gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0417.1
δομα ἦν τοιαύτῃ κληματι : Γόμορρα , ἡ συγκαταδικασθεῖσα Σοδόμοις , δι' ὧν ὁ τῶν δρακόντων θυμὸς ὁ ἀνίατος ἐν ταῖς πονηραῖς ληνοῖς τῶν Σοδομιτῶν ὑπερέχεθη . Ἔστι δὲ καὶ μέχρι τοῦ νῦν τῶν τοιούτων ἀμπελῶν ἐπιμελητάς τε καὶ φύλακας τοὺς πολλοὺς τῶν ἀνθρώπων ἰδεῖν , οἱ σπουδῇ τὰ πάθη παρ' ἑαυτοὺς τηροῦσιν , ὥσπερ δεδιότες μὴ τὸ κακὸν ἀπολέσωσιν . Ὀρᾷς τοὺς πονηροὺς τῆς εἰδωλολατρίας φύλακας , τῆς τε κατὰ τὴν ἀσεβείαν καὶ τῆς κατὰ τὴν πλεονεξίαν ἐνεργουμένης , πῶς ἐπαγρυπνοῦσι τῇ φυλακῇ τῶν κακῶν , ζημίαν τὸ στερηθῆναι τῆς ἀνομίας νομίζοντες . Καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ὡσαύτως ἐστὶν ἰδεῖν τοὺς ἐν βάθει παραδεξαμένους τὴν ἡδονὴν , ἢ ὑπερηφανίαν , ἢ τύφον , ἢ ἄλλο τι τῶν τοιούτων , πῶς περιέγονται διὰ πάσης φυλακῆς τῶν τοιούτων , κέρδος ποιούμενοι τὸ μηδέποτε τὴν ψυχὴν τῶν παθῶν καθαρούσαν . Ταῦτα οὖν ἡ νύμφη ὀδύρεται , λέγουσα , ὅτι Διὰ τοῦτο ἐγενόμην μέλαινα , ἐπειδὴ τὰ ζιζάνια τοῦ ἐχθροῦ , καὶ τὰς πονηρὰς αὐτῶν κληματίδας φυλάσσουσα τε καὶ περιέπουσα , τὸν ἀμπελῶνα τὸν ἐμὸν οὐκ ἐφύλαξα . Ὦ πόσον κινεῖ πάθος ἐν τοῖς αἰσθητικῶς ἐπατοῦσιν , Ἀμπελῶνα ἐμὸν οὐκ ἐφύλαξα ! Ὦρθὸν ἀντικρὺς ἐστιν ἡ φωνή , τοὺς τῶν προφητῶν στεναγμοὺς κινεῖν εἰς συμπάθειαν . Πῶς ἐγένετο πόρνη ἡ πόλις πιστὴ Σιὼν πλήρης κρίσεως ; Πῶς κατελείφθη ἡ θυγάτηρ Σιὼν ὡς σκηνὴ ἐν ἀμπελῶνι ; Πῶς ἐκάθισεν μόνη ἡ πόλις , ἡ πεπληθυμμένη λαῶν ; ἄρχουσα ἐπὶ χώρας , ἐγενήθη εἰς φόρον ; Πῶς ἠσκαρώθη τὸ χρυσίον , ἠλλοιώθη τὸ ἀργύριον τὸ ἀγαθόν ; Πῶς ἐγένετο μέλαινα , ἡ τῇ ἀληθινῇ φωτὶ τὰ πρῶτα συναλλάμπουσα ; Πάντα ταῦτα ἐγένεσθ μοι , φησίν , ὅτι τὸν ἀμπελῶνα τὸν ἐμὸν οὐκ ἐφύλαξα . Ἀμπελῶν ἐστιν ἡ ἀθανασία · ἀμπελῶν ἡ ἀπαθεία , καὶ ἡ πρὸς τὸ Θεὸν ὁμοίωσις , καὶ ἡ παντὸς κακοῦ ἀλλοτρίωσις . Τοῦτο τοῦ ἀμπελῶνος καρπὸς ἡ καθαρότης , ὁ λαμπρὸς οὗτος καὶ ὀρῖμος βότρυς , ὁ ἰδιάζων τῷ εἴδει καὶ καταγλυκαίνων ἐν ἀγνείᾳ τὰ τῆς ψυχῆς αἰσθητήρια . Ἔλιξ δὲ τοῦ ἀμπελῶνος , ἡ πρὸς τὴν ἀδίων ζωὴν περιπλοκὴ τε καὶ συμφυία · κλήματα δὲ αὐξανόμενα , τὰ τῶν ἀρετῶν ἐστιν ὑψώματα πρὸς τὸ ὕψος τῶν ἀγγέλων ἀνασθενδρόμενα · φύλλα δὲ τεθηλότα καὶ τῷ ἡρεμαίῳ πνεύματι γλαφυρῶς τοῖς κλάδοις ἐπικειμένα , ὁ πολυειδὴς τῶν θείων ἀρετῶν κόσμος ἐστι , τῶν συναναβαλλόντων τῷ πνεύματι . Ταῦτα πάντα κεκτημένη , φησίν , καὶ ἐν τῇ ἀπολαύσει τούτων λαμπρυνομένη , διὰ τὸ μὴ φυλάξαι τὸν ἀμπελῶνα , κατεμαλδύνθη τῷ πένθει · τῆς γὰρ καθαρότητος ἐκπεσοῦσα , τὸ ζοφῶδες εἶδος ἐνεδυσάμην . Τοιούτος γὰρ τῷ εἴδει ὁ χιτὼν ὁ δερμάτινος . Νῦν δὲ διὰ τὴν ἀγαπησαμένην με πάλιν εὐθύτητα , καλὴ τε καὶ φωτοειδὴς γενομένη , ὑποπτεύω τὴν εὐχάρισίαν , μὴ πάλιν ἀπολέσω τὸ κάλλος , ἀγνοία τῇ κατὰ τὴν ἀσφάλειαν τρόπου , περὶ τὴν φυλακὴν ἀτυχήσασα . Διὰ τοῦτο καταλιποῦσα τὸν πρὸς τὰς νεανίας λόγον , πάλιν δι' εὐχῆς ἀνακαλεῖ τὸν νυμφίον , ὄνομα ποιουμένη τοῦ ποθουμένου τὴν πρὸς αὐτὸν ἐνδιάθετον σχέσιν . Τί γὰρ φησιν ; Ἀπάγγειλόν μοι , ὃν ἠγάπησεν ἡ ψυχή μου , ποῦ πομαινεῖς , ἢ ποῦ
Lemmas: δόμα εἰμί τοιοῦτος κλῆμα : Γόμορρα , ὁ συγκαταδικάζω Σόδομα , διά ὅς ὁ ὁ δράκων θυμός ὁ ἀνίατος ἐν ὁ πονηρός ληνός ὁ Σοδομίτης ὑπερέχω . εἰμί δέ καί μέχρι ὁ νῦν ὁ τοιοῦτος ἀναπελάω ἐπιμελητής τε καί φύλαξ ὁ πολύς ὁ ἄνθρωπος ὁράω , ὁ σπουδή ὁ πάθος παρά ἑαυτοῦ τηρέω , ὥσπερ δείδω μή ὁ κακός ἀπόλλυμι . ὁράω ὁ πονηρός ὁ εἰδωλολατρία φύλαξ , ὁ τε κατά ὁ ἀσέβεια καί ὁ κατά ὁ πλεονεξία ἐνεργέω , πῶς ἐπαγρυπνέω ὁ φυλακή ὁ κακός , ζημία ὁ στερέω ὁ ἀνομία νομίζω . καί ἐπί ὁ ἄλλος ὡσαύτως εἰμί ὁράω ὁ ἐν βάθος παραδέχομαι ὁ ἡδονά , ἢ ὑπερηφανία , ἢ τύφω , ἢ ἄλλος τίς ὁ τοιοῦτος , πῶς περιέρχομαι διά πᾶς φυλακή ὁ τοιοῦτος , κέρδος ποιέω ὁ μηδέποτε ὁ ψυχή ὁ πάθος καθαίρω . οὗτος οὖν ὁ νύμφη