gregorius-nyssenus.epistula-canonica-ad-letoium pg045_0119.2
Τρεῖα ἐστὶ τὰ περὶ τὴν ψυχὴν ἡμῶν θεωρούμενα κατὰ τὴν πρώτην διαίρεσιν · τὸ τε λογικόν , καὶ τὸ ἐπιθυμητικόν , καὶ τὸ θυμοειδές . Ἐν τούτοις ἐστὶ καὶ τὰ κατορθώματα τῶν κατ' ἀρετὴν βιούντων , καὶ B τὰ πτώματα τῶν εἰς κακίαν ἀπορρέοντων . Διὸ προσἦκει τὸν μέλλοντα τὴν κατάλληλον θεραπείαν προσἄγειν τῷ νενοσηκότι τῆς ψυχῆς μέρει , πρότερον μὲν ἐπισκέπτεσθαι ἐν τίνι συνέστη τὸ πάθος · εἰθ' οὕτω πεπονθότι προσαγεῖν ἀρκοδίως τὴν θεραπείαν · ὥστε μὴ ἂν ἀπειρίαν τῆς θεραπευτικῆς μεθόδου , ἄλλο μὲν ἢ τὸ νοσήσαν μέρος , ἕτερον δὲ τὸ τὴν θεραπείαν δεχόμενον · ὡσπερ ἀφελεί βλέπομεν πολλοὺς τῶν ἰατρῶν τὴν ἀπειρίαν τοῦ πρωτοπαθούντος μέρους προσεπιπλθοντας τὴν νόσον δι' ὧν ἐθεράπευσαν . Τῆς γὰρ ἀρρωστίας οὕσης πολλάκις κατὰ θερμοῦ ἐπικράτησιν , ἐπειδὴ τοῖς κατὰ πλεονασμὸν τοῦ ψυχροῦ κεκακωμένοις χρησίμων τὸ θερμαντικόν τε καὶ ἀναθάλπειν ἐστι , τὸ τοῖσις κατὰ λόγον συνενηχόν , ἀπερισκέπτως τὸ αὐτὸ τοῖς ἐν ἀμετρίᾳ θερμότητος ἐκκαωμένοις ἐπιἀγαγόντες , δυσίατον τὸ πάθος ἐποίησαν . Ὡσπερ πολτὸν ἀναγκαϊοτάτη τοῖς ἰατροῖς ἐνομίσθη ἡ κατανοήσις τῆς τῶν στοιχείων ἰδιότητος , ὅπως ἂν ἑκάστου τῶν εὖ ἢ κακῶς διακειμένων γένοιτο τοῦ παρὰ φύσιν διατεθέντος ἡ ἐπανόρθωσις · οὕτω καὶ ἡμεῖς ἐπὶ ταύτῃ ἀναδραμόντες τὴν διαίρεσιν τῶν ἐν τῇ ψυχῇ θεωρουμένων , ἀρχὴν καὶ ὑπόθεσιν τῆς κατάλληλου τῶν παθῶν θεραπείας ποιησόμεθα τὴν γενικὴν θεωρίαν . Οὐκοῦν τριχῇ , καθὼς ἔφαμεν , διηρημένης τῆς ἰδιότητος τῶν τῆς ψυχῆς κινήσεων , εἰς τὸ λογιστικὸν τε καὶ ἐπιθυμητικὸν καὶ θυμοειδές · κατορθώμαμεν τοῦ λογιστικοῦ μέρους τῆς ψυχῆς ἐστιν , ἡ εὐσεβὴς περὶ τὸ Θεῖον ὑπόληψις , καὶ ἡ τοῦ καλοῦ τε καὶ κακοῦ διακριτικὴ ἐπιστήμη , καὶ ἡ τερᾶν τε καὶ D μὴν τῶν δόξων · τί μὲν ἐστιν αἱρετὸν ἐν τοῖς οὖσι · τί δὲ βδελυκτὸν καὶ ἀποβλητόν . Καὶ πάλιν ἐκ τοῦ ἐναντίου πάντως ἡ ἐν τῷ μέρει τούτω κακία θεωρηθήσεται , ὅταν ἀσεβεία μὲν ἢ περὶ τὸ Θεῖον , ἀκρισία δὲ περὶ τὸ ὄντως καλόν · ἐνῃλαγμένη δὲ καὶ ἐσφαλμένη ἡ περὶ τὴν τῶν πραγμάτων φύσιν ὑπόληψις , ὥστε τιθέναι τὸ φῶς σκότος , καὶ τὸ σκότος φῶς , καθὼς φησιν ἡ Γραφή . Τοῦ δὲ ἐπιθυμητικοῦ μέρους ἡ μὲν ἐνάρρετος ἐστὶ κίνησις τὸ πρὸς τὸ ὄντως ἐπιθυμητικόν , καλὴ ἀληθῶς καλῶν ἀνάγεσθαι τὸν πόθον · καὶ εἰ τις ἐν ἡμῖν ἐρωτικὴ δύναμις τε καὶ διάθεσις , ἐκεῖ κατασχολεῖσθαι πᾶσαν , ἐν τῷ πεπείσθαι μηδὲν
