gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0425.1
φησί γάρ Τί ὡραώθησαν σιαγόνες σου ὡς τρυφές . Μαρτυρεῖται δὲ παρὰ τῶν τὰ τοιαῦτα παρατετηρηκότων , τοῦτο τὸ ὄρνεον μένειν , εἰ διαζευχθεῖς τις συζυγίας , εἰς τὸ ἐφεξῆς ἀσυζύγαστον , ὡς φυσικῶς ἐν αὐτῷ τὸ κατορθοῦσθαι τὴν σωφροσύνην . Διὰ τοῦτο τὸ αἴνιγμα τῶν ἐπαίνων συμπεραλέφθη ὑπὸ τοῦ Λόγου τοῦτο τὸ ὄρνεον , ὡς ἀντὶ χαλινοῦ γίνεσθαι τῇ σιαγόνι τῆς θείας ἵππου τὴν τῆς τρυγόνας ὁμοίωσιν , δι’ ἧς ἡ καθαρὰ ζωὴ ἐπιπρέπειν τῇ τοιαύτῃ ἵππῳ διασημαίνεται . Διὸ θαυμαστικῶς φησι πρὸς αὐτὴν ὁ Λόγος · Τί ὡραώθησαν σιαγόνες σου ὡς τρυγόνας . Ἐπάγει δὲ τούτῳ καὶ ἕτερον δι’ ὁμοίωσιν ἐπαίνον , λέγων · Τράχηλός σου ὡς ὁρμίσκοι . Ἄπαξ γὰρ ἐμπεσόν τῇ τροπικῇ σημασία , διὰ τῶν περὶ τῶν ἵππων θεωρουμένων ἐπινενε τὴν τύμην τὸν ἐπαίνον . Ἐπαίνει γὰρ τὸν τράχηλον τὸν ἐν σχήματι κύκλῳ γυρωμένου , ὅ θη περὶ τοὺς γαυρούς τῶν πόλλων ὁρῶμεν γινόμενον . Ἡ γὰρ τῶν ὁρμίσκων ἀνθμὴ τὸν κύκλον ἐνδεικνύται , οὗ τὸ σχῆμα ἐπὶ τοῦ αὐχένος δεῖκνυμενον εὐπρεπέστερον ἑαυτοῦ τὸν πόλλον ποιεῖ · ὅρμος δὲ λέγεται κυρίως μὲν ἐπὶ τῶν παραλίων τόπων , ἐν οἷς ἡ ὄχθη κατὰ τὸ ἔνδε μηνοειδῆς κοιλανθεῖσα , ὑποδέχεται τε τῷ κόλπῳ τὴν θάλασσαν , καὶ ἀναπαύει δι’ ἑαυτῆς τοὺς ἐκ πελάγους προσπλέοντας . Ἐκ μεταφορᾶς δὲ διὰ τοῦ σχήματος ὁ περιτραχλιος κόσμος ὅρμος λέγεται . Ὅταν δὲ ὑποκοριστικῶς ὁρμίσκον ἀντὶ ὅρμου λέγωμεν , τὴν τὸ ὀλίγω τοῦ σχήματος ὁμοιότητα διὰ τῆς τοιαύτης φωνῆς ἐνδεικνύμεθα . Πολλὰ τοίνυν εἰς ἐγκώμια συντελούμενα τὴν νύμφην , ἡ πρὸς τοὺς ὁρμίσκους ὁμοιότης τοῦ τραχήλου ἐνδεικνύται · πρῶτον μὲν ὅτι εἰς κύκλον σχῆμα κάμπτον ὁ πύλος τὸν αὐχένα , πρὸς τὰς ἰδίας τῶν ποδῶν βάσεις · ὁρᾷ · δι’ ὧν ἀπρόσκοπτον τε καὶ ἀσφαλὲ ποιεῖται τὸν δρόμον , μὴτε τῷ λίθῳ προσπταίων , μὴτε κανεμβατῶν τῷ βάθρῳ . Τοῦτο δὲ οὐ μικρόν ἐστιν εἰς εὐφημίαν ψυχῆς , τὸ , πρὸς ἑαυτὴν βλέπειν , καὶ δι’ ἀσφαλείας