gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0409.1
ὑπολειφθείσης ἐκ τῶν ἀτμῶν τῷ ἀγγείλῳ ποιότητος , στοχασθῶν τινα περὶ τοῦ ἐκκενωθέντος μύρου ποιόμεθα . Τοῦτο οὖν ἐστιν ὁ διὰ τῶν εἰρημένων μανθόνομεν , ὅτι αὐτὸ μὲν τῆς θεότητος μύρον ὅ τι ποτε κατ' οὐσίαν ἐστίν , ὑπὲρ πᾶν ἐστιν ὄνομα τε καὶ νόημα . Τὰ δὲ τῷ παντὶ ἐνθεουρούμενα θαύματα , τῶν θεολογικῶν ὀνομάτων τὴν ὕλην δίδωσι , δι' ὧν σοφὸν , δυνατὸν , ἀγαθόν , ἅγιον , μακάριόν τε καὶ ἀίδιον , καὶ κριτήν , καὶ σωτήρα , καὶ τὰ τοιαῦτα κατονομάζομεν · ὅπερ πάντα ποιότητά τινα βραχείαν τοῦ θείου μύρου ἐνδείκνυνται , ἣν πᾶσα ἡ κτίσις διὰ τῶν ἐνθεουρουμένων θαυμάτων , σκεῦός τις μυροψιχοῦ δίκτην , ἐν ἑαυτῇ ἀπεμάξατο . Διὰ τοῦτο , φησίν , νεάνιδες ἠγάησάν σε , ἐλλυσάν σε . Εἶπε τὴν αἰτίαν τῆς ἐπαινετῆς ἐπιθυμίας , καὶ τῆς ἀγαπητικῆς διαθέσεως . Τίς γὰρ τοιούτου κάλλους ἀνέραστός γίνεται , εἰ μόνον ὀφθαλμὸν ἔχει τὸν ἐνατενίσαι τῇ ὥρᾳ δυνάμενον ; Οὐ πολὺ μὲν τὸ καταλαμβανόμενον κάλλος , ἀπειροπλάσιον δὲ τὸ διὰ τοῦ φαινομένου στοχαστικῶς εἰκαζόμενον . Ἄλλ' ὥσπερ ὀλίγος ἔρως οὐκ ἐτι νηπιαζότων οὐχ ἅπτεται ( οὐ γὰρ χωρεῖ τὸ πᾶθος ἡ νηπιότης ) , οὔτε μὴν τοὺς ἐν ἑσχάτῃ γήρᾳ πεποιηκῶτας ἐν τοῖς τοιούτοις ἐστιν ἰδεῖν · οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ θείου κάλλους , ὁ τε νήπιος ἐτι καὶ κλυδωνιζόμενος καὶ περιφερόμενος παντὶ ἀνέμῳ τῆς διδασκαλίας , καὶ ὁ παλαιὸς καὶ γηράσας , καὶ τῷ ἀφανισμῷ προσεγγίσας , ἀξήντοί πρὸς τὴν ἐπιθυμίαν ταύτην εὑρίσκονται . Οὐ γὰρ ἅπτεται τῶν τοιούτων τὸ ἀόρατον κάλλος · μόνην δὲ ἡ τοιαύτη ψυχὴ ἡ διασῶσα τὴν νηπιώδη κατάστασιν , καὶ διὰ τῆς πνευματικῆς ἡλικίας ἀκμάσασα , μὴ προσλαβοῦσα στίλπον , ἢ ρυτίδα , ἢ τι τῶν τοιούτων , ἢ μήτε ὑπὸ νηπιότητος ἀναίσθητοῦσα , μήτε ὑπὸ παλαιότητος ἀδρανοῦσα , ἣν νεᾶνιν ὀνομάζει ὁ λόγος · αὕτη πείθεται τῇ μεγάλῃ καὶ πρώτῃ ἐντολῇ τοῦ νόμου , ἐξ ὅλης καρδίας