gregorius-nyssenus.in-canticum-canticorum-homiliae-15 pg044_0466.1
ὅτι μὲς ἐπιδροσίζων διὰ τῆς εὐωδίας τοῦτο τὸ ἄλσος , ὅσον ἐπαίνων περιέχει τῆς ἐπὶ τοῖς τοιούτοις μαρτυρηθείσης ὁ λόγος . Τὸ τε γὰρ ἀλλήλους διερωτᾶν περὶ τῆς ὁφθείσης , ὡς ἐν ἄλλῃ δεῖκνυμένη τῇ εἴδει , καὶ οὐ κατὰ τὴν προτέραν μορφήν , ἐγκώμιόν ἐστι τῆς κατ’ ἀρετὴν προκοπῆς τελειότατον , πολλὴν αὐτὴ μαρτυροῦν τὴν πρὸς τὸ χρεῖον παραλλαγὴν καὶ μετάστασιν . Σενιζομένων γὰρ ἐστιν ἡ φωνὴ παρὰ τὸ σύνηθες εἶδος ἐν θαύματι ποιουμένων τὴν ἐπανθούσαν μορφήν , ὅτι Αὕτη ἡ ἀναβαίνουσα ἐκ τῆς ἐρήμου , μέλαινα τὸ πρότερον ἡμῖν ἐφράζο , πῶς τὴν σκοτεινὴν μορφὴν ἀπεκλύσατο ; πῶς αὐτὴ χιονώδες ἐπαστράπτει τὸ πρόσωπον ; Ἡ ἐρημὸς ἐστιν , ὡς ἔοικεν , αἰτία τούτων , ἡ καθάπερ τι ἔργον ἀναδραμεῖν αὐτὴς τὸ ὕψος ποίησας , καὶ πρὸς τὸ τοιούτον μεταβάλλουσα κάλλος ; Οὐ γὰρ ἐξ αὐτομάτου τινὸς συντυχίας , οὐδὲ κατὰ ἀκριτὸν τινα ἀποκάλψιν τινὸς γέγονεν αὕτη ἡ πρὸς τὸ ὕψος ἀναδρομή · ἀλλ’ ἐξ οἰκείων πόνων δι’ ἐγκράτειαν καὶ ἐπιμέλειαν τὸ κάλλος ἐκτήσατο . Οὕτω ποτὲ καὶ ἡ τοῦ Προφήτου ψυχὴ διψώσης ἐγένετο τῆς θείας πηγῆς , ἐπειδὴ αὐτὴ ἡ σάρξ ἐρήμὸς τε καὶ ἄδατος καὶ ἄνυδρος γενομένη , τὸ θεῖον δίψος ἐν ἑαυτῇ παρεδέξατο . Τὸ τοίνυν ἐκ τῆς ἐρήμου ἀναβαίνειν αὐτήν , μαρτυρίαν περιέχει τοῦ διὰ προσοχῆς τε καὶ ἐγκράτειας ἐς τοιούτον καὶ τοιούτον ὕψος ἀναδραμεῖν , ὡς καὶ τοῖς φίλοις τοῦ νυμφίου θαῦμα γενέσθαι , οἱ διὰ πολλῶν ὑποδειγμάτων τὸ κάλλος αὐτῆς ἐρμηνεύουσιν , ἐπειδὴ δι’ ἑνὸς ἂπαν παραληφθῆναι οὐχ οἷόν τε ἦν . Πρῶτον μὲν γὰρ στελέχει τὴν ὥραν εἰκάζουσι , καὶ οὐδὲ τούτων ἐνί , ἀλλ’ εἰς πλήθος δένδρων ἄγεται τῶν ἐν αὐτῇ θαυμάτων ἡ εἰκασία , ὡς ἂν τὸ πολυειδὲς καὶ ποικίλον τῶν ἀρετῶν τῇ ὑπογραφῇ τοῦ ἄλσους διαδεικνύοιτο . Ἔστα καπνὸς ἐκ θυμιαμάτων εἰς τὴν εἰκόνα τοῦ κάλλους παραλαμβάνεται · καὶ οὐδὲ οὗτος ἀπλοῦς , ἀλλ’ ἐκ σμύρνης καὶ λίβανου συγχεραμένος , ὡς μίαν ἐξ ἀμφοῖν γίνεσθαι τῶν ἀτμῶν τὴν χάριν , δι’ ὧν τὸ τῆς νύμφης ὑπογράφεται κάλλος . Ἄλλος ἐπαίνος αὐτῆς , ἢ τῶν ἀρωμάτων τούτων γίνεται μῖξις . Ἡ σμύρνα , πρὸς τὸν ἐνταφιασμὸν τῶν σωμάτων ἐπιτηδεῖως ἔχει · ὁ δὲ λίβανος κατὰ τινα λόγον ἀφιέρωται τῇ τοῦ Θεοῦ τιμῇ . Ὁ τοίνυν ἑαυτὸν μέλλων ἀνατιθέναι τῇ τοῦ Θεοῦ θεραπείᾳ , οὐχ ἄλλως ἔσται λίβανος τῷ Θεῷ θυμιώμενος , εἰ μὴ πρότερον σμύρνα γένοιτο , τοὔστιν , εἰ μὴ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς αὐτοῦ μέλη νεκρώσειεν , συνταφεὶς τῷ ἡμῶν ἀναδεξαμένῳ τὸν θάνατον , καὶ τὴν σμύρναν ἐκείνην τὴν ἐν τῷ ἐνταφιασμῷ τοῦ Κυρίου παραληφθεῖσαν , τῇ σαρκὶ τῇ ἰδίᾳ διὰ τοῦ νεκρῶσαι τὰ μέλη καταδεξάμενος · ὧν γενομένων , πᾶν εἶδος τῶν κατ’ ἀρετὴν ἀρωμάτων ἐν τῷ κύκλῳ τοῦ βίου , καθάπερ ἐν θυϊά τινι λεπτοποιηθέντων , τὸν ἴδιον ἐκείνων κονιορτὸν ἀπεργάζεται , ὃν λαβὼν ἐν τῷ ἀσθματι , εὐπνους γίνεται , τοῦ μεμυρισμένου πνεύματος πλήθους γενόμενος . Μετὰ τὴν ἐν τῷ κάλλει μαρτυρίαν , οἱ φίλοι τοῦ νυμφίου , καὶ παρασκευασται τοῦ ἀγνοῦ θαλάμου , καὶ τῆς καθαρᾶς νύμφης προμνηστορες , ὑποδεικνύουσιν αὐτῇ τῆς βασιλικῆς κλίνης τὸ κάλλος , ὡς ἂν μᾶλλον ἐς ἐπιθυμίαν τὴν νύμφην ἀγάγοιεν τῆς θείας τε καὶ ἀχράντου μετ’ αὐτοῦ συμβιώσεως .
Lemmas: ὅτι μές ἐπιδροσίζω διά ὁ εὐωδία οὗτος ὁ ἄλσος , ὅσος ἔπαινος περιέχω ὁ ἐπί ὁ τοιοῦτος μαρτυρέω ὁ λόγος . ὁ τε γάρ ἀλλήλων διερωτάω περί ὁ ὁράω , ὡς ἐν ἄλλος δείκνυμι ὁ εἶδος , καί οὖον κατά ὁ πρότερος μορφή , ἐγκώμιον εἰμί ὁ κατά ἀρετή προκοπή τέλειος , πολύς αὐτός μαρτυρέω ὁ πρός ὁ χρεῖος παραλλαγή καί μετάστασις . Σενιζομένων γάρ εἰμί ὁ φωνή παρά ὁ συνήθης εἶδος ἐν θαῦμα ποιέω ὁ ἐπανθέω μορφή , ὅτι Ἄτη ὁ ἀναβαίνω ἐκ ὁ ἐρῆμος , μέλας ὁ πρότερος ἐγώ φράζω , πῶς ὁ σκοτεινός μορφή ἀποκλύζω ; πῶς αὐτός χιονώδης ἐπαστράπτω ὁ πρόσωπον ; ὁ ἐρῆμος εἰμί , ὡς ἔοικα , αἰτία οὗτος , ὁ καθάπερ τίς ἔργον ἀνατρέχω αὐτός ὁ ὕψος ποιέω , καί πρός ὁ τοιοῦτος μεταβάλλω κάλλος ; οὖον γάρ ἐκ αὐτόματος τις συντυχία , οὐδέ κατά ἄκριτος τις ἀποκάλψιν τις γίγνομαι οὗτος ὁ πρός ὁ ὕψος ἀναδρομή · ἀλλά ἐκ οἰκέω πόνος διά ἐγκράτεια καί ἐπιμέλεια ὁ κάλλος κτάομαι . οὕτως ποτέ καί ὁ ὁ Προφήτου ψυχή διψάω γίγνομαι ὁ θεῖος πηγή , ἐπεί αὐτός ὁ σάρξ ἐρῆμος τε καί ἄδαστος καί ἄνυδρος γίγνομαι , ὁ θέω δίψα ἐν ἑαυτοῦ παραδέχομαι . ὁ τοίνυν ἐκ ὁ ἐρῆμος ἀναβαίνω αὐτός , μαρτυρία περιέχω ὁ διά προσοχή τε καί εγκράτεια εἰς τοιοῦτος καί τοιοῦτος ὕψος ἀνατρέχω , ὡς καί ὁ φίλος ὁ νυμφίος θαῦμα γίγνομαι , ὁ διά πολύς ὑπόδειγμα ὁ κάλλος αὐτός ἑρμηνεύω , ἐπεί διά εἷς ἅπας παραλαμβάνω οὐ οἷος τε εἰμί . Πρῶτος μέν γάρ στέλεχος ὁ ὥρα εἰκάζω , καί οὐδέ οὗτος ἐν , ἀλλά εἰς πλήθος δένδρον ἄγω ὁ ἐν αὐτός θαῦμα ὁ εἰκασία , ὡς εἄν ὁ πολυειδής καί ποικίλος ὁ ἀρετή ὁ ὑπογράφω ὁ ἄλσος διαδείκνυμι . εἶμαι καπνός ἐκ θυμίαμα εἰς ὁ εἰκών ὁ κάλλος παραλαμβάνω · καί οὐδέ οὗτος Ἀπλοῦς , ἀλλά ἐκ Σμύρνα καί λίβανος συγχράομαι , ὡς εἷς ἐκ ἄμφω γίγνομαι ὁ ἀτμός ὁ χάρις , διά ὅς ὁ ὁ νύμφη ὑπογράφω κάλλος . ἄλλος ἔπαινος αὐτός , ἢ ὁ ἄρωμα οὗτος γίγνομαι μίξις . ὁ Σμύρνα , πρός ὁ ἐνταφιασμός ὁ σῶμα ἐπιτηδείως ἔχω · ὁ δέ λίβανος κατά τις λόγος ἀφιερόω ὁ ὁ Θεός τιμή . ὁ τοίνυν ἑαυτοῦ μέλλω ἀνατίθημι ὁ ὁ Θεός θεραπεία , οὐ ἄλλως εἰμί λίβανος ὁ Θεός θυμιάω , εἰμί μή πρότερος Σμύρνα γίγνομαι , ἔτος , εἰμί μή ὁ ἐπί ὁ γῆ αὐτός μέλος νεκρόω , συνθάπτω ὁ ἐγώ ἀναδείκνυμι ὁ θάνατος , καί ὁ Σμύρνα ἐκεῖνος ὁ ἐν ὁ ἐνταφιασμός ὁ κύριος παραλαμβάνω , ὁ σάρξ ὁ ἴδιος διά ὁ νεκρόω ὁ μέλος καταδέχομαι · ὅς γίγνομαι , πᾶς εἶδος ὁ κατά ἀρετή ἄρωμα ἐν ὁ κύκλος ὁ βίος , καθάπερ ἐν θυία τις λεπτοποιέω , ὁ ἴδιος ἐκεῖνος κονιορτός ἀπεργάζομαι , ὅς λαμβάνω ἐν ὁ ἆσθμα , ὕπνος γίγνομαι , ὁ μυρισμένος πνεῦμα πλῆθος γίγνομαι . μετά ὁ ἐν ὁ κάλλος μαρτυρία , ὁ φίλος ὁ νυμφίος , καί παρασκευαστής ὁ ἀγνέω θάλαμος , καί ὁ καθαρός νύμφη προμνήστωρ , ὑποδείκνυμι αὐτός ὁ βασιλικός κλίνη ὁ κάλλος , ὡς εἄν μᾶλλον εἰς ἐπιθυμία ὁ νύμφη ἄγω ὁ θεῖος τε καί ἄχραντος μετά αὐτός συμβίωσις .