ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0495.2
Ἐπαινέσας τοίνυν τοὺς μασοὺς διὰ τὴν τοῦ οἴνου φοράν , προστίθησι καὶ τῆς εὐωδίας τὸν ἐπαίνον , εἰπών · ὅτι Καὶ ὀσμὴ τῶν μυσίων σου ὑπὲρ πάντα τὰ ἀρώματα . Νοῆσαι δὲ χρὴ τὸν τοιούτον ἐπαίνον , ἐκ τῆς ἁγίας Γραφῆς τῶν ὀνομασθέντων ἀρωμάτων διδαχθέντας τὴν φύσιν . Πᾶν τὸ εὖπνον ἄρωμα τῆς ὀσφραντικῆς αἰσθήσεως ἡδονὴ γίνεται . Οὕκοῦν ἐκεῖνα λέγειν ἀρώματα τὸν λόγον νοήσωμεν , ὅσα παρὰ τῆς Γραφῆς εὖπνοεῖν ἐδιδάχθημεν . Οἷον προσάγει Νῶε τῷ Θεῷ τὴν θυσίαν , καὶ ὤσφράνθη Κύριος ὀσμὴν
Lemmas: ἐπαινέω τοίνυν ὁ μακρός διά ὁ ὁ οἶνος φορός , προστίθημι καί ὁ εὐωδία ὁ ἔπαινος , εἶπον · ὅτι καί ὀσμή ὁ μυσία σύ ὑπέρ πᾶς ὁ ἄρωμα . νοέω δέ χρή ὁ τοιοῦτος ἔπαινος , ἐκ ὁ ἅγιος γραφή ὁ ὀνομάζω ἄρωμα διδάσκω ὁ φύσις . Πᾶν ὁ ὕπνος ἄρωμα ὁ ὀσφραντικός αἴσθησις ἡδονή γίγνομαι . οὐκοῦν ἐκεῖνος λέγω ἄρωμα ὁ λόγος νοέω , ὅσος παρά ὁ γραφή εὐπνοέω διδάσκω . οἷος προσάγω Νῶε ὁ Θεός ὁ θυσία , καί ὀσφραίνομαι Κύριος ὀσμή
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0496.2
Ὁ δὲ ἐφεξῆς λόγος πρὸς τὸ ὑψηλότερον προάγει τὸν ἔπαινον , τὴν ἐκ μελέτης καὶ προσοχῆς γενομένην αὐτῇ τῶν πνευματικῶν χαρισμάτων περιουσίαν μαρτυρῶν τῷ λόγῳ . Ἐπειδὴ γὰρ παρὰ τὴν μέλισσαν φωτῶν βούλεται τὸν τῆς σοφίας μαθητὴν ὁ παροιμιακὸς λόγος ( νοεῖς δὲ πάντως ἐκ τῶν μαθητῶν τὴν διδασκαλον ἡμῖν ἐστιν ) λέγων τοῖς ἐρασταῖς τῆς σοφίας · Πορεύθητι πρὸς τὴν μέλισσαν , καὶ μάθε ὡς ἐργάτις ἐστὶ , τὴν τε ἐργασίαν ὡς σεμνὴν ὑμνοῦμεν ,
Lemmas: ὁ δέ ἐφεξῆς λόγος πρός ὁ ὑψηλός προάγω ὁ ἔπαινος , ὁ ἐκ μελέτη καί προσοχή γίγνομαι αὐτός ὁ πνευματικός χάρισμα περιουσία μαρτυρέω ὁ λόγος . ἐπεί γάρ παρά ὁ μέλισσα φάος βούλομαι ὁ ὁ σοφία μαθητής ὁ παροιμιακός λόγος ( νοέω δέ πάντως ἐκ ὁ μαθητής ὁ διδάσκαλος ἐγώ εἰμί ) λέγω ὁ ἐραστής ὁ σοφία · πορεύω πρός ὁ μέλισσα , καί μανθάνω ὡς ἐργάτης εἰμί , ὁ τε ἐργασία ὡς σεμνός ὑμνέω ,
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0497.2
Τοιοῦτον δὲ προσάγαλὼν τῷ στόματι καὶ τῇ γλώσσῃ τῆς νύμφης τὸν ἐπαίνον , πάλιν πρὸς τὰ μειζῶν τῶν ἐγκωμίων μετέρχεται , λέγων · ὅτι Ὄσμη ἱματίων σου , ὡς ὀσμὴ λιβάνου . Ὁ δὲ λόγος οὗτος φιλοσοφία τις ἐστιν , εἰς ὃ τι βλέπει τοῖς ἀνθρώποις ὁ κατ' ἀρετὴν βίος ὑποδεικνύων . Πέρας γὰρ τῆς ἀνα -
Lemmas: τοιοῦτος δέ προσαγάλλω ὁ στόμα καί ὁ γλῶσσα ὁ νύμφη ὁ ἔπαινος , πάλιν πρός ὁ μείζων ὁ ἐγκώμιον μετέρχομαι , λέγω · ὅτι ὀσμή ἱμάτιον σύ , ὡς ὀσμή λίβανος . ὁ δέ λόγος οὗτος φιλοσοφία τις εἰμί , εἰς ὅς τίς βλέπω ὁ ἄνθρωπος ὁ κατά ἀρετή βίος ὑποδείκνυμι . Πέρευς γάρ ὁ ἀνα -
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0498.1
ρέτου ζωῆς ἡ πρὸς τὸ Θεὸν ἔστιν ὁμοίωσις , καὶ τοῦ - A Deo assimilari , et ea de causa animæ puritas , et
Lemmas: Ρέτου ζωή ὁ πρός ὁ θεός εἰμί ὁμοίωσις , καί ὁ - A Deo assimilari , et ea de causa animæ puritas , et
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0498.2
του χάριν ἡ τε τῆς ψυχῆς καθαρότης , καὶ τὸ πάσης nihil habere admistum omnium animi motuum ac
Lemmas: ὁ χάρις ὁ τε ὁ Ψυχή καθαρότης , καί ὁ πᾶς nihil habere admistum omnium animi motuum ac
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0498.3
τορβοῦνται τοὺς ἐναρέτους , ὥστε πινὰ χαριεστέρα τῶν ut per meliorem vitam sit in eis quædam figura et
Lemmas: τορβουντ ὁ ἐνάρετος , ὥστε πίνω χαρίεις ὁ ut per meliorem vitam sit in eis quædam figura et
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0498.4
ὑπερκειμένην φύσεως διὰ τῆς ἀστειοτέρας ζωῆς καὶ character natura supereminetis . Quoniam ergo
Lemmas: ὑπέρκειμαι φύσις διά ὁ ἀστεῖος ζωή καί character natura supereminetis . Quoniam ergo
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0498.5
ἐν αὐτὸς γενέσθαι . Ἐπειδὴ τοίνυν οὐ μονοειδὴς τις non est uniformis , neque unius modi vita quæ ex
Lemmas: ἐν αὐτός γίγνομαι . ἐπεί τοίνυν οὖον μονοειδής τις non est uniformis , neque unius modi vita quæ ex
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0498.6
dià καθαρότητός τε καὶ ἀπαθείας , τῇ ἀπροσίτῳ φύσει est enim , inquit , odor tuorum vestimento -
Lemmas: dià καθαρότης τε καί ἀπάθεια , ὁ ἀπρόσιτος φύσις est enim , inquit , odor tuorum vestimento -
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0498.7
ōs πρὸς τὸν λιβάνον ἐμφερῶς ἔχειν τὸν ἀνακεῖμενον dicatum .
Lemmas: ōs πρός ὁ λιβάνον ἐμφερῶς ἔχω ὁ ανακειμενω dicatum .
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0498.8
eis τὴν τοῦ Θεοῦ τιμήν .
Lemmas: eis ὁ ὁ Θεός τιμή .
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0498.9
Πάλιν μανθάνομεν διὰ τῶν ἐφεξῆς ἐπαίνων , πῶς Rursus per laudes quæ deinceps sequuntur
Lemmas: πάλιν μανθάνω διά ὁ ἐφεξῆς ἔπαινος , πῶς Rursus per laudes quæ deinceps sequuntur
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0498.10
ē μέν λέγων : Δίκαιος ὡς φοῖνιξ ἀνθήσει : καὶ , Ἐγὼ decorare novit , et magnus David , et sublimis
Lemmas: ē μέν λέγω : Δίκαιος ὡς Φοῖνιξ ἀνθέω : καί , ἐγώ decorare novit , et magnus David , et sublimis
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0499.1
σεσθαι . Τὰ δὲ καθ' ἕκαστον περὶ τῶν δένδρων τούτων αἰνίγματα , τῶν ὑπὸ τῆς προφητείας ἡμῖν ὑποδειχθέντων παρέλκον ἂν εἰς δι' ἀκριβείας ἐκτίθεσθαι , προδήλου πᾶσιν ὄντος , τὶς μὲν ὁ γλυκὺς τῆς συκῆς ἐστι καρπὸς , ὁ ἐκ τοῦ δριμυτάτου ὀποῦ πεπαιωμένος , ὁ κατ' ἀρχὰς μὲν πικρὸς τε καὶ ἀδρώτος , ὑστερὸν δὲ καρπὸς εἰρηνικὸς γινόμενος , καὶ καταγλυκαίνων τὰ τῆς ψυχῆς αἰσθητήρια . Τί δὲ ἡμῖν καὶ ἡ τῆς ἐλαίας καρπογονία χαρίζεται διὰ τοῦ δριμυτάτου τε καὶ πικροτάτου χυμοῦ , τοῦ κατ' ἀρχὰς ἐντρεφομένου τῇ ὀπώρα , μετὰ ταῦτα δὲ τῆς καταλλήλου πεπαινωσέως τε καὶ γεωργίας εἰς ἐλαίου μεταβάλλουσα φύσιν , ὅ τοῦ φωτὸς γίνεται ὕλη , καὶ καμάτων λυτήριον , καὶ πόνων ἀνεσις , καὶ κεφαλῆς ψαιδρότης , καὶ πρὸς τοὺς ἀγῶνας τοῖς νομίμοις ἀθλοῦσι συνεργία ; Πῶς δὲ δυσἐπιχείρητον ἑαυτοῦ καρπὸν ποιεῖ τοῖς κλέπταις ὁ φοῖνιξ , ἄνωθεν θησαυρίζων , καὶ οὐχὶ πρόςγερον αὐτὸν ἐσφέρων , ἢ τε τοῦ ἀμπέλου χάρις , καὶ ἡ εὐώδης κυπάρισσος , καὶ τὸ ἡδὺ τῆς μυρσίνης ; Ταῦτα πάντα διὰ τροπικῆς θεωρίας πρὸς τὸν κατ' ἀρετὴν καταληφθέντα λόγον , προδήλα πᾶσιν ἐστὶ τοῖς νοουνευῶς ἐπακοῦσι πρὸς ὅ τι βλέπει . Οὕτωσιν ὁ τοιούτων δένδρων κήπος γεγωνὶς εὐδαλὴς καὶ κατάφρων , καὶ τῷ τῶν ἐντολῶν ἐρκίῳ πανταχόθεν ἠσφαλισμένος , ὡς μηδεμιὰν καθ' ἑαυτοῦ παρασχέιν τῷ κλέπτῃ καὶ τοῖς θηρίοις τὴν πέραδον . Ὁ γὰρ ἐν κύκλῳ τῷ φραγμῷ τῶν ἐντολῶν διελημμένος , ἀνεπίθετος ἐστὶ τῷ μονιῶ τῷ ἀγρίῳ , καὶ ὁ ἐκ τοῦ δρυμοῦ αὐτὸν ὁ οὐ λυμαίνεται . Εἰ τις τοίνυν κήπός ἐστι καὶ ἠσφαλισμένος , οὗτος ἀδελφὴ καὶ νύμφη γίνεται τοῦ πρὸς τὴν τοιαύτην εἰπόντος ψυχὴν ὅτι Κῆπος κεκλεισμένος , ἀδελφὴ μου νύμφη .