τε καὶ δυνάμεως ἀγαπῶσα τὸ κάλλος ἐκεῖνο , οὗ ὑπογραφήν τε καὶ ὑπόδειγμα καὶ ἑρμηνείαν οὐχ εὑρίσκει ἡ ἀνθρωπίνη διάνοια . Αἱ τοιαῦται τοίνυν νεάνιδες διὰ τῶν ἀρετῶν αὐξηθεῖσαι , καὶ καθ' ὥραν ἤδη τῶν δειλῶν μυστηρίων τοῦ θείου θαλάμου ἐντὸς γενόμεναι , ἀγαπῶσι τοῦ νυμφίου τὸ κάλλος , καὶ διὰ τῆς ἀγάπης πρὸς ἑαυτὰς ἐπιστρέφουσι . Τοιούτος γὰρ ὁ νυμφίος , ὡς ἀντιδιδόναι τοῖς ἀγαπῶσι τὸν πόθον , ὁ οὕτως εἰπὼν ἐκ προσώπου τῆς σοφίας , ὅτι Ἐγὼ τοὺς ἐμὲ φιλοῦντας ἀγαπῶ · καὶ , ὅτι Μεριμὼ τοῖς ἐμὲ ἀγαπῶσιν ὑπαρξιν ( αὕτός δέ ἐστιν ἡ ὑπαρξις ) · καὶ τοὺς θησαυροὺς αὐτῶν ἐμπλήσω ἀγαθῶν . Ἔλκουσι τοίνυν αἱ ψυχαὶ πρὸς ἑαυτὰς τοῦ ἀφθάρτου νυμφίου τὸν πόθον , ὅτιεω , καθὼς γέγραπται , Κυρίῳ τοῦ Θεοῦ πορευόμεναι . Τῆς δὲ ἀγάπης αὐτῶν αἰτία ἡ τοῦ μύρου εὐωδία γίνεται , πρὸς ἣν ἀεὶ τρέχουσι τοὺς ἐμπροσθεν ἐπεχτείνοντες , τοῦ κατόπιν λήθην ποιούμεναι . Ὀψίω γὰρ σου , φησίν , εἰς δοσμὴν μύρων σου δραμούμεθα . Ἄλλ' αἱ μὲν οὕτω τῆς ἀρετῆς τὸ τέλειον ἔχουσαι , καὶ καθ' ἡλικίαν ἐτι νεάζουσαι , δραμεῖσθαι πρὸς τὸν σκοπὸν , ὃν ὑποδείκνυσιν ἡ δομὴ τῶν μύρων , κατεπαγγέλλονται . Λέγουσι γὰρ , ὅτι Εἰς δοσμὴν μύ -
Lemmas: ὑπολείπω ἐκ ὁ ἀτμός ὁ ἀγγέλλω ποιότης , στοχάζομαι τις περί ὁ ἐκκενόω μύρον ποιέω . οὗτος οὖν εἰμί ὁ διά ὁ εἴρω μανθάνω , ὅτι αὐτός μέν ὁ θεότης μύρον ὅς τίς ποτός κατά οὐσία εἰμί , ὑπέρ πᾶς εἰμί ὄνομα τε καί νόημα . ὁ δέ ὁ πᾶς ενθεουρουμην θαῦμα , ὁ θεολογικός ὄνομα ὁ ὕλη δίδωμι , διά ὅς σοφός , δυνατός , ἀγαθός , ἅγιος , μακάριος τε καί ἀίδιος , καί κριτής , καί σωτήρ , καί ὁ τοιοῦτος κατονομάζω · ὅσπερ πᾶς ποιότης τις βραχύς ὁ θεῖον μύρον ἐνδείκνυμι , ὅς πᾶς ὁ κτίσις διά ὁ ενθεουρουμην θαῦμα , σκεῦος τις μυροψιχοω Δίκτη , ἐν ἑαυτοῦ ἀπομάσσω . Ζεύς οὗτος , φημί , νεᾶνις ἄγαμαι σύ , λύω σύ . εἶπον ὁ αἴτιος ὁ ἐπαινετός ἐπιθυμία , καί ὁ ἀγαπητικός διάθεσις . Τῖς γάρ τοιοῦτος κάλλος ανέραστος