἀνατρεχούση · διότι τῇ ὀλικῇ προσπαθείᾳ συνδεθεῖσα διὰ κακίας ἡμῶν ἡ διάνοια , κατ' ὀλίγον , ὡσπερ φλοιὸν τινὸς τοῦ περιέγοντος διὰ τῆς ἀστοιότερας ἀγωγῆς περιέμο-μένη , τὴν συμφυίαν ἀποθεῖται τοῦ χειρόνου . Τούτου χάριν πολλάς εἶναι παρὰ τῷ Πατρὶ μονὰς μεμαθήκα-μεν , κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς ἐν ἑκάστῳ πρὸς τὸ κα-λὸν σχέσεως , καὶ τῆς τοῦ χειρόνου ἀποστάσεως , ἐτοι-μαζομένης πᾶσι τῆς ἀντιδόσεως . Ὁ μὲν γὰρ τις ἐν ἀρχῇ τῆς τοῦ βελτιονὸς ἐστι βρώσεως , ἄρτι καθάπερ ἐκ βυθοῦ τινὸς τοῦ κατὰ κακίαν βίου πρὸς τὴν μετ-συσίαν τῆς ἀληθείας ἀνανηξάμενος · τῷ δὲ τις γέγονεν ἤδη δι' ἐπιμελείας προσθήκη τοῦ χρηστόνου · ἄλλος ἐπιπλεῖον διὰ τῆς ἐπιθυμίας τῶν ἀγαθῶν ἐπηγγύθη · ὁ δὲ μέσος ἔχει τῆς τῶν ὑψηλῶν ἀναβάσεως · ἕτερος καὶ τὸ μέσον παρέδραμεν · εἰσὶ δὲ τινες καὶ οἱ τούτων ἑαυτοὺς ὑπεράραντες · ἄλλοι κάκεινον παρήλ-σαν · καὶ ὑπὲρ τούτους ἕτεροι πρὸς τὴν ἄνω δρόμον συντελ-νονται · καὶ ὅλως κατὰ τὴν πολιτὴν τῶν προαιρέ-σεων διαφορὰν ἕκαστον ὁ Θεὸς ἐν τῷ ἰδίῳ δέχεται τάγματι , τὰ πρὸς ἀξίαν ἀποτιλῶν τοῖς πᾶσι , καὶ
Lemmas: ἐν πᾶς γνῶσις . ὁ δέ ἡμέτερος πενία ὁ πρόκειμαι ὁ λόγος θησαυρός περιτρέχω ἀδύνατος ἔχω · πλήν ὡς ἐν ὁ ὁ ἀρχή κατακρήμνατος ἔξω γίγνομαι , διά ὁ ἐρευνάω ὁ γραφή μήv νομοθετέω · μικρός τις καί οὗτος ἱδρώς προστίθημι εὕω κατοχνησόμεν . φημί τοίνυν δόγμα τίς ὁ αστοιοτερας ὁ ἐν ὁ ἄατος οὗτος φιλοσοφία διά ὁ ἔπαινος ὁ νύμφη ἐγώ παρατίθημι . ὁ δέ δόγμα τοιοῦτος εἰμί · οὖον μετά ὁ αὐτός ἀκολουθία καί τάξις κτίζω · ὁ εἰμί καί ἀνακτίζω . ὅτε μέν γάρ κατά ἀρχή διά ὁ θεῖος δύναμις ὁ ὁ κτίσις ὑφίστημι φύσις , ἐν ἕκαστος ὁ εἰμί ἀδιάστατος ὁ ἀρχή συνυπαρτίσθη ὁ πέρας , πᾶς ὁ ἐκ ὁ μή δίς εἰς ὁ εἰμί παράγω ὁμοῦ ὁ ἀρχή συνανέχω ὁ τελειότης . ἐν δέ ὁ κτίζω καί ὁ ἀνθρώπινος φύσις εἰμί , οὐδέ αὐτός κατά ὁμοιότης