gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0460.1
σερ ἡ ψυχὴ μου . Ἐζήτησα αὐτόν , καὶ οὐχ εὗρον αὐτόν · ἐκάλεσα αὐτόν , καὶ οὐχ ὑπήκουσέ μου . Ἀναστήσομαι δὲ καὶ κυκλώσω ἐν τῇ πόλει , ἐν ταῖς ἀγοραῖς καὶ ἐν ταῖς πλατείαις , καὶ ζητήσω τὴν ἡρά - Aψησεν ἡ ψυχή μου . Ἐζήτησα αὐτόν καὶ οὐχ εὗρον αὐτόν . ( Ἐπεκάλεσα αὐτόν , καὶ οὐχ ὑπήκουσέ μου . Εὗρισκόν με οἱ τρωφῶντες , οἱ κυκλοῦντες ἐν τῇ πόλει . Μὴ ὅν ἠράψατο ἡ ψυχή μου , εἶδετε ; Ὅς μικρὸν δεε παρηλθον ἀπ’ αὐτῶν , ἔως οὐ εὗρον τὴν ἡράψησεν ἡ ψυχή μου . Ἐκρατήσα αὐτόν , καὶ οὐκ ἀφήσα αὐτόν , ἕως οὐ εἰσήγαγον αὐτόν εἰς οἶκον μητρός μου , ἥκαλ εἰς ταμεῖον τῆς συλλαβοῦσας με γ’ Ὀρκισά ὑμᾶς , θυγατέρες Ἱερουσαλήμ , ἐν ταῖς ὀυράμεσι , καὶ ἐν ταῖς λοχυσίαι τοῦ ἀγροῦ , ἐὰν ἐνελμεσι καὶ ἐξερίψητε τὴν ἀγάπην , ἕως ἂν δεληθῃ . BΤίς αὕτη ἡ ἀναβαίνουσα ἐκ τῆς ἐρήμου , ὡς στελέχη τεθυμιαμένη σμύρναν καὶ λίβανον , ἀπὸ πάντων κοινωτῶν μυρεψοῦ ; Ἰδοὺ ἡ κλίνη τοῦ Σολομῶνος ; ἐξήκοστα δυνατοὶ κύκλῳ αὐτῆς ἀπὸ τῶν δυνατῶν Ἰσραήλ . Πάντες κατέχοντες ῥομφαίαν , δεδιδασμένοι πολέμων . Ἄνθρωπος ῥομφαίαν · αὐτοῦ ἐπὶ μηδὲν αὐτοῦ ἀπὸ θάμβους ἐν νυκτί . Πάλιν τὰ μεγάλα τε καὶ ὑψηλὰ δόγματα παρὰ τοῦ Ἀσματος τῶν ἁσμάτων διὰ τῆς παρούσης ἀναγνώσεως παιδεύομεθα . Φιλοσοφία γάρ ἐστι τοῦ νύμφης διήγημα , δι’ ὧν τὰ περὶ ἑαυτῆς διεξέρχεται , ὅπως χρὴ περὶ τὸ Θεῖον ἔχειν τοὺς ἐραστὰς τοῦ ὑπερκοσμίως κάλλους δογματίζουσης . Ὁ δὲ μαθηνομεν διὰ τῶν προκειμένων λογίων τοιούτῳ ἐστι . Χρὴ γάρ , οἶμαι , προεχθῆσθαι πρῶτον τὴν τοῖς ῥήτοις ἐγκειμένην διάνοιαν · εἴθ’ οὕτως ἐφαρμόσαι τοῖς προθεωρηθεῖσι τὰ θεόπνευστα ῥήματα . Ἔστι τοίνυν , ὡς ἐν ὀλίγῳ συνελόντα φράσαι , τοιούτῳ τι δόγμα διὰ τῶν εἰρημένων ἀναφαίνον · Διχὴ τέτμηται κατὰ τὴν ἀνωτάτω διαιρεσιν ἡ τῶν ὄντων φύσις . Τὸ μὲν γάρ ἐστιν αἰσθητὸν καὶ ὑλικὸς · τὸ δὲ νοητὸν καὶ ἄυλον . Αἰσθητὸν μὲν οὖν λέγομεν , ὅσον τῇ αἰσθήσει καταλαμβάνεται · νοητὸν δὲ τὸ ὑπερπίπτον τῆς αἰσθητικῆς κατανόησιν · ἐκ τούτων τὸ μὲν νοητὸν ἀπειρόν ἐστι καὶ ἄοριστον · τὸ δὲ ἕτερον πάντων τινα διαλαμδάνεται πέρασι . Πάσης γὰρ ὕλης τῷ ποσῷ τε καὶ τῷ ποιῷ διειλημμένης , ἐν ἕχει καὶ εἶδει καὶ ἐπιφανείᾳ καὶ σχήματι πέρας γίνεται τῆς περὶ αὐτὴν κατανοήσεως τὰ περὶ αὐτὴν θεωρούμενα , ὡς μηδὲν ἔχειν τὸν τὴν ὕλην διερευνῶμενον , ἐξω τούτων ἐν φαντασίᾳ λαβεῖν . Τὸ δὲ νοητὸν τε καὶ ἄυλον τῆς τοιαύτης περιοχῆς καθαρεῦον ἐκφεύγει τὸν ὅρον , ἐνοὐδενὶ περατούμενον . Πάλιν δὲ καὶ τῆς νοητῆς φύσεως διηρημένης , ἡ μὲν ἀκτιστὸς ἐστι , καὶ ποιητικὴ τῶν δυνάμεων , ἀεὶ οὖσα ὅπερ ἐστὶ · καὶ πάντοτε ὡσαύτως ἔχουσα , χρειττῶν τε προσθήκης ἀπάσης καὶ τῆς ἐλαττώσεως , τῶν ἀγαθῶν ἀνεπίδεκτος · ἥ τε διὰ κτίσεως παραγενέσα ἐς γένεσιν πρὸς τὸ πρῶτον αἴτιον ἀεὶ βλέπει , καὶ τῇ μετουσίᾳ τοῦ περιέχοντος διαπαντὸς ἐν τῷ ἀγαθῷ συντηρεῖται , καὶ τρόπον τινὰ πάντοτε κτίζεται , διὰ τῆς ἐν τοῖς ἀγαθοῖς ἐπαυξησέως πρὸς τὸ μείζον ἀλλοιούμενη , ὡς μὴδὲ ταύτῃ τε πέρας ἐνθεωρεῖσθαι , μηδὲ ὅρω τινὶ τὴν πρὸς τὸ χρειττον αὐξῆσιν αὐτῆς περιγράφεσθαι · ἀλλ’ εἶναι πάντοτε ἀεὶ τὸ παρὸν ἀγαθόν , κἂν ὅτι μάλιστα μέγα τε καὶ τέλειον εἶναι δοκεῖ , ἀρχὴν τοῦ ὑπερκειμένου καὶ
Lemmas: σερ ὁ ψυχή ἐγώ . ζητέω αὐτός , καί οὐ εὑρίσκω αὐτός · καλέω αὐτός , καί οὐ ὑπακούω ἐγώ . ἀνίστημι δέ καί κυκλόω ἐν ὁ πόλις , ἐν ὁ ἀγορά καί ἐν ὁ πλατύς , καί ζητέω ὁ γναμπ-τήρ - Aψησεν ὁ ψυχή ἐγώ . ζητέω αὐτός καί οὐ εὑρίσκω αὐτός . ( ἐπικαλέω αὐτός , καί οὐ ὑπακούω ἐγώ . εὑρίσκω ἐγώ ὁ τρωφῶντες , ὁ κυκλόω ἐν ὁ πόλις . μή ὅς ῥάπτω ὁ ψυχή ἐγώ , ὁράω ; ὅς μικρός δήω παρέρχομαι ἀπό αὐτός , ἔως οὖον εὑρίσκω ὁ ἡράψησεν ὁ ψυχή ἐγώ . κρατέω αὐτός , καί οὐ αφήνω αὐτός , ἠώς οὖον εἰσάγω αὐτός εἰς οἶκος μήτηρ ἐγώ , ἥκαλ εἰς ταμιεῖον ὁ συλλαμβάνω ἐγώ γε ορκίζω σύ , θυγάτηρ Ἱερουσαλήμ , ἐν ὁ ὀυράμεσι , καί ἐν ὁ λοχυσίαι ὁ ἀγρός , ἐάν ἐνελμεσι καί ἐκρίπτω ὁ ἀγάπη , ἠώς εἄν δελεάζω . Τίς οὗτος ὁ ἀναβαίνω ἐκ ὁ ἐρῆμος , ὡς στέλεχος θυμιάω Σμύρνα καί λίβανος , ἀπό πᾶς κοινωτής μυρεψός ; ἰδέ ὁ κλίνη ὁ Σολομών ; ἑξηκοστός δυνατός κύκλος αὐτός ἀπό ὁ δυνατός Ἰσραήλ . πάνετες κατέχω ῥομφαία , διδάσκω Πολέμων . Ἄνθρωπος ῥομφαία · αὐτός ἐπί μηδείς αὐτός ἀπό θάμβος ἐν νύξ . πάλιν ὁ μέγας τε καί ὑψηλός δόγμα παρά ὁ ᾆσμα ὁ ᾆσμα διά ὁ πάρειμι ἀνάγνωσις παιδεύω . Φιλοσοφία γάρ εἰμί ὁ νύμφη διήγημα , διά ὅς ὁ περί ἑαυτοῦ διεξέρχομαι , ὅπως χρή περί ὁ θεῖον ἔχω ὁ ἐραστής ὁ ὑπερκόσμιος κάλλος δογματίζω . ὁ δέ μανθάνω διά ὁ πρόκειμαι λόγιος τοιοῦτος εἰμί . χρή γάρ , οἴομαι , προέχω πρῶτος ὁ ὁ ῥητός ἔγκειμαι διάνοια · ἔτι οὕτως ἐφαρμόζω ὁ προθεωρέω ὁ θεόπνευστος ῥῆμα . εἰμί τοίνυν , ὡς ἐν ὀλίγος συναιρέω φράζω , τοιοῦτος τίς δόγμα διά ὁ εἴρω ἀναφαίνω · διχή τέμνω κατά ὁ ἄνω2 διαίρεσις ὁ ὁ εἰμί φύσις . ὁ μέν γάρ εἰμί αἰσθητός καί ὑλικός · ὁ δέ νοητός καί ἄυλος . αἰσθητός μέν οὖν λέγω , ὅσος ὁ αἴσθησις καταλαμβάνω · νοητός δέ ὁ ὑπερπίπτω ὁ αἰσθητικός κατανόησις · ἐκ οὗτος ὁ μέν νοητός ἀπερός εἰμί καί ἀόριστος · ὁ δέ ἕτερος πᾶς τις διαλαμδάνεται πέρας . Πάσης γάρ ὕλη ὁ ποσός τε καί ὁ ποιός διαλαμβάνω , ἐν ἕχω καί εἶδος καί ἐπιφάνεια καί σχῆμα πέρας γίγνομαι ὁ περί αὐτός κατανόησις ὁ περί αὐτός θεωρέω , ὡς μηδείς ἔχω ὁ ὁ ὕλη διερευνάω , ἐξω οὗτος ἐν φαντασία λαμβάνω . ὁ δέ νοητός τε καί ἄυλος ὁ τοιοῦτος περιοχή καθαρεύω ἐκφεύγω ὁ ὅρος , ἐνοὐδενὶ περατόω . πάλιν δέ καί ὁ νοητός φύσις διαιρεμένος , ὁ μέν ἄκτιστος εἰμί , καί ποιητικός ὁ δύναμις , ἀεί εἰμί ὅσπερ εἰμί · καί πάντοτε ὡσαύτως ἔχω , ἀγαθός τε προσθήκη ἀπασάω καί ὁ ἐλάττωσις , ὁ ἀγαθός ἀνεπίδεκτος · ὅς τε διά κτίσις παραγίγνομαι εἰς γένεσις πρός ὁ πρῶτος αἴτιος ἀεί βλέπω , καί ὁ μετουσία ὁ περιέχω διαπαντός ἐν ὁ ἀγαθός συντηρέω , καί τρόπος τις πάντοτε κτίζω , διά ὁ ἐν ὁ ἀγαθός ἐπαύξησις πρός ὁ μείζων ἀλλοιόω , ὡς μηδέ οὗτος τε πέρας ἐνθεωρέω , μηδέ ὅρος τις ὁ πρός ὁ ἀγαθός αὔξησις αὐτός περιγράφω · ἀλλά εἰμί πάντοτε ἀεί ὁ πάρειμι ἀγαθός , κἀν ὅτι μάλιστα μέγας τε καί τέλειος εἰμί δοκέω , ἀρχή ὁ ὑπέρκειμαι καί