gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0456.1
βώσασα , οὐκ ἀνάγκης καθηγουμένης . Ἀδέσποτον γὰρ ἡ ἀρετή . καὶ ἐκούσιον , καὶ ἀνάγκης πίσης ἐλεύθερον . Τοιούτος ἦν Δαβὶδ , ὁ τὰ ἐκούσια μόνα τῶν παρ' αὐτοῦ γινομένων εὐδοκηθῆναι τῷ Θεῷ προσευχόμενος , καὶ ἐκούσιως θύειν ἐπαγγελλόμενος . Τοιούτος ἕκαστος τῶν ἁγίων , ἑαυτὸν τῷ Θεῷ προσάγων , οὐκ ἐξ ἀνάγκης ἀγόμενος . Καὶ σὺ τοίνυν δεῖξον τὴν τελείαν κατάστασιν τοῦ σεαυτῆς πρὸς τὸ κρεῖττον ἀνδρὸν τὴν ἐπιθυμίαν λαβεῖν . Τοιαύτην δὲ γενομένην , φησίν , ἥξεις ἐπὶ τὴν σκέπην τῆς πέτρας ἔχουμένη τοῦ προτεχίσματος . Τὸ δὲ λεγόμενον τοιούτῳ ἐστίν . Χρὴ γὰρ μεταβάλλειν τὸν λόγον ἀπὸ τῶν ἀινυμάτων πρὸς τὸ σαφέστερον . Μία σκέπη τῆς ἀνθρωπίνης ἐστὶ ψυχῆς , τὸ ὑψηλὸν Εὐαγγέλιον , ἐν ᾧ ὁ γερόμενος τῆς σκιώδους διδασκαλίας διὰ τῶν τυπικῶν τε καὶ συμβολικῶν νοημάτων οὐκέτι προσδέεται , φανερουμένης τῆς ἀληθείας τὰ κεκαλυμμένα τῶν προσταγμάτων αἰνύματα . Πέτραν δὲ τὴν εὐαγγελικὴν ὀνομάζεσθαι γάρ , οὐδεὶς ἀντείποι τῶν καὶ ὁπωσοῦν μετεχόντων τῆς πίστεως · πολλάχθον γὰρ ἐστιν ἐκ τῆς Γραφῆς τοῦτο μαθεῖν , τὸ πέτραν εἶναι Εὐαγγέλιον . Τὸ τοίνυν λεγόμενον τοιούτῳ ἐστίν · Εἰ ἐνεγυμνάσθης , ὦ ψυχή , τῷ νόμῳ , εἰ τὰς διὰ τῶν προφητικῶν θυρίδων αὐγὰς τῇ διανοίᾳ τεθέασαι , μηκέτ . ὑπὸ τὴν τοῦ νομικοῦ τοίχου σκιὰν μένε . Σκιὰν γὰρ ὁ τοῖχος ποιεῖ τῶν μελόντων ἀγαθῶν , οὐκ αὐτὴν τὴν εἰκόνα τῶν πραγμάτων · ἀλλ' ἐπὶ τὴν πέτραν ἐκ τοῦ σὐνεγγὺς ἀπὸ τοῦ τοίχου μετάβηθι . " Ἐγεται γὰρ ἡ πέτρα τοῦ προτεχίσματος · ἐπειδὴ τῆς εὐαγγελικῆς πίστεως ὁ νόμος προτεχίσμα γέγονε · καὶ ἔγεται ἀλλήλων τὰ δόγματα , γειτνιῶντα κατὰ τὴν δύναμιν . Τί γὰρ ἐγγύτερον τοῦ Μὴ μοιχεύσαι , τὸ μὴ Ἐπιθυμήσαι ; καὶ τοῦ καθαρεῦσαι ἀπὸ φόνου , τὸ , μηδὲ ὀργὴ τὴν καρδίαν μολύνεσθαι ; Τεπειοὺν ἔγεται τοῦ προτεχίσματος ἡ σκέπη τῆς πέτρας , ἀδιάστατός ἐστι σοι ἡ ἀπὸ τοῦ τοίχου ἐπὶ τὴν