ὁ ἄλλος ἐκ προαγωγή προέρχομαι ἐπί ὁ τέλειος · ἀλλά ἀπό ὁ πρῶτος ὕπαρξις συμπλάσσω ὁ τελειότης . γίγνομαι γάρ , ὡς ὁ Λόγος φημί , κατά εἰκών Θεός καί ὁμοίωσις . ὅσπερ ἐνδείκνυμι ὁ ὁ ἀγαθός ἄκρος τε καί τέλειος . τις γάρ εἄν ὑπέρτερος εὑρίσκω ὁ πρός θεός ὁμοίωσις ; ἐπεί μέν οὖν ὁ πρῶτος κτίσις , ἀδιάστατος ὁ ἀρχή συνανεράνθ ὁ πέρας , καί ἀπό ὁ τελειότης ὁ φύσις ὁ εἰμί αρεστός . ἐπειδή δέ ὁ θάνατος διά ὁ πρός ὁ κακία σχέσις , οἰκειόω , ὁ ἐν ὁ ἀγαθός διαμονή ἀπορρέω · οὐ ἀθρόος κατά ὁμοιότης ὁ σύστασις ὁ πρῶτος ἐπαναλαμβάνω ὁ τελειότης , ἀλλά ὡς τις πρόειμι ἐπί ὁ μείζων , διά τις ἀκολουθία καί τάξις κατά ὀλίγος ἀποσκευάζω ὁ πρός ὁ ἐναντίος πρόστασις . ἐπεί μέν γάρ ὁ πρῶτος κατασκευή , οὐδείς εἰμί ὁ κακός συντρέχω ὁ γένεσις ὁ φύσις τελέω , κακία οὐ εἰμί · ἐπί δέ ὁ δύο ἀναστροφείσεως , ἀναγκαῖος ὁ διαστηματικός παράστασις συμπαρομαρτέω ὁ ἐπακολουθέω πρός ὁ πρῶτος ἀγαθός ἀνατρέχω · διότι ὁ ολικός προσπάθεια συνδέω διά κακία ἐγώ ὁ διάνοια , κατά ὀλίγος , ὡς φλοιός τις ὁ περιγίγνομαι διά ὁ ἀστεῖος ἀγωγή περιμένω , ὁ συμφυΐα ἀποθέω ὁ χειρονοος . οὗτος χάρις πολύς εἰμί παρά ὁ πατήρ μονή μανθάνω , κατά ὁ ἀναλογία ὁ ἐν ἕκαστος πρός ὁ καλός σχέσις , καί ὁ ὁ χειρονοος ἀπόστασις , ἐτοιμάζω πᾶς ὁ ἀντίδοσις . ὁ μέν γάρ τις ἐν ἀρχή ὁ ὁ ἀγαθός εἰμί βρῶσις , ἄρτι καθάπερ ἐκ βυθός τις ὁ κατά κακία βίος πρός ὁ μετ-συσίαν ὁ ἀλήθεια ἀνανήχομαι · ὁ δέ τις γίγνομαι ἤδη διά ἐπιμέλεια προσθήκη ὁ χρήστων · ἄλλος ἐπιπλέω διά ὁ ἐπιθυμία ὁ ἀγαθός ἐπάγω · ὁ δέ μέσος ἔχω ὁ ὁ ὑψηλός ἀνάβασις · ἕτερος καί ὁ μέσος παρατρέχω · εἰμί δέ τις καί ὁ οὗτος ἑαυτοῦ ὑπεραίρω · ἄλλος ἐκεῖνος παραλέω · καί ὑπέρ οὗτος ἕτερος πρός ὁ ἄνω δρόμος συντελέω · καί ὅλως κατά ὁ πολίτης ὁ προαίρεση διαφορά ἕκαστος ὁ θεός ἐν ὁ ἴδιος δέχομαι τάγμα , ὁ πρός ἄξιος ἀποτιλάω ὁ πᾶς , καί