gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0467.1
Ἡ δὲ ὑπογραφὴ τῆς τοῦ βασιλέως κλίνης , αὕτη ἐστίν , ἣν τῷ δεικτικῷ λόγῳ ὑπ' ἑμῶν ἀκούσιν αὐτὴ δι' ὧν διεξέρχονται . λέγωσι γάρ · Ἰδοὺ ἡ κλίνη τοῦ Σολομῶντος , ἐξήκοντα δυνατοὶ κύκλῳ αὐτῆς , ἀπὸ δυνατῶν Ἰσραήλ , πάντες κατέχοντες ῥομφαίας , δεδιδάγμενοι πόλεμον · ἀνῆ , ῥομφαία αὐτοῦ ἐπὶ τὸν μηρὸν αὐτοῦ , ἀπὸ θάμβους ἐν νυξί . Ὅτι μὲν οὖν οὐκ ἐκ τῆς ἱστορίας ὁ περὶ τῆς κλίνης λόγος ἐστίν , παντὶ δῆλον ἂν γένοιτο , διὰ τῶν σωματικῶς περὶ τοῦ Σολομῶντος ἱστορηθέντων . Οὗ καὶ τὰ βασιλεία καὶ τὴν τράπεζαν , καὶ τὴν λοιπὴν ἐν τῇ βασιλείᾳ διαγωγὴν μετὰ πάσης ἀκριβείας ὁ λόγος ὑπέγραψε · καὶνὸν δέ τι καὶ παρηλλαγμένον εἰπε περὶ τῆς κλίνης οὐδέν , ὡς πᾶσαν ἀνάγκην εἶναι , μὴ παραμείναι τῷ γράμματι τὴν ἐξήγησιν , ἀλλὰ διὰ τινος ἐπιμελεστέρας κατανοήσεως μεταλαβεῖν τὸν λόγον , εἰς πνευματικὴν θεωρίαν τῆς ὑλικῆς ἐμφάσεως τὸν νοῦν ἀποστησάσιν . Τίς γὰρ ἂν δὲ ὁπλίται ἐξήκοντα καλλωπισμὸς γένοιτο κλίνης νυμφικῆς , οἵς μαθήματα μέν τὰ φοβερὰ τοῦ πολέμου ; Κόσμος δὲ ἡ ῥομφαία προσεδημένη τοῦ σώματος ; Θάμβος δὲ περὶ αὐτοὺς νυκτερινόν ; Τὴν γὰρ φοβερὰν ἐκπλήξιν τὴν ἐκ δευμάτων τινῶν νυκτερινῶν γινομένην , διὰ τῆς τοῦ θάμβους λέξεως ὁ λόγος ἐνδείκνυται , ἣν τοῖς ὁπλίταις τούτοις προσεῖναι λέγει . Οὐκοῦν παντὶ τρόπῳ ζητητέον ἂν εἴη διάνοιάν τινα διὰ τῶν ῥημάτων τούτων προτεθεωρημένους ἀκολουθον . Τίς οὖν ἐστὶν ἡ διάνοια ; Ἔοικε τὸ θεῖον κάλλος ἐν τῷ φοβερῷ τῆς ἐρασμίου ἔχειν , ἀπὸ τῶν ἐναντίων τῷ σωματικῷ κάλλει συνδεικνύμενον . Ἐνταῦθα μὲν γὰρ ἐλκυστικὸν εἰς ἐπιθυμίαν ἐστὶ τὸ προσφὲς τῇ ὄψει καὶ μελιχρόν , καὶ πάσης φοβερὰς τε καὶ θυμώδους διαθέσεως κεχωρισμένον . Τὸ ἀσχηρατον δὲ κάλλος ἐκεῖνο , ἡ φοβερὰ τε καὶ ἀκατάληπτος ἀνδρία ἐστίν . Ἐπειδὴ γὰρ ἡ ἐμπαθὴς καὶ βυθώσα τῶν σωμάτων ἐπιθυμία τοῖς τῆς σαρκὸς μέλεσιν ἐγκαθημένη , καθάπερ τι σύνταγμα ληστρικὸν ἐνεδρεύει τὸν νοῦν , καὶ αἰχμάλωτον ἄγει πολλάκις πρὸς τὸ ἑαυτῆς βούλημα συναρπάσασα · ἐχθρὸν δὲ τῷ Θεῷ τὸ γινόμενον , καθὼς φησιν ὁ Ἀπόστολος , ὅτι τὸ φρόνημα τῆς σαρκὸς ἐχθρὰ εἰς Θεόν · διὰ τοῦτο ἀκολουθὸν ἐστίν , ἐκ τῶν ἐναντίων τῇ σωματικῇ ἐπιθυμίᾳ τὸν θεῖον ἔρωτα γίνεσθαι · ὥστε εἰ ταύτης καθηγεῖται λύσις καὶ ἄνεσις καὶ βλακώδης διάχυσις , ἔχει τὴν ἐπιφορὸν τε καὶ ἀκατάληπτον ἀνδρείαν ὑλὴν τοῦ θελίου ἔρωτος γίνεσθαι . Τοῦ γὰρ ἀνδρόδους θυμοῦ τὸν τῆς ἡδονῆς λόγον καταπτοήσαντος τε καὶ φυγαδεύσαντος , οὕτω τὸ καθαρὸν τῆς ψυχῆς ἀναφαίνεται κάλλος , μηδενὶ πάθει σωματικῆς ἐπιθυμίας καταρρυθμούμενον . Οὐκοῦν ἀναγκαίως ἡ νυμφικὴ τοῦ βασιλέως κλίνη τοῖς ὁπλίταις ἐν κύκλῳ διαλαμβάνεται , ὧν ἡ τοῦ πολεμεῖν ἐμπειρία , καὶ τὸ πρόχειρον ἔχειν ἐπὶ τοῦ μηροῦ τὴν ῥομφαίαν , θάμβος καὶ ἐκπλήξιν ἐμποιοῖ τοῖς σκοτούμενοις λογισμοῖς , τοῖς ἐν νυξὶ τε καὶ σκοτομήνῃ τοὺς εὐθεῖς τῇ καρδίᾳ λογοῖς τε καὶ τοξεύουσιν .
Lemmas: ὁ δέ ὑπογραφή ὁ ὁ βασιλεύς κλίνη , οὗτος εἰμί , ὅς ὁ δεικτικός λόγος ὑπό ἐμέω ἄκων αὐτός διά ὅς διεξέρχομαι . λέγω γάρ · ἰδέ ὁ κλίνη ὁ Σολομών , ἐξήκω δυνατός κύκλος αὐτός , ἀπό δυνατός Ἰσραήλ , πᾶς κατέχω ῥομφαία , διδάσκω πόλεμος · ἀνίημι , ῥομφαία αὐτός ἐπί ὁ μηρός αὐτός , ἀπό θάμβος ἐν νύξ . ὅτι2 μέν οὖν οὐ ἐκ ὁ ἱστορία ὁ περί ὁ κλίνη λόγος εἰμί , πᾶς δῆλος εἄν γίγνομαι , διά ὁ σωματικός περί ὁ Σολομών ἱστορέω . οὗ καί ὁ βασίλειος καί ὁ τράπεζα , καί ὁ λοιπός ἐν ὁ βασίλεια διαγωγή μετά πᾶς ἀκρίβεια ὁ λόγος ὑπογράφω · καινός δέ τίς καί παραλλάσσω εἶπον περί ὁ κλίνη οὐδείς , ὡς πᾶς ἀνάγκη εἰμί , μή παραμένω ὁ γράμμα ὁ ἐξήγησις , ἀλλά διά τις ἐπιμελής κατανόησις μεταλαμβάνω ὁ λόγος , εἰς πνευματικός θεωρία ὁ ὑλικός ἔμφασις ὁ νόος ἀφίστημι . Τῖς γάρ εἄν δέ ὁπλίτης ἐξήκω καλλωπισμός γίγνομαι κλίνη νυμφικός , οἶς μάθημα μέν ὁ φοβερός ὁ πόλεμος ; Κόσμος δέ ὁ ῥομφαία προσδέω ὁ σῶμα ; Θάμβος δέ περί αὐτός νυκτερινός ; ὁ γάρ φοβερός ἔκπληξις ὁ ἐκ δεῦμα τις νυκτερινός γίγνομαι , διά ὁ ὁ θάμβος λέξις ὁ λόγος ἐνδείκνυμι , ὅς ὁ ὁπλίτης οὗτος πρόσειμι λέγω . οὐκοῦν πᾶς τρόπος ζητητέος εἄν εἰμί διάνοια τις διά ὁ ῥῆμα οὗτος προθεωρέω ἀκόλουθος . Τῖς οὖν εἰμί ὁ διάνοια ; ἔοικα ὁ θέω κάλλος ἐν ὁ φοβερός ὁ ἐράσμιος ἔχω , ἀπό ὁ ἐναντίος ὁ σωματικός κάλλος συνδείκνυμι . ἐνταῦθα μέν γάρ ἐλκυστικός εἰς ἐπιθυμία εἰμί ὁ πρόσφημι ὁ ὁράω καί μελιχρός , καί πᾶς φοβερός τε καί θυμώδης διάθεσις χωρίζω . ὁ ἀσχηρατον δέ κάλλος ἐκεῖνος , ὁ φοβερός τε καί ἀκατάληπτος Ἀνδρία εἰμί . ἐπεί γάρ ὁ ἐμπαθής καί βυθάω ὁ σῶμα ἐπιθυμία ὁ ὁ σάρξ μέλος ἐγκάθημαι , καθάπερ τίς σύνταγμα ληστρικός ἐνεδρεύω ὁ νόος , καί αἰχμάλωτος ἄγω πολλάκις πρός ὁ ἑαυτοῦ βούλημα συναρπάζω · ἐχθρός δέ ὁ Θεός ὁ γίγνομαι , καθώς φημί ὁ ἀπόστολος , ὅτι ὁ φρόνημα ὁ σάρξ ἐχθρός εἰς Θεός · διά οὗτος ἀκόλουθος εἰμί , ἐκ ὁ ἐναντίος ὁ σωματικός ἐπιθυμία ὁ θέω Ἔρως γίγνομαι · ὥστε εἰμί οὗτος καθηγέομαι λύσις καί ἄνεσις καί βλακώδης διάχυσις , ἔχω ὁ ἐπιφορά τε καί ἀκατάληπτος ἀνδρεῖος ὕλη ὁ θελίου Ἔρως γίγνομαι . ὁ γάρ ανδροδιδωμι θυμός ὁ ὁ ἡδονή λόγος καταπτοέω τε καί φυγαδεύω , οὗτος ὁ καθαρός ὁ Ψυχή ἀναφαίνω κάλλος , μηδείς πάθος σωματικός ἐπιθυμία καταρρυθμέω . οὐκοῦν ἀναγκαῖος ὁ Νυμφική ὁ βασιλεύς κλίνη ὁ ὁπλίτης ἐν κύκλος διαλαμβάνω , ὅς ὁ ὁ πολεμέω ἐμπειρία , καί ὁ πρόχειρον ἔχω ἐπί ὁ μηρός ὁ ῥομφαία , θάμβος καί ἔκπληξις ἐμποιέω ὁ σκοτόω λογισμός , ὁ ἐν νύξ τε καί σκοτομήνη ὁ εὐθύς ὁ Καρδία λόγος τε καί τοξεύω .