πάσης πρὸς τὸν θεῖον δρόμον ἐπεῖχθαι , πάντα τὰ ἐκ πειρασμῶν τινων ἐγγινόμενα πρὸς τὸν δρόμον ἐμπόδια , διαλλομένην καὶ ὑπερβαίνουσαν . Ἐπεὶτα δὲ καὶ αὐτὸ τὸ πρωτότυπον τῶν ὅρμων ὄνομα , ὅθεν διὰ τοῦ σχήματος ὁμοιότητά , ὁ περιδέραιος κόσμος ὁρμίσκος ὠνόμασται , μεγάλων τινῶν ἐγκωμίων ὑπερβολὴν περιέχει , ὅταν ὁμοιωθῇ τοῖς ὅρμοις ὁ τράχηλος . Τίνα δὲ ἐστὶ τὰ ἐγκώμια τὰ διὰ τούτων ἡμῖν ὑπὸ τοῦ λόγου δηλούμενα ; Ἡδὺ τι καὶ σωτήριον τοῖς καταπλέουσι τὸ λιμὴν , καὶ τὸ μετὰ τὴν ἐν θαλάσσῃ κακοπάθειαν , ὅρμον τινὰ καταλαβεῖν εὐδιάζοντα , ἐν ᾧ λήθην ποιησάμενοι τῶν ἐν θαλάσσῃ κακῶν , ὅνοι τῆς ἀναπαύσεως γίνονται , τοὺς μακροὺς πόνους δι’ ἡσυχίαν παραμιθούμενοι , οὐκ ἔστιν αὐτοῖς οὔτε ναυαγίου φόβος , οὔτε ἡ τῶν ὀφάλων ὑπόνοια , οὔτε πειρατῶν κίνδυνος , οὔτε πνευμάτων ταραχή , οὔτε ἡ ἐκ βυθῶν ἀνοϊδαίνουσα διὰ τῶν ἀνέμων θάλασσα · ἀλλὰ πάντων τῶν τοιούτων κινδύνων ἐκτὸς γίνονται οἱ χειραζόμενοι , τοῦ πελάγους ἐν τῷ ὅρμῳ γαληνιάζοντος . Εἰ τοίνυν οὕτω τις τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν καταστήσειεν , ὡς αὐτὴν τε γαλήνην ἔχειν ἐν ἀκίμῳ τῇ ἡσυχίᾳ , μηδὲν παρακινουμένην ἐκ τῶν πνευμάτων
Lemmas: φημί γάρ τις ὁράω σιαγών σύ ὡς τρυφή . μαρτυρέω δέ παρά ὁ ὁ τοιοῦτος παρατηρέω , οὗτος ὁ ὄρνεον μένω , εἰμί διαζεύγνυμαι τις συζυγία , εἰς ὁ ἐφεξῆς ἀσυζύγαστον , ὡς φυσικός ἐν αὐτός ὁ κατορθόω ὁ σωφροσύνη . Ζεύς οὗτος ὁ αἴνιγμα ὁ ἔπαινος συμπεραλέφθη ὑπό ὁ Λόγος οὗτος ὁ ὄρνεον , ὡς ἀντί χαλινός γίγνομαι ὁ σιαγών ὁ θεῖος ἵππος ὁ ὁ τρυγών ὁμοίωσις , διά ὅς ὁ καθαρός ζωή ἐπιπρέπω ὁ τοιοῦτος ἵππος διασημαίνω . Διὸ θαυμαστικός φημί πρός αὐτός ὁ Λόγος · τις ὁράω σιαγών σύ ὡς τρυγών . ἐπάγω δέ οὗτος καί ἕτερος διά ὁμοίωσις ἔπαινος , λέγω · τράχηλος σύ ὡς ὁρμίσκος . ἅπαξ γάρ ἐμπίπτω ὁ τροπικός σημασία , διά ὁ περί ὁ ἵππος θεωρέω ἐπινέω ὁ τύμη ὁ ἔπαινος . ἐπαινέω γάρ ὁ τράχηλος ὁ ἐν σχῆμα κύκλος γυρόω , ὅς