gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0495.1
κατονομάζει , εἰ μὴ πρῶτον ἀδελφὴν ἑαυτὴν τοῦ Κυ-ρίου διὰ τῶν ἀγαθῶν ἔργων ἐποίησε , καὶ εἰς παρδενίαν διὰ τῆς ἀνωθεν γεννήσεως ἀνανεωθεῖσα , μιγστὴ καὶ νύμφη τοῦ ἀρραβωνάκου ἐγένετο . Ὁ τοίνυν ἀδελφὴ ἑαυτοῦ καὶ νύμφην αὐτὴν κατονόμασας , τὴν αἰτίαν λέγει τῆς πρὸς τὸ κρεῖττόν καὶ τελειότερον τῶν μασῶν αὐτῆς ἀλλοιώσεως , οἱ οὐκέτι γάλα βρύουσι τὴν τῶν νηπίων τροφήν , ἀλλὰ τὸν ἀχρήματον οἶνον ἐπὶ εὐφροσύνην τῶν τελειοτέρων πηγάζουσιν , οὗ τὴν χάριν τὸ τῶν καπηλῶν ὕδωρ οὐχ ἐλυμνάσατο . Σώζεται δὲ πως ἐν τοῖς λεγομένοις ὡς ἐν γαμικῇ θυμηδίζ , ἡ ἀγαπτικὴ φιλοφροσύνη , δι’ ἀμοιβῆς παρ’ ἀμφοτέρας ἀλλήλοις τὴν ἐρωτικὴν ἀντιχαριζομένων διάθεσιν . Ταῖς γὰρ ὁμοίαις φωναῖς ἀντιδεξίεται ὁ νυμφίος τὴν Ἐκκλησίαν , οἷς ἐκείνη προλαβοῦσα τὸ ἐκεῖνο κάλλος ἐν τοῖς προομίοις ἀνύμνησεν . Εὐθὺς γὰρ ἐν ταῖς πρώταις φωναῖς , ὅτε τὸν ἀπὸ τοῦ θείου στόματος Λόγον τῷ στόματι αὐτῆς ἐγγενέσθαι ἐπόθησε · τῷ τοῦ φιλήματος αἰνίγματι τοῦτο διασημάνας , τὴν αἰτίαν τῆς ἐπιθυμίας εἶπε . Τὸ ἀγαθὸν εἶναι αὐτῷ τοὺς μαστούς , νικῶντας τὴν παρ’ ἑαυτῶν χορηγίαν τὴν τοῦ οἴνου φύσιν , καὶ παριόντας πᾶσαν μύρων τε καὶ ἀρωμάτων εὐωδίαν , οὕτως εἰποῦσα τῷ λόγῳ · ὅτι Ἀγαθοὶ μαστοὶ σοῦ ὑπὲρ οἶνον , καὶ ὀσμὴ νύμων σοῦ ὑπὲρ πάντα τὰ ἀρώματα . Ἐπειδὴ τοίνυν καὶ ἐν τοῖς ἄλλοις πᾶσι τοῦτο παρὰ τῆς θείας φιλοσοφίας τὸ δόγμα μαθάνομεν , ὅτι τοιούτων ἀλ γίνεται τὸ Θείον ἡμῖν , οἷους ἂν ἑαυτοὺς τῷ Θεῷ διὰ προαἱρέσεως δείξωμεν . Ἀγαθὸν μὲν γὰρ αὐτὸν εἶναι τοῖς ἀγαθοῖς ὁ Δαβὶδ ἐν τῇ προφητείᾳ μαρτυρεῖ · τοῖς δὲ θηριωθεῖσι διὰ τοῦ βίου , ἕτερος τις τῶν προφητῶν ἄρκτον αὐτὸν λέγει καὶ πάρδαλιν , δι’ αἰνιγμάτων τὰ εὐαγγελικὰ προεκτιθέμενος δόγματα , ἐν οἷς ἄλλος τοῖς δεξιοῖς , καὶ ἕτερος τοῖς εὐωνύμοις τῶν λόγων τοῦ βασιλέως χαρακτὴρ καθορᾶται · τοῖς μὲν ἀγαθοῖς τε καὶ μελῖχως , τοῖς δὲ φοβερός καὶ ἀμελίκτος , κατἀλλήλως τῇ προαιρέσει τῶν κρινομένων ἑαυτὸν μεθαρμοζῶν . Τοῦτο γὰρ καὶ νῦν πρόσφορος τῇ νύμφῃ παρὰ τοῦ λόγου ἡ ἀντίδοσις γίνεται , ἐν οἷς ὑμνήσε τοῦ Δεσπότου τὸ κάλλος , ἐν τοῖς ὁμοίοις αὐτῇ τοῦ Κυρίου ἀντιχαρισάμενον τὸν ἐπαίνον . Ἀποδέχεται γὰρ καὶ αὐτὸς τῶν μασῶν αὐτῆς τὴν διὰ τῆς ἐνεργείας πρὸς τὸ κρεῖττον γεγενημένην ἀλλοίωσιν , ὅτι τοῦ γαλακτοφορεῖν παυσάμενοι , οἶνον καὶ οὐχὶ γάλα προχέουσι , δι’ οὗ ταῖς τελειοτέραις καρδίαις ἡ εὐφροσύνη γίνεται , τῶν μηκέτι ὑπὸ νηπιότητος κλυδωνιζομένων , ἀλλ’ ἐκ τοῦ κρατήρος τῆς σοφίας ἐμφορεῖσθαι δυναμένων τῷ στόματι καὶ τὰ ἀγαθὰ ἐφίλεσθαι .
