gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0565.1
ταύτην , τὸ προαιρετικὸν τε καὶ ἐμφυλὲν κάτοπτρον , ὅτι Ἐπειδὴ τῇ ψυχῇ ἐγὼ διὰ τοῦ ἀδελφιδὸ προσώπου βλέπω · διὰ τοῦτο ὅλον τῆς ἐκείνου μορφῆς τὸ κάλλος ἐν ἐμοὶ καθορᾶται . Ταύτας ἀντίκραυς μιμεῖται τὰς φωνὰς ὁ Παῦλος , λέγων τῷ θεῷ ζῆν , ὁ νεκρὸς τῷ κόσμῳ γεγένηται , καὶ ὅτι ἐν αὐτῷ ζῇ ὁ Χριστὸς μόνος . Ὁ γὰρ εἰπὼν , ὅτι Ἐμοὶ τὸ ζῆν Χριστός · τοῦτο διὰ τοῦ λόγου βοᾷ , ὅτι οὐδὲν τῶν ἀνθρωπίνων τε καὶ ὑλικῶν παθημάτων ἐν αὐτῷ ζῇ , οὔτε ἡδονή , οὔτε λύπη , οὔτε θυμός , οὔτε φόβος , οὔτε δειλία , οὔτε πτῶσις , οὔτε τύφος , οὔτε θράσος , οὐ μνησικακία , οὐ φθόνος , οὐχ ἀμυντικὴ τις διάθεσις , οὐ φιλοχρηματία , οὐχ ἄλλο τι τῶν τὴν ψυχὴν διὰ τινος σχέσεως κηλιδόντων · ἀλλ’ ἐκεῖνός μοι μόνος ἐστίν , ὃς οὐδὲν τούτων ἐστίν . Πάν γὰρ τὸ ἔξω τῆς ἐκείνου φύσεως θεωρούμενον ἀποσφάμενος , οὐδὲν ἔχω ἐν ἐμαυτῷ τοιούτον , ὃ οὐκ ἐν ἐκείνῳ οὐκ ἐστίν · οὐ γάρ , ἐμοὶ τὸ ζῆν Χριστός · ἡ καθὼς ἡ νύμφη · Ἐγὼ τῷ ἀδελφιδῷ μου , καὶ ὁ ἀδελφιδός μου ἐμοί · ὁ ἐστὶν ἁγιασμὸς , καὶ καθαρότης , καὶ ἀθάνασία , καὶ φῶς , καὶ ἀλήθεια , καὶ τα τοιαῦτα , ὃσα ποιοῦσι τὴν ἐμὴν ψυχὴν , οὐκ ἐν χόρτοις τοιῶν ἢ φυγάνοις , ἀλλ’ ἐν ταῖς λαμπρότησι τῶν ἁγίων · ἡ γὰρ τῶν κρίνων φύσις ἐν τῇ λαμπρῷ τῆς εὐχολίας ταύτῃ ὑπαλινύσεται ἡμῖν τὴν διάνοιαν . Οὐκοῦν διὰ τοῦτο ἐπὶ τοὺς λειμῶνας τῶν κρίνων ἄγει τὸ ἑαυτοῦ ποίμνιον ὁ ἐν τοῖς κρίνοις ποιμαίνων · ἵνα γένηται ἡ λαμπρότης Κυρίου τοῦ θεοῦ ἡμῶν ἐφ’ ἡμᾶς . Τῷ γὰρ εἶναι τῆς τροφῆς , συνδιατίθεσθαι πάντως καὶ τὸ τρεφόμενον . Οἷον · τὶ λέγω · Ἐστω καθ’ ὑπόθεσιν κοιλόν τι σκεῦος ἐξ ὑάλου , ἐν ᾧ πᾶν τὸ βαλλόμενον εἴη , εἰτε τι τῶν καθαρῶν καὶ λαμπρῶν . Οὐκοῦν τὴν λαμπρότητα τῶν κρίνων ταῖς ψυχαῖς