πέτραν μετάστασις . Περιτομὴ ἐν τῷ τοίχῳ , καὶ περιτομὴ ἐν τῇ πέτρᾳ , πρόδαστον αἱ πρόδαστον , αἷμα καὶ αἷμα , πάσχα καὶ πάσχα , καὶ πάντα σχεδὸν τὰ αὐτά , καὶ διὰ τῶν αὐτῶν ἀλλήλων ἔχόμενα , πλὴν ὅσον πνευματικὴ μὲν ἡ πέτρα , χοϊκὸς δ' ὁ τοῖχος , ὃ συναναπέπλασται τῷ σωματικῶν γειῶδες . Ἡ δ' εὐαγγελικὴ πέτρα , τὸν σαρκώδη τῶν νοημάτων πηλὸν οὐκ ἔχει . Ἄλλὰ καὶ περιτομὴν λαμβάνει ὁ ἄνθρωπος , καὶ ὅλος ὑγιὴς μένει , μηδεμιᾶς λύθρας ἀχρωτιζούσης τὸ πλάσμα τῆς φύσεως . Καὶ φυλάσσει ἐν τῇ τῶν κακῶν ἀπραξίᾳ τὸ Σάββατον , καὶ τὴν πρὸς τὸ καλὸν ἀργίαν οὐ παραβιάζεται , μαθὼν ὅτι ἔξεστι τῷ Σαββάτῳ καλὸν ποιεῖν , καὶ ἀδιάκριτον ποιεῖται τῆς τροφῆς τὴν μετουσίαν , καὶ ἀκαθάρτῳ οὐχ ἅπτεται . Οὐδὲν γὰρ τῶν εἰσερχομένων διὰ τοῦ στόματος κοινὸν εἶναι παρὰ τῆς πίστεως παιδεύεται · ἀλλὰ διὰ πάντων τὰς σωματικὰς τοῦ νόμου παρατηρήσεις ἀποδεμένη , πρὸς τὸ πνευματικὸν τε καὶ νοητὸν μεταλαχάνει τῶν ῥημάτων τὴν διάνοιαν , οὕτως εἰπόντος τοῦ Παύλου , ὅτι Ὁ νόμος πνευματικὸς ἐστιν . Ὁ γὰρ δυνὰς ἐκβαλὼν τὸν νόμον , ὑπὸ τὴν σκέπην τῆς εὐαγγελικῆς γίνεται πέτρας , τὴν ἔχουμένην τοῦ σωματικοῦ προτεχίσματος .
Lemmas: βοάω , οὐ ἀνάγκη καθηγέομαι . Ἀδέσποτος γάρ ὁ ἀρετή . καί ἑκούσιος , καί ἀνάγκη Πῖσα ἐλεύθερος . τοιούτος εἰμί Δαυίδ , ὁ ὁ ἐκούσιος μόνος ὁ παρά αὐτός γίγνομαι εὐδοκέω ὁ Θεός προσεύχομαι , καί ἑκούσιος θύω ἐπαγγέλλω . τοιούτος ἕκαστος ὁ ἅγιος , ἑαυτοῦ ὁ Θεός προσάγω , οὐ ἐκ ἀνάγκη ἄγω . καί σύ τοίνυν δείκνυμι ὁ τέλειος κατάστασις ὁ σεαυτοῦ πρός ὁ ἀγαθός Ἄνδρος ὁ ἐπιθυμία λαμβάνω . τοιοῦτος δέ γίγνομαι , φημί , ἥκω ἐπί ὁ σκέπη ὁ πέτρα χόω ὁ προτεχίσματος . ὁ δέ λέγω τοιοῦτος εἰμί . χρή γάρ μεταβάλλω ὁ λόγος ἀπό ὁ αινυματη πρός ὁ σαφής . Μία σκέπη ὁ ἀνθρώπινος εἰμί Ψυχή , ὁ ὑψηλός Εὐαγγέλιος , ἐν ὅς ὁ γίγνομαι ὁ σκιώδης διδασκαλία διά ὁ τυπικός τε καί συμβολικός νόημα οὐκέτι προσδέω , φανερόω ὁ ἀλήθεια ὁ καλύπτω ὁ πρόσταγμα αινυματη . Πέτρη δέ ὁ εὐαγγελικός ὀνομάζω γάρ , οὐδείς ἀντιλέγω ὁ καί ὁπωσοῦν μετέχω ὁ πίστις · πολλάχθον γάρ εἰμί ἐκ ὁ γραφή οὗτος μανθάνω , ὁ πέτρα εἰμί Εὐαγγέλιος . ὁ τοίνυν λέγω τοιοῦτος εἰμί · εἰμί ἐγγυμνάζω , εἰμί ψυχή , ὁ νόμος , εἰμί ὁ διά ὁ προφητικός θυρίς αὐγή ὁ διάνοια θεάομαι , μηκέτι . ὑπό ὁ ὁ νομικός τοῖχος σκιά μένω . σκιά γάρ ὁ τοῖχος ποιέω ὁ μέλω ἀγαθός , οὐ αὐτός ὁ εἰκών ὁ πρᾶγμα · ἀλλά ἐπί ὁ πέτρα ἐκ ὁ σύνεγγυς ἀπό ὁ τοῖχος μεταβαίνω . " ἐγώ γάρ ὁ πέτρα ὁ προτεχίσματος · ἐπεί ὁ εὐαγγελικός πίστις ὁ νόμος προτεχισμαω γίγνομαι · καί ἐγώ ἀλλήλων ὁ δόγμα , γειτνιάω κατά ὁ δύναμις . τις γάρ ἐγγύς ὁ μή μοιχεύω , ὁ μή ἐπιθυμέω ; καί ὁ καθαρεύω ἀπό φόνος , ὁ , μηδέ ὀργή ὁ Καρδία μολύνω ; Τεπειοὺν ἐγώ ὁ προτεχίσματος ὁ σκέπη ὁ πέτρα , αδιάστατος εἰμί σύ ὁ ἀπό ὁ τοῖχος ἐπί ὁ πέτρα μετάστασις . περιτομή ἐν ὁ τοῖχος , καί περιτομή ἐν ὁ πέτρα , προδίδωμι ὁ προδίδωμι , αἷμα καί αἷμα , πάσχα καί πάσχα , καί πᾶς σχεδόν ὁ αὐτός , καί διά ὁ αὐτός ἀλλήλων ἄχομην , πλήν ὅσος πνευματικός μέν ὁ πέτρα , χοϊκός δέ ὁ τοῖχος , ὅς συναναπλάσσω ὁ σωματικός γειωδη . ὁ δέ εὐαγγελικός πέτρα , ὁ σαρκώδης ὁ νόημα πηλός οὐ ἔχω . ἀλλά καί περιτομή λαμβάνω ὁ ἄνθρωπος , καί ὅλος ὑγιής μένω , μηδείς λύθρας αχρωτιζουω ὁ πλάσμα ὁ φύσις . καί φυλάσσω ἐν ὁ ὁ κακός ἀπραξία ὁ σάββατον , καί ὁ πρός ὁ καλός ἀργία οὖον παραβιάζω , μανθάνω ὅτι ἔξεστι ὁ σάββατον καλός ποιέω , καί ἀδιάκριτος ποιέω ὁ τροφή ὁ μετουσία , καί ἀκάθαρτος οὐ ἅπτω . οὐδείς γάρ ὁ εἰσέρχομαι διά ὁ στόμα κοινός εἰμί παρά ὁ πίστις παιδεύω · ἀλλά διά πᾶς ὁ σωματικός ὁ νόμος παρατήρησις ἀποδέω , πρός ὁ πνευματικός τε καί νοητός μεταλαχάνει ὁ ῥῆμα ὁ διάνοια , οὕτως εἶπον ὁ Παῦλος , ὅτι ὁ νόμος πνευματικός εἰμί . ὁ γάρ δύο ἐκβάλλω ὁ νόμος , ὑπό ὁ σκέπη ὁ εὐαγγελικός γίγνομαι πέτρα , ὁ ἔχω ὁ σωματικός προτεχίσματος .