gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0553.2
Ἡ δὲ τοῦ Θαρσεὶς λέξις πολύσημός ἐστιν ἐν τῇ γραφικῇ συνθείᾳ , κατὰ τῆς αὐτῆς διανοίας οὐ πάντοτε εὐρισκομένη · ἀλλὰ πολλάκις μὲν πρὸς τὸ κατεγνωσμένον , πολλάκις δὲ πρὸς τὸ θεῖόν τε καὶ μακάριον ἡ σημασία μεταλαμβάνεται . Ὅτε γοῦν ἐκ τοῦ προσώπου τοῦ Θεοῦ Ἰωνᾶς ὁ προφήτης , ζητεῖ πλοῖον ἐπὶ Θαρσεὶς πορευόμενον . Καὶ ὁ μέγας Δαβὶδ πλοῖον Θαρσεὶς βιαίῳ πνεύματι λέγει συντρίβεσθαι . Βιαῖον πνεῦμα δὲ εἶμαι λέγεσθαι , τὸ τοὺς μαθητὰς ἐπαναγν τοὺς ἐν τῷ ὑπερῷ συνειλεγμένους , ὁ πρότερον μὲν δι’ ἀκοῆς προεγνώσθη , ὥσπερ φερομένης πνοῆς βιαίας , μετὰ ταῦτα δὲ καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐφανερώθη , εἰς γλωσσῶν σχῆμα τυπουμένη , καὶ τῇ ἐκλαμπτικῇ φύσει τοῦ πυρὸς ὁμοιούμενον , δι’ οὗ συντρίβεται ἡ πολυχθιδὸς ἐπιπλοῦσα τῇ ἀνθρωπίνῃ φύσει κακία , ἣν πλοῖα Θαρσεὶς ὁ Προφήτης ὀνόμασε . Ταῦτα μὲν οὖν ἐστι δι’ ὧν τῷ ὀνόματι τούτῳ τὰ χειρῶ σημαίνεται . Ὁ δὲ μέγας Ἰεζεκιὴλ εἰς ὑπογραφήν ἄγων τῆς γενομένης αὐτῷ θεωρανίας τὴν ὄψασιν , ἐνός τῶν θεῖων θεαμάτων τὸ εἶδος τῇ λέξει ταύτῃ διασημαίνει λέγων · Καὶ τὸ εἶδος αὐτοῦ ὡς εἶδος Θαρσεὶς . Φασὶ δὲ οἱ δι’ ἀκριβείας τῶν Ἑβραϊκῶν λέξεων τὰς ἐμφάσεις ἐπισχεμένοι , τὸ ἀχρωμάτιστόν τε καὶ νοητόν καὶ ἀσώματον διὰ τῆς λέξεως ταύτης ἐν τῇ προφητείᾳ σημαίνεσθαι . Ἀπλῶς τοίνυν οὐδὲν ἐν τῇ λέξει τῆς σημασίας , ἐπειδὴ προδήλως ἐστιν , ὅτι πρὸς τὸ χρεῖτόν νῦν παρελήφθη τὸ ταύτης τῆς φωνῆς σημαίνόμενον · οὐ γὰρ ἂν τις ἐπαίνον ἐλαμβάνετο τὸ ὑπαῖτιον · ἀκολουθὸν ἂν εἴη τοῦτο περὶ τῶν ἐγχωμιαζομένων ἐννοῆσαι χειρῶν · ὅτι ἀκριβῶς ἀφ’ ἑαυτῶν πᾶν τὸ περιττόν τε καὶ σωματῶδες ἀποτορεύσασαι πρὸς τὸ θεῖόν τε καὶ νοητὸν μεταβαίνουσι , τὴν ὀλὴν πᾶσαν καὶ βαρείαν περὶ τὰ πράγματα σχέσιν ἐκτινάξασαι : οἷον τί φασὶ καὶ ἐπὶ τῆς σμαραγδίνης βώλου τοὺς λιθολῶφους ἐργάζεσθαι . Τὸ γὰρ ἀφεγγὲς καὶ γεωδὲς διὰ τῆς ἀκόνης ἐκδαπανήσαντες τε καὶ ἀπολέξαντες , ἐκεῖνο μόνον καταλείπουσιν ἀδαπάνητον , ὃ καθαρά τε τις αὐτή , χλοερά τε ἄμα καὶ ἐλαιάδουσα . Ὅπερ μοι δοκεῖ σαφέστερον ἐρμηνεύειν ὁ Θεὸς Ἀπόστολος , τοῦτο συμβουλεύειν ἐν τινὶ τῶν ἑαυτοῦ λόγων , ὅτι χρὴ ἀποσκαλίζεσθαι τὴν περὶ τὰ φαινόμενα σχέσιν , πρὸς δὲ τὸ ὁράτατον ταῖς ἐπιθυμίαις ὁρμᾶν . Μὴ σκοποῦντων γὰρ ἡμῶν , φησὶ , τὰ βλεπόμενα , ἀλλὰ τὰ μὴ βλεπόμενα . Τὰ γὰρ βλεπόμενα πρόσκαιρα · τὰ δὲ μὴ βλεπόμενα , αἰώνια . Ταῦτα μὲν οὖν ἐν τῇ ἐπαίνῳ τῶν χειρῶν ἐνοήσαμεν , πῶς τῆς ὀλὴν σχέσιν ἐκτορεύεται , ἀχράτω γίνονται , πρὸς τὸ δὲ καὶ νοητὸν ἀλλοιοῦνται διὰ τῆς προαιρέσεως . Χεῖρες γὰρ αὐτοῦ τορευταί , φησὶ , χρυσῶ , πεπληρωμέναι Θαρσεὶς .
