gregorius-nyssenus.encomium-in-xl-martyres-i pg046_0386.1
Χθὲς οἱ μάρτυρες πρὸς ἑαυτοὺς τὸν λαὸν ἐκάλουν · νῦν τῷ καταγωγῷ τῆς Ἐκκλησίας ἐπιτείνονται αὐτοχλήτοι . Νόμος δὲ τις ἐστὶ συμποτικὸς , τὰς ἐγκυκλίους ταύτας ἐστιάσεις παρὰ τῶν δαιτυμόνων ἀλλήλοις ἐκ περιτροπῆς ἐπιδιδόασθαι . Οὐχὼν ἀνάγκη καὶ ἡμᾶς τὸν αὐτὸν ἀντιπληρώσαι τοῦ δέοντος τοῖς μάρτυσιν ἐφανον . Ἄλλ’ ἐπεὶδὴ πένηται ἡμῖν ἡ χορηγία τοῦ λόγου , καλῶς ἔχει τοῖς παρ’ αὐτῶν ἐκείνων λειφάνοις ἡμᾶς δεξιούσθαι , τοὺς χθὲς μὲν ἐστιάτορας , σήμερον δὲ δαιτυμόνας . Ἀρχεὶ γὰρ καὶ βραχὺ τι μέρος ἐκ πλουσίας τραπέζης , μεγάλης εὐωχίας γενέσθαι παρασκευή , ὅταν τοιούτων λείψανον ἦ . Τί οὖν τοῦτο τὸ λείψανον ; Μέμνησο πάντως ἐν τῇ ἡμέρ τοῦ λόγου , ὅτε ὁ εὐκταῖος ἐκεῖνος καὶ ἡδὺς ἡμῖν ἐκ τοῦ πλήθους τῶν συνειλεγμένων ὄχρος συνέχεε τὴν τῶν λεγομένων ἀχράσιν , ὅτε ἡ ἐμψυχος ἐκείνη τῆς Ἐκκλησίας θάλασσα τῇ πλήθει τῶν ἐπισταρόντων πλημμυρούσα , πρὸς τὴν ῥοπὴν τῶν ἀεὶ βιαζομένων ἐκύμαινε , μιμουμένη καὶ τῇ ἠχῇ τὴν ὀντως θάλασσαν , οἷον αὐταῖς ταῖς ἀκροαῖς ἡμῶν προσπεφυῖσα τῶν κυμάτων τὸν φόρον . Ἐν τισὶ τοίνυν κατελήφθμεν χειμασθέντα τῇ θορύβῳ τὸν λόγον , μέμνησο πάντως οἷς μεμελέτηται διὰ μνήμης ἔχειν τοὺς μάρτυρας . Ἢν δὲ , ὡς οἶμαι , ἡ ἀκολουθία τοῦ λόγου αὕτη , ὅτι οὐ τυχόντων ἡσάν τινες οἱ εἰς τὴν ἀγῶνα τούτων ἐξειλεγμένοι , οὐδὲ τις σύμμιχτος καὶ ἀνώνυμος ὄχλος , ἐκ ταπεινῶν ἐπιτηδευμάτων ὁρμηθέντες , πρὸς τὸ ἀξίωμα τοῦτο ἐπήρθησαν · ἀλλὰ πρῶτον μὲν δι’ εὐφυΐας σώματος , κάλλει καὶ δυνάμει καὶ ῥώμης περιουσία τῶν λοιπῶν διενεγχόντες , τοῖς στρατιωτικοῖς καταλόγοις ἐνηριθμήθησαν · μετὰ ταῦτα δὲ τῇ κατ’ ἀρετὴν βίῳ καὶ πολιτείᾳ σώφρονι διαπρίξαντες , ὥσπερ τὴν γέρας καὶ ἀριστεῖον τὴν χάριν τῆς μαρτυρίας τελειωθέντες ἐδέξαντο . Καὶ εἰ δοκεῖ ὡς ἂν ἡδίσως γινοίμεθα , πάντα τὰ τῶν μαρτύρων ἐφεξῆς ἀναλάδωμεν , οἷον ὑπ’ ὀψιν ἄγοντες τῷ παρόντι θεάτρῳ τὴν ἀθλησιν .