ἐντιθεὶς , λαμπρὰς δι’ αὐτῶν τὰς ψυχὰς ἀπεργάζεται , διαφαίνουμένου τοῦ ἐγκεχειμένου εἴδους ἐπὶ τὸ ἔξωθεν . Ὥς δὲ διὰ τοῦ σαφέστερον ἡμῖν προχωρῆσαι τὸ νόημα τοῦτο , φαμέν , ὅτι τρέφεται μὲν ἡ ψυχὴ διὰ τῶν ἀρετῶν , κρίνα δὲ κατονομάζει τὰς ἀρετὰς δι’ αἰνίγματος · ὧν δὲ διὰ τῆς ἀγαθῆς πολιτείας ἐμπροσθελείς , ἐπιδῆλον ἑαυτὸν ποιεῖ , διὰ τοῦ βίου ἑκάστης ἀρετῆς τὸ εἶδος διὰ τοῦ ἤθους ἐπιδεικνύμενος . Ἐστω σοὶ κρίνον καθαρόν ἢ σωφροσύνη τε καὶ δικαιοσύνη , καὶ ἀνδρεία , καὶ φρόνησις , καὶ ὃσα φησιν Ἀπόστολος ἀλήθη , ὃσα σεμνά , ὃσα προσφιλῆ , ὃσα δίκαια , ὃσα ἅγια , ὃσα εὐφημα · εἰ τις ἀρετή , καὶ εἰ τις ἐπαῖνος . Ταῦτα γὰρ πάντα ἐντὸς τῆς ψυχῆς γεγόναι τε καὶ καθαρί διαδεχύνται βίῳ , καλλωπιζόντα τε τὸν περιέχοντα , καὶ αὐτὰ διὰ τοῦ εἰσδεξαμένου καλλωπιζόμενα . Ἡ τοίνυν ἀναθεῖσα ἑαυτὴν τῷ ἀδελφιδῷ , καὶ δεξαμένη τοῦ ἀγαπηθέντος τὸ κάλλος ἐν τῇ ἰδίᾳ μορφῇ · οἷον ἀξιοῦνται παρὰ τοῦ τοὺς δοξάζοντας ἀκολουθῶμεν διὰ τῆς προκειμένης τοῖς ῥήμασιν ἀκολουθίας .
Lemmas: οὗτος , ὁ προαιρετικός τε καί έμφυλος κάτοπτρον , ὅτι ἐπεί ὁ Ψυχή ἐγώ διά ὁ ἀδελφιδός πρόσωπον βλέπω · διά οὗτος ὅλος ὁ ἐκεῖνος μορφή ὁ κάλλος ἐν ἐγώ καθοράω . οὗτος ἀντίκραυς μιμέομαι ὁ φωνή ὁ Παῦλος , λέγω ὁ θεός ζῶ , ὁ νεκρός ὁ κόσμος γίγνομαι , καί ὅτι ἐν αὐτός ζῶ ὁ Χριστός μόνος . ὁ γάρ εἶπον , ὅτι ἐμός ὁ ζῶ Χριστός · οὗτος διά ὁ λόγος βοάω , ὅτι οὐδείς ὁ ἀνθρώπινος τε καί ὑλικός πάθημα ἐν αὐτός ζῶ , οὔτε ἡδονή , οὔτε λύπη , οὔτε θυμός , οὔτε φόβος , οὔτε δειλία , οὔτε πτῶσις , οὔτε τύφος , οὔτε θράσος , οὖον μνησικακία , οὖον φθόνος , οὐ ἀμυντικός τις διάθεσις , οὖον φιλοχρηματία , οὐ ἄλλος τίς ὁ ὁ ψυχή διά τις σχέσις κηλίς · ἀλλά ἐκεῖνος ἐγώ μόνος εἰμί , ὅς οὐδείς οὗτος εἰμί . Πάν