gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0509.1
A γουσα τῷ Βορρᾷ · τίς δὲ ἡ αἰτία τῆς τοῦ ἀνέμου τοῦτου μεταναστάσεως ; Σκληρὸς ἀνεμὸς ἐστι , φησὶ πρὸς τοῦτο τῆς Παροιμίας λόγος · ὀνομάτι δὲ ἐπικέκλος καλεῖται · ἀλλ’ οὐδεὶς δεξιὸς Βορρᾶς , πλὴν εἰ τις κατὰ Νέτου τὴν ἀνατολὴν ἔχει , πρὸς τὰς δυσμὰς τὸν δρόμον ποιούμενος . Νοεῖς δὲ πάντως τῶν λεγομένων τὸ αἴνιγμα , ὅτι οἱ τῆς ἀνατολῆς ἀποστάς ( οὕτω γὰρ παρὰ τῶν προφητῶν ὁ Χριστὸς ὀνομάζεται ) καὶ πρὸς τὰς δυσμὰς τοῦ φωτὸς ἑαυτὸν συνελκύων , ὅπου ἐστὶν ἐξουσία τοῦ σκότους , δεξιὸν ἔχει ἐφ’ ἑαυτοῦ τὸν Βορρᾶν τοῖς πονηροῖς αὐτὸν ἐφοδίοις δεξιοῦμενον , δι’ ὧν ὁ πρὸς τὸ σκότος γίνεται δρόμος . Οὕτως εὑρίσκει τὸν Βορρᾶν ἑαυτῷ δεξιὸν ὁ ἀκόλαστος , τῇ πάθει τῆς ἀτιμίας συμπενθόντα . Οὕτω γίνεται τῷ πλεονέκτηι δεξιὸν τὸ πνεῦμα τοῦτο τῆς πονηρίας , ὅταν αὐτῷ τὰς ὕλας τῆς πλεονεξίας οἷον τινὰ ψάμμον ἢ κόμιν περιστοιχῇ . Οὕτως πρὸς ἕκαστον τῶν πλημμελημάτων τὴν παρ’ ἑαυτοῦ συνεργίαν χαριζόμενος , ἐπιδέξιος γίνεται , οἷς ἂν γέννηται . Σκληρὸς μὲν κατὰ τὴν φύσιν ὤν , ἐπιχρύπτων δὲ ταῖς ἡδοναῖς τὸ ἀντίπονον , διὰ τοῦτο φυγάδευσιν τὰς ἰδίας ἀρχὰς τὸν Βορρᾶν , ἡ κατὰ τῶν παθῶν ἀναδασσαμένη τὸ κράτος , Ἐξεγέρθητι , λέγουσα , ὦ Βορρᾷ . Ὅτι δὲ τῷ ὀνόματι τούτῳ ἡ ἀντικειμένη διασχημαίνεται δύναμις , παντὶ ὀφλον ἂν εἴη τῷ κατανενοηκέναι τὴν τῶν ὁρατῶν φύσιν . Τίς γὰρ οὐκ οἶδε τοῦ ἡλίου τὴν κίνησιν , ὅτι ἐκ τῶν ἀνατολῶν διὰ τοῦ νοτίου τὸν δρόμον ποιούμενος , πρὸς τὰς δυσμὰς ἐπικλίνεται ; Τὸ δὲ σχῆμα τῆς γῆς σφαιροειδὲς ὂν , καθὼς φασιν οἱ τὰ τοιαῦτα κατανοήσαντες , ἐν ᾧπερ τῷ ἡλίῳ περιλαμψθῇ , κατὰ πᾶσαν ἀνάγκην ἐν τῷ ἀντικειμένῃ σκοτίζεται , τῇ ἀντιφράζει τοῦ μέσου σκιαζομένου . Ἐπεὶ οὖν ἀφεργὴς ὁ τόπος ἐκεῖνος καὶ κατεψυγμένος εἶναι διαιμάνει μήτε λαμπόμενος ὑπὸ τῶν ἡλιακῶν ἀκτίνων μήτε θαλπόμενος · διὰ τοῦτο τὸν ἄρχοντα τῆς ἐξουσίας τοῦ σκότους , τὸν τὴν ἀπαλὴν τῶν ψυχῶν φύσιν ὕδατος σίχην ἀπολιθοῦντα διὰ τῆς πήξεως , καὶ σκληρὰν ἐργαζόμενον , Βορρᾶν τε καὶ σκληρὸν ὀνομάζει ὁ Λόγος , τὸν τῆς κατηφείας τοῦ χειμῶνος ἐργάτην , ἐκεῖνου λέγω τοῦ χειμῶνος ἐν ᾧ τὴν φυγὴν τῶν κινδύνων ἀμήχανον λέγει τὸ Εὐαγγέλιον . Ἐν αὐτῷ γὰρ τῶν κατ’ ἀρετὴν ἀνθούτων ἡ ὥρα μαραινοῦται .
