gregorius-nyssenus.encomium-in-xl-martyres-i pg046_0390.2
Tois δὲ μεγάλοις τούτοις ἀγωνισταῖς οὐδὲ αὐτὸς ὁ ἥλιος ἐφάνη γλυκύς · ἀλλὰ καὶ τοῦτο ἐκσυσιῶς ἠλλοτριούτο , ἵνα μὴ τοῦ ἀληθινοῦ φωτὸς ἀποπέσωσι . Τί λέγει περὶ τῆς Ἑῦας ὁ λόγος ( προάγωμαι γὰρ καὶ πέρα τοῦ δέοντος καταδραμεῖν τὸν πρωταγῶνα ) ; Εἴδεν , φησίν , ὅτι ἀρκεστὸν τοῖς ὀφθαλμοῖς καὶ ὡραῖον εἰς γεῦσιν . Εἶτα τὴν ἐν τούτοις χάριν ἀντὶ τοῦ παραδείσου ἡλλάξαντο . Τοῦτοις δὲ ἤρα καταγεύσεως ἤδονὴν τὰ ὁρώμενα ἦν · οὐρανός , ἥλιος , γῆ , ἄνθρωποι · πατὴρ , μητέρες , ἀδελφοί , φίλοι , συγγενεῖς , ἠλικιώται · ὧν τί μὲν ὀφθῆναι γλυκύτερον ; τί δὲ εἰς γεῦσιν ἐλθεῖν τιμιώτερον ; Οἴδατε , οἱ παῖδες , τὴν εἰς τοὺς γονέας στοργήν . Οἴδατε , οἱ πατέρες , τὴν πρὸς τὰ τέκνα διάθεσιν . Οἴδατε , ὁ βλέπων τὸν ἥλιον γλυκύ · οὐκ ἀγνοεῖς , ὁ φιλάδελφος , τὴν ψυχὴν πρὸς τὴν ἀδελφότητα σχέσιν · ἐπίστασαι , ὁ νέος , τὴν ἐκ τῶν ἠλικιωτῶν χάριν , ὅσον σοι τὸν βίον ἡδύνουν . Ἄλλ' ἐκεῖνοις πάντα ἐχθρά , πάντα ἀλλότρια ἦν . Ἐν μόνον ἀγαθόν , ὁ Χριστός . Πάντα ἠρνήσαντο , ἵνα τοῦτον κερδήσωσιν . Χρόνους ἦν τῶν δεσμῶν οὐχ ὀλίγος , καὶ τοῖς ἁγίοις τῇ παρατάσει τῆς τιμωρίας αἱ πρὸς τὴν τελείωσιν ἐπιθυμίαι συνέμιζαν . Καὶ ὡςπερ οἱ τὴν σωματικὴν εὐεξίαν μελετῶντες , ἐπειδὰν ἰκανὴν ἐν παιδοτρίβου τὴν δύναμιν κτήσωνται , οὕτω θαρροῦντες ἐπὶ τοὺς ἀγῶνας χοροῦσιν · τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ οὗτοι διὰ τῶν δεσμῶν καὶ τῆς φυλακῆς ἰκανῶς παιδοτριβθέντες πρὸς τὴν εὐεξίαν , οὕτως ἐπὶ τὸν στέφανον τῶν ἀγῶνων προεῖθυσαν . Ἦλθεν ἡ ἀκολουθία τοῦ λόγου ἐπὶ τὴν τελευταίαν , ἡλθον δὲ ἐπὶ τὴν κορυφὴν ὅλου τοῦ κατορθώματος . Οὗτος ἦν ὁ καιρός · αὗται τοῦ ἀγῶνος αἱ ἡμέραι · τοῦτο τὸ τοῦ Πάσχα προοίμιον , τὸ τῆς ἁγίας τεσσαρακοστᾶδος μυστήριον . Τεσσαράκοντα ἐξίλασμοῦ ἡμῖν αἱ ἡμέραι , ἱσάριθμοι καὶ τῶν ἁγίων οἱ στέφανοι . Ἡ που περιττὸς ὑμῖν εἶναι δοκῶ καὶ ἀδελφεός , τὰ ὑμέτερα θαύματα ἐν ὑμῖν διηγούμενος , καὶ τοῖς ὑμετέροις τὴν ἀσχοίαν δεξιούμενος ; Πλὴν ὡς ἂν μὴ ἀτελεῖς ὑμᾶς παραβῶ μοι ὁ λόγος , πρὸς τὸ πέρας τῶν ἀγῶνων τοῖς ἁγίοις καὶ ἡμεῖς συνδραμοῦμεθα . Κρυμὸς ἦν κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην . Πάντως δὲ οὐδὲν δεῖ μαθεῖν ὑμᾶς ὅσος ὁ κρυμὸς , ἐκ τῆς παρούσης ἡμέρας στοιχισαμένου , κρυμὸς καὶ αὐτῶν τῶν τριχῶν διαδυμένου . Ἴστε τὴν ὑπερολὴν , οἱ τε ἐπιπλῦδες τῶν τόπων καὶ οἱ αὐτόχθονες , καὶ οὐδὲν δεῖσθὲ λόγῳ μαθεῖν · ἀλλὰ κἂν ἕτερος εἴποι τὴν θαυμαστωπίαν τῶν ὑμετέρων χειμῶνων · ὅπως ποταμοὶ μὲν ἀένναι ρέοντες ἱστάνται , ἀντιδαινούςας τῷ ρεῖθρῳ τῆς πῆξεως , καὶ ἀπολιθοποιούσης τὰ κύματα · ἢ δὲ γείτων λίμνη σημείων τινῶν πρὸς τὸ ἐπιγνωσθῆναι λίμνην οὖσα προσδέεται , χειρω -
