gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0501.1
φθεῖρημεν , δι' ὀλίγων λόγων τῷ λόγῳ προσάξομεν , αὐτὸν τὸν Θεὸν λόγον καθηγεμόνα τῆς σπουδῆς ποιησάμενοι . Ἔοικεν ἅπας ὁ τῶν ἐπαίνων κατάλογος , ὁ τε πρὸ τούτων εἰρημένος , καὶ ὅσα νῦν περὶ αὐτῆς ἡμῖν ὁ λόγος παρέθηκε , μὴ πρὸς εὐφημίαν τινὰ ψιλὴν κατὰ τὸ προηγούμενον βλέπειν · ἀλλὰ δυνάμιν ἐνταθῆναι διὰ τῶν λεγομένων πρὸς τὴν ἐπὶ τὰ μεῖζον τε καὶ ὑψηλότερα τῆς καρδίας ἀνάβασιν , οἷον ἀδελφὴ καὶ νύμφη τοῦ Λόγου κατονομάζεται , ἀλλὰ συνάπτεται τῶν ὀνομάτων τούτων ἑκάτερον τῇ ψυχῇ τῷ νυμφίῳ , τῆς μὲν κατὰ τὴν νύμφην σημασίας · σύζυγον αὐτήν , καθὼς ὁ Παῦλος , ποιούσης τῷ ἀφθάρτῳ νυμφίῳ · τῆς δὲ περὶ τὰ θελήματα σπουδῆς εἰς ἀδελφίτιν ἀρχιτέκτονα προαγούσης , κατὰ τὴν τοῦ Εὐαγγελίου φωνήν · εἶτα ἐπαινείται φύσις μαστῶν ἡ ἀντὶ γάλακτος οἶνον προχέουσα , καὶ δῆλον ὅτι ἔργον ὁ ἐπαίνος γίνεται . Οὐ γὰρ ἐγκωμιάζεται τὸ ἀνύπαρκτον . Πρὸς τούτοις τὸ μύρον αὐτῆς πάντων τῶν ἀρωμάτων ὑπέρτερον κρίνεται . Ὃπερ οὐκ ἂν οὕτως ἔχειν ἐκρίθη , μὴ κατὰ ἀλήθειαν πρὸς ἐκεῖνο τὸ ὑψος αὐτῆς διὰ τῆς ἐν αὐτῇ κρείττοσι προκοπῆς ἀναβαθμισθείσης . Θαυμάζεται μετὰ τοῦτο τὰ κηρία τοῦ λόγου τὰ τοῦ στόματος αὐτῆς ἀποστάζοντα , καὶ ἡ σύγκρασις τῆς σοφίας παρασκευὴ ὑποκειμένη τῇ γλώσσῃ , γάλακτος πρὸς μέλι συγκεκραμένου . Καὶ ταῦτα δυνάμεις ἐστί , οὐ ῥήματα . Πρὸς γὰρ τὴν τῶν ὑψηλοτέρων ἄνοδον χειραγωγουμένη ὑπὸ τοῦ Λόγου , τοσοῦτον ἠύξηθη , ὥστε μέλιτος ποιῆσαι πηγὴν τὸ στόμα , καὶ ταμείον τῆς συμμίκτου σοφίας τὴν γλῶσσαν , ἧ ἐνθεωρεῖται ἡ γῆ τῆς ἐπαγγελίας , ἡ ῥέουσα μέλι καὶ γάλα . Τοσοῦτον αὐτὴν διὰ τῶν ἀναβάσεων ὑψώσας ὁ Λόγος , ἐπὶ πρὸς τὸ ὑψηλότερον ἄγει , τὴν ἐσθῆτα αὐτῆς εὐπνοεῖν λέγων κατὰ τὴν τοῦ λιβάνου ὀσμὴν , δι' οὗ τὸ ἐνδεδύσθαι αὐτὴν τὸν Χριστὸν μαρτυρεῖ ὁ Λόγος . Παντὸς γὰρ ἐναρέτου βίου τέλος ἢ τοῦ Θεοῦ μετουσία γίνεται . Διὰ γὰρ τοῦ λιβάνου τὸ Θεῖον ἐνδείκνυται . Καὶ οὐδὲ ἐν τούτοις ἔστη ἢ πρὸς τὸ ὑψηλότερον ἀεὶ ὑπὸ τοῦ Λόγου χειραγωγουμένη ψυχή · ἀλλὰ μετὰ τὸ ὁμοιωθῆναι τοῦ λιβάνου τὴν εὐοδίαν , κῆπος γίνεται καθ' ὁμοιότητα τοῦ παραδείσου . Κῆπος , οὐχ ὡς ἐν τοῖς πρώτοις ἀνθρώποις ἦν , ἀνετὸς τε καὶ ἀφύλακτος , ἀλλὰ τῇ μνήμῃ τῆς ἐντολῆς πανταχόθεν τετειχισμένος .