τίθημι περί ὁ γαῦρος ὁ Πόλλων ὁράω γίγνομαι . ὁ γάρ ὁ ὁρμίσκος ἀνθμὴ ὁ κύκλος ἐνδείκνυμι , ὅς ὁ σχῆμα ἐπί ὁ αὐχήν δείκνυμι εὐπρεπής ἑαυτοῦ ὁ πολύς ποιέω · ὅρμος δέ λέγω κύριος μέν ἐπί ὁ παράλιος τόπος , ἐν ὅς ὁ ὄχθη κατά ὁ ἔνδω μηνοειδής οιλαντίθημι , ὑποδέχομαι τε ὁ κόλπος ὁ θάλασσα , καί ἀναπαύω διά ἑαυτοῦ ὁ ἐκ πέλαγος προσπλέω . ἐκ μεταφορά δέ διά ὁ σχῆμα ὁ περιτραχλιος κόσμος ὅρμος λέγω . ὅταν δέ ὑποκοριστικός ὁρμίσκος ἀντί ὅρμος λέγω , ὁ ὁ ὀλίγος ὁ σχῆμα ὁμοιότης διά ὁ τοιοῦτος φωνή ἐνδείκνυμι . Πολύς τοίνυν εἰς ἐγκώμιον συντελέω ὁ νύμφη , ὁ πρός ὁ ὁρμίσκος ὁμοιότης ὁ τράχηλος ἐνδείκνυμι · πρῶτος μέν ὅτι εἰς κύκλος σχῆμα κάμπτω ὁ Πύλος ὁ αὐχήν , πρός ὁ ἴδιος ὁ πούς βάσις · ὁράω · διά ὅς ἀπρόσκοπτος τε καί ἀσφαλός ποιέω ὁ δρόμος , μήτε ὁ λίθος προσπταίω , μήτε κανεμβατῶν ὁ βάθρον . οὗτος δέ οὖον μικρός εἰμί εἰς Εὐφημία Ψυχή , ὁ , πρός ἑαυτοῦ βλέπω , καί διά ἀσφάλεια πᾶς πρός ὁ θέω δρόμος ἐπείγω , πᾶς ὁ ἐκ πειρασμός τίνω ἐγγίγνομαι πρός ὁ δρόμος ἐμπόδιος , διάλλομαι καί ὑπερβαίνω . ἔπειτα δέ καί αὐτός ὁ πρωτότυπος ὁ ὅρμος ὄνομα , ὅθεν διά ὁ σχῆμα ὁμοιότης , ὁ περιδέραιος κόσμος ὁρμίσκος ὀνομάζω , μέγας τις ἐγκώμιον ὑπερβολή περιέχω , ὅταν ὁμοιόω ὁ ὅρμος ὁ τράχηλος . τίς δέ εἰμί ὁ ἐγκώμιον ὁ διά οὗτος ἐγώ ὑπό ὁ λόγος δηλόω ; Ἡδύς τίς καί σωτήριος ὁ καταπλέω ὁ λιμήν , καί ὁ μετά ὁ ἐν θάλασσα κακοπάθεια , ὅρμος τις καταλαμβάνω εὐδιάζω , ἐν ὅς λήθη ποιέω ὁ ἐν θάλασσα κακός , ὄνος ὁ ἀνάπαυσις γίγνομαι , ὁ μακρός πόνος διά ἡσυχία παραμιθουμενοω , οὐ εἰμί αὐτός οὔτε ναυάγιον φόβος , οὔτε ὁ ὁ ὀφαλός ὑπόνοια , οὔτε πειρατής κίνδυνος , οὔτε πνεῦμα ταραχή , οὔτε ὁ ἐκ βυθός ἀνοιδαίνω διά ὁ ἄνεμος θάλασσα · ἀλλά πᾶς ὁ τοιοῦτος κίνδυνος ἐκτός γίγνομαι ὁ χειραζομενω , ὁ πέλαγος ἐν ὁ ὅρμος γαληνιάζω . εἰμί τοίνυν οὗτος τις ὁ ἑαυτοῦ ψυχή καθίστημι , ὡς αὐτός τε γαλήνη ἔχω ἐν ἀκίμῳ ὁ ἡσυχία , μηδείς παρακινέω ἐκ ὁ πνεῦμα