gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0444.2
Εἶτα πρὸς τὰς θυγατέρας τῆς ἁγίας Ἱερουσαλὴμ τρέπει τὸν λόγον . Ὁ δὲ λόγος παρακλήσεως ἐστὶν ἐν ὃρμῇ προσαγομένη , τοῦ πλεονάζειν καὶ ἐπαύξεσθαι ἀεὶ τὴν ἀγάπην , ὡς ἂν ἐνεργὸν ἑαυτοῦ ποιήσῃ τὸ θέλημα , ὁ θέλων πάντας σωθῆναι , καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν . Ὁ δὲ λόγος οὗτός ἐστιν ὁν πεποιή-ται · Ἄρξισα ὑμᾶς , θυγατέρες Ἱερουσαλήμ , ἐν ταῖς δυνάμεσι καὶ ἐν ταῖς ἰσχύσεσι τοῦ ἄγροῦ , ἕαν ἐγείρητε καὶ ἐξεγείρητε τὴν ἀγάπην , ὡς οὐ θέληση . Ὅρκος ἐστὶ λόγος πιστούμενος δι’ ἑαυτοῦ τὴν ἀλήθειαν · διπλὴ δὲ ἡ κατὰ τὸν ὅρκον ἐνέργεια . Ἡ γὰρ αὐτὸς πιστοῦται τῷ ἀκούοντι τὴν ἀλήθειαν , ἢ ἄλλοις διὰ τοῦ ὁρκισμοῦ τὴν ἀνάγκην ἐπάγει τοῦ μηδὲν παραλεύσεσθαι · οἷον , Ὄμοσε Κύριος τῷ Δαβὶδ ἀλήθειαν , καὶ οὐ μὴ ἀθετήσει αὐτήν · ἐνταῦθα τὸ πιστὸν τῆς ὑποσχέσεως ἐμπεδοῦται τῷ ὅρκῳ . Ὅταν δὲ φροντίδα ποιούμενος ὁ Ἄβραὰμ τῆς εὐγενείας ἐπὶ τῷ μόνῳ γενεῖ συζυγίας , προσταξάτω τῷ ἰδίῳ οἰκέτῃ , μὴ τινὰ τῶν τοῦ γένους Χαναὰν , τῶν τῇ δουλείᾳ καταδεδικασμένων συνοικίσαι πρὸς γάμῳ τῷ Ἰσαὰκ , ὡς ἂν μὴ λυμανθῇται τῇ εὐγενείᾳ τῆς διαδοχῆς ἢ τοῦ δουλικοῦ γένους ἐπιμείxia , ἀλλ’ ἐκ τῆς πατρίδος αὐτοῦ γῆς καὶ συγγενείας ἀρμόσασθαι τῷ παιδὶ τὴν συζυγίαν , ἀνάγκην ἐπάγει τοῦ μὴ ῥαθυμῆσαι περὶ τὸ πρόσταγμα διὰ τοῦ ὁρκίσαι αὐτόν , εἰ μὲν ἐπι-στέλλῃ ποιήσεν δι’ αὐτόν , ὅσα περὶ τοῦ παιδὸς ἐδοκίμασεν . Ὀρκίζεται τοίνυν ὑπὸ τοῦ Ἄβραὰμ ὁ θεράπων , ἵνα τῷ Ἰσαὰκ τὴν πρέπουσαν συζυγίαν ἀρμόσθαι . Διπλῆς τοίνυν οὖσης τῆς κατὰ τὸν ὅρκον ἐνεργείας , ἐνταῦθα ἡ πρὸς τοσοῦτον ὑψὸς ἀναδρα-μοῦσα ψυχή , ὅσον ἐν τοῖς προεξετασμένοις ἐθεωρή-σαμεν , ταῖς μαθητευομέναις ψυχαῖς τὴν πρὸς τὸ τελείων πρόοδον ὑφηγουμένη , οὐχ ὧν αὐτὴ τετύχηκε παρέχει ταῖς ἀκούουσαις διὰ τοῦ ὅρκου τὸ ἀναμφί-βολον · ἀλλ’ ἐκείνας διὰ τοῦ ὁρκισμοῦ πρὸς τὸν κατ’ ἀρετὴν χειραγωγεῖ βίον , μετὰ τοῦτε ἀκοιμητὸν τε καὶ ἐγρηγορούσαν τὴν ἀγάπην ἔχειν , ὡς ἂν εἰς πέρας ἔλθοι τὸ ἀγαθὸν αὐτοῦ θέλημα . Τοῦτο δὲ ἐστι τὸ πάντας σωθῆναι , καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν . Ὁ δὲ ὁρκισμὸς ὡς περ ἐκεῖ ἐν τῷ μηρῷ τοῦ πα-τριάρχου ἐγένετο , οὕτως ἐνταῦθα ἐν δυνάμεσι καὶ ἐν ἰσχύσεσι τοῦ ἄγροῦ , οὕτως ἐπὶ πόντος τοῦ λόγου · Ἄρ-ξισα ὑμᾶς , θυγατέρες Ἱερουσαλήμ , ἐν δυνάμεσι , καὶ ἐν ἰσχύσεσι τοῦ ἄγροῦ , ἕαν ἐγείρητε καὶ ἐξεγείρητε τὴν ἀγάπην ὡς οὐ θέληση . Θεωρη-τέων τοίνυν ἐν τούτοις , πρῶτον μὲν τίς ὁ ἄγρος · ἔπειτα τίς ἢ ἰσχύς τοῦ ἄγροῦ καὶ ἡ δύναμις , καὶ εἰ διαφορὰν ἔχει ταῦτα πρὸς ἀλλήλα , ἢ ἐν δι’ ἀμοιφέ-ρων ἐστὶ τὸ σημαίνόμενον · πρὸς τούτοις , τί τὸ ἐγεί-ρεσθαι , καὶ τί τὸ ἐξεγείρεσθαι τὴν ἀγάπην . Τὸ γὰρ , Ἓως οὐ θέληση , διὰ τῶν εἰρημένων προσαποδέ-δοται .