Lemmas: φθείρω , διά ὀλίγος λόγος ὁ λόγος προσάγω , αὐτός ὁ θεός λόγος καθηγεμών ὁ σπουδή ποιέω . ἔοικα ἅπας ὁ ὁ ἔπαινος κατάλογος , ὁ τε πρό οὗτος εἴρω , καί ὅσος νῦν περί αὐτός ἐγώ ὁ λόγος παρατίθημι , μή πρός Εὐφημία τις ψιλός κατά ὁ προηγούμενος βλέπω · ἀλλά δυνάμις ἐντείνω διά ὁ λέγω πρός ὁ ἐπί ὁ μείζων τε καί ὑψηλός ὁ Καρδία ἀνάβασις , οἷος ἀδελφή καί νύμφη ὁ Λόγος κατονομάζω , ἀλλά συνάπτω ὁ ὄνομα οὗτος ἑκάτερος ὁ Ψυχή ὁ νυμφίος , ὁ μέν κατά ὁ νύμφη σημασία · σύζυγος αὐτός , καθώς ὁ Παῦλος , ποιέω ὁ ἄφθαρτος νυμφίος · ὁ δέ περί ὁ θέλημα σπουδή εἰς αδελφιος ἀρχιτέκτων προάγω , κατά ὁ ὁ Εὐαγγέλιος φωνή · εἶτα ἐπαινέω φύσις μαστός ὁ ἀντί γάλα οἶνος προχέω , καί δῆλος ὅτι ἔργον ὁ ἔπαινος γίγνομαι . οὖον γάρ ἐγκωμιάζω ὁ ἀνύπαρκτος . πρός οὗτος ὁ μύρον αὐτός πᾶς ὁ ἄρωμα ὑπέρτερος κρίνω . ὅπερ οὐ εἄν οὕτως ἔχω κρίνω , μή κατά ἀλήθεια πρός ἐκεῖνος ὁ ὕψος αὐτός διά ὁ ἐν αὐτός ἀγαθός προκοπή ἀναβαθμίζω . θαυμάζω μετά οὗτος ὁ κειρία ὁ λόγος ὁ ὁ στόμα αὐτός ἀποστάζω , καί ὁ Σύγκρασις ὁ σοφία παρασκευή ὑπόκειμαι ὁ γλῶσσα , γάλα πρός μέλι συγκεράννυμι . καί οὗτος δύναμις εἰμί , οὖον ῥῆμα . πρός γάρ ὁ ὁ ὑψηλός ἄνοδος χειραγωγέω ὑπό ὁ Λόγος , τοσοῦτος αὐξάνω , ὥστε μέλι ποιέω πηγή ὁ στόμα , καί ταμιεῖον ὁ σύμμικτος σοφία ὁ γλῶσσα , ἧ ἐνθεωρέω ὁ γῆ ὁ ἐπαγγελία , ὁ ῥέω μέλι καί γάλα . τοσοῦτος αὐτός διά ὁ ἀνάβασις ὑψόω ὁ Λόγος , ἐπί πρός ὁ ὑψηλός ἄγω , ὁ ἐσθής αὐτός εὐπνοέω λέγω κατά ὁ ὁ λίβανος ὀσμή , διά ὅς ὁ ἐνδύω αὐτός ὁ Χριστός μαρτυρέω ὁ Λόγος . Παντὸς γάρ ἐνάρετος βίος τέλος ἢ ὁ Θεός μετουσία γίγνομαι . Ζεύς γάρ ὁ λίβανος ὁ θεῖον ἐνδείκνυμι . καί οὐδέ ἐν οὗτος ἵστημι ἢ πρός ὁ ὑψηλός ἀεί ὑπό ὁ Λόγος χειραγωγέω ψυχή · ἀλλά μετά ὁ ὁμοιόω ὁ λίβανος ὁ εὐοδία , κῆπος γίγνομαι κατά ὁμοιότης ὁ παράδεισος . κῆπος , οὐ ὡς ἐν ὁ πρῶτος ἄνθρωπος εἰμί , ἄνετος τε καί ἀφύλακτος , ἀλλά ὁ μνήμη ὁ ἐντολή πανταχόθεν τειχίζω .