γίγνομαι , εἰμί μόνος ὀφθαλμός ἔχω ὁ ἐνατενίζω ὁ ὥρα δύναμαι ; οὖον πολύς μέν ὁ καταλαμβάνω κάλλος , ἀπειροπλάσιος δέ ὁ διά ὁ φαίνω στοχαστικός εἰκάζω . ἄλλος ὥσπερ ὀλίγος Ἔρως οὐ ἔτι νηπιάζω οὐ ἅπτω ( οὖον γάρ χωρέω ὁ πάθος ὁ νηπιότης ) , οὔτε μήv ὁ ἐν ἔσχατος γῆρας ποιέω ἐν ὁ τοιοῦτος εἰμί ὁράω · οὗτος καί ἐπί ὁ θεῖον κάλλος , ὁ τε νήπιος ἔτι καί κλυδωνίζω καί περιφέρω πᾶς ἄνεμος ὁ διδασκαλία , καί ὁ παλαιός καί γηράσκω , καί ὁ ἀφανισμός προσεγγίζω , ἀξήντοί πρός ὁ ἐπιθυμία οὗτος εὑρίσκω . οὖον γάρ ἅπτω ὁ τοιοῦτος ὁ ἀόρατος κάλλος · μόνος δέ ὁ τοιοῦτος ψυχή ὁ διασῴζω ὁ νηπιώδης κατάστασις , καί διά ὁ πνευματικός ἡλικία ἀκμάζω , μή προσλαμβάνω στίλπων , ἢ ῥυτίς , ἢ τίς ὁ τοιοῦτος , ἢ μήτε ὑπό νηπιότης ἀναισθητέω , μήτε ὑπό παλαιότης αδρανώ , ὅς νεᾶνις ὀνομάζω ὁ λόγος · οὗτος πείθω ὁ μέγας καί πρῶτος ἐντολή ὁ νόμος , ἐκ ὅλος Καρδία τε καί δύναμις ἀγαπάω ὁ κάλλος ἐκεῖνος , ὅς ὑπογραφή τε καί ὑπόδειγμα καί ἑρμηνεία οὐ εὑρίσκω ὁ ἀνθρώπινος διάνοια . ὁ τοιοῦτος τοίνυν νεᾶνις διά ὁ ἀρετή αὐξάνω , καί κατά ὥρα ἤδη ὁ δειλός μυστήριον ὁ θεῖον θάλαμος ἐντός γίγνομαι , ἀγαπάω ὁ νυμφίος ὁ κάλλος , καί διά ὁ ἀγάπη πρός ἑαυτοῦ ἐπιστρέφω . τοιούτος γάρ ὁ νυμφίος , ὡς ἀντιδίδωμι ὁ ἀγαπάω ὁ πόθος , ὁ οὕτως εἶπον ἐκ πρόσωπον ὁ σοφία , ὅτι ἐγώ ὁ ἐγώ φιλέω ἀγαπάω · καί , ὅτι Μεριμὼ ὁ ἐγώ ἀγαπάω ὕπαρξις ( αὐτός δέ εἰμί ὁ ὕπαρξις ) · καί ὁ θησαυρός αὐτός ἐμπίμπλημι ἀγαθός . ἕλκω τοίνυν ὁ ψυχή πρός ἑαυτοῦ ὁ ἄφθαρτος νυμφίος ὁ πόθος , ὅσιος , καθώς γράφω , κύριος ὁ Θεός πορεύω . ὁ δέ ἀγάπη αὐτός αἰτία ὁ ὁ μύρον εὐωδία γίγνομαι , πρός ὅς ἀεί τρέχω ὁ ἔμπροσθεν ἐπεκτείνω , ὁ κατόπιν λήθη ποιέω . ὀψίον γάρ σύ , φημί , εἰς δοσμαω Μύρων σύ τρέχω . ἄλλος ὁ μέν οὗτος ὁ ἀρετή ὁ τέλειος ἔχω , καί κατά ἡλικία ἔτι νεάζω , τρέχω πρός ὁ σκοπός , ὅς ὑποδείκνυμι ὁ δομέω ὁ Μύρων , κατεπαγγέλλομαι . λέγω γάρ , ὅτι εἰς δοσμαω μῦς -