gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0540.1
σοῦ , ὅτι οὕτως ὤρκισας ἡμᾶς ; Τοιαύτην δὲ τινὰ δοκεῖ μοι περιεῖναι ἡ ῥῆσις διάνοιαν , καθὼς ἡ ἀκολουθία τῶν προεξηγησαμένων εἰκάζειν δίδωσιν · Ἐπειδὴ γὰρ αἱ παρθένοι εἶδον τὴν καλὴν ἔξοδον τῆς ψυχῆς νύμφης , ὅτε προσεφώνη τῷ Λόγῳ ἢ εἰπούσα , ὅτι Ἐξῆλθεν ἡ ψυχή μου ἐν λόγῳ αὐτοῦ . Καὶ ἔγνωσαν , ὅτι ζητεῖ ἐξελθοῦσα τὸν διὰ σημείων οὐχ εὐρίσκόμενον , καὶ ἔκαλε βοῶσα τὸν οὐχ ὑπακούσαντα τοῖς ὀνόμασι · διὰ τοῦτο φασί , Πῶς ἐπιγνώσομεν αὐτὸν ἡμεῖς , τὸν μηδενὶ σημείῳ γνωριστικῷ εὑρισκόμενον , ὃς οὔτε ὑπακούει καλούμενος , οὔτε κρατεῖται ζητουμένος ; Περιελε τοίνυν καὶ σὺ τῶν ὀφθαλμῶν τῶν ἡμετέρων τὰ θέριστρα , ὅπερ ἐποίησας ἐπὶ σοὶ οἱ τῆς πόλεως φύλακες , ἵνα τις γένηται ἡμῖν ὀδηγία πρὸς τὸ ζητούμενον . Εἴπε , τίς ἐστιν ἀδελφιδοῦς σου , καθ’ ὃ ἐστιν ἐν τῷ λόγῳ τῆς φύσεως . Δὸς ἡμῖν ἐφόδον τῆς ἐπιγνώσεως αὐτοῦ , διὰ γνωριστικῶν τινῶν τεχνημάτων , σὺ τοῦ καλοῦ πληρωθείσα , καὶ διὰ τοῦτο γενομένη καλὴ ἐν γυναιξί . Γνώρισον ἡμῖν τὸ ζητούμενον , καὶ δίδαξον ἡμᾶς , δι’ ὧν εὑρίσκεται σημείων ὁ ἀόρατος , ὡς μὴγνῶσαι αὐτῷ περὶ τοῦ βέλους τῆς ἀγάπης , ᾧ μέσῳ τέτρωσαι τὴν καρδίαν , διὰ τῆς γλυκειᾶς ὀδύνης τὸν πόθον ἐπαύξουσα . Κρεῖττον δὲ ἂν εἴη , πάλιν τὴν αὐτὴν ῥήσιν ἐπαναλαβεῖν ἐπὶ λέξεως , ὡς ἐν ἐφαρμόσει τὸ τοῦ ῥητοῦ ἐκτεθεῖσα διάνοια . Τί ἀδελφιδοῦς σου ἀπὸ ἀδελφιδοῦ , ἢ καλὴ ἐν γυναιξί ; τί ἀδελφιδοῦς σου ἀπὸ ἀδελφιδοῦ , ὅτι οὕτως ὤρκισας ἡμᾶς ; Ἀκούσωμεν τοίνυν τῆς ἀκριβοῦς περιελομένης τὸ θέριστρον , καὶ ἀνακεχαλυμμένης , τῷ τῆς ψυχῆς ὀφθαλμῷ βλέπουσης πρὸς τὴν ἀλήθειαν · πῶς ὑπογράφει αὐταῖς τὸ ζητούμενον ; πῶς ζωγραφεῖ τῷ λόγῳ τοῦ ποθουμένου τὸν χαρακτήρα ; πῶς οὐχ ἥν ἀγει ταῖς παρθένοις τὸν ἀγνοούμενον ; Ἐπειδὴ γὰρ τοῦ Χριστοῦ , τοῦ μὲν ἀκτιστοῦν ἐστι , τὸ δὲ κτιστόν · λέγωμεν δὲ ἀκτίστον εἶναι αὐτοῦ , τὸ ἀδιδὸν τε καὶ προαἰώνιον , καὶ ποιητικὸν πάντων τῶν ὄντων , κτιστὸν δὲ τὸ κατὰ τὴν ὑπὲρ ἡμῶν οἰκονομίαν συσχηματισθὲν τῷ σώματι τῆς ταπεινώσεως ἡμῶν · μᾶλλον δὲ δι’ αὐτῶν τῶν θείων ῥημάτων τὴν περὶ τούτου διάνοιαν βέλτιον ἂν εἴη παραθέσθαι τῷ λόγῳ . Ἀκτίστον λέγομεν τὸν ἐν ἀρχῇ ὄντα Λόγον , τὸν δι’ οὗ τὰ πάντα ἐγένετο , καὶ οὐ χωρὶς τῶν γεγονότων ἐστιν οὐδὲν · κτιστὸν δὲ , τὸν σάρκα γεγόνμενον , καὶ ἐν ἡμῖν σκηνοῦσαντα , οὐ καὶ σαρκωθέντος ἢ ἐμφανισθείς ὁδὲ δηλοῖ , ὅτι Θεὸς ἐφανερώθη ἐν σαρκί , Θεὸς πάντως ὁ μονογενής , ὁ ἐν τοῖς κόλποις ὢν τοῦ Πατρός , οὕτως εἰπόντος τοῦ Ἰωάννου , ὅτι Ἐθεασάμεθα τὴν δόξαν αὐτοῦ · καὶ τοῦ τὸ φαινόμενον ἀνθρώπους ἦν , ἀλλὰ τὸ δι’ αὐτοῦ γνωριζόμενον . Δοξᾶν φησὶν ὡς μονογενοῦς παρὰ Πατρός , πλήρη χάριτος καὶ ἀληθείας . Ἐπειδὴ τοίνυν τὸ μὲν ἀκτίστον αὐτοῦ , καὶ προαιώνιον , καὶ ἀδιδόν , ἀληπτον μὲν καθ’ ὅλου πάσης φύσει καὶ ἀνεκφώνητον · τὸ δὲ διὰ σαρκὸς ἡμῖν φανερωθὲν , δύναται πῶς καὶ ἐς γνῶσιν ἐλθεῖν · τούτου χάριν πρὸς ταῦτα ἀεὶ ἢ διδάσκαλος βλέπει , καὶ περὶ τούτων ποιεῖται τὸν λόγον , ὅσα δύναται γενέσθαι χωρητὰ τοῖς ἀκούουσι . Λέγω
Lemmas: σύ , ὅτι οὕτως ὀρκίζω ἐγώ ; τοιοῦτος δέ τις δοκέω ἐγώ περίειμι ὁ ῥῆσις διάνοια , καθώς ὁ ἀκολουθία ὁ προεξηγέομαι εἰκάζω δίδωμι · ἐπεί γάρ ὁ παρθένος εἶδον ὁ καλός ἔξοδος ὁ Ψυχή νύμφη , ὅτε προσφωνέω ὁ Λόγος ἢ εἶπον , ὅτι ἐξέρχομαι ὁ ψυχή ἐγώ ἐν λόγος αὐτός . καί γιγνώσκω , ὅτι ζητέω ἐξέρχομαι ὁ διά σημεῖον οὐ εὑρίσκω , καί καλός βοῦς ὁ οὐ ὑπακούω ὁ ὄνομα · διά οὗτος φημί , Πῶς ἐπιγιγνώσκω αὐτός ἐγώ , ὁ μηδείς σημεῖον γνωριστικός εὑρίσκω , ὅς οὔτε ὑπακούω καλέω , οὔτε κρατέω ζητέω ; περιαιρεω τοίνυν καί σύ ὁ ὀφθαλμός ὁ ἡμέτερος ὁ θέριστρα , ὅσπερ ποιέω ἐπί σύ ὁ ὁ πόλις φύλαξ , ἵνα τις γίγνομαι ἐγώ ὁδηγία πρός ὁ ζητέω . εἶπον , τίς εἰμί ἀδελφιδέος σύ , κατά ὅς εἰμί ἐν ὁ λόγος ὁ φύσις . δός ἐγώ ἔφοδος ὁ ἐπίγνωσις αὐτός , διά γνωριστικός τις τέχνημα , σύ ὁ καλός πληρόω , καί διά οὗτος γίγνομαι κάλως ἐν γυνή . γνωρίζω ἐγώ ὁ ζητέω , καί διδάσκω ἐγώ , διά ὅς εὑρίσκω σημεῖον ὁ ἀόρατος , ὡς μὴγνῶσαι αὐτός περί ὁ βέλος ὁ ἀγάπη , ὅς μέσος τιτρώσκω ὁ Καρδία , διά ὁ γλυκύς ὀδύνη ὁ πόθος ἐπαυξάνω . κρείσσων δέ εἄν εἰμί , πάλιν ὁ αὐτός ῥήσις ἐπαναλαμβάνω ἐπί λέξις , ὡς ἐν ἐφάρμοσις ὁ ὁ ῥητός ἐκτίθημι διάνοια . τις ἀδελφιδέος σύ ἀπό ἀδελφιδέος , ἢ κάλως ἐν γυνή ; τίς ἀδελφιδέος σύ ἀπό ἀδελφιδέος , ὅτι οὕτως ὀρκίζω ἐγώ ; ἀκούω τοίνυν ὁ ἀκριβής περιαιρέω ὁ θέριστρον , καί ἀνακαλύπτω , ὁ ὁ Ψυχή ὀφθαλμός βλέπων πρός ὁ ἀλήθεια · πῶς ὑπογράφω αὐτός ὁ ζητέω ; πῶς ζωγραφέω ὁ λόγος ὁ ποθέω ὁ χαρακτήρ ; πῶς οὐ ὅς ἄγω ὁ παρθένος ὁ ἀγνοέω ; ἐπεί γάρ ὁ Χριστός , ὁ μέν ἀκτιστοῦν εἰμί , ὁ δέ κτιστός · λέγω δέ ἄκτιστος εἰμί αὐτός , ὁ ἀδιδὸν τε καί προαιώνιος , καί ποιητικός πᾶς ὁ εἰμί , κτιστός δέ ὁ κατά ὁ ὑπέρ ἐγώ οἰκονομία συσχηματίζω ὁ σῶμα ὁ ταπείνωσις ἐγώ · μᾶλλον δέ διά αὐτός ὁ θεῖον ῥῆμα ὁ περί οὗτος διάνοια ἀγαθός εἄν εἰμί παρατίθημι ὁ λόγος . Ἀκτίστον λέγω ὁ ἐν ἀρχή εἰμί Λόγος , ὁ διά ὅς ὁ πᾶς γίγνομαι , καί οὖον Χωρὶς ὁ γίγνομαι εἰμί οὐδείς · κτιστός δέ , ὁ σάρξ γίγνομαι , καί ἐν ἐγώ σκηνόω , οὖον καί σαρκόω ἢ ἐμφανίζω ὁδός δηλόω , ὅτι θεός φανερόω ἐν σάρξ , θεός πάντως ὁ μονογενής , ὁ ἐν ὁ κόλπος εἰμί ὁ πατήρ , οὕτως εἶπον ὁ Ἰωάννης , ὅτι θεάομαι ὁ δόξα αὐτός · καί ὁ ὁ φαίνω ἄνθρωπος εἰμί , ἀλλά ὁ διά αὐτός γνωρίζω . δόξα φημί ὡς μονογενής παρά πατήρ , πλήρης χάρις καί ἀλήθεια . ἐπεί τοίνυν ὁ μέν ἄκτιστος αὐτός , καί προαιώνιος , καί ἀδιδόν , ἄληπτος μέν κατά ὅλος πᾶς φύσις καί ἀνακόπτω · ὁ δέ διά σάρξ ἐγώ φανερόω , δύναμαι πῶς καί εἰς γνῶσις ἔρχομαι · οὗτος χάρις πρός οὗτος ἀεί ἢ διδάσκαλος βλέπω , καί περί οὗτος ποιέω ὁ λόγος , ὅσος δύναμαι γίγνομαι χωρητός ὁ ἀκούω . λέγω