gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0541.1
A διὰ τὸ μέγα τῆς εὐσεβείας μυστήριον , δι’ οὗ ὁ Θεὸς ἐφανέρωθη ἐν σαρκί , ὃ ἐν μορφῇ Θεοῦ ὑπάρχων , καὶ τῷ δουλικῷ προσώπῳ διὰ σαρκὸς συναναστραφεὶς τοῖς ἀνθρώποις , ὅς ἐπειδὴ ἅπαξ πρὸς ἑαυτὸν ἐπεσπάσατο διὰ τῆς ἀπαρχῆς τὴν ἐπίκρονον τῆς σαρκὸς φύσιν , ἣν διὰ τῆς ἀφόρου παρθενίας ἀνέλαβεν , ἀεὶ τῇ ἀφθαρσίᾳ συναγιάζει τὸ κοινὸν τῆς φύσεως , διὰ τῶν ἐνομιμένων αὐτῷ κατὰ τὴν κοινωνίαν τοῦ μυστηρίου , τρέφων τὸ ἑαυτοῦ σῶμα τὴν Ἐκκλησίαν , καὶ καταλλήλως τὰ ἐκφυόμενα διὰ τῆς πίστεως αὐτοῦ μέλη τῷ κοινῷ σώματι ἐναρμόζων · εὐπρεπὲς τὸ πᾶν ἀπεργάζεται , ἐς ὀφθαλμοὺς , καὶ στόμα καὶ χεῖρας καὶ τὰ λοιπὰ μέρη , πρεπόντως καὶ ἀρμόδιως διατιθεὶς τοὺς πιστεύοντας . Οὕτω γὰρ φησιν ὁ Παῦλος · ὅτι Ἕν μὲν ἐστὶ σῶμα , πολλὰ δὲ μέλη . Τὰ δὲ μέλη πάντα οὐ τὴν αὐτὴν ἔχει τάξιν , ἀλλ’ ἐστὶ τις καὶ ὀφθαλμὸς ἐν τῷ σώματι μὴ καταφρονῶν τῆς χειρός , καὶ κεφαλὴ τις ὤν , οὐκ ἀπωθεῖται τοὺς πόδας , ἀλλὰ συγχέρεται πρὸς ἑαυτὸ τῇ ποικιλίᾳ τῶν ἐνεργειῶν ἅπαν διὰ τῶν μελῶν τὸ σῶμα , ἵνα μὴ στασιάζῃ πρὸς τὸ ὅλον τὰ μέλη . Ταῦτα δὲ δι’ αἰνυμάτων προσαγορεύει τὰ νοήματα , ἐπὶ τὸ σαφέστερον , προάγει τὸν λόγον , εἰπών · ὅτι Ἔθετο ὁ Θεὸς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ ἀποστόλους , καὶ προφήτας , καὶ διδασκάλους , καὶ ποιμένας , πρὸς τὸν καταρτισμὸν τῶν ἁγίων , εἰς ἔργον διακονίας , εἰς οἰκοδομὴν τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ · μέχρι καταστήσωμεν οἱ πάντες εἰς τὴν ἐνότητα τῆς πίστεως καὶ τῆς ἐπιγνώσεως τοῦ Θεοῦ , εἰς ἄνδρα τέλειον , εἰς μέτρον ἡλικίας τοῦ πληρώματος τοῦ Χριστοῦ . Καὶ πάλιν · Ἀυξάνωμεν , φησιν , εἰς αὐτὸ διὰ πάντα , ὅς ἐστιν ἡ κεφαλὴ ὁ Χριστός , ἐξ οὗ πᾶν σῶμα συναρμολούμενον καὶ συμβιουόμενον , διὰ πάσης ἀφῆς τῆς ἐπιχορηγίας κατ’ ἐνέργειαν ἐν μέτρῷ ἑκάστου μέρους τὴν αὔξησιν ποιεῖται τοῦ σώματος αὐτοῦ , εἰς οἰκοδομὴν ἐν ἀγάπῃ . Οὕκοῦν ὁ πρὸς τὴν Ἐκκλησίαν βλέπων , πρὸς τὸν Χριστὸν ἀντίχειρ , βλέπει , τὸν ἑαυτὸν διὰ τῆς προσθήκης τῶν σωζομένων οἰκοδομοῦντα καὶ μεγαλύνοντα . Ἡ τοίνυν ἀποθεμένη τῶν ὀμμάτων τὸ θείστρων , καθαρῷ τῷ ὀφθαλμῷ τὴν ἀφραστον ὄψιν τοῦ νυμφίου κάλλος · καὶ διὰ τοῦτο τρωθεῖσα τῷ ἀσωμάτῳ καὶ διαπτύρῳ βέλει τοῦ ἔρωτος . Ἐπιτεταμένη γὰρ ἀγάπῃ ἔρως λέγεται · ψὺ οὐδεὶς ἐπαισχύνεται , ὅταν μὴ κατὰ σαρκὸς γέννηται παρ’ αὐτοῦ ἡ τοξεῖα · ἀλλ’ ἐπιπανχάται μᾶλλον τῷ τραύματι , ὅταν διὰ τοῦ βάθους τῆς καρδίας δέχηται τὴν τοῦ ἀύλου πύθου ἀκίδα . Ὦπερ δὴ καὶ αὐτὴ πεποίηκε ταῖς νεάνιαι λέγουσα · ὅτι Τετραμμένη ἀγάπης εἰμί .
Lemmas: A διά ὁ μέγας ὁ εὐσέβεια μυστήριον , διά ὅς ὁ θεός φανερόω ἐν σάρξ , ὅς ἐν μορφή Θεός ὑπάρχω , καί ὁ δουλικός πρόσωπον διά σάρξ συναναστρέφω ὁ ἄνθρωπος , ὅς ἐπεί ἅπαξ πρός ἑαυτοῦ ἐπισπάω διά ὁ ἀπαρχῆς ὁ επικρονος ὁ σάρξ φύσις , ὅς διά ὁ ἄφορος παρθενίη ἀναλαμβάνω , ἀεί ὁ ἀφθαρσία συναγιάζω ὁ κοινός ὁ φύσις , διά ὁ ἐνομιμένων αὐτός κατά ὁ κοινωνία ὁ μυστήριον , τρέφω ὁ ἑαυτοῦ σῶμα ὁ ἐκκλησία , καί κατάλληλος ὁ ἐκφύω διά ὁ πίστις αὐτός μέλος ὁ κοινός σῶμα ἐναρμόζω · εὐπρεπής ὁ πᾶς ἀπεργάζομαι , εἰς ὀφθαλμός , καί στόμα καί χείρ καί ὁ λοιπάς μέρος , πρεπόντως καί ἁρμοδίως διατίθημι ὁ πιστεύω . οὕτως γάρ φημί ὁ Παῦλος · ὅτι εἷς μέν εἰμί σῶμα , πολύς δέ μέλος . ὁ δέ μέλος πᾶς οὖον ὁ αὐτός ἔχω τάξις , ἀλλά εἰμί τις καί ὀφθαλμός ἐν ὁ σῶμα μή καταφρονέω ὁ χείρ , καί κεφαλή τις εἰμί , οὐ ἀπωθέω ὁ πούς , ἀλλά συγχράομαι πρός ἑαυτοῦ ὁ ποικιλίας ὁ ἐνέργεια ἅπας διά ὁ μέλος ὁ σῶμα , ἵνα μή στασιάζω πρός ὁ ὅλος ὁ μέλος . οὗτος δέ διά αινυματη προσαγορεύω ὁ νόημα , ἐπί ὁ σαφής , προάγω ὁ λόγος , εἶπον · ὅτι τίθημι ὁ θεός ἐν ὁ ἐκκλησία ἀπόστολος , καί προφήτης , καί διδάσκαλος , καί ποιμήν , πρός ὁ καταρτισμός ὁ ἅγιος , εἰς ἔργον διακονία , εἰς οἰκοδομή ὁ σῶμα ὁ Χριστός · μέχρι καθίστημι ὁ πᾶς εἰς ὁ ενότητα ὁ πίστις καί ὁ ἐπίγνωσις ὁ Θεός , εἰς ἀνήρ τέλειος , εἰς μέτρον ἡλικία ὁ πλήρωμα ὁ Χριστός . καί πάλιν · αὐξάνω , φημί , εἰς αὐτός διά πᾶς , ὅς εἰμί ὁ κεφαλή ὁ Χριστός , ἐκ ὅς πᾶς σῶμα συναρμολουμενω καί συμβιόω , διά πᾶς ἀφῆς ὁ ἐπιχορηγία κατά ἐνέργεια ἐν μέτρον ἕκαστος μέρος ὁ αὔξησις ποιέω ὁ σῶμα αὐτός , εἰς οἰκοδομή ἐν ἀγάπη . οὐκοῦν ὁ πρός ὁ ἐκκλησία βλέπω , πρός ὁ Χριστός ἀντίχειρ , βλέπω , ὁ ἑαυτοῦ διά ὁ προσθήκη ὁ σώζω οἰκοδομέω καί μεγαλύνω . ὁ τοίνυν ἀποτίθημι ὁ ὄμμα ὁ θείστρων , καθαρός ὁ ὀφθαλμός ὁ ἄφραστος ὄψις ὁ νυμφίος κάλλος · καί διά οὗτος τιτρώσκω ὁ ἀσώματος καί διαπτύρῳ βέλος ὁ Ἔρως . ἐπιτείνω γάρ ἀγάπη Ἔρως λέγω · ψὺ οὐδείς ἐπαισχύνομαι , ὅταν μή κατά σάρξ γεννητής παρά αὐτός ὁ τοξεία · ἀλλά ἐπιπανχάται μᾶλλον ὁ τραῦμα , ὅταν διά ὁ βάθος ὁ Καρδία δέχομαι ὁ ὁ ἄυλος πυνθάνομαι ἀκίς . ὅσπερ δή καί αὐτός ποιέω ὁ νεανίας λέγω · ὅτι τρέπω ἀγάπη εἰμί .