Lemmas: ὁ δέ ὁ θαρσέω λέξις πολύσημος εἰμί ἐν ὁ γραφικός συνθεΐα , κατά ὁ αὐτός διάνοια οὖον πάντοτε εὑρίσκω · ἀλλά πολλάκις μέν πρός ὁ καταγιγνώσκω , πολλάκις δέ πρός ὁ θεῖος1 τε καί μακάριος ὁ σημασία μεταλαμβάνω . ὅτε γοῦν ἐκ ὁ πρόσωπον ὁ Θεός Ἰωνᾶς ὁ προφήτης , ζητέω πλοῖον ἐπί θαρσέω πορεύω . καί ὁ μέγας Δαυίδ πλοῖον θαρσέω βίαιος πνεῦμα λέγω συντρίβω . Βίαιος πνεῦμα δέ εἶμαι λέγω , ὁ ὁ μαθητής ἐπανάγω ὁ ἐν ὁ ὑπερῴη συλλέγω , ὁ πρότερος μέν διά ἀκοή προγιγνώσκω , ὥσπερ φέρω πνοή βίαιος , μετά οὗτος δέ καί ὁ ὀφθαλμός φανερόω , εἰς γλῶσσα σχῆμα τυπόω , καί ὁ ἐκλαμπτικός φύσις ὁ πυρός ὁμοιόω , διά ὅς συντρίβω ὁ πολυχθιδὸς ἐπιπλέω ὁ ἀνθρώπινος φύσις κακία , ὅς πλοῖον θαρσέω ὁ Προφήτης ονομάζω . οὗτος μέν οὖν εἰμί διά ὅς ὁ ὄνομα οὗτος ὁ χειρόω σημαίνω . ὁ δέ μέγας Ἰεζεκιήλ εἰς ὑπογραφή ἄγω ὁ γίγνομαι αὐτός θεωρανίας ὁ ὁράω , εἷς ὁ θεῖον θέαμα ὁ εἶδος ὁ λέγω οὗτος διασημαίνω λέγω · καί ὁ εἶδος αὐτός ὡς εἶδος θαρσέω . φημί δέ ὁ διά ἀκρίβεια ὁ ἑβραικός λέξις ὁ ἔμφασις ἐπέχω , ὁ ἀχρωμάτιστος τε καί νοητός καί ἀσώματος διά ὁ λέξις οὗτος ἐν ὁ προφητεία σημαίνω . ἀπλόος τοίνυν οὐδείς ἐν ὁ λέγω ὁ σημασία , ἐπεί πρόδηλος εἰμί , ὅτι πρός ὁ χρίω νῦν παραλαμβάνω ὁ οὗτος ὁ φωνή σημαίνω · οὖον γάρ εἄν τις ἔπαινος λαμβάνω ὁ ὑπαίτιος · ἀκόλουθος εἄν εἰμί οὗτος περί ὁ εγχωμιαζομαι ἐννοέω χείρ · ὅτι ἀκριβῶς ἀπό ἑαυτοῦ πᾶς ὁ περισσός τε καί σωματώδης ἀποτορεύω πρός ὁ θεῖος1 τε καί νοητός μεταβαίνω , ὁ ὅλος πᾶς καί βαρύς περί ὁ πρᾶγμα σχέσις ἐκτινάσσω : οἷος τίς φημί καί ἐπί ὁ σμαράγδινος βῶλος ὁ λιθολωφος ἐργάζομαι . ὁ γάρ ἀφεγγής καί γεώδης διά ὁ ἀκόνη ἐκδαπανάω τε καί ἀπολέγω , ἐκεῖνος μόνος καταλείπω ἀδαπάνητος , ὅς καθαρός τε τις αὐτός , χλοερός τε ἄμη καί ἐλαιάζω . ὅπερ ἐγώ δοκέω σαφής ἑρμηνεύω ὁ θεός ἀπόστολος , οὗτος συμβουλεύω ἐν τις ὁ ἑαυτοῦ λόγος , ὅτι χρή αποσκαλιζω ὁ περί ὁ φαίνω σχέσις , πρός δέ ὁ ὁράω ὁ ἐπιθυμία ὁρμάω . μή σκοπέω γάρ ἐγώ , φημί , ὁ βλέπω , ἀλλά ὁ μή βλέπω . ὁ γάρ βλέπω πρόσκαιρος · ὁ δέ μή βλέπω , αἰώνιος . οὗτος μέν οὖν ἐν ὁ ἔπαινος ὁ χείρ νοέω , πῶς ὁ ὅλος σχέσις ἐκτορεύω , ἀχράτης γίγνομαι , πρός ὁ δέ καί νοητός ἀλλοιόω διά ὁ προαίρεσις . χείρ γάρ αὐτός τορευτής , φημί , χρύσεος , πληρόω θαρσέω .