gregorius-nyssenus.in-basilium-fratrem pg046_0403.1
A τὸ ἀγαθὸν , οὐκ ἐν χρόνῳ . Ἄλλ' ἐξεταζέσθω πρὸς τὴν πίστιν ἡ πίστις , καὶ πρὸς τὸν λόγον ὁ λόγος · εὐρήσεις γὰρ ὡς δικαίως ἂν παραλλήλῳ ἀντεξετάζων τὰ ὀνόματα , μὴν ἐπ' ἀμφοτέρων τὴν χάριν ἐκ τοῦ αὐτοῦ Πνεύματος ἐγινωσμένην ἐν ἑκατέρῳ κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς πίστεως . Εἰ δὲ προῆκεν αὐτῷ χρόνῳ Παῦλος , καὶ πολλαῖς ὑστερον γενεαῖς ἀνεδείχθη Βασίλειος , τῆς θείας ὑπὲρ τῶν ἀνθρώπων οἰκονομίας λέγεις τὸ ἔργον , οὐχ ἀπόδειξιν τῆς κατ' ἀρετὴν ἐλαττώσεως · ἐπεὶ καὶ Μωϋσῆς τοῦ Ἀβραὰμ πολλαῖς χρόνοις μεταγενεστέρος , καὶ Σαμουὴλ Μωϋσέως , καὶ τοῦτου Ἠλίας · καὶ αὐτοῦ ὁ μέγας Ἰωάννης , καὶ μετὰ Ἰωάννην Παῦλος · καὶ μετὰ τοῦτον Βασίλειος . Ὅσπερ οὖν ἐν τοῖς προάγουσιν οὐδὲν ὁ χρόνος δευτερεύων , εἰς τὴν κατὰ Θεὸν δόξαν τοὺς ἁγίους ἠλάττωσεν · οὕτω καὶ νῦν ἐν τῷ τῆς ἀρετῆς λόγῳ σιωπησάτω τὰ πρεσβεῖα τοῦ χρόνου . Τὸ γὰρ τοιούτον , καθὼς ἔφασμεν , τῆς ὑπὲρ τῶν ἀνθρώπων τοῦ Θεοῦ προμηθείας τὴν ἀπόδειξιν ἔχει . Ὁ γὰρ εἰδὼς τὰ πάντα πρὶν γενέσθαι αὐτά , καθὼς φησιν ὁ προφήτης , καὶ τὴν συνδιεξίουσαν ταῖς ἀνθρωπίαις γενεαῖς τοῦ διαβόλου κακίαν κατανοῶν , πρὸς τὸν τὴν κατ' ἕκαστην γενεὰν ἀρρώστημάτι τὸν ἰατρὸν ἐτοιμάζει , ὡς ἂν μὴ ἀθεράπευτον περιδοῖ τῶν ἀνθρώπων τὴν νόσον , δι' ἧρημίας τῶν διορθουμένων καταπραττοῦσαν τοῦ γένους . Τοῦτο γὰρ ἐπικρατοῦντα ποτὲ τῆς Χαλδαϊκῆς φιλοσοφίας , οἳ τὴν τῶν δυνάμεων αἰτίαν ἐν τῇ ποικιλίᾳ τῶν ἀστρῶν ὡρίζοντο , ὑπερεχέσθαι δὲ τινὰ τῶν φαινομένων δύναμιν ποιητικὴν τῶν δυνάμεων οὐκ ἔγνωτο · τότε τὸν Ἄβρααμ ἀναδείκνυσιν , ὃς ἐπιδιδοὺς τῇ τοιαύτῃ παιδείᾳ χρησάμενος , ἀνεζήτησε τὸν διὰ τῶν ὁρωμένων νοούμενον . Καὶ ὁδὸς τοῖς ἐφεξῆς ἐγένετο πίστεως τῆς εἰς τὸν ὄντα Θεόν , αὐτὸς πρῶς ταύτην καθῃρημένος , διὰ τοῦ καταλιπεῖν τὴν πατριῶν ἀπάτην , καὶ τὴν τῶν αἰσθητηρίων πρὸς τὴν φαινομένην κτίσιν συγγένειαν . Εἶτα τῶν Αἰγυπτίων δαιμονίαν τινὰ καὶ γοητικὴν σοφίαν ἐξευρηκότων , ἐξ ὑποθήκης , οἶμαι , τοῦ ποικίλως δι' ἀπάτης καταδυομένου , ἀνέδειξε τὸν Μωϋσέα τῇ ὑπερβάλλοντι τῆς σοφίας τὴν Αἰγυπτίαν ἀπάτην ἐξαφανίσοντα . Ἐπιγινώσκει δὲ πάντως τὸν λόγον ὁ τὴν Γραφὴν ἐπιστάμενος , πῶς , ἀντεπιδεικνυμένων τοῖς Θείοις σημείοις τῶν γοητῶν τὰς ἰδίας ἀπάτας , ὑπερέσχε κατὰ κράτος Μωϋσῆς , διὰ τῆς ἄνωθεν συμμάχης τὴν Αἰγυπτίαν ἰσχὺν πᾶσαν ἐξαφανίσας . Νοεῖς δὲ τοῦτο διὰ τε τῶν ἄλλων , καὶ τῷ τῶν ῥάβδων αἰνύγματι . Προέδυν δὲ τοῦ χρόνου , καὶ τῶν Ἰσραηλιτῶν δι' ἀναρχίας ἐν δημοκρατορικῇ συγχύσει πλημμελῶς διακειμένων , ὁ Σαμουὴλ ἀναφαίνεται , κρατῶν δι' ἑαυτοῦ τοῦ ὑπέρχους , καὶ τῆς πρὸς τοὺς ἀλλοφύλους ἐπιμελείας ἀπελθόν · εἶτα πρὸς βασιλείας κατίστασιν τὴν ἀναρχίαν μετασκευάσας , συνήθροισεν αὐτὴ περὶ ἑαυτὸ τὸ ἀλλόφυλον , τῆς βασιλικῆς δυναστείας νομιωτέρας γενόμενος .
Lemmas: A ὁ ἀγαθός , οὐ ἐν χρόνος . ἄλλος ἐξετάζω πρός ὁ πίστις ὁ πίστις , καί πρός ὁ λόγος ὁ λόγος · εὑρίσκω γάρ ὡς δίκαιος ἄν παράλληλος ἀντεξετάζω ὁ ὄνομα , μήν ἐπί ἀμφότερος ὁ χάρις ἐκ ὁ αὐτός πνεῦμα γιγνώσκω ἐν ἑκάτερος κατά ὁ ἀναλογία ὁ πίστη . εἰμί δέ προΐημι αὐτός χρόνος Παῦλος , καί πολύς ὕστερος γενεά ἀναδείκνυμι Βασίλειος , ὁ θεῖος ὑπέρ ὁ ἄνθρωπος οἰκονομία λέγω ὁ ἔργον , οὐ ἀπόδειξις ὁ κατά ἀρετή ἐλάττωσις · ἐπεί καί Μωϋσῆς ὁ Ἀβραάμ πολύς χρόνος μεταγενής , καί Σαμουήλ Μωϋσῆς , καί τούτος Ἠλίας · καί αὐτός ὁ μέγας Ἰωάννης , καί μετά Ἰωάννης Παῦλος · καί μετά οὗτος Βασίλειος . ὅς οὖν ἐν ὁ προάγω οὐδείς ὁ χρόνος δευτερεύω , εἰς ὁ κατά θεός δόξα ὁ ἅγιος ἐλασσόω · οὕτως καί νῦν ἐν ὁ ὁ ἀρετή λόγος σιωπάω ὁ πρεσβεῖον ὁ χρόνος . Τέ γάρ τοιοῦτος , καθώς φαίνω , ὁ ὑπέρ ὁ ἄνθρωπος ὁ θεός προμήθεια ὁ ἀπόδειξις ἔχω . ὁ γάρ οἶδα ὁ πᾶς πρίν γίγνομαι αὐτός , καθώς φημί ὁ προφήτης , καί ὁ συνδιέξειμι ὁ ἀνθρωπία γενεά ὁ διάβολος κακία κατανοέω , πρός ὁ ὁ κατά ἕκαστος γενεά ἀρρώστημα ὁ ἰατρός ἑτοιμάζω , ὡς ἄν μή ἀθεράπευτος περιδέω ὁ ἄνθρωπος ὁ νόσος , διά ἐρημία ὁ διορθόω καταπράσσω ὁ γένος . Τοῦτης γάρ ἐπικρατέω ποτέ ὁ Χαλδαικός φιλοσοφία , ὅς ὁ ὁ δύναμις αἰτία ἐν ὁ ποικιλία ὁ ἄστρον ὁρίζω , ὑπερέχω δέ τις ὁ φαίνω δύναμις ποιητικός ὁ δύναμις οὐ γιγνώσκω · τότε ὁ Ἀβραάμ ἀναδείκνυμι , ὅς ἐπιδίδωμι ὁ τοιοῦτος παιδεία χράω , ἀναζητέω ὁ διά ὁ ὁράω νοέω . καί οὐδός ὁ ἐφεξῆς γίνομαι πίστη ὁ εἰς ὁ εἰμί θεός , αὐτός πρός οὗτος καθαιρέω , διά ὁ καταλείπω ὁ πατριά ἀπάτη , καί ὁ ὁ αἰσθητήριον πρός ὁ φαίνω κτίσις συγγένεια . εἶτα ὁ Αἰγύπτιος δαιμόνιος τις καί γοητικός σοφία ἐξευρίσκω , ἐκ ὑποθήκη , οἴομαι , ὁ ποικίλος διά ἀπάτη καταδύω , ἀναδείκνυμι ὁ Μωϋσῆς ὁ ὑπερβάλλω ὁ σοφία ὁ Αἰγύπτιος ἀπάτη ἐξαφανίζω . ἐπιγιγνώσκω δέ πάντως ὁ λόγος ὁ ὁ γραφή ἐπίσταμαι , πῶς , ἀντεπιδείκνυμι ὁ θεῖος σημεῖον ὁ γοητής ὁ ἴδιος ἀπάτη , ὑπερέχω κατά κράτος Μωϋσῆς , διά ὁ ἄνωθεν συμμαχέω ὁ Αἰγύπτιος ἰσχύς πᾶς ἐξαφανίζω . νοέω δέ οὗτος διά τε ὁ ἄλλος , καί ὁ ὁ ῥάβδος αἰνύγματι . προδυο δέ ὁ χρόνος , καί ὁ Ἰσραηλίτης διά ἀναρχία ἐν δημοκρατορικός σύγχυσις πλημμελής διάκειμαι , ὁ Σαμουήλ ἀναφαίνω , κράτος διά ἑαυτοῦ ὁ ὑπερχέω , καί ὁ πρός ὁ ἀλλόφυλος ἐπιμέλεια ἀπέρχομαι · εἶτα πρός βασίλεια καθίστημι ὁ ἀναρχία μετασκευάζω , συναθροίζω αὐτός περί ἑαυτοῦ ὁ ἀλλόφυλος , ὁ βασιλικός δυναστεία νόμιος γίγνομαι .