Lemmas: Tois δέ μέγας οὗτος ἀγωνιστής οὐδέ αὐτός ὁ ἥλιος φαίνω γλυκύς · ἀλλά καί οὗτος εκσυθεος ἀλλοτριόω , ἵνα μή ὁ ἀληθινός φάος ἀποπίπτω . τις λέγω περί ὁ Εὔα ὁ λόγος ( προάγω γάρ καί πέρα ὁ δέω κατατρέχω ὁ πρωταγῶνα ) ; ὁράω , φημί , ὅτι ἀρκεστός ὁ ὀφθαλμός καί ὡραῖος εἰς γεῦσις . εἶτα ὁ ἐν οὗτος χάρις ἀντί ὁ παράδεισος ἀλλάσσω . Τοῦτος δέ ἐράω κατάγευσις ἡδονή ὁ ὁράω εἰμί · οὐρανός , ἥλιος , γῆ , ἄνθρωπος · πατήρ , μήτηρ , ἀδελφός , φίλος , συγγενής , ἡλικιώτης · ἐάν τίς μέν ὁράω γλυκύς ; τίς δέ εἰς γεῦσις ἔρχομαι τίμιος ; οἶδα , ὁ παῖς , ὁ εἰς ὁ γονεύς στοργή . οἶδα , ὁ πατήρ , ὁ πρός ὁ τέκνον διάθεσις . οἶδα , ὁ βλέπω ὁ ἥλιος γλυκύς · οὐ ἀγνοέω , ὁ φιλάδελφος , ὁ ψυχή πρός ὁ ἀδελφότης σχέσις · ἐπίσταμαι , ὁ νέος , ὁ ἐκ ὁ ἡλικιώτης χάρις , ὅσον σύ ὁ βίος ἡδύνω . ἄλλος ἐκεῖνος πᾶς ἐχθρός , πᾶς ἀλλότριος εἰμί . ἐν μόνος ἀγαθός , ὁ Χριστός . Πάν ἀρνέομαι , ἵνα οὗτος κερδαίνω . Χρόνος εἰμί ὁ δεσμός οὐ ὀλίγος , καί ὁ ἅγιος ὁ παράτασις ὁ τιμωρία ὁ πρός ὁ τελείωσις ἐπιθυμία συνεμιζευς . καί ὡς ὁ ὁ σωματικός εὐεξία μελέτη , ἐπειδάν ἱκανός ἐν παιδοτρίβης ὁ δύναμις κτάομαι , οὕτως θαρσέω ἐπί ὁ ἀγών χορους · ὁ αὐτός τρόπος καί οὗτος διά ὁ δεσμός καί ὁ φυλακή ἱκανός παιδοτριβέω πρός ὁ εὐεξία , οὕτως ἐπί ὁ στέφανος ὁ ἀγών προτίθημι . ἔρχομαι ὁ ἀκολουθία ὁ λόγος ἐπί ὁ τελευταῖος , ἡλσχω δέ ἐπί ὁ κορυφή ὅλος ὁ κατόρθωμα . οὗτος εἰμί ὁ καιρός · αὐτός ὁ ἀγών ὁ ἡμέρα · οὗτος ὁ ὁ Πάσχα προοίμιον , ὁ ὁ ἅγιος τεσσαρακοστός μυστήριον . τεσσαράκοντα ἐξιλασμός ἐγώ ὁ ἡμέρα , ισάριθμος καί ὁ ἅγιος ὁ στέφανος . ὁ ποῦ περισσός σύ ἔρχομαι δοκέω καί ἀδελφός , ὁ ὑμέτερος θαῦμα ἐν σύ διηγέομαι , καί ὁ ὑμέτερος ὁ ασχοεις δεξιόομαι ; πλήν ὡς ἄν μή ἀτελής σύ παραβαίνω ἐγώ ὁ λόγος , πρός ὁ πέρας ὁ ἀγών ὁ ἅγιος καί ἐγώ συντρέχω . κρυμός εἰμί κατά ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος . πάντως δέ οὐδείς δέω μανθάνω σύ ὅσος ὁ κρυμός , ἐκ ὁ παρών ἡμέρα στοιχισμένος , κρυμός καί αὐτός ὁ θρίξ διαδύω . οἶδα ὁ ὑπερολὴν , ὁ τε ἐπιπλῦδες ὁ τόπος καί ὁ αὐτόχθων , καί οὐδείς δέω λόγος μανθάνω · ἀλλά κἀν ἕτερος λέγω ὁ θαυμαστωπίαν ὁ ὑμέτερος χειμών · ὅπως ποταμός μέν ἀέναος ῥέω ἵστημι , ἀντιδαινούςας ὁ ῥεῖθρον ὁ πῆξις , καί ἀπολιθοποιέω ὁ κῦμα · ἢ δέ γείτων λίμνη σημεῖον τις πρός ὁ ἐπιγιγνώσκω λίμνη εἰμί προσδέω , χείρων -