Lemmas: ἕπομαι . ὁ δέ κατά ἕκαστος περί ὁ δένδρον οὗτος αἴνιγμα , ὁ ὑπό ὁ προφητεία ἐγώ ὑποδείκνυμι παρέλκω εἄν εἰς διά ἀκρίβεια ἐκτίθημι , πρόδηλος πᾶς εἰμί , τις μέν ὁ γλυκύς ὁ συκέα εἰμί καρπός1 , ὁ ἐκ ὁ δριμύς ὄψ πεπαιωμένος , ὁ κατά ἀρχή μέν πικρός τε καί ἀδρός , ὕστερος δέ καρπός1 εἰρηνικός γίγνομαι , καί καταγλυκαίνω ὁ ὁ Ψυχή αἰσθητήριον . τις δέ ἐγώ καί ὁ ὁ ἐλαία καρπογονία χαρίζομαι διά ὁ δριμύς τε καί πικρός χυμός , ὁ κατά ἀρχή ἐντρέφω ὁ ὀπώρα , μετά οὗτος δέ ὁ κατάλληλος πεπαινωσέως τε καί γεωργία εἰς ἔλαιον μεταβάλλω φύσις , ὅς ὁ φάος γίγνομαι ὕλη , καί κάματος λυτήριος , καί πόνος ἄνεσις , καί κεφαλή ψαιδροος , καί πρός ὁ ἀγών ὁ νόμιμος ἀθλέω συνεργία ; Πῶς δέ δυσεπιχείρητος ἑαυτοῦ καρπός ποιέω ὁ κλέπτης ὁ Φοῖνιξ , ἄνωθεν θησαυρίζω , καί οὐ πρόγερος αὐτός εἰσφέρω , ἢ τε ὁ ἄμπελος χάρις , καί ὁ εὐώδης κυπάρισσος , καί ὁ ἡδύς ὁ μυρσίνη ; οὗτος πᾶς διά τροπικός θεωρία πρός ὁ κατά ἀρετή καταλαμβάνω λόγος , πρόδηλος πᾶς εἰμί ὁ νοουνευῶς ἐπάκουσις πρός ὅς τίς βλέπω . οὐτάω ὁ τοιοῦτος δένδρον κήπος γέγωνα εὐδαλὴς καί κατάφρων , καί ὁ ὁ ἐντολή ἑρκίον πανταχόθεν ἀσφαλίζω , ὡς μηδείς κατά ἑαυτοῦ παρέχω ὁ κλέπτης καί ὁ θηρίον ὁ περάω . ὁ γάρ ἐν κύκλος ὁ φραγμός ὁ ἐντολή διαλαμβάνω , ἀνεπίθετος εἰμί ὁ μονίζω ὁ ἄγριος , καί ὁ ἐκ ὁ δρυμός αὐτός ὁ οὖον λυμαίνομαι . εἰμί τις τοίνυν κῆπος εἰμί καί ἀσφαλίζω , οὗτος ἀδελφή καί νύμφη γίγνομαι ὁ πρός ὁ τοιοῦτος εἶπον ψυχή ὅτι κῆπος καλέω , ἀδελφή ἐγώ νύμφη .
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0499.2
Ἄλλὰ τῷ κήπῳ τούτῳ , καὶ πηγῆς ἐστι χρεία , ὡς ἂν εὐδαλὴς διαμείνῃ · τὸ ἄλος , τῷ ὕδατι πρὸς τὸ διηνεκὲς πταινόμενον · διὰ τοῦτο συνέθεξε τοῖς ἐπαίνοις τὴν πηγὴν τῷ κήπῳ , εἰπὼν ὅτι Κῆπος κεκλεισμένος , πηγὴ ὀσφραγισμένη.Τὸν δὲ περὶ τῆς πηγῆς λόγον ἡ Παροιμία διδάσκει ἡμᾶς δι' αἰνίγματος , ἐν οἷς φησίν · Ἡ πηγὴ τοῦ ὕδατος ἔστω σοι ἡδσία , καὶ ἔστω σοι μόνῳ , καὶ μηδεὶς ἀλλότριος μετασχέτω σοι . Ὡς γὰρ ἐκεῖ κωλύει τοῖς ἀλλοτρίοις ἐνδαπανᾶσθαι τῆς πηγῆς τὸ ὕδωρ , οὕτως ἐνταῦθα τὸ μηδαμοῦ διαχεῖσθαι πρὸς ἀλλοτρίους τὴν πηγὴν , μαρτυρεῖ διὰ τοῦ εἰπεῖν ὅτι Ὀσφραγισμένη , ὅπερ ἴσον ἐστὶ τοῦ εἰπεῖν , ὅτι Περιλαγμένη · τὸ δὲ λεγόμενον , τοιούτῳ ἐστι · Πηγὴ κυρίως κατονομάζεται κατὰ γε τὸν ἐμὸν λόγον , ἡ διανοητικὴ τῆς ψυχῆς ἡμῶν δύναμις , ἡ παντοίους λογισμοὺς ἐν ἡμῖν βρύουσα τε καὶ πηγάζουσα . Ἄλλὰ τότε ἡμέτερον γίνεται τῆς διανοίας τὸ κίνημα , ὅταν πρὸς τὰ συμφέροντα ἡμῖν κινῆται , πᾶσαν ἡμῖν συνεργίαν πρὸς τὴν κτῆσιν τῶν ἀγαθῶν παρεχόμενον . Ὅταν δὲ τις τρέχῃ λογισμῶν τὴν ἐνέργειαν πρὸς κακίας ἐπίνοιαν , τότε τοῖς ἀλλοτρίοις ἐνδαπανᾶται τὸ ρεῖθρον · ὡς εὐτροφεῖν μὲν τὸν ἀκανθώδη βίον τῇ συμβαχίᾳ τῶν κακῶν λογισμῶν καταρρόμενον , ἀποξηραίνεσθαι δὲ καὶ μαραίνεσθαι τὴν κοεῖττον σωτείαν ὑπὸμείας τῆς ἐξ ἀγαθῶν
Lemmas: ἀλλά ὁ κῆπος οὗτος , καί πηγή εἰμί χρεία , ὡς εἄν εὐδαλὴς διαμένω · ὁ Ἄλος , ὁ ὕδωρ πρός ὁ διηνεκής πταίω · διά οὗτος συντίθημι ὁ ἔπαινος ὁ πηγή ὁ κῆπος , εἶπον ὅτι κῆπος καλέω , πηγή ὀσφραγισμένη.Τὸν δέ περί ὁ πηγή λόγος ὁ παροιμία διδάσκω ἐγώ διά αἴνιγμα , ἐν ὅς φημί · ὁ πηγή ὁ ὕδωρ ἵστημι σύ ἡδύς , καί ἵστημι σύ μόνος , καί μηδείς ἀλλότριος μετέχω σύ . ὡς γάρ ἐκεῖ κωλύω ὁ ἀλλότριος ἐνδαπανάω ὁ πηγή ὁ ὕδωρ , οὕτως ἐνταῦθα ὁ μηδαμοῦ διαχέω πρός ἀλλότριος ὁ πηγή , μαρτυρέω διά ὁ εἶπον ὅτι Ὀσφραγισμένη , ὅσπερ ἴσος εἰμί ὁ εἶπον , ὅτι Περιλαγμένη · ὁ δέ λέγω , τοιοῦτος εἰμί · Πηγή κύριος κατονομάζω κατά γε ὁ ἐμός λόγος , ὁ διανοητικός ὁ Ψυχή ἐγώ δύναμις , ὁ παντοῖος λογισμός ἐν ἐγώ βρύω τε καί πηγάζω . ἀλλά τότε ἡμέτερος γίγνομαι ὁ διάνοια ὁ κίνημα , ὅταν πρός ὁ συμφέρω ἐγώ κινέω , πᾶς ἐγώ συνεργία πρός ὁ κτῆσις ὁ ἀγαθός παρέχω . ὅταν δέ τις τρέχω λογισμός ὁ ἐνέργεια πρός κακία ἐπίνοια , τότε ὁ ἀλλότριος ἐνδαπανάω ὁ ῥεῖθρον · ὡς εὐτροφέω μέν ὁ ἀκανθώδης βίος ὁ συμβαχίᾳ ὁ κακός λογισμός καταίρω , ἀποξηραίνω δέ καί μαραίνω ὁ κοέω σῴζω υπομειης ὁ ἐκ ἀγαθός
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0500.1
λογισμῶν ἰκμάδος ὑποτροφεούσης τὴν βίζαν . Ἐπειδὴ τοίνυν ἡ σφραγὶς τὸ ἀσυλον τῷ δι' αὐτῆς φυλασσόμενῳ χαρίζεται , φοβοῦσα τῷ σημάντεω τὸν κλέπτην · πᾶν δὲ τὸ μὴ κλεπτόμενον τῇ δεσπότῃ μένει ἀκέρατον · τὴν ἀχρότητα ἔοικεν ἀρετὴν μαρτυρεῖν τῇ νύμφῃ ἐνταῦθα ὁ ἐπαίνος , ὅτι ἀνέπαρκε αὐτῇς μένει τοῖς ἐχθροῖς ἡ διάνοια , ἐν καθαρότητι καὶ ἀπαθείᾳ φυλασσόμενη . Τῷ ἰδίῳ Δεσπότῃ σφραγίζε-ται τὴν πηγὴν ταύτην ἡ καθαρότης , μηδεμιᾷ νοημά-των ἰλὺ τὸ διανυγὲς τε καὶ ἀερῶδες τῆς καρδίας ἐπι-θελούσα . Ὅς δ' ἂν τις ἐπὶ τὸ σαφέστερον προαγάγῃ τὸ νόημα , τοιούτον ἐστιν · Ἐπειδὴ τῶν ἐν ἡμῖν τὰ μὲν ἐστιν ὡς ἀληθῶς ἡμέτερα , ὅσα τῆς ψυχῆς ἐστιν ἴδια · τὰ δὲ οἰκειούμεθα ὡς ἡμέτερα , τὰ περὶ τὸ σῶμα λέγω , καὶ τὰ ἔξωθεν , διὰ τινος ἁμαρτημένης ὑπολή-ψεως ἴδια νομίζοντες τὰ ἀλλότρια · τὶ γὰρ κοινὸν τῇ ἀλλῇ τῆς ψυχῆς φύσει πρὸς τὴν ὑλικὴν παχυμέρειαν ; Τοῦτο γάριν ὁ παροιμιώδης συμβουλεύει λόγος , μὴ τοῖς ἀλλοτρίοις ἡμῶν , τοῖς περὶ τὸ σῶμα φημι , καὶ τὰ ἔξωθεν , τὴν πηγὴν τῆς διανοίας ἡμῶν ἐναλίσκε-σθαι . Ἄλλὰ περὶ τὸν ἴδιον ἐναναστρέφεσθαι κήπον , τὴν τοῦ Θεοῦ φυτείαν πεινούσαν . Ἀρετὰς δὲ εἶναι τὴν τοῦ Θεοῦ φυτείαν μεμαθήκαμεν , περὶ ἃς ἡ διανοητικὴ τῆς ψυχῆς ἡμῶν δύναμις ἀσχολούμενη , καὶ πρὸς οὐδὲν τῶν ἔξωθεν ἀπορρέουσα , τῷ χαρακτῆρι ἐγυμμορούμενη .
Lemmas: λογισμός ἰκμάς ὑποτρέφω ὁ βίζα . ἐπεί τοίνυν ὁ σφραγίς ὁ ἄσυλον ὁ διά αὐτός φυλάσσω χαρίζομαι , φοβέω ὁ σημαίνω ὁ κλέπτης · πᾶς δέ ὁ μή κλέπτω ὁ δεσπότης μένω ἀκέρατος · ὁ αχροτηταω ἔοικα ἀρετή μαρτυρέω ὁ νύμφη ἐνταῦθα ὁ ἔπαινος , ὅτι ἀνέπαρκε αὐτός μένω ὁ ἐχθρός ὁ διάνοια , ἐν καθαρότης καί ἀπάθεια φυλάω . ὁ ἴδιος δεσπότης σφραγίζω ὁ πηγή οὗτος ὁ καθαρότης , μηδείς νόημα ἰλύς ὁ διανυγὲς τε καί ἀερώδης ὁ Καρδία ἐπιτίθημι . ὅς δέ εἄν τις ἐπί ὁ σαφής προάγω ὁ νόημα , τοιοῦτος εἰμί · ἐπεί ὁ ἐν ἐγώ ὁ μέν εἰμί ὡς ἀληθής ἡμέτερος , ὅσος ὁ Ψυχή εἰμί ἴδιος · ὁ δέ οἰκειόω ὡς ἡμέτερος , ὁ περί ὁ σῶμα λέγω , καί ὁ ἔξωθεν , διά τις ἁμαρτάνω ὑπόληψις ἴδιος νομίζω ὁ ἀλλότριος · τίς γάρ κοινός ὁ ἀλλῇ ὁ Ψυχή φύσις πρός ὁ ὑλικός παχυμέρεια ; οὗτος γάριν ὁ παροιμιώδης συμβουλεύω λόγος , μή ὁ ἀλλότριος ἐγώ , ὁ περί ὁ σῶμα φημί , καί ὁ ἔξωθεν , ὁ πηγή ὁ διάνοια ἐγώ ἐναλίσκομαι . ἀλλά περί ὁ ἴδιος ἐναναστρέφομαι κῆπος , ὁ ὁ Θεός φυτεία πεινάω . Ἀρετή δέ εἰμί ὁ ὁ Θεός φυτεία μανθάνω , περί ὅς ὁ διανοητικός ὁ Ψυχή ἐγώ δύναμις ασχολούμαι , καί πρός οὐδείς ὁ ἔξωθεν ἀπορρέω , ὁ χαρακτήρ εγυμμορεω .
