gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0488.1
μὲν ἐστι τὸ ἀεὶ εὐρισκόμενον · ἀπειροπλάσιον δὲ τοῦ πάντοτε καταλαμβανομένου τὸ ὑπερείμενον , καὶ τοῦτο εἰς τὸ διηνεκὲς γίνεται μετέχοντι , ἐν πάσῃ τῇ τῶν αἰώνων ἀϊδίότητι διὰ τῶν αὐτῶν μεζόνων τῆς ἐπαύξεως τοὺς μετέχουσι γινομένης . Ὁ μὲν γὰρ καθαρὸς τὴν καρδίαν , κατὰ τὴν ἀφευθῆ τοῦ Δεσπότου φωνήν , ὁρᾷ τὸν Θεόν . Αὐτὶ κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς δυνάμεως , ὅσον χωρήσαι δύναται , τοσοῦτον τὴν κατανόησιν δεχόμενος . Τὸ μὲν τοι ἀόριστον τε καὶ ἀπερίληπτον τῆς θεότητος ἐπέκεινα πάσης καταλήψεως διαμένει . Οὐ γὰρ τῆς μεγαλοπρεπείας τῆς δόξης οὐκ ἐστι πέρας , καθὼς ὁ Προφήτης μαρτυρεῖται , τοῦτο πάντοτε ὡσαύτως ἔχει , ἐν τῷ αὐτῷ ὑφει διαιπαντὸς θεωρούμενος . Ὦσπερ δὲ καὶ ὁ μέγας Δαβὶδ ὁ τὰς καλὰς ἀναβάσεις ἐν τῇ καρδίᾳ τιθέμενος , καὶ ἐκ δυνάμεως εἰς δύναμιν ἀεὶ προευρέμενος , τοῦτο πρὸς τὸν Θεὸν ἀνέθηκε · τὸ , Σὺ δὲ ὑψωσὲς εἰς τὸν αἰῶνα , Κύριε · τοῦτο , οἶμαι , διὰ τῆς φωνῆς ταύτης σημαίνων , ὅτι ἐν πάσῃ τῇ ἀτελευτήτῳ αἰωνιᾷ ἀϊδιότητι , ὁ μὲν πρὸς σὲ τρέχων ἐαυτῷ μεζόνων πάντοτε καὶ ἀνώτερος γίνεται , ἀεὶ διὰ τῶν ἀγαθῶν ἀναβάσεων ἀναλόγως αὐξανόμενος . Σὺ δὲ οὐ αὐτὸς εἰ δὲ ὕψιστος , εἰς τὸν αἰῶνα μένων , οὐδέποτε ὑπαμαλύνερος τοὺς ἀνιοῦσι φαίνεται δυνάμενος , τῷ κατὰ τὸν ἴσον ἀνιώτερος πάντοτε καὶ ὑψηλότερος εἶναι τῶν ὑψουμένων δυνάμεως . Ταῦτα τοίνυν περὶ τῆς φύσεως τῶν ἀρράστων ἀγαθῶν δογματίζειν τὸν Ἀπόστολον ὑπελήφαμεν λέγοντα , ὅτι τὸ ἀγαθὸν ἐκεῖνο ὀφθαλμὸς οὐκ εἶδε , κἂν ἀεὶ βλέπῃ . Οὐ γὰρ ὅσον ἐστὶ βλέπει , ἀλλ' ὅσον τῷ ὀφθαλμῷ δυνατόν ἐστι δεξάσθαι . Καὶ οὐς οὐκ ἤκουσε , καθ' ὅσον ἐστὶ τὸ δηλούμενον , κἂν ἐπὶ καρδίαν τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη , κἂν διαπαντὸς ὁ καθαρὸς τῇ καρδίᾳ ὅσον δύναται βλέπῃ · τὸ γὰρ ἀεὶ καταλαμβανόμενον τῶν μὲν προκαταληφθέντων πάντων μεζόνων ἐστιν , οὐ μὴν ὁρίζει ἐν ἑαυτῷ τὸ ζητούμενον · ἀλλὰ τὸ πέρας τοῦ εὐρεθέντος , ἀρχὴ πρὸς τὴν τῶν ὑψηλοτέρων εὕρεσιν τοὺς ἀναβαίνουσι γίνεται . Καὶ οὔτε ὁ ἀνίων ποτε ἴσταται , ἀρχὴν ἐξ ἀρχῆς μεταλαμβάνων , οὔτε τελεῖται περὶ ἑαυτὴν ἢ τῶν ἀεὶ μεζόνων ἀρχή . Οὐδέποτε γὰρ περὶ τῶν ἐγνωσμένων ἢ τοῦ ἀνιόντος ἐπιθυμία ἴσταται , ἀλλὰ διὰ μειζόνος πάλιν ἑτέρας ἐπιθυμίας πρὸς ἑτέραν ὑπερκειμένην κατὰ τὸ ἐφεξῆς ψυχὴ ἀνιοῦσα , πάντοτε διὰ τῶν ἀνωτέρων ὀδεύει πρὸς τὸ ἀόριστον .