Lemmas: εἶτα πρός ὁ θυγάτηρ ὁ ἅγιος Ἱεροσόλυμα τρέπω ὁ λόγος . ὁ δέ λόγος παράκλησις εἰμί ἐν ὁρμή προσάγω , ὁ πλεονάζω καί ἐπαυξάνω ἀεί ὁ ἀγάπη , ὡς εἄν ἐνεργός ἑαυτοῦ ποιέω ὁ θέλημα , ὁ ἐθέλω πᾶς σῴζω , καί εἰς ἐπίγνωσις ἀλήθεια ἔρχομαι . ὁ δέ λόγος οὗτος εἰμί εἰμί ποιέω · Ἄρξισα σύ , θυγάτηρ Ἱερουσαλήμ , ἐν ὁ δύναμις καί ἐν ὁ ἴσχυσις ὁ ἀγρός , ἐάν ἐγείρω καί ἐξεγείρω ὁ ἀγάπη , ὡς οὖον θέληση . Ὅρκος εἰμί λόγος πιστόω διά ἑαυτοῦ ὁ ἀλήθεια · διπλόος δέ ὁ κατά ὁ Ὅρκος ἐνέργεια . ὁ γάρ αὐτός πιστόω ὁ ἀκούω ὁ ἀλήθεια , ἢ ἄλλος διά ὁ ὁρκισμός ὁ ἀνάγκη ἐπάγω ὁ μηδείς παραλύω · οἷος , ὁμόσε Κύριος ὁ Δαυίδ ἀλήθεια , καί οὖον μή ἀθετέω αὐτός · ἐνταῦθα ὁ πιστόν ὁ ὑπόσχεσις ἐμπεδόω ὁ Ὅρκος . ὅταν δέ φροντίς ποιέω ὁ Ἀβραάμ ὁ εὐγένεια ἐπί ὁ μόνος γίνομαι συζυγία , προστάσσω ὁ ἴδιος οἰκέτης , μή τις ὁ ὁ γένος Χαναάν , ὁ ὁ δουλεία καταδικάζω συνοικίζω πρός γάμος ὁ Ἰσαάκ , ὡς εἄν μή λυμαίνομαι ὁ εὐγένεια ὁ διαδοχή ἢ ὁ δουλικός γένος ἐπιμείxia , ἀλλά ἐκ ὁ πατρίς αὐτός γῆ καί συγγένεια ἁρμόζω ὁ παῖς ὁ συζυγία , ἀνάγκη ἐπάγω ὁ μή ῥᾳθυμέω περί ὁ πρόσταγμα διά ὁ ὁρκίζω αὐτός , εἰμί μέν ἐπιστέλλω ποιέω διά αὐτός , ὅσος περί ὁ παῖς δοκιμάζω . ορκίζω τοίνυν ὑπό ὁ Ἀβραάμ ὁ θεράπων , ἵνα ὁ Ἰσαάκ ὁ πρέπω συζυγία ἀρμόζω . διπλόος τοίνυν εἰμί ὁ κατά ὁ Ὅρκος ἐνέργεια , ἐνταῦθα ὁ πρός τοσοῦτος ὑψός ἀνατρέχω ψυχή , ὅσος ἐν ὁ προεξετάζω θεωρέω , ὁ μαθητεύω Ψυχή ὁ πρός ὁ τέλειος πρόοδος ὑφηγέομαι , οὐ ὅς αὐτός τυγχάνω παρέχω ὁ ἀκούω διά ὁ Ὅρκος ὁ ἀναμφίβολος · ἀλλά ἐκεῖνος διά ὁ ὁρκισμός πρός ὁ κατά ἀρετή χειραγωγέω βίος , μετά Τούτος ἀκοίμητον τε καί ἐγρηγορέω ὁ ἀγάπη ἔχω , ὡς εἄν εἰς πέρας ἔρχομαι ὁ ἀγαθός αὐτός θέλημα . οὗτος δέ εἰμί ὁ πᾶς σῴζω , καί εἰς ἐπίγνωσις ἀλήθεια ἔρχομαι . ὁ δέ ὁρκισμός ὡς περ ἐκεῖ ἐν ὁ μηρός ὁ πατριάρχης γίγνομαι , οὕτως ἐνταῦθα ἐν δύναμις καί ἐν ἴσχυσις ὁ ἀγρός , οὕτως ἐπί πόντος ὁ λόγος · Ἄρχω σύ , θυγάτηρ Ἱερουσαλήμ , ἐν δύναμις , καί ἐν ἴσχυσις ὁ ἀγρός , ἐάν ἐγείρω καί ἐξεγείρω ὁ ἀγάπη ὡς οὖον θέληση . Θεωρητέος τοίνυν ἐν οὗτος , πρῶτος μέν τίς ὁ ἀγρός · ἔπειτα τίς ἢ ἰσχύς ὁ ἀγρός καί ὁ δύναμις , καί εἰμί διαφορά ἔχω οὗτος πρός ἀλλήλων , ἢ ἐν διά ἀμοιφέ-ρων εἰμί ὁ σημαίνω · πρός οὗτος , τίς ὁ ἐγείρω , καί τίς ὁ ἐξεγείρω ὁ ἀγάπη . ὁ γάρ , ἕως οὖον θέληση , διά ὁ εἴρω προσαποδίδωμι .