γάρ ὁ ἔξω ὁ ἐκεῖνος φύσις θεωρέω ἀποσφάμενος , οὐδείς ἔχω ἐν ἐμαυτοῦ τοιοῦτος , ὅς οὐ ἐν ἐκεῖνος οὐ εἰμί · οὖον γάρ , ἐγώ ὁ ζῶ Χριστός · ὁ καθώς ὁ νύμφη · ἐγώ ὁ ἀδελφιδέος ἐγώ , καί ὁ ἀδελφιδός ἐγώ ἐγώ · ὁ εἰμί ἁγιασμός , καί καθαρότης , καί ἀθανασία , καί φάος , καί ἀλήθεια , καί ὁ τοιοῦτος , ὅσος ποιέω ὁ ἐμός ψυχή , οὐ ἐν χόρτος τοῖος ἢ φεύγω , ἀλλά ἐν ὁ λαμπρότης ὁ ἅγιος · ὁ γάρ ὁ κρίνω φύσις ἐν ὁ λαμπρός ὁ εὐκολία οὗτος υπαλινυσετα ἐγώ ὁ διάνοια . οὐκοῦν διά οὗτος ἐπί ὁ λειμών ὁ κρίνω ἄγω ὁ ἑαυτοῦ ποίμνη ὁ ἐν ὁ κρίνω ποιμαίνω · ἵνα γίγνομαι ὁ λαμπρότης κύριος ὁ θεός ἐγώ ἐπί ἐγώ . ὁ γάρ εἰμί ὁ τροφή , συνδιατίθημι πάντως καί ὁ τρέφω . Οἷος · τίς λέγω · ἵστημι κατά ὑπόθεσις κοιλόν τίς σκεῦος ἐκ ὕαλος , ἐν ὅς πᾶς ὁ βάλλω εἰμί , εἴτε τίς ὁ καθαρός καί λαμπρός . οὐκοῦν ὁ λαμπρότης ὁ κρίνω ὁ Ψυχή ἐντίθημι , λαμπρός διά αὐτός ὁ ψυχή ἀπεργάζομαι , διαφαίνω ὁ ἐγχέω εἶδος ἐπί ὁ ἔξωθεν . ὥ δέ διά ὁ σαφής ἐγώ προχωρέω ὁ νόημα οὗτος , φημί , ὅτι τρέφω μέν ὁ ψυχή διά ὁ ἀρετή , κρίνον δέ κατονομάζω ὁ ἀρετή διά αἴνιγμα · ὅς δέ διά ὁ ἀγαθός πολιτεία ἐμπροσθελείς , επιδηλος ἑαυτοῦ ποιέω , διά ὁ βίος ἕκαστος ἀρετή ὁ εἶδος διά ὁ ἦθος ἐπιδείκνυμι . ἵστημι σύ κρίνον καθαρός ἢ σωφροσύνη τε καί δικαιοσύνη , καί ἀνδρεία , καί φρόνησις , καί ὅσος φημί ἀπόστολος ἀλάομαι , ὅσος σεμνός , ὅσος προσφιλής , ὅσος Δίκαιος , ὅσος ἅγιος , ὅσος Εὔφημος · εἰμί τις ἀρετή , καί εἰμί τις ἔπαινος . οὗτος γάρ πᾶς ἐντός ὁ Ψυχή γονεύς τε καί καθαρίς διαδέχομαι βίος , καλλωπίζω τε ὁ περιέχω , καί αὐτός διά ὁ εἰσδέχομαι καλλωπίζω . ὁ τοίνυν ἀνατίθημι ἑαυτοῦ ὁ ἀδελφιδέος , καί δέχομαι ὁ ἀγαπάω ὁ κάλλος ἐν ὁ ἴδιος μορφή · οἷος ἀξιόω παρά ὁ ὁ δοξάζω ἀκολουθέω διά ὁ πρόκειμαι ὁ ῥῆμα ἀκολουθία .