Lemmas: κατονομάζω , εἰμί μή πρῶτος ἀδελφή ἑαυτοῦ ὁ Κύριος διά ὁ ἀγαθός ἔργον ποιέω , καί εἰς παρδενίαν διά ὁ ἄνωθεν γέννησις ἀνανεόομαι , μιγστὴ καί νύμφη ὁ ἀρραβωνάκου γίγνομαι . ὁ τοίνυν ἀδελφή ἑαυτοῦ καί νύμφη αὐτός κατονομάζω , ὁ αἴτιος λέγω ὁ πρός ὁ κρατύς καί τέλειος ὁ Μασών αὐτός ἀλλοίωσις , ὁ οὐκέτι γάλα βρύω ὁ ὁ νήπιος τροφή , ἀλλά ὁ ἀχρήματος οἶνος ἐπί Εὐφρόσυνος ὁ τέλειος πηγάζω , ὅς ὁ χάρις ὁ ὁ κάπηλος ὕδωρ οὐ λιμνάζω . σώζω δέ πως ἐν ὁ λέγω ὡς ἐν γαμικός θυμηδίζ , ὁ ἀγαπτικὴ φιλοφροσύνη , διά ἀμοιβή παρά ἀμφότερος ἀλλήλων ὁ ἐρωτικός ἀντιχαρίζομαι διάθεσις . ὁ γάρ ὅμοιος φωνή ἀντιδείκνυμι ὁ νυμφίος ὁ ἐκκλησία , ὅς ἐκεῖνος προλαμβάνω ὁ ἐκεῖνος κάλλος ἐν ὁ προομίοις ἀνυμνέω . εὐθύς γάρ ἐν ὁ πρῶτος φωνή , ὅτε ὁ ἀπό ὁ θεῖον στόμα Λόγος ὁ στόμα αὐτός ἐγγίγνομαι ποθέω · ὁ ὁ φίλημα αἴνιγμα οὗτος διασημαίνω , ὁ αἴτιος ὁ ἐπιθυμία εἶπον . ὁ ἀγαθός εἰμί αὐτός ὁ μαστός , Νίκη ὁ παρά ἑαυτοῦ χορηγία ὁ ὁ οἶνος φύσις , καί πάρειμι πᾶς Μύρων τε καί ἄρωμα εὐωδία , οὕτως εἶπον ὁ λόγος · ὅτι ἀγαθός μαστός σύ ὑπέρ οἶνος , καί ὀσμή Νύμων σύ ὑπέρ πᾶς ὁ ἄρωμα . ἐπεί τοίνυν καί ἐν ὁ ἄλλος πᾶς οὗτος παρά ὁ θεῖος φιλοσοφία ὁ δόγμα μανθάνω , ὅτι τοιοῦτος ἀλ γίγνομαι ὁ θεῖον ἐγώ , οἶος εἄν ἑαυτοῦ ὁ Θεός διά προαίρεσις δείκνυμι . ἀγαθός μέν γάρ αὐτός εἰμί ὁ ἀγαθός ὁ Δαυίδ ἐν ὁ προφητεία μαρτυρέω · ὁ δέ θηριόω διά ὁ βίος , ἕτερος τις ὁ προφήτης ἄρκτος αὐτός λέγω καί πάρδαλις , διά αἴνιγμα ὁ εὐαγγελικός προεκτίθεμαι δόγμα , ἐν ὅς ἄλλος ὁ δεξιός , καί ἕτερος ὁ εὐώνυμος ὁ λόγος ὁ βασιλεύς χαρακτήρ καθοράω · ὁ μέν ἀγαθός τε καί μελικός , ὁ δέ φοβερός καί ἀμελίκτος , κατάλληλος ὁ προαίρεσις ὁ κρίνω ἑαυτοῦ μεθαρμόζω . οὗτος γάρ καί νῦν πρόσφορος ὁ νύμφη παρά ὁ λόγος ὁ Ἀντίδοσις γίγνομαι , ἐν ὅς ὑμνέω ὁ δεσπότης ὁ κάλλος , ἐν ὁ ὅμοιος αὐτός ὁ κύριος ἀντιχαρίζομαι ὁ ἔπαινος . ἀποδέχομαι γάρ καί αὐτός ὁ Μασών αὐτός ὁ διά ὁ ἐνέργεια πρός ὁ ἀγαθός γίγνομαι ἀλλοίωσις , ὅτι ὁ γαλακτοφορέω παύω , οἶνος καί οὐ γάλα προχέω , διά ὅς ὁ τέλειος Καρδία ὁ Εὐφρόσυνος γίγνομαι , ὁ μηκέτι ὑπό νηπιότης κλυδωνίζω , ἀλλά ἐκ ὁ κρατήρ ὁ σοφία ἐμφορέω δύναμαι ὁ στόμα καί ὁ ἀγαθός φιλέω .