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0500.2
Ἰδωμεν δὲ καὶ τῶν ἐφεξῆς ἐπαίνων τὴν δύναμιν . Ἀποστολαὶ σου , φησί , παράδεισος ῥόδων μετὰ καρποῦ ἀκροδρύων , κύπρου μετὰ νάρδων . Νάρδος καὶ κρόκος , κάλαμος καὶ κιννάμωμον , μετὰ πάν-των ξύλων τοῦ Λιβάνου · σμύρνα καὶ ἀλὴν μετὰ πάντων τῶν πρώτων μύρων . Πηγὴ κήπων , φρέαρ ὕδατος ζῶντος καὶ ῥοίζοντος ἀπὸ τοῦ Λιβάνου . Ὅτι μὲν οὖν παρμεγέθες τι καὶ ἐξαίσιον τοῖς εἰρη-μένοις ἔγκειται νόημα , δι' οὗ σὺ θεὰ κατά Θεὸν ὑψω-θεῖσα τὸ κάλλος ἐν θαυμῷ γίνεται , κατὰ πολυτρό-ποις τῶν ἐπαίνων ὑπερβολαῖς · εὐφημουμένης , δῆλον καὶ ἐκ τῆς προχείρου λέξεως τῶν εἰρημένων ἐστι . Τίς δὲ ἀληθὴς ἐστι διάνοια , ἣν διασημαίνει ταῦτα τὰ ῥήματα , μόνον ἂν εἴη σαφῶς εἰδεῖναι τοῦ κατὰ τὸν ἅγιον Παῦλον ἐπισταμένου Πνεύματι λαλεῖν τὰ θεία μυστήρια . Πῶς γὰρ τὸ ἀποστελλόμενον παρὰ τῆς νύμφης ῥόδων ἐστι παράδεισος ; Πῶς δὲ ἐκ τῶν ῥόδων ὁ καρπὸς τῶν ἀκροδρύων φέρεται ; Πῶς δὲ τὰ ἀκρόδρυα μύρων γίνεται καὶ ἀρωμάτων κατά-λογος ; Ἐν γὰρ τοῖς τῶν ἀκροδρύων καρποῖς , κύπρος καὶ νάρδος καὶ κρόκος ἐστι , κάλαμός τε καὶ κιννά-μωμον , καὶ πᾶν τοῦ Λιβάνου ξύλον , ὡς οὐδεμιὰς τῆς κατὰ τὸ ἄρωμα τοῦ Λιβάνου διαφορᾶς ἐν τοῖς ἀπηριθμημένοις λειπουμένης · οἷς προστίθεται σμύρνα καὶ ἀλὴν , καὶ τὰ πρῶτα μύρα πάντα , καὶ ἡ πρότε-ρον κήπος ἐν τοῖς ἄνω παρὰ τοῦ ἐπαινούντος ὀνομα-σθεῖσα , νῦν πηγὴ λέγεται κήπων , καὶ φρέαρ ὕδατος ζῶντος καὶ ῥοίζοντος ἀπὸ τοῦ Λιβάνου . Ἄλλὰ τὸν μὲν ἀληθῆ λόγον περὶ τούτων ἴδωμεν ἂν , καθὼς προει-πον , οἱ τὸ βάθος τοῦ πλούτου καὶ τῆς σοφίας καὶ τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ διερευνηθῆσαι δυναμένοι . Ἡμεῖς δὲ ὡς ἂν μὴ παντελῶς ἀχευστοὶ τῶν ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ προσκειμένων ἀγαθῶν , καὶ ἀναπλάυστοι καταλει -
Lemmas: ὁράω δέ καί ὁ ἐφεξῆς ἔπαινος ὁ δύναμις . ἀποστολή σύ , φημί , παράδεισος ῥόδον μετά καρπός ἀκρόδρυα , κύπρος μετά νάρδος . Νάρδος καί κρόκος , κάλαμος καί κιννάμωμον , μετά πάντος ξύλον ὁ Λίβανος · Σμύρνα καί ἄλη μετά πᾶς ὁ πρῶτος Μύρων . Πηγή κῆπος , φρέαρ ὕδωρ ζῶ καί ῥοῖζος ἀπό ὁ Λίβανος . ὅτι2 μέν οὖν παρμεγέθες τίς καί ἐξαίσιος ὁ λέγω ἔγκειμαι νόημα , διά ὅς σύ θεά κατά θεός ὑψόω ὁ κάλλος ἐν θαυμῷ γίγνομαι , κατά πολυτρόπος ὁ ἔπαινος ὑπερβολή · εὐφημέω , δῆλος καί ἐκ ὁ πρόχειρος λέξις ὁ εἴρω εἰμί . Τῖς δέ ἀληθής εἰμί διάνοια , ὅς διασημαίνω οὗτος ὁ ῥῆμα , μόνος εἄν εἰμί σαφῶς οἶδα ὁ κατά ὁ ἅγιος Παῦλος ἐφίστημι πνεῦμα λαλέω ὁ θεῖος μυστήριον . Πῶς γάρ ὁ ἀποστέλλω παρά ὁ νύμφη ῥόδον εἰμί παράδεισος ; Πῶς δέ ἐκ ὁ ῥόδον ὁ καρπός1 ὁ ἀκρόδρυα φέρω ; Πῶς δέ ὁ ἀκρόδρυα Μύρων γίγνομαι καί ἄρωμα κατάλογος ; ἐν γάρ ὁ ὁ ἀκρόδρυα καρπός , κύπρος καί νάρδος καί κρόκος εἰμί , κάλαμος τε καί κιννάμωμος , καί πᾶς ὁ Λίβανος ξύλον , ὡς οὐδείς ὁ κατά ὁ ἄρωμα ὁ Λίβανος διαφορά ἐν ὁ ἀπαριθμέω λείπω · ὅς προστίθημι Σμύρνα καί ἄλη , καί ὁ πρῶτος Μύρα πᾶς , καί ὁ πρότερος κήπος ἐν ὁ ἄνω παρά ὁ ἐπαινέω ὀνομάζω , νῦν πηγή λέγω κῆπος , καί φρέαρ ὕδωρ ζῶ καί ῥοῖζος ἀπό ὁ Λίβανος . ἀλλά ὁ μέν ἀληθής λόγος περί οὗτος ὁράω εἄν , καθώς προεῖπον , ὁ ὁ βάθος ὁ πλοῦτος καί ὁ σοφία καί ὁ γνῶσις ὁ Θεός διερευνάω δύναμαι . ἐγώ δέ ὡς εἄν μή παντελῶς ἀχευστοὶ ὁ ἐν ὁ τόπος οὗτος πρόσκειμαι ἀγαθός , καί ἀναπλάυστοι καταλέω -
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0501.2
Ὅρᾶς δὴν προσέλαβεν εἰς τὸ ἄνω τὴν δύναμιν ; Πάλιν ὅρα μοι τὴν ὑπὲρ τοῦτο ἀνάβασιν . Οὐ γὰρ μόνον κῆπος κεκλεισμένος ἐγένετο , τὴν ἰδίαν καρποφοροῦσα τροφήν , ἀλλὰ καὶ πότιμος γίνεται τοῖς διψῶσιν , εἰς πηγῆς φύσιν μετατεθεῖσα , καὶ ταύτης ἐπτραγισμένης . Καὶ οὐδὲ ἐν τούτοις ἔστη · ἀλλ' εἰς τοσοῦτον ἔφθασε τῆς ἐπὶ τὸ μεῖζον αὐξήσεως , ὡς ἐκ τοῦ στόματος αὐτῆς βλαστάνειν παράδεισον . Ὃ γὰρ ἀκριβέστερον προσέχων τῇ τῆς Ἑβραϊκῆς ἐμφάσει , ἀντὶ τοῦ εἰπεῖν , Αἱ ἀποστολαὶ σου ἐκ τοῦ στόματός σου , φησί , Παράδεισος ῥοῶν . Ὃπερ ταυτὸν ἐστιν , ὅτι Ὁ λόγος ὁ ἀπὸ τοῦ στόματός σου ἀποστολλόμενος παράδεισός ἐστι ῥοῶν . Αἱ δὲ ῥοαὶ πασχαρπίας τινὰ τῶν ἀκροδύων ἐκφύουσι · τὰ δὲ ἀκρόδρυα κύπρος
Lemmas: ὁράω δήν προσλαμβάνω εἰς ὁ ἄνω ὁ δύναμις ; πάλιν ὁράω ἐγώ ὁ ὑπέρ οὗτος ἀνάβασις . οὖον γάρ μόνος κῆπος καλέω γίγνομαι , ὁ ἴδιος καρποφορέω τροφή , ἀλλά καί πότιμος γίγνομαι ὁ διψάω , εἰς πηγή φύσις μετατίθημι , καί οὗτος ἐπτραγισμένης . καί οὐδέ ἐν οὗτος ἵστημι · ἀλλά εἰς τοσοῦτος φθάνω ὁ ἐπί ὁ μείζων αὔξησις , ὡς ἐκ ὁ στόμα αὐτός βλαστάνω παράδεισος . ὅς γάρ ἀκριβής προσέχω ὁ ὁ ἑβραικός ἔμφασις , ἀντί ὁ εἶπον , ὁ ἀποστολή σύ ἐκ ὁ στόμα σύ , φημί , παράδεισος ῥοή . ὅπερ τατός εἰμί , ὅτι ὁ λόγος ὁ ἀπό ὁ στόμα σύ ἀποστέλλω παράδεισος εἰμί ῥοή . ὁ δέ ῥοή πασχαρπίας τις ὁ ακροδυο ἐκφύω · ὁ δέ ἀκρόδρυα κύπρος
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0503.1
δ' ἄν ἐξ τοῦ χρόκου τὸ αἴνιγμα παραστήσαι τῷ λόγῳ . Φασὶ μὲν οὖν οἱ τὴν δύναμιν τοῦ ἄνθους τοῦτο κατανοήσαντες , μέσους ἔχειν ψύξεώς τε καὶ θερμότητος , καὶ τὸ φεύγειν τὴν ἐφ' ἑκάτερον ἀμετρίαν · ὡς διὰ τοῦτο τάχα τὸν περὶ τῆς ἀρετῆς ἡμῖν λόγον φιλοσοφεῖν τῷ αἰνίγματι .
Lemmas: δέ ἄν ἐκ ὁ χροπου ὁ αἴνιγμα παρίστημι ὁ λόγος . φημί μέν οὖν ὁ ὁ δύναμις ὁ ἄνθος οὗτος κατανοέω , μέσος ἔχω ψῦξις τε καί θερμότης , καί ὁ φεύγω ὁ ἐπί ἑκάτερος ἀμετρία · ὡς διά οὗτος τάχα ὁ περί ὁ ἀρετή ἐγώ λόγος φιλοσοφέω ὁ αἴνιγμα .
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0503.3
Ἡμεῖς δὲ ἐπὶ τὴν τῶν λοιπῶν ἀρωμάτων θεωρίαν μετελθόντες , τῶν δι' ἀκολουθίου μνημονευθέντων ὑπὸ τοῦ λόγου . Κάλαμος , φησί , καὶ κιννάμωμον , καὶ ἀκρόδρυα . Ἔστι τὰ ἀκρόδρυα τὰ ἐκ τῶν ρόδων τοῦ παραδείσου τῆς νύμφης καρποφορούμενα . Ἄλλα τὸν μὲν κάλαμον , εὐπνοῖα προέχειν ὑπὲρ τὰ ἄλλα φασίν · ὡς καὶ πρὸς τὸ ἱερὸν θυμίαμα ὑπὸ τοῦ νόμου παραλαμβάνεσθαι · τὸ δὲ κιννάμωμον πολυειδεῖ τινὰ καὶ ποικίλην ἐνέργειαν , διὰ τινὸς φυσικῆς δυνάμεως ἐπαγγέλλεσθαι , ὧν τὰ πολλὰ καὶ ὑπὲρ πίστιν εἶναι δοκεῖ . Καὶ γὰρ ζέοντος φησι τοῦ ἐν τῷ λεβητὶ ὕδατος , εἰπερ θίγοι μόνον τοῦτο τὸ ἄρωμα , εὐθὺς καταψύχειν τὸ ὕδωρ , καὶ λουτρῷ ἐπείσενεχθὲν διαπτύρω , μεταποιεῖν τὸν ἐν τῷ ἀέρι φριγμὸν εἰς ψυχρότητα , καὶ ἀφανιστικὴν τῶν ἐκ φόρας τινος
Lemmas: ἐγώ δέ ἐπί ὁ ὁ λοιπός ἄρωμα θεωρία μετέρχομαι , ὁ διά ἀκολούθιον μνημονεύω ὑπό ὁ λόγος . Κάλαμος , φημί , καί κιννάμωμον , καί ἀκρόδρυα . εἰμί ὁ ἀκρόδρυα ὁ ἐκ ὁ ῥόδον ὁ παράδεισος ὁ νύμφη καρποφορώ . ἄλλος ὁ μέν κάλαμος , εὔπνοια προέχω ὑπέρ ὁ ἄλλος φημί · ὡς καί πρός ὁ ἱερόν θυμίαμα ὑπό ὁ νόμος παραλαμβάνω · ὁ δέ κιννάμωμον πολυειδής τις καί ποικίλος ἐνέργεια , διά τις φυσικός δύναμις ἐπαγγέλλω , ὅς ὁ πολύς καί ὑπέρ πίστις εἰμί δοκέω . καί γάρ ζέω φημί ὁ ἐν ὁ λέβης ὕδωρ , εἰ θιγγάνω μόνος οὗτος ὁ ἄρωμα , εὐθύς καταψύχω ὁ ὕδωρ , καί λουτρόν ἐπεισφέρω διαπτύρω , μεταποιέω ὁ ἐν ὁ ἀήρ φριγμός εἰς ψυχρότης , καί ἀφανιστικός ὁ ἐκ Φόρας τις
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0504.1
A ἑωγογουμενῶν τὴν φύσιν ἔχειν , καὶ ἄλλα τοιαῦτα περὶ αὐτοῦ διεξέρχονται , ἃ ὑπὲρ τὴν πίστιν τῶν ἀκουόντων εἶναι δοκεῖ . λέγουσι γάρ , εἰ ἐντεθεῖν τῷ στόματι τοῦ καθεύδοντος , μηδὲν ἐμποδίζεσθαι πρὸς τὴν τῶν πυνθανομένων ἀπόκρισιν τὸν καθεύδοντα · ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ ὑπνῷ μένειν αὐτόν , καὶ νηφάλειος καὶ διπρῶμενος ποιεῖσθαι πρὸς ἑκας τὰς ἀποκρίσεως . Περὶ δὲ διαδεδασθαι μὲν οὕτως ἔχειν , τὸν μὴ διὰ τῆς πείρας μαθόντα τῶν ἱστορουμένων περὶ αὐτοῦ τὴν ἀλήθειαν , προπετὲς ἂν εἴη καὶ ἀνεπίσκεπτον . Πλὴν ἀλλ' ἐπειδὴ κατὰ τινα μυστικὸν λόγον ἐνηρθηκὴ τῷ καταλόγῳ τῶν ἀχρῳδύων καὶ τοῦτο τὸ ἄρωμα , οὐκ ἀληθῶς δοῦν ἐκφυομένων · οὐδὲ γὰρ οὕτως αἰσθητὸς παραδείσους τὸ στόμα τῆς νύμφης προτεῖται · ἀλλ' ὡςτε σύμβολον γενέσθαι νοήματος τινὸς τῶν εἰς ἔπαινον συντελούντων τῇ νύμφῃ , οὐχ B ὁμαι καλῶς ἔχειν τὰ περὶ τοῦ κινναμώμου μυθολογούμενα , ταῦτά τε ἄ ὧν περὶ αὐτοῦ διεξῆλθεν ὁ λόγος , καὶ εἰ τι μετὰ τούτων ἄλλο τοῖς τὰ περὶ αὐτοῦ διηγούμενοις διεξῆναι δοκεῖ , παραλιπεῖν .
Lemmas: A εωγογουμενος ὁ φύσις ἔχω , καί ἄλλος τοιοῦτος περί αὐτός διεξέρχομαι , ὁ ὑπέρ ὁ πίστις ὁ ἀκούω εἰμί δοκέω . λέγω γάρ , εἰμί ἐντίθημι ὁ στόμα ὁ καθεύδω , μηδείς ἐμποδίζω πρός ὁ ὁ πυνθάνομαι ἀπόκρισις ὁ καθεύδω · ἀλλά καί ἐν ὁ ὑπνόω μένω αὐτός , καί νηφάλειος καί διπρῶμενος ποιέω πρός ἑκάς ὁ ἀπόκρισις . περι δέ διαδέω μέν οὕτως ἔχω , ὁ μή διά ὁ πείρω μανθάνω ὁ ἱστορέω περί αὐτός ὁ ἀλήθεια , προπετής εἄν εἰμί καί ἀνεπίσκεπτος . πλήν ἀλλά ἐπεί κατά τις μυστικός λόγος ἐνηρθηκὴ ὁ κατάλογος ὁ ἀχρῳδύων καί οὗτος ὁ ἄρωμα , οὐ ἀληθής δήω ἐκφύω · οὐδέ γάρ οὕτως αἰσθητός παράδεισος ὁ στόμα ὁ νύμφη προτίθημι · ἀλλά ὁράω σύμβολον γίγνομαι νόημα τις ὁ εἰς ἔπαινος συντελέω ὁ νύμφη , οὐ B ὁμός καλῶς ἔχω ὁ περί ὁ κιννάμωμον μυθολογέω , οὗτος τε ὅς ὅς περί αὐτός διεξέρχομαι ὁ λόγος , καί εἰμί τίς μετά οὗτος ἄλλος ὁ ὁ περί αὐτός διηγέομαι διεξέρχομαι δοκέω , παραλείπω .
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0505.1
ταί · ἡ δὲ Ἡμέρα τὸ εὐσχήμον , καθὼς φησιν ὁ Ἀπόστολος , τοὺς καθαρῶς βιοτοῦντας τέκνα φωτὸς καὶ υἱοὺς ἡμέρας κατονομάζεσθαι .
Lemmas: ὅς · ὁ δέ Ἡμέρα ὁ εὐσχήμων , καθώς φημί ὁ ἀπόστολος , ὁ καθαρός βιόω τέκνον φάος καί υἱός ἡμέρα κατονομάζω .
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0506.1
πώους , καὶ τὸ καθαρὸν τῶν πρώτων μύρων διὰ τῆς τῶν πονηρῶν νοημάτων ἐπιμιξίας λυμαινομένης . Ἐνταῦθα μέντοι τὸ ἀδιέβλητον τε καὶ καθαρὸν τῶν δογμάτων μαρτυρεῖ τῇ νύμφῃ ὁ λόγος , διὰ τῆς τῶν πρώτων μύρων καρποφορίας . Καὶ οὐδὲ ἐν τούτοις ἐστη οὔτε ἡ νύμφη , τοὺς ὑψηλοτέρους ἐαυτὴν ἐπεκτείνουσα , οὔτε ὁ λόγος συνεργὼν αὐτῇ πρὸς τὴν ἀνοδόν . Ἡς γὰρ ἐκ τοῦ στόματος ἀποσταλὼν ροὴν εἰς καὶ ἀρωμάτων παράδεισος , αὕτη νῦν πηγὴ γίνεται , τοὺς ἐξ αὐτῆς ἀναφύοντας παραδείσους κατάρδους · οὐχ ὡς ἐπὶ τοῦ Παύλου τε καὶ Ἀπολλὼ μαμαθήκαμεν , ὡς τοῦ μὲν φυτεύοντος , τοῦ δὲ ἐτέρου ποτίζοντος · ἀλλ’ αὕτη τὰ δύο ἐργάζεται , φύουσα τοὺς παραδείσους ὁμοῦ , καὶ ποτίζουσα . Ἡ τάχα καὶ ὑψηλότερόν τινα λόγον περιέχει ὁ Ἐπαῖνος . Πηγὴν γὰρ αὐτὴν οὐ νάματος προχωρομένου τινός , ἀλλὰ κήπων εἶναι φησιν · οὐχ ὑδάτων τινός ἀπορρέουσα , ἀλλ’ αὐτοὺς τοὺς κήπους πηγάζουσαν τε καὶ ἀναθρύζουσαν . Οὕτως ἄνδρες τοὺς ἐμψύχους κήπους ὁ θεὸς Ἀπόστολος , παρ’ οἷς ἐγένετο , τὸν τῆς Ἐκκλησίας παράδεισον διὰ τῆς διδασκαλίας ἐκρύψεν .
Lemmas: πώους , καί ὁ καθαρός ὁ πρῶτος Μύρων διά ὁ ὁ πονηρός νόημα ἐπιμιξία λυμαίνομαι . ἐνταῦθα μέντοι ὁ ἀδιέβλητον τε καί καθαρός ὁ δόγμα μαρτυρέω ὁ νύμφη ὁ λόγος , διά ὁ ὁ πρῶτος Μύρων καρποφορία . καί οὐδέ ἐν οὗτος ἵστημι οὔτε ὁ νύμφη , ὁ ὑψηλός ἑαυτοῦ ἐπεκτείνω , οὔτε ὁ λόγος συνεργός αὐτός πρός ὁ ἄνοδος . εἰμί γάρ ἐκ ὁ στόμα ἀποσταλάω ῥοή εἰς καί ἄρωμα παράδεισος , οὗτος νῦν πηγή γίγνομαι , ὁ ἐκ αὐτός ἀναφύω παράδεισος κατάρδω · οὐ ὡς ἐπί ὁ Παῦλος τε καί Ἀπολλῶς μανθάνω , ὡς ὁ μέν φυτεύω , ὁ δέ ἔτερον ποτίζω · ἀλλά οὗτος ὁ δύο ἐργάζομαι , φύω ὁ παράδεισος ὁμοῦ , καί ποτίζω . ὁ τάχα καί ὑψηλός τις λόγος περιέχω ὁ Ἔπαινος . Πηγή γάρ αὐτός οὖον νᾶμα προχωρέω τις , ἀλλά κῆπος εἰμί φημί · οὐ ὕδωρ τις ἀπορρέω , ἀλλά αὐτός ὁ κῆπος πηγάζω τε καί ἀνατρύζω . οὕτως ἀνήρ ὁ ἔμψυχος κῆπος ὁ θεός ἀπόστολος , παρά ὅς γίγνομαι , ὁ ὁ ἐκκλησία παράδεισος διά ὁ διδασκαλία κρύπτω .
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0507.1
Ἐξερέθητι , Βορρᾷ , καὶ ἔρχου , Νότε , καὶ διάπνευσον κήπὸν μου , καὶ ρευσάτωσαν ἀρώματά μου . Καταβῆτω ἀδελφιδός μου εἰς κήπον αὐτοῦ , καὶ φαγῇτο χαροὺν ἀκροφύτων . Εἰσῆλθον εἰς κήπὸν μου , ἀδελφὴ μου νύμφη ἐτρύγησα σμύρναν μου μετὰ ἀρωμάτων μου . Ἐφαγον ἄρτον μου μετὰ μέλιτός μου , ἔπιον οἶνόν μου μετὰ γάλακτός μου . Φάγετε , οἱ πλησίον μου , καὶ πίετε , καὶ μεθυσθῆτε , ἀδελφοί . Ἐγὼ καθεύδω , καὶ ἡ καρδία μου ἀγρυπνεῖ .
Lemmas: ἐξαιρέω , Βορέας , καί ἔρχομαι , Νότος , καί διαπνέω κῆπος ἐγώ , καί ῥέω ἄρωμα ἐγώ . καταβαίνω ἀδελφιδός ἐγώ εἰς κῆπος αὐτός , καί φαγητό Χαρούν ακροφυω . εἰσέρχομαι εἰς κῆπος ἐγώ , ἀδελφή ἐγώ νύμφη τρυγάω Σμύρνα ἐγώ μετά ἄρωμα ἐγώ . ἔφαγον ἄρτος ἐγώ μετά μέλι ἐγώ , πίνω οἶνος ἐγώ μετά γάλα ἐγώ . ἐσθίω , ὁ πλησίος ἐγώ , καί πίνω , καί μεθύσκω , ἀδελφός . ἐγώ καθεύδω , καί ὁ καρδία ἐγώ ἀγρυπνέω .
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0508.2
Ἄλλ’ ἀκούσωμεν τῆς βασιλίδος , ὅπως ἀπανίστησιν ἀφ’ ἑαυτῆς τὸν Βορρᾶν , εἰς τὸ ἐμπαιλιν αὐτοῦ τὴν πνοὴν ἀναστρέψασα . Οὐ γὰρ ἡμεῖν ἐπιτάσσει , καθάπερ ἐπὶ τοῦ κλυδωνίου τῆς θαλάσσης ὁ Κύριος ἡσύχην ἀγεῖν τὴν λαλίαν , σιωπὴν παραγγέλλας τοῖς κύμασιν · ἀλλ’ ἀποχωρεῖν καὶ φεύγειν παρακελεύεται , ὡς ἂν ἀχωλύτως ὁ Νότος ρέοι , μηδεμιᾶς ἀντιπνοίας ἐμποδίζουσης αὐτῷ τὴν φοράν · Ἐξεφόρητι , λέ -
Lemmas: ἄλλος ἀκούω ὁ βασιλίς , ὅπως ἀπανίστημι ἀπό ἑαυτοῦ ὁ Βορέας , εἰς ὁ εμπαιλις αὐτός ὁ πνοή ἀναστρέφω . οὖον γάρ ἐγεί ἐπιτάσσω , καθάπερ ἐπί ὁ κλυδώνιον ὁ θάλασσα ὁ Κύριος ἡσύχην ἄγω ὁ λαλιά , σιωπή παραγγέλλω ὁ κῦμα · ἀλλά ἀποχωρέω καί φεύγω παρακελεύομαι , ὡς εἄν αχωλυος ὁ Νότος ῥέω , μηδείς ἀντίπνοια ἐμποδίζω αὐτός ὁ φορός · Ἐξεφόρητι , λεʹ -
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0509.2
Καλῶς οὖν ἀπελαύνει τοῦτον κατ’ ἐξουσίαν ἡ βασιλιδὸς φωνή · προσκαλεῖται δὲ τὸ μεσημβρινὸν πνεῦμα , τὸ θερμὸν τε καὶ ἀειφὲς ἡλίου , ὅπερ ὀνομάζει Νότον , δι’ οὗ ὁ χειμάρρος τῆς τρυφῆς ῥεῖ , λέγουσα · Καὶ ἔρχου , Νῶτε , διάτρευσον τὸν κήπόν μου , καὶ ρευσάτωσαν ἀρώματά μου · ὥστε τῇ βιαίᾳ πνοῇ , καθὼς ἐν τῷ ὑπερώιῳ γεγενῆσθαι τοῖς μαθηταῖς ἠκούσαμεν , τοῖς ἐμφύτοις φυτοῖς ἐπιπεσόντα κινήσαι τὸν τοῦ Θεοῦ φυτείαν πρὸς τὴν τῶν ἀρωμάτων φοράν · καὶ ῥεῖν παρασκευάσαι διὰ τοῦ στόματος τὴν εὐώδη προφητείαν , καὶ τὰ σωτήρια τῆς πίστεως δόγματα , κατὰ πᾶν εἶδος γλώσσης ἀκωλύτως τὴν εὐωδίαν τῶν διδαγμάτων προχέοντα . Οὕτως οἱ ἑκατὸν καὶ εἴκοσι μαθηταί , οἱ ἐν οἴκῳ τοῦ Θεοῦ πεφυτευμένοι , τῇ πνοῇ τῇ τοῦ τοιούτου Νότου , τὴν διὰ τῶν γλωσσῶν διδασκαλίαν
Lemmas: καλῶς οὖν ἀπελαύνω οὗτος κατά ἐξουσία ὁ βασιλίς φωνή · προσκαλέω δέ ὁ μεσημβρινός πνεῦμα , ὁ θερμός τε καί ἀειφὲς ἥλιος , ὅσπερ ὀνομάζω Νότος , διά ὅς ὁ χειμάρρους ὁ τρυφή ῥέω , λέγω · καί ἔρχομαι , νάω , διατρέω ὁ κῆπος ἐγώ , καί ῥέω ἄρωμα ἐγώ · ὥστε ὁ βίαιος πνοή , καθώς ἐν ὁ ὑπερῷος γίγνομαι ὁ μαθητής ἀκούω , ὁ ἔμφυτος φυτός ἐπιπίπτω κινέω ὁ ὁ Θεός φυτεία πρός ὁ ὁ ἄρωμα φορός · καί ῥέω παρασκευάζω διά ὁ στόμα ὁ εὐώδης προφητεία , καί ὁ σωτήριος ὁ πίστις δόγμα , κατά πᾶς εἶδος γλῶσσα ἀκωλύτως ὁ εὐωδία ὁ δίδαγμα προχέω . οὕτως ὁ ἑκατόν καί εἴκοσι μαθητής , ὁ ἐν οἶκος ὁ Θεός φυτεύω , ὁ πνοή ὁ ὁ τοιοῦτος Νότος , ὁ διά ὁ γλῶσσα διδασκαλία
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0511.1
αὐτῷ καὶ ἐνταῦθα τὸ Καταβῆθω , εὐχή τῆς νύμφης ἐστὶν ἐπιδεικνυμένης τῷ Θεῷ τῶν τῆς ἀρετῆς ἀχροδρύων τὴν εὐφροσίαν . Ἡ δὲ κατάβασις τὸ τῆς φιλανθρωπίας ἔργον διασημαίνει . Ἐπειδὴ γὰρ οὐκ ἔστιν ἄλλως ἀναληφθῆναι πρὸς τὸν Ὕψιστον , εἰ μὴ πρὸς τὸ χαμαὶ λώτερον ἐπικλίθῃ ὁ ἀναλαμβάνων τοὺς πρᾳεὶς Κύριος , διὰ τοῦτο ἡ ἀνοῦσα πρὸς τὰ ἄνω ψυχή , τὴν παρὰ τοῦ ὑπερκειμένου χειραγωγίαν προσαλομένη , ὑποκαταβῆναι αὐτὸν τοῦ ἰδίου μεγέθους εὐχεται , ἵνα τοῖς κάτω ἐφιεμένοις γένηται . Ὁ δὲ εἰπὼν διὰ τοῦ προφήτου · ὅτι Ἔτι λαλοῦντός σου ἐκεῖ , ἰδοὺ πάρειμι · πρὶν ἐπεξελθεῖν τῇ εὐχῇ τῇ νύμφῃ , καὶ ἤκουσεν ὧν ἐδεήθη , καὶ τῇ ἐτοιμασίᾳ τῆς καρδίας αὐτῆς προσέσχε , καὶ ἐν τῷ κήπῳ ἐγένετο τῷ διαπνευσθέντι ὑπὸ τοῦ Νότου , καὶ τοὺς καρποὺς τῶν ἀρωμάτων ἐδρέμασε , καὶ τῶν τῆς ἀρετῆς ἀχρὸδρύων ἐνεφορήθη , καὶ διήγησα τὴν εὐωχίαν πεποίηται , λέγων οὕτω πρὸς τὴν νύμφην · Κατέβην εἰς κῆπον , ἀδελφὴ μου νύμφη . Ἐρεύησα σμύρναν μου μετὰ ἀρωμάτων μου . Ἔφαγον ἄρτον μου μετὰ μελίτος μου . Ἔπιον οἶνον μου μετὰ γάλακτός μου . Φάγετε , οἱ πλῆσιοί μου , καὶ πῖετε , καὶ μεθύσατε , ἀδελφοί μου .
Lemmas: αὐτός καί ἐνταῦθα ὁ καταβαίνω , εὐχή ὁ νύμφη εἰμί ἐπιδείκνυμι ὁ Θεός ὁ ὁ ἀρετή αχροδρυς ὁ εὐφροσίαν . ὁ δέ κατάβασις ὁ ὁ φιλανθρωπία ἔργον διασημαίνω . ἐπεί γάρ οὐ εἰμί ἄλλως ἀναλαμβάνω πρός ὁ ὕψιστος , εἰμί μή πρός ὁ χαμαί λώτερον ἐπικλίνω ὁ ἀναλαμβάνω ὁ πρᾶος Κύριος , διά οὗτος ὁ Ἀνούσα πρός ὁ ἄνω ψυχή , ὁ παρά ὁ ὑπέρκειμαι χειραγωγία προσαλω , ὑποκαταβαίνω αὐτός ὁ ἴδιος μέγεθος εὔχομαι , ἵνα ὁ κάτω ἐφίημι γίγνομαι . ὁ δέ εἶπον διά ὁ προφήτης · ὅτι ἔτι λαλέω σύ ἐκεῖ , ἰδού πάρειμι · πρίν ἐπεξέρχομαι ὁ εὐχή ὁ νύμφη , καί ἀκούω ὅς δήω , καί ὁ ἑτοιμασία ὁ Καρδία αὐτός προσέχω , καί ἐν ὁ κῆπος γίγνομαι ὁ διαπνέω ὑπό ὁ Νότος , καί ὁ καρπός1 ὁ ἄρωμα ἐδρέμασε , καί ὁ ὁ ἀρετή αχροδρυς ἐμφορέω , καί διηγέομαι ὁ εὐωχία ποιέω , λέγω οὗτος πρός ὁ νύμφη · καταβαίνω εἰς κῆπος , ἀδελφή ἐγώ νύμφη . Ἐρεύω Σμύρνα ἐγώ μετά ἄρωμα ἐγώ . ἔφαγον ἄρτος ἐγώ μετά ἀρτό-μελι ἐγώ . Ἔπιον οἶνος ἐγώ μετά γάλα ἐγώ . ἐσθίω , ὁ πλησίος ἐγώ , καί πίνω , καί μεθύσκω , ἀδελφός ἐγώ .
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0512.1
ἡδυνόμενος . Τῷ διψῶντι δὲ κρατὴρ γίνεται πλήρης οἴνου καὶ γάλακτος , οὐ σπογγιὰ χολῇ τε καὶ ὀξεί διαδροχος , ὅταν οἱ ᾿Ιουδαῖοι τῷ εὐεργέτῃ τὴν φιλοτησίαν ἐνδεικνύμενοι διὰ τοῦ καλύμου προτείνουσι . Πάντως δὲ οὐκ ἀγνοοῦσι τὰ τῶν εἰρημένων αἰνίγματα · πῶς δένδρον ἦν σμυρνηφόρον ὁ Παῦλος , ὁ καθ' ἡμέραν ἀποθνήσκων , καὶ αὐτὸς ἑαυτῷ διδοὺς ἐδ τοῦ ἀπάτου ἀπόκριμα , καὶ διὰ καθαρότητος τε καὶ ἀπαθείας ἀρωματιζῶν , ὀσμὴ ζωῆς τοῖς σωζομένοις γινόμενος · πῶς δὲ σιτοποιεῖ τὰ ἐμψυχα τοῦ κήπου φυτὰ τῷ δεσπότῃ τοῦ κήπου , ὡς μαρτυρεῖ ὁ ἐπὶ τοῦ θρόνου καθημένος · ὅτι ᾿Επεινάσα , καὶ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν . ᾿Αρτος γὰρ εὐφροσύνης ἐστὶν ἡ εὐποιΐα , τῷ μέλιτι τῆς ἐντολῆς γλυκυούμενος · πῶς δὲ πάλιν οἰνοχοεῖ τῷ νυμφίῳ τὰ εὐερθὴ τοῦ κήπου φυτά , πρὸς οὓς τοῦτο φησιν · ὅτι ᾿Εδίψησα , καὶ ἐποτίσατέ με , γάλακτι τὸν οἶνον κεράσαντες , οὐχ ὕδατι , κατὰ τὴν τῶν καπηλῶν συνήθειαν . Τὸ δὲ γάλα ἡ πρώτη τῆς ἀνθρωπίνης φύσεώς ἐστι τροφή , ἡ χαλαρὰ τε καὶ ἀπλή , ἡ δυνὰς νηπίωδης καὶ ἄβολος , καὶ πάσης πονηρᾶς αἰτίας κεκαθαρμένη .
Lemmas: ἡδύνω . ὁ διψάω δέ κρατήρ γίγνομαι πλήρης οἶνος καί γάλα , οὖον σπογγιά χολή τε καί ὀξύς διαδροχος , ὅταν ὁ Ιουδαῖος ὁ εὐεργέτης ὁ φιλοτήσιος ἐνδείκνυμι διά ὁ καλύμου προτείνω . πάντως δέ οὐ ἀγνοέω ὁ ὁ εἴρω αἴνιγμα · πῶς δένδρον εἰμί σμυρνηφόρος ὁ Παῦλος , ὁ κατά ἡμέρα ἀποθνήσκω , καί αὐτός ἑαυτοῦ δίδωμι ΕΔ ὁ απατός ἀπόκριμα , καί διά καθαρότης τε καί ἀπάθεια ἀρωματίζω , ὀσμή ζωή ὁ σῴζω γίγνομαι · πῶς δέ σιτοποιέω ὁ έμψυχος ὁ κῆπος φυτόν ὁ δεσπότης ὁ κῆπος , ὡς μαρτυρέω ὁ ἐπί ὁ θρόνος κάθημαι · ὅτι ᾿Επεινάσα , καί δίδωμι ἐγώ ἐσθίω . ᾿Αρτος γάρ Εὐφρόσυνος εἰμί ὁ εὐποιΐα , ὁ μέλι ὁ ἐντολή γλυκυω · πῶς δέ πάλιν οἰνοχοεύς ὁ νυμφίος ὁ εὐερθὴ ὁ κῆπος φυτός , πρός ὅς οὗτος φημί · ὅτι ᾿Εδίψησα , καί ποτίζω ἐγώ , γάλα ὁ οἶνος κεράννυμι , οὐ ὕδωρ , κατά ὁ ὁ κάπηλος συνήθεια . ὁ δέ γάλα ὁ πρῶτος ὁ ἀνθρώπινος φύσις εἰμί τροφή , ὁ χαλαρός τε καί ἁπλόος , ὁ δύο νηπιώδης καί ἄβολος , καί πᾶς πονηρός αἴτιος καθαίρω .