Lemmas: A Γούσα ὁ Βορέας · τίς δέ ὁ αἰτία ὁ ὁ ἄνεμος οὗτος μετανάστασις ; σκληρός ἄνεμος εἰμί , φημί πρός οὗτος ὁ παροιμία λόγος · ὄνομα δέ ἐπικέκλος καλέω · ἀλλά οὐδείς δεξιός Βορέας , πλήν εἰμί τις κατά Νέτου ὁ ἀνατολή ἔχω , πρός ὁ δυσμή ὁ δρόμος ποιέω . νοέω δέ πάντως ὁ λέγω ὁ αἴνιγμα , ὅτι ὁ ὁ ἀνατολή ἀφίστημι ( οὗτος γάρ παρά ὁ προφήτης ὁ Χριστός ὀνομάζω ) καί πρός ὁ δυσμή ὁ φάος ἑαυτοῦ συνελκύω , ὅπου εἰμί ἐξουσία ὁ σκότος , δεξιός ἔχω ἐπί ἑαυτοῦ ὁ Βορέας ὁ πονηρός αὐτός ἐφόδιον δεξιόομαι , διά ὅς ὁ πρός ὁ σκότος γίγνομαι δρόμος . οὕτως εὑρίσκω ὁ Βορέας ἑαυτοῦ δεξιός ὁ Ἀκόλαστος , ὁ πάθος ὁ ἀτιμία συμπνέω . οὕτως γίγνομαι ὁ πλεονέκτης δεξιός ὁ πνεῦμα οὗτος ὁ πονηρία , ὅταν αὐτός ὁ Ὕλας ὁ πλεονεξία οἷος τις ψάμμος ἢ κόμης περιστοιχέω . οὕτως πρός ἕκαστος ὁ πλημμέλημα ὁ παρά ἑαυτοῦ συνεργία χαρίζομαι , ἐπιδέξιος γίγνομαι , ὅς εἄν γεννητής . σκληρός μέν κατά ὁ φύσις εἰμί , ἐπικρύπτω δέ ὁ ἡδονή ὁ ἀντίπονον , διά οὗτος φυγάδευσις ὁ ἴδιος ἀρχή ὁ Βορέας , ὁ κατά ὁ πάθος ἀναδέω ὁ κράτος , ἐξεγείρω , λέγω , εἰμί Βορέας . ὅτι2 δέ ὁ ὄνομα οὗτος ὁ ἀντίκειμαι διασχημαινω δύναμις , πᾶς ὄφλω εἄν εἰμί ὁ κατανοέω ὁ ὁ ὁρατής φύσις . Τῖς γάρ οὐ οἶδα ὁ ἥλιος ὁ κίνησις , ὅτι ἐκ ὁ ἀνατολή διά ὁ νότιος ὁ δρόμος ποιέω , πρός ὁ δυσμή ἐπικλίνω ; ὁ δέ σχῆμα ὁ γῆ σφαιροειδής εἰμί , καθώς φημί ὁ ὁ τοιοῦτος κατανοέω , ἐν ὅσπερ ὁ ἥλιος περιλαμβάνω , κατά πᾶς ἀνάγκη ἐν ὁ ἀντίκειμαι σκοτίζω , ὁ ἀντιφράζω ὁ μέσος σκιάζω . ἐπεί οὖν ἀφέργω ὁ τόπος ἐκεῖνος καί καταψύχω εἰμί διαιμάνει μήτε λάμπω ὑπό ὁ ἡλιακός ἀκτίς μήτε θάλπω · διά οὗτος ὁ ἄρχω ὁ ἐξουσία ὁ σκότος , ὁ ὁ ἁπαλός ὁ Ψυχή φύσις ὕδωρ σίχην ἀπολιθόω διά ὁ πῆξις , καί σκληρός ἐργάζομαι , Βορέας τε καί σκληρός ὀνομάζω ὁ Λόγος , ὁ ὁ κατήφεια ὁ χειμών ἐργάτης , ἐκεῖνος λέγω ὁ χειμών ἐν ὅς ὁ φυγή ὁ κίνδυνος ἀμήχανος λέγω ὁ Εὐαγγέλιος . ἐν αὐτός γάρ ὁ κατά ἀρετή ἀνθέω ὁ ὥρα μαραίνω .