Lemmas: μέν εἰμί ὁ ἀεί εὑρίσκω · ἀπειροπλάσιος δέ ὁ πάντοτε καταλαμβάνω ὁ ὑπεῖπον , καί οὗτος εἰς ὁ διηνεκής γίγνομαι μετέχω , ἐν πᾶς ὁ ὁ αἰών ἀΐδιος διά ὁ αὐτός μέγας ὁ ἔπαυξις ὁ μετέχω γίγνομαι . ὁ μέν γάρ καθαρός ὁ Καρδία , κατά ὁ ἀφεύω ὁ δεσπότης φωνή , ὁράω ὁ Θεός . αὐτί κατά ὁ ἀναλογία ὁ δύναμις , ὅσος χωρέω δύναμαι , τοσοῦτος ὁ κατανόησις δέχομαι . ὁ μέν ὅς ἀόριστος τε καί ἀπερίληπτος ὁ θεότης ἐπέκεινα πᾶς κατάληψις διαμένω . οὖον γάρ ὁ μεγαλοπρέπεια ὁ δόξα οὐ εἰμί πέρας , καθώς ὁ Προφήτης μαρτυρέω , οὗτος πάντοτε ὡσαύτως ἔχω , ἐν ὁ αὐτός ὕφος διαπαντός θεωρέω . ὥσπερ δέ καί ὁ μέγας Δαυίδ ὁ ὁ κάλως ἀνάβασις ἐν ὁ Καρδία τίθημι , καί ἐκ δύναμις εἰς δύναμις ἀεί προευρίσκω , οὗτος πρός ὁ θεός ἀνατίθημι · ὁ , σύ δέ υψώνω εἰς ὁ αἰών , κύριος · οὗτος , οἴομαι , διά ὁ φωνή οὗτος σημαίνω , ὅτι ἐν πᾶς ὁ ἀτελεύτητος αἰώνιος ἀιδιότης , ὁ μέν πρός σύ τρέχω αὐτός μέγας πάντοτε καί ἀνώτερος γίγνομαι , ἀεί διά ὁ ἀγαθός ἀνάβασις ἀνάλογος αὐξάνω . σύ δέ οὖον αὐτός εἰμί δέ ὕψιστος , εἰς ὁ αἰών Μένων , οὐδέποτε ὑπαμαλύνερος ὁ ἀνέρχομαι φαίνω δύναμαι , ὁ κατά ὁ ἴσος ἄνιος πάντοτε καί ὑψηλός εἰμί ὁ ὑψόω δύναμις . οὗτος τοίνυν περί ὁ φύσις ὁ ἀρράστων ἀγαθός δογματίζω ὁ ἀπόστολος ὑπολαμβάνω λέγω , ὅτι ὁ ἀγαθός ἐκεῖνος ὀφθαλμός οὐ ὁράω , κἀν ἀεί βλέπω . οὖον γάρ ὅσος εἰμί βλέπω , ἀλλά ὅσος ὁ ὀφθαλμός δυνατός εἰμί δέχομαι . καί οὖς οὐ ἀκούω , κατά ὅσος εἰμί ὁ δηλέομαι , κἀν ἐπί Καρδία ὁ ἄνθρωπος οὐ ἀναβαίνω , κἀν διαπαντός ὁ καθαρός ὁ Καρδία ὅσος δύναμαι βλέπω · ὁ γάρ ἀεί καταλαμβάνω ὁ μέν προκαταλαμβάνω πᾶς μέγας εἰμί , οὖον μήv ὁρίζω ἐν ἑαυτοῦ ὁ ζητέω · ἀλλά ὁ πέρας ὁ εὐρεθέντος , ἀρχή πρός ὁ ὁ ὑψηλός εὕρεσις ὁ ἀναβαίνω γίγνομαι . καί οὔτε ὁ Ἀνίων ποτός ἴστημι , ἀρχή ἐκ ἀρχή μεταλαμβάνω , οὔτε τελέω περί ἑαυτοῦ ἢ ὁ ἀεί μέγας ἀρχή . οὐδέποτε γάρ περί ὁ γιγνώσκω ἢ ὁ ἀνέρχομαι ἐπιθυμία ἴστημι , ἀλλά διά μείζων πάλιν ἕτερος ἐπιθυμία πρός ἕτερος ὑπέρκειμαι κατά ὁ ἐφεξῆς ψυχή ἀνέρχομαι , πάντοτε διά ὁ ἀνώτερος οδεύω πρός ὁ ἀόριστος .