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0513.1
προσπευτὸν τὸ ὄντα ὁμοῦ καὶ μεθῦοντα . Πρὸν γὰρ τὴν ἀσωματικὴν τροφὴν προσενεχθᾶσθαι , ὅτε ἐγένετο πρᾶσκειν καὶ ἠθέλε γευσάσθαι , παρασκευαζόντων αὐτῷ τῶν ἰδίων τὴν τράπεζαν , γίνεται αὐτῇ ἡ θεία τε καὶ νηφάλιος μέθη , δι’ ἧς ἐξίσταται αὐτὸς ἑαυτοῦ , καὶ θεωρεῖ τὴν εὐαγγελικὴν ὀθόνην , τέσσαρσιν ἀρχαῖς ἀνωθεν καθεμένην , πᾶν γένος ἀνθρώπων ἐν αὐτῇ περιέχουσαν ἐν μυρίοις εἴδεσι , πετεινῶν τε καὶ τετραπόδων καὶ ἑρπετῶν καὶ θηρίων , κατὰ τὰς τῶν σεβασμάτων διαφορὰς μεμερισμένων . Ὅν τὸ θηριώδες τε καὶ ἄλογον εἶδος θύσαι τῷ Πέτρῳ ὁ λόγος διακελεύεται , ἵνα καθαρθέντων αὐτῶν , τὸ λοιπὸν μενον ἐδώδιμον γένηται , ὅτε καὶ γυμνὸς ὁ τῆς εὐσεβείας παραδίδεται λόγος , οὐχ ἅπαξ εἰπούσης τῆς θείας φωνῆς , ὅτι Οὐχ ὅστι κοινὸν ὅπερ ὁ θεὸς ἐκαθάρι - B σεν . Ἄλλ’ εἰς τρίς γενομένου τοῦ τοιούτου κηρύγματος , ἵνα μάθωμεν τῇ μιᾷ φωνῇ , θεὸν καθαρίζοντα τὸν Πατέρα , καὶ ἐν τῇ ἑτέρᾳ ὁμοίως καθαρίζοντα τὸν θεόν , τὸν μονογενῆ Υἱὸν εἶναι , καὶ ἐν τῇ ἄλλῃ παραπλησίως , ὅτι ὁ πᾶν ἀκάθαρτον καθαρίζων Θεός , ὁ Πνεῦμά ἐστι τὸ ἅγιον . Τοιαύτης τοίνυν γινομένης τῆς ἐκ τοῦ οἴνου μέθης , ὃν προτίθησι τοῖς συμπαταίοις ὁ Κύριος , δι’ ἧς πρὸς τὰ θεώτερα τῆς ψυχῆς ἔκστασις γίνεται , καλῶς παρακελεύεται τοῖς πλησίον διὰ τῶν ἀρετῶν γενομένοις , οὐ τοῖς πόρρωθεν ἀφεστηκόσιν ὁ Κύριος · ὅτι Φάγετε , οἱ πλησίον μου , καὶ πίνετε , καὶ μεθύσατε . Ὁ γὰρ ἀναξίως ἐσθίων καὶ πίνων , κρίμα ἑαυτῷ ἐσθίει καὶ πίνει . Καλῶς δὲ τοὺς ἀξίους τῆς βρώσεως ἀδελφοὺς προσ -
Lemmas: προσπευος ὁ εἰμί ὁμοῦ καί μεθύω . πρόειμι γάρ ὁ ἀσωματικός τροφή προσφέρω , ὅτε γίγνομαι πράσκω καί ἐθέλω γεύω , παρασκευάζω αὐτός ὁ ἴδιος ὁ τράπεζα , γίγνομαι αὐτός ὁ θεῖος τε καί νηφάλιος μέθη , διά ὅς ἐξίστημι αὐτός ἑαυτοῦ , καί θεωρέω ὁ εὐαγγελικός ὀθόνη , τέσσαρες ἀρχή ἄνωθεν καθίημι , πᾶς γένος ἄνθρωπος ἐν αὐτός περιέχω ἐν μυρίος εἶδος , πετεινός τε καί τετράπους καί ἑρπετόν καί θηρίον , κατά ὁ ὁ σέβασμα διαφορά μερίζω . ὅς ὁ θηριώδης τε καί ἄλογος εἶδος θύω ὁ Πέτρος ὁ λόγος διακελεύομαι , ἵνα καθαίρω αὐτός , ὁ λοιπός μένω ἐδώδιμος γίγνομαι , ὅτε καί γυμνός ὁ ὁ εὐσέβεια παραδίδομαι λόγος , οὐ ἅπαξ εἶπον ὁ θεῖος φωνή , ὅτι οὐχ ὅστις κοινός ὅσπερ ὁ θεός καθαίρω - B Σεν . ἄλλος εἰς τρίς γίγνομαι ὁ τοιοῦτος κήρυγμα , ἵνα μανθάνω ὁ εἷς φωνή , θεός καθαρίζω ὁ πατήρ , καί ἐν ὁ ἕτερος ὁμοίως καθαρίζω ὁ θεός , ὁ μονογενής υἱός εἰμί , καί ἐν ὁ ἄλλος παραπλήσιος , ὅτι ὁ πᾶς ἀκάθαρτος καθαρίζω Θεός , ὁ πνεῦμα εἰμί ὁ ἅγιος . τοιοῦτος τοίνυν γίγνομαι ὁ ἐκ ὁ οἶνος μέθη , ὅς προτίθημι ὁ συμπαταίοις ὁ Κύριος , διά ὅς πρός ὁ θεώτερος ὁ Ψυχή ἔκστασις γίγνομαι , καλῶς παρακελεύομαι ὁ πλησίος διά ὁ ἀρετή γίγνομαι , οὖον ὁ πόρρωθεν ἀφίστημι ὁ Κύριος · ὅτι ἐσθίω , ὁ πλησίος ἐγώ , καί πίνω , καί μεθύσκω . ὁ γάρ ἀνάξιος ἐσθίω καί πίνω , κρίμα ἑαυτοῦ ἐσθίω καί πίνω . καλῶς δέ ὁ ἄξιος ὁ βρῶσις ἀδελφός προς -
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0513.2
Ἀκολούθως δὲ διαδέχεται τὴν μέθην ὁ ὕπνος , ὡς C ἂν διὰ τῆς πέψεως · ἀναδοθῇ τοῖς δαιτυμόσιν εἰς εὐξίαν ἡ δύναμις . Διὰ τοῦτο μετὰ τὴν πανδαίσαν ἐκλίνη ἐν τῷ ὕπνῳ ἡ νύμφη γίνεται . Σένος δὲ τις οὗτος ὁ ὕπνος ἐστὶ , καὶ τῆς φυσικῆς συνήθειας ἀλλότριος . Ἐπὶ μὲν γὰρ τοῦ συνήθους ὕπνου , οὔτε ὁ καθεύδων ἐγρήγορεν , καὶ ὁ ἐγρηγόρως οὐ καθεύδει · ἀλλ’ ἐν ἀλλήλοις λήγει ἀμφότερα , ὁ τε ὕπνος καὶ ἡ ἐγρηγόρησις , ταῖς διαδοχαῖς ἀλλήλων ὑπεξιστάμενα . Ἐνταῦθα δὲ τις καινὴ καὶ παράδοξος μίξις τῶν ἐναντίων καὶ σύννοδος θεωρεῖται περὶ αὐτὴν . Ἐγὼ γάρ , φησὶ , καθεύδω , καὶ ἡ καρδία μου ἀγρυπνεῖ . Τίνα οὖν χρὴ διάνοιαν περὶ τούτων λαβεῖν ; Ὕπνος θανάτου ἐστιν ὁμοίωμα . Διέται γὰρ ἐν αὐτῇ πᾶσα αἰσθητικὴ τῶν σωμάτων ἐνέργεια , οὐχ ὁψεως , οὐχ ἀκοῆς , D οὐχ ὀσφρήσεως , οὐ γεύσεως , οὐχ ἀφῆς , παρὰ τὸν τοῦ ὕπνου καιρὸν ἐνεργούσης τοῦ ἰδίου · ἀλλὰ καὶ λύει τὸν τόνον τοῦ σώματος · ποιεῖ δὲ καὶ λήθην τῶν ἐν τῷ ἀνθρώπῳ φροντίδων , καὶ κατευνάζει τὸν φόβον , καὴ ἡμεροῖ τὸν θυμόν , καὶ ὑποχάλᾳ τῶν πικραινομένων τὸν τόνον , καὶ πάντων τῶν κακῶν ἀναίσθησίαν ποιεῖ , ἕως ἂν κατακρατῶν τύχῃ τοῦ σώματος . Οὕτω γὰρ τοῦτο διὰ τῶν εἰρημένων μαθάνομεν , ὅτι ὑψηλότερα γεγόνεν ἑαυτῆς ταῦτα μεγαλοχωμένη καὶ λέγουσα , ὅτι Ἐγὼ καθεύδω , καὶ ἡ καρδία μου ἀγρυπνεῖ . Τῷ δντι γὰρ ἐφ’ ὧν μόνος ὁ νοῦς ἐφ’ ἑαυτοῦ βιοτεύει ,
Lemmas: ἀκόλουθος δέ διαδέχομαι ὁ μέθη ὁ ὕπνος , ὡς C εἄν διά ὁ πέψις · ἀναδίδωμι ὁ δαιτυμών εἰς εὐξίας ὁ δύναμις . Ζεύς οὗτος μετά ὁ πανδαισαω ἐγκλίνω ἐν ὁ ὕπνος ὁ νύμφη γίγνομαι . Σένος δέ τις οὗτος ὁ ὕπνος εἰμί , καί ὁ φυσικός συνήθεια ἀλλότριος . ἐπί μέν γάρ ὁ συνήθης ὕπνος , οὔτε ὁ καθεύδω ἐγείρω , καί ὁ ἐγρήγορος οὖον καθεύδω · ἀλλά ἐν ἀλλήλων λήγω ἀμφότερος , ὁ τε ὕπνος καί ὁ ἐγρηγόρησις , ὁ διαδοχή ἀλλήλων ὑπεξίστημι . ἐνταῦθα δέ τις καινός καί παράδοξος μίξις ὁ ἐναντίος καί σύννους θεωρέω περί αὐτός . ἐγώ γάρ , φημί , καθεύδω , καί ὁ καρδία ἐγώ ἀγρυπνέω . τίς οὖν χρή διάνοια περί οὗτος λαμβάνω ; Ὕπνος θάνατος εἰμί ὁμοίωμα . Δῖος γάρ ἐν αὐτός πᾶς αἰσθητικός ὁ σῶμα ἐνέργεια , οὐ ὄψις , οὐ ἀκοή , D οὐ ὄσφρησις , οὖον γεῦσις , οὐ ἀφῆς , παρά ὁ ὁ ὕπνος καιρός ἐνεργέω ὁ ἴδιος · ἀλλά καί λύω ὁ τόνος ὁ σῶμα · ποιέω δέ καί λήθη ὁ ἐν ὁ ἄνθρωπος φροντίς , καί κατευνάζω ὁ φόβος , καίω ἡμερόω ὁ θυμός , καί ὑποχαλάω ὁ πικραίνω ὁ τόνος , καί πᾶς ὁ κακός ἀναισθησία ποιέω , ἠώς εἄν κατακρατέω τυγχάνω ὁ σῶμα . οὕτως γάρ οὗτος διά ὁ εἴρω μανθάνω , ὅτι ὑψηλός γίγνομαι ἑαυτοῦ οὗτος μεγαλοχαω καί λέγω , ὅτι ἐγώ καθεύδω , καί ὁ καρδία ἐγώ ἀγρυπνέω . ὁ δντι γάρ ἐπί ὅς μόνος ὁ νόος ἐπί ἑαυτοῦ βιοτεύω ,
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0514.1
οὐδὲν τῶν αἰσθητηρίων παρενοχλούμενος , ὡς ὑπὸ τινὶ καὶ κώματι πάρειτος ἡ τοῦ σώματος γίνοιτο φύσις , καὶ ἀληθῶς ἔστιν εἰπεῖν , ὅτι κοιμᾶται δι’ ἀπραξίας ἡ ὁρᾶσις , ἀτιμαζομένων τῶν θεαμάτων ἐκείνων , ὅσα τὰς παιδικὰς ὀφείας ἐκπλήττειν εἴωθεν . Οὐ ταῦτα λέγω μόνον ἀ τῆς γειώδους ὕλης ἐστίν , οἷον χρυσὸν τε καὶ ἀργύριον , καὶ τῶν λίθων ἐκεῖνα ὅσα διὰ τινος εὐχρείας κινεῖ τοὺς ὀφθαλμοὺς · τὴν λυγνείαν , ἀλλὰ καὶ τὰ περὶ τὸν οὐρανὸν φαινόμενα θαύματα , αἱ τε τῶν ἀστέρων αἰγαί , καὶ τοῦ ἡλίου ὁ κύκλος , καὶ τὸ πολυμορφον τῆς σελήνης εἶδος , καὶ εἴ τι ἄλλο τοὺς ὀφθαλμοὺς ἡδονὴν φέρει , διὰ τὸ μηδὲν εἰς ἀεὶ μένειν , ἀλλὰ συμμετακινεῖσθαι τῇ παρόδῳ τοῦ χρόνου , καὶ συμπεριγιγνέσθαι . Πάντων τῶν τοιούτων ὑπερορῶντων , διὰ τὴν τῶν ἀληθινῶν θεωριῶν , πάρειτος ἐστίν ὁ τοῦ σώματος ὀφθαλμὸς , πρὸς οὐδὲν τῶν παρ’ αὐτοῦ ὑποδεικνυμένων τῆς τελειοτέρας ψυχῆς καθελκομένης . διὰ τὸ μόνον βλέπειν τῇ διανοίᾳ τὰ τῶν ὀρατῶν ὑπερκείμενα . Οὕτω καὶ ἡ ἀκοὴ νεκρὰ τις καὶ ἀνενεργητος γίνεται , πρὸς τὰ ὑπὲρ λόγον τῆς ψυχῆς ἀκούμενης .
