gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0552.1
δὲ Χριστῶν ἐνοήσαμεν , ἐν ᾧ ὁ Θεὸς ἦν , τὸν κόσμον ἐαυτῷ καταλλάξασιν , κατὰ τὴν Παύλου φωνὴν · ὁ ἐν τῇ σαρκὶ διὰ τῶν δυνάμεων τε καὶ τῶν θαυμάτων ἐαυτὸν φανερώσας . Εἰ οὖν ἡ νοηθεῖσα ἡμῖν αὐτῇ κεφαλὴ χρυσίον ἀκήρατον παρὰ τοῦ λόγου κατωνομασθη , διὰ τὸ πάσης ἁμαρτίας ὀκτὲ εἶναι · ὁς ἁμαρτίαν οὐκ ἔγνω , φησίν , οὐδὲ εὐρέθη ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ δόλος · χρυσὸς δὲ φησιν εἶναι τὰς χεῖρας ὁ λόγος · πρόδηλον ἔστι τὸ διὰ τούτων νοούμενον , ὅτι τὸ καθ' ἑαυτὸ νοούμενον καθαρόν τε καὶ ἀναμάρτητον , καὶ πάσης κακίας ἀμύης τε καὶ ἀπαρδεκτον νομοθετεῖ τῇ χειρὶ ὁ λόγος . Χεῖρα δὲ νοοῦμεν πάντως τὴν τὰ κοινὰ τῆς Ἐκκλησίας εἰς τὰς τῶν ἀντὸλῶν χρείας διαχειριζομένην , ἥς ἐπαίνει ὅτι τὸ ὁμοιωθῆναι τῇ τῆς κεφαλῆς φύσει , κατὰ τὸ καθαρόν τε καὶ ἀναμάρτητον . Καθαρὰ δὲ γίνεται τότε ἡ χείρ , B ὅταν διὰ τῆς τορσεως ὅπαν ἀποξύηται καὶ ἡ ἐποδίζων τῷ κάλλει . Καθάπερ γὰρ πρὸς τινὰ ζῶου μορφὴν ἀποτυπῶντες τὸ μάρμαρον , ἐκεῖνα διὰ τῆς τορσεως ἀγγλύφουσι τῷ λίθῳ , καὶ ἐγκολάζουσι , ὧν περιαιρεθέντων πρὸς τὸ ἀρχέτυπον εἶδος ἀποτυπῶνται τὸ μίμημα · οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ κάλλους τῶν τοῦ σώματος τῆς Ἐκκλησίας χειρῶν πολλὰ χρή διὰ τῆς τῶν λογισμῶν τορσεως ἀποξεσθῆναι , ἵνα γέννηται ἡ χείρ χρυσὴ ὡς ἀληθῶς καὶ ἀκήρατος . Πάντως δὲ πρόδηλα πᾶσιν ἐστιν , ὅσα μὴ περιαιρεθέντα τῆς χειρὸς τῷ κάλλει λυμαίνεται , οἷον τὸ ἀνθρωπαρέσκον , τὸ φιλόδοξον , τὸ φιλοχρεῶς , τὸ μόνον πρὸς τὸ φαινόμενον βλέπειν , τὸ περιφανεῖν τινα ἐαυτὴ διὰ τῶν ἐν χειρὶ πραγματεύεσθαι , τὸ εἰς τρυφὴν καὶ ἀπόλαυσιν ἰδίαν τῇ τῶν ἐντὸλῶν ἀποχρησθῆναι παρασκευὴ · ἥχρη πάντα ταῦτα C καὶ τὰ τοιαῦτα τοὺς τῶν λογισμῶν ὀργάνους ἀποξύσάμενον , ἐκεῖνο καταλιπεῖν μόνον τὸ καθαρόν τε καὶ ἀδιδήλευτον χρυσίον τῆς προαιρέσεως , τὸ τῇ ἀκηράτῳ κεφαλῇ ὁμοιούμενον . Σαφέστερον δ' ἂν γένοιτο ἡμῖν τὸ λεγόμενον διὰ τῆς τοῦ Ἀποστόλου φωνῆς · ὁς πιστὸν τὸν Θεὸν ὀνομάσας , οὐδὲν ἄλλο καὶ ἐν τοῖς οἰκονομίαις ζητεῖν ἀξίον , ἢ τὸ πιστὸν εὑρεθῆναι · οὕτως γράφας τῷ ῥήματι . " Ὁ δὲ λοιπὸν , ζητεῖται ἐν τοῖς οἰκονόμοις , ἵνα πιστὸς τις εὑρεθῇ . Οὐκοῦν ὁ πιστὸς καὶ φρόνιμος οἰκονόμος ἀντὶ χειρὸς ὧν τῇ Ἐκκλησίᾳ , χρυσίν καθ' ὁμοιότητα τῆς κεφαλῆς δεῖκνυσιν τὴν χεῖρα τοῦ σώματος , τὸν σοφὸν ἐαυτοῦ δεσπότην διὰ τοῦ βίου μιμούμενος . Οὐχ ἦν τοιαύτη χειρ ἐν τῷ τῶν ἀποστόλων σώματι ὁ Ἰούδας ἐκεῖνος , D ὁ ἐλεεινὸς τε καὶ δειλαῖος , μᾶλλον δὲ ὁ στυγητὸς καὶ ἀποτρόπαιος , ὁς οἰκονομίαν πτωχῶν πεπιστευμένος , τὴν τῆς φιλοχρηματίας λέπραν οὐκ ἀπεξῆσατο · ἀλλὰ φύλαξ ὧν τοῦ γλωσσούχου διὰ τοὺς κλέπτοντας , αὐτὸς ἐαυτοῦ κλέπτης ἐγένετο , ὁ ἐν ταῖς χειρὶν εἶχε διὰ τῶν ἰδίων χειρῶν ὑφαιρούμενος , καὶ οὐ πρὸς τὴν ἐντολὴν , ἀλλὰ πρὸς τὰ χρήματα βλέπων · ὧν ἡ ἀπόλαισις ἐγένετο · τί ; Ἀγχὼν ἐκούσιος , ζωῆς ἄλλοτριώσις , πανολισθρία ψυχῆς , μνημόσυνον πονηρόν , παντὶ τῷ μετ' αὐτὸν χρόνῳ συνεκτετιμῶμενον . Οὐκοῦν τορσεῖν εἶναι τὴν καὶ διαγλύφειν τὰς χεῖρας , ἵνα περιαιρεθέντων τῶν κακῶν συμπεφυκότων , τὸ λειπόμενον
Lemmas: δέ Χριστός νοέω , ἐν ὅς ὁ θεός εἰμί , ὁ κόσμος αὐτός καταλλάσσω , κατά ὁ Παῦλος φωνή · ὁ ἐν ὁ σάρξ διά ὁ δύναμις τε καί ὁ θαῦμα ἑαυτοῦ φανερόω . εἰμί οὖν ὁ νοέω ἐγώ αὐτός κεφαλή χρυσίον ἀκήρατος παρά ὁ λόγος κατονομάζω , διά ὁ πᾶς ἁμαρτία ὀκτώ εἰμί · ὅς ἁμαρτία οὐ γιγνώσκω , φημί , οὐδέ εὑρίσκω ἐν ὁ στόμα αὐτός δόλος · χρυσός δέ φημί εἰμί ὁ χείρ ὁ λόγος · πρόδηλος εἰμί ὁ διά οὗτος νοέω , ὅτι ὁ κατά ἑαυτοῦ νοέω καθαρός τε καί ἀναμάρτητος , καί πᾶς κακία ἀμύω τε καί ἀπαρδεκτον νομοθετέω ὁ χείρ ὁ λόγος . χείρ δέ νοέω πάντως ὁ ὁ κοινός ὁ ἐκκλησία εἰς ὁ ὁ ἀντολή χρεία διαχειρίζω , ἥς ἐπαινέω ὅτι ὁ ὁμοιόω ὁ ὁ κεφαλή φύσις , κατά ὁ καθαρός τε καί ἀναμάρτητος . καθαρός δέ γίγνομαι τότε ὁ χείρ , B ὅταν διά ὁ τορσεως ὁράω ἀποξύω καί ὁ ποδίζω ὁ κάλλος . καθά γάρ πρός τις ζῷον μορφή ἀποτυπόω ὁ μάρμαρος , ἐκεῖνος διά ὁ τορσεως αγγλυφους ὁ λίθος , καί εγκολαζω , ὅς περιαιρέω πρός ὁ ἀρχέτυπος εἶδος ἀποτυπόω ὁ μίμημα · οὗτος καί ἐπί ὁ κάλλος ὁ ὁ σῶμα ὁ ἐκκλησία χείρ πολύς χρή διά ὁ ὁ λογισμός τορσεως ἀποξέω , ἵνα γεννητής ὁ χείρ χρύσεος ὡς ἀληθής καί ἀκήρατος . πάντως δέ πρόδηλος πᾶς εἰμί , ὅσος μή περιαιρέω ὁ χείρ ὁ κάλλος λυμαίνομαι , οἷος ὁ ἀνθρωπάρεσκος , ὁ φιλόδοξος , ὁ φιλοχρεος , ὁ μόνος πρός ὁ φαίνω βλέπω , ὁ περιφανής τις ἑαυτοῦ διά ὁ ἐν χείρ πραγματεύομαι , ὁ εἰς τρυφή καί ἀπόλαυσις ἴδιος ὁ ὁ ἐντολή ἀποχράω παρασκευή · χράω πᾶς οὗτος C καί ὁ τοιοῦτος ὁ ὁ λογισμός ὀργάνος ἀποξύω , ἐκεῖνος καταλείπω μόνος ὁ καθαρός τε καί αδιδηλευος χρυσίον ὁ προαίρεσις , ὁ ὁ ἀκήρατος κεφαλή ὁμοιόω . σαφής δέ εἄν γίγνομαι ἐγώ ὁ λέγω διά ὁ ὁ ἀπόστολος φωνή · ὅς πιστόν ὁ θεός ὀνομάζω , οὐδείς ἄλλος καί ἐν ὁ οἰκονομία ζητέω ἄξιος , ἢ ὁ πιστόν εὑρίσκω · οὕτως Γράφας ὁ ῥῆμα . " ὁ δέ λοιπός , ζητέω ἐν ὁ οἰκονόμος , ἵνα πιστός τις εὑρίσκω . οὐκοῦν ὁ πιστός καί φρόνιμος οἰκονόμος ἀντί χείρ ὅς ὁ ἐκκλησία , Χρύσιν κατά ὁμοιότης ὁ κεφαλή δείκνυμι ὁ χείρ ὁ σῶμα , ὁ σοφός ἑαυτοῦ δεσπότης διά ὁ βίος μιμέομαι . οὐχ εἰμί τοιοῦτος χείρ ἐν ὁ ὁ ἀπόστολος σῶμα ὁ Ἰούδας ἐκεῖνος , D ὁ ἐλεεινός τε καί δείλαιος , μᾶλλον δέ ὁ στυγητός καί ἀποτρόπαιος , ὅς οἰκονομία πτωχός πιστεύω , ὁ ὁ φιλοχρηματία λέπρα οὐ ἀπεξέρχομαι · ἀλλά φύλαξ ὅς ὁ γλωσσουχοω διά ὁ κλέπτω , αὐτός ἑαυτοῦ κλέπτης γίγνομαι , ὁ ἐν ὁ χείρ ἔχω διά ὁ ἴδιος χείρ ὑφαιρέω , καί οὖον πρός ὁ ἐντολή , ἀλλά πρός ὁ χρῆμα βλέπω · ὅς ὁ απολαιτις γίγνομαι · τίς ; άγχος ἑκούσιος , ζωή ἀλλοτρίωσις , πανολισθρία Ψυχή , μνημόσυνον πονηρός , πᾶς ὁ μετά αὐτός χρόνος συνεκτέμνω . οὐκοῦν τορέω εἰμί ὁ καί διαγλύφω ὁ χείρ , ἵνα περιαιρέω ὁ κακός συμφύω , ὁ λείπω