gregorius-nyssenus.encomium-in-xl-martyres-i pg046_0388.1
ταύτην ἐποιεῖτο τὴν τῆς τιμωρίας ἀρχήν . Τοῖς δὲ ἤν Ἀδρα καὶ ὁ δεσμὸς ἐγκαλλώπισμα , καὶ θέαμα γλαφυρὸν καὶ ἄδυ Χριστιανῶν ὀφθαλμοῖς , νεότης ἐξελε-γμένη ἀριθμῷ τοσούτῳ , κάλλει διαπρεπὴς , ἡλικία ὑπὲρ τοὺς ἄλλους , πάντες κατὰ ταῦτόν μετ’ ἀλλήλων τῷ δεσμῷ συννημόζοντο , ὥσπερ τις στέφανος ἢ ὄρμος περιαιγνίος ἰσομεγέθεις μαργαρίτας ἐν κύκλῳ διεῖλημμένους ἔχων · τοιούτοι ἦσαν οἱ ἄγιοι , καὶ διὰ πίστεως ἡνωμένοι , καὶ διὰ τῶν δεσμῶν πρὸς ἀλλήλους σφιγγόμενοι . Ὀντες γὰρ καὶ καθ’ ἑαυτὸν ἕκαστος καλοῖ , προσῆν τῷ κάλλει ἀλλήλοις ἐγίνοντο . Οἷον ἐπὶ τῶν οὐρανίων συμβαίνει θαυμάτων , ὅταν δι’ αὐθρίας καὶ καθαράς ἢ τῶν ἀστέρων χάρις δι’ ἀλλήλων ποικίληται , ἕκαστον τὴν οἰκεῖαν αἰγλὴν εἰς τὸν κοινὸν χῶρον τοῦ οὐρανοῦ συνεισφέροντος . Τοιούτων ἦν τῶν ἁγίων τὸ θέαμα , ὄντως , καθὼς φησὶ πού Ἰεζεκιὴλ ὁ προφήτης , δρᾶσις λαμπάδων συστρεφομένων . Ἐμφιλογερεῖ ὁ λόγος τῷ κάλλει τῆς ὥρας . Οὐδὲν γὰρ , καθὼς ἡ Σοφία φησιν , ἐν μεγέθους καὶ καλλωνὸς κτιοῦνται καὶ τὸ ἐν κρυπτῷ κάλλος ἀναλογίζεται , ἐπειδὴ καὶ ἡ τῆς ψυχῆς καθαρότης διὰ τοῦ φαινομένου διέλαμπε , καὶ ὁ φαινόμενος ἄνθρωπος ἔδειχνεν τὸ τοῦ ἀφανοῦς οἰκητήριον . Ὡς καλὸν τοίνυν ἦν τότε τοῖς δρῶσι τὸ θέαμα ! καλὸν λέγω τοῖς τὰ καλά βλεπεῖν ἐθέλουσι , καλὸν ἀγγέλοις , καλὸν ταῖς ὑπερχωσιμαῖς δυνάμεσι · πικρὸν δὲ τοῖς δαίμοσι , καὶ ὅσοι τὰ τῶν δαιμόνων ἠσπάζοντο , ἄνθρωποι ( εἴπερ ἄνθρωποι , οἱ τοιούτων ἀνεστηκότες τῇ μεγαλείᾳ τῆς φύσεως ) στρατιῶται τοῦ Χριστοῦ , τοῦ ἁγίου Πνεύματος ὁπλίζεται , τῆς πίστεως πρόμαχοι , τύρanoi τῆς θείας πόλεως · οἱ πᾶσαν αἰκισμῶν τιμωρίαν , πᾶσαν φόβους ἐπαναστοῦν , πᾶσαν ἀπειλὰς προσβολήν , ὡς τινὰ παιδίων ἀνοίας κατεγελῶν · καθάπερ οὐχὶ τὰ σώματα ταῖς αἰχμαῖς ἐχόντες , ἀλλὰ τὰς τῶν σωμάτων σκιὰς · οἱ σαρκὶ τὴν σάρκα καταπαλαιοῦντες , καὶ τῇ πρὸς τὸν θάνατον ὑπεροψίᾳ πάντων τῶν τυραννικῶν ῥόδων ὑπερφρονήσαντες , ὑψηλότεροι τῶν ἀνθρωπίνων μέτρων ἐδείχθησαν . Ὡς καλῶς τοῖς σωματικοῖς τροπαίοις ἐμμελετήσαντες ! Ὡς καλῶς μετενεγκόντες τὸν τοῦ πολεμεῖν ἐμπειρίαν εἰς τὴν κατὰ τοῦ διαβόλου παρατάξιν · οὐ ξίφει τὰς χεῖρας ὁπλίσαντες , οὐδὲ τὸν ἐκ τοῦ ξύλου θυρεὸν προβολάμενοι , οὐδὲ χαλκὴ περικεφαλαΐδι , καὶ κυνέμει περιφραζόμενοι , ἀλλὰ τὴν τοῦ Θεοῦ πανοπλίαν ἀναλαβόντες , ἣν διαγράφει ὁ στρατηγὸς τῆς Ἐκκλησίας , ὁ θείος Ἀπόστολος , θυρεόν , καὶ θώρακα , καὶ περικεφαλαΐαν , καὶ μάχαιραν · οὗτος ἐχθρῶν κατὰ τῆς ἐναντίας δυνάμεως . Ἐστρατηγεῖ δὲ τούτων μὲν ἡ οὐρανία χάρις · τῆς δὲ τοῦ διαβόλου παρατάξεως , ὁ ἔχων τοῦ θανάτου τὸ κράτος . Τόπος δὲ τῆς παρατάξεως αὐτοῖς , τὸ τῶν μαιμῶνων δικαστήριον · ἦν γὰρ ἐκεῖνω συστάσεις διηγυμνῶντο , οἱ μὲν ἀπειλαῖς ἀχροβολιζόμενοι , οἱ δὲ διὰ τῆς ὑπομονῆς ἀμυνόμενοι .