Lemmas: οὐδείς ὁ αἰσθητήριον παρενοχλέω , ὡς ὑπό τις καί κῶμα πάρειμι ὁ ὁ σῶμα γίγνομαι φύσις , καί ἀληθής εἰμί εἶπον , ὅτι κοιμάω διά ἀπραξία ὁ ὅρασις , ἀτιμάζω ὁ θέαμα ἐκεῖνος , ὅσος ὁ παιδικός ὄφειος ἐκπλήσσω εἴωθα . οὖον οὗτος λέγω μόνος ὅς ὁ γειώδους ὕλη εἰμί , οἷος χρυσός τε καί ἀργύριον , καί ὁ λίθος ἐκεῖνος ὅσος διά τις εὔχρεια κινέω ὁ ὀφθαλμός · ὁ λυγνείαν , ἀλλά καί ὁ περί ὁ οὐρανός φαίνω θαῦμα , ὁ τε ὁ ἀστήρ Αἰγαί , καί ὁ ἥλιος ὁ κύκλος , καί ὁ πολύμορφος ὁ σελήνη εἶδος , καί εἰμί τίς ἄλλος ὁ ὀφθαλμός ἡδονά φέρω , διά ὁ μηδείς εἰς ἀεί μένω , ἀλλά συμμετακινέω ὁ πάροδος ὁ χρόνος , καί συμπεριγίγνομαι . Πάντων ὁ τοιοῦτος ὑπεροράω , διά ὁ ὁ ἀληθινός θεωρία , πάρειμι εἰμί ὁ ὁ σῶμα ὀφθαλμός , πρός οὐδείς ὁ παρά αὐτός ὑποδείκνυμι ὁ τέλειος Ψυχή καθέλκω . διά ὁ μόνος βλέπω ὁ διάνοια ὁ ὁ ορατός ὑπέρκειμαι . οὕτως καί ὁ ἀκοή νεκρός τις καί ἀνενεργητέω γίγνομαι , πρός ὁ ὑπέρ λόγος ὁ Ψυχή ἀκούμενος .
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0514.2
Τὰ δὲ κενχωδέστερα τῶν αἰσθήσεων , οὔτε λέγειν ἄξιον , ὅτι πόρρωθεν καθάπερ τις νεκρωθῆναι δυσωδία τῆς ψυχῆς ἀπορρίπτεται , ἢ τε ῥηγλατούσα τὰς ὀσμὰς δυσφηρίαις , καὶ ἡ τῇ λατρείᾳ τῆς κοιλίας προσκαθημένη γεῦσις , καὶ ἡ ἀφὴ πρὸς τούτοις , τὸ ἀνθρωποειδὲς καὶ τυφλὸν αἰσθητήριον , ὁ τάχα διὰ τοὺς τυφλοὺς μόνους ἡ φύσις ἐποίησεν . Ὅν πάντων ὡσπερ ἐν ὑπνῳ τινὶ δι’ ἀπραξίαν κεχρημένων , καθαρά τῆς καρδίας ἐστὶν ἡ ἐνέργεια , καὶ πρὸς τὸ ἀνω βλέπει ὁ λογισμὸς , ἀπεριήκων μένων ἐν τῆς αἰσθητικῆς κινήσεως καὶ ἀδιώλυτος . Διπλὴς γὰρ οὖσης ἐν τῇ ἀνθρωπίνῃ φύσει τῆς ἡδονῆς · τῆς μὲν ἐν ψυχῇ δι’ ἀπαθείας ἐνεργουμένης , τῆς δὲ διὰ πάθους ἐν σώματι , ὑπερ ἀν ἐξ ἀμφοτέρων ἡ προαίρεσις ἐλῃται , αὕτη κατὰ τῆς ἑτέρας τὸ κράτος ἔχει . Ὡς εἴ τις πρὸς τὴν αἴσθησιν βλέποι , τὴν δι’ αὐτῆς ἐμφυομένην τῷ σώματι ἡδονὴν ἐφελκόμενος , ἀγευστος τῆς θείας εὐφροσύνης διαβιώσεται , διότι πέφυκε πῶς ἐπισκοτεῖσθαι τὸ κρεῖττον ὑπὸ τοῦ χειρόνους . Οἳς δ’ ἂν ἐπιθυμία τὴν πρὸς τὸ θεῖον ἔχει ῥοπὴν , τούτοις ἀνεπισκόπτον μένει τὸ ἀγαθόν , καὶ φευκτὸν ἅπαν νομίζεται εἶναι τὸ καταχρηστέον τὴν αἴσθησιν . Διὰ τοῦτο ἡ ψυχή , ὅταν μόνῃ τῇ θεωρίᾳ τοῦ ὄντος εὐφραίνηται , πρὸς οὐδὲν ἐργὸν τῶν ἐνεργουμένων καθ’ ἡδονὴν δι’ αἰσθήσεως · ἀλλὰ πᾶσαν σωματικὴν κατακοιμᾶσα κίνησιν , γυμνὴ τε καὶ καθαρὰ τῇ διανοίᾳ διὰ τῆς θείας ἐγρηγόρσεως δέχεται τοῦ Θεοῦ τὴν ἐμφάνειαν . Ἡς καὶ ἡμεῖς ἀξιοθεῖσθαι διὰ τοῦ εἰρημένου ὑπνου καταρξόμενοι τῆς ψυχῆς τὴν ἐγρήγορσιν . Ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ , ψ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: ὁ δέ κενχωδέστερα ὁ αἴσθησις , οὔτε λέγω ἄξιος , ὅτι πόρρωθεν καθάπερ τις νεκρόω δυσωδία ὁ Ψυχή ἀπορρίπτω , ἢ τε ρηγλατουω ὁ ὀσμή δυσφηριος , καί ὁ ὁ λατρεία ὁ κοιλία προσκάθημαι γεῦσις , καί ὁ ἀλφή πρός οὗτος , ὁ ἀνθρωποειδής καί τυφλός αἰσθητήριον , ὁ τάχα διά ὁ τυφλός μόνος ὁ φύσις ποιέω . ὅς πᾶς ὡς ἐν ὕπνος τις διά ἀπραξία χράομαι , καθαρός ὁ Καρδία εἰμί ὁ ἐνέργεια , καί πρός ὁ ἄνω βλέπω ὁ λογισμός , ἀπεῖπον Μένων ἐν ὁ αἰσθητικός κίνησις καί αδιωλυος . Διπλής γάρ εἰμί ἐν ὁ ἀνθρώπινος φύσις ὁ ἡδονή · ὁ μέν ἐν Ψυχή διά ἀπάθεια ἐνεργέω , ὁ δέ διά πάθος ἐν σῶμα , ὑπερ εἰς ἐκ ἀμφότερος ὁ προαίρεσις αἱρέω , οὗτος κατά ὁ ἕτερος ὁ κράτος ἔχω . ὡς εἰμί τις πρός ὁ αἴσθησις βλέπω , ὁ διά αὐτός ἐμφύω ὁ σῶμα ἡδονά ἐφέλκω , άγευστος ὁ θεῖος Εὐφρόσυνος διαβιόω , διότι φύω πῶς ἐπισκοτέω ὁ ἀγαθός ὑπό ὁ χείρων . οἶς δέ εἄν ἐπιθυμία ὁ πρός ὁ θέω ἔχω ῥοπή , οὗτος ἀνεπισκόπτον μένω ὁ ἀγαθός , καί φευκτός ἅπας νομίζω εἰμί ὁ καταχρηστέον ὁ αἴσθησις . Ζεύς οὗτος ὁ ψυχή , ὅταν μόνος ὁ θεωρία ὁ εἰμί εὐφραίνω , πρός οὐδείς ἔργον ὁ ἐνεργέω κατά ἡδονά διά αἴσθησις · ἀλλά πᾶς σωματικός κατακοιμάω κίνησις , γυμνός τε καί καθαρός ὁ διάνοια διά ὁ θεῖος ἐγρήγορσις δέχομαι ὁ Θεός ὁ ἐμφάνεια . εἰμί καί ἐγώ ἀξιόω διά ὁ εἴρω ὕπνος κατάρχω ὁ Ψυχή ὁ ἐγρήγορσις . ἐν Χριστός Ἰησοῦς , ψ ὁ δόξα εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0514.3
Φωνὴ ἀδελφιδού μου κροτεῖ ἐπὶ τὴν θύραν . Ἄνοιξόν μοι , ἡ ἀδελφὴ μου , ἡ πλῆκτον μου , περιστερά μου , τελεία μου · ὅτι ἡ κεφαλὴ μου ἐπλήσθη δρόσου , καὶ οἱ βόστρυχοί μου ψεκάδων νυκτός .
Lemmas: φωνή ἀδελφιδῆς ἐγώ κροτέω ἐπί ὁ θύρα . ἀνοίγνυμι ἐγώ , ὁ ἀδελφή ἐγώ , ὁ πλήσσω ἐγώ , περιστερά ἐγώ , τέλειος ἐγώ · ὅτι ὁ κεφαλή ἐγώ πίμπλημι δρόσος , καί ὁ βόστρυχος ἐγώ ψακάς νύξ .
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0515.1
Λ κτὸς . Ἐξεδυσάμην τὸν χιτῶνά μου , πῶς ἐνδυ-σόμεν αὐτόν ; Ἐνύψαμην τοὺς πόδας μου , πῶς μολυνῶ αὐτούς ; Ἀδελφιδός μου ἔπετεισεν χεῖρα αὐτοῦ διὰ ὀπῆς , καὶ ἡ κοιλία μου ἐθορύθη ἐπ᾽ αὐτόν .
Lemmas: Λ κτείς . ἐκδύω ὁ χιτών ἐγώ , πῶς ἐνδύω αὐτός ; Ἐνύψαμην ὁ πούς ἐγώ , πῶς μολύνω αὐτός ; ἀδελφιδός ἐγώ ἐπιτίθημι χείρ αὐτός διά ὀπή , καί ὁ κοιλία ἐγώ ἐθορύθη ἐπί αὐτός .
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0516.1
πυλαίας ἐγρηγορότι τῷ ὀφθαλμῷ προσκαθημένῳ , ἵνα πάλιν εἰσέλθῃ δι' αὐτῶν ὅταν ἀναλύσῃ ἐκ τῶν γάμων ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης εἰς τὴν ὑπερουράνιον ἐκκλησίαν μακαριότητα . Ὅθεν κατὰ τὴν ψαλμωδίαν , ὡς ἐκ παστάδος ὁ νυμφίος ἐκπορευθεὶς ἡρώσατο ἐαυτῇ τῇ παρθένῳ ἡμᾶς διὰ τῆς μυστικῆς ἀναγεννήσεως τὴν τοῦ εἰδώλου ἐκπροενθεῖσαν , εἰς ἀφθαρσίαν παρθενικὴν ἀναστοιχεῖσας τὴν φύσιν . Τῶν οὖν γάμων ἤδη τετελεσμένων , καὶ νυμφευθείσης ὑπὸ τοῦ Λόγου τῆς Ἐκκλησίας , καθὼς φησιν ὁ Ἰωάννης , ὅτι Ὁ ἔχων τὴν νύμφην νυμφίος ἐστίν · καὶ εἰς τὸν τῶν μυστηρίων θάλαμον αὐτῆς παραδεχθείσης , ἀνέμενον οἱ ἄγγελοι τὴν ἐπάνοδον τοῦ βασιλέως , τῆς Ἐκκλησίας ἐπαναγοιχῆς ἐπὶ τὴν κατὰ φύσιν μακαριότητα . Τοῦτο οὖν εἶπε δεῖν ὁμοιοῦσθαι καὶ τὸν ἡμέτερον βίον · ἵνα καθάπερ ἐκεῖνοι πόρθω χαίρειν καὶ ἀπάτης πολιτευόμενοι , πρὸς ὑποδοχὴν εἰσιν εὐπρεπεῖς τῆς δεσποτικῆς παρουσίας · οὕτω καὶ ἡμεῖς τοῖς προθύροις τῶν καταγωγῶν ἡμῶν προσκαρτεροῦντες , ἐτοίμους πρὸς ὑπακοὴν ἐαυτοὺς ποιήσωμεν , ὅταν ἐπιστῇς κροῦσιν τῇ θύρᾳ . Μακάριοι γάρ , φησίν , οἱ δοῦλοι ἐκεῖνοι , οὓς ἐλθὼν ὁ κύριος αὐτῶν εὕρῃσι ποιούντας οὕτως .
Lemmas: πυλαῖος ἐγείρω ὁ ὀφθαλμός προσκάθημαι , ἵνα πάλιν εἰσέρχομαι διά αὐτός ὅταν ἀναλύω ἐκ ὁ γάμος ὁ βασιλεύς ὁ δόξα εἰς ὁ ὑπερουράνιος ἐκκλησία μακαριότης . ὅθεν κατά ὁ ψαλμῳδία , ὡς ἐκ παστάς ὁ νυμφίος ἐκπορεύω ἀρόω ἑαυτοῦ ὁ παρθένος ἐγώ διά ὁ μυστικός ἀναγέννησις ὁ ὁ εἴδωλον εκπροενθεισαω , εἰς ἀφθαρσία παρθενική αναστοιχεισος ὁ φύσις . ὁ οὖν γάμος ἤδη τελέω , καί νυμφεύω ὑπό ὁ Λόγος ὁ ἐκκλησία , καθώς φημί ὁ Ἰωάννης , ὅτι ὁ ἔχω ὁ νύμφη νυμφίος εἰμί · καί εἰς ὁ ὁ μυστήριον θάλαμος αὐτός παραδέχομαι , ἀνίημι ὁ ἄγγελος ὁ ἐπάνοδος ὁ βασιλεύς , ὁ ἐκκλησία επαναγοιχεω ἐπί ὁ κατά φύσις μακαριότης . οὗτος οὖν εἶπον δήω ὁμοιόω καί ὁ ἡμέτερος βίος · ἵνα καθάπερ ἐκεῖνος πορθέω χαίρω καί ἀπάτη πολιτεύω , πρός ὑποδοχή εἰμί εὐπρεπής ὁ δεσποτικός παρουσία · οὗτος καί ἐγώ ὁ πρόθυρον ὁ καταγωγή ἐγώ προσκαρτερέω , ἑτοῖμος πρός ὑπακοή ἑαυτοῦ ποιέω , ὅταν ἐφίστημι κροῦσις ὁ θύρα . μακάριος γάρ , φημί , ὁ δοῦλος ἐκεῖνος , ὅς ἔρχομαι ὁ κύριος αὐτός εὑρίσκω ποιέω οὕτως .
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0516.2
Ἐπεὶ οὖν μακάριόν ἐστι τὸ ὑπακοῦειν τῷ κροῦοντι , τοῦτο χάριν διαναπαύει πρὸς τὴν μακαριότητα βλέπουσα , αἰσθάνεται τοῦ παρεστῶτος τῇ θύρᾳ , καλῶς τοῖς ἰδίοις θησαυροῖς ἐπαγρυπνοῦσα ψυχή , καὶ φησίν · Φωνὴ τοῦ ἀδελφidoῦ μου κρούει ἐπὶ τὴν θύραν . Πῶς ἄν τις τὴν πρὸς τὰ δεῖτερα τῆς νύμφης ἄνοδον διὰ τῶν λεγομένων ἀξίως κατανοήσειεν ; Ἡ μετὰ τοσαύτης ἐξουσίας τε καὶ πεποιθήσεως τὸν σκληρὸν ἐκεῖνον Βορῆαν ἀφ' ἑαυτῆς ἐξοίχισα , καὶ τὸ φωτεινὸν πνεῦμα πρὸς ἑαυτὴν ἐρελυσάμενη , ἡ παραδείσους βεῶν διὰ τοῦ στόματος ἐργαζομένη , ὧν ἀρώματα ἦν ἀκρόδρυα , ἢ τὸν χῖππον ἑαυτῆς τράπεζαν προτιθεῖσα τῷ Δεσπότῃ τῆς κτίσεως , ἧς ἀπόδηλον ἐφάνη τῶν προτεθέντων οὐδέν · ἀλλὰ πάντα εἶναι καλὰ ἐμαρτύρηθη ἡ σίμυρα , τὸ ἄρωμα , ὁ μετὰ τοῦ μέλιτος ἄρτος , ὁ μετὰ τοῦ γάλακτος οἶνος , ἢ ἐμαρτύρησεν ὁ Λόγος τὸ τέλειον , εἰπών · ὅτι Ὦλὴ καλὴ εἶ , καὶ μῶμος οὐκ ἔστιν ἐν σοί · αὕτη νῦν οὕτω διακείται , ὡς πρῶτως μέλλουσα δέχεσθαι τοῦ Θεοῦ τὴν ἐμφάνειαν , καὶ ὡς οὐδέπω τὸν νῦν ἑστῶτα πρὸ τῶν θυρῶν Λόγον εἰσδεξαμένη καὶ εἰσοικίσασα , ἐν θαύματι τῆς φωνῆς ποιεῖται τὴν δύναμιν · διὰ τοῦτο φησιν οὕτω αὐτῆς , ἀλλὰ τῆς θύρας αὐτῆς ἀπτεσθαι τὴν τοῦ νυμφίου φωνήν . Φωνὴ γάρ , φησίν , τοῦ ἀδελφidoῦ μου κροῦει ἐπὶ τὴν θύραν .
Lemmas: ἐπεί οὖν μακάριος εἰμί ὁ ὑπακούω ὁ κρούω , οὗτος χάρις διαναπαύω πρός ὁ μακαριότης βλέπω , αἰσθάνομαι ὁ παρίστημι ὁ θύρα , καλῶς ὁ ἴδιος θησαυρός επαγρυπνώ ψυχή , καί φημί · φωνή ὁ ἀδελφός ἐγώ κρούω ἐπί ὁ θύρα . Πῶς ἄν τις ὁ πρός ὁ δέρω ὁ νύμφη ἄνοδος διά ὁ λέγω ἀξίως κατανοέω ; ὁ μετά τοσοῦτος ἐξουσία τε καί πεποίθησις ὁ σκληρός ἐκεῖνος Βορεύς ἀπό ἑαυτοῦ ἐξοίχισα , καί ὁ φωτεινός πνεῦμα πρός ἑαυτοῦ ῥέω , ὁ παράδεισος βαίνω διά ὁ στόμα ἐργάζομαι , ὅς ἄρωμα εἰμί ἀκρόδρυα , ἢ ὁ χῖππον ἑαυτοῦ τράπεζα προτίθημι ὁ δεσπότης ὁ κτίσις , ὅς αποδηλος φαίνω ὁ προτίθημι οὐδείς · ἀλλά πᾶς εἰμί καλός μαρτυρέω ὁ Σιμύρα , ὁ ἄρωμα , ὁ μετά ὁ μέλι ἄρτος , ὁ μετά ὁ γάλα οἶνος , ἢ μαρτυρέω ὁ Λόγος ὁ τέλειος , εἶπον · ὅτι Ὦλος κάλως εἰμί , καί μῶμος οὐ εἰμί ἐν σύ · οὗτος νῦν οὗτος διάκειμαι , ὡς πρῶτος μέλλω δέχομαι ὁ Θεός ὁ ἐμφάνεια , καί ὡς οὐδέπω ὁ νῦν ἵστημι πρό ὁ θύρα Λόγος εἰσδέχομαι καί εἰσοικίζω , ἐν θαῦμα ὁ φωνή ποιέω ὁ δύναμις · διά οὗτος φημί οὗτος αὐτός , ἀλλά ὁ θύρα αὐτός ἅπτω ὁ ὁ νυμφίος φωνή . φωνή γάρ , φημί , ὁ ἀδελφός ἐγώ κρούω ἐπί ὁ θύρα .
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0516.3
Ὅρᾳ πῶς ἀόριστός ἐστι τοῖς πρὸς τὸν Θεὸν ἀνιοῦσιν ὁ δρόμος · πῶς τὸ δεῖ καταλαβανόνμενον , ἀρχὴ πρὸς τὸ ὑπερέχον γίγνεται ; Ὅτι γὰρ στάσιν τινὰ τοῦ δρόμου τῆς πρὸς τὰ ὑψηλὰ πορείας διὰ τῶν πρὸς αὐτὴν εἰρημένων ἠπίσαμεν . Τί γὰρ ἄν τις μετὰ τὴν τελειότητα τῆς μαρτυρίας πάλιν ζητήσειεν ; Τότε βλέπομεν ἔτι ἐνδον οὖσαν αὐτήν , καὶ οὕτω τῶν θυρῶν αὐτῆς ἐκπεσγενημένην , οὐδὲ τῆς κατὰ πρόσωπον ἐμφανείας καταστρωφῶσαν , ἀλλ' ἐτι διὰ τῆς ἀκοῆς πρὸς τὴν τῶν ἀγαθῶν μετουσίαν ὁδηγουμένην . Τοῦτο οὖν διὰ τῶν
Lemmas: ὁράω πῶς ἀόριστος εἰμί ὁ πρός ὁ θεός ἀνέρχομαι ὁ δρόμος · πῶς ὁ δεῖ καταλαμβάνω , ἀρχή πρός ὁ ὑπερέχω γίγνομαι ; ὅτι2 γάρ στάσις τις ὁ δρόμος ὁ πρός ὁ ὑψηλός πορεία διά ὁ πρός αὐτός εἴρω ηπισω . τις γάρ ἄν τις μετά ὁ τελειότης ὁ μαρτυρία πάλιν ζητέω ; τότε βλέπω ἔτι ἔνδον εἰμί αὐτός , καί οὗτος ὁ θύρα αὐτός ἐκπίπτω , οὐδέ ὁ κατά πρόσωπον ἐμφάνεια καταστρέφω , ἀλλά ἔτι διά ὁ ἀκοή πρός ὁ ὁ ἀγαθός μετουσία ὁδηγέω . οὗτος οὖν διά ὁ
gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0518.1
παντὸς ἔξω καταλειφθέντος , μόνον ὑπολείπεται τῇ θεωρίᾳ τῆς ψυχῆς τὸ ἀόρατον τε καὶ ἀνεξάληπτον , ἐν ᾧ ἐστιν ὁ Θεός , καθὼς φησι περὶ τοῦ νομοθέτου ὁ λόγος · ὅτι Εἰσῆλθεν δὲ Μωϋσῆς εἰς τὸν γνόφον οὗ ἦν ὁ Θεός .
Lemmas: πᾶς ἔξω καταλείπω , μόνος ὑπολείπω ὁ θεωρία ὁ Ψυχή ὁ ἀόρατος τε καί ἀνεξάλειπτος , ἐν ὅς εἰμί ὁ Θεός , καθώς φημί περί ὁ νομοθέτης ὁ λόγος · ὅτι εἰσέρχομαι δέ Μωϋσῆς εἰς ὁ γνόφος ὅς εἰμί ὁ Θεός .