ὀδύρομαι , λέγω , ὅτι Ζεύς οὗτος γίγνομαι μέλας , ἐπεί ὁ ζιζάνιον ὁ ἐχθρός , καί ὁ πονηρός αὐτός κληματίς φυλάσσω τε καί περιέπω , ὁ ἀμπελών ὁ ἐμός οὐ φυλάσσω . ὦ πόσος κινέω πάθος ἐν ὁ αἰσθητικός πατέω , ἀμπελών ἐμός οὐ φυλάσσω ! ὀρθός ἀντικρύς εἰμί ὁ φωνή , ὁ ὁ προφήτης στεναγμός κινέω εἰς συμπάθεια . Πῶς γίγνομαι πόρνη ὁ πόλις πιστός Σιών πλήρης κρίσις ; Πῶς καταλείπω ὁ θυγάτηρ Σιών ὡς σκηνή ἐν ἀμπελών ; Πῶς καθίζω μόνος ὁ πόλις , ὁ πληθύνω λαός ; ἄρχω ἐπί χώρα , γίγνομαι εἰς φόρος ; Πῶς ἠσκαρώθη ὁ χρυσίον , ἀλλοιόω ὁ ἀργύριον ὁ ἀγαθός ; Πῶς γίγνομαι μέλας , ὁ ὁ ἀληθινός φάος ὁ πρῶτος συναλλαμπουω ; πάν οὗτος γίγνομαι ἐγώ , φημί , ὅτι ὁ ἀμπελών ὁ ἐμός οὐ φυλάσσω . ἀναπελάω εἰμί ὁ ἀθανασία · ἀναπελάω ὁ ἀπάθεια , καί ὁ πρός ὁ θεός ὁμοίωσις , καί ὁ πᾶς κακός ἀλλοτρίωσις . οὗτος ὁ ἀμπελών καρπός1 ὁ καθαρότης , ὁ λαμπρός οὗτος καί ὀρῖμος βότρυς , ὁ ἰδιάζω ὁ εἶδος καί καταγλυκαίνω ἐν ἁγνεία ὁ ὁ Ψυχή αἰσθητήριον . Ἕλιξ δέ ὁ ἀμπελών , ὁ πρός ὁ ἀδίων ζωή περιπλοκή τε καί συμφυΐα · κλῆμα δέ αὐξάνω , ὁ ὁ ἀρετή εἰμί ὕψωμα πρός ὁ ὕψος ὁ ἄγγελος ἀνασθενδρόμενα · φύλλον δέ θάλλω καί ὁ ἡρεμαίῳ πνεῦμα γλαφυρός ὁ κλάδος επικείμενος , ὁ πολυειδής ὁ θεῖον ἀρετή κόσμος εἰμί , ὁ συναναβάλλω ὁ πνεῦμα . οὗτος πᾶς κτάομαι , φημί , καί ἐν ὁ ἀπολαύω οὗτος λαμπρύνω , διά ὁ μή φυλάσσω ὁ ἀμπελών , καταμαλδύνω ὁ πένθος · ὁ γάρ καθαρότης ἐκπίπτω , ὁ ζοφώδης εἶδος ἐνδύω . τοιούτος γάρ ὁ εἶδος ὁ χιτών ὁ δερμάτινος . νῦν δέ διά ὁ ἀγαπάω ἐγώ πάλιν εὐθύτης , κάλως τε καί φωτοειδής γίγνομαι , ὑποπτεύω ὁ εὐχαρισία , μή πάλιν ἀπόλλυμι ὁ κάλλος , ἄγνοια ὁ κατά ὁ ἀσφάλεια τρόπος , περί ὁ φυλακή ἀτυχέω . Ζεύς οὗτος καταλιμπάνω ὁ πρός ὁ νεανίας λόγος , πάλιν διά εὐχή ἀνακαλέω ὁ νυμφίος , ὄνομα ποιέω ὁ ποθέω ὁ πρός αὐτός ἐνδιάθετος σχέσις . τις γάρ φημί ; ἀπαγγέλλω ἐγώ , ὅς ἀγαπάω ὁ ψυχή ἐγώ , ποῦ πομαινεος , ἢ ποῦ