Lemmas: οὗτος ποιέω ὁ ὁ τιμωρία ἀρχή . ὁ δέ ἐάν ἁδρός καί ὁ δεσμός ἐγκαλλώπισμα , καί θέαμα γλαφυρός καί ἄδυ Χριστιανός ὀφθαλμός , νεότης ἐκλέγω ἀριθμός τοσοῦτος , κάλλος διαπρεπής , ἡλικία ὑπέρ ὁ ἄλλος , πᾶς κατά αὐτός μετά ἀλλήλων ὁ δεσμός συννημόζοντο , ὥσπερ τις στέφανος ἢ ὅρμος περιαιγνίος ἰσομεγέθης μαργαρίτης ἐν κύκλος διαλαμβάνω ἔχω · τοιοῦτος ἥδω ὁ ἅγιος , καί διά πίστη ἑνόω , καί διά ὁ δεσμός πρός ἀλλήλων σφίγγω . εἰμί γάρ καί κατά ἑαυτοῦ ἕκαστος καλέω , πρόσειμι ὁ κάλλος ἀλλήλων γίγνομαι . οἷος ἐπί ὁ οὐράνιος συμβαίνω θαῦμα , ὅταν διά αυθρια καί καθαρός ἢ ὁ ἀστήρ χάρις διά ἀλλήλων ποικίλλω , ἕκαστος ὁ οἰκεῖος αἴγλη εἰς ὁ κοινός χῶρος ὁ οὐρανός συνεισφέρω . τοιοῦτος εἰμί ὁ ἅγιος ὁ θέαμα , ὄντως , καθώς φημί ποῦ Ἰεζεκιήλ ὁ προφήτης , δρᾶσις λαμπάς συστρέφω . Ἐμφιλογερεῖ ὁ λόγος ὁ κάλλος ὁ ὥρα . οὐδείς γάρ , καθώς ὁ Σοφία φημί , ἐν μέγεθος καί καλλωνὸς κτίζω καί ὁ ἐν κρυπτός κάλλος ἀναλογίζομαι , ἐπεί καί ὁ ὁ ψυχή καθαρότης διά ὁ φαίνω διαλάμπω , καί ὁ φαίνω ἄνθρωπος δείχνω ὁ ὁ ἀφανής οἰκητήριον . ὡς καλός τοίνυν εἰμί τότε ὁ δράω ὁ θέαμα ! καλός λέγω ὁ ὁ καλός βλέπω ἐθέλω , καλός ἄγγελος , καλός ὁ υπερχωσιμης δύναμις · πικρός δέ ὁ δαίμων , καί ὅσος ὁ ὁ δαίμων ἀσπάζομαι , ἄνθρωπος ( εἴπερ ἄνθρωπος , ὁ τοιοῦτος ἀνίστημι ὁ μεγαλεῖος ὁ φύσις ) στρατιώτης ὁ Χριστός , ὁ ἅγιος πνεῦμα ὁπλίζω , ὁ πίστη πρόμαχος , ὅς ὁ θεῖος πόλις · ὁ πᾶς αἰκισμός τιμωρία , πᾶς φόβος ἐπανίστημι , πᾶς ἀπειλή προσβολή , ὡς τις παιδίον ἄνοια καταγελάω · καθά οὐ ὁ σῶμα ὁ αἰχμή ἔχω , ἀλλά ὁ ὁ σῶμα σκιά · ὁ σάρξ ὁ σάρκα καταπαλαιόομαι , καί ὁ πρός ὁ θάνατος ὑπεροψία πᾶς ὁ τυραννικός ῥόδον ὑπερφρονέω , ὑψηλός ὁ ἀνθρώπινος μέτρον δείκνυμι . ὡς καλός ὁ σωματικός τρόπαιον ἐμμελετάω ! ὡς καλός μεταφέρω ὁ ὁ πολεμέω ἐμπειρία εἰς ὁ κατά ὁ διάβολος παράταξις · οὐ ξίφος ὁ χείρ ὁπλίζω , οὐδέ ὁ ἐκ ὁ ξύλο θυρεός προβάλλω , οὐδέ χαλκεύς περικεφαλαΐδι , καί κυνέω περιφράζω , ἀλλά ὁ ὁ θεός πανοπλία ἀναλαμβάνω , ὅς διαγράφω ὁ στρατηγός ὁ ἐκκλησία , ὁ θείος ἀπόστολος , θυρεός , καί θώραξ , καί περικεφαλαία , καί μαχαιρᾶς · οὗτος ἐχθρός κατά ὁ ἐναντίος δύναμις . στρατηγέω δέ οὗτος μέν ὁ οὐράνιος χάρις · ὁ δέ ὁ διάβολος παράταξις , ὁ ἔχω ὁ θάνατος ὁ κράτος . τόπος δέ ὁ παράταξις αὐτός , ὁ ὁ μαιμῶνων δικαστήριον · εἰμί γάρ ἐκεῖνος σύστασις διαγυμνόω , ὁ μέν ἀπειλή αχροβολιζομενω , ὁ δέ διά Τῆς ὑπομονή ἀμύνω .