Lemmas: χθές ὁ μάρτυς πρός ἑαυτοῦ ὁ λαός καλέω · νῦν ὁ καταγωγός ὁ ἐκκλησία ἐπιτείνω αυτόκλητος . Νόμος δέ τις εἰμί συμποτικός , ὁ ἐγκύκλιος αὐτός ἑστίασις παρά ὁ δαιτυμών ἀλλήλων ἐκ περιτροπή ἐπιδίδωμι . Οὐχὼν ἀνάγκη καί ἐγώ ὁ αὐτός ἀντιπληρόω ὁ δέω ὁ μάρτυς φαίνω . ἄλλος ἐπειδή πένομαι ἐγώ ὁ χορηγία ὁ λόγος , καλός ἔχω ὁ παρά αὐτός ἐκεῖνος λειφαινω ἐγώ δεξιόομαι , ὁ χθές μέν ἑστιάτωρ , σήμερον δέ δαιτυμών . ἄρχω γάρ καί βραχύς τίς μέρος ἐκ πλούσιος τράπεζα , μέγας εὐωχία γίγνομαι παρασκευή , ὅταν τοιοῦτος λείψανον ἠμί . Τι οὖν οὗτος ὁ λείψανον ; μιμνήσκω πάντως ἐν ὁ ἡμέρα ὁ λόγος , ὅτε ὁ εὐκταῖος ἐκεῖνος καί ἡδύς ἐγώ ἐκ ὁ πλῆθος ὁ συλλέγω ὀχρός συγχέω ὁ ὁ λέγω ἀχράς , ὅτε ὁ έμψυχος ἐκεῖνος ὁ ἐκκλησία θάλασσα ὁ πλῆθος ὁ ἐφίστημι πλημμυρέω , πρός ὁ ῥοπή ὁ ἀεί βιάζω κυμαίνω , μιμέομαι καί ὁ ἠχή ὁ ὀντως θάλασσα , οἷος αὐτός ὁ ακροος ἐγώ προσφύω ὁ κῦμα ὁ φόρος . ἐν τις τοίνυν καταλαμβάνω χειμάζω ὁ θόρυβος ὁ λόγος , μιμνήσκω πάντως ὅς μελετάω διά μνήμη ἔχω ὁ μάρτυς . ἤν δέ , ὡς οἴομαι , ὁ ἀκολουθία ὁ λόγος οὗτος , ὅτι οὐ τυγχάνω ἀείδω τις ὁ εἰς ὁ ἀγών οὗτος ἐκλέγω , οὐδέ τις σύμμικτος καί ἀνώνυμος ὄχλος , ἐκ ταπεινός ἐπιτήδευμα ὁρμάω , πρός ὁ ἀξίωμα οὗτος ἐπαίρω · ἀλλά πρῶτος μέν διά εὐφυΐα σῶμα , κάλλος καί δύναμις καί ῥώμη περιουσία ὁ λοιπός διαφέρω , ὁ στρατιωτικός κατάλογος ἐναριθμέω · μετά οὗτος δέ ὁ κατά ἀρετή βίος καί πολιτεία σώφρων διαπρίζω , ὥσπερ ὁ γέρας καί ἀριστεῖα ὁ χάρις ὁ μαρτυρία τελειόω δέχομαι . καί εἰμί δοκέω ὡς ἄν ἡδύς γίγνομαι , πᾶς ὁ ὁ μάρτυς ἐφεξῆς ἀναλάσκω , οἷος ὑπό ὄψις ἄγω ὁ πάρειμι θέατρον ὁ ἄθλησις .