Lemmas: Τρεῖος εἰμί ὁ περί ὁ ψυχή ἐγώ θεωρέω κατά ὁ πρῶτος διαίρεσις · ὁ τε λογικός , καί ὁ ἐπιθυμητικός , καί ὁ θυμοειδής . ἐν οὗτος εἰμί καί ὁ κατόρθωμα ὁ κατά ἀρετή βιάζω , καί B ὁ πτῶμα ὁ εἰς κακία ἀπορρέω . Διὸ προσήκω ὁ μέλλω ὁ κατάλληλος θεραπεία προσάγω ὁ νοσέω ὁ ψυχή μέρος , πρότερος μέν ἐπισκέπτομαι ἐν τίς συνίστημι ὁ πάθος · εἶτα οὕτως πάσχω προσάγω αρκοδιαω ὁ θεραπεία · ὥστε μή ἄν ἀπειρία ὁ θεραπευτικός μέθοδος , ἄλλος μέν ἢ ὁ νοσέω μέρος , ἕτερος δέ ὁ ὁ θεραπεία δέχομαι · ὡς ἀφαιρέω βλέπω πολύς ὁ ἰατρός ὁ ἀπειρία ὁ πρωτοπαθέω μέρος προσεπιπλέω ὁ νόσος διά ὅς θεραπεύω . ὁ γάρ ἀρρωστία ὗσις πολλάκις κατά θερμός ἐπικράτησις , ἐπεί ὁ κατά πλεονασμός ὁ ψυχρός κακόω χρήσιμος ὁ θερμαντικός τε καί ἀναθάλπω εἰμί , ὁ τοιτις κατά λόγος συμφέρω , ἀπερισκέπτως ὁ αὐτός ὁ ἐν ἀμετρία θερμότης ἐκκαίω ἐπιἀγαγόντες , δυσίατος ὁ πάθος ποιέω . ὡς πολτός ἀναγκαῖος ὁ ἰατρός νομίζω ὁ κατανόησις ὁ ὁ στοιχεῖον ἰδιότης , ὅπως ἄν ἕκαστος ὁ εὖ ἢ κακῶς διάκειμαι γίγνομαι ὁ παρά φύσις διατίθημι ὁ ἐπανόρθωσις · οὕτως καί ἐγώ ἐπί οὗτος ἀνατρέχω ὁ διαίρεσις ὁ ἐν ὁ ψυχή θεωρέω , ἀρχή καί ὑπόθεσις Τῆς κατάλληλος ὁ πάθος θεραπεία ποιέω ὁ γενικός θεωρία . Οὐκοῦν τριχῆ , καθώς φημί , διαιρεμένος ὁ ἰδιότης ὁ ὁ ψυχή κίνησις , εἰς ὁ λογιστικός τε καί ἐπιθυμητικός καί θυμοειδής · κατορθόω ὁ λογιστικός μέρος ὁ ψυχή εἰμί , ὁ εὐσεβής περί ὁ θεῖον ὑπόληψις , καί ὁ ὁ καλός τε καί κακός διακριτικός ἐπιστήμη , καί ὁ τερᾶν τε καί D μήν ὁ δόξα · τίς μέν εἰμί αἱρετός ἐν ὁ εἰμί · τίς δέ βδελυκτός καί ἀπόβλητος . καί πάλιν ἐκ ὁ ἐναντίος πάντως ὁ ἐν ὁ μέρος οὗτος κακία θεωρέω , ὅταν ἀσέβεια μέν ἢ περί ὁ θεῖον , ἀκρισία δέ περί ὁ ὄντως καλός · ἐνλαγχάνω δέ καί σφάλλω ὁ περί ὁ ὁ πρᾶγμα φύσις ὑπόληψις , ὥστε τίθημι ὁ φάος σκότος , καί ὁ σκότος φάος , καθώς φημί ὁ Γραφή . Τοῦ δέ ἐπιθυμητικός μέρος ὁ μέν ἐναίρω εἰμί κίνησις ὁ πρός ὁ ὄντως ἐπιθυμητικός , κάλως ἀληθῶς καλός ἀνάγω ὁ πόθος · καί εἰμί τις ἐν ἐγώ ἐρωτικός δύναμις τε καί διάθεσις , ἐκεῖ κατασχολέω πᾶς , ἐν ὁ πείθω μηδείς