gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0435.1
Α τρεῖται ἡ τῆς σωματικῆς προσπαθείας ἀπηλλαγμένη ψυχή , τὸ τῆς περιστερᾶς εἶδος ἐν τοῖς ὀμμασιν ἔχειν , τοῦτο ἐστὶ τὸν χαρακτῆρα τῆς πνευματικῆς ζωῆς τῷ διορατικῷ τῆς ψυχῆς ἐναναλάσσεσθαι . Ἐπεὶ οὖν τέγον καθαρός ὁ αὐτῆς ὀφθαλμός , δεκτικὸς τοῦ τῆς περιστερᾶς χαρακτῆρος , διὰ τοῦτο χωρεῖ καὶ τοῦ νυμφίου τὸ κάλλος θεάσασθαι . Νῦν γὰρ πρῶτον ἡ παρθένος ἀτενίζει τῇ τοῦ νυμφίου μορφῇ , ὅτε ἔχει τὴν περιστεράν ἐν τοῖς ὀμμασιν . Οὐδεὶς γὰρ δύναται Κύριον Ἰησοῦν εἰπεῖν , εἰ μὴ ἐν Πνεύματι ἀγίῳ · καὶ γὰρ φησιν · Ἰδοὺ εἰ καλός , ἀδελφιδὲς μου , καὶ γῆ ὠραῖος . Ἄφ' οὗ γὰρ οὐδὲν ἄλλο μοι καλὸν εἶναι δοκεῖ , ἀλλ' ἀπεστράφη πάντα ὅσα τὸ πρότερον ἐν καλοῖς ἐνομίζετο , οὐκέτι μοι πεπλάνηται ἡ τοῦ καλοῦ κρίσις , ὥστε ἄλλο τι παρὰ σὲ καλὸν οἴεσθαι · οὐκ ἐπινικὸς τις ἀνθρώπινος , οὐ δόξα , οὐ περιφάνεια , οὐ κοσμικὴ δύναμισ . Ταῦτα γὰρ τοῖς πρὸς τὴν αἴσθησιν βλέπουσιν , ἐπιχρώσονται μὲν τῇ τοῦ καλοῦ φαντασίᾳ , οὐ μὴν ἐστὶν ὅπερ νομίζεται . Πῶς γὰρ ἄν τι εἴη καλόν , ὃ μηδὲ ὅλως ἐστι καθ' ὑπόστασιν ; Τὸ γὰρ ἐν τῷ κόσμῳ τοῦτο τετιμημένον , ἐν μόνῃ τῇ οἴησει τῶν νομιζόντων εἶναι , τὸ εἶναι ἔχει . Σὺ δὲ ἀληθῶς εἶ καλός · οὐ καλὸς δὲ μόνον , ἀλλ' αὐτὴ τῇ σοῦ καλοῦ οὐσίᾳ τοῦ τοιούτου ὑπάρχων , πάντοτε ὡν ὅπερ εἶ · οὔτε κατὰ καιρὸν ἀνθῶν , οὔτε ἐπὶ καιροῦ πάλιν ἀποβάλλων τὸ ἄνθος · ἀλλὰ τῇ ἀϊδίῳ τῆς ζωῆς συμπαρετείνων τὴν ὥραν τῷ ὀνόματι ἡ φιλανθρωπία . Ὁ γὰρ ἐξ Ἰούδα ἀνατείλας ἡμῖν Χριστός , ἀδελφὸς δὲ τῷ Ἰουδαίων λαῷ τοῦ ἐξ ἐθνῶν σοι προσιντος , καλῶς διὰ τὴν ἐν σαρκὶ γεγενημένην τῆς θεότητος σου φανέρωσιν , ἀδελφιδὲς τῆς ποδοῦσης κατνομαζέτη . Judaeus populus frater ejus qui ad te accedit ex dicitur patruelis ejus quae amat . Εἶτα ἐπῆγαγε , Προσκλίνη ἡμῶν σύγκλιος . Τοῦτἐστιν , ἔγνω σε , ἤτοι γνώσεται ἡ ἀνθρωπίνη φύσις , σύγκλιον τῇ οἰκονομίᾳ γεγόνμενον . Ἦλθες γὰρ σύ , φησίν , ὁ καλός , ὁ ἀδελφιδὲς , ὁ ὠραῖος , πρὸς τὴν κλίνην ἡμῶν σύγκλιος γενόμενος . Εἰ γὰρ μὴ συνεσκίασας αὐτὸς ἑαυτόν , τὴν ἄκρατον τῆς θεότητος ἀκτῖνα συγκαλύψας τῇ τοῦ δούλου μορφῇ , τίς ἂν ὑπέστη σοῦ τὴν ἐμφάνειαν ; Οὐδεὶς γὰρ ὄψεται πρόσωπον Θεοῦ , καὶ ζήσεται . Ἦλθες τοίνυν ὁ ὠραῖος , ἀλλ' ὡς χωροῦμεν δέξασθαι , τοιούτος γενόμενος . Ἦλθες τὰς τῆς θεότητος ἀκτῖνας τῇ περιβολῇ συσκιάσας τοῦ σώματος . Πῶς γὰρ ἂν ἐχώρησε θνητὴ καὶ ἐπίκηρος φύσις τῇ ἀκράτῳ καὶ ἀπροσίτῳ συζυγία συναρμοσθῆναι , εἰ μὴ τοῖς ἐν σκότει ζῶσιν ἡμῖν ἡ σκιὰ τοῦ σώματος πρὸς τὸ φῶς ἐμεστέτευε ; Κλίνην δὲ ὀνομάζει τὴν νύμφην , τῇ τροπικῇ σημασία τὴν πρὸς τὸ Θείον ἀνάκρασιν τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως ἐρμηνεύουσα . Ὡς καὶ ὁ μέγας Ἀπόστολος ἀρμόζεται τῷ Χριστῷ τὴν παρθένον ἡμᾶς , καὶ νυμφουλολεῖ τὴν ψυχήν , καὶ τὴν προσκάλλησιν τῶν δύο εἰς ἕν σώματος κοινωνίαν τὸ μέγα μυστήριον εἶναι λέγει τῶν τοῦ Χριστοῦ πρὸς τὴν Ἐκκλησίαν ἐνώσεως . Εἰπὼν γὰρ ὅτι Ἔσονται οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν , ἐπῆγαγεν ὅτι Τὸ μυστήριον τοῦτο μέγα ἐστίν · ἐγὼ δὲ λέγω εἰς Χριστὸν καὶ εἰς τὴν Ἐκκλησίαν . Διὰ τοῦτο τοίνυν τὸ μυστήριον , κλίνην ἡ
Lemmas: Α τρέω ὁ ὁ σωματικός προσπάθεια ἀπαλλάσσω ψυχή , ὁ ὁ περιστερά εἶδος ἐν ὁ ὄμμα ἔχω , οὗτος εἰμί ὁ χαρακτήρ ὁ πνευματικός ζωή ὁ διορατικός ὁ Ψυχή ἐναναλάσσεσθαι . ἐπεί οὖν τέγγω καθαρός ὁ αὐτός ὀφθαλμός , δεκτικός ὁ ὁ περιστερά χαρακτήρ , διά οὗτος χωρέω καί ὁ νυμφίος ὁ κάλλος θεάομαι . νῦν γάρ πρῶτος ὁ παρθένος ἀτενίζω ὁ ὁ νυμφίος μορφή , ὅτε ἔχω ὁ περιστερά ἐν ὁ ὄμμα . οὐδείς γάρ δύναμαι κύριος Ἰησοῦς εἶπον , εἰμί μή ἐν πνεῦμα ἅγιος · καί γάρ φημί · ἰδέ εἰμί καλός , ἀδελφιδός ἐγώ , καί γῆ ὡραῖος . ἀπό ὅς γάρ οὐδείς ἄλλος ἐγώ καλός εἰμί δοκέω , ἀλλά ἀποστρέφω πᾶς ὅσος ὁ πρότερος ἐν καλός νομίζω , οὐκέτι ἐγώ πλανάω ὁ ὁ καλός κρίσις , ὥστε ἄλλος τίς παρά σύ καλός οἴομαι · οὐ Ἐπίνικος τις ἀνθρώπινος , οὖον δόξα , οὖον περιφάνεια , οὖον κοσμικός δύναμις . οὗτος γάρ ὁ πρός ὁ αἴσθησις βλέπω , ἐπιχρώννυμι μέν ὁ ὁ καλός φαντασία , οὖον μήv εἰμί ὅσπερ νομίζω . Πῶς γάρ ἄν τίς εἰμί καλός , ὅς μηδέ ὅλως εἰμί κατά ὑπόστασις ; ὁ γάρ ἐν ὁ κόσμος οὗτος τιμάω , ἐν μόνος ὁ οἴομαι ὁ νομίζω εἰμί , ὁ εἰμί ἔχω . σύ δέ ἀληθής εἰμί καλός · οὖον καλός δέ μόνος , ἀλλά αὐτός ὁ σύ καλός οὐσία ὁ τοιοῦτος ὑπάρχω , πάντοτε ὡς ὅσπερ εἰμί · οὔτε κατά καιρός ἄνθος , οὔτε ἐπί καιρός πάλιν ἀποβάλλω ὁ ἄνθος · ἀλλά ὁ ἀΐδιος ὁ ζωή συμπαρατείνω ὁ ὥρα ὁ ὄνομα ὁ φιλανθρωπία . ὁ γάρ ἐκ Ἰούδας ἀνατέλλω ἐγώ Χριστός , ἀδελφός δέ ὁ Ἰουδαῖος λαός ὁ ἐκ ἔθνος σύ προσίνω , καλῶς διά ὁ ἐν σάρξ γίγνομαι ὁ θεότης σύ φανέρωσις , ἀδελφιδός ὁ ποδιδωμι κατονομάζω . Judaeus populus frater ejus qui ad te accedit ex dicitur patruelis ejus quae amat . εἶτα ἐπάγω , προσκλίνω ἐγώ σύγκλιος . τουτέστιν , γιγνώσκω σύ , ἤτοι γιγνώσκω ὁ ἀνθρώπινος φύσις , συγκλίνω ὁ οἰκονομία γίγνομαι . ἔρχομαι γάρ σῦς , φημί , ὁ καλός , ὁ ἀδελφιδός , ὁ ὡραῖος , πρός ὁ κλίνη ἐγώ σύγκλιος γίγνομαι . εἰμί γάρ μή συσκιάζω αὐτός ἑαυτοῦ , ὁ ἄκρατος ὁ θεότης ἀκτίς συγκαλύπτω ὁ ὁ δοῦλος μορφή , τίς εἄν ὑφίστημι σύ ὁ ἐμφάνεια ; οὐδείς γάρ ὁράω πρόσωπον Θεός , καί ζῶ . ἔρχομαι τοίνυν ὁ ὡραῖος , ἀλλά ὡς χωρέω δέχομαι , τοιούτος γίγνομαι . ἔρχομαι ὁ ὁ θεότης ἀκτίς ὁ περιβολή συσκιάζω ὁ σῶμα . Πῶς γάρ εἄν χωρέω θνητός καί ἐπίκηρος φύσις ὁ ἄκρατος καί ἀπρόσιτος συζυγία συναρμόζω , εἰμί μή ὁ ἐν σκότος ζῶ ἐγώ ὁ σκιά ὁ σῶμα πρός ὁ φάος ἐμεστέτευε ; κλίνη δέ ὀνομάζω ὁ νύμφη , ὁ τροπικός σημασία ὁ πρός ὁ θεῖον ἀνάκρασις ὁ ἀνθρώπινος φύσις ἑρμηνεύω . ὡς καί ὁ μέγας ἀπόστολος ἁρμόζω ὁ Χριστός ὁ παρθένος ἐγώ , καί νυμφουλολεῖ ὁ Ψυχή , καί ὁ προσκάλλησιν ὁ δύο εἰς εἷς σῶμα κοινωνία ὁ μέγας μυστήριον εἰμί λέγω ὁ ὁ Χριστός πρός ὁ ἐκκλησία ένωση . εἶπον γάρ ὅτι εἰμί ὁ δύο εἰς σάρξ εἷς , ἐπάγω ὅτι ὁ μυστήριον οὗτος μέγας εἰμί · ἐγώ δέ λέγω εἰς Χριστός καί εἰς ὁ ἐκκλησία . Ζεύς οὗτος τοίνυν ὁ